Full text of "Musselius"

See other formats


/ 










\ 




COCTABHJTB 



B. MyccEJiiyct. 



4 




'S 



♦ 



V 



C.-EETEPBypri). 

Hs^ahie K. JOE. Fheeefa. 

HeBCKiS npocn., JVs 14. 

1891. 




'/> 0XO» 



IIPEflHCJIOBIE. 



Kor^a a, flBtHaflijaTb jrferb TOMy Ha3a^, npHCTynHJTb Kt co- 
OTaBJiemio pyccKO-aaTHHCKaro cjioBapa, a HCKJiioqHTejibHo hm£jtb b^ 
BH^y flocxaBHTL KpaTKoe nocoGie yqeHHKaM'b CTapni0xi> KjiaccoB'b rHM- 
Ha3ift h orpaHHqHTtca caMHMi> HeoSxo.piMhiM'b MaTepiajioarb. Ho 3a- 
T^Mt, yfi^HBmHCL bo Bpeaia caMoft pa6oTH. KaKt TpyjjHo npoBecTH 
b^ no^oOHOMt cJioBapt ToqHyio rpaHnq,y Meac^y HyjKHtiftfb h jram- 
hhmtj, a ptarajica., He noMtimjiaa o CKopoMt oKOH^aHiH Tpy.ua, pac- 
inHpHTL cboh) nporpaMMy, 3HaqHTejibH0 yBejraqsB'b KaK/b qacjio cjiobt*, 
TaKTb h (JpaseojioriraecKift MaTepiajrb. Kt 3T0My Mena noSy^HJio eme 
to coo6paaceme , ^to y Hact, moskho CKa3aTb ? noKa em,e h£tT) pyccKo- 
jtaTHHCKaro caoBapa: H3i> HeMHoraxi, cymecTByromnxi. oruk ycTap'fejra, 
jja h He HMtioTca (JoiibHie Bt npoflaarfe, a flpyrie He y^oBJieTBoparoTt 
#aace caMHMii ckpomhhmi> TpeSoBaHiaMi,, bc6 ace, Sest HCKJiroqeHia, oqeHb 
fii^HLi $pa3eoJioriefi h He jvfejiaioTb HHKaicoro pa3jraqia He tojibko 
Meatfly a3LSKOMT. pa3Hbixi> nepioiOBt phmckoS jraTepaTypH, ho flaace 
m Meat^y a3£iK0Mi> nposaa^ecKHMt h noaTHqecKHM'b. 

Bi> HacToam.ee BpeMa, Korfla hobhm^ ycTasoM'b nepeBOflti Ob pyc- 
CKaro a3HKa Ha jiaTHHCKifl noq™ coBepnieHHo ycTpaHeHU 03^ rHMBa- 
SH^ecKaro Kypca, Mofi Tpyfli> MoateTX noKa3aTbca JiHniHHM'b. T^mi. 
He MeH*fee a ptmajica HaneqaTaTb ero, b% Haneatfl'fc, ^to oh^ bt> pac- 
mspeHHOM'b BHflt Moaterb flo H^KOTopoft cTeneHH nonojiHHTb cym;e- 
CTByiomifi npo6fen> h cjiyatHTb nocoSieMt He fljia o.a.HHX'b yqeHHKOB'b 

THMHa3ifi. 

Upn cocTaBjieHin cBoero caoBapa a npeHMymecTBeHHO nojtb3o- 
Bajica MaTepiajioMt, co6paHHMM , b B*b cjioBapt TeSHnxeHa (Heiniohen, 
deutsch-lateinisches Woerterbuch. 4-te Aufl., bearbeitet von Dr A. Drae- 
ger, Leipzig 1883), KOToptift nojib3yeTca- bt> TepMaHia 3acayateHHoft 
caaBofi h B*b KopoTKoe, cpaBHHTejibHo, BpeMa Bbiflepatajrb naTb H3fla- 
Hifl. Hsx Hero a 3aHMCTB0Bajrb HaH6ojibmyio qacTb aaTHHCKoS $pa- 
seojrorin, rpynnnpoBity 3HaqeHift flaa MHorax'b cjiobi* 3HaKH x ) fljia 



x ) OS-BflCHeHie SHaKOBt cm. bi cjrssyiomeMt ot^^ji^ (HatflCHeHie coKpain;eHiS 

H SHaKOB'B). 



IV 

o6o3HaweHia npHHa^JieacHOCTH cjeobi h oOopoTOBt ki H3BicTH0My ne- 
pioay pHMCKofi JiHTepaTypH. Cm*h) syMaTB oflHaKo, *ito KajK#Bift, kto 
B03bMeT*B Ha ce6a Tpy^B Gimme 03HaK0MHTBca ex Moefi KHHroft, aerEo 
y6*AHTca bt> tom-b, ^to a bjiohchji'b b*b Hee He Maao h caMocroaTejiB- ' 
Baro Tpy^a. 

KpoMi KBHrn refiHHxeHa. a nojiB30Bajica cjiOBapaMH Teopreca h 
BTHrepc-aeBa, no rpaMMaTHqecKHMt BonpocaMx — pyKOBOflCTBaMH MeHre, 
Tocpay, Ma#BHra h Keccaepa, no chhohhmhk'6 — pyKOBo^cTBaMH JJe- 
flepaefiHa, IIIyjiBna h HjiBeHEOBa. B% aaTHHCKoft opeorpatjin a cat- 
^OBajit EpaaiSaxy, Bt pyccEofi — TpoTy. 

Bs> cocTaBt Moero caoBapa bohijio okojio 15.000 pyccKHX'B 
cjiobt., npH qem> BHnymeHH cjioBa pSsflKO BCTpfciaiomiaca, SojrtniHH- 
cteo cjiobx, oSosHa^aiomHX'B npe^MeTH n HBaeHiH, KOTopBia He ohjih 
H3BicTBH speBHBMX, h coficTBeHHBia HMeHa. yme no oKOH^aHin Tpy^a 
a, ncnojiHaa aceaame, BBiCKa3anHoe h4kotopbimh JiHijaMH, b% BH^i npn- 
jiosKenia, npnSaBHJix KpaTKifi chhcokx reorpa$nqecK0XTb vmewb. 

JKeaaa, no bo3mo;echocth, yaieHBHraTB oSteai'B n qpess* to ctoh- 
Moctb cjroBapa, a npBg'ferHyjnb k% cjrfeflyionjHM'L cpeflCTBaM^: 1) cat^ya 
npHMipy reflHHxeHa, a He HawHHaio Eaae^aro cjiOBa cl Hosofi ctpoeh> 
ho Be3A*, r^t cjiiRyton no&% pa^ caoBa ci» ojuraaKOBoft ochoboA, 
coe^HHaio ux% bt> o#Hy rpynny, cTporo coSjiEo^aa npn 3Tomt> aji$a- 
BHTHHfi nopa^oKt. To me caatoe fl^mw a co cjioBaMH cjiohchbimh, y 
KOTopuxi, nepBaa qacTB caoacema o6maa. Tojibeo HHor.ua, b% BH^ax-B 
npaKTHqecEHxt, a oTCTynajit ottb 3Toro npaBHJia, ocoSeHHO Kor.ua ot- 
j&jiu bhxo^hjih caaniEOMi. 6ojiBniie (cp. cjioBa cjioskhbih cte. «6jiaro»); 
2) pyccKie raarojiH npHBe^eHBi b*b $opM* BH^a HecoBepmeHHaro^ 
cpaBHHTejitHO pt^KO ysasaHa $opMa BH^a coBepmeHHaro ct ccnuiEofl: 
Ha BHflt HecoBepmeHHBifi h3) Hapiqia, nponsBO^HHa ots> npnjiaraTejiB- 
Huxt, He npHBefleHH KaKT> caMocroHTejiBHHH cJiOBa, a npncoe^HHeHEj 
HenocpeflCTBeHHO kx t^mx npHJiaraTeaBHHM'b, ot* KOTopHxt ohb 

npOHSBO^HTCa. 

B-b 3aKjnoqeme cqHTaio npiaTHHM^ fljia ce6a ^ojiroM'B BBipasHTB 
HCKpeHHioH) 6jraro«apHocTB rJiy6oEo yBamaeMOMy npo$eccopy JlyKiaHy 
A^aMOBH^y M»>JiJiepy 3a MHoria nojie3HHa saMtqaHia, KOTopna ohx 
JiB)6e3H0 cooCh^hji'b mh4, pa3CM0Tp , feB'B bx pyKonHCH qacTB Moero Tpyji;a^ 

C.-neTep6ypr'b, B. M. 

CeHTaOpB 1891 r. 



I81ECHH1 COKPAIEHlfi I 3HAKOBI, 

ynOTPEBJlEHHUXl) Wb 9T0MT> MOBAPfc. 



abl ablativus. 

abstrc abstraction. 

ace. . accusativus. 

ace. c. inf. . . . accusativus cum infinitivo. 

act activum. 

adj adiectivum. 

Adv., adv. .... adverbium. 

alqs aliquis. 

alcis alicuius. 

alcui. alicui. 

alqm, alqam. . . aliquem, aliquam. 
alqo, alqa. . . . aliquo, aliqua. 

alqd aliquid. 

alqos aliquos. 

6e3AUH 6e3JIH^HO. 

Caes Caesar. 

%epn. nucam. . n;epKOBHBie nHcaieiH. 

Cic Cicero. 

U,hd;. I^Ej^epoHi*. 

comp comparativus. 

concr concretum. 

conj coniunctivus. 

Curt Curtius. 

dat dativus. 

AonoiH flonojiHeHie. 

tfP ^pyrofi. 

f. femininum. 

fut futurum. 

gen genetivus. 

gen. obiect. . . genetivus obiectivus. 

gerund gerundium. 

gerundiv. . . . gerundivum. 

rjE naroxb. 

rpaMM rpaMMaTHKa. 

Hor., Horat. . Horatius. 

imperat imperativus. 

imperf. imperfectum. 

indecl. ..... indeclinabile. 

indie indicativus. 

inf. infinitivus. 

interj interiectio. 

intrans verbum intransitivum. 

9C0C6. eonp. . . . KocBeuHBiI Bonpocx. 
■Liv. ....... Livius. 

m ^ masculinum. 

n neutrum. 

Hanp HanpHMipi. 

Hapn>H Hapiqie. 

iNep C. Nepos. 



nom nominativus. 

06BIKH OdBIKHOBeHHO. 

OUHCaT OUECaTeibHO. 

oppos oppositum. 

onpeA'ki onpe^eme. 

oco6 oco6eHHo. 

Ov., Ovid. . . . Ovidius. 

partic participium. 

pass passivum. 

nepen m> nepeHocHOM^ cmbicxb. 

perf. perfectum. 

person. ..... personale. 

pi. pluraiis. 

Plin. ep Plinii epistulae. 

plusqp plusquamperfectum. 

no3dn b:b no3^Httniefi laTBiun. 

poss possessivum. 

nocjioe nocioBHn,a. 

praes praesens. 

npedjt npe.porb. 

npedji. nad. . . npe^joatHtifi nafleara. 

npe^ioac npe^ioateme. 

upe^M npe^MeTt. 

npeHMym,. . . . npenMymecTBeHHO. 

npujrar npniaraTeiLHoe. 

pron pronomen. 

Prop Propertius. 

Quintil Quintilianus. 

relat relativum. 

Sail Sallustius. 

scl scilicet (— .t. e.). 

sing. ...... sihgularis. 

en ciobo. 

CM CMOTpH. 

C06. BT. COSCTBeHHOM'B CMHCJI$J. 

co6npaT co6HpaTeibHMH. 

subst substantivum. 

sup.) superl. . superlativus. 

cym cyn^ecTBHTeJttHoe. 

t. t terminus technicus (TexHirae- 

CKoe BtipaateHie). 

Tac Tacitus. 

Terent Terentius. 

trails verbum transitivum. 

Verg Yergilius. 

sun. nad. . . . BHHHTejBHBii najjeafB. 

BM BMBCTO. 

BOUpOCHT BOnpOCHTeiLHBlfi. 

B£ npOTHBOH. . B% npOTHBOHOIOatHOCTB. 



VI 



. Kpecrb noKa3MBaex r b, mto cjeobo, (jjopua, 
KOHCTpyKuin mh o&imh oGopoTs npHHa- 
Weacait xarcb Ha3HBaeM0My cepe6paHOMy 
Bfosy phmckoh jraxepaxypti mh no3,a;H±B> 



meft JiaXblHH, H ^TO TaKHXt CIOBt, <£opM:b 

h t. #. cafcayerb no bo3mojkhocih h36*£- 
raib, Taia Kaicb Ha pa,ny c^ hhmh cyme- 
CTByroTt ayHmia caoBa h odopoxti. 



. SBts^o^Ka noKa3tiBaerb, hto hphbo,p> 

MOe CJOBO, 060p0Tt H T. fl. He BCTpi- 

^aexca y ,$eBHHxx> nscaiejefi; axo 06- 
tTOflTejn>CTBO oS^acHfleTca vum tojibko 

Ciy^aHHOCTbH), HJEH T^Mt, ^TO flaHHOe 

cjeobo no CBoesry 3Ha^emio y hhx:b Bcxpi- 
^axbca He Moacexx. (nanp. cxy^eHTt, pno- 



Ma, nyniKa h x. n.). IIoaoSHtia cjroBa h 
oGopox&i He npoxflBopi^aTTB he ayxy, hh 
CKjia^y JiaxHHCKOH pfc?H e noTOMy Moryxi. 
6uTb ynoxpeSjtaeMti 6e3x> BCHKaro orpa- 
Hffcrema Ha paay co ciOBaMH n o6opo- 
xaMH, 3anMCXBOBaHHHMH mi> o6pa3np- 
bbixl HHcaiejieft. 



IIpH HiKOToptixt caoBaxt, ofiopoxaxx. h t. j. 
bs CKofiKaxt c^iana npmracKa, ^xo ohk 
npHHa^ieataT'B a3HKy noaraqecKOMy, 
pa3xoBopnoH pi^H, oh no3#HMmeH ia- 

IBIHH, JIO OHH 3aHMCIB0BaHH H3i HH- 

caiejeft ftojuiaccHiecKaro nepio^a hie, 



HaKOHeirb, npaMo npaSaBJieHO hms xoro 
nncaxeJia, H3i> Koxoparo ohe b3axh. Ta- 

KZMH CJOBaMH H 00*OpOTaMH flOJEHCHO HOJtb- 

30Baibca ocTopoatHo h xojibKo bi px»,n- 
KHXt cjry^aaxx.. 



HHor,a;a Kb cioBy, o6opoxy h x. #., 3asM- 
cxBOBaHHOMy H3X o6pa3npBaro nacaxejra, 
npn6aBJieHO hma 3ioro nncaxexs (Cie.^ 
Caes^ Nep., Liv.). Bio noita3biBaeii, 



ito xaKoe dOBo hjh o6oporb Bcxpt- 
raexca pfypso hjek cocxaBJiaext oco6eH- 
Hocib Ha3BaHHaro nncaTejia. 



113$ Bcexo cKa3aHHaxo bhjiho, wo mohcho nojib- 
30BaTbca 6e3% BcaKaro orpaHH^ema Bci- 
mh cjoBaaiH h o6opoxaMH, Koxoptie He 
HMiioxi npa ce6i hh Kpecxa (f), hh 
o^Hofi H3t BbimeHpHBejieHHbixt npnnn- 



coK-b, TaKii KaKi* Becb axoifc MaxepiajTb 
nm B3aTx ns'b o6pa3n,OBBix r b nacaxeaef, 
ilih, rrpHHa^jieata nepio^y ^omiaccHqe- 

CKOMy MH n03^HMineH laTHHH, He mo- 

atex-b 6wib 3aMiHemb HHKaKHM'B spyrHMt. 



OHE^ATKH. 



Cmpan.\ CmojiGem: Cmpona: 



15 CHH3y 

20— 
8- 
24n25cBepxy 

19 CHH3y 

18 cBepxy 
37 — 

30 — 

1 CHH3y 

16 — 

13 — 

22 h 23 CBepxy 

10 — 

2 h 3 — 

14 CHH3y 

31 CBepxy 

1 CHH3y 

11 CBepxy 

6 CHH3y 

9 — 

32 h 33 CBepxy 

5 — 
18 — 
29 — 

17 CHH3y 

16 CBepxy 

4 CHH3y 

10 — 

11 CBepxy 

6 CHH3y 

5 — 

33 CBepxy 
16 h 17 - 

1$ CHH3y 

22 — 

8 CBepxy 
25 cHH3y 

9 - 

6 — 

28 — 
11 — 



4 


2 


8 


2 


11 


1 


25 


1 


32 


1 


32 


2 


34 


1 


33 


1 


48 


1 


64 


2 


72 


1 


78 


1 


99 


1 


100 


1 


— 


1 


107 


2 


108 


1 


— 


2 


116 


2 


125 


1 


128 


1 


141 


1 


142 


2 


146 


2 


147 


2 


— 


2 


156 


1 


15$ 


2 


160 


1 


161 


1 


167 


2 


— 


2 


181 


1 


184 


1 


192 


1 


203 


1 


210 


1 


220 


1 


236 


2 


237 


1 


239 


2 


325 


1 


337 


2 



Haneuamam: 

auctonem 

desistre 

dispurare 

ves-pertinus 

fortuna 

quae 

digntitatem 

b> 6uBineMy 

propesse 

e roBopa 

vectigalia 

,a;ep-3KiH 

cedentis 

bo-3mm£ti> 

prosedui 

h relictis 

vnetorum 

3apra3HHTL 

sibi MH 

secessiti 

Ha Kapayjrb 

di-spensator 

clandus 

scientia, 

collustrata 

nojnica.UHHa 

y6HTHXfc 

gravis armaturae 

ocjioe. 

rnoKoe 

ben efici 

benei 

sperans 

anim-advertere 

bt> ^.HeBHBiiniH nepiojrb 

alcut in alqm 

redimere 

cb tbmt> orp. 

loc-o 

et hominis 

reliquae 

nocaaTfc 

naturae; 



WumaU: 

auctionem 

desistere 

disputare 

ve-spertinus 

fortuna, 

aquae 

dignitatem 

Kb 6HBUI€My 

prodesse 
He roBopa 

vectigalia, 

^ep3-Kift 

cedentibus 

B03H-MtTb 

prosequi 

mh relictis 

ventorum 

3arpasHaT£ 

sibi, 

secessit, 

bb Kapayjrb 

dis-pensator 

claudus 

scientia 

(bt> jkhbohhch) collustrata 

naiHcajrHHa 

ySHTtix'b iio^eii 

gravis armatura 

nocjioe. 

rn6Koe, 

beneficii 

bene 

sperans cb ace. c. inf. 

ani-madvertere 

Bt ( npeBHMrueM r b nepio^fe 

alcui, in alqm 

redimire 

ct. T$>wb orp., nro 

loco 

est hominis 

reliquiae 

nocjcaib 

naturae 






H&JAJimii < 



_/jL« 



\ 






A (ho, me} comh npomueum. sed, bbojthxx. 
npoTHBonojiOHteHie, KOTopoe bm. cb xbmx. 3a- 
KJHOMaert bb ce6ii nonpaBKy hih orpaHHieme 
npe;wyniaro, hjih .naate coBepnieHHo oxsep- 
raerb ero; nacTO nocJTE oxpnnaHia, Hanp. non 
de me, sed de sapiente quaeritur. at (ycxa- 
ptiaa (ftopaia ast), cjiyatHXb kx> TOMy, mo6u 
o^hoh mbicjih, Koxopaa caMa no cedB npn- 
3Haexca BBpHofi, pB3K0 npoTHBonocTaBHTL ^py- 
ryro, xaKate BBpHyro,=a 3aT0, ananpoxHBB 
Toro, a BceiaKH; noxoMy at ^acxo bb 
B03paatemaxB, xaKate at enim (a BBiib), ckjtb- 
HBe at vero (a mhb Moryxx. B03pa3HXb). 
vero (He MoacerB 6bitl nepBBiMB cjiobomb bb 
npeflioateHin) npoxHBonojiaraexb npejiBiiry- 
meMy ^to hho\ 6oite 3Ha*fflxeiBHoe h Baaraoe. 
yerum Bcxptoaexca ^obojibho pi^KO h bb 
CBoeMt ynoxpe6jieHiH e^a oxiH^aexca oxb 
sed; npeHMymecxBeHHO ynoipeGnaexca Ha 
paxy cb sed Bb xaKB Ha3biBaeMOH digressio, 
x. e. Kor.ua unno roBopainee, nocd* oxcxynieHia 
0Tb raaBHaro npe^Mexa,CHOBa B03BpamaexcaKB 
HeMy. autem(caMBiH cjafom hpothbhi. cok>3b, 
cayatHTB jzn& coe^HHen. npeipoateml, a He 
oxirfcjibHbixb noHflxifr) He oxBepraeiB, KaKb 
sed, npeflbi^yinei mbicih, a npncoei^HHaexb 
{KaKb rpe*i. Se) Kb cKa3anH0My hobyh) mmcib 
toubko KaKi> he^xo OTiH^Hoe oxi> Hero, HUH 
o6o3Haqaerb nocjiBtfOBaxenbHOCXb bb pa3- 
CKa34, Hanp. quam brevi tempore quot et 
quanti poetae, qui autem oratores exstite- 
runt. at qui (3aHKMaexx. nepsoe Micro bx> 
npeiyioateHiH) bboji;hxi. B03paateHie cb utoio 
orpaHH^HXbMHonpoBeprHyxb Bbime CKa3aHHoe, 
= a BceiaKH, a bb,hb, o,a;HaKO ate; xaKate 
bb MeHbrnefi nocBuiKB cHMorn3Ma (a, ate), A 
eciH, a ecJiH He (hbxb) cm. ecm; a He a) et 
{ac) non, et (ac) non potius, ecus Bxopoe (oxpa- 
naxejiBHoe) npeiuioateHie oxsepraexb BbicKa3aH- 
Hoe Bbinie, Hanp. quasi mali tantummodo in 
urbe, ac non per totam Jtaliam sunt; b) nee 
(neque), 6e3B npoxuBonoioatema h xojibko 
yKa3HBaa, tto o^ho oScTOHTeabcxBO hjih flBae- 
Hie He coe^HHeHo cb .npyraMt, xoxa 6u h 
Morao dbiTb coe,HHHeHO, Hanp. aetas tantum- 
modo quaestui neque luxuriae finem fecerat 
(a- He pocKOHiH> He nojEoatHBi> bm. cb xbmx 
k. pocKoniH); habet amatores nee imitatores 
{HM^exB odoataxejteft, a (ho) He HM^exx. no- 
flpaataxeieii, hjih He HMta bm. cb xbmb n.); 
cok)3x. «a» ^acxo BOBce He nepeBO^sxca oco- 
6hmxi cjiobomb, 1) Bb KpaTKHXb npoxEBonojio- 
ateHiaxx>, r$> ^acxo yate pacnojioateme 011061 
yKa3biBaexb Ha hxb oxnonieme, Hanp. Caesar 
concilium dimittit, Liscum retinet (a X 
ocxaBiaex'b y ce6a); xaKx. oco6. ecin oTpima- 
xeabHoe CKa3yeMoe nepBaro npe^ioateHia bo 
BXopoMb noBxopaexcfl yTBep^axeabHO, Hanp. 
Yobis hoc non licet, licet illi (a eMy MoatHo); 
hjib: ecjH ? Ha oCwpoTb, yxBe^HxeibHoe CKa- 

IYCC JE JT iyCi- pyCCKO-JIl.THHCKIH CJTOBAPb. 



3yeMoe nepsaro npejpoatema bo bxopom^b hb- 
jiaexca ex. oxpmi;aHieMi; npn bxomb bx> pyccK. 
CKa3yeMoe bo bxoponx> npe^jioat. Hnor.ua He 
noBTopaioxB, b% jiaxHHCKOM'b 3X0 MoatHo c^i- 
jiaxb xoubKo co CBa3Koro, Bb jjpyrnxb ate cjiy- 
^aaxx. hjih noBXoparoxx* naroax., hjih k^ 
OTpni^aHiio npH6aBnaiorb item, Hanp. hoc pueri 
possunt, viri non possunt (hjih non item); 
haec morum vitia sunt, non senectutis. 2) a 
ohx> (ioxb, aToxb) ^acTo nepeBoii.HTca 
oxHocnxejibHbiMb mbciohm., Hanp. Alexander 
Tyrum oppugnavit; quam cum capere non 
posset (— a xaKb KaKx. oirb He motxi ero 
B3axb, quam = sed earn). 

A MewcdoM. ah! 

AsaHrapA'B primum agmen; primi agminis co- 
hortes, prima signa; Haxo^nxbca m> a-s^., co- 
cxaniaxb aB. agmen antecedere; aB. y Bpa- 
roBX. cocxaBJiaia KOHHHn;a primus eques ho- 
stium agminis erat. ABaHnocTt cm. ^opnocTb. 

ABrypcKia anguralis; aBr. 3,oiatHocxb cm. 
aBrypi; aBr. ate3jrb litnus. Asryps augur; 
floiatHocxb a-pa auguratus. 

ABrycTt (Micaiib) mensis Sextilis; mensis 
Augustus. 

Abocb — Moatexx> 6bixb, cm. mo%; Ha as. te- 
mere, temere ac fortuito (facere, agere alqd). 

ABTo6iorpa(J>ia liber quern alqs de vita sua 
scripsit. ABTO,o;H,ii;aKTt cm. caMoyraa. Ab- 
TopHTeTi 1) auctoritas (h BjiiaTejibHOMb 
jiHUi); cm- 3Ha^eHie, b^cb. 2) BicKoe cbh^b- 
xenbCTBO, MH^Hie H3BBcxHaro jnma, nucaxejra 
fides; auctoritas; ^acTo nocpeii;. auctor, Hanp. 
ccbinaxbca Ha Hex ek6. as. alqo auctore uti. 
ABTopcKin nocpeii;. genet, scrip tons hjih 
scriptorum; nocpe^. libros scribere, conscri- 
bere, h npocxo scribere; nocsaxHTb ceda as. 
xpyjtaMX. (asxopcxBy) ad scribendum se con- 
ferre. ABTopcTso=:3aHaTie ? xpyiibi nacaxeira 
cm. aBxopcKif. AsTopt cm. nHcaxejrb, CO^H- 
HHiejib. 

Ara! aha! sicine? (TaKB-JiH?); ara! xaKx. boi^b oho 
hxo! atat hoc illud est! 

AraTt (MHHepanx>) achates. 

AreHTt procurator; Gbitb y koto a-TOMX^ pro- 
curare alcis negotia. 

ArHeiifc agnus. 

Aroma cm. npeiiiCMepxHHH (MyKH). 

AffBOKaTCTBo opera forensis; causarum actio; 
bb OTirfcibH. ciynai patrocinium. AflBOKaTi 
actor (ex. npaSaBieH. causae, causarunl h 6e3B 
Hero); (ex. npe3piHieMb, xomx., kxo 3aii;eHbrH 
h nencKycHo Beji,exB npon;eccBi) causidicus; 
patronus causae, bb cbh3h pi^H npocxo pa- 
tronus (3am;HTHHKX. npeii.b cy^oMB); advocatus 
(xoibKO co BpeMeHB HMnepaxopoBX. — patro- 
nus causae); cognitor (Be^ym.ift ^bjio jni^a bb 
cysi npncyxcTByiouiaro), procurator (jiana ox- 
cyTCTsyiomaro); cjikiaxbca a-xoMB ad causas 
dicendas accedere; forum attingere; 6bixb 



2 AffMHHHCTpaTOp r b. 

a-TOMfc causas agere, dicere; versari me 
esse in foro; causis dicendis operam dare; 
(bt> h3b4cth. cjiyMat) causam dicere pro alqo, 
ae alqa re; B3aTb ce6t a-Ta (3am,HTHHKal de- 
ferre causam ad patronum; Ha3Ha*iHTb KOMy 
a-Ta (3amHTHHKa) patronum alcui constituere. 

AAMHHHCTpaTopi, — CTpania cm. npaBH- 
Teab, areHTii, ynpaBaeme. 

AflMHpajr& praefectus classis sura classi; dux 
praefectusque classis; praetor navalis; qui 
classi praeest; cn&iaTb koto hho*. a-noMt prae- 
ficere alqm classi; -praeponere alqm navibus; 
6*mtl a-iOMi. classi praeesse, praepositum 
esse. AAMHpaJiBCEiH praetorius; a^M. ko- 
pa6.nb navis praetoria, (JiJiari* insigne navis 
praetoriae. AaMHpajiBCTBO summa imperii 
maritimi; praefectura rei maritimae, praefec- 
tura classis. 

AApeooBaxB (rracbMo) epistulam inscribere 
(alcui). Aspect 1 ) nscbMa inscriptio no- 
minis; iracbMo hm£io citxyiomifi a,a;. epistula 
ita inscripta erat. 2) = nHCbMemioe odpanie- 
Hie litterae commendaticiae ejie litterae qui- 
bus gratiae aguntur, quibus alqd (a rege) pe- 
titur, libellus supplex (cMOTpa no co^epataHiio 
aspeca). 

A^ckih 1) co6. infernus. 2) nepeu. = cipam- 
HtiH, yatacHWH terribilis, atrox; ascK. Myqe- 
Hia (co6.) supplicia, quae impii apud inferos 
perferunt; (nepeu,) acerbissimi cruciatus. A^i 
sedes sceleratorum hie impiorum apud infe- 
ros; loca inferna (u,epK08u> nucam.)\ HHona 
inferi, Hanp. bb a,ny apud inferos; cm. TaKJKe 

nO,H3eMHHH (napcTBo). 

A3apTHbin, a3. srpa alea. 

A36yKa 1) 3HaKH oyKBB litterarum formae ejie 
notae; ai^aBHTHLis nopa^oKB Svkbt. litterarum 
ordo. 2) nepeu. Ha^aibHbia ocHOBama Trenia 
h nncbMa prima discentium hh puerorum; 
y^HTbca a-Kt prima elementa discere; y*raTb 
Koro a-Kfc prima elementa alcui tradere. 

Ahct£ ciconia/ 

AicaaeMHKt (nocjrfcflOBaTejib AKa^eME^ecKofi, 
IIiaTOHOBCKofi <f»Ej[oco<f>iH) Academicus philo- 
sopnus, Academical sectae philosophus; bt> 
pi. npocTo Academici; — HieHt y^eHoi aia- 
jteMin *academiae sodalis. AKaffleMH^ecKifi: 
Academicus. AKa^eMia = Academia (aK. bt> 
AeHHaxt, H3BicTHaa <|>H:ioco<f)CKaa niKOia; 
TaKate axa^eMia HayKT>). 

AKKOMnaHHMeHTt cantu vocis sociata ner- 
vorum concordia; niib uo.itb aK. ({urefiTH 
ad tibicinem canere. AKKOMnairapoBaTB 
adesse alcui; ait. nimio Ha Jinpi vocem fidibus 
iungere. 

AKEypaTHOCTL, aKKypaTHBIH CM. TO^IHOCTb, 

dapame, toihlih, crapaTeibHMH. 
AKpoGaTt funambulus. 
AKcioMa pronuntiatum; certa stabilisque sen- 

tentia; dictum, vox. 
AKTept BOoSme, EHor,a;a ch ott^hkomi. npe- 

3piHia = KOMe^iaHT-b histrio; r&kb yBaacae- 

MbiH apTHCii. artifex scaenicus, actor; bi. 

KOMe^in, Tpare^in actor comicus, tragicus; 

comoedus, tragoedus; aK., srpaiOHiiH nepByio, 

BTopyio, TpeTbH) poib actor primarum, secun- 



AMHHCTiK. 

darum,tertiarumpartium; ille qui est prima- 
rum etc. partium; KOMe^iaHrb, HCKyccTBO koto- 
paro coctoetb wb MexamrqecKHXT. npieMaxi> 
ludius. AKTpnca artifex scaenica. Art* 
1)= ftMcTBie, nocTyuoKt cm. ^tficTBie 2, no- 
ctvhokb; aKTB mecroKocTE, Kopbicrojno6ia cru- 
delitas, avaritia; aKTB mejiocth e BejiuKOAy- 
mifl res clemens liberalisque. 2) BaK-b nacTb 
apaMbi actus. 3)=40KyMeHrb lex, scitum (no- 
CTaHOBieHie); decretum (AeKpert); pi. aKTu 
acta, orum*, litterae publicae; libelli (cy#e6- 
HLie 'aKTH); instrumentum litis (aKTbi, Ha ocho- 
BamH KOTopbixi* Be^eTCH TH3K6a); monumenta 
(rerum in magistratru gestarum). 
AKyjta pristis. 

AKypaTHOCTB, arypaTHBin cm. aKKyp. 
AKymepKa obstetrix. 
AKAeHTi cm. y^apenie. 
AjiKaTB cm. ataac^axb. 

AjuieropH^ecKia inversus, immutatus, ora- 
tione immutata expositus, narratus; transla- 
te (verba, appellatio); allegoricus (no3AH.); 
aj[. pa3CKa3t narratio continuam translationem 
continens; aa. npe^cTaBieme hcthhh verum 
orationis immutatae involucris tectum. Adv. 
allegorice. AjLieropia continua translatia 
(Gie. or. 27, 94)\ inversio, allegoria (Quint.). 
Azures *arbores directo ordine consitae (kokb. 
paA'b AepcBbesi.); ambulatio directo arborum 
ordine instructa (KaK^b m^cto ^jra nporyiKH). 
AjTMa3*b *adamas. 

AjixapB ara; altaria, ium; MajteHbKia arula; no- 
daBHTb, coopy^HTbaiT. statuere, condere aram ? 
6ory deo facere aram; KiacTbca npe^B a — peMt 
aram tenentem iurare; B3aib oih Koro KiaTBy 
nepe^i* a— pent alqm altaribus admotum iure- 
iurando adigere. 
AjKjfmBHTHtiH in litteram hih litteras dige- 
stus; litterarum ordine dispositus; H3iaraTb 
TiT0-HH6y^b bt> ajr^aBHT. nopa^Kt alqd per 
litterarum ordinem explicare. AjicfcaBHT^ 
litterarum ordo; f alphabetum; no a — Ty litte- 
rarum ordine (alqd disponere). 
Ajihhoctb aviditas (alcis rei); cm. TaKHe »a- 
^HocTb. Aji^hbih avidus (alcis rei). cm. 
TaKate EtaflHbiiL Adv. avide. 
Ajibih ruber, purpureus. AjttTB rubescere. 
AMa30HEa Amazon; nepeu. = ponHCTBeHHaa, 
OTsajKHaa ateH^HHa mulier hjth virgo bellicosa, 
animosa hjih fortis; virago. 
AM6apB horreum (oco6. .iqta xat6a); xiiSHbiH 

aM6. TaKHte granarium. 
AMeTHCTt amethystus, hyacinthus. 
AMMyHHn;ia", cm. aMynnnia. 
AmhhctIh rerum ante actarum mh praeteri- 
tarum oblivio, bt> CBa3H pi^H npocTo oblivio 
(npeHMym;. o6t> aMH., KOTopaa, nocai 6oib- 
nioro noiHTira. nepeBopoia, ^apyeTca n;tof 
napxia hih Boo6m;e SojibnioMy ^inciy juoaefi); 
KaKT. 3aKOHB lex, ne quis ante actarum, rerum 
accusetur neve multetur; lex oblivionis; (06- 
mte) venia, impunitas, incolumitas, sceo6n^aa 
aMH. omnium rerum mra dictorum factorum- 
que oblivio; ^apoBaib aMH. omnem memoriam 
discordiarum oblivione sempiterna ^ delere 
(nocii noiHTH^i. CMyTT>); alcui veniam kjeh 



AMyjieTi*. 



ApHCTOKpaTsraeeKiH. 



impunitatem dare, alqm venia et incolumi- 
tate donare; o6x>aBHiB, odimaxt aMH. om- 
nium factorum dictorumque hih ante acta- 
rum rerum veniam et oblivionem in per- 
petuum sancire. 

AMyjieTt (Karcb cpe#cxBO npe^oxpaHeHia) amu- 
letum; (Kaui> cpejjcxBO npoiHBX* 6oi:e3hh) 
remedium corpori m collo annexum. 

AMyHHuia. arma, orum; armatura. 

AM(J)HTeaTpajiBHHH amphitheatralis. Adv. in 
formam amphitheatri; amphitheatri modo hih 
instar. AMc£>nTeaTpB amphitheatrum; mo 
hh6. npe r 2,cxaBiaei r B bh,hb a-Tpa, alqd velut 
amphitheatri efficit speciem. 

AnaJiH3HpoBaTB explicare et enodare; expli- 
care et explanare; rem quasi in sua membra 
discernere. AHajraa'B explicatio; explicatio 
et enodatio; expositio. 

AHajiorH^ecKiH similis, eiusdem generis; cifc- 
jryexx. oxbicKaxb aH. 3aK0Hx> similitudine qua- 
darn legis utendum est; aH. o6pa3x. aMcxBia 
similitudo; a — CKie ciy^an similitudines. Adv. 
similiter, hih similitudine. AHaaoria pro- 
portio; Karct conocxaBieHie h cpaBHeme com- 
paratio, coilatio; KaKB no.a.oo'HBiH ciyMaft simi- 
litudo. 

AaapxH^ecKiii legitimo imperio, legibus ca- 
rens; Haxo^HTbcn bb a— ckomi> cocxoaHin 
legibus carere, sine legibus esse. Aaapxia 
nimia hih effrenata, infinita (multitudmis) 
licentia; perturbatio omnium rerum (rei publi- 
cae); 1 eges nullae, iudicia nulla (6e33aKo- 
Hie); aH. BpeMeHx. Cyjuiti licentia Sullani tem- 
poris; HHor,na libido (npoH3BOix>); bi> rocyaap- 
ctbb rocno^CTByeTi> noiHaa aH. in re publica 
nee leges ullae sunt nee iudicia nee omnino 
simulacrum aliquod ac vestigium civitatis; 
omnia divina humanaque iura permiscentur; 

OHH He CXOaiH 3a a — XUO, HO OBIIH XOIbKO 

npoTEBi. MOHapxin non ii nemini, sed non sem- 
per uni parere voluerunt. 

AHaxpoHH3Mt * peccatun\ in temporis ratione 
admissum; flonycxnrb aH.*labi in temporis 
ratione, * non servare ordinem temporum. 

AHrejii, angelus (y nucameji. nepneu); ne- 
pen. owl aHr. Kpoxocxa nihil potest illo 
fieri mitius; moh aHr.! mea anima! mea vita! 
mea voluptas! AHrejELCKiH nepen. integer- 
rimus, ab omni labe purus (hhcxbih, neno- 

POHHH&). 

AHeKflOT^ dictum hih factum memorabile; 
= nHKaHXHbiii pa3CKa3i» narratiuncula; 3a6aB- 
, hbih pa3C#a3x> tabula, fabella; ocxpoe ciobh.0 
(bon-mot) facete hih belle, lepide, festive dic- 
tum, h npocxo dictum. 

AHHa3BI CM. IX>XOHHCb. 

Ahohhmhbih sine nomine, sine auctore ci> 
npsSaBi. noaxoAHinaro npiiHacxia h 6*e3x> 
OHaro; HHorjja non nominatus; aH. cthxh 
sine auctore versus; aH. crnxoxBopeHia car- 
mina incertis auctoribus vulgata; aH. hhcbmo 
litterae sine nomine -scriptae. Adv. sine no- 
mine, sine auctore, celato nomine, incerto auc- 
tore; KHHra H3^aHHafl aH. liber sine nomine 
auctoris editus hih emissus. 

AHTHKsapiH rerum antiquarum studiosus; xop- 



rytomiH cxapBiMH KHHraMH * veterum librorum 

coemptor et venditor. 
AHTHnaTia cm. oxBpameme. 
Ahthhoah qui conversis inter se pedibus 

stant hih npocxo contra siti; f antipodes; 

HamH a — jrjbi qui adversi nobis hih adversis 

yestigiis stant contra nostra vestigia, quos 

avxiTioSa? VOCant. 

AHTHTesa (phtophh. q>Hrypa) contrarium, op- 
positio; antithesis; aHxnxe3Bi verba relata 
contrarie. 

Ahth^hhh^ priscus, antiquus, vetustus. 

AnaTH^HBiH, anaTia: cm. paBHOAynraBifi, pas- 
Ho^ymle. 

AnejuiHpoBaTB cm. anenania. AnejrjianijT 
appellatio (no^aHHaa Tpxt6yHaMi. a. tribuno- 
rumj; provocatio (ad populum); no^aiB an. 
appellare (xpa6yHaMi> Ha npHTOBorji npexopa 
tribunos a praetore); provocare (ad popu- 
lum); jioiatHocxHoe ihho, na Koxopoe Heib3a 
no^aBaxb a-niio magistratus sine provocatione. 

AnejrtCHHi malum medicum. 

Anorefi ciaBBi summa gloria. 

Anojioria defensio. 

Ahoctom apostolus (mpKoeu. nucam.) Aho- 
CTOJTBCKifi apostolicus hih nocpe^. gen. apo- 
stolorum; xaKate *ab apostolis traditus. 

Anoeeoat cm. o6oroxBopeme. 

AnneiHTt cibi cupiditas hih aviditas; = ro- 
ioax> fames; icxb c'b a— iomx» libenter cenare, 
(o 6oibHOMi>) libenter cibum sumere; y Koro 
hh6, Hixt a— Ta alcui cibi cupiditas non est, 
(CHibHie) cibum fastidire; B036yac^axb ann. 
(o nnm,i) cibi cupiditatem excitare; ryiHHB- 
eMx> BosSyacaaxb a nn. famem ambulando ex- 
citare hih obsonare. 

AnpfcjiB mensis Aprilis h npocxo Aprilis. 
Anp^JEBCKiH Aprilis. 

ArrreKa * officina medicamentorum. AnTenapB 
pharmacopola. 

ApryMeHTt cm. AOKa3aTeibcxso* 

Apena curriculum (pHcxaiHn;e); circus (ny- 
6ih^h. apeHa bx> Phm^); palaestra (xih 
Kyia^Haro 6oa); (bx. OiHMnin) stadium; bbi- 
cxynnxB Ha apeHy descendere in certamen, 
in dimicationem. 

ApeH.ua,— flaTop-B, — flOBaTB cm. oxKynx., ox- 
Kynn^HK'b. 

ApecTOBaTB 1) Koro hho*. comprehendere, in 
custodiam dare, tradere, in vincula conicere, 
vinculis hih custodiae mandare alqm. 2)= 
Haiaraxb apecxx* Ha hxo cm. apecxx 2. ApecTt 
1) custodia; ftOManraiii ap. custodia libera; 
6bixb, cojuepataxbCH no^x. a— cxomb custodia 
teneri, retineri, asservari; noca^xb Koro no^ 
ap. cm. apecxoBaxb; BBinycxnxb Koro H3i> no^x* 
ap. custodia emittere alqm. 2) Haiaraxb ap. 
Ha hio hh6. retinere alqd (naves); occupare; 
deprehendere. 

ApHCTOKpaTH^ecKin qui optimatium studiosus 
est, qui optimatium causam agit; quod ad opti- 
matium imperium pertinet (^xo HaxojtHxca bx> 
cba3h, bx» oxHomemH ex. apHcxoKpaxiefi); xaKace 
nocpe,a;. genet, optimatium, nobilium, prin- 
cipum civitatis; ap. napxia optimates, boni 
cives, optimi; ap. rocyAapcTBo civitas quae a 



I ApHOMeTHKa* 

principibus tenetur oh optimatium arbitrio 
regitur; res publica in qua omnis pote^tas 
hih summa rerum penes optimates est; res 
publica quae est penes principes; optimatium 
civitas; ap. <J>opMa npaBJiesia paucorum et 
principum administrate; ap. cxpoft rocynap- 
CTBa ea imperii forma, qua vis omnis penes 
primores civitatis est. ApHCTOKpaTia 1) 
Karcb o6pa3i npaBienia cm. apHCioKpaxH^ecirifi. 
2) = apHCTOKpaxu cm- apscxoKpaxxu ApH- 
cxoKpai* optimatium fautor; qui optimatium 
causam agit; nobilitatis fautor, studiosus; 
apHCTOKpaTH optimates, boni cives, optimi 
(KarcB nojraxHH- napxia); nobiles, nobilitas 
(3HaiHaro pofla)} principes (BBicoKonocxa- 
saeHHBie); potentiores cives (caMHe cujibHBie 
bt> rocy^apcxBi). 

ApneMeTHKa arithmetica, orum; arithmetica, 
ae* ApHeMeTHKt arithmeticus; (Kara* yra- 
xeiB) doctor arithmeticorum. ApneMeTH- 
TiecKin arithmeticus* 

Apieprapa* cm. apBeprapAfc. 

ApKa arcus; fornix. 

ApnaHi laqueus. 

ApsTxmeccm cm- ciBepHBiiL 

ApJieKHH^B maccus; sannio; scurra. 

ApMaxypa cm. Boopymeme. 

ApMia CM- BOHCKO- 

ApoMaTHHecKifi f aromaticus. ApoMax* odo- 

res. 

Apcesaji-B armamentarium; officina armorum 
(earn b% newh HsroxoBiaiorB opyarie); navale, 
navalia, ». ph Cma cyji;oB^). 

ApxejiB societas; sodalitas; collegium, corpus. 

Apxepia arteria. 

ApTHCTHTiecKifi nocpefl* gen. artificis, artifi- 
cum, artis hjeh artium. ApTucx^ artifex. 

Ap<£>a psalterium. ApiftncxKa psaltria. Ap- 
cfcHcxt psaltes. 

ApxanascB yerbum obsoletum. 

Apxeojioria 1) *antiquitatis mh rerum an- 
tiquarum scientia- 2) bi> Cojiie xieaoM^ 
CMLicJii, HayKa o apeBH, ECKyccxsi *archaeo- 
logia; *archaeologiae doctrina mjih studium, 
scientia. Apxeojiort antiquitatis investiga- 
tor; antiquitatis studiosus mh qui in anti- 
quitatis studiis versatur; 3aHHMaiomiHca R3y- 
TiemeMt speBHaro HCityccTBa archaeologiae 
mm antiquae artis studiosus. 

ApxuBt 1) Micxo, r^t coxpanaioTCH .noicy- 
MenxLi tabularium. 2) — jioKyMeHXM tabulae 
publicae, acta publica hjth npocxo acta; me- 
moria publica. 

ApxHTeKTopt architectus. ApxaxeKxypa 
architectural 

ApxHTpaB^ epistylium. 

ApxienncKoiTB archiepiscopus. 

AcEeT'B asceta. 

Apteprap a* agmen novissimum Km extremum; 
novissimi; cocxaBiaxB ap., uaxoflHTBca bi 
a — p$ agmen claudere kjeh cogere. 

Achha'b (3Mta) aspis, vipera, 

AccHrnoBaTB aeHBrH attribuere alcui pecu- 
niam; perscribere alcui pecuniam (nmcLMeHHo). 

ACOHCXCHX'B CM. UOMOmHHKB. 

Aoxpojxoris astrologia, mathematical Aexpo- 



? 



jiort astrologus; mathematicus. Actpoho- 
Mia astrologia; (no3»e) astronomia; cognitio 
astrorum. Actpohom^ astrologus, . (no3»e) 
astronomus; caeli siderumque spectator; (j$- 
jiaron^fi BBnacieHia) qui siderum cursus ac 
motus numeris persequitur. 
AxaRa, axaKOBaxB cm, Hana^enie, Hana^axB, 
ATJiex-B athleta. 

AxMOcc£>epa aer circumiectus m circumfusus 
terrae hjih aer qui est terrae proximus; cae- 
lum (Bosjtyx'B, xeMnepaxypa); 3j;opoBaa axM, 
aer purus mh salubris, caelum salubre; xy- 
#aa, He3wpoBafl aer pestilens. Atmoc^- 
pH^ecKin nocpe^. gen. aeris, caeli. 
Atomx atomus,f-, corpus individuum; corpus in- 

dividuum et solidum. 
ATpnSyTS signum, insigne. 
AxxecxaT^b, axTecTOBaTB cm. CBH^TejibcxBO, 

— sosaxB. 
AyflHTopia 1) auditorium; nacTo noctm;axB %io- 
m6o ay^. alqm frequentare; eite^aeBHO jib- 
jjixbca bi> ^bk)-j[h6o ay,n- cotidie ad alqm au- 
diendum ventitare; ay^axopiH ^hioco^ob^ 
onycTfeiH in philosophorum scholis solitudo 
est. 2) nepeu. = cayuiaTeiH auditor es, au* 
dientes; qui audiunt; co6paBmiftcji Kpyra cay- 
maxeiei corona. 
AysieHi(ia aditus (y Koro hh6. ad alqm); col- 
loquium pa3roBopi> bo BpeMa aya.0? secretus 
sermo; ^anaxB ay,a;- potestatem hjih copiam 
sui facere, KOMy hh6. aditum jdcui (conve- 
niendi) dare; alqm admittere; alqm ad collo- 
quium admittere; alcui facere potestatem, 
copiam sui (adeundi, conveniendi); alqm audire; 
(o ceHaxt) alcui senatum dare; He aaBaxb ayx- 
(He npHHRMaTB Koro) se adiri hjeh conveniri 
nolle; alicui aditum negare; noayHHXB aya* 
aditum obtinere; admitti, audiri; datur cui 
aditus conveniendi; ohh ^oaroe speMa He MoriH 
nojtyMHXb ay,o;, y i^apa per multos dies regis 
potestas facta non est; ^ofiHnaxBca, npocnxB 
y Koro aya- petere aditum conveniendi rum 
colloquium; aditum ad alqm postulare; aocxa- 
bhtb KOMy ay^. y Koro aditum alcui patefa- 
cere ad alqm. 
AyKi^iomt auctio; (y psMjiaHX*) ayKu;. koh(J)hcko- 
BaHHaro HMymecxBa sectio; nacxo cjiobomx* 
hasta, Hanp. Ha a— Hi sub hasta publica; Ha- 
SHa^HTB bx> npoaaaty c^ a— Ha hastae subicere; 
nposaBaTB c'b a— Ha sub hasta vendere; pu- 
blice vendere, publicare; npon3BO,a;HXb ayKn;. 
auct.onem facere, constituere; auctionari; ofe- 
hbbib, Haana^HTB ayKi(- auctionem proscribere 
wm proponere. 
A^ckt^ animi motus, commotio, permotio; 

CMBHte animi concitatio, perturbatio. 
Ax^! a hjih ah! (BBipam. neyAOBOJEBCTBia, He- 
ro^oBama); eheu! (BBipasK. 6oih, ckop6h); pro! 
(BBipajK. y^HBieHifl h sKaaoSBi); o! (BupasK. 
cniBHaro symeBH. BOJiHeHla Bootfme); axi, 
Borne mom! (pa,a;E Bora!) pro di immortales! 
deos immortales! pro deum fidem! axi», a He- 
cuacxHUft! o ma eheu me mi serum! me mi- 
serum! (pise) o miser! axx>, yBHHty jth a 
Kor^a hh6... en unquam videbo ra videam; 
axB, ecjtH (xotb) 6u o utinam, utinam. 



EaOa. 



BeaGo&cie* 



B. 



Ba6a 1) co6. = aceHmmia femina, mulier; cxa- 

L paa 6. anus, mpe3pHT.) vetula. 2) nepeu. 
— xpycB mulier. Ba6Ka 1) cm- 6a6ymKa. 

i- 2) nosHBaiLHaa obstetrix. 

BaCo^iKa papilio. 

BaCynraa avia; = CTapyxa matercula, anicula. 
Ba6yniKHHi> avitus. 

Baropx, contus (mecxB MR oxxajntHBaHia jk),hkh); 

*■ harpago; manus ferrea (niecxB cb 2ceji3H. 

*■■ kpktckomb ftra npHTflrHBaHifl)- 

Uarpen;* purpura. EarpoBbiS purpureus, pur- 
pureo colore; 6htb 6, UBfcxa purpureo colore 
esse; afenaxbCJi (5-bhmb 'purpurascere. Ea- 
rpHHKa 1) yiHTKa purpura; conchylium. 2) 
KpacKa purpura; conchylium; ostrum (cokb, 
KpoBb yjHTKH).- BarpaHLiit cm. SarpoBbift. 

BaaapHiifi #eHB nundinae. EaaapB 1) Mfccxo 
fljra Topra forum. 2) c6opB jno^efl w« Kynaff 
h npoflaara mercatus. 

Basnet cm. ocHOBame, noAHoaebe. 

EajiacxB cm. Gaiiacra. 

EajijaxHHB aulaeum. 

BajiHCTa tormentum; ballista. 

Bajoca =^ GpeBHO trabs; (MeHbrnnxB pa3MipoBB) 
tignum. 

BajiKOH'B podium. 

BajuracT'B saburra. 

EaJuroxHpoBame, — poBKa *globorum suffra- 
gia (orum). EaJomoTHpOBaxB *globis suffra- 
gia ferre* 

BajiosaTB l) = maiHTB, jtypa^axBca lascivire, 
petulantem esse. 2) 6. Koro hh6. indulgere 
alcui; indulgentia corrumpere (filium), B^Jib- 
seHB homo delicatus- hjee mollis; = MaMeHb- 
khhb cuHpKB matris deliciae; 6. cftacTBH homo 
fortunatissimus, fortunae filius. 

Bajro^HHH trabalis. 

BajiBsaMHpoBaHie, — poBKa(yMepniHXB]*con- 
ditio mortuorum; mortui condiendi hjth conditi* 
BajiB3aMHpoBaTB (MepTBUXB) condire mor- 
tuos; alcis corpus odoribus differtum condire. 
Bajib3aMH^ecKiH suaviter olens; odorus; 
fragrans. EajtBaaM'B balsamum; (BCHKoe 6jia- 
roBOHHoe Macao) unguentum. 

Eajnocxpaaa pluteus hih pluteum. 

BaHAHTt sicarius, latro, 

Baiiica pyxis; theca, vas (oocyst). 

BaHKHpB argentarius (niraflio); nummularius; 
6biTb 6-poMB argent ariam facere. 

BaHKpyTHTBca, GaHKpyT* cm. HecdcxoHxezB' 

HblH, HeCOCTOHTeibHOCTb. 

BaHK-B mensa argentaria, taberna argentaria; 

o6n;ecTBeHHbifi (5. mensa publica. 
EaHH balineum hie balneum; ny&ra^Haa 6. 

balneae hih balineae (pfc,a?co balnSft mn ba- 

linea, orum); thermae (sejiHKOJEtnHbia ny&iOTH. 

6., ycTpoeHHbia Kb Phm* HMnepaiopaMH,-; xo- 

XHTb bb 6. Javatum ire; in balneas ambu- 

lare, ife. 
EaHTB redimiculum (jrenxa, rojioBKan noBs3Ka); 

taenia. 
Eapamii arietinus. BapannHa caro ovilla. Ea- 

paHB vervex, aries. 



Bapejaecj^t opus caelatumi 

BapHKa^a cm. 6appmtaaa. 

EapaH'B cm. rocnojHHB. 

Bapsa actuariolum, lenunculuS; ratis (cy^Ho). 

BappnKasa *saepes quae instar muri muni- 
mentum praebet; Bt ph Taitate intersaepta 
itinera; inaedificati vici, inaedificatae plateae 
(3aropoj&eHHHfl yjiniibi); 6. M3B TeaerB carri 
pro vallo obiecti; B03BecTH, ycTpoHTB 6. b* 
KaKOMB hh6, Mtcrt inaediflcare locum (Yicum, 
plateam, portam), intersaepire locum (itinera 
oppidi)- 

EapcKiS nocpe^. gen. domini, heri, principis. 

BapcB panthera. 

BapuHH cm. rocnoata. 

BapHmB lucrum; quaes tus; noiy^aTB 6. lu- 
crari; lucri facere (magnam pecuniam). 

EacenHB cm. daccefiHB. 

EacHonHcen* fabularum scriptor hjh auctor. 
EacnocjioBHBiH fabulosus; fabularum simi- 
lis; 3to 6-bho hoc fabulam sapit; = ^y^Hfi, 
BbiMbinijreHHbif cm. bth caoBa. Adv. fabulose. 
EacHa 1) BbiMBimieHHWH pa3CKa3B fabula; 
xaiwKe fabula iicta, commenticia; 6. KaK* 
H3BicTH. potfB JKLTepaxypH. npoH3BejteHifl apo- 
logus. 2) = BbiMbicejiB commentum; res com- 
menticia; CHEraiB tito he6. 6acHeio falsum 
atque Actum esse alqd existimare; narratio- 
nem flctam esse putare. 

BaccefiffB lacus; piscina. 

EacTiOHB propugnaculum; castellum. 

BacB sonus gravis; vox gravis. 

BaTHCTOBBin carbaseus. BaTHCTx carbasus. 

EaTioiiiKa pater. 

EaxpoMa fimbriae; o6btbih 6-moh fimbriatus. 

BainMaKB calceus (co6cx, noiycanorB, noKpbi- 
naBmiS Hory pfl Jio^atKH); crepida, solea, 
sandalium (o^Ha tojibko no^omna, npHKpinMB- 
niaacfl kb norfe peMemnaMH, caHAaiia); yao6- 
Hbie 6-kh calcei habiles et apti ad pedem; 
mnpoKie calcei laxi; hocatb 6-kh calceis uti; 
Ha^BaiB 6-kh calceos sumere; cHHMaTB 6-kh 
{pedes excalceare; fexcalceari; KOMy hh6. 
falqm. excalceare; 6- jkmctb calceus urit. 
BaniMa^HHKi sutor. EanraaHHBifi peMeHB 
corrigia. 

CamHa turris; ctpohtb (S-d turrim excitare, 

facere. 
Eaht6jebhoctb vigilantia;dUigentia,cura. Bjw- 
TeiEHHH vigil, vigilans; 6bitb 6-hhmb vigi- 
lare; = BHHMaTeibHbiu, CTapaTOJiBHbiH diligens; 
prudens, consideratus. Adv. vigilanter; diligen- 
ter. E^tHie vigiliae; pervigilatio. B^iTB 1) 
vigilare 3 joiro 6. pervigilare. 2) = 6jhoctk, 
Ha^spaTb custodire (alqd); providere (rei al- 
cui ra ut, ne quid fiat); curam gerere (rei 

alcis). 

EereMOT* f hippopotamus. 

Ee^po coxa. 

Be36osde impietas; = 6e36oatHbiH nocTynoKB 
cm* 6e36omHbifi. Be36o»HH:K , B homo impius, 
nefarius. scelestus. Be36omHOCTB cm. 6e3- 
6oacie. EeaSoKHBifi impius, nefarius, nefan- 



BesGopoR&ifi. 



BeSKOHOTHOCTb. 



dus, scelestus (npecrynHbiH); 6. nocTynoKb, 
xkio nefas, scelus, res nefaria mh scelesta. 
Adv. impie, nefarie, sceleste, scelerate. 
EesOopoflBift imberbis. 

BesCOSSHeHHOCTB, — HeHHtlH cm. 5e3CTpa- 

mie, 6*e3CTpauiHbia. 

BeaCpaiie caelibatus, vita caelebs. 

BeaG&AHBifi satis dives. Adv. acHTb 6ez6%fl.wo 
habere unde commode vivas; non laborare de 
victu. 

BesiiHHHOOTb innocentia. BesBHHHiiH in- 
nocens; culpa vacuus; culpae immunis; insons; 
6hiTb (5hhmt> culpa vacare hjiz carere; a 
culpa abesse. Adv. innocenter; 6. obitb ocyac- 
fleuy insontem (immerito) damnatum> esse. 

BesBEycie {nepen.) insulsitas, inscitia. Ee3- 
BKycHHH (nepen.) ineptus, insulsus, inficetus, 
illepidus (o Bemaxb). 

EesBo^ie aquae inopia. Ee3BOflHBiH inops 
aquae hjh aquarum; siccus; 6. nycTBira de- 
serta ob siccitatem loca. 

Be3B03BpaTHMH qui, quae, quod reparari, re- 
stitui nequit; f irreparabilis. Adv. in perpetuum. 

BesBosuesAHHn gratuitus. Adv. gratis, gra- 
tuito; sine mercede. 

BeaBOjiociiH calvus (o roioBE). 

BesBpe^HocTL innocentia; nocpe^;. innocens. 
BesBpeflHHH innocens; 6bitl S-hbimb nihil 
nocere, nihil damni afferre; cfliiaTb *rro 
6-hbimb impedire quominus alqd noceat; ,h*b- 
mibca 6-hhmi. nocere desinere. 

BesBpeMeHHiiH cm. HecBoeBpeMeHH&ifl. 

EesBLixoflHtra, 6. noioaceme res angustae hr 
afflictae, desperatae; res perditae, pessimae; 
Haxoajnuiftcfl si 6. nojioacemff rebus angustis 
afflictus. Adv. cm. 6e30TjyHHo; 6. ocraBaTbca 
flOMa pedem domo non efferre. 

Eeaslipie impietas. 

EesB-BTpie malacia, tranquillitas; HacTynaen. 
6. (niTMB) bo BpeMfl niaBaHia ventus alqm 
destituit; Kor.ua okoio noiVHora HacTynaio 6. 
media circiter nocte vento intermisso. 

BesrjiasiiH oculis carens; cm. ciinofi. 

EearjiacHBiH cm. h-emoh. 

BearojiOBiifi capite carens; = rjrynbift demens; 
stultus; inconsideratus. 

B^srpasEOTHocTB litterarum ignoratio. Bea- 
rpaMOTHtiH illitteratus. indoctus. 

BearpaHiiraocTB infinitas. BearpaHH^HHH 
1) cp6. infinitus, non flnitus 2) nepen. infini- 
tus; ('"ipesMtpHBii) immoderatus, immodicus; 
(HeHacHTHHft) insatiabilis (cupiditas, aviditas). 
Adv. infinite; immoderate; praeter modum. 

BearptinHHH peccatis carens; sine peccatis; 
Gbitb 6-hbimb peccatis carere. 

Bes^apflocTB tarditas ingenii; tardum inge- 
nium. Be 3 sap huh tardi ingenii; ingenii ex- 
pers; tardus; imbecillus; ^eioBBKB coBep- 
meHHO 6. homo extremi ingenii. 

Eea^Ha 1) co6. infinita atque immensa altitudo; 
terrae hiatus; vorago (nponacrb); locus prae- 
ruptus, praeceps; cm. TaKace nponacTb. 2) = 
Sojbmoe MHpateCTBO ingens numerus; infinita 
multitudo. 

Bea^oKaaaTejiBHUH argumentis non compro- 
batus, non firmatus, non confirmatus. 



EeaAOMHBiH tecto non receptus; sine sede, sine 
lare; patria carens, sine patria. 

BeaaoHHBra 1) co6- fundo carens; sine fundo. 
2) = otohb nySoKift praealtus; 6. oy6HHa 
vorago. 

EeaAymHBra 1) co6. Heo^ymeBaeHHBift, 6e3ABi- 
xaHHBffl, cm. sth ciosa. 2) nepen. = xoioa- 
hbih, atecTOKocepsbitt durus; asper; duri eih 
immitis animi. 3) = caMoiroCHBLifi, cm. 9to ci. 

BeaABixaHHBia exanimis; mortuus. 

Eea.n.'EixcTBie otium; inertia (HeoxoTa ^ro 
hh6. AfcaaTb); desidia (HaiuroHHocTb naiero He 
^■knaib); segnitia (BMOCTb), silentium (vitam 
silentio transire); nocpe^. nihil agere, nihil 
gerere, Hanp. CnHniOHB npoBezb bb HcnaHia 
nfcibffl To^b bt> 6-Bin Scipio annum integrum 
nihil gerendo in Hispania consumpsit. Eea- 
fl-BHCTBOBaTt nihil agere; otiosum esse; com- 
pressis, quod aiunt, manibus seder e (cmrtib, 
caoaia pyKn); 6. npi newb hh6. rei alcui se 
non immiscere; re alqa abstinere. 

Bea^'Bjraii.a res levissima, vilissima, parva, 
parvnla; npo^aBaTbca 3a 6-ny sestertio nummo 
hjih nummo venire; CTaraTb hto 6-n,eio alqd leve 
hjie parvum habere, non assis facere,unius assis 
aestimare. Bea^JiBHnBH homo desidiosus, 
homo nequam (nero^HBifi); homo perditus. 

EeaftfcTHOCTB *stirps nulla liberorum; orbitas. 
EeaRfeTHBiH liberis carens, orbus. 

Ee3acajiocTHBi2 immisericors; (dea^eiOBtiHHH) 
inhumanus; durus, ferreus. Adv. inhumane, dure. 

Bea&HaHeHHBra 1) co6. a) He HM4»K>miK tkszwh. 
inanimus hih inanimatus. b) iHineHHtiH jkh3hh 
exanimis; mortuus. 2) nepen. = BitibiH langui- 
dus, lentus. 

Beaaa6oTHocTB animus omni cura vacuus; se- 
curitas; = 6e3neHHOCTB cm. aio cjiobo. Eeaaa- 
60THB1& 1) cboSo^hbih otx 3a6oTi curis va- 
cuus, curis liber solutusque; securus; 6htb 
coBepmeHHo 6. vacuum ab omni cura eajl 
omnis curae expertem esse, omni cura libe- 
ratum_esse, omnes curas abiecisse._2) = 6e3- 
ne^HLiH, cm. 9T0CJI0B0. Adv. sine cura; secure. 

BeaaaKOHie = 6e33aKOHHoe ^tio, nocTynoKb, 
onncaTb npHjaraT. 6e33aKOHHbifi ct> cooTBiT- 
CTByiomHMi. cymecTB. hih rjiarojibHBiMb 060- 
poTOMb, Hanp. aio 6. hoc repugnat legibus 
hih contra leges est. EeaaaEOHHBiH legi 
repugnans hjih contrarius; iniquus, iniustus. 
Adv. contra legem (leges); contra ius fasque; 
praeter leges bjih ius (rioMHMo 3aK0H0Bi). 

Be33am,HTH0CTL *inopia praesidii; iyqnie ohh- 
caib npn noMomH npniaraT., cm. 6e33am;HT- 
HBifl. Be33amHTHtiH: sine praesidio, indefen- 
sus, non tectus, non munitus. 

BeasBy^iHUH sono carens. Adv. sine sono. 

Ee33y6xtH dentibus carens. 

Ee3KOHe<iH:ocTB infinitas; infinitum tempus 
(6e3KOHe*ffloe BpeMfl); aeternitas (Bt^HOCTb); 
3to dyaeTi npo^ojiatarbca ^;o 6 hoc in im- 
mensum serpet. BeaKOHeiHBiH fine carens; 
sine fine; exitum non inveniens (ifanp. pa3- 
roBopb sermo); infinitus (6e3rpaHHiHBiH); im- 
mensus;=6e3npepbiBHBifi perpetuus, sempiter- 
nus; 6. Bpeaia cm. 6e3KOHeHHOCTb. Adv. sine 
fine; 6. Siaro^apnTb immortales gratias agere. 



Be3K0pMCTie. 



BesiuiORie. 



BeaitopMoeie innocentia, abstinentia. IIaH3HiH gitiisque omnibus dedita; hto hho\ 6\ contra 
•XBajrarB CipnioHa 3a ero 6. Panaetius laudat honestatem est alqd. Adv. inhoneste, turpiter. 
Scipionem, quod fuerit abstinens (Cic). Be3- BeaoSjia^Hiifi: nubibus vacuus; serenus. 

■"■■'• Besoopasie 1) ypojj,JiHBocTB deformitas, Vox? 

pitudo, foeditas- 2) mpeu. turpitudo (6e30- 
6pa3Hoe noBe,a;eHie); bb pi. dedecora, turpiter 
facta. Beao6pa3HMH 1) ypojtiHBBiH defor- 
mis, turpis, foedus fy.nepen. HenpHCTOHHBiH, 
HenpMHiHBift turpis; foedus (oTBpaTHTejiBr 
hbih); obscoenus (HenpHCTOHHBiH). 



KOpucTHMH innocens; (B03j;epiKHBiH) absti- 
nens; omni carens cupiditate (ne 3HaK>iniH ko- 
Pbicth); d- ApyacGa amicitia gratuita; 6. 110- 
6obb benevolentiae caritas, caritas et benevo- 
lentia; oaaropoaHBia. h 6. xaparrepB abstinentia 
et magnitudo animi; obits 6— hmm'b suae utili- 
tatis immemorem esse; 6litb coBepiueHno 6. 
ab omni cupiditate remotum esse; ohb Gbutb EeaonacHOCTB 1) oTcyiCTBie bchkoh onacHociH 



TaKi 6., *rro:. tantum abfuit a cupiditate pe- 
cuniae, nt... Adv. innocenter, abstinenter, gra- 
tuito. 

-BesKpoBHHH 1) He HMfoomift KpoBH sine san- 
guine; exsanguis; sanguine carens. 2) HeKpo- 
BaBHii, HeKpoBonpojiHTHHH incruentus. 

BesjiyHHiiH lumine lunae non iilustris; ob- 
scurus; illunis (Pliri.). 

Beajno^HocTB solitudo. EeajnoAHBid vacuus 
hominibus oh accursu hominum; — nyciBiH- 
hbih desertus; solus. 

BesMeaAHLiii cm. 6e3maTHBiK. 

Be3MOJiBie silentium. Ee3MOjrBHBiH tacitus 
(h npe/jM., Hanp. consensus). Adv. tacite; 
silentio; ohb 6. repnniB 910 tacitus patitur. 
BeamojEBCTBosaTB cm. MOjraaTB. 

Be3MspHBiH 1) = HeH3MtpEMBifl immensus, in- 
finitus. 2) nepen. immodicus; effusus (laetitia, 
licentia); profusus (sumptus, hilaritas); insa- 
tiabilis (HeHactiiHBiH). 

BeaMSTeacHOCTB quies, pax, otium; tranquil- 
litas, animi tranquillitas (cnoKOHCTBie jryxa). 



periculum nullum; ohb ytiJsjpuiCfl bb 6. npeji;- 
npiflTia intellexit rem sine periculo oh tuto 
suscipi posse. 2) cocToame C^3onacHaro sa- 
liis, incolumitas; obitb wb 6. in tuto esse, in 
portu esse; pajjH 6. praesidii causa; jraiHaa 
6. salus; pain CBoeii ihhhoh 6. suae' salutis 
causa; 3a(5oTHTBca CBoefi 6. saluti suae 
prospicere oh consulere; HCKaTB 6. salutem 
petere. BeaonacHUH tutus a periculo, tutus 
(res, locus, iter, consilium); expers periculi 
(0 1011,4); periculo vacuus (0 npe^M.); Haxo- 
/jhtbch bb 6. noioateniH cm. 6e3onacH0CTB; 
TyTB He 6. non tutus est hie locus; i-ehtb 6— Hie 
6*bijio npe^npiflTie, t^mb... quanto res minoris 
periculi erat, tanto... Adv. tuto; sine periculo. 
BeaopyatHocTB, onncaTB nocpeji. inermis h 
esse, Hanp npu 6 — %k cojiflaiB cum milites 
inermes essent. EeaopysKHtifi inermis oh 
inermus; nudus (He hphrpbitbih opyacieMB, 
jinni h npe,a;M , Hanp. dextra);=o6e3opya:eH- 
hbih armis exutus;— eme He BdopyaKHBmiHca 
imparatus. 



Ee3MaTeacHBra quietus, tranquillus, placidus; Be30CTaHOBo^HBiH cm. 6e3npepBiBHBm. 
CTpeMHTBca kb chokohhoh h 6. JKH3HH otium BeaoTJiaraTejiBHBiH quod differri non potest 

' ' hih dilationem non recipit. Adv. confestim; 



et tranquillitatem sequi; jkhtb b-b 6. cnoKofi- 
ctbih in otio et pace vivere. Adv. quiete 
(agere vitam); tranquille. 

BeaHaaestHocTB desperatio (omnium rerum 
— noiHaa 6.) Be3Haji;e»HBiH (othoc. Koro 
mh nero noiepaHa Haaeataa) desperatus; 6. 
nojiojKeHie desperatio rerum, SoJiBHoro despe- 
ratio de vita alcis, b-b cba3h pt^in h npocTo 
desperatio; a 3Haio ero 6. noioaceme novi 
quam sint res eius perditae ac desperatae. 
Adv. sine spe; desperanter; 6bitb 0. Sojibhbimb 
sine spe iacere, a medicis desertum mh de- 
ploratum esse. 

BesHaieasaHHOCTB impunitas (peccatorum). 
BeaHaicasaHHBiH impunitus; ocxaBaTBca 6 — 
hbimb (o npocTynKi) impune esse, non puniri; 
(o BHHOBHHKt) bbihth 6— hbimb impune abire, 
impunitum dimitti (oTiijaiBCH ot-b HaKa3a- 
Hia); si ne ocTaBiro aioro 6— hbim*b hoc non 



sine mora. 

BeBOTJiy^HOCTb assiduitas Beaoury^HiiH: 
assiduus. Adv. assidue; semper; 6. Haxo^HTBca 
r^i hk6. assiduum esse hjih haerere loco alqo. 

Ee30T«ieTHOCTB, onHcaTB nocpe^. rationem non 
reddere. BeaoT^eTHBin 1) He no^ie»am;it 
OTieTy cuius rei ratio reddenda non est. 2) 
He aaiomitt oiHeTa a quo ratio non repetitur. 

BeaoinnSoHHOCTB erroris oh vitii immunitas 
hjih vacuitas; Jiynme onncaTB irjkji&orB npe^- 
jioateHieMB, Hanp. ohb oTpnuajTB 6. pac^eia 
negavit rationem esse rectam hih perfectam. 
BeaoniHdoTiHHH: vitio hjih vitiis carens; sine 
vitio; emendatus (HcnpaBieHHBiH). Adv. sine 
vitiis; emendate, "pure. 

EeanaKuiTHBiH (HMtiomiH cjiaoyio nasuiTB) 
obliviosus. BeanaMaTCTBO (3a6BiBiHB0CTB) 
oDlivio;=6e3'iyBCTBie cm. bto ci. 



impunitum omittam; Ha^eajta ociaTBCJi Q-hbimi Beane^HoCTB securitas (6e33a6oTHocTB); b'b 



spes impunitatis; ociaBHTB mto 6-hbim^ alqd 
impunitum sinere omittere, dimittere; alqd ne- 
glegere, relinquere. Adv. impune (facere alqd). 

BesHa^axie cm. aHapxia. 

BeaHorifi; pedibus carens. 



jjypHOMB CMBicjri socordia; incuria (b-b^tojib 
BaaHOMi %%>]& tantae rei); imprudentia, negle- 
gentia. Beane-«iHBiia securus (6e33a6oiHLiH); 
bi> aypH. cMBiCJii socor,s, neglegens, impru- 
dens. Adv. sine cura, secure, neglegenter. 



BeaHpaBCTBeHHOGTB mores corrupti oh per- BesiuiaTHBiH gratuitus. Adv. gratis; cm. ^apoMB. 
diti; morum pravitas, turpitudo morum; 6. EearuKwe sterilitas. BeanaosHBifl 1) stefilis 



nee 6ojifce h Qoate pacnpocipaHfleTca mores 
magis magisque labuntur. EeanpaBCTBeH- 
hbih inhonestus, turpis; malis oh corruptis 
moribus (homo); impurus; 6. jkh3hb vita vitiis fla- 



(ager, vacca, uxor.,; infecundus (o hjhbbixb 
cymecTBaxB ho no^st); 6. tort, annus fru- 
gibus adversus. 2) = 6e3nojie3HBiH inutiiis;^= 
HanpacHBift irritus, vanus. 



8 



BesiniOTHBiH. 



BesnpncTpacTie. 



BesBUiOTHHH corpore vacans mi carens, cor- 
poris expers; sine corpore; 6mxb 6-hhmj> cor- 
pore vacare oh car ere; sine corpore esse. 

BeanoAoGHtrfi sine exemplo maximus (Hanp. 
Homerus); divinus (6. opaTop* divinas homo 
in dicendo); singularis. eximius. Adv. sine 
exemplo, divine, divinitus, eximie; KaKB boo 
KiHuanie non potest melius! 

BeanoKOHHLiH 1) jisineHHxii noKoa in- 
quietus (homo, animus, box); turbidus (tempus, 
tempestas, motus, cogitationes); turbulentus 
(vita, annus); tumultuosus (HcnameHHWH-inyMa 
h xpenorn, contio, vita); anxius, trepidus (5. 
oxb crpaxa); sollicitus (6- orb 3a6oxB). 2) 
npoE3Bo^flmifi 6e3noKoifCTBo, ocoo. bb 
hojihthm. OTHom., = MaTe3KHM& seditiosus, tur- 
bulentus; novarum rerum studiosus; rerum 
commutandarum, evertendarum mh novarum 
cupidus; 6« roiosa cm. roioBa d; o^enb 6. 
BpeMeHa tempora omnibus tempestatibus con- 
citata; 6uTb 6e3noKofiHHMB (bb ayiui) angi, 
sollicitum esse; npoBO^XB 6e3COHHyio h 5. 
homb noctem cum jnagno animi motu perpe- 
tuisque vigiliis agere. Adv. inquiete, anxie; 6, 
npoBO^HTb hohh (He naxo^fl CHa) iasomniis 
fatigari. BeanoKOHCTBo 1) .nymeBHoe animi 
motus; perturbatio; (3a6oxa) sollicitudo; (ona- 
ceme) angor; aestus (qui tibi aestus, qui error, 
quae tenebrae erunt); 6ujb bb 6. cm. 6e3no- 
kohtbca; nps^HHiiTB KOMy HtKoiopoe 6. alcui 
alqd sollicitudinis afferre, alqm sollicitudine 
afficere, sollicitare alqm. 2) bb hoihxh 1 !. ot- 
hohi. cm, TpeBora EeanoKOHiTB 1) = xpeBO- 
khtb agitare, exagitare, sollicitare hjeh sollici- 
tum facere alqm; angere (alqm, alcis ani- 
mum); turbare, conturbare, commovere (ani- 
mum alcis); Mena hhhto xaKB He 6e3noKOMO, 
KaKB... nihil me magis sollicitabat, quam...; 
6. BparoBB hostes carpere, lacessere, vexare. 
2)=z6i>iTb bb xarocxb, ^OKyiaTb iiaolestum 
esse hih oneri esse alcui; negotia facessere 
alcui. EesnoKOHTBca angi, sollicitari, anxi- 
um, sollicitum esse (de alqa re). 

BeanojieaHHH 1) inutilis (alcui rei, ad alqd); 
nihil proficiens; nulli utilis (o mu^); qui nul- 
lam affert utilitatem; = HeHyacHBift , MinHift 
non necessarius, supervacaneus; inanis (con- 
tentions); quod non opus est; = HerojtHBifi 
nequam (homo); neiOBiKB coBepmeHHO 6- homo 
ad nullam rem utilis. 2) = xii;eTHbiH irri- 
tus, vanus; 6htb 6-hlimb non (nihil) prodesse; 
6-ho roBopHTB o6b 3tomb nihil attinet loqui 
de hac re; He 6-ho oy^eTB ESCJii/toBaxB operae 
pretium erit hh non alienum erit quaerere. 
Adv. inutiliter; = HanpacHO frustra; 6. xpy- 
jhtbch operam perdere. 

BeanoMomHocTB inopia (auxilii); solitudo; Jiyi- 
me onxicaxB nocpe^* npHnarax EeSnoMom- 
Htifi (auxilii) inops; auxilio de stitutus hjih 
orbatus; sine auxilio; ab omnibus derelictus; 6. 
nojro3Kefiie omnium rerum inopia; Haxo^Hxtca 
bb EpaftHe 6. nojoaceHiH ad summam omnium 
rerum inopiam redactum esse; ocxasaxb Koro 
bb 6, nojioateHin alqm destituere, cnibHie nu- 
dum alqm destituere* 

Beanopo^Hiifi sine vitio; vitio vacans; integer. 



EesnopaflOK* perturbatio ordinis; bb ^eiffB 
perturbatio alcis rei, conturbatio, confusio 
(haec suffragiorum); neglegentia (alcis rei, bs 
xosHficTB-fe rei familiaris); G-kh bb rocy^apcTBt 
turbae, tumultus, seditiones; npircecxH mo bb 
6, turbare (or dines hostium, statum civitatis) r 
bb noiHHH 6. perturbare (exercitum, civita- 
tem); confundere, miscere; npB^iH bb 6. tur- 
bari, perturbari, confundi; bb uojihomb 6- (o 
coj,a;axaxB) inordinati atque incompositi: in- 
conditi sine ordine- Beanopaflo^HHfi 1) 
(oco6. o npe^MeTaxx) He npnBeseHHHH bb no* 
Phsokb inordinatus; incompositus (agmen); in- 
conditus (turba); (npaBe^eHHBift bb 6.) con- 
fusus; effusus (fuga). 2) o JTHuaxB = Heope»- 
hhh neglegens; = pacnyiHtifi, HeyMipeHHBift 
dissolutus (mores, vita); intemperans. Adv. 1) 
sine ordine; incomposite; incondite; confuse* 
2) neglegenter, dissolute, 

Besnoni^HHHOCTB *immunitas portoriL Bea- 
nomjiHHHBiE immunis portorii* Adv. bbibo3htb 
^xo hh6. 6-ho sine portorio exportare alqd. 

Be3nomafl;HiiH immitis; acer (ciporifl); acer- 
bus (HeyMoiHMbifi, in exigendo npn B3biCKaHin 
AeHerB); crudelis (^ecxoKifi) Adv. inclementer, 
acriter; acerbe, crudeliter. 

Beanpe^tJEBHocTB infinitas; 6. BpeMeun nulla 
circumscriptio temporum. Beanpeflfc^HBiia: 
1) infinitus; non finitus; finibus carens. 2) ne- 
peu. infinitus, immensus, incredibilis. Adv. in- 
finite; praeter modum. 

BeanpeKocjroBHO prompto animo; sponte; ul- 
tro; libenter; haud (non) gravate; 6. xbrnib 
mo non gravari cb inf. 

Be3npenaTCXBeHHtiH non impeditus, expedi- 
tus, solutus, liber. Adv. solute (moveri), libere, 
libero cursu* 

BesnpepBiBHOCTB perpetuitas; continuatio (im- 
brium)- BesnpepusHBiH contineno (labor t 
impetus); continuus; 6. bohhli Taote assidu^ 
itas bellorum; perpetuus; 6. nepenncKa'assidu- 
itas litterarum; 6 pa^i continuatio seriesque; 
6. pH#B y,a;oBOJibcxBift perpetuae et contextae 
voluptates (Cic.)\ cm. TaKae nocTOiiHHbiH. Adv. 
continenter, perpetuo, uno tempore; sine in- 
termissione; ^acxo i.ocpea. naroioBB non 
desistre ab alqa re, alqa re, cb inf^ non in- 
termittere alqd, non desinere cb inf\ nullum 
tempus dimittere quin, Hanp. ohb 6. 9T0 ,a,fe- 
laexB non intermittit hoc facere. 

BeanpecxaHHiin cm. 6e3npepBiBHLifi. 

Be3npHMtpHUH unions; singularis; novus et 
inauditus* Adv. sine exemplo; unice 

BeanpHCTpacTie aequitas; candor; indicium 
integrum et incorruptum; ^animus ab omni 
partium studio (ab ira et studio) alienus; 
Veritas (iudiciorum); aequabilitas decernendi 
(Hanp. npexopa bb Pmrfc). BeanpHCTpacT- 
hbih aequus; aequabilis (ius; nihil ea iuris 
dictione aequabilius); sincerus (pronuntiator 
rerum gestarom); integer; incorruptus, veris- 
simus (iudex, iudicium); = HeflxpajiBHtift me- 
dius; neutrius partis studiosus; Ghtb 6-hbimb 
neutri favere; neque ira neque gratia teneri. 
Adv. incorrupte; integre; sine cupiditate; sine 
ira et studio (Tacit). 




BesyMeiVB. 



9 



BesnpiraHHHUH vanus, inanis, falsus (suspicio); 
iniustus (querela); cm. HeocHOBaxejftHbii • Adv. 
sine causa; temere. 

Be3npo6yffiHHH cm. HenpoSyaHMfi. 

BesnyTHHH dissolutus (homo, vita); nequam 
(HeroAHmft); libidinosus (uoxoxihbbih, homo, 
TaKJKe vita); (HpaBCXBenno noxepHHHHfi) per- 
ditus. Adv. dissolute, libidinose. Beany tctbo 
mores dissoluti; vita dissoluta; nequitia {Hpas- 
CTBeHHaa Hero^Hoexb); vita libidinosa, libidi- 
nibus dedita mm intemperans. 

BeapaacyflHMH inconsideratus; inconsultus (ho- 
mo, largitio); temerarius (0e3pa3cy#HO cm*jihh); 
= 6e3yMHBift demens; amens; 6. nocxynoKb te- 
mere factum, temeritas; cosepmaxb MHoro 6* 
nodynKOB'B multa temere (cum temeritate) 
facere. Adv. inconsiderate (agere), inconsulte; 
imprudenter, temere. EeapaacyflCTBo incon- 
siderantia, temeritas; temere factum (6e3pa3- 
cyAHUB nocTynoKt);— 6e3yMie insania, demen- 
tia. 

BesponoTHO nepeHocsxb qxo sedate mh quiete 
mh aecjuo animo ferre alqd. 

EeapyKin manibus carens 

Be3CBa3HMH non mh male cohaerens; inter- 
ruptus; o pi*iH xaRate dissipatus- Adv. inter- 
rupte. 

BesceMe&HEiH cm. desjvfcxH&iiL 

Beacmrie infirmitas; imbecillitas, nulla vis; 6. 
rocy^apciBa regnum imbeci]lum; civitas in- 
firma; opes civitatis attritae, afflictae (cifc- 
Ayexx, B3dtraxi> imbecillitas, infirmitas regni, 
civitatis). BeacMJiLHun invalidus; imbecillus 
(ciaSbit no npiipoat, otx> cxapocxn, ilaecHO h 
yMCXBeHHO, <5e3i> aHeprin); infirmus (<J>h3h- 
^ecKH b yMcxB.); debilis; impotens (He HMiro- 
mifl Biacxu). Adv. sine vi; sine nervis. 

Be3CJiaBHMH infamis (o jihu,. h npe^M.); famo- 
sus (o jtetu. h npe^i-X indignus; turpis (no3op- 
hbih). Adv. turpiter (no3opHo) 

BeacjroBecHHH mutus (HiMofi); elinguis (h4- 
Moft, nepeu. Hepa3roBop*iHBBiH, xaKate oh4- 
MtBuiift oxl yraaea); 6. jkhboxho6 pecus. 

Besoji'h^uo nponacxb interire sine vestigiis; 
alcis rei ne vestigium quidem relinquitur; 
omnia rei vestigia intereunt. 

BeacaiepTie Aymi> immortalitas mh aeternitas 
animorum; xojlbko bx> cbjj3h pins npocxo- im- 
mortalitas mh aeternitas;=:6e3CMepxHajicjraBa 
immortalitas gloriae h npocxo immortalitas; 
immortalis hh aeterna hih sempiterna gloria. 
BescMepTHBiH immortalis (o jihu., xaote ne- 
peu. o npeflM. res, gloria, virtus, memoria, 
opera, ho He o aim. bt> SHa^eHin 3HaMeHHXbifi; 
6- Co^oKJit egregius mh divinus ille Sopho- 
cles);=BiHHbiH aeternus (xaitace gloria); sem- 
piternus; ero ciana 6. eius gloria semper 
vivet; onxb 6 — hbimt> immortalem, sempiter- 
num esse: vita sempiterna frui; c^Jiaxb, ca£- 
aaxbCH 6— HbiM'b cm. o6e3CMepxnxb Koro T ceSii. 

BeacMHCJieHHHH inanis(vox— cjiobo); 6. cjiobo 
xaKHie verbum inane mh cui nulla sententia sub- 
iecta est; absurdus (Hejitntift); ineptus (r.iy- 
nbii). Adv. absurde, inepte. EeacMHCJEHija 
ineptiae; roBopnxb 6. inepta dicere. 

BeacMtHHiiH perpetuus Adv. perpetuo. 



BescoB^CTHOCTB nulla religio; impietas, im- 
probitas; perfidia' (KonapcxBo). EescoBtcT- 
hhh sine religione; minime religiosus (in alqa 
re); impius; improbus; perfidus (sipojioMHBxfi); ~ 
6- nejioBtKi* homo sine ulla religione et fide; 6. 
nocTynoKb perfidiose factum. Adv. sine ulla re- 
ligione; perfidiose, improbe. 

BeacosHaTejEBHHH imprudens, inscius. Adv. 
sine mente, sine ullo sensu; om> cuiJiaJi'b axo 6- 
hoc imprudens fecit; 6. onmSaxbca per impru- 
dentiam errare. 

Ee3COMH*HHtIH CM. 6e3CIIOpHLIH. 

BescoHHHqa insomnia. EeacoHHiin (ne mo- 
rymiS cnaxb) insomnis; (ne meiaiomifi cnaxb) 
exsomnis, vigil; npoBecTH 6, HO^b noctem in- 
somnem agere; per noctem vigiliis vexari. 

BeacnopHBTH haud dubius; certus; 3io 6. hoc 
nullam controversiam recipit, hoc dubitandum 
non est, de hac re nihil dubitatur; 6e3cnopHo, 
tto... dubium non est, quin... Adv. sine (ulla) 
controversia; certo; haud dubie; sine dubio; 
KaKX> ycsjieHie npn npniarax. longe (longe 
princeps); orx Olijex. 6. caMbif Soraxbift is 
omnium longe divitissimus fuit; npH npn jarax. 
h riaroiaxx» facDe (facile doctissimus, onuaes 
facile superavit). 

BescTpacTie animus ab omni perturbatione 
liber; (yMtpeHHocxb) moderatio animi, mode- 
stia;(cnoKoftcxBie)aequitas animi. BeacTpacT- 
hbih animi perturbatione vacuus, liber; seda- 
tus; sedatus et placidus; cupiditatis mh cupi- 
ditatum expers; a cupiditate remotus; a cupi- 
ditatibus invictus. Adv. sine studio (dicere); 
aequo animo, non iracunde, fsine ira et stu- 
dio (Tacit.). 

BeacTpamie animus impavidus hjh fortis; prae- 
sentia animi; animus praesens. BescTpain- 
hhh metu vacuus hjh solutus; impavidus, non 
perterritus;=CMiiHH audax, fortis; 6lixb 6— 
HbiMX* sine metu mh timore esse; metu vacare; 
non perterreri. Adv. impavide; sine metu hjeh 
timore; animo forti; fortiter; praesenti animo. 

EescTHflHUH impudens; impudicus, protervus; 
^^,a 1 ep3Kift procax; descxbiAHMniifi nejioBfeKt 
homo, quern libidinis infamiaeque neque pu- 
det neque taedet. Be3CTEr^CTBo impudentia; 
impudicitia (pacnyxcxBo). 

Beac^eTHtiH cm. 6e3HHCJieHHbiH. 

BeaTpeneTHHH: cm, <5e3CxpaniHbiiL 

BesT*jiecHBiH cm. 6e3nioxHbift. 

EeayKopnaHeHHOCTL onscaxb nocpeji;- adj^ 
Hanp- 6. noBeaema integri mores, cm. xaKate 
CJiia. npHJiarax. BeayKopHSHeHHHH non re- 
prehendendus, non vituperandus; nulla reprehen- 
sione dignus; (6e3omn6oHHbiH) sine vitio; emen- 
datus (locutio, mores); b* npancxB* oxHomeHin 
integer, castus ? sanctus; 6. noBe^eme summa 
morum probitas; mores emendati; vitae inte- 
gritas mh sanctitas. 

BeayMen;^ cm. 6e3yMHLif 2- BeayMie 1) = 
cyMamecxBie mens alienata; mentis aliena- 
tio; vecordia; vesania (cyMacdpojcxBo); insa- 
nia; amentia; Bnacxb bx* 6. mentis errore 
affici; mente alienari; in insaniam incidere; 
furere coepisse; ^.o 6. ad insaniam; xo 6. iio- 
OHXb perdite et misere amare. 2)=6e3pa3- 



10 



BeayMOJiKy. 



cyacTBO, oynocib dementia; amentia; stul-, 
titia; sto Be^HManmee 6! eo nihil est stultius; 
offb c^HiajTb 9to BejraHaftmHM'B 6- hoc sum- 
mae stultitiae esse putavit; 6e3yMie— nocxy : 
naxB xaira> stultitia est hih stultum est hjih 
dementiae est hoc facere; a. CHHiaro Bejranafi- 
niHM'b 6. nocTynaTB TaK* summae dementiae 
iudico hoc facere. BeayMHiia: l)^=cy Mam ea- 
rn ifi mente captus huh alienatus; amens; de- 
mens; vesanus; insanus; 6hxb 6— hhmb mente 
captum ph alienatum esse; insanire. 2)— 6 e 3- 
pa3cy^Hufi insipiens; imprudens; cniBHie 
stultus, demens; 6. oxnara stolida audacia; te- 
meritas; <5biio 6. nocxynaxB xaKB stnltum erat 
hoc facere. 
BeayMOJiKy perpetuo; continenter; non desino, 
non intermit to cx> inf.; ohb 6. nta non de- 
siit canere. 

BeayMCTBOBETB CM, 6e3yMHBlfl (OBIXb). 

Besynpe^HHH cm. 6e3yKopH3HeHHBin. 

EeaypflAni^a perturbatio (rerum); B'B rocynap- 
ctbI turbae; tumultus. 

Ee3ycjroBHBiH co6. nullis condicionibus adstric- 
tus; tt6pew*=coBepmenHBiH, hh ^tMB He orpa- 
gp^eHHBifi absolutus (causa, necessitas); per- 
fectus; = npocTofi, mhctbih simplex (Veritas). 
Adv. sine ul la exceptione; simpliciter; absolute; 
omnibus in rebus (bo bcLxb oxHomeHiaxB);— 
cosepmeHHO prorsus, plane, omnino; 6. uobhho- 
BaTBCjr KOMy alcui sine exceptione oh in omni- 
bus rebus parere; 6. npeAanHBjf KOMy addictus 
alcui; ohh 6biih TaKB d. npe^aHBi PiiMiHHaM'B, 
hxo... ita in Romanos effusi erant, ut*.. (Liv.)\ 
6. caaTBca KOMy in alcis fidem dicionemque se 
permittere. 

Be3ycn*mHOCT£ onncaxB utaiMB npejuoHt. 
hjih uocpe^ adj.) cm. 6e3ycntmHBiH; Hanp. owb 
Bit^to G. cbohx:b CTapaHift intellexit frustra 
operam a se dari. EeaycntniHHH irritus, va- 
nus (HanpacHBit); 6bitb 6-hbimx successu carere; 
ad irritum cadere; frustra esse. Adv. cm. na- 
npacHo* 

Be3ycTaJiH assidue, impigre. 

BeayTtmHHH *omne solacium repudians; 6bitb 
6 — hbimb *nihil conso]ationis admittere; omne 
solacium repudiare; a 6. bb CBoeMB ropi vin- 
cit omnem consolationem dolor. 

Beayxift auribus carens. 

Be3xapaKTepHocTB infirmitas; animus infir- 
mus; inconstantia; ingenii hih animi mobili- 
tas; ingenium mobile; levitas; vanum ingeni- 
um. EesxapaKxepHMH infirmus, inconstans, 
mobilis; varius (ingenio); leyis; vanus (inge- 
nium). 

Besi^BtTHBiS: (co6«) sine colore. 

Bea^HHBiH 1) cob. inaestimabilis. 2) nepen. 
eximius; praestans; singularis. Eesn^HOKt 
pretium vilissimum; 3a 6. vilissimo pretio; 
nummo; minimo (emere, yendere). 

Ees^iejiOBt^HocTB inhumanitas; immanitas; fe- 
ritas, crudelitas; 6. xasoro nocxynKa immanitas 
tanti facinoris. Bes^ejiOBt^HiiK inhumanus; 
(mecTOKift, cnnpfenBin) immanis; crude! is simus; 
saevus; ferus; 6. HaKa3auie supplicium exem- 
pli parum memoris legum humanarum; (dbitb 
6— hbimb omnem humanitatem exuisse; omnis 



humanitatis expertem esse. Adv. inhumane, im- 
manent in modum, crudelissime; 6. nocTyuaxB 
ex wbwh saevire in alqm, 
Be3^:ecTHTB dehonestare [alcis famam *£bo-jih6o 
Aofjpoe hmh); dedecorare (alqd, se flagitiis); 
ignominia (B'B noiHxnq. OTHom.) hjih contume- 
lia, dedecore (B'B nacxH. jkr3hh) afficere alqm; 
ignominiam hih con turn eliam alcui imponere, 
iniungere mh inurere (Ha jjojiroe BpeMa); con- 
taminare (3anaxHaxB). Be3TiecTie contumelia; 
ignominia; dedecus; infamia. Bes^ecTHHH 1) 

=6e3C0BtCTHBIH, CM. 3T-CJI. 2)=H030pHBlft 

ignominiosus; infamis; turpis; 6. uociynoKi* tur- 
pitudo, dedecus* Adv. 1 ) cm. 6e3C0BicTHo. 2) cum 
ignominia, per ignominiam, turpiter. 

Bes^HHCTBO turpitudo; indignitas; plur. dede- 
cora; turpiter facta. 

Be3*q:H:cjieHHocTB innumerabilitas; infinita mul- 
titude. EesHHcaeHHHEc innumerabilis; infini- 
tus^o^eHB MHoro sescenti; 6. MHOiKecTBO jho- 
Aea infinita multitudo hominum; sescenti homi- 
nes. Adv. 6e3MHCJieHH0 MHoro pa3t sescenties, 
milies. 

Be3^:yBCTBeHHOCTL 1)= 6e3HyncTBeH- 
Hoe cocioHHie torpor (on,tneHime); indo- 
lentia (tojibko b% Ji3BiKi (j)iooco({)CK.; Il,Hii;ep. 
gacTO onncBiBaeTB *ipe3B nihil sentire mh 
dolere, Hanp, de nihil sentiendo o 6— hocth); 
alienatus a sensu animus. 2) = h e y m o ji h- 
moctb, acecTOKOdB animus durus; in- 
humanitas, atrocitas; nullus humanitatis sen- 
sus; coBepmeHHaji 6. immanitas omnem hu- 
manitatem repellens. Be3^yBCTBeHHBiH 1)= 
HH^ero He ^yBCTByiomii nihil sentiens; ex- 
pers sensus; a sensu alienatus; 6bitb 6 — hbimb 
sensu carere, a sensu abesse' hjih alienatum 
esse; 2) nepen. durus, ferreus, inhumanus, 
importunus; 6bitb o— hbim-b durum, ferreum 
esse; 6bitb coBepmeHHO 6. omnem humanita- 
tem exuisse, abiecisse; omnem humanitatis 
sensum abiecisse. 

Ee3* sine ci> abl; 6. BCflKaro cnopa sine ullo 
certamine, 6. boikoh onacHOCTH sine ullo pe- 
riculo; 6. BC^Karo spe^a ,pji tg6h sine ullo 
incommodo tuo; He d. BcaKaro coMHtHia non 
sine aliqua dubitatione; He 6. bcekoh npn^HHBi 
non sine aliqua causa. ^Lacxo npe^ji, «6e3'B» 
nepeBo^HTCH ^pyruMH oSopoxa^u: a) nocpe^, 
nullus Bi) coe^HHeHiH cb subst Bi>abL, Hanp. 
6. pa3HHu,Bi nullo discrimine; 6. Tpy^a nullo 
negotio; 6. Moeft bhhbi nulla culpa mea; 6. 
nopasKa nullo ordine; 6. KapeTBi, 6, daraaca, 
6. cnyxHHKOBB nulla reda, nullis impedimen- 
tis, nullis comitibus. b) npHjiaraxeib- 
hbimh, Hapi^iaMH h rjiarojiaMH, 

yKa3BIBaK)mHMH Ha HeaOCiaTOK'B B'B HeMB hh6., 

Hanp. expers alcis rei (eruditionis); carens, va- 
cans alqa re (civitas c. legibus); nudus alqa 
re (urbs n. defensoribus; res publica nuda a 
magistratibus); inops ab alqa re (ab amicis); 
6. 6jiaropa3yMia imprudens hjih imprudenter; 
6. cxBijia impudens hih impudenter; 6. octo- 
poacHocxH incautus hjeh incaute; 6. no3HaHift 
insciens hih inscius; 6* npHrjEaniema inyoca- 
tus. c)npnqacxiiiMH cb oxpHitaHieMi> hih 
de3^ onaro, Hanp. 6. npHroxoBJienia non para- 



BnariH. 



11 



tus; 6. Ha3HaHema cpoKa nulla praestituta die; 
6. Bi^oMa Koro alqo insciente Hiainscio, ignaro; 
KaKyio npHBieKaTeibHocTb MoaceTB hm^tl jkh3hb 
6. spyatSBi? quae potest esse vitae iucunditas 
sublatis amicitiis? d) 6e3B Koro, 6e3B Hero= 
ecJiH 6li Koro hih Hero hh6. ho Gbijto nisi— 
fuisset, Hanp, 6. TopauiJi Kooeca mocxb npe^- 
cxasMB 6u nyxb BparaMB pons hostibus iter 
dedit, nisi fuisset Horatius Codes- e) Sbixb 
6. ^ero carere alqa re; a He Mory 6bixb, o6oh- 
xjicb d- Hero alqa re carere non possum; sine 
L alqa re omnino esse non possum. 

Be3M3BtCTHUH CM, HeH3B^CTHLlS; MH^ He 6 V 

:• hxo~< me non fallit mm fugit mh praeterit 

cb ace c. inf. 
Be3LiMeHHUH nomine vacans; sine nomine; 6. 
nncbMO litterae sine nomine scriptae; cm. aHO- 

HHMHMH. 

BesHCKyccTBeHHOCTB nulla ars. EesHCKyc- 
CTB6HHHH arte carens; simplex (npoexofi); 
6. pinb oratio incompta, inornata; 6. cxhxo- 
XBopeme carmen inconditum; 6, KpacHOptnie 
naturale quoddam ac simplex eloquentiae ge- 
nus; inconditum genus dicendi. Adv. sine arte; 
infabre (vasa non infabre facta), 

EeperoBOH nocpe^. genAiioris hm ripae, pa3- 
HHny cm. npn cjoB-fe 6eperB; 6. B^xepB yentus 
a terra continenti veniens hjth a terra surgens; 
ventus e mediterraneis regionibus veniens* 
Eeper* litus (mopckoh), ripa (ptHHofi); ora 
(npnGpeacbe); CSbixb BBiSpoineHHbiMB Ha 6. (o 
Kopafarfe) in litus eici, in terram deferri; pto 
BBicxynaeiB H3B 6-roBB flumen super ripas 
effunditur, extra ripas diffluit; redundat 

Eepe«jiHBOOTBparsimonia (alcis rei); frugalitas 
(npoexoxa, yMipeHHocTb); diligentia (aKOHOMia 
bb X03HHCTBfc> Eepea&jrHBtiH parcus; frugij 
diligens. Adv. parce. EepeacHO caute (oexo- 
poacHO); provide (npeaycMoxpHxejibHo); diligen- 
ter (panaxeibHO); considerate (ccMorpnxejibHO). 

Eepe3a betula. 

EepeMeHHocTB graviditas. EepeMeHHHH gra- 
vidus, praegHans. 

Eepe^B parcere (valetudini, voci, viribus 1 tem- 
pori, pecuniae);=oxKiajiBiBaxb Ha Gy^ymee 
servare, reservare; condere, recondere; repo- 
nere, seponere; — oxpaHHXb custodire; 6. CBoe 
3^opoBbe valetudinem curare; valetudinis ra- 
tionem habere, Eepe^Bca sibi temperare hjih 
parcere (Hanp. o 6ojibHOMB); cavere (Koro, nero 
alqm, alqd hih ab alqo, ab alqa re); 6. (ocxe- 
peraTbca),HTo6bi He... cavere, videre, providere, 
prospicere, ne...; onenb 6* animum attendere 
ad cavendum, nero vehementer fugere alqd* 

Bectffa sermo; sermones; sermones familiares 
CupyrcecKaa); colloquium; disputatio (HaynHaa)* 
Eeci^Ka umbraculum, EeciflosaTB cb kImb 
colloqui, sermonem conferre cum alqo; (o Ha- 
yHHOMB npesM.) dispurare cum alqo de alqa re* 

EaSjieficKiH *ex litteris hih libris sacris 
mct divinis petitus hjih depromptus (= 3aHM- 
CTBOBaHHbift h3b dwSjriH); *librorum sacrorum 
doctrinae ran praeceptis conveniens (conac- 
hbih cb ynemeMB 6n6aiH)- En6jiioTeKa bi- 
bliotheca. En6jiioTeKapB ^bibliothecae prae- 
fectus hjth custos- En6jiiH libri sacri, divini; 



scripta sacra; biblia (n. pi.); litterae divinae, 
sacrae 3 sanctae. 

EnsaKi *excubiae in armis habitae; CTOJiTb 
Ha 6-Kaxi> in armis excubare, armatum in agro 
(iioab OTKpbiTBiM'b He6oML) excubare. 

EnjiexB (jpji Bxo^a b-b TeaTpi>) tessera. 

Ehht-b (Medim.) vinculum; HaioatHTB 6. Ha 
pauy obligate vulnus. 

EnTsa pugna (caMoe o6m,eQ noH^iie, BCHKift 6oft 
orb noe^HHKa so KpoBasoa 6htbbi BoicKa cb 
bohckomX), Ha cym^ h Ha Mopi; ciiopii na cao- 
Bax'b); proelium (cpaateHie); acies (cpameme; 
npn 8T. caoBt naBH, o6pa3. HMiexcH bb Ba^y 
xaKxunecKoe pacnoioateuie bohcki); certamen 
(cocxH3aHie); cm. cpajKeme, 6oh. Ehtb I) trans. 

I) naHOCHXb y^apbi ferire, percutere 
(chjibho 6,, alqm, alqd alqa re); 6. Koro naa- 
Kott, po3raMH alqm verberare; caedere (alqm 
verberibus, virgis); 6- Koro najiKoft no rojioBi 
alcui baculo (fuste) caput percutere; 6. Kyia- 
KaMH contundere alqm pugnis; 6. Koro bb Jim;o 
os percutere alcui; 6. Koro KyjiaKOMB bb jiHn,o 
pugnum alcui in os impingere; 6. (y^apaxb) 
cedn bb rpy^b (bb 3Harcb CKopda) pectus 
plangere; se afflictare; iHxopaAKa 6bexB Koro 
hh6« alqs febri iactatur 2) 6iiTb, nopasKaxb 
HenpiaxejiH vincere, superare, pellere. 
3) rziySHBaxb ferire, caedere, iugulare 
( bovem). 4) pasSHBaib, aoMaxb fran- 
gere; confringere; imminuere (statuam). 5) 6. 
M o h e x y cm. HeKaHirxb; 6. CBan cm. BSuBaxb. 

II) intrans. o Bo^t scatere, scaturire, effluere; 
o kjhoh^ scaturire, bullire; &omn> 6bexB bb 
j[R]\o imber fertur in os; 6. bb la^omn plaudere; 
KoxopBifi nacB (6oo)? quota hora est? .noHecjra, 
hxo 6hjio njiib nacoBB quinta hora nuntiata 
est; npoSniB nacB CMepxn accessit tempus 
abeundi e vita. Ehtbch l) = r npaTBCH, 
epaataxbea, Ha KyjranaxB pugnis conten- 
dere; Ha mnaraxB ferro decernere; Ha noe^HHKt 
depugnare, signa conferre- 2- 6. o6b 3a- 
k ji a ^ b sponsionem facere; pignore contendere 
hii certare cum alqo, n3B-3a nero alqd in 
pignus dare. 3) cepjue dbexca cor pul- 
pitat; nepeu. y Hero 3adHiocb cep^e animo 
commotus est. 4) 6. Ha^B h^mb laborare, 
desudare in alqa re; exerceri alqa re; se 
exercere in alqa re. 

En^eBaTB flagris hjih verberibus caedere (alqm). 
Eh^b 1) flagrum; flagellum* 2) nepeu. (o m- 
naxB) pestis (rei publicae, patriae). 

Eiorpa(|>is vitae alcis descriptio, enarratio, 
imago; vita. Eiorpact)^ vitae hih rerum alcis 
scriptor; qui alcis vitam narrat, enarrat hjih 
de vita alcis exponit 

Ejiarifi benignus; clemens; o Bori propitius. 
Ejraro 1) j o 6 p o bonum; Bbicniee 6. summum 
hjih ultimum, extremum bonum hjih tinis bo- 
norum; seMHBiaSjiara^bona HJiKcommoda qui bus 
in hac terra fruimur. 2) = 6iarococxoaHie 
salus; incolumitas; uojib3a utilitas; commodum; 
bonum; cnacxie fortuna; odniee 6. salus hih 
utilitas communis hjih omnium; cjiyaKHXb 06- 
m;eMy 6. communi utilitati servire; eMy nocjy- 
(khjio ko 6 V hto.*. ei saluti fuit, quod...; hxo 
hho, cjysciiTB ko 6. Tocy^apcxBa, kb MoeMy 6. 



X 



12 



BjiaTOBH^HMH. 



alqd e re publica, e re mea est; atari. Bee 
ko 6. Koro hh6. omnia referre ad utilitatem 
alcis; »ejiaTB KOMy 6*. salvum esse velle alqm; 
6. rocy^apcTBa salus publica, res publica, 
summa res publica, bonum publicum; 3aoo- 
THTbcfl o vbewt 6. saluti alcis consulere, 
prospicere; 3a6oTHTbcfl o 6. rocyaapcTBa con- 
sulere rei publicae; cm. laKate GjiarococTOjraie. 
BjiaroBHflHHft cm. KpacuBBifi; 6. npe^orr. *ar- 

gumentum speciosum eih fucatum. 
BaaroBOneme benevolentia*, favor; studium (al- 
cis). BaaroBOJiHTB kb KOMy alcui esse propi- 
tium (o ooraxB h nnor^a o BLicoKonocTaBJieH- 
hbixb annaxB); alcui favere, alcui bene cupere 
hjih Yelle, alcis esse studiosum. 
BxaroBOHie odor suavis h npocTO odor. Ejia- 

roBOHHBin bene olens. 
BaaroBOonBTaHHHH liberaliter hih ingenue 

educatus;— fijiaroHpaBHtm bene moratus. 
BoiaroBpeMeHHO cm. 3adiaroBpeMeHHO. 
BaaroroBtfiiiiiH pius; religiosus; 6. MOiHTBa 
piae, ex intimo pectore profectae preces. Adv. 
pie, religiose. EjnaroroBtme (npe^b Ootomb) 
pietas, religio; veneratio; B036yjK,naTB 6. bb 
cjrymaTejrflX't animos audientium religione im- 
plere; (no oTHoineH. Kb jhoii;,hmb) admiratio, ve- 
recundia; cb 6— nieMB, cb qyBCTBOMB 6— Hia 
cm. CiaroroBBHHO. EjiaroroB*TB npeflB kbmb 
venerari, adorari (deos); summa caerimonia co- 
lere; admirari; suspicere (cb qyBCTBOMB co6- 
CTBeHHaro HHHioacecTBa cmotpbtb Ha KoroHHO".). 
BaaroflapHTB (Ha cjioBaxB) gratias agere mi 
persolvere alcui pro alqa re, ob alqd Hjrn cb 
quod; oneHb, Hpe3BH^aftH0, otb iryuiH 6. ma- 
ximal mirificas, incredibiles gratias agere; 
(nniaTb hvbctbo daaro^apHOCTH) gratiam ha- 
bere alcui; beneficii memorem esse; grata me- 
moria alqd prosequi; beneficii memoriam con- 
servare; (6. Ha .hbjib) gratiam referre, piate 
reddere; beneficium remunerari^ 6iaro^apa 
KOMy, ^eny propter; per; opera, beneficio al- 
cis, alcis rei huh abl. instrum.; HHor.ua ubjibimb 
npewotaceHieMB cb hphihhhbimb cok>3omb; 6ia- 
ro^apa hohh, Kopafan npHCTaJin kb depery 
noctis interventu naves ad terram pervene- 
runt EaarosapHOCTB 1) q y b c t b o 6— th, 
KaKB KanecTBO animus gratus; animus bene- 
ficii memor; grata memoria beneficiorum; 
TaK»e pietas (in, erga parentes). 2) a) 6. 
nHTaeMafl gratia; qyBCTBOBaxB kb KOMy 6. 
gratiam habere alcui, 3a *rro pro alqa re hjih 
cb cok)3. quod; 3aciyatHTb Mhio 6. gratiam 
mereri, inire apud alqm, ab alqo; BesHKyio 6. 
gratissimum facere alcui; 6htb o&raaHy KOMy 
6_io gratiam debere alcui; HcnojiHeHHbift 6— cth 
gratissimus; pietatis plenus. b)Ha cioBaxt 
gratiae; BLipa3HTB KOMy 6. gratias agere, per- 
solvere alcui (pro a]qa re hjih quod); o ny6iraq- 
homb, TopatecTBeHHOMB oiaroaapemH SoraMB 
grates agere; nncbMeHHO Bbipa3HTb KOMy ray- 
(joHafmyx) 6. incredibiles gratias agere alcui 
per litteras; Bbipaacarb oyfioiafimyiD 6. maxi- 
mas gratias agere; H3BAB Jieuie 6 th gratiarum 
actio; gratiae agendae. c) Ha jilt gratia; 
B03^aTb 6\ gratiam referre (alcui pro alqa re); 
gratum se praebere alcui; beneficium remune- 



Rnarono jiy ii e. 

rari; cb 6— k> grate, grato oh gratissimo animo 
(Hanp. accipere alqd). BjiaroflapBran gratus; 
beneficii memor; tab 6— hhmb gratum esse, 
gratiam habere; BbiKa3aTB ceoa 6— hbimb gra- 
tum se praestare, gratiam referre, cm. 6jiaro- 
aapnocTB c; 6. naMATB grata memoria; memoria 
et gratia; coxpaHHTb o komb 6 naMATb grata 
memoria prosequi alqm. B-aaroffapcxBeHHtiH 
MoaeSeHB (MOJiHTBa) supplicatio (Hanp. quin- 
decim dierum). Baarosapa cm. oiaro^apnTb. 
BjiaroffaTHMH 1) aapyiouiiH oaaro, cqacrie sa- 
lutaris; almus (cooctb. o 6oaecxBaxB; bb bo3- 
BbimeHHOMB cjrorB); prosper. 2) raoAopoflHHft 
uber; opimus; felix. 
Bjiaro^eHCTBie salus; res secundae. 
BjtarofltTeJiB beneficii (beneficiorum) auctor; 
qui beneficia in alqm contulit; Boo6me=6jiaro- 
^iiejiBHHH qe^OBBBB homo beneficus; left hho. 
6*. qui beneficia in alqm confert hjih contulit; 
qui benefices alqm affecit, auxit, ornavit; ohb 
moh Bej^afimiH 6. ei plurima beneficia de- 
beo; nullius plura aut maiora in me beneficia 
sunt; 6htb boihkhmb 6. po^a qeaoB4qecKaro 
optime oh praeclare, egregie de genere hu- 
mano meritum esse BJIa^ofl•feTeJIBHH^a be- 
neficiorum auctor; hbh hh6. quae beneficia in 
alqm confert me contulit; Booome mulier be- 
nefica. Ejraroa-fcTeaBHBra 1) beneficus; mu- 
nificus; benignus (mhjiocthbhh); liberalis (meff- 
Pbih). 2) djraroTBopHHH cm. sto ci. Bjiaros*- 
TejiBOTBOBaTB beneficia conferre in alqm; be- 
neficiis afficere, augere, ornare alqm. Bjiaro- 
HtaHie beneficium; osasaTb KOMy 6. benefi- 
cium alcui dare, tribuere, in alqm conferre; 
beneficio alqm afficere, augere, ornare; be- 
nefacere, benigne facere alcui; oetinaTB Koro 
6-mh beneficiis cumulare alqm (multa eius in 
me beneficia exstant hih profecta sunt); oita- 
3tiBaTb ^pyrB apyry 6— a ultro citroque be- 
neficia dare et accipere; noaywrb otb koto 
MHoro 6-Hift multis beneficiis ab alqo aifici; 
aio rml MeHH 6wlo 6— meMB hoc mini saluti 
mh salutare fuit, magna commoda attulit; cth- 
TaTb ito 6— HieMB ponere alqd in beneficio, 
BeiHKHMB 6— HieMB in maxima beneficii parte 

ponere alqd. . 

BjiarosBy^ie sonus gratus, dulcis hjih suavis; o. 
pt^H numerus, sonus. BjiaroaBy^Htifi bene 
sonans; o toiocb canorus, dulcis, suavis; o ptoa 
numerosus; numerose cadens; 6htb 6-hmmb 
bene sonare; (o pB*m) numerose cadere. 

BjraroMHCJiamiS honesto hjih bono animo; bb 
hojihth^i. OTHom. bonus, optimus. 

EjiaroHafleatHira certus, fidus (amicus); gra- 
vis, locuples (auctor, testis);=HCTHHHMH verus 

EjtaroHaMipeHHBifi benevolus; amicus (^py»e- 
cTBeHHbifi); bb noanTHi. othoet. bonus, optimus. 
Adv. benevole; amice; animo amico mh bene- 
volo. 

EaaroHpaBie cm. ^oopoHpaBie. 

Ejiaronoay^ie cm oJiaroieHCTBie. Eaarono- 
jry^HiiH prosper; faustus; felix;=HeBpe^HMbiH 
salvus, incolumis. Adv. prospere, fauste, feh- 
citer, bene; 6. yarn otb koio hjih ^ero inco- 
lumem evadere; 6. npnSbiTb pervenire; 6. ao- 
CTaBHTb perferre. 



BjiaronpHCToftflocTB. 



13 



BaaronpHCTOHHOCTt decorum; honestas; co- 
fe)saTb 6* decornm sequi ms servare. Baa- 
ronpHCTOHHtiH decorus; honestas; — y^xn- 
bwh, BfesKJiHBHH humanus; 6. noBeaeme huma- 
nitas* Adv. decor e; honeste; recte. 
BnaronpiaTHMH 1) o inn; ax £ favens, studiosus 
(alcui); benevolus talcui, in alqm). 2) o' npe^M. 
secundus (ventus, proelium, cursus); prosper 
(aKejiaHHHH, cooxBixcxByromin Ha^esKfli, Hanp. 
eventus, res); faustus (omen, dies);=ya;o6HbiI 
commodus; opportunus (tempus, locus); xaote 
suus, nanp, suo loco pugnare; d. ciy^afi oppor- 
tnnitas; 6- odcxoaxejibCXBa res secnndae ra 
prosperae; ^iio hm^jio 6. ncsos^ res prospere 
^venit; ftbiib 6— nukh cm. 6jiaronpiaxcxBOBaxb. 
Adv. prospere, fauste. BjiaronpiHTCTBOBaTB 
favere alcui, alcui rei; favere alcis rebus hjih 
partibus;=6brrb pacuojiojKeHHBiM'B Kb Koaiy stu- 
dere alcui, studiosum esse alcis; (o doraxi) 
propitium esse alcui; suffragari alcui (noAa^eft 
rojioca, peKOMeH^aniefi, hoio faaronpiaxHbix* 
^Sctoht-); BTOMy many 6— sosaio h to 06- 
CTOJiTeibCTBO, tto... huic consilio suffragabatur 
-fetiam ilia res, quod...; blandiri alcui, coeptis 
alcis (o ciacxin); iuvare, adiuvare alqm (o 
jran;axTb h oocToaxejibcxBax'b); bx axoMi> mh$ 
6— Byexi> caMa npnpo^a ipsam natnram fan- 
tricem habeo hie nactus sum in hac re; cnacxie 
SiaronpiHTCTByex'b KOMy cm. cnacxie. 
BjiaropasyMie prudentia - (npejycMOxpnxejib- 
Hocib); sapientia (My,a;pocTb); consilium (pa3- 
cy^nxejrbHOCTb). Bjraropa3yMHbiE[ prudens; 
magni consilii; sapiens; (5* ycxpoficxBO, 6, bm- 
6opi> ratio; 6. mbicjib ratio at consilium; 6. co- 
Bin consilium ac sapiential 6- ysiipeHHOcxb, 
B03jiepjKH0CTb moderatio et sapientia h npo- 
cxo moderatio; ct> 6. yMipenHocxbio modice 
ac sapienter; GbiTb 6-hbimt> sapere* Adv. pru- 
denter; sapienter; rationi eonvenienter; ^M- 
cxBosaTb, nocTynaTb 6. ratione uti, prudenter 
hjih considerate agere; xti nocxynajn* 6., sep- 
HyBmzcb joMOft prudenter fecisti, quod domum 
rediisti; Bee jijiaxb 6. omnia ratione facere. 

BjiarOpaCTBOpeHHOCTB,— peHHHH, CM- B03- 
AyXXi (3^0pOBblfl). 

BaaropoflHHH 1) no npoHcxoacaeHiH) a) o 
juoflflx^generosus, nobilis; nobili genere, loco 
splendido mh honesto, honestis parentibus na- 
tus; honesto loco ortus; 6. npoHCXoa^Hie no- 
bilitas. b) o jkhbothbixt> it o npe^M. He- 
oaymeBjreHHbix £,=cjiaBHLiH, npeBocxo^Hbifl 
praeclarus, egregius, praestans, singularis, bo- 
nus, optimns; 6. aenBOXHoe bestia nobilis hjih 
generosa (xopomeft itposn), excellens, prae- 
clara, praestans (ch bmcokhmh #ocxoHHCTBaMH)« 
2) no xapaKiepy h o6pa3y Mbicjieft ge- 
nerosus (rex g. et potens); bonus (vir); probus 
(HecxHbifi); ingenuus, liberalis, h o npe^x. (= 
j;ocxof Hbifi CBoSo^naro neiOBfeKa, Hanp. Hapys- 
Hocxb facies, forma liberalis); 6. HCKycxBa artes 
ingenuae hjih liberales; (5. ^eiOBtirb homo inge- 
nuus; 6. cepwe/ xapaKxep'b animus ingenuus, 
in genium liberal e; ingenuitas; liberalitas; 6* 06- 
pa3i» MLicJieft liberalitas; hcxhhho 6- o6pa3X> 
MLicaefi vera honestas; 6. ynpaMCXBO libera 
contumacia; 6. nocxynoicb facinus praeclarum, 



pulcherrimum vum magnum et memorabile; res 

egregia; cxoib 6. nociynorcb tale facinus- Adv. 

liberaliter, ingenue, honeste. EaaropoflCTBO 

(npoHexo^ema) nobilitas; (synm) animus ge- 

nerosus; animus liberalis mh ingenuus; inge- 

nium liberate; ingenuitas; liberalitas; magni- 

tudo animi. 
BaarocKJioHHOCTB benevolentia; gratia; stu- 

dium alcis; cHHCKaxb HbH) 6. inire gratiam 
apud hjhh ad alqm, ab alqo, gratiam alcis 
sibi conciliare, gratiam alcis colligere, in gra- 
tiam me favorem alcis venire, EjEarocKJiOH- 
hhh benevolus; benignus, amicus; 6bixb 
6-hhmi> alcui esse propitium (o Gorax* h bh- 
coKonocxaBJieHHbix'B innaxB); alcui favere, 
hjih velle; alcis esse studiosum; oht> Kb mwb 
o^enb 6- est perbenevolus nobis. Adv. bene- 
vole, amice. 

BjiarocJiOBeHie l) = ,a,o6pbiH noacejiaHiii bona 
omina. 2) = moocib favor (dei — Eoatie). 
BjiarocjEOBeHHbiH beatus; 6. cxpaHa campi 
copia frumenti opulentL BjrorocjiOBjiJiTB, 
BbiCKa3biBaTb KOMy floSpLia no3KejiaHi£ bonis 
ominibus prosequi alqm. 2) = BocxnaiflTb, ct 
daaro^apHOCibH) noMHHXb, Hanp. 6- HbH) hh6. 
naMOTb alcis memoriam pie colere. 3) = no- 
Cbiiaxb c^acxie^ osoSpaxb (o Bori) fortunare, 
iuvare, adiuvare, approbare alqd; bene vertere 
alqd (^apOBaxb CMacTjiaBbin hcxoa^); aa 6z&- 
rocioBHXi* Bori> xbok HaHHHaHjfl cm. Bor^. 

BjiarococToame res secundae hjih prosperae 
ra florentes; salus; = xopomee MaxepiaibHoe 
noiomeHie copia (rei familiaris); opulentia; 
rerum copia hjih abundantia; Bceo6mee 6. 
salus communis, omnium felicitas; 6- rocy- 
jtapcTBa rei publicae commoda h npocTo res 
publica, salus summa hjih communis, omnium, 
rei publicae; 3a6oTHXbca o6i> oOmeM* 6. ser- 
vire utilitati communi; saluti rei publicae 
hjih in commune, in medium consulere; 3a* 
GoxHXbca o ^beMB ih6o 6. res alcis iuvare, conn 
modis alcis servire; cm* Taote 6jiaro- 

EjiaroTBopHxeJiBHOCTB beneficentia, benigni- 
tas; cooHHocxb kb 6- benefica voluntas. Bjia- 
roTBopHTejEBHufi beneficus, munificus, beni- 
gnus, liberalis- BjraroTBopHHH salutaris, sa- 
lubris, utilis; 6. BiiHHie utilitas, KaKoro hh6. 
jiHn,a alcis opera salutaris; invrtxb 6. BJiiauie 
Ha hxo, Ha Koro prodesse alcui rei, alcui ad 
alqd, magnam utilitatem afferre ad alqd, ad- 
iuvare alqm, alqd* 

EjiaroycMoxptHie arbitrium; npeaocxaBHXb 
^to na vhe jih6o 6. permittere alqd arbitrio 

alcis- 

BjraroycntniHUH cm. ycnfcuiHbifi. 

BjiaroycxpoeHHHH bene ordinatus; composi- 
te (res publica); compositus atque ordinatus; 
bene constitutes. BjiaroycTpoficTBO disci- 
plina bona; modus- 

Bjiaroyxame halitus, odor suavis hjih npocxo 
odor; odores suaves; suavitas odorum. Bjia- 
royxaHHBiH bene olens; odoratus. 

Ejiaro^ecTHBHii pius, religiosus. Adv. pie- Bjia- 
ro^ecTie pietas erga (in) deum (deos) hih 
npocxo pietas^ religio. 

BjiaffieHHtiH beatus;^=ciacxiHBbiH felix. Bjia- 



\ 



14 



BjieKHyTt. 



aceHCTBo vita beata; beatitas, beatitudo (tojb- 
ko bt» fl3BiKfc <j)hioco<j^ckom , b); = c^acTie felici- 
tas. BjiaaceHCTBOBaTB beatum, felicem esse. 

EjieKHYTB CM. BflHVTB. 

BjiecKt 1) co6. splendor; (cBepKaromra) fulgor; 
(*i&ctoh z oaflKoft noBepxflOCTH) nitor; {ym- 
ctbih, acHLifi) candor (soils, caeli, tunicarum); 
H3^aBaTb d. cm. GaecrfeTb 2) nepen. splendor 
(dignitatis, imperii, nominis, vitae); nitor 
(orationis); = 3HaMeHHT0CTb claritas; caaBa 
gloria; 3Ha*raTeibH0CTb amplitudo (divitiaram, 
opum, rerum gestarum); BeanKoatnie, nBim- 
hoctb magnificentia (urbis, villarum, epularum, 
h o p^mh, cb npzdaBaeHieMfc caoBa verborum 
h 6e3i> Hero); nBiiymee cocioaHie fios (Grae- 
ciae); npn^axB ^ieMy d. illustrare, distinguere, 
ornare alqd; npai,aTB 6. pfrm illustrare atque 
exornare orationem, HfcKOTopBiii 6. orationi 
splendoris alqd aspergere; ycoHTB, yBeanqHTB 
6. *iero alqd splendiditis facere; vb 6-Ki caaBBi 
gloria florens. EjiecTiTB 1) co6. splendere; 
fulgere, nitere (pa3Hmy cm. noa;B ca. daeocB); 
micare (CBepnaTBY, raa3a 6. oculi ardent. 2) 
nepen. splendere; elucere; Taicate exceljere nan 
admirationem sui efficere. BjiecTamiH 1) co6. 
splendidus, splendens; fulgens, nitens, nitidus; 
micans (CBepKaiomift). 2) nepen. splendidus 
(oratio, ratio dicendi); = nbimHBift apparatus 
(epulae, convivium; ludi apparatissimi); insi- 
gnis, illustris, clarus (nomen, victoria, facinus); 
nBimHBift, SoraiBiH amplus (funus, triumphus, 
donum, praemium); magniflcus (villa, appara- 
tus, funus, res gestae); pulcherrimus (facinus, 
victoria); oaepscaTb 6. nodfyry magnifice he 
pulcherrime vincere; 6. bhbiuhoctb ^ero hh6. 
splendor et species- alcis rei; 6. noaoateme res 
florentes, rerum prosperitas; Haxoi,HTBCff vb 
d. noioateHiH (MaTepiaaBHOMi>) florere opibus, 
divitiis; d. ^apoBaHia ingenium excellens. Adv. 
splendide; nitide; magnifice; pulcherrime. 

Ejiesme balatus. BjieaTL balare. 

Bjnxacailinifi 1) no Miciy proximus (alcui, 
ab alqo, alcui rei, nanp. oppidum proximum 
finibus); 6. cooti,* proximus vicinus; d. aopora 
proxima via, = KpaTqafiniaa brevissima via. 
2) no nopa,iKy, CBfl3flMi>, CHonieHiHM'B 
proximus (alcui, ab alqo); d. poi.cTBeHHHK'B pro- 
ximus coghatione, propinquitate mh gen ere, 
^eft hho". proxima cognatione alqm attingens 
hih cum alqo coniunctus; 6. poacTBeHHHKH pro- 
ximi. 3) no noaoateHiio, iHHy secundus (ab 
alqo). EjEHSHin subst. alius homo; alii ho- 
mines, alter. Ban 3 Kin n o m fc c t y, b p e- 
MeHH propinquus (compar. propior, superl. 
proximus); no Mtctry h cxoi,CTB.y vici- 
nus; no cxoi,CTBy finitimus, similis; non alienus 
ab; 6. kb CMepTH vicinus morti; 6. oTHomeHm 
familiaritas, necessitudo; Haxoa,HTbca ct> Y&m> 
m> 6. oTHomemaxi. necessitudine artiore cum 
alqo coniunctum esse; 6. poflCTBeHHHKH, poa,- 
ctbo cm. 9TK ca.; 6. apyrB familiaris, intimus, 
oieHB 6. ^eaoBiic-B (apyrB amicissimus, fami- 
liarissimus; a 6hWh daH30KB kb roMy, ^to6w... 
in eo erat em prope erat {6e3AUH.) ut, non 
multum ran non longe mh paulum afuit, quin...; 
6bitb 6— khmb prope esse, propinquum esse, 



BoraTCTBO. 

Kb hctshb prope ad veritatem accedere; 6htb 
oneHB 6— kbmi» supra caput esse, in cervici- 
bus esse (o Bparaxi, BoftHi), imminere, instare 
(yrpoacaTB). Bjuxsko, 6jLa3i> prope (compar. 
propius, superl. proxime); in propinquo; iuxta 
(B03Jii); 6jH*e noaHaKOMHTBca cb KtM-B, vkwb 
alqm, alqd accuratius cognoscere; accuratius' 
edoceri de alqa re; 6*jh3 , b ^ero, 6msm orb 
qero prope (prope a Sicilia, ab aedibus alcis, 
prope ripam, prope ad); propter, apud, iuxta; 
6bitb, CTOHTb 6. esse in propinquo, haud lon- 
ge abesse. EjrH3Hen; , B geminus, frater gemi- 
nus; oobikh. bb plnr. gemini. BaiHaopyKiH 
cuius oculi non longe conspectum ferunt; 6bitb 
6— khmt& oculi s non satis prospicere; non lon- 
ge videre. BjiH3opyKocTB oculi non longe 
conspectum ferentes, non satis prospicientes. 
Ejthboctb propinquitas; vicinia; no 6— th in 
propinquo. prope, propter; 6bitb, Haxoa^TBCJi 
no 6. propinquum esse, adesse. Ejra3t cm. 

61H3KO. 

EjiHCTaTejiBHHH splendidus,- egregius. clarus 
(victoria); pulcherrimus (facinus, victoria); 
oaepacaTB 6. noSt^y cm. ■ dJiecTamifl 2. Adv. 
splendide, egregie, pulcherrime; praeclare; 
BjincTaTB cm. oaecTiTb; d. ciaBoio gloria 

florere. 

Ejiottaaa obsidio; ci Mopa custodiae maritimae; 
odaosKHTb 6— ion obsidione cingere, claudere 
urbem; custodire (portum); chhtb 6. obsidio- 
nem relinquere, obsidione absistere. 

Ejayatflame error. BjiyaKflaTB vagari, (o mho- 
rBXb, pa3po3HHBmHXca) palari, (o cdHBmuxca 

Cb nyTB) errare. 

BjrtffHocTB pallor. Eji-bahbih pallidus, pal- 
lens; 6bitb 6— hbim-b pallere; cAiaaTBca 6. cm. 
6jTBAHiTB. BjcfeflHtTB pallescere, expallescere. 

BjiiOffio 1) patina (mnpoKoe z rJiydoKoe), no- 
MeHBme patella; lanx. 2) = KymaHBe cm. 9TO 
ca. EjiioflOJiHBx parasitus. 

Bjtiocth servare (legem, fidem, officium, iusiu- 
randum); observare, colere. EjoocTHTeoiB ser- 
vator, conservator, custos. 

Eo6p% castor; fiber. 

Bo6*b faba. 

BoraTCTBO divitiae; opulentia (6. coejHHeHHoe 
cb SoiBniHM'B BaiflHieM-B h czaofl); opes (o. 
KaKi B03MO3RH0CTB locTBTHyib ^ero); faculta- 
tes (cpe^CTBa); copiae (BceB03M0KHBie 3anacbi); 
6. MBicaeft copia mh crebritas sententiarum; 
6. A3BiKa *ubertas aau copia linguae alcis. Bo- 
raTBin 1) o annaxi a) 6^3% johoih. di- 
ves (compar. y IJbu. toibko divitior, superl. 
divitissimus, a He ditior, ditissimus); j>pulen- 
tus (6oraTBm cpei,CTBaMn, BiiflTeaBHBra); locu- 
ples (6. noMBCTbflMH, 3a3KHToqHBift); pecuniosus, 
magnae pecuniae, bene nummatus, argento co- 
piosus (SoraTBift ^eHBraMu); fortunatus (3ama- 
tohhhh); 6bitb 6— tlim-b divitiis affluere (abun- 
dare), opibus florere (valere); 6bitb dora^e koto 
divitiis superare alqm; Sbitb o^eHB d. omnibus 
relaus ornatum et copiosum esse, amplissimam 
possidere pecuniam, opibus maxime florere; a$>- 
aaTb 6— Tbiwb divitem nan opulentum, locu- 
pletem facere; locupletare, divitiis hih opibus 
augere alqm; fljhxa,ibca. 6— tbimi» divitem fieri, 



EOJIOTHCTHEL 



15 



otb iero divitias facere ex alqa re, rem fami- 
liarem augere alqa re, b) 6 o r a t li ft ^ t m b 
dives, abundans alqa re; copiosas (homo agris, 
aedificiis); 6. mbicmmh creber sententiis; 6bixb 
6oraxbiMB> h^mb abundare mh affluere alqa re, 
copiam habere alcis rei. 2) o npe^MexaxB 
a) 6 e« b jh o n o a h. opulentns (civitas, oppi- 
dum); locuples (domus, urbs, provincia, lingua); 
uber (bb o6hiih Haxo^amiftca h npoHSBO^flmift, 
ager, fruges nberrimae); opimns (cod* jkephhe, 
praeda); ampins (3HaiExejibHBift 5 praeminm); 
frequens (uojielie, flraoroM^Hbift, municipium, 
Numidia); (5. no3Hamji scientiae copia; 6. jklikb 
lingua locuples hik copiosa; 6. o£e»,na vestis 
insignis. b) 6- ^ i m b abundans alqa re; uber 
(regio_ aere uberrima); opulentns (exercitus 
praeda, campi omnium rerum copia); copiosus 
alqa re; frequens (urbs tectis); 6. raBairaME 
portuosus; 6, xiii6oMB copiosus frumento; 6. 
mlicmmh sententiosus, sententiis frequentatus 
(o co^HHemHX^B e nEcaxeJit); sententiis abun- 
dans mh creber, densus; bb cb#3e pfriE e 
npocTO abundans (oratio). Adv. 6oraxo=me r npo, 
bb oSejue large, copiose, abunde. BoraTHpB 
cm. repofi. BoraxtTB cm. SoraiLift ], a. Bo- 
ra^t cm. Goraxbift. 
EorHHS dea. Eoro6os3HeHHHH pius; religio- 
sus; deum sancte venerans. Adv. pie. Eoro- 
BAOXHOBeHHHH divino spiritu afflatus mm 
tactus, EorooTCTyrtHHKB qui deum esse ne- 
gat BorooTcxynHH^ecKifi impius. Eoro- 
nofloGHHH dei ejie deo similis; deo ^vicinus 
hie proximus; divinus (vir). EoronoBHaHie 
notitia dei (deorum). Borono^HTame cultus 
dei hjth deorum* Borocj[y&e6HBra ad dei ejie 
deorum cultum, ad res divinas eie ad sacra 
pertinens. EorocayaceHie cultus dei nm de- 
orum; = HcepxBonpHHouieHitf sacra, orum; res 
divinae; sollemnia (». pL) religionum (xopse* 
CTseHHoe 6.); coBepmaxb 6. sacra facere; nps- 
cyicxBOBaxL npn (5. rebus divinis interesse (o6b 
y^iacxByionjEXB atpeuaxB), sacris adesse (o Mi- 
pjraaxB). BoroTBopeHie consecratio. Boro- 
TBopaxt ex homine deum facere alqm;=npu- 
hhcihtb kb GoraMB consecrare, inter deos ejie 
in deorum numerum referre, in deorum nume- 
rum collocare; deorum honores alcui tribuere 
(B03,naBaxi) SoacecKiH no*jecxE); = BocxBajiaxb, 
npeB03H0CHXb ^o He6ecx> ad caelum laudibus 
efferre; laudes alcis in astra tollere, alqm in 
caelum tollere, ut deum colore mh venerari. 
EoroyroflHHH deo probatus mh acceptus. 
BoroxyjiBHHK'B *maledicus in deum. Eoro- 
xyjrBHH^aTB impias voces iacere me mit- 
tere in deum. BoroxyjiBHHHecTBO impia in 
deum dicta; maledictum in deum coniectum. 
EoroxyjiBHtiH *maledicus in deum; npoE3- 
hochib 6. caoBa maledioere deo- BorB deus; 
numen (SorcecxBo); 6ora dii (dei, di); divi; me 
caelestes (HeSoacExejiE); be^hxb BorB! deum 
testor! eft Bory! ita me deus iuvet me amet! 
pro dei fidem; hercule; mehercule; Mauycb 



6oraME 
Jtaft E. 
jaft B. 
avert at 



per deos! £ai BJ utinam cb conjr, bto 
faxit deus! utinam dii ita faxint! He 
coxpaHE E.! quod deus prohibeat ejie 
quod omen dii avertant! ,na 6jarocjo- 



beit> B.! deus approbet! ^a fijiarociOBHXi B. 
XBoe HaiEHaHie! tu quod egeris, id v^lim deus 
approbet; annuat mihi (tibi, nobis, vobis) deus 
nutum numenque suum; quod bonum, faustum, 
felix fortunatumque sit! cb BoroMB! deo an- 
nuente! deo approbante! deo iuvante! pa#E Bo- 
ra! per deum immortalem! pro dei fidem! pro 
deos immortales! ciana Bory! deo sit gratia! 
B* cb HaME! deus stat pro parte nostra; ecjiE 
Bory yro^HO si deo placet; deo volente. 

Eohpoctb alacritas; vigor; animus alacer; ani- 
mus fortis. EoflpCTBOBame vigiliae; pervi- 
gilatio. EoAPCTBOBaTB vigilare; 6. jiyxowh 
animo (o HicKOJibKEXB animis) non deficere. 
EoflpuH alacer; = pfcmETeiLHBift strenuus; 
impiger, promptus (roxoBtift kb .itJiy); 6, coje- 
jaxB miles manu esr ad pugnandum promptus. 
Adv. strenue; impigre; animo forti, 

Eoeson militaris; d. atH3HB vita castrensis; 6- 
kohb equus militaris; 6* njiamB sagum; 6. ko- 
lecHEiia essedum; 6. cejtm copiae; 6. nopa- 
,hokb, cxpoft, jnfHiff, cm, cxpoft. BoenjB pu- 
gnator; gladiator (bb u;EpKi); KyjraqHLift 6. pu- 

giL 

EcmecKiH divinus; 6. HaKa3aHie poena deorum- 
BoacecTBeHHOCTB divinitas; divina natura; 
vis divina. EomecTBeHHHH divinus (bb co6. 
e nepen- 3HaM.)- BoacecTBo deus; numen di- 
vinum ejie npocxo numen- Eosstbch cm- 
MJicxbCfl. Bo«iS divinus; uocpe^, gen. dei me 
deorum; o6pa3B B, simulacrum dei; B. ^apB 
beneftcium divinitus ad nos delatum; B, jomb 
aedes, templum; bo emh B. quod felix fau- 
stumque sit! quod deus bene vertat! 

Boh pugna (KaKB Meat^y ota^jibhlime jiauaMz 
xaKB e Meat^y softCKaME); proelium; certamen 
(cocxfl3aHie); cm, xanate cpameHie; Kyja^BBift 
6. pugilatio; BCxynEXb bb 6. pugnam ejee cer- 
tamen, proelium committere; b3jixb SoeMB 
(cb 6oio) vi ejie per vim expugnare h npo- 
cto expugnare; 6e3B 6010 sine certamine, sine 
sanguine; ocy^EXb Ha 6. cb ^ekeme 3B"fepaMH 
ad bestias condemnare alqm, EohkIh: mo- 
bilis; agilis (no^BEatHiiift); velox (SwcTpuft); 
versatilis (h3bopoxiebhe, ingenium); strenuus 
(pfcEiETeibHBift, roTOBbift kb ^iiy); dexter (jiob- 
Kift bb odxo^eHiE]; 6. opaxopB orator facilis 
ejie solutus et expeditus ad dicendum, solu- 
tus in dicendo. Adv. facile (dicere); prompte; 
velociter; dextre. Bohkoctb agilitas, mobi- 
litas (nojBEHCHoexb); velocitas (texpoxa); sol- 
lertia (jiobkocxb); calliditas (xuxpocxB). 

EoKajiB poculum. 

Bokoboh uocpe^. gen. lateris; 6, BtxepB ven- 
tus a latere flans; 6. yuapB cm* 6okb; 6. ^acxb 
latus; 6. ^Bepb *ianua, quae ab altero latere 
est; nepen. 6. jnraia (bb po^i), onscaxb, Hanp, 
alia familia eiusdem gentis; cognati. Eoeb 
latus; cb doKy ex eih ab latere; (HaucKOCOKB) 
ex obliquo; 6oib bb 6oKy dolor lateris; yaapB 
bb 6. ictus obliquus; HaHecxu KOMy y,a;apB bb 
6. ex obliquo alqm ferire; cxoaxb cb 6oKy y 
koto ad latus alcis stare, ab latere alcis esse; 
cm. xaKJKe cxopoHa, $iaHrB. 

Eojiothcthh:, Cojiothhh paluster. Bojioto 
palus. 



16 



BojrraTb. 



BoJiTaTB (mhoto roBopHTb) garrire, blaterare; 
(roBopffTB nycToe) nugari. Bojitjihboctb lo- 
quacitas; garrulitas. Eojitjehbbih loquax, 
cMbHie garrulns Eojitobhh nugae (nycio- 
ciOBie); ineptiae (riynocTH). EojrryH-B homo 
garrnlus; nugator. 
Bojeb dolor; cniBHaa 6. craciatus; roioBHaa 6. do- 
lor capitis; lyBCTBOBaib 6. dolores habere, do- 
loribus affectum esse, confiictari doloribusinpn- 
^HHaromiH 6. vehemens (vulnus, malum); gra- 
vis (morbus, vulnus). Eojibhoh aeger (oobikh. 
cb npHoaBiemeMB bt» abl. 6oib3hh hie nopa- 
aseHHoft Hacra riia); aegrotus; 6bitb 6 : hbimb 
aeerotare; morbo confiictari hih implicitum 
esse; laborare; 6bitb otohb 6. graviter se ha- 
bere, graviter iacere hih aegrotare; cjrtaaTBCa 
6. cm. 3a6oi*BaTB; mht, Goibho ((JrasmecRH) 
dolet mihi alqd; = mh* npncKopoHo dolorem 
mihi affert, doleo (alqd, de alqa re); mhJ o\, 
iito... doleo quod hjih ace. c. mf.\ mini dolet 
quod hjeh ace. c. inf. Adv. vehementer, gravi- 
ter, acerbe, dolenter. 
Bojttme, eojite a) magis (km 03Ha*ema bhc- 
meft CTeneHa; npH npaiar. h HaptniaxB oohk- 
hob. nocpea. compar.); plus (o ooiBmearB 
KoairaecTBi, plus frumenti, hostmm, pruden- 
tiae, h toibko b-b HeMHornx* coeiHHeHiax'B— 
magis, Hanp. plus amare, diligere, animus plus 
quam fraternus); amplius (o npHpainemn, npn- 
6aBKi,Hanp. wo BBi6.»eiaeTe?qmd vultis am- 
plius?). b) ecjiH b-b pyccK. 3a «6oiBHie» cjtb- 
iverB BTopafl iiacTB cpaBHema cb «it.mb» hjih 
bb pod. nad., to OHa bi» iaT. nocifc plus h 
amplius bbojhtch nocpejj;. quam ra ctohtb 
bb abl; npH ^ihciobbixb aaHHwx'Bquam oohkh. 
onycKaexca, npn MeMB BTopaa ^acTL cpaBHema 
He nepexo^HTB b*b abl, a ocTaeica b-b tomi 
naa,., bb kotophh 6Biia 6bi nocTaBieHa npn 
quam; nocii magis h plures Bcer^a CTaBHTca 
quam; 6. da MeioBto nonaiHCB bb niiffB 
plus centum capti sunt; toiobbi 6. cTa spa- 
res* capita amplius centum hostium; nponno 
6. mecra MtcjmeB-B amplius sunt sex menses; 
yBeaH^eHHBiH 6. nto Ha noiOBHHy parte plus 
dimidia auctus; He 6\ Tpex* pa3T> ter nee 
amplius; 6. (bc*xb) flpyrnx-B praeter ceteros, 
6\ Bcero plurimum, maxime. c) ecjiH oflHOMy 
npeaM. huh i^HCTBiK) npHHHCBiBaiOTca isa Ka- 
HeciBa, H3-B kotopbixi oaho npeBocxoaim. ipy- 
roe, to oda npnjiaraT. hih Hapfci. CTaBflTca b*b 
compar. hjih ooa b* posit cb npndaBieHieijrB 
magis— quam, Hanp. doctior est quam mode- 
stior hjih magis doctus est quam modestus. d)— 
A o jib nie longius; diutius; ultra; 6. roaa anno 
longius; plus hih amplius anno; amplius an- 
num, e) nocii oTpHnamn, = CBepxi Toro, 



amplius (nihil amplius flagito); ultra tfnhil 
ultra requiro); iam (nihil iam spero); hhkto 6. 
nullus alius hjih praeterea; HH^ero o. nihil 
amplius hie ultra; a 6. He jrfciaK) nero hh6. 
desii hjih destiti cbinf; 6. He 6bitb, He cy- 
mecTBOBaTB esse desisse, nusquam esse. 1) o. 
h 6., bc e 6. h 6. magis magisque. g) p. huh 
Me Ht e plus minusve. h)6. 3Ha^HTB plus hih 
amplius esse (o npeflM.;, potentiorem esse, 
plus posse (o JinnaxB). Bojibiuhhctbo maior 



Bopo^a. 

pars h.ih numerus; nacTO nocpea- adj. plures, 
nanp. plures auctores sequi ci^oBaTB o-By 
hctophkob'b, plures esse cocTaBJiflTB 6.; TaKase 
plurimi, plerique, nanp. quae est plunmorum 
sententia; 6. toiocob-b sententiae longe plun- 
mae; suffragia longe plurima; hm4tb 6. roJio- 
cob^ longe plurimum valere; magnis suttragns 
superare: nojry^HTB 6. tojiocob'b plurimorum 
suffrages creari, bt> KaKOH hh6. Tpn6i plurima 
puncta in aliqua tribu ferre; ohtb obijtb onpaB- 
aaHT. 6-bomt. toiocobt. sententiis fere omnibus 
hjih magno numero sententiarum absolutus est. 
B6j£BmiH cm. 6ojiBmofl; no 6. ^acTH, 6-ineio 
qacTBB maximam partem; semper fere; ple- 
rumque BojEBmofi 1) caMoe o6mee noMTie 
magnus (domus, insula, clamor, dolor, spes, 
periculum, gaudium); grandis (3aMHHaerB bb 
ce64 Kposrfe noHATia BejisranHBi eme noHHTie 
BHyrpeHHeft chjibi, socionHCTBa, hojihotbi, epi- 
stula, liber, littera nponncHafl, vas, pecunia, 
aes alienum, vitium, vox); = TjraejiBiH gravis 
(onus); = ofoeMHCTbiH, oemnpHBift, 3HaHHTeJiB- 
hbih amplus (domus, divitiae, pecunia, nume- 
rus, spes, praemium, res gestae, homo, tami : 
lia, gens); spatiosus;=orpoMHWH, nopaasaiomeH 
BeiHHHHti immanis; vastus; = bbicokih altus, 
excelsus, celsus; 6-moro pocTa magnus, magm 
corporis, procerus; = chibhbih, oco6. othoch- 
TeiBHO oTBJie^enH. noHjrciH vehemens, acer, 
gravis (dolor, clamor, frigus); 6. CTywa TaKae 
frigora (n. pi); — MHoro^HCJieHHtifl frequens, 
eeleber; 6. o6mecTBo coetus frequens; frequen- 
tia hominum; conventus eeleber. 2) otjIji&h. 
BHpaateHia: 6. oxothhki ao nero amicis- 
simus alcis rei; 6. apyr* amicissimus alcui; 0. 
jiaceu-B mendacissimus; 6. cb-bti, celebntas ho- 
minum,=3HaTHBie optimates, nobiles; o\ TOJina 
cm TOJina; 6. yqeHOCTB doctrina hjih eruditio 
magna, litterae multae; o^ieHB 6.maximus,per- 
magnus, ingens; cm. Tarace senHKiH. 
Boji*3HeHHOcTB valetudo infirma, mcommoda, 
tenuis; corporis imbecillitas hih inflrmitas. 
BojitsHeHHBiH invalidus, infirmus, unbecil- 
lus affectus valetudine; 6. cocToame valetudo 
infirma, minus commoda, bt» cbh3h ptTH h 
upocto valetudo. BoJiiaHB morbus; valetudo 
adversa hjih infirma, aegra, bb cbh3h pto h 
hpocto valetudo; THKKaa 6. morbus gravis, 
, Mopcxafl 6. cm. mopckoh; 3apa3HTejiBHaa, wra- 
aeMOTecKafl 6. cm. 9th adj.; BnacTB wb 6. m- 
cidere in morbum hih morbum contrahere. Bo- 
a*TB 1) 6htb Soibhbim'b, cm. 6oibhoh. A) doie- 
re- v MeHa 6oihtb Hora, na3T. dolet mini pes, 
,oculus; chibho Qoihtt, 3y6-B dens condoluit. 
Bope^B pugnator, luctator, athleta. 
Bop3Bi& (o loma^n) celer, acer. 
BopMoiaiB murmurare (alqd.); fremere (bb 
3HaKB ofloopema hih Hero^oBama, mtrans). 

Bopobb verres. , , . , „, n 

Bopoina barba; lanugo, barba prima (toibko 
irro npo6HBaK>maaca 6. roHomen); ci o—joh 
barbatus; cb 6oiBmof 6 -soft bene barbatus, 
H e HMiromift 6—KH imberbis; iJTHHHaa 6. barba 
longa, promissa, magna; pocthtb, hochtb O-ay 
barbam alere; oTnycrnTB 6-xy Carbarn pro- 
mittere; 6phtb 6-sy cm. 6phtb. Bopo«aBKa 



*t'. 



Bopos^a. 

verruca. EopoaaTtiH barbatus. EopoflKa 
barbula. EopofloGpeii tonsor. 
Bopo3ji;a sulcus^ npoBoii,HTB, afcaaTB 4— ay sul- 
cum ducere, agere, o mryrfi imprimere. Eo- 
pos^HTB cm. 6opo3ji;a. 

SopOHa crates (dentata); irpex. Eoponeme 
occatio. Bopohhtb occare- 

JBopoTtca 1) co&Juctari cam alqo; (cpaataTBca) 
pugnare; certare; 6. co CMepTBio animam agere. 
2)nepeu. 6. gb kbm-b aemulari cum alqo; con- 
tendere cum alqo de alqa re; contendere inter 
se de principatu (3a npeofaaaaHie); conflictari 
(cum alqo, cum alqa re; cum adversa fortuna; 
alqa re, magna inopia rerum utilissimarum; 
duriore fortuna; miseria; difficultatibus). 

BopTB 1) njiaTbfl limbus. 2) Kopaoia latus. 

Bopt fpinetum. 

JBoptOa 1) luctatio (KaKBrHMHacTHHecKoeynpajK- 
HeHie); ynpaaHaTBca bi> 6 — 6i luctando ex- 
erceri. 2) cocTa3aHie pugna (bo BcixB othohiO; 
certamen; certatio; ct HanpaateH. bc£xi> chjtb 
contentio. 

BocHKOMt nudis pedibus, aanp. incedere (xo- 
jthtb). Bocoh, GocoHorm pedibus nudus. 

BoTaHHKa herbarum scientia; herbaria (t. e. ars). 

BoieHorcb dolium. Eoraa dolium; cupa. 

Boa3JiHBOCTL timiditas; animus timidus;=ipy- 
coctb ignavia. Eosbjihbbih timidus; (cnjiBHie) 
formidinis plenus;=TpycJiHBHH ignavus. Adv. 
timide. Eoh3hb cm- CTpaxt. BoaTBca timere 
(bci^a. TpycocTH h Majoiiyiirifl); metuere (bcjtlji.. 
npe^ocTopoatHocTH h <5jiaropa3yMiH); vereri 
(cipaxi coe^HHeHHtiH cb yBaasemeM'b); (chib- 
Hte) — cipafflHTBCfl, yacacaTBca formidare, re- 
formidare, pavere, horrere alqd; 6. CMepTH 
mortem metuere; 6. Koro, iero timere, me- 
tuere alqm, alqd; vereri alqm, de alqa re; 
6- 3a Koro, 3a *ito metuere, timere alcui, al- 
cui rei, de alqo, de alqa re; extimescere de 
alqa re; Apy3&a o^eHB ooaica 3a MeHa maxjmo 
de me timore afficiuntur amici; Hero hh(5. 
o^eHB 6. alqd in magno timore est; ecjra bt> 
pyccK. 3a oar. onaceuifl carBxyerb umo mh 
umo6u mc, to bi iai. CTaBHTca cojo31 ne, a pyc- 
CKOMy umo ne cooTBiTCTByeTB ut huh ne non; 
6. Bora deum vereri; vereri et colore deum; 
Koro hjih nero He 6. satis animi habere ad- 
versus alqd; contemnere alqm, alqd (iudicia, 
poenam, mortem}; a He 6ok>cb TBoero rHtBa 
te iratum non vereor; Mirk Henero 6. tutus 
sum (ab alqo, ab alqa re); He 6oHca! noli ti- 
mere hjih laborare! timere desine! HanpacHo, 
6e$b npHHHHBi 6. Hero frustra timere alqd, 
umbras timere. 

BpaBo! MewcdoM, laudo! bene factum! macte! 

BpaaoGpeH cm. 6opojt,odpefi. 

Bpaa^a, oobikh. bi> plur. 6pa3£Bi habenae; 
nepeu. 6. npaBjtema gubernacula rei publicae 
mh civitatis, imperii; hphhatb 6 npaBjieHifl 
ad gubernacula accedere; aepataTB 6. np. gu- 
bernacula rei publicae tractare; clavum im- 
perii tenere; praeesse rei publicae; rem publi- 
cam regere hjih gubernare; -ociaBHTb 6. np. 
a gubernaculis recedere. 

Epasoco^ceTaHie nuptiae. BpaEt Boo6ine 
matrimonium; KaKt coiost* risl pa3MHoatema 

MyCCB-HiyCB. FTCCKO-JIATHHCIMji CJTOBAPfc- 



Bpaxb. 



17 



po^a conittgium; Kara rpax^aHcsoe yipea^e- 
Hie conubium; BcrynaTB bi 6. (KagB o mvsk- 
qnfffe TaKB h o xeHmaalO matrimonium inire 
hjih contrahere;. matrjmQnio iungi hjih con- 
iungU nuptiis inter se iungi (coe^HH^TBca 6pa^ 
kowb); o MyK^HHt cm. ateHHTbca; o ateHmaHB 

CM. BBlXO^KTb II, 5. 

EpaHHTL obiurgare (alqm de hjih in alqa, re); 
rpoMKo 6. increpare; (cnjiBHte) conviciis in- 
sectari. BpaHHBin 1) = BoeHH&ra, 6. kphkb 
clamor militaris hjih pugnantium, b^ gbszk 
pfeiH h npocTO clamor; 6. nojie cm. noje2. 
2)=pyraTejn>HHH, 6. ciobo maledictum; con- 
vicium (rpoMKoe); vox contumeliosa: b% pi* 
Tanace veroorum contumeliae. BpaHB alter- 
catio (ccopa); iurgium; rixa. 

BpaTHut, 6paTHHHt fraternus hih gen. fra- 
tris. BpaToyOificTBo caedes fratris hjh fra- 
terna, parricidium fraternuin, bs cbhsh ptiH 
h npocTO parricidium. EpaToy6iHn.a fra^ 
tricida; interfector hjih interemptor fratris 
sui; parricida (Boo6m,e yoirn^a pojtCTBeHHHKa). 
BpaTCKm fraternus. Adv. fraterne; 6. xto- 
6htb Koro alqm sic amare ut alter urn fra- 
trem. BpaTCTBO 1) 6paTCKoe poji;ctbo ger- 
manitas; necessitudo fraterna . 2) ^pyatoa, t^c- 
nafl cb^3b sodalitas: sodalicium. 3) oGmccTqo, 
Kojueria collegium, corpus. BpaTt frater; = 
TOBapnin.'B sodalis; pojuHoft 6. frater germa- 
nus; ^BoropoAHLift 6 . patruelis (no OTny); con- 
sobrinus (no MaTepi); cboahbih 6. frater ex 
noverca susceptus; moiohhuh 6. quern eadem 
nutrix alebat 

BpaTB, B3HTB sumere (b. ce6i ,pa ynoTpedae- 
Hia); capere (b. hto-hh6. ci D,ijiBK) 3aBJiajiitTB 
hmt.); accipere (npHHHMaTB npeuiaraeMoe); 6., 
b. RB3B,Kb recipere; repetere; retractare (dic- 
ta); rescindere (decretum). A)6e3 , B npe/tJ., 
a) = 3aBjraj[iTB, 3aBoeBaTB capere (locum, 
montem, arcem); potiri alqa re; expugnare 
(urbem, castellum, naves, castra); 6. b^ uji'eh'b 
capere; 6. npHCTynoM'B expugnare; 6 ropo.n'B 
npn nepBOMi, mTypMi primo impetu urbem 
capere. b) 6. ^ e h b r h pecuniam sumere, ca- 
pere: (noJiyMaTi) pecuniam accipere; 6. b3htkh 
pecuniam accipere ab]alqo,ab alqo per alqm, pe- 
cuniam * pecunias) capere ab alqo; 6. aenbrs bt> 
AoirB pecuniam mutuam sumere, pecuniam 
mutuari; 6. joporo (o npojtaBii.i) magnum pre- 
tium facere, magno alqd vendere; 6. ^emeBO 
parvo alqd vendere; 6. aoporo 3a KaKyio hho*. 
pa6oTy magno operam suam collocare. c) 6. 
eepxi>, Mrbpbi, omnycKi cm. 9th cym«; 6« na- 
iajio cm. Ha^HHaTBca; Mena GeperB CTpaxt 
timor me invadit hih occupat. B) c % n p e x Ji< 
a) 6. h a a) accipere (alqd in cervices), tol- 
lere (alqm in humeros, in equum, ' in currum 
hjih alqm curru, reda); p) 6. Ha ce6a tollere 
(onus); suscipere (.hoGpobojibho), recipere (no 
npocbdi); obire (munus, legationem); 6. Ha 
ce6a Ha^ajEbCTBO imperium capere; 3am,HTy ro- 
cyjjapCTBa excipere rem publicam; 3amHTy 
Koro npejrB cy,a,0Mi> cm. 3amHral; rpyj?B cm. 

TpyX*; 6. Ha Ce«5ff OTBtTCTBeHHOCTB bi> qeM*B=: 

pyqaTBca recipere in se, praestare alqd; 7) 6. 
Koro Ha BocnHTame alqm educandum,erudiendum 



18 





suscipere. b) 6. h 3 * Mero (=aocTaBaTb) pro- 
meTe,depromere,expromere(alqd ex alqa re V- 
BMTb npo% auferre (pecuniam ex aerano); 
a Bio Mtcio B3ajrb ffocioBHo H3B ^HKeapxa 
istum ego locum totidem verbis a Dicaearcho 
transtuli. c) 6. (oraHMaTb) y, # on ™ r0 Jjf; 
mere alcui alqd-, auferre alcui alqd (cmob), 
eripere alqd alcui ra ab alqo (npn conpo- 
THBjeHiH cb Jipyroft ctopohh). d) 0. koto sa 
tito, 3a pyity manu alqm prehendere. e) o. 
qio bi a) bb pykh sumere, capere alqd in 
manum, in manus (Hanp. KHHry ;pa wema, 
TaK»e Horatium in manus sumere). p) o. koto 
ce6i bb noMonroKH, TOBapnniK, yHacTHHKH 
alam sibi adiutorem, socium adsciscere. 7) °- 
iiTO bb npHMtpt alqd ad imitandum sibi propo- 
nere hh npocro imitari; 6. koto bb n P HMipB(CB 
Koro npuM.) alqm (exemplum) ad imitandum 
sibi proponere, alqm exemplum sibi deligere 
hjih npocro imitari alqm in alqa re. f) 0. wo 
M h Koro cb coSoft alqd (secum) auferre; 
alqm (secum 1 ducere, educere, deducere, ar>- 
ducere g) 6\ koto kb ce6i recipere alqm, 
bb cboh aomb ad se domum, ad se hjih do- 
mum suam alqm recipere. h) 6. no jib pyKH 
sustinere alqm; hojjb c-Boe noKpoBHreJibCTBO, 
3amHTy cm. noKpoBHTeJibCTBo, 3anpra 2, 0. 
Koro hoj;b dpaaty comprehendere, in vincula 
conicere alqm. BpaTBca, BaaTBca l)=B3aTb, 
cxBarHTb prehendere, comprehendere alqd. 
2) = 6paTL Ha ceoa cm. opaib B. a, p: 0. |a 
opyacie cm. opyaue; a He 6epycb cyxHib ofe 
3T0Mb de hac re iudicare non possum. 3) — 
npucTynaTb kb ieMy aggredi alqd, ad alqa 
uro ad alqd faciendum, Tasme cb mfA rosti- 
tuere alqd; 6. 3a pa6oiy accedere ad opus 
faciendum; opus aggredi. 
Bpa^HMH (oTHOcainiHca hi, (Spaay) OOHKH. 
nocpe*. gen, coniugis (coniugum) hjih matri- 
monii; (oTHOcamiucfl kb ck&n>6v nuptialis; 0. 
coros-b, 6. y3w, cm. CpaKt; 6. JiqroBopB pactio 
nuptialis; 6. nnpB cena nuptialis. 
BpeBHO tignum; (noGoiibnie) trabs; nocwe. bb 
^tyjkomb raa3y cyraKB BHAta, a bb cnoeMB h 
6neBHa He bhabtb aliorum vitia cernere, 00- 
livisci suorum; magis in aliis cernere (quam 
in nobismet ipsis), si quid dehnquitur. 
BpeaHTB 1) bo chb per somnum m quietem 
loqui: dormientem loqui; 6. bb ropa^K* deli- 
rare.' 2) nepen.=Mwn%ih sommare (alqd);— 
roBopHTb BS^opB nugari, ineptire, alucmari, 
hariolari. EpeflHH nugae, ineptiae, alucmatio. 
Epe s.% (oojibHoro) del irium;=B3 aopB cm. GpeaflH. 
BpearaTB qto fastidire alqd. BpeBMHBOCTB 
fastidium. EpesrjiiiBBra fastidiosus; difficilis 
fKOToparo Tpy^HO ysoBieTBopHib). 
BpesatHTB lucescere, illucescere; 6e3<tumi. lu- 
1 cescit, diiucescit; illucescit dies. 
EpeMH 1) Tflatejiaa Homa onus; sarema. 2) nepeu. 

onus; molestia. «, 

BpeHHOCTB fragilitas; brevitas. BpeHHHH 

fluxus, caducus, fragilis, brevis. 
BpeH^aTB crepare, crepitare. 
BpemB stratus minis locus; munimentorum hie 

iacentis muri ruinae; qpest 6. bohth bb ro- 

po^-b per patentia ruinis in urbem vadere, 



Korxa 6burb npo6BTb 6. cum muri pars strata 
ruinis esset hjih cum *munis arietibus perio- 

ratus decidisset 

EpnjrtaHT* gemma pretiosissima, *adamas. 

BpHTsa culter tonsorius; novacula. Bphtb ko- 
to barbam tondere alcui; radere genas alcuu 
BpnTbca barbam ponere. 

Bpobb supercilium. . 

BpoaHTB vagari;(BB pa3CbinHyio) palan; (0 c6hb- 
mnxcfl cb nyTH) errare. Bpo.ni vadum; ne- 
pefiTH pfey b-b 6. flumen vado transire. tpo- 
Hara homo vagus; erro; plnr. xaKase conve- 
nae; homines perditi. 

BpoHsa aes. Bpohbobhh aeneus, aereus im 

ex aere f actus. 

EpoHfl thorax; cm. TaKate naHniipb. 

Bpocame iactus: coniectio (telorum); riaroaaMH T 
cm. 6pocaTb. BpocaTB 1) iacere Uapides); no- 
BTopaiomeMCfi AificTBiH iactare; Meiaib lacu- 
lari; conicere (tela, pila in alqm, intra val- 
lum); mittere (hastam, lapidem); 6. ito (rtwb) 
Bb Koro conicere alqd in alqm, petere alqm 
al^a re; 6. bb Koro rpa3bio coeno petere wm 
lacessere alqm, 6. ^ito KOMy bb ToioBy in caput 
alcis alqd mittere hjih iaculari; 6. aKopb cm- 
AKopb; 6. koto Ha 3eMb alqm humi sternere m 
prosternere; 6. too kb HoraMB koto alqd alcui 
ante (ad) pedes proicere; 6. Koro jhkhmb 3bb- 
paMb (Ha (Xbiaeme) alqm bestiis obicere; 6. koto 
bb TeMHHny cm. leMHHua; 6. no Mopio (0 oypB> 
iactare; 6. aipeora neMB cm. »pe6ifl; 0. cbbtb 
lucem mittere; 6. Tto umbram facere; MeH£ 
6pocaeTB bb spojkb febri iactor; MeHa Opoca- 

eTB BB SPOJKb npH MblCJIH TaKOMB H030pH0MB 

liars horret animus cogitatione hjih imagine 
tanti flagitii. 2)=o CTaBOTt, 0TKa3HBaTbca 

CM. OCTaBJIHTb 2. BpOCaTBCa 1) O B3aHMH0MB 

iBflcTBiH, Hanp. 6. KaMeHbaMH * alter alterum 
lapidibus petit. 2) 6. o iky a a, cb ^iero T 
H3B ^iero (cb bhcoth) se deicere, se proi- 
cere (de saxo, ex rup«), se praecipitare (de 
turri in flumen); erumpere, prorumpere (ex 
urbe); procurrere, provolare (BLioBraTb). d) 
6. k y a a, Ha wo, Ha Koro se conicere in 
alqm locum, in alqm, in alqd (in latebram, 
in castra alcis, in templum ex fuga); se in- 
ferre in alqd (in urbem, in templum); intern 
(in medios ignes); 6. Ha 3eMb humi prosterni; 
6 bb rpaBy in herba se abicere; kb HoraMB 
Koro ad pedes alcis se abicere; cm. Taoce 
HOTa 1- na KOiiHH npe^ k^mb procumbere ad 
genua alcis, accidere genibus alcis; komy Ha 
nieio in alcis collum invadere; alcis cervices 
manibus amplecti, bracchia collo alcis micere; 
6 bb 64rcTBO (6iataTb) in fugam se conicere, 
fugam capere hie capessere, fugae se man- 
dare; 6. bb rjrasa cm. riasB 2, a;^ H anasaTB 
na Koro invfadere, adoriri, aggredi alqm; im- 
pressionem facere in alqm, in alqd (in- hostes), 
frruere (in medios hostes); o 6ojiB3HaxB mcum- 
bere, permanare in alqd. 
BpycoirE cos. 
BpycTBep* lorica; pluteus. 
BpBiaraTB 1) trans, spargere; wo ^mb as- 
l>ergere alqd alcui rei; conspergere alqd alqa 
re. 2)'intrans. prosilire, emicare. 



BpK>3r 



CTfc. 



BpiosrjiHBOCTB morositas. BprosrjEHBLin 

morosus; acerbus. 
Bpioxo venter; alvus. 

Eyropi. tumulus. 

ByjjHTB expergefacere, e somno excitare alqm. 

By^HiH dies profestus. EyflHHiniriH profestus; 
cotidianus. 

ByflTO, 6y#TO 6n quasi; quasi vero (cb npo- 
Hiefl); ac si; tamquam, tamquam si; velutsi; 
perinde ac si; aeque ac si (bcJ cb conj.). 

ByjjymiH futurus; posterus; 6. BpeMa tempus 
futurum mh posterum; 6y,a,ymee futura, orum; 
res futurae; He jjyMaTB o 6. futura non cogi- 
tare hjih curare; oTJioarariB hto Ha 6. Bpeam 
in posterum differre alqd; Ha 6. Bpeaia in 
posterum, posthac. EyaymHOCTB cm. GyaymiH. 

EyHHOCTB violentia (maris, venti, h o no^axT.); 
ferocia (Heo6y3AaHHOCTb); importunitas (homi- 
nis, animi). ByHHBin procellosus (ventus, ma- 
re); violentus (co6. n nepeu)\ vehemens {co6. 
u nepen.); = HeoopflaHRBiH ferox, (cnjibHte) 
praeferox; = HenpeooHHHH importunus. 

ByKBa littera; nota (KaKB 3HaKB); 6. 3aK0Ha 
verba ac litterae legis; aepaiaTBCfl 6-bli scrip- 
turam sequi. EyKBajiBHuit, Hanp. nepeBOJTB 
interpretatio ad verbum facta; 6. cmbicib pro- 
pria (verborum) sententia. Adv. ad verbum (in- 
teipretari, reddere); 6., ho He cooTBiicTseHHo 
CMLicjry ad verba, non ad id quod ex verbis 
colligi (intellegi) potest (C«c); 6. npnBecTH ua- 
Koe hh6. mbcto verbis ipsis, quae scripta sunt, 
uti; 6. nepeBo^HTB cm. ^ocjiobho; TOJiKOBaiB 6\, 
npHHHMaTt ma 6\ (bb 6-homb CMbicjrfc) verba 
premere, verbis inhaerere. 

EyiceTB fasciculus florum. 

ByKOBufi: faginus, fagineus. 

ByKOJtHHecKiH bucolicus (carmen, poema). 

ByKcnpt remulcus; B3flTb cy^HO Ha 6. navem 
remulco trahere. 

ByKt fagus. 

ByjiaBa clava. ByjiaBKa acus. 

ByjiaTHBIH CM. CTaJIbHOH. 

Byjro^HHKt pistor. 

EyjELZscHHK'B silex; saxum. 

By Mar a (KaKB MaiepiaJiB jpa nacbMa) charta; 
kvcokb 6-ra scida; 3aHecTH, HanncaTb ^to Ha 
6-ry litteris mandaTe hjih consignare alqd; 
HanHcaHHaa 6. charta, scriptum; GyMarn scripta, 
libelli, litterae, tabulae;— 3anncKH commenta- 
rii; o(|flniaibHBifl 6. CuoKyMeHTH) tabulae pu- 
blicae. EyMaatKa chartula, scidula. EyMaac- 
hbih chartaceus. 

ByHTOBaTB conciere (plebem contionibus, Etru- 
riam in arma); agitare (seditionibus plebem); 
concitare, sollicitare (alqm oa animum alcis, 
populum); ad rebellandum excitare (o Hapo- 
jtaxi. noKopeHHtixi); npoTHBB Koro concitare 
alqm adversus alqm. ByHTOBaiBca seditio- 
nem movere; o HapoaaxB noKopeHHbixB rebel- 
lare hjih rebellionem facere; npoTHBB Koro 
deflcere ab alqo; o coJiJtaTaxB imperium alcis 
abnuere oh detrectare. ByHTOBCKofi sedi- 
tiosus, turbulentus; = ckiohhbih kb oyHTy re- 
rum novarum cupidus hjih studiosus. Adv. se- 
ditiose. EyHTOBmnK* (noflcrpeKaromiH kb 
6yHTy) seditionis auctor; turbae ac tumultus 



19 



concitator; turbator vulgi; (npHHHMaiomiH yna- 
die bb Svhtb} seditionis particeps; homo se- 
ditiosus. EyHTi. seditio, motus(BOJffleHie bb ro- 
cynapcTBB); tumultus (scaKoe BHesanHoe boji- 
HeHie h BofiHa); rebellio (noKopeHuaro Hapojj;a); 
B03<5y,HHib, no^HHTb 6. seditionem hjih tumul- 
tum facere hjih concitare, seditionem conflare 
hjih commovere; nojjcipeKaTb Koro kb 6-Ty 
sollicitare, concitare alqm; vcmhphtb 6. tumul- 
tum, motum reprimere m opprimere; sediti- 
onem restinguere hjih coercere. 

EypaBHTB forare, perforare, terebrare- 

EypHUH 1) co6. procellosus (ventus, mare), ve- 
hemens; 6. noro,a;a tempestas turbida, turbu- 
lenta; 6. BBTepB ventus vehemens; tempestas; 
6. Mope mare procellosum (KaKB nocTOAHHoe 
KaneciBO), ventis agitatum (bb h3bbcth. cny- 
nat); Mope cTaHOBHTca 6-hlimb mare hoiTe- 
scere hjih ventis saevire coepit 2) nepeu.zz 
6e3noKOHHHH, myMHbifi turbulentus (contio, 
tempus); tumultuosus (vita, contio); 6. Hapo,n- 
Hbia cofipama TaKace fluctus contionum; = 
CTpacTHbift, SyHHHfi vehemens, vehemens fe- 
roxque natura; violentus (homo, ingenium). 
By pa 1) co6. tempestas, proceila; hojjhh- 
MaeTCJi 6. tempestas oritur hjih cooritur. 2) 
nepeu. 6e3noKoficTBo tempestas, proceila; ar- 
dor (belli Punici); noaiHTHiecKia 6. procellae 
rei publicae, seditionum; fluctus civiles; 6. 
cxpacTefi impetus cupiditatum-, 6. crpacTH 
yjienacb libido consedit. 

EyTBunea lagoena hih lagona; (6oibmaa) am- 
pulla. 

ByxTa sinus (maritimus'i. 

EymeBaTB (o Mopi) ventorum vi agitari hjih tur- 
bari; saevire (h o betpb). t 

Bbi bb JiaT. BwpaataeTca cocjiaraT. HaKiOH. 

EbiBajcuH 1 ) onncaT. nocpeA. oar. fieri, acci- 
dere, evenire. 2) onbiTHbitt cm bto cji. Bbi- 
BaTB cm. 6htl, npoHcxo,a,HTb 3, cjiynaTbCfl; 
StiBaioTB cjiyian, r^i incidunt causae hjih 
tempora, cum.. ; est, ubi...; «6biBajio» HHor^a 
He nepeBOAHTca ocoSo, a BbipaffiaeTca nocpej;. 
imperf. cKa3yeMaro; TaEate oar. solere; olim. 
BtiBiniH cm. 6tiTb; 6. KoncyjiB consularis; 6. 
npeTopi praetorius; 6. bahjib aedilicius; 6. 
KBecTopB quaestorius. 

Ebik-b bos; taurus. 

Bbijioh cm. OHBajiLiH. Bliab res verae h npodo 
res^ verum; quod erat (quae erant). 

EucTpoHoriH pedibus celer; pernix. BucTpo- 

Ta, 6BICTPBIH CM. CKOpOCTb, CKOpblfi; 6HCTpO 
CXBaTHTb *ITO CM. HCHBO. 

BuTie rjiarojioMB esse, Hanp. oTpnnaTb 6. Bo- 
atie deum esse negare. -Bbithoctb, bb mok 
6. 3Ji,tcb me praesente; dum hie sum, eram; 
bb ero 6. 3ji,BCb cum hie coram esset. Bbittb 
vita; victus; cultus; cm. TaEace atH3Hb i, a; jo- 
MamHift 6. vita domestica; cejibCKiii 6. vita 
rustica. Bbitb esse; = 6htb Ha jjhuo esse, 
exstare; = nonaaaTbCH, BCTptoaTBca inveniri, 
reperiri; ecTB (6biBaioTB, nonasaroTca) jhoah, 
KOTopbie noiaraiOTB sunt (inveniuntur, repe- 
riuntur), qui credant; — naxo^HTbca, npeSti- 
BaiL tr% esse, versari, commorari in alqo 
loco; 6. .nc-Ma, He 6. soMa, cm., jjomb 1, a; 6. 

2* 



20 



y Koro apud alqm esse; y MeHa ecTB tto hh6. 
mihi est alqd (cm. rpaMM.)*, o\, He 6. Bt ca- 
laxi (vb cocTOHHin) cm. cocToaaie; 6. cb kem-b 
3a o^ho consilia, causam suam, rationem cum 
alqo communicare; consilia iungere cum alqo; 
floiro, cnpaBeAiHBO, JierKO tdvaho a t. a- obi- 
.uo oh longum, par, facile, difficile est (erat) 
(cm. rpaMM.); kto 6u to hh 6um> quisquis est; 
Kast 6bi to hh ohjio quidquid est, utut est 
(cm. rpaMM.); xa SynerB TaK-b! esto! aTOMy He 
6bitb! hoc (id) fieri non potest; non feram, non 
patiar, noa concedam; SyaeTT.! satis est, satis 
habeo; He 6yAB a 3,$cb = ecjra 6bi a He 6but> 
3jtbcb; fooo npa npowedmeMi epeMenu, ptate 
npa ueonped. (fiopMib apyr. naroia, 03Ha*iaH)- 
mee jrfeacTBie, KOTopoe Mono coBepniaibca a 
too 6ir3ko Kt coBepmeHiK, me EOiopoe 
HaMipeBamcb coBepinBTb paene, prope cb 
ind. perf.; oht. ^yTb 6. He ynajrt paene 
(prope) cecidit; a xoxto 6. cKa3aTb iam 
dicturus eram; cxoahxb 6. ie6i kb HeMy = 

TBI AOJHKeHB OBI 6BIJTB CXOABTB KB HeMy (CM. 

rpaMM.) 
BH^a^ifi gen. bovis mh bourn; taurinus. 
Bfcranie cursus; rjiaroioMt cnrrere. E-fcraTB, 
6-feaaTB 1 ) o np e a m. o a y m e b ji. cnrrere; 
o noBTopaiomeMca x^hctbib cnrsitarej 6. Ty^a 
h eioaa ultro et citro mh hnc illnc cursare, 
(o MHornxB) discarrere; 6. mbmo nero trans- 
currere, praeferri (praeter alqd); 6. B'B 3any- 
ckb cursu certare: = yotraxb fngere (ab hjik 
ex alqo loco, in alqm locum, hue, quo, eo);= 
o6pam,aTbca Bt 64tctbo (ocoo. o coiftaTaxB) 
fugam capere bjih capessere; fugae se man- 
dare, se committere, in fugam se dare, no- 
cniniHO in fugam se conicere; terga vertere, 
convertere; in fuga esse (yate HaxojHTbca bb 
6-btctbt.); 6. otx kofo, otb qero alqm, alqd fu- 
gere, kb KOMy ad alqm fugere;=H3oiraTB fu- 
gere bjih vitare alqm, alqd. 2) o npe^st. h e- 
o a y m e b j., Bpema CfeKHTB tempus abit; bo- 
Aa, pfcea 6fcatHTi> aqua, flumen fertur, labitur, 
fluit. Btrjieixi domo aia patria profugus; 
extorris; cCftacaBiniH neBOJibHiiKB fugitivus; (o 
coJiflaTaxt) desertor (signorum, castrorum, mi- 
litjae); (nepe6taHKB transf uga, perfuga. E*r- 
jioctl b-b pfrra linguae volubilitas. Eirjnin 
l)=c6imaBmiH cm. 6iraeni>. 2)— CKopwa cm. 
CKopbitt. Adv. celeriter, facile (legere). BtroMi 
citato n\ra incitato gradu; (cajjbHie) incitato 
cursu. BircTBO fuga; oopaxaTbca bb 6. cm. 
Ctraibl; npoacxoAHTB BceoGinee 6. omnes dif- 
fugiunt hih in fugam se coniciunt; oSpaxaTb 
bt> 6. alqm fugare, in fugam dare, vertere, 
avertere, conicere? xarcB, ito SiaeaBime He B'B 
cocTOflHik cHOBa coe,a;aHarbCfl profligare; ac- 
saTb cnaceHia b-b 6— ctb* salutem fuga petere 
hjih in fuga sibi praesidium ponere. Btrt 1) 
cursus; Ha hoihom-b Oiry contento nia incitato 
cursu, effuso cursu, cursu non impedito. 2)— pa- 
CTaiame curriculum. 
Efcaa malum; casus adversus aia tristis, bb cbh- 
3a ptqa a npocro casus; calamitas; aa moh) 
6iAJ cum mea calamitate; Ha 6fe,a,y cithhiocb, 
qTO... incommode aia infeliciter accidit, ut...; 



* 

nonacTb Bt ftkxy incidere in calamitatem; bbi- 
xo^aTb m'b 6— flu cm.- bbixo^btb II, 3, d; §• 
Te6i. ecia... malum tibi, si (nisi)... BiftHOCTB 
1) (orpaHKieHHOCTb cpe^cTBi>) paupertas; an- 
gustiae rei familiaris; (rHeTym,aH 6., bcj*^. ko- 
Topoft TepniiTi aameHia) inopia, egestas; (hh- 
mexa) mendicitas; hshtb b^ 6— tb, kbtb b'B 
Sojibnioa 6— th=6bitb 6isHtorb cm. 6fyiHBiH; 
ocraBaTBca bi 6— tb pauperem manere. 2) 
nepeu. He^ocTaTOKB bt> ^eMi. hh6. inopia (Hanp. 
linguae, verborum); egestas; 6. Mticiefi ege- 
stas animi. B*ahlih 1) (He 6oraT&ra\ bmbio- 
n;ift TOibKO HeoSxo^BMbia ?ja. ma3HH cpe^CTBa) 
pauper; sine re; (Si^HOBaTHa) tenuis; (He hm4io- 
niiH Aaate HeooxoABMBixB ,pa aca3Ha cpeacTBB) 
egens, indigens: (6e3"B cpeji;cTBB, 6e3aoMomHBifi) 
inops (Tasffie lingua inops); (HHinia) mendicus; 
6bitb 6— hhmb in egestate esse bjih versari, 
vitam in egestate degere; 6bitb o^eHb 6— num>, 
HB^ero He EMtTb in summa egestate aaa men- 
dicitate esse, omnium rerum inopem esse; 6. 
qtMB inops alcis rei aia ab alqa re (amicorum); 
Adv. T&nib 6i,HHO cm. jkbtb 2. 2)— HeciacT- 
Hbifi, HtaaKia miser," misellus, miserandus 
(aocTOHHbia coHtajitHia). BtflHtTL ad pauper- 
tatem ajia ad inopiam, ad egestatem redigi*, 
coBepmeHHo o6tji,HiTb in summa egestate esse. 
BiflHflKx = Q^hlih ^eioBtK'b homo pauper. 
B-EfflCTBeHHiiH: miser, infelix; miserabilisXataji- 
Kifi); 6— aaa ata3Hb vita miserrima; 6— me no- 
jioJKeHie miseria, res miserae aia affhetae; 
fortuna afflicta wm misera; calamitas; npasec- 
th Koro B'B 6. noioateHie alqm affligere. Bkjt,- 
CTBie=6iACTBeaHoe noioaieHie cm. 6iACTBea- 
HLifi; 6— Bia bobhli belli calamitas. B*fl;cTBO- 
saTL in miseria esse aia versari; inopia bjih 
egestate premi; iu summa inopia hjih egestate 
esse; vitam in (summa) inopia hjib egestate 

degere. 

EfcaeaTB cm. Siraib. 

EfejinBHa album; (cb aocKOM-b) candor. Et- 
jiHJia cerussa. B*jihtb dealbare (parietem). 
BtJiHTBca: cerussa malas illinere. BtjiKa 
tsciurus. B*jioBaTBiH albidus. BtJEOKypiift 
flavus; subflavus. BtaoKt album (oculi,ovi). 
BiJiocH-BKHtiH niveus. BtJitra albus; (6jie- 
CTsmeft 6iaa3HH) candidus; = ctpoBaTO-6., cfc- 
xofi canus; 6biTb 6feibiM^ albere, candere; ^e- 
laTbca oiibiMB albescere; ofltTBia bb Ciioe 
albatus; 6. KaKB CHirB niveus; 6. K.aKB mojioko 
lacteus; so 6— aro aha ad multum diem 
(dormire); (o 6yMari = HeacnBcaHHbia) purus. 



BtJite lintea, orum. BfetttTB albescere; can- 
descere (cWTB);-=6jTBAHtTb pallescere. Bt- 
ji-btbcs candere. 

B^CHTB KOTO CM. SfcnieHCTBO (npHBOAHTB B'B 6.) 

BtCHTtca furere, saevire. BiineHCTBO 
(apocTb) furor, (caibHte) rabies; npasoABTB 
bi. 6. furorem inicere alcui, in furorem im- 
pellere alqm; in rabiem agere, ad insaniam 
redigere alqm. BtmeHtra (npaBeAeHHtia bb 
apocTb) furens, furiosus, furibundus, rabidus. 
Biocti. imago; facies marmorea, e gypso ex- 
pressa, argentea (cMOTpa no MaTepbaiy). 



BaxcHOCTb. 




21 



B. 



BasHOCTB gravitas; vis; (yBaatenie, koxopbimb 
kto mid. noib3yeTca h BbixeKaiomee H3B btoto 
BJiiaHie) auctoritas; (BicB, pfcmaiomee 3Haie- 
nie) momentum; .nfcio 6oibhioh b— cth res 
gravis hjih magna, magni momenti; jtio otohb 
GoiBinoft b— cth res gravissima hjih maxima, 
maximi momenti; hm^xb 6oJH>myio b. (o npea- 
MexaxB) magnam vim habere; magni momenti 
esse; He hmIvtb HHKaKoft b — xh nihil esse; leve 
esse; nullius momenti esse; npnj;aBaxB b— tb 
neMy hh6. vim tribuere alcui rei; He npnj;a- 
saTb HHKaKofi b — xh nihil tribuere alcui rei; 
hto 3a b., tto...? quid interest? cb cjrfe,a;. inf., 
ace* c. inf hih kocs. eonp. Ba^HHE 1) gra- 
vis (testis, causa, ratio, argumentum); ma- 
gnus (officium, negotium); (HMiromift Gojibinoe 
BJiiflHie, o jHnfe) qui multum potest, multum 
valens, magnae auctoritatis; b, oScxonxejibcxBO 
res gravis, gravissima hjih magni momenti; 
BajKHMmaa *iacTb sa^a^H summa propositi; 
b. nepemiHa magna mutatio; 6bitb b— hhmb 
magni hjih maximi momenti esse; Slixbb — hlimb 
oiHOCHTeiBHo hqto interesse, pertinere ad alqd; 
pjisi rocy^apciBa, jtra MeHH b— ho rei pubii- 
cae, mea interest; hto ropa3,a;o BaatHie quod 
multo maius est; boxb caMoe b— Hoe hoc ca- 

> put hjih hoc primum est; noioateHie jfcxh Ka- 
3ajrocB flocxaxo^HO b— hbimb jtna xoro, hxoom 
res satis digna visa est, propter quam cb 
conj.; bobcg He b-ho nihil interest 2)— ca- 
hobhtlih, Bejia^ecTBeHHLift gravis, augustus; 
b. ocauKa gravitas. 

Ba3a vas 

Banaam feriae. 

BaKxanajriJi bacchanalia, ium* BaKxaHKabac- 
cha, BaKXH^iecKiH bacchicus hjih baccheus. 
Adv. bacchico more, bacchantium ritu. 

BajIHTB, — Cfl CM, CBaJIHBaXB, HOBajTHTb, — ch. 

BaJiB 1) vallum; nacbinb agger; ^Liaxb Hactinb, 
coopyacaxb b. aggerem agere. 2) = GojibiHaH 
BOJraa fluctus. 

BaJiaTB volvere, volutare* Bsjihtbch 1) volu- 
iari, 2) jteataxb bb npeHeopeiKeHiii iacere. 

BaHHa labrum: b3hxb b. xeniyio, xojiojHyK) ca- 
lida, frigida lavari* 

BapsapcKiH ]) barbarus (=HHocxpaHHBiH, ny- 
moft). 2)— rpy6nf, Heo6pa30BaHHbift rudis, in- 
cultus, inhumanus, barbarus. 3) = HecxoKift, 
-crudelis, saevus. Adv. 1) barbare. 2) inscite, 
imperite- 3) crudeliter, saeve. BapBapcTBO= 
rpyfiocib, jhkoctb barbaria, inhumanitas; = 
HtecTOKocTB saevitia, crudelitas BapBapt 
1) barbarus (xaKB ^peBHie pmaHHe Ha3LiBajra 
scflKaro HHOCTpaHija). 2) ^ejiOBfcKB rpydtiH 
homo rudis, incultus. 3) ^ejiostKB atecTOKift 
homo saevus, crudelis. 

BapHTL coquere; igne mollire (alqd); mitigare 
cibum. 

Eami vester. 

Baajio caelum; scalprum. Basme sculptura; 
najMBHoe HCKyccxBo ars'Signa hjih statuaset 



simulacra fingendi;ars fingendi-BaaTemfictor; 
statuarum artifex; statuarins* BaaxB caelare 
(opus); sculpere, exsculpere alqd. 

B6nBame oaroiaMH, cm. B^HBaxB. BdnsaxB 
figere ran defigere (rBOS.a.B clavum); b. csan 
agere wh adigere suolicas; stipites demittere; 
nepen. b. KOMy ^xo bb roioBy inculcare alcui 
alqd. 

BGnpaxB ducere (aera spiritu ; bibere, trahere. 

B6jxh3h in propinquo hjih prope, (bo3jt4) iuxta; 
b. ^ero prope (p. a Sicilia, ab aedibus alcis, 
p. ripam); propter (propter statuam consedi- 
mus); ad, apud; iuxta (i. alqm, i. yiam); ocMa- 
TpHBaTb ^xo b* prope intueri alqd. 

BGtraTB incurrere; intra currere; (cxpeMHTejibHo) 
se inferre, se inicere. 

BsaJinsaTB inicere. BsaJiHBaTLCH incidere, 
irrure. 

BBe^eme 1) introductio, inductio; rjiaroaaMa 
cm. BBo^HTb 1. 2)=BcxynHTeibHaa ^acib pina, 
co^HHeHia introitus (defensionis) : ingressio; Ha- 
najio ptqn exordium, initium, principium; prae- 
facio, cm. npeAHCJioBie; bb b — Hin &% pt^H 
TaK3Ke ineunte oration e; npeAnocjiaTb ^JiHHHoe 
b. multa praefari; nocjrfe icpaiKaro b. ohb CKa- 
3ajiB pauca praefatus dixit; cjiymsTb b— meMB 
kb ^eMy aditum aperire ad alqd. 

BsepraTB praecipitare; deicire (alqm in mare); 
conicere (in ignem). BsepraTBca se prae- 
cipitare (in f lumen); se deicere; se inicere (in 
igriem); b. bb onacHocxb periculo se offerre* 

Bsepxy supra; nacxo nocpe^cxB. npujiaraxeJibH. 
summus hjth (bb npcrrHBonojromHociB kb hbwj 
hho. Haxo^nieMycH BHH3y) superior, Hanp. b. 
na xoiMt in summo colle hjih in superiore 
parte collis. BBepxx sursum; b. no xeiemio 
ptKH flumine adverso; contra aquam. 

Bboahtb 1) co6. inducere, introducere (alqm 
ad alqm, in senatum, in circulos); xaKate de- 
ducere, adducere. 2) nepen, a) e. ei yno~ 
mpe6<ienie inducere (morem novum, nova verba 
in linguam); introducere (consuetudinem; no- 
vum in re publica introductum exemplum); 
CHOBa b- odbwaft consuetudinem repetere ac 
referre; = ycxaHOBJiaxb instituere (aequabili- 
tatem iuris), constituere; 6uxo BBe^eHo ^pyroe 
BoopyateHie arma mutata sunt, b) 6umb eu- 
HoeHUKOM^ new, b. Koro bb 3a6iym,a;eHie alqm 
in errorem inducere bh in fraudem impellere; 
b* Koro bb co6jia3HB alqm hjih animum alcis 
sollicitare, alqm pellicere; b. Koro bb xjiohoxm 
alcui incommodum hjih molestiam afferre; alcui 
negotium exhibere hjih facessere. 

Bboshtb invehere, advehere, importareQnerces)* 
Bbobhhh, b. xosapBi res (merces) importatae 
hjih importandae, quae importantur; b. nom- 
jiHHa portorium. Bbo3% invectio; oarojiaMH 

CM. BB03HTb. 

BstpaxB committere, credere alqd alcui mh 
fidei alcis; permittere (alcui omnes fortunas 
suas, vitam); mandare, commendare alcui alqd; 



22 



BraOaTfc. 



b. KOMy ^ojDKHOCTb, flfeio mandare alcui mu- 
nus, negotium; b. komy BejieHie bohhh alcui 
bellum conimittere; b. KOMy hto aia oxpaHbi 
alqd alcui custodiendum dare hih tradere. 
BB-tpaTtca KOMy animum suum alcui credere; 
consilia sua alcui credere (coo6m,aTb KOMy 
cboh mam); occulta sua alcui credere (ot- 

KpLITb KOMy CBOH TaHHbl)*, = CTaib HO^b 1b8 

noKpoBHreaicTBO se tradere, committer e hih 
permittere in fldem alcis; coBepmeHHO hih 
Bceuiio b. KOMy totum se dedere alcui. 

Brn6aTB inflectere alqd. 

BrjtaflHBaTBca cm. BCMaTpKBaTbca. 

BroraTB intra cogere (oves); agere in alqd (pe- 
cus in stabulum); conlpellere (intra alqm lo- 
cum homines; hostes in flumen, navem in por- 
tum); cogere in (vis ventorum myitis nautis 
in portum navem cogit); b. rB03,ab adigere cla- 
vum in alqd; b. kihot, Bb aepeBO cuneum ar- 
bori adigere. 

Bropy sursum; TpyflHo hjtth b. difficilis ascen- 
sus. est; noflHHMaTbca b. in adversum subire. 

BrpysaTB imponere (merces, onus in navem). 

BflaBaTtca 1) co6. porrigi mh porrectum esse, 
incurrere, proiectum esse, prominere in alqd 
(in agrum). 2) nepeu. se dare, tradere alcui 
rei; b. Bb cnopn in certamen cum alqo de- 
scendere; b. Bb no,a;po6H0CTH singula hih sin- 
gulas partes persequi; b. bl odManb, falli, de- 
cipi; in fraudem incidere 

BflaaeK*, BffajiH procul, longe; 6biTb b. longe 
hjih procul abesse; cioaTb b. procul stare; 
ftepaeaTbca b. 0Tb wo abesse ab alqa re (a 
periculis), se removere ab alqa re (anegotiis pu- 
blicist b. otx Koro-HH6. alcis aditum sermo- 
nemque defugere; npoBOJiHTb atH3Hb b. qtb wo 
procul ab alqa re vitam agere. BjjaJiB procul, 
longe; cMOTpiib b. prospicere, longe prospicere. 

BflBoe alterum tantum; b. QoibiniH duplo hjih 
altero tanto maior, b. MeHbmitt duplo minor; 
b. 6oibme, liMb bis tanto amplius, quam 
quantum...; owb noxHTHib b. Soibiue, qta. dua- 
bus partibus amplius abstulit, quam...BflBoeMt 
cum altero; una. Bjjbohh'b cm. baboc 

B^ecaTepo decies; b. doibine, niMb decies tan- 
to plus quam. 

BflOBa vidua; %a hh6. BflOBa vidua morte al- 
cis; quae uxor alcis fuerat, quae fuerat hih 
vixerat cum alqo; He BfcpHO vidua alcis; ch- 
poTH h b^obh orbi orbaeque. BflOBen.'B viduus. 
B^oGaBOKt cm. CBepxb (Toro). 

Baobojeb abunde, affatim; HMirb too b. abun- 

dare, affluere alqa re. 
BfflOBCTBO viduitas. 

B#ojib (no) secundum Cb ace. (mare, fluvium); 
praeter cb ace. (mhmo wo, ripam); nibiTb 
b. Gepera HTaiiH oram Italiae legere; mhmo 
lit us hjih oram praetervehi. 
BfloxHOBeme 1) Kairb irincTBie, HHcnociaaie 
BHymenia CBtinie inflatus hih instinctus, in- 
stinctus afllatusque; caelestis quidam mentis 
instinctus-,' divina mentis incitatio hjih per- 
motio; furor divinus hih npocio furor; spiri- 
tus divinus (spiritu divino tactus — baoxho- 
BeHHtiH); no b— Hiio Eojkuo divinitus (adv.). 
2) cocTOHHie B^oxHOBeHHaro mens incitata; 



BejiHKaHCKiH. 

ardor animi hih mentis; spiritus divinus; ae- 
stus hjih fervor irigenii, furor divinus; Ha Mera 

HHCXOflHTb B. CM. BflOXHOBIflTbCfl. BflOXHO- 

BeHHBifi divino spiritu inflatus hjih tactus; 
mente incitatus hjih npocro incitatus; cnib- 
Hie furens, furibundus. Adv. divinitus. Baox- 
hobjeotb (no3xa, Kpena) mentem hjih animum 
alcis hih alqm divino spiritu (hih afflatu, in- 
stinctu) concitare hih inflare, tangere. Bjjox- 
HOBJiaTBca: divino spiritu tangi; divino quodam 
spiritu inflari; divino instinctu concitari. 
Bfflpe6earH, pa36HTb sap. frangere et commi- 

nuere. 
Bflipyn subito; repente; HeoacHflaHHO de, ex lm- 

proviso; necopinato. 

Bj^ysaTB inspirare, inflare. 

B^yMBiBaTBca mente et cogitatione penetrare 
in alqd; animus se insinuat in alqd. 

BstixaTB l)=B6HpaTb Bb ce6a irbixaHieMb spi- 
ritu ducere (Hanp. aera) 2) b. too Bb Koro 
inspirare; b. KOMy »H3Hb animum alcui inspi- 
rare; b. KOMy iK>6oBb Kb KOMy hih ieMy in-, 
cendere hih inflammare alqm amore alcis, 
alcis rei; b. KOMy Haaeacay spem facere hih 
inicere alcui; b KOMy SoapocTb animum (ani- 
mos) facere, addere, afferre alcui. 

Bfl*BaTB immittere; inserere alqd (Slum in acum 

— HHTKy B-b HTOIKy). 

Bfl-fejiBiBaTB imponere hih ponere (alqd in loco 
alqo); figere, inftgere (yKptnnTb m> nem>)\ ap- 
tare (npnia^HTb). 

Besenie 1) co6. ductus (o6hkh. ToibKo fb abl. 
sing.y, ^am,e nocpe^. naroioBX {gerund^ par- 
tic. h t. n.). 2) nepen. administratio (jnpaB- 
ieHie, 3aBiJi;HBaHie, Hanp. rei publicae, belli); 
cura (noneqeme, HaxcMoxpb, Hanp. rei do- 
mesticae); B3aTb Ha ce6a b. stib rocyjiap- 
CTBeHHbixb rem publicam capessere; nopy- 
^HTb KOMy b. bohhh alqm bello praeflcere, 
praeponere; BH6paTb koto pa b. bohhh (du- 
cem) alqm creare bello gerendo hih alqm 
praeficere bello gerendo; b. ToproBiH merca- 
tura. 

BeApo situla. 

Besfffe ubique; ubivis (rjrjb yro^o); omnibus lo- 
cis; nusquam non; b., no oTHomeHiio Kb ih)- 
aHMfc vulgo; b. } tj& ToibKo ubicunque, qua- 
cunque; b. Ha CBfrrfe ubicunque terrarum hih 
gentium; b., Ky^a 6h hh quocunque, quoquo. 
Beas-BcymiH ubique praesens; qui omnibus 
locis adest. 

Be3TH CM. B03HTb. 

BejEHKaHCKin cm. rnraHTCKiH BeJEHKan-B nomo 
ingentis hih immanis magnitudinis, eximia 
corporis magnitudine; vir maior quam pro 
humano habitu; 6tiTb b— HOMb humanae ma- 
gnitudinis formam prope excessisse. Bejra- 
Kia magaus (doib b. tantus, tam magnus; • 
3T0ib b. qeioBtKb hie tantus, He magnus 
vir; CKOib b. quantus; cKOib b. 6h hh quan- 
tuscunque, quamvis magnus); grandis, am- 
plus (pa3HHny cm. noirb ci. 6oibmoft); 



CHIbHbltt, OC06. OTHOCHT. OTBie^. HOHHTiH V6j 

hemens, acer, gravis; BeinHaftmiH sparb, moh 
mihi inimicissimus; — 3HaMeHHTbift, ciaBHMH 
nobilis, illustris, clarus, magnus; b. qeiOB^Kb 



BeJiHKop;yinie. 




23 



homo mh vir magnus, vir clarus bie Iaude 
insignis, magni nominis; vir magni ingenii; b. 
HEcaxeab scriptor summus mh clarissimus; b. 
yneHLift homo mm vir litter a tjssimus, doctis- 
simus; b> opaxopB orator magnus, othocht* co- 
aepataxe-HbHoexE e B03BbimeHHaro cjrora pins 
orator amplus et grandis; b. nojEKOBo^em* dux 
egregius; b. rocyflapcxBeHHbift neaoBtKB vir 
gerendae rei puolicae scientissimus; b. rocy- 
^apcjBeHHLifi ^ejOBiKB h nojiKOBoaeitB vir domi 
elarus militiaeque; AieKcaH^pB B. Alexander 
Magnus; b. AjieKcaH^p'L magnus Alexander 
miH Alexander ille; cm- 6oibinoft. 

BejEHKOAyniie animi magnitudo ioh altitudo; 
animus magnus et excelsus; xaKme magnifi- 
centia;liberalitas(6iaropoji;cTBo); dementia (me- 
jioctb)- BejEHKOAymHUH magno animo prae- 
ditus; magnanimus; magnificus; clemens (me- 
aocTHBtift); liberalis (friaropoAHbiH). Adv. magno 
hjeh alto animo, clementer, liberaliter. Bean- 
KOJitnie magnificentia; = 6iecKB splendor; 
= yflHBHTeibHaji Kpacoia dignitas; oxhocex. 
o^era^ti cultus; lautitia; bcji^hcxb. nbimuaro 
CHapaaceHia apparatus. BejraKOjrfenHufi ma- 
gnificus (domus), splendidus; praeclarus (cias- 
Hbift); = nwuiHO npnroTOBjieHHwtt apparatus 
(epulae, ludi apparatissimi); = ^paroutHHbit 
pretiosus; pocKonrabift lautissimus, opiparus. 
Adv. magnifice, splendide, praeclare, apparate, 
lautissime, opipare, 

Bejin^:aB£in altus (vir altus et excellens); gra- 
vis; excelsus; celsus; elatus (e o pfrra, bbico- 
KonapHbiH). Adv. elate; magnifice (dicere). Be- 
jin^aTB praedicare; (laudibus) celebrare; lau- 
dibus ferre; laudare; cnjibHfee magnis hii ma- 
ximis, summis laudibus celebrare, efferre alqm. 
BejinnecTBeHHUH augustus (vir, habitus for- 
maque); imperatorius; sanctus: = BejEHKOiin- 
hbih splendidus, magnificus. BeaimecTBo ma- 
iestas- BejnraHHa magnitudo: amplitudo (06- 
niHpHocib, urbis); ambitus, spatium (oGiewb); 
= BbimuHa, flJiEHa altitudo, longitudo; no 
pocxy proceritas; Bburacjraxb b. coJiHua k 3ei*- 
jih mensuras soils ac terrae colligere. Bejra- 
^ie dignitas, maiestas; cjiasa claritas (ho- 
minis); b. flyxa animi magnitudo ras altitudo. 

BejiBMOKa vir princeps, magnus hie potens, 
praestans in re publica, homo illustris, ainplis- 
simus; b— jkh patricii, nobiles, proceres, pri- 
mores, principes. 

BeJitnie cm. npnKa3ame. BeafcTB cm* npnKa- 
3biBaTb; nacTO oar, sejiixb. KaitB <j)pa3eojio'- 
rHHecKift, He nepeBO^nxca ocoQhmb cjtobomb, 
Kor^a caMo co6ok pa3yMfcexca, tixo kto he6. 
He caMB coBepmaexB RificiBie, a nocpe^. ,npy- 
roro JiHD,a, Hanp. n,apB BejifeiB aaKjeo^i&xb ero 
bb TeMHHity rex eum in vincula coniecit; b. 
y6axb, Ka3HHTb Koro interficere, securi percu- 
tere; BeppecB Beifcrb ce&fc ca&iaxb KOJibuo 
Verres sibi fecit annulum; b." ckioheib npe,a;B 
k^mt* $acitbi fasces demittere alcui. 

BenpB aper. 

BepGjiiOflB camelus. 

BepGoBame en. BepSoBKa, BepCoBaTB 1) 
cojp;arb milites mercede conducere; conquirere 
(chjioio); eomparare. 2) b% Gojrfce oSmnpHOMB 



eMwejrfe alqm in partes suas trahere (aepfio- 
BaTb bb cboh) napTiio). Bep6oBKa qonquisitib 
militum* BepGoBmnKB conquisitor militum. 

BepesKa funis; noMenbnie funiculus, 

BepeHHi^a series; agmen; aihhhok) b. longo ag- 
mine. 

BepeTeHO fusus- 

BepHyxB cm* B03Bpamaib; b. kofo (Ha3aj^) 
reducer e alqm, SfesaBinaro retrahere; BejitTb 
b. Koro alqm revocare. BepHyTBca cm.^ bo3- 
BpamaTbC£. 

BepTejiB veru. 

BepTenB specus, spelunca; b. pa36o&HEKOBB re- 
ceptaculum latronum; locus latronum occulta- 
tor et receptor. 

BepTHKajrBHHii ad perpendiculum directus mi 
npocTO directus. Adv. (directe) ad perpendicu- 
lum; ad lineam; directo. 

BepTtTB torquere, circumagere alqd, BOKpyrB 
in orbem. BepT^TBca 1 coff. se torquere; 
torqueri, circumagi, versari, volvi; se conver- 
tere (circum alqd ? terra se circum axem). 2) 
nepen Becb pa3roBopB BepiHTca okoio toto 
hh6. omnis sermo consumitur in alqa re; *rro 
hho. BepTHTCH Ha H3biKfc alqd mihi, versatur 
in labris primoribus. 

Bep(|)B navalia (n. pi.)* 

BepxHin superus; U3B jinyxB) superior; (H3B 
MHoruxB) summus; b- niaTbe amiculum sum- 
mum; y pHMJiJiHB toga jua Mym,UHB), stola (pa 
meHmsHB); b. ryoa labrum superius; b, ctopo- 
na latus superius pars superior. BepxoBHtiH 
summus; b. Biacib summum imperium hjih sum- 
ma rerum me imperii; (jocxaBmaaca KOMy npo- 
tebb boie Hapo,a;a) dominatus, dominatio, ty- 
rannis; HMiTb b— Hyio BJiacTb principatum in 
civitate hjih summam imperii tenere, obtinere; 
summae rerum praeesse; 3axBaTHTb b BJiacTb, 
saBJiajitTb b. BjiacTbro rerum potiri; domina- 
turn hjie regnum occupare; ^OMoraibca b. Bsa- 
cth regnum appetere, affectare; nepe^aTb (no- 
pyqsxb) KOMy b. Biacib principatum atque im- 
perium alcui trader e, principatum alcui defer- 
re, concedere; (bb MOHapxE^iecKOMB rocy^ap- 
CTBt) regnum ac diadema alcui deferre; ciaTt, 
nonacTb no^B %to b. BiacTbcedere in imperium 
alcis; CToaib noffb b. Bjracibio Koro he6. im- 
perio alcis pare re; jraniffTb Koro b. BiacTE alqm 
de possessione imperii deicere; b. BJiacxb =z 
rereMOHia, cm. bxo ciobo; b. acpeu^b sacerdos ma- 
ximus; y pemjhhb pontifex maximus. Bepxo- 
bo&, Hanp. b. Jioma^b * equus ad equitandum 
idoneus; bb CBa3E ptia h npocxo equus; b. 
t3^;a equitatio, (KaKB ECKyccxBo) *ars equi- 
tandi; y^iaxb Koro b. fe^fe alqm equo docere; 
y^HXbca b. feai equo doceri, equitare discere. 
BepxosBe piKE origo; superior pars fluminis 
(BepXHaa^iacxb ptKE), BepxoMB insidens equo; 
ixaxb b. equitare, equo vehi; ohb npiixaiB b. 
equo vectus advenit; a coeepfflEJiB b. ^ehhhh: 
nyxb multum itineris equo vectus confeci. Bep- 
xyinKa cacumen, vertex, fastigium. Bepx^ 
1) co6* Bepxnaa nacxb Mero Hit6. pars 
superior; ^acxo npo3B adj. superior hxh sum- 
mus, Hanp. b. Kopaoia summa navis; b. KpOB- 
jth summum tectum ejle culmen ^omus (aedi- 



24 



BeeejiHTB. 



um); cm. Tanase BepmaHa; b. p$kh cm. BepxonBe; 
Ha Bepxy, Ha BepxB cm. Hasepxy, HasepxB; ao 
Bepxy nsqne ad summum (Hanp. HanoiHHTB *ito 
hh6.). 2) nepeu. a)— Bbicmaa cieneHb 
fastigiun), summus gradns, oohkh. xe nocpeA- 
summus, Hanp. b. ciaBH summa gloria; cto- 
atb (naxoAHTBca) Ha Bepxy ciaBH florere glo- 
ria oh bonore; ad summum gradum gloriae 
(honoris) ascendisse; b. c^acTia felicitas sum- 
ma. b) = n p e o 6 1 a a a h i e, no6i\a;a, oAep- 
acaTb (6pau>) b. superiorem ni victorem dis- 
cedere; superiorem fieri bello; vincere, supe- 
rare alqm, alqd (vincit, superat sententia al- 
eis; utilitas vincit honestatem); valere (auctori- 
tas alcis, lex); plus valere (rniBB OAepacaiB b. 
HaAB cocTpa.naHieM'b plus ira quam misericor- 
dia valebat); naipHiuH oAepatain b. victoria pe- 
nes patricios erat. BepinHHa culmen, cacu- 
men ^montis); fastigium (Hanp. Kptimn); vertex 
(TeMH,BepxymKa); qacTO nocpeA- summus, Hanp. 
b. ropti summus mons. 
BecejiHTB hilarem facere: alqm, alcis animum 
delectare(pasoBaTB,3a6aBiaTi>);oblectare ( pa3- 
BaeEaTb); iocum hih risum movere alcui. Be- 
ceJCHT&ca iucunde vivere (cum alqo). Bece- 
•jtie cm. Beceate. BecezocTB hilaritas; animus 
hilaris; alacritas; cm. Beeeibe. Bece-oifi hila- 
ris bjih hilarus(KaKB nocToannoe Ka*iecTBo);lae- 
tus t K&Kb BpeMeHHoe HacTpoeHie); alacer (hch- 
Bofi, pa^ocTHO B036yac,a;eHHbift); b. jkh3hb vita 
iucunda; b. Hacipoeme animus hilaris, hilaritas, 
gaudium, laetitia. Adv. hilare, laete, animo laeto 
hih hilari; b. jkhtb iucunde hih laute, (cb ot- 
tbhkomb nopHH,ama) molliter vivere BecejiBe 
hilaritas; laetitia; BbmiBaTB b. hilaritatem ex- 
citare; npe^aBaxbca b-ibio iucunditati se dare. 
BecejiBHBiH KopaGib navis quae remis agitur; 

b. Jionacib cm. lonactb. 
BeceHHin vernus hih nocpeA- gen. veris. 
Becjio remus; hath Ha. B-iaxB remigare; riavem 
remis propellere, o KopaoiB remis agi; yjnapB 
BeceiB pulsus remorum. 
BecHa ver, tempus vernum; Haiaio b-hh veris 

principium; bb Hawaii b. primo vere. 
BecTajisa (virgo) Vestalis; ciapraaa b. -virgo 

maxima; BBionpaTB B-xy virginem capere. 
BecTH 1) Koro a) cod. ducere alqm (domum 
Aomoh, copias adversus hih contra alqm, exer- 
citum ab Allobrogibus in Sequanos); b. 3a pyny 
manu ducere; bb TeMHHny ducere in carcerem 
hih in vincula; Ha CMeprb d. ad mortem; bb 
cyAB alqm reum agere, in ins rapere; agere 
(pecus, Ha boaohoh potum); sin CiHataftmaro 
onpejitieHifl MBda Ha BonpocB Kyja? h ot- 
Kysa? nacTO ynoipeSiaioTca naroibi cioac- 
HHe, TaKB abducere, educere ex (b., yBOAHTB 
H3B, otb ^ero); adducere ad, in (Ky^a); de- 
ducere (alqm ad alqm, domum); perducere ad, 
in (npHBO^HTb kb Mtdy Ha3HaHeHia); r edu- 
cere ad, in (b. Ha3aABj; producere (b. BnepeAB, 
copias in aciem); traducere (b. ipe3B hto, 
exercitum flumen). b) nepeu. a) = npeAB0- 
SHxeibCTBOBaTb exercitum ducere, exerci- 
tui praeesse. (3) b. ce6a se gerere (bene, male, 
honeste, coo6pa3HO cb hbmb pro, Hanp. pro 
dignitate). 2) b. ito a) b. (hpoboahtb pobb, 



BecB. 

ciBHy fossam, murum ducere, BOKpyrB ropoAa 
urbem fossa, muro circumdare; b. hoakodb cu- 
niculum agere. b) 6esb donoAn. b. k y a a , a 
Aopori, ciisaxB ferre hih ducere (in publi- 
cum Ha yinny, Romam bb Phmb); Aopora 
BeaexB iter fert, ducit, est in hih ad, per alqd; 
cjt&abi Be^yrB Kyaa vestigia ferunt alqo; ne- 
peu. b. kb H6My = 6bitb npH^HHOH) neTO cau- 
sam hih fontem esse alcis rei; valere ad alqd, 
Hanp. Taitoe npaBHio Be^eTB kb yHH^ToateHiio 
^pyac6bi hoc praeceptum ad amicitiam tollen- 
dam valet; pertinere ad alqd, taSKe alqd ex- 
sistit, gignitur, nascitur ex alqa re; cmotph, 
Ky^a (kb neMy ) 3to BeseTB attende, quo hoc ser- 
pat. c) = 3aHHMaTBca, 3aBi,HBiBaTb hbmb^ 
hm*6tb ^to gerere, agere, administrare alqd; 
b. Boimy, nponeccB, ToproBiro, cqeTB, 3na- 
komctbo, xo3aftcTBO, neperoBOpBi CM. 9TH cym-; 
b. 6ecii;y cm. 6eci,n;oBaTB; b. afeio rem agere, 
gerere; b. ^Be ih6o a^io npe^B cy^OMB cau- 
sam alcis dicere hih defendere (o 3am,BTHHKB); 
cm. xaKate ^tjio 1 ; b. nepenncKy cb k^mb litte- 
ras inter se dare et accipere. d) = npoH3- 
BO^HTb ducere, b. cboh po^B otb koto ori- 
ginem ab alqo ducere. e) b. atH3Hb cm. 3KH3Hb 
1, a, h npoBOflHTb 3; cm. TaKate bo^htb. Se- 
CTHoa, nanp. y HacB TaKB Be^eica ita no- 
bis mos est; TaKB H3CTapn Be^eTca a maiori- 
bus hih ab antiquis traditus est mos; a maio- 
ribus institutum est. 
Beet omnis, pi. omnes— Bci 6e3B H3BHTia, npo- 
thboh. unus, aliquot, nemo; b. CBoe cTapame 
omne suum studium (Hanp. in doctrina col- 
locare); omnium ordinum homines; cunctus, 
qanie pi. cuncti, npoTHBon dispersi, = Bci 

BKynt, BCt BB CBH3H MeWAy C060H), BB C0B0- 

KynHocTH (cunctus senatus, populus, c. cives); 
universus, universi, npoTHBon. singuli h unus 
quisque, — bc4 BMicrk, cocraBiaa ojho uiioe, 
o^ay Macey; totus n,iiBiH, bb npoTHBon. *ia- . 
cthmb-, integer niiBift, HeH3MT»HHbitt, Heno- 
BpejKAeHHbiH; o speMeHH TaKace perpetuus^ 
bo b. cbok atH3Hb perpetua vita; b. tojub cm. 
uiibift; summus (aih odo3HaneH. blicokoh CTe- 
neHB), Hanp. npn b. cBoeft cTporoCTH ohb 
6liib iio6e3eHB in summa severitate ta- 
men comis erat; H30 bc4xb chib summis vi-- 
ribus, summa ope, bcbmh coaMH totis viribus; 
bo b. oTHomemaxB omni parte (beatum esse); 
omnibus numeris (absolutus coBepineHHBift); 
Been Aymoft, otb b. .nymn cm. symal; bc* 
BMid^ universi, cuncti; bc$ ao o^Horo cm. 
Ao 1. a) see omnes res; omnia (bb geri., dat, 
abl., eciH Toro TpeSyeTB hchoctb, omnium 
rerum, omnibus rebus); omne (ho bb Kiaccn- 
iiecK. npo3fe toibko cb ciB^yiomHMB quod); 
quidvis; nihil non; totunv, tota hih universa 
res; Bee, hto, Bee, ^itoobi hh omne quod, 
quidquid; TenepB tbi b. 3Haemb rem omnem 
habes; ohb inmnica Bcero eversus est for- 
tunis omnibus; ohb mojkctb b. potest omnia;. 
Bee ^feiaTB Aia Koro hh6. omnia alcis causa 
facere; npea^e bccto ante omnia (ho toibko 
no BpeMeHH), omnium primum; imprimis; npn 
BceMB tomb He nee (neque) tamen; Bcero Ha 
Bee omnino. b) Bci ^ bc4 iio ah omnes homi- 



BectMa. 



B3AP£LTKBaHie. 



25 



nes; omnes; nemo non; nemo est qui non nan 
quia cx> cony.; omnes omnium ordinum mh 
aetatum homines; Bcfe nonnMaioT^ nemo non 
videt; net axo AfeaaiH nemo est quin hoc fe- 
cerit; net, Koxopbie omnes qui, xaote omnes 
quicunque; quicunque; qniqui; quidquid <y& 
gen. partiL (quidquid militum naviumque in 
provincia erant). 

EecLMa cm. o^ieHB. 

BeTepaH-B miles vetertfnus mh vetus; ph mi- 
lites veterani 11 npocxo veterani; bohcko co- 
CToamee H3X> b-hobx, exercitus (legio) vete- 
ranus, exercitus vetus. 

BeTxiS: cm. cxapbift; ruinosus (6jH3Kift Kb pa3- 
pyniemio, Hanp, domus); 6bixb b-xh&tb ruino- 
sum esse, ruinam minari (o 3,a;aHiJixT>); ^i- 
jiaxBCfl b-xhmt> ruinosum efflci; B. SaBix'B 
*testametum vetus {y nucam. itepKeu). Bex- 
xoctb = 6jth3octb k* pa3pymeHiK> (o 3£aHm) 
vetustas. BeTinaTB ]) aijiaxBca BexxHMi* (o 
3^aniax^) cm* Bexxit . 2) = bbixoj;hxb h3x» yno- 
Tpe6.ieHia, mo,hbi obsolescere, exolescere. 

Be*<iepKOM , &:=BeHepoMi>, cm. Be^epi». Be^ep- 
Hifi vespertinus; b. MoiniBa * preces ves- 
pertinae, * precatio ante somnum facta; b. 
npoxia,a;a frigus vespertinum; b. 3apn cm. 
3apa; b. coiHue sol vespertinus, (3axo,HJimee) 
sol occidehs; b. BpeMH tempus vespertinum; b.* 
3Bi3^a cm. 3Bfc3£a. Be^epoMt cm. Benepx>. 
Be^epx, vesper {ace. vesperum, abl no 3-My 
ckjtoh. vespere, ptace vespera); tempus ves- 
pertinum; occasus solis (3aieax:b cojraua); se- 
MepoMi* vesperi hik vespere; o^ohb no3^uo 
b« pervesperi; no^ b., kii b— py sub mh ad 
vesperum, sub occasum solis; (Nep.) vespe- 
rascente caelo; Bnepa b— poM'B heri vesperi; 
HaKaHynt b— poMt pridie vesperi; ct nacxy- 
meHie&rB b— pa primo vespere; cum iam ad- 
vesperasceret; vergente oh inclinato ad ves- 
perum die; jo b— pa ad vesperum; ch yTpa 
ao b — pa a mane usque ad vesperum: Hacxyna- 
exx> b. {Nep.) caelum vesperascit, advespera- 
scit; vergit ad vesperum dies; yme b. iam diei 
vesper est; Ao6puft b.! salve! noateaaxb KOMy 
Ao6pbiH b- salvere alqm iubere. Be^ieptTB, 
6es.mHu^ Be^epiert, cm. ne*iepi> (Hacxyuaexi>). 

Bemirifi vernus mh nocpe,n. gen. veris. 

BemecTBeHHtiii corporeus; npe/TMera b. res 
corporeae mh quae cerni tangique possunt. 
BemecTBo materia mh materies. BemB res; 
HHor^a nocpe;t« n. pi. adj.^ Hanp. y^HB&xeib- 
hbih b. mira. 

Bsa^H cm. Ha3a^H. Bsaa*, b. h snepe;vB ultro 
citroque; hue et illuc (ire, mittere); xojpxb b. 
h snepe^ ambulare; iuambulare (m> onpe- 
AkieHHOMTb npocxpaHCXBt, Hanp. domi, ante ta- 
bernaculum); obambulare (ante vallum). 

B3anMHOCTB vicissitudo (officiorum yciiyrb); 
xaote' nocpe^, adj. mutuus (amor); ,npyjK6a 
ocHOBfrinaexca na b. yciyr^ amicitia paribus 
officiis continetur. BaaHMHBiS mutuus; b. 
6jiaro^aHiii beneficia ultro citroque^data et ac- 
cepta. Adv, mutuo; inter se. B3anMH 1) 6paxb 
b. ^eHBrn, y Koro pecuniam mutuari mh mu- 
tuam sumere ab alqo. 2) sasaTB ^eHBrn b. 
pecuniam mutuam dare hih commodare alcui. 



BsaM^HB ^iero pro alqa re; loco hih in locum 

aids rei, AaBaTB hto b. ^ero compensare alqd 

alqa re (= B03Harpa3K,a;aTB). 
BsanycEH diraxb cursu certare, cursitare (cum 

alqo). 
BsdnpaTBCH na ^xo ascendere, escendere, eniti, 

evade re in alqd. 
B36yHTOBaTB 3 — BaTBcacM.6yHXOBaxB,— BaiBCfl. 
B36£raxB currere in locum alqm. 
B36£chtb furorem inicere alcui; in furorem im- 

pellere alqm. B36*CHTBca furore incendi. 
BssaJiHBaTB imponere (alqd alcui, in alcis cer- 

vicibus, alcui rei, in alqd.; onerare (alqm alqa 

re); b. na Koro BHHy culpam in alqm conferre. 
BsBnsaTBCH sursum hjih sublime ferri (Haso3- 

^yx^); sublimem (in caelum) abire (o npe^M. 

ojiymeBi,); subvolare, evolare to nxnuax^). 
Bbboahtb 1) Ha tixo ducere^ subducere in alqm 

locum. 2) = cxpoHXB, coopysaxb, cm. sxh tje- 

3) Ha Koro ^xo hh6* confingere alq<L in alqm; 

b. Ha Koro HeoBiiHuy calumniari alqm (luese- 

xaxB); criminari (JioatHO o6bhhaxb, Kienexaxb). 
B3bo3htb subvehere. 

B3BOJIHOBaTB,— Ca CM. BOJTHOBaXb — Cfl. 

B3B£mnBaTB 1 ) co6. pendere, (xohho) pensare, 
pensitare alqd; ponderare alqd; pondus alcis 
rei exigere. 2) nepen. = oScyac^axb pendere, 
pensare, ponderare alqd; b. cioBa verba ex- 
pendere, xohho b- cjiona cbok pondera ver- 
borum diligenter examinare; reputare alqd 
(oS^yMLinaxb). 

Bbtjl&ki> 1) co6. a) o6pam,eHie rjias^ Ha 
qxo aspectus; conspectus, xaKate obtutus ocu- 
lorum (CMOxptnie); 'lacxo nocpe^- oculus, oculi; 
b* HCHO^oSba oculi torvi; odpaxnxb b. HaTio 
conspectum hih oculos ad alqd convertere, na 
Koro oculos in alqm conicere, aspicere alqm; 
o^hhm'b b— .hom'b uuo aspectu; na nepBbift b. 3 
npn nepBOMt b. primo aspectu; He y^oexonxb 
qero Aaace b— j;a alqd ne visendum quidem exi- 
stimare. b) = BBipajrceHie, Koxopoe npn- 
^aiox^iniiy rjra3a vultus, cepbe3Hbift h 
yrpioMbift b. vultus severus et tristis, rpo3- 
hbih vultus torvus, JiacKOBHH blandus. 2) ne- 
_petf.=B0 33p'kHie, cyac^eHie opinio, sententia; 
BipHBiH, npaBHJiBHBia b. iudicium; nocpea* sen- 
tire, Hanp. a aceiaio y3Haxb xboh b. Ha aio 
scire cupio, quid de ea re sentias; HMtxb stp- 
Hbift b. Ha hxo vere ran recte iudicare, sen- 
tire, existimare, HeBipHtift fallaci iudicio vi- 
dere alqd, opinio falsa tenet alqm: hm^xb 6o- 
jrie BtpHbift b. veriora videre; Ha Moft b, mea 
quidem opinione, ex (de) mea sententia; ut 
opinio mea est hjth fert; ut opinor; ut mihi 
quidem videtur; cm. xaKme MHime. Bsrjra:- 
flHBaTB,— hjtb aspicere alqm, alqd; oculos 
in alqd convertere. 

BsrpoMoacAaTB cm rpoM03,HHXb. 

B3AOposaxB cm. ,iopoacaxb. 

BsflopB = Heitnocxb res absurda ran inepta, 
insulsa; ineptiae, nugae ? absurde mh inepte 
dictum. 

B3«oxHyTB cm. B3£bixaxb. Bb^ox'b gemitus; su- 
spirium; co b— xom'b CKa3axB gementem dicere. 

B3flparHBaHie horror. BsflparaBaTB cohor- 
rescere; (bo cni) exterreri (per somnum). 



26 



B3,nyBaTb, 



BsAYBaTB oroHB ignem flando hjih flatu aecen- 
dere*, ignem excitare. BsayBaTBCa tumescere, 

intumescere. . 
BaayMaTB = B03HaM$pHXBca velle, .cogitare, in 

animo habere alqd; consilium capere hie inire; 

Hocpe^. coniug. periphrast BasyMaTBca, 

6e3JiuH., alcui venit in mentem at mf.\ hto 

xe6£ B3AyMaaocb? quid agis? 
BaanxaHie gemitus, suspiritus. BsaBixaxB, 

bbaoxhytb 1) gemere, ingemiscere; suspirare 

(rjydoKO b.); b. o wb ingemiscere alcui rei. 

2)=nepeBO^xb jryx* respirare; animum col- 

BsnMaTB nonuiHHy cm. nonuiHHa. 

BsHpaTB spectare; contemplari, intuen alqd; He 
b. Ha mo neglegere, spernere, contemnere alqd; 
HeB3Hpafl Ha *ito nocpen. abl. ab$. cx> rjiar. 
contemnere, neglegere, Hanp. He B3npaa Ha 
onacHocTB contempto periculo; He B3Hpaa Ha 
mo a npQ0b6ti neglectis hih contemptis precibus 
meis; nocpe^. in ex abl, He B3npaa Ha Sojibinoe 
^hcio opaTopoB-b in summa copia oratorum, 

BsaeTaTB pennis se levare; pennis leVari; evo- 
lare; sublime ferri (o Bemax*). BajieTs. no- 
cpeji;. rjiar. evolare. 

B'3jrt3aTB sursum eniti; Ha hxo niti, emu, co- 
niti in alqd; ascendere, escendere, evadere in 

B3MaxnBaTB vibrare, torquere (hastam), iactare 
(alas). BsMax-b impetus, motus; b. KpBiJibeBT, 
alarum motus; TjiarojioM-b movere. 

B3HOCHTB CM. BHOCHXb 2, d. 

B3Hy3flLiBaTB infrenare equum, frenum micere 
equo; ocixJiaHHbia h B3Hy3aaHHBia jmniaau 
instrati frenatique equi; bcwitch Ha B3HV3- 

■ ^aHHbixi. KOHflxt equites frenati. 

BaopB aspectus, conspectus; Macro nocpe.ii;. 
oculi h oculus; oahkmb b. uno aspectu: oopa- 

IHXB, yCTpeMHTb, KHHyXb b. Ha koto, Ha HTO 

oculos conicere hih convertere ad, in alqd, 
in alqm; oculum adicere alcui rei; aspicere 
alqm; B30pbi odpameHBi hociohhho Ha Koro 
oculi habitant in vultu alcis; ycxpeMHXb b. 
B^aJib prospicere; oopaxHXb B3opbi Bcixi Ha 
ceoa omnium oculos in (ad) se convertere; ocu- 
li omnium in alqm coniciuntur; movere oculos; 
noaHaxb B3opbi Ha mxo suspicere alqd; oculos 
tollere; onycxHXb, noxynnxb B3opbi oculos hjih 
vultum deicere (in terram demittere); Ky.ua 
6m hh naaaiH B3opti quocunque oculi inci- 
derunt; OTBpaTHTb b- oxt> Koro, orb wo dei- 
cere oculos de alqo, ab alqa re, avertere ocu- 
los ab alqa re; H36traxb %hxt. b. conspectum 
alcis vitare, fugere; cKpBiBaxBca ox-b B3opoB*b 
Koro se a conspectu hjih ab oculis alcis re- 
movere; okhhvtb B3opoM* cm. oKHJtBiBaxB. 
BspocJiBiH adultus, adultae aetatis; adulta ae- 
tate; grandis (aetate); puber; B3pocjibie (mow) 

TvnbGr^s* 
BspBtTie fossio; raarojiaMH. BspBiBaTB, B3pHTb 

fodere, effodere. 

BaBiBaHie irivocatio; imploratio; rjiarojraMH. 
BaBiBaTB implorare (deos, fidem alcis); mvo- 
care (deos); b. kt. KOMy o noMomn auxihum 
alcis implorare. . 

B3BicsaHie m.ojrroB'b, no^axeft) exactio (pecu- 



BHE,aTb. 

niae); confectio (tributi); rjiarojioarB exigere. 
B3BicKaTeJiB exactor (pecuniae), coactor. 
BabicKaTejiBHOCTB se Veritas (iudicis, patris), 
cHibHie duritia, asperitas, acerbitas. Bbbi- 
CKaTeJtBHBiH severiis (pater, iudex); CHibHte 
durus acer (pater, existimator, animadversor 
vitiorum, iudicium); acerbus; tab b— hbutb 
ki» KOMy severitatem adhibere in alqm. BaH- 
cKHBaTB O^ojith, nojiaTH exigere (vec- 
tigalia); cogere (pecuniam a civitatibus). 2)= 

6blXb B3HCKaTeibHBlMl, CXporO Xpe- 

6oBaTb HcnojHeHia ooa3aHHOcxH severum, du- 
rum, acerbum esse; cxporo b. cb Koro cm. 
HaKa3biBaTb. 3) b. Koro MiiooTbio favere 
alcui i benevolentiam alcui praestare; b. Koro 
noMecTAMH honoribus alqm afficere. 
BsaTie ropoita, KpfaiocTH occupatio; b. mxyp- 
Kowb expugnatio; rjiarojiaMH capere, occupare, 
expugnare, cm. 3aBoeBame 1. BssTsa, ?am;e 
B3HTKH pecuniae r«petundae; bx> cba3h pinn 
npocTO pecunia; 6paib b. pecuniam accipere, 
capere (ab alqo ob alqd faciendum); aaBaTb 
KOMy b. (pecunia) corrumpere alqm. BsaTO^- 
HH*iecTBO, oSbhhhtb Koro bo b— Bi, ocyaHTb 
3a b. accusare, damnare alqm de pecuniis re- 
petundis; oSbhhchhbih bo b— bt. pecuniarum 
repetundarum reus. Bbatb cm. 6paib. 
Bnji;aTB cm. bh^tb. Bhji;hmo CM. OHeBHAHBIH. * 
BHffHMBiH quod cerni potest hjih sub oculos, 
sub aspectum cadit; conspectus, conspicuus; - 
oculis subiectus; expressus (vestigia, indicia); 
oTKpBrro npejiT> rjia3aMH Jieasaui,ifi apertus, ma- 
nifestus; b. Mip-B, Bee BH^HMoe mundus quern 
cerminns; haec omnia quae videmus; ea quae 
sunt quaeque videmus omnia; HHorj;a npocTO 
haec (n. pi.)', no BHj^MOMy cm. noBHJtHMOMy. 
Bh^hbih 1) quod cerni potest hjih sub oculos, 
sub aspectum cadit; hcho b. conspectus (tumulus, 
tumulus hosti, agmina inter se satis conspec- 
ta); conspicuus; oculis subiectus; expressus 
(vestigia, indicia); 6bitb b— hbimi oculis cerni, 
cadexe sub oculos, sub aspectum; ante oculos 
positum esse; apparere; eminere (desperatio in 
vultu alcis); 6biTb hcho b— hbimi manifestum, 
expressum esse; erne bhjjhli cji^bi vestigia 
remanent; cTaHOBHTBca b— hbimi in conspec- 
tum dari, sub aspectum venire, oculis subici; 
apparere, CMBHie apparere ac cerni; ataaTB 
b— hbim-b in conspectum dare, conspicuum red- 
dere alqd. 2) — CTaTHBin, b. codoft Myni.HHa 
vir (homo) decora facie hjih facie honesta; po- 
cjibih procerus habitu; b. m^cto altus digni- 
tatis gradus; saHHMaib bt» rocy^apcTBt b. Micro 
excellere in civitate, excellentius se gerere in 
re publica; 3anHMaxB o^ieHB b. m^cto in anf- 
plissimo statu collocatum esse. Bhji;ho appa- 
ret cb ace. c. inf., videri ci nom. c. infr 
H3X. 9xoro b., ^ito... inde apparet,. inde cogno- 
scimus, intellegimus ct. ace. c. inf.; Xaa bbi- 
paateHia sora^KH videri cb nom. c. int., HaII P' 
offb, bhaho, yaa yMept iam mortuus esse vi- 
detur hjih vereor, ne mortuus sit. BawjferBca 
conspici, cerni, apparere. Bhaoboh nocpeA. 
gen. generis; b. noHaxie genus. Bhai*1) BHim- 
Hift oSpas^, HapyatHocxB species, forma, facies; 
BHinraiH b. cm. BHtniHifi; — oeaHKa habitus; 



BH£HO. 



27 



Bttpameaie JiHua vultus; oh* He s&eaaa'b HBHXbca 
npejcb cyffbflMH bi> bh^ yMoajnoin;aro supplex 
esse iudicibus noluit; 3naxb Koro c& (no) BH^y 
ex vultu alqm nosse; alqm de facie mh fa- 
ciem alcis nosse; naatHHt b. forma ad digni- 
tatem apposita; Mpa^HBift b. vultus tristis; 
expo rift b. vultus severns; npHHjxn> b. for mam 
capere, ^ero hh6., Koro hh(5. speciem alcis rei 
induere (xarcb, hto noxo^mnb Ha ^xo hh60, 
mutari in alqm (npeBpaxnxbCH); npHHHXb Mpa 1 !- 
hmh b- vultum contrahere; npHHaxb cxporift, 
cepBe3HHft b. vultum ad severitatem compo- 
nere; npHHHXb ,npyroft b. mutari {co6« h ne- 
pen+)\ jjijia hphhaih conepmeHHo apyroft b. 
magna rerum commutatio facta est; versa sunt 
omnia; npn^aTb neivry b ^ero alqd in formam 
alcis rei redigere; b?> H3MiHeHHOMi> b. immu- 
tatus; npHHHMaxb, noKa3MBaxb, ^tjiaxb b-, 6y,n- 
to 6h (= npHTBopflTbcn) simulare (6y,nxo tto 
hho. ecib, se aegrotjim, se aegrotare); dissi- 
mulare (6y#xo nero hh6. Hfrrb, ohb ji;ijiaexx> 
b., 6ya;xo He 3Haexxi se scire dissimulat); raa- 
rojiOMx* videri, nanp. mm ^oiskhbi noKa3HBaib 
b , 6y,nxo 3xo ftfcjiaeMi* b* yw&b^ id agendum 
est, ut ea facere videamur irati; He noKa3bi- 
Baxb b., *ixo... dissimulare c% ace. c. inf*\ no,a,x> 
b-aomt> iero = hoa* npeworoMi cm. npeworb; 
hh no^ KaKHMX* b. nullo modo, nulla ratione; 
MH b. (^tiaxb hxo hh6.) pro forma, dicis 
causa; B'bB-^ csa^xejEbCXBa pro testimonio; 
bi> b. B03Harpa3K^ema pro mercede; bb b, 
ynpeKa increpando; b'b b. pa3rosopa npe,a;cxa- 
BHXb mxo hh6. inducere sermenem hominum- 
2)=B3rjiH 1 aiL aspectus, conspectus; b. Bi^ajib 
prospectus; b. Ha ropo^ aspectus urbis; b. 
bhh3x> despectus (in mare, ex oppido in cam- 
pum); HMtxb b. Ha mxo prospicere, prospec- 
tare, CBepxy despicere alqd; cxpauiHKifi; Ha b. 
horribilis visu; npn B-^fe Koro alqo viso hjih 
conspecto; npa B-^fe ne^iajbHaro noaoaceHifl ne 
ocxaBaibca paBH0,a;yniHbiMT> tristem conditio - 
nem non neglegere; nepeu. nocxaBHXb KOMy 
Ha b. ostendere, demonstrare alcui alqd mis 
ci ace. e. inf.; (ynoMHHyxb) memorare ci 
ace. c. inf>\ nocTaBHXb KOMy Ha b. nojib3y 
^ero hh6. alqm docere quanta sit alcis rei uti- 
litas. 3) npocxpaHCXBOj oKH^biBaewioe B30- 
poMi conspectus; 6bixb bt> BH^y in conspectu 
esse; aenxb Ha bkjsj (Ha rjiasaxx.) y Koro 
in conspectu alcis esse, sub oculis alcis 
versari; yftxa H3X> b- abire ex oculis, e con- 
spectu alcis; nponacxb H3^ b. cm. npona^axb; 
noxepjiTb H3x> b. Koro alqm e conspectu omit- 
tere. 4) mhcjib, npe^nojioateHie, utjib, 
csoeKopbicxHbie bh^h cm. CBoeKopbicxHbifi; 
HMtxb Bt Bmy a) = 3aMbimjEHXb, npe^noia- 
raxb cogitare alqd hjih ct inf : \ habeo in 
animo hih est mihi in animo ci> in fin:, nnixb 
bx> b. KaKyro hh6. vfcsh id agere, ut-.. b) = 
upHHHMaxb bo BHHMaHie rati onem habere 
alcis rei, respicere alqm, alqd; HMfea bt> b. 
^to hh6. alcis rei ratione habita; hm4a bi* b. 
TaKifl Harpa^bi talibus praemiis propositis; b* 
b. xopomax^ yKptnjreHiH Jiarepa castris bene 
munitis; bx. b. xoro, hxo... eo quod (=no- 
TOMy ^xo); ynycKaxb hxo hsx* Bimy oolivisci 



alcis rei^ neglegere alqd; HHKor^a He ynycKaxb 
Hero H3i> b- semper spectare, tenere alqd; 
nunquam dimittere alqd; ynycxsxb H3i> b* ujksh 
cboh) propositum non tenere, *a proposito dis- 
cedere, aberrare- 5) no^pa3jiiJieHie poaa 
species; HHor^a genus; (b?> JiorHKi) forma, 
pars, species- Bn^tHie visum; species; y^H* 
BHTeibHoe, nopa^aiomee b. miracuium; hoh- 
Hoe b. visus nocturnus, species nocturna; spe- 
cies per quietem oblata hih in quiete visa 
(CHOBH^Hie). BnffltTB 1) intrans. = 6uTb 
o,a;apeHy 3piHiearb videre, (oculis) cernere (hcho 
pa3JHHaxb npe^Mexbi); He b. caecum esse (oi£ 
poxAemji Hia BCJii^cx. ocjiinjreHiii) ; oculis 
hih luminibus captum esse, luminibus orba- 
tum esse; xopomo, 3opKo b. bene, acute, acri- 
ter videre; He xopoino, nioxo b, parum ioh 
oculis non satis prospicere; hjioxo b. npaBHMt 
rjia30Kb dextro oculo non bene uti; Ha CKoabKO 
(KaKi> saieKo) mo^kho b. qua visus est; quo 
hjih quoad longissime bculi f onspectum ferunt; 
b. ,a;aii>nie longius videre. 2) trans, a) co6. 
videre, cernere; b. Koro, ^xo npea^ co6oio alqs 
(alqd) venit in conspectum alcis: prospicere; 

B, ^X0 BO CHi CM- COEb 2. b) MCjWH. = H0HH- 

Maxb videre, intellegere ci> ace. c. inf.; b. 
b^ KOHTb, bx> nem> Koro hjih *ixo alqd re- 
ferre ad alqd; alqm iudicare, alqd interpre- 
tari Ch ace. hmchh CKa3yeMaro; b. B'b 3xo- 
jiiHnax'b Syjtyni.HX'b BiacxExejieii TpeuiH Ae- 
tolos habendos Graeciae dominos cernere; b. 
npHHHny nero bi> ^earb causam alcis rei re- 
petere ab alqa re; b. b^ komi 3aMHHn;HKa 
y6i0cxBa animo (animis) alqm destinare auc- 
torem caedis (Liv.); axo a BHaty (= Hcntixbi- 
Ba») Ha caMOMb ceot de me experior; KaK^ 
(j^paseojiorH 1 !. rjiar. ((BH^ixb^ He nepeBojtHxea, 
Hanp. a BHaty cetfa BbiHyjK ( n;eHHbiM , B cogor (= 
BMHyffiAeHx>) hjih non possum non cl m/., in- 
vitus facio, ut .•; b. ceoa BbiHy»,a;eHHHMi» na- 
Ka3axb necessario ad castigandum venire; Baacy 
ce6n oSMaHyxbiM'b deceptus sum. Bh^;*tbcji 
1) ci. KinTB con venire alqm; mm ci> hhmb bh- 
jhmch inter nos convenimus. 2) 6c3auh. MHi 

BH^JIOCb BO CHi CM, C0HT>. 

Bn3rx> eiulatus. BH3»axL eiulare, gemere. 

BHJiJia villa. 

Bnjioo6pa3HHH furcae similis. Bhjih furca. 

Bhjehtb (xbocxomt.) caudam movere hh iactare. 

BiiHa (npocxynoKX> 3 omaoKa h npn^HHa, BH3- 
BaBman npocxynoKi*) vitium; culpa, noxia; no- 
xa; crimen (nocxaBJiJieMbiH B'b BHHy npocxy- 
noK^); causa (uobo,hi> Kb npocxynsy); 6uxb 
bhhoh) *iero hh6. causam esse alcis rei; viti- 
um esse alcis rei; alqd alcis culpa contigit; 

He H3BfcCIH0, HXO OHIO B. (npHTOHOK)) 3XOro 

quid causae fuerit, non constat; 6paxb BHHy 
Ha ceSfl culpam (alcis rei) in se conferre; 
npnnacbiBaxb BHHy KOMy hh6. culpam alcui 
attribuere, assignare; crimen alcui deligare, 
KOMy BHHy ^ero convertere alqd alcui in 
culpam, nacxb bhhli culpam alcis rei com- 
municare cum alqo; CBainxb, caosKHXb BHHy 
ci» Koro hh6. culpam ab alqo demovere; cl 
ce^H culpam a se amovere; csaaaxb, cjroa:Hib 
BHHy na Koro, Ha ^xo culpam transferre in 



28 



Bhho. 



v 



alam, in alqd, avertere in alqm: Ha spy™** 
crimen derivare; ct, ce6a na koto, na ™> 
culpam transferre in alqm, ad alqd; avertere 
in alqm: ciaBHTB KOMy ito b-b bhhy alqd al- 
cui crimini dare, vitio vertere; 9T0 moh b mea 
culpa est, culpa est in me; no He moh b. culpa non 
mea est'; ego non sum in culpa; non mea 
opera factum est at.., non flt meo vitio, ut.. , 
3 ?o He Moa b., mo a Tain, ^acTo nocbiiaio 
kb Bam> npocHTb non mea culpa saepe aa 
vos oratum mitto; moh b., hto He . . per me 
stat, quominus (ne).. ; He Moa b. (He no Moen 
BHH* npoHCXOAHTb), <rco... per menon stat, 
quominus (quin)...; no co6cTBeHHOH b. culpa 
(Hanp. nusquam culpa rem male gessit), meo 
merito; rsaroJioM-b committo (commisi), ut..., 
H anp- no ero b. ropoKb obijtb aaBoeBam, ems 
culpa commissum (factum) est, ut oppidum 
exi)ugnaretnT;6e3B bhhbi c& Moefl(TBoeH,u T.a.) 
ctopohbi nulla mea (tua, sua) culpa; ne 3HaTb 
3 a eoooft HHKaKoji b. cm. 3HaTB a. Bhhhtb — 

npHHflCBIBaTB BHHy, CM.BHHa, oSbHHHTB. BH- 

khtbch b* Hearc. fateri, conflten (culpam). 
Bhho vinum; merum (He cMimaHHoe cb boaoh); 
. 3a bhhom* in vino; inter scyphos. 
BHHOBaTBifi nocens, noxius; sons (sacjiyaeHBaio- 
mift HaKasaHie); 6bitb b-tbim-b in culpa esse; 
in' noxa esse oh teneri; He obitb b culpa ca- 
rere, vacare; a culpa abesse, remotum esse, 
abhorrere; extra culpam, noxiam esse; a bb 
aioMi. He b. ego non sum in culpa; a He b. 
vb tomi, hto... non fit meo vitio, ut... bh- 
hobhhkb auctor (salutis nostrae, caedis, in- 
cendii); parens [(quasi) parens salutis nostrae, 
operum parens effectorque]; (HSOoptaTeib) 
conditor (libertatis Romanae); (ynpe^xejiB) 
' artifex; (nponsBOXHiejib) effector; (saquBmnKB) 
princeps, tojibko bi xyaoMB cmics* macm- 
nator; b— m cbo6o«m a quibus mitmm liber- 
tatis profectum est; 6bitb b-komi> wo auc- 
torem esse alcis rei; afferre alqd (alcui lae- 
titiam, luctum, commodum, damnum, detn- 
mentum); cnreaTB koto b-komt, w&alqdab 
alqo ortum esseputare. Bhhobhhii; a^ auctor, 
parens, inventrix, effectrix, mater. Bhhob- 
hbih nocens, noxius; sons (3acjiy*HBaiontiH Ha- 
Kasame); reus (noacy^Mbifi); 6bitb b-hbimte,, 

6HTB He B— HblM-B CM. BHHOBaTBlH; OBBflBHTB 

WTQ b— HBiMt alqm noxium iudicare; alqm 

damnare. " .. 

BiraorpaaapB vinitor. BHHorpaaHHKB vmea, 
vinetum. BuHorpaAHtiH, b. Jio3a vitis; b. 
khctb uva; b. aro^a acinus; b. mct* vitis io- 
lium; b. jehctbh (3eieHB) pampinus oh pam- 
nini; h3t» b. jracTbeB-b pampineus; b. ca^cM. 
BHHorpaAHHKi,; b. ho»b falx; b. thckh torcular. 
BHHorpafti=BHHorpa^Hafl 103a vitis; hio^-b 
uva; co6HpaHie B-aa vindemia; coOBpaieJib 
B __ sa vindemiator. Biraoff*jrie vitium cul- 
tura Bhho«*jibhhh npeccb torcular. Bhho- 
TOprosen;* (mercator) vinarius. BnHO^ep- 
nra qui pocula ministrat alcui. 

Bhhshtb cochlea adigere alqd. Bhht-b cochlea- 

BnpTyoa* artifex; magisterrei alcis pentissimus. 

Bhcokochbih intercalaris. 

Bhcokb tempns. 



BKOpeHflTb. 

BHcfcrana patibulum; crux. Bhc*tb 1) co6. 
j^-^ ™« noin. ab Ha piv. in aid a re (ah 



pendere, qa newh ab, de, ex, in aiqa re fab 
humero, ex, in arbore, de collo alcis^ de- 
pendere, Ha wb alqa re (Hanp. laqueo), 
suspensum esse (6mh noBimeny); b. Hajrb *&m> 
impendere, imminere alcui, alcui rei; b. Ha 
B03ivxt in aere pendere, sublimem pendere. 
2) nepeu. b. Ha^-b rosoBoft=yrpoataTb impen- 
dere, imminere alcui. Buckram pendens; pen- 
silis (horti); suspensus(lectulus). _ 

BHTieBaTOCTB, BHTiesaTBiH, cm. KpacHopfrne, 

BH?of TortS^BHTB torquere (funem); b. b*- 
hokb coronam nectere, sertum (rapMHSy) ia- 
cere; b. th^o cm. rH*3jo. Bhtbch 1.) coo.— 
KpyTHTbca se torquere, torqueri, volvi; b. bo- 
Kcvrb ^ero se circumvolvere alcui rei; (o pa- 
CTeHiaxi.) pererrare alqd; amplecti (nlmum), 
se applicare ad alqd; = HSBHBaTbca, opW, 
lOBort in ambitus currere, errare; o nTmxB-cir- 
cumagi, gyros variare. 2) nepeu. b. okoso koio 
se applicare ad alqm, adulari alqm. 

Bhthbb 1) cm repofi. 2) cm. punapb. 

Bhxpb turbo; BHxpeMb, cb obictpotoh) BHxpa 

velocissime. f „ wnn .\ 

BHmHeBBiH, b. ^epeBO cerasus. BnniHa (ilioai) 
cerasum; UepeBo) cerasus; KopHeneBa B.(nao^> 
cornum; UepeBo) cornus. 
BKaTBiBaTB volvere alqd in locum alqm. 
BKaaABiBaxB, bjiokhtb imponere (alqd in alqo 
loco); b. MeV vb hojkhbi gladium condere, 
gladium in vagina recondere; ojho nacbMO Vb 
Woe epistulam alteri iungere ra admn- 
K ere, cum altera coniungere. 
BKJiro^aTB 1) coo\=BcraBiaTb adiungere alqd 
alcui rei. addere alqd alcui rei ram alqd, 
b. ™ m hhcbmo alqd epistulae (littens) adiun- 
gere, cum epistultf coniungere; inserere alqd 
alcui rei ra in alqd (nanp. verba alcis, ora- 
tionem). 2) nepeu. = no.ipa3yMfcBaTb compre- 
hendere alqd in alqd; simul intellegere, am- 
Dlecti, continere; b. koto B-b cboh) MoanTBy 
alqm eidem deo (iisdem diis) commendare, 
6biTb BKimeHy comprehends continen alqa 
re- in eo numero esse ra haben; 6bitb bkik.- 
qeW b-b tot-b rce corosi eodem foedere te- 
neri, eidem foederi ascriptum esse; Bomaa 
T e6a te annumerato; tecum; He b. ie6a te ex- 
cepto; praeter te. BKJTBD^eme, co B-mewt 
aioro o6cxoaiejiBCTBa addita ea re; hjih npo- 
cto cum, in, Hanp. erant ibi cum legatis vi- 
ginti homines mh erant viginti homines, in 
his leeati BMBD^iHTeJiBHO cm. BMroHeme. 
BKoaa^saTB figere ra detigere (clavum), TaK- 

ate adigere; cm. B6nBaTb. 
BKOHe^ cm. coBepmeHRo; b. pasopniB Koro 
alqm omnibus bonis evertere, ad rerum om- 
nium inopiam redigere. 
BKoperaTB cm. sanewjrfcBaTB. BKopeMTBCff 
radices agere (co<5. h nepen.); msjdere, mve- 
terascere; BEopeHEBinifica inveteratus; riyooKo 
B-mifica penitus insitus (opinio); B-maaca 
iei>30CTB audaciavetustate corroborata; B-miH- 
ca npewaacyjxoia opinio conflrmata; oy6oKO 
B-maaca HeHaBHCTb odium ammo (ammis) 
insitum. 



BKOCb. 



BjiaCTBOBaTB* 



29 



Bkocb oblique, in obliquum; ex obliquo; trans- 

verse, ex transverse* 
BKpaa^HBOCTb animus blandus. BKpaj^H- 
bhh blandus. BicpaflbiBaxbCH 1) co6. irre- 
pere (in locum alqm); furtim surrepere (alcui 
rei). 2) nepeti* — He3aMiTHo npoHHKaxb Kyaa 
irrepere (in mentes hoininum, in tabulas mu- 
nicipiorum); influere in animos hominum; bb 
^bo-jihSo cepjme insinuare (se) ra quasi in- 
fluere in animum aicis; b. bb flpyatdy insi- 
nuare se in alcis familiaritatem, arrepere 
in alcis amicitiam: b. kb komj bb mmocxb 
locum gratiae apud alqm quaerere, assen- 
tatiuncula aucupari alcis gratiam; nopoKH, 
ouradKH BKpa^HBaioTCH vitia obrepunt; cxpaxb 
b— BaeTca KOMy bb cep/me timor subit animum 
alcis. 
BKpaTu;* breviter; paucis (verbis); praecise; 
carptim; strictim (noBepxHocxao); b. h3jk)3khxb 
mo rem paucis absolvere. 
BicpecxB *in crucis speciem; in decussem hjih 

decusses. 
BKpyrt in orbem. 

BKycHOCTB iucundus sapor; suavitas* Bayc- 
hbih iucundi saporis; iucundo sapore; suavis, 
dulcis. BKyct i) KaKb Ka^ecxBO npe^Mexa 
sapor; nwkrh npiaxHBM b* iucundo sapore esse. 
2) KaKB nyBCTBO a) co5. gustatus; f gustus. 
b) nepen* enocofmoexb nyBcxnoBaxb h noHH- 
Maib H3iiin;Hoe sensus (Bb newb alcis rei); 
Bb bxhxb Bemaxb OHb HMieiB b. in his rebus 
alqm sensum habet (Cic); iudicium; intelle- 
gentia; elegantia (bbioopb co b-comb); xopo- 
inift, BipHBift, TOHKifl, yTOH^eHHLifi b. elegans, 
subtile, exquisitum mh intellegens iudicium; 
elegantia; nejiOBiKB co b-comb homo elegans, 
intellegens; ne Haxoanxb s-ca Bb hgmb ab- 
horrere ab alqa re, suo sensu non gustare 
alqd; y Koro hh6. xopomifi b. alqs recte sa- 
pit; pa3BHBaTb b> iudicium acuere, axacuere, 
elegantiam excolere; pa3BHBaexcji b. animi (ho- 
minum) expoliuntur et elegantia imbuuntur; 
He no Moeaiy B-cy mihi non placet, abhorret 
a sensibus meis; yroatflaxb cmohhocxhmb h 
B-cy Hapo^a voluntati populi servire; BBrpe- 
hcckomb B-ci more Graeco; paSoxa, kojiohhbi 
Bb KopKHecKOMb B-ci opus Corinthium, co- 
lumnae Corinthiae. BKymaTB, nepeu. frui 
alqa re; capere fructum, laetitiam, volupatem 
ex alqa re; b. nioa&i ^ero fructum hjih fructus 
capere hjih percipere ex re, rei alcis. 
Bjiara limor. 
BjiaraTB cm. BKiaflbiBaxt; b, bb ycia KOMy cjiOBa, 

pt^ib facere hjih inducere alqm loquentem. 
BjcaflH^ecTBO dominatio; dominatus; imperium. 
Bji&R'bjien'h possessor, dominus; cuius est 
alqd; Gbixb B-neMb ^ero possidere alqd- Bjxa- 
flime 1) = o6jia,iaHie possessio; scxynHTb 
bo b. ^mb possidere alqd, potiri alqa re, 
occupare alqd; ociaTbca bo b. vi>wh in posses- 
sion alcis rei manere. 2) — npe^Merb o6jia- 
flama possessio; Hacii^CTBeHHoe b. heredium; 
Bmxbmx = rocyiapcTBO, nperfuH, oOjiacxb 
terra, ager, fines. Bjia^frrejiB 1) cm. BJia- 
jtfkien^; 2) = npanHxejib dominus, princeps, 
rex. BjiaA^TejEbHni^a 1) quae possidet; pos- 



sidens- 2 = BJia^bWHiia domina; quae imp^rio 
regit (urbem); regina, BjEa^tTB l) = HMiTb, 
oSjia^axb possidere alqd; habere, tenere alqd; 
o Ka^ecxBaxi> est, inest in alqo alqd, hih 
esse c^ gen. hjih abh quality npHM^pLi cm. 
noj^b cjtobomi oSjia^aTb; b- pa3cysK0JTb mentis 
suae compotem esse; b. co6oh> sui compotem 
esse, (c^epffiHBaTb ce6n) imperare sibi, conti- 
nere et coercere se ipsum; b. th^bom^ iram 
reprimere, ^xpacx^MH cupiditatibus imperare. 
2) = ierKO, jeobko A^ScTBOBaxb iiiMi alqd 
tractare scire; alqa re bene hjih optime uti; 
alcis rei peritum hjjh peritissimum esse; He 
b. H^Mb alcis rei inscium esse; b* aaxHHCKnMb 
A3* Latijie scire nm doctum esse; Latine loqui; 
lingua Latina commode uti; b. sapoM'b caosa 
multum valere hih posse dicendo; excellere 
dicendo; nocAoe^ cMijibiMb Bora BJia^iexb 
fortem fortuna adiuvat. 
BjiasHOCTB cm- BJiara. BjiasHUH uniidus (npo- 
iraxaHHHH Biaroft); madidus (o BJiasH. nosepx- 
hocxh); 6tixb B-HBiMb madere; cxaiB b-hbimb 
madescere; cm. xanace cwpoft. 
BjiaMMBaxbCH irrumpere, irruere. 
BjiacxsoBaxB imperare, imperium tenere; im- 
perium est penes alqm; regnare (oco<5. o BJtacxH 
HedTpaHHMeHHOH); b. Ha^b i&Mb imperare alcui, 
imperium hjih dominationem habere in alqm. 
BjiacTejiHHB, BJiacTHxeiib dominus, prin- 
ceps, tyrannus; imperator, Caesar (HMnepa- 
xopb); rex(n,apb); moderator, gubernator, rector 
(npaBHT^ib, oco6 o Bori); b, Mipa terrarum 
dominus, (o Bort) dominus omnium; Bjia- 
cxhbih, Gbixb b-hbimb ^tjiaxb hxo potestatem 
alqd faciendi habere; posse alqd facere; a 
Bb axoMb He b. haec res non pertinet ad 
officium meum; hoc non meum est; CTHxaxb 
ce6fl B-HBiMb A^axb hxo putare ius hjie pote- 
statem sibi esse alqd faciendi; cm- xatUKe npaeol. 
Bjiacxojiio6en r B, BJiacxojrio6nBHH regni 
mh imperii, dominatus cupidus, regnandi hie 
imperandi cupidus; potentiae cupidus; impe- 
riosus UecnoxHqecKift); B-Bbie Manbi consilia 
de regno inita; regni consilia, Bjiacxojiio- 
6ie cupiditas imperii hjih regni, dominatus, 
prmcipatus; regnandi hjih imperandi, domi- 
nandi cupiditas. Bjiacxb l)npaBO, CBo6o^;a 
^tficxBitt k pacnopa^eHifl potestas (alqd fa- 
ciendi, oco6. aoiHtHocxHoro j[Hn;a); arbitrium 
(CBo6o,a;a pacnopHataxbCH, y CMOxptnie); ius (npa- 
bo); copia, facultas; mh4 jaHa (h hm^io) b. * 
^tiaxB hxo mihi data est potestas hjih copia 
alqd faciendi, liberum mihi est cb infin.; bb 
Moefi BJiacxH qxo hh6. in me hih in mea po- 
testate situm, positum est mh penes me est; 
3xo ne bb nameft b. haec non sunt in manu 
nostra; axo Sojiie (yate) He bb Moefi b, non 
est integrum mihi; hm^xb b- Ha#B atH3HB» h 
CMepTbio vitae necisque potestatem habere; 
^aib, npe^ocxaBHXb KOMy b. na qxo alcui al- 
cis rei potestatem hjih copiam dare, concedere. 
2)=Ha^ajibcxB0BaHie, ynpaBJieHie, «ia- 
.UBiqecxso potestas (ncnojiHHxejibHafl b, ,b;ojgk- 
HocxHoro ian;a); imperium; ius; dicio (tojm>ko 
bb kocb. naAemaxb sing. KpoMi dat.); BM^exi 
ius dicioque, imperium dicioque; BepxoBHaa b. 



30 BJia^HTB. 

cm. BepxoBHLifi; BoeHHaH b. imperium; rpam- 
^aHCEaii b. potestas; embtb BoeHHyro w rpas- 
flaHCKjK) b. cum imperio et potestate esse; hc- 
nomiiTeJbHaa b. ius omnis imperii; uapcKan b. 
regia potestas, regnum; HeorpaHMeHHaa b. cm. 
HeorpaHiraeHHLifi; nopy^HTb, nepejtaTB KOMy b. 
bb TOcyAapcTBt alcui regnum deferre, regnum 
mh imperium tradere; ejacmu = Ha^ajn>HUKH, 
npaBHTeJiTT magistratus (pi); embtb b. mxb 
rbmb imperium in alqm tenere, alqm in sua 
potestate mh dicione tenere; Haxo,ajiTbca, olitb 
noxb B.nacTbio Koro alcis imperio (alcui) sub- 
iectum esse xcth parere; sub imperio hih 
potestate, in dicione alcis esse; no^HHETB Hbeft 
BJiacTH sub ius dicionemque alcis redigere, 
in ius dicionemque dare alcui; ho^hhhtb Koro 
cBoefi BiacTK in dicionem suam redigere, di- 
cionis suae ra iuris sui facere; no^nacTb nojB 
b. Koro cedere sub imperium dicionemque alcis. 
Bjra^HTt cm. Bie^K b. M3Hb vitam tolerare. 
BjieTaTB involare (in locum). 
Bjie^eme (cTpeMJieme, ckjiohhoctb) impetus; 
studium; cupiditas; Kb ^eaiy alcis rei;=CMB- 
Hoe KeaaHie desiderium; TyscTBOBaiB b. kb 
iieaiy studio mh desiderio alcis rei duel, im- 
pelli: appetere, concupiscere alqd; hvbcteo- 
BaTb eCTeciBeHHoe b. kb MeMy natura ferri 
ad alqd, innatum est alcui cb in fin.; ^yB- 
ciBOBaTb crabHoe b. kb neny rapi ad alqd, 
rapi et duci ad alqd. Bae^t 1) co6. trahere 
(alqm secum); rapere: abstrahere (in servitu- 
tem): koto Ha cMepTb rapere alqm ad suppli- 
clum ME ad mortem. 2) nepen. trahere: im- 
pellere, incitare alqm ad alqd; b. 3a co6oio= 
hmbtb GaiacTBieKL alqd sequitur rem ran 
ex re; alqd oritur, manat, profectum est ex re; 
9T0 Heooxo^HMO B-ie^eTB 3a cooott *rco Hn6. 
necessario alqd (nomin.) sequitur. 
BjiHBaTB infundere (alqd rei mii in rem). Bjeh- 

BaTBca (o pfoii) cm. Bna^aib l. 
BjiiaHie=3Ha^eHie, .nMcTBie a) .inn a vis, b. 
Ootobb vis ac numen deorum; momentum (pi- 
maiomee b.); auetoritas (b. ocHOBaHHoe Ha 
KOjukhocth h Booome Ha nojHTHH. nojioaceHin 
bb rocy^apcTBt); gratia (ocHOBaHHoe Ha jrara- 
hbixb Ka^ecTBaxi. n Ha pacnojioJKeHiH napo^a, 
auetoritas et gratia alcis); opes (ocoo. bb 
nomine. OTEomeHin); amplitudo (Bii^Hoe no- 
.nojKeme); miOBBKB cb b— HieMB vir potens 
Kin magnae auctoritatis; inrETb b., no.iL3o- 
BaTbca "B-HieMt multum (plus, plurimum) 
posse; opibus hm auctoritate, gratia valere; 
embtb 6ojibmoe b. magnam auctoritatem ha- 
bere mm in magna auctoritate esse; embtb b. 
Ha HTo multum valere ad alqd, ad rem alqam 
conficiendam, regendam h t, n.; nojiB30BaTBC.a 
doibfflHMi. b— HieMB y Koro alqs multum po- 
test h.ih auetoritas alcis multum valet apud 
alqm; ohb bb stomb xejib HMfceTB ooibmoe b. 
eius ' magnae et praecipuae sunt partes in 
hac re; ynoTpedHTB Bee CBoe b. summis opi- 
bus anniti; no,a;B b— HieMB Koro alqo auctore; 
ctoatb, HaxojEjiTBCii no3,B b— HieMB Koro alcis 
voluntati hie arbitrio, imperio parere . ab alqo 
me alcis arbitrio regi, duci et regi: Haxo- 
^HTBca uoab Myaaarb b. alterius (aliorum) vo- 



B m -fecTHJiHin;e. 

luntati parere, alieno arbitrio regi; . "nuto 
MeHBme b. minus valere; He embtb HmcaKoro 
b. nihil posse, nihil (auctoritate) valere. b) 
npe^MeTa vis: (pimaioinee b.) momentum; 
tactus (b Ha ^ybctbo, solis, lunae); embtb b. 
Ha mo pertinet alqd ad alqd; embtb Goawnoe 
b. Ha ^to multum (plurimum) valere nan posse 
ad alqd (faciendum), ad alqm; (piniaromee b.) 
vehementer pertinere ad alqd faciendum; ma- 
gnam vim afferre, habere ad alqd, magna vis 
est in alqa re in alqd: magnum momentum 
habere, afferre ad alqd; magni moment! ejie 
magno momento esse ad alqd; embtb ohchb 
6o.ibmoe (orpoMHoei b. Ha ito maximam vim 
afferre ejie habere ad alqd, maximi momenti 
esse ad alqd; ctoatb, Haxo^nrBca hottb b— eMB 
iiero alqa re regi, duci et regi; HMtTB b. Ha 
vmm jnoaen animos moverej hm^tb nary6Hoe, 
Bpe^Hoe b. Ha hto alcui rei nocere, rem cor- 
rumpere, depravare, perdere; HMtiomifi Bpe^,- 
Hoe b. noxius, perniciosus; xopomee, faaro- 
TBopHoe b. utilitas, mna alcis opera saluta- 
ris; hm^tb xopomee, oaaroTsopHoe b. Ha ^ito, 
na Koro prodesse alcui rei, alcui ad alqd, ma- 
gnam utilitatem afferre ad alqd, adiuvare alqm, 
alqd, iim-etb ociaojmromee b. infirmare (alqd). 
BjiiHTeJiBHiin potens (chjibhbth), validus hh 
potens opibus, gratia (noaB3yroiniftcfl Sojib- 
miiMii cpeACTBaMH, pacnojioacenieMB Hapoxa); 
magnae auctoritatis, magna ian summa auc- 
toritate, gratia potentia, opibus praeditus; auc- 
toritate gravis; qui multum valet hjift potest, 
in quo est summa auetoritas atque amplitudo. 
BjiiaTL — HMtxb BJiiaHie cm. BaiaHie. 

BjlOmHTB CM. BKJajBIBaTB. 

BjifcBo ad sinistram, ad laevam; sinistrorsus 

(-sum). Bji-EBt a sinistra parte, a sinistra. 

Bji*3aTt I) bo mo inscendere in alqd; (cnyc- 

• Kaacb npn tomi. bhh3t») descendere, se demit- 

tere. 2) Ha ^to niti, coniti, evadere in alqd. 
Bjiio6jieHHBiH am ore captus ran incensus; 

amans. Bjno6aaTBca: bt> Koro amore alcis 

capi mn incendi. 
BMHrB puncto ran momento temporis; e ve- 

stigio, extemplo. 

BMiHSTB KOMy (Ce6t) ^T0 BB 06iI3aHH0CTB CM. 
00fl3aHHOCTB; KOMy TITO BB yKOpB, BB BHHy 

alcui alqd in eulpam convertere, alcui alqd 
crimini nan vitio dare. 
BMtcTHJuime receptaculum Bm*cthmoctb, 
BMtcTHTejrBHOCTB laxitas, amplitudo. Bm*- 
CTHiejiBHBiH: spatiosus, amplus, laxus, capax. 
Bm^cto pro alqo, loco me in locum (alcis, 
alcis rei); b. toto, hto6bi tantum abest, ut— 
ut mi non mo do non — sed etiam mh adeo 
non— ut, nanp. b. toto ^toSli XBajiaTB, bcb 
ero HeHaBu^TH tantum aberat, ut laudaretur, 
ut omnibus odio esset. mh non modo non 
laudabatur, sed (etiam) omnibus odio erat, 
mh adeo non laudabatur, ut omnibus odio 
esset. Bmbct-b (bb o^ho BpeMa) simul, 
eodem tempore; (bb o^homb mbctb) una; 
e. et una cum, simul cum. cum; e. c% mn>jm, 
u e. ci> nmMt, nepeBo,a;HTca nocpe^. idem, 
idemque, et idem, ecM kb TOMy ace no^Jieaca- 
meMy npncoe^EHfleTCfl HOBoe (BTopoe) CKa- 



*_"_ 



BHyxpeHHiH. 



31 



3yeMoe nra onpex&jreme, nanp, ^ejiosiKB 
cnpaBejiHBBiH h b. cb x^mb (h npn xomb) 
otohb BiiHTejibHLif homo iustus idemque po- 
tentissimus; quidam nimis magnum studium 
in res obscuras conferunt easdemque non ne- 
cessarias (Ha npe;piexLi sanyxamme h b* cb 
t£mb neHyjKHBie); Bcfc b. ad unum omnes, uni- 
versi, cuncti. 

BMimHBaTB 1) co§. admiscere alcui rei alqd. 
2) nepeu. b. koto bo ^to implicare alqm alqa re. 
BMtmHBaTBca bo hxo, nepeu. se immiscere 
alcui rei; (bb Ka^ecxni nocpejtHHKa) interpo- 
nere se alcui rei hih in alqd, auctoritatem 
suam interponere alcui rei; b. bb pa3ronopB 

_ interfari, (npeptiBaxb) interpellare. 

SMtmaTB bb ce6i capere, complecti, continere; 
He B- non capere hjih capere non posse. Bm^- 
maTBc^c capi. 

BnafiMu cm* HaeMB. 

BHa^ajoct initio; principio (cb nepnaro MOMeHxa 
^McTBiii); primo, xaiyne bb nepemiaieHijixB 
cb cai^yiom. deinde, mox, post, denique. 

BHe3anHHH repentinus, subitus; = Henpe^BH- 
^tHHLifi non ante provisus, improvisus;:=He- 
ohhaslhhliu nee opinatus, inopinatus, non ex- 
spectatus, inexspectatus. Adv. repente, repen- 
tino; subito; de, ex improyiso; nee opinato, 
(ex) inopinato; praeter exspectationem hjih 
opinionem; yMepexb b. repentina morte perire, 
repente mori. 

Bneceme nocpes. niarojiOBB, cm. bhochtl. 

BHH3y infra, subter cb ace; HHor^a oarojOMB 
cjiojkhbimb cb sub, nanp. jreacaxb b. subiacere* 
Bhhsb deorsum (ferri); BBepxB ii b. sursum 
deorsum; b no pfcidk secundo flumine, secunda 
aqua; secundum naturam fluminis. 

BHHKaTB bo hxo scrutari, perscrutari alqd; ex- 
plorare, investigare alqd; sciscitari causas alcis 
rei; perspicere alqd; oyooKO b. in intimas res 
penetrare, bo hto-uk6. b. penitus insinuare in 
alqd; b. oydace bo tto-hhCk accuratius per- 
cipere alqd; penitus pernoscere alqd; b. bb 
npnpojty Bemeft intrare in re rum naturam; bb 
no^podHOCTH singalas res iijiii singula persequi, 
subtiliter persequi alqd. 

BHHMame 1) ycxpeMJieHie MBiciefl Hanxo 
a) animi attentio; observatio (HafrmoAenie, al- 
cis rei); intent io; HanpjmeHHoe b. animus in- 
tentus eih attentus; = cTapame diligentia, 
cura; o6pain;axb b. Ha ^to animurn (o HicKOJib- 
khxb jranaxB animos) attendere ad alqd, at- 
tender e alqd, xaKHce de alqa re it cb ace. c. 
inf>; animum advertere ad alqd, animadvertere 
alqd; animum intendere ad, in alqd; spectare, 
observare, respicere alqd; Ha Koro alqm at- 
tendere; oSpaxnxe CBoe b. h mlicjih Ha... ad- 
hibete animos et mentes ad...; bc& cboh mbicjut 
e Bee b. o6paiHTB Ha ^xo totum et mente 
et cogitatione insistere in alqd; oSpamaxB Ma- 
jio b— eisl Ha hto alqd parvi facere; He odpa- 
maxB b — hie Ha hto, ocianjiHTL 6e3B b. curam 
alcis rei abicere, alqd neglegere, (c^HTaxb He- 
BajKHBiMB) contemnere ; = safoiBaib alcis rei 
oblivisci; o6pam;aTB b. icoro Ha ^xo animum 
alcis advertere ad alqd; = nanoMHHaxb KOMy 
monere alqm de alqa re hjth cb ace. c. inf.; 



ofipamaiB Hbe b. Ha ceoa alcis oculos mh ani- 
mum, alqm in, ad se conyertere; odpamaTb na 
ce6a Bceooniee b* omnium hominum oculos 
animosque ad, in se convertere, oculi omnium 
in alqm coniciuntur; movere oculos; npnHH- 
MaiB bo b.=:bb coodpaateHie, cm. cooSpaate- 
Hie; co b— HieMB, cm. BHHMaiejrBHO- b) totob- 
Hocxb cjiymaTB audientia; Bosoy^HTB, CHHCKaTB 
b. audientiam sibi ejih orationi suae facere, 
cjiyniaTeieft auditores sibi facere attentos. 

2) HOHtHTeJlBHOCTBKB KOMy, yciyfltJIHBOCTB 

officium, officium et eultus, observantia,. studi- 
um; 0Ka3LinaTB KOMy b. alqm observare, ob- 
seryare et colere; officium et verecundiam al- 
cui tribuere, ocofieHHoe b. alqm praeter cete- 
ros hjih perofficiose observare. BHHMaTeaB- 
hbih 1) eo6. attentus, intentus; erectus: obitb 
b— hhmb animo adesse, animum attendere, ani- 
mum erigere ad audiendum; kto-hh6. He b— JieHB 
alcis aures peregrinantur. 2)nepeu.=iioHTtt- 
TejBHLiir, yciyacjiHBBni officiosus; plenus 
officii; comis. Aav. 1) attente, attento animo, 
diligenter (ciymaib Koro audire alqm, diligen- 
ter attendere, operam dare alcui); cjiymafiie 
b-, noKa h 6y^y roBopirxb dicentem_ attendite; 
acriter, acrius, acri animo et attento (con- 
templari, contueri, intueri alqd). 2) comiter; 
officiose. BHHMaTB audire alqd; b. npocb- 
6aMB Koro preces alcis audire, satisfacere al- 
cui petenti; He b. npocbSaMB Koro alcui pe- 

tenti deesse. 
Bhobb denuo;ab,deintegro;(BXopoft pa3B)iterum. 

BHory cm. nora. 

Bhochtb 1) co6. inferre, importare; b. opymie 
bb Tibio jih6o 3eMJiio bellum njrit arma alcui 
(alcui terrae) inferre. 2) nepeu. a) = scxan- 
jraxb, Bomaxt interponere, inserere. b)^Bnn- 
cbinaxb inscribere alqd in alqa re ? bb KHirry 
referre alqd intabellas, bb ctoxb in rationes, 

BB CnHCOKB CM. CnHCOKB. C) B. 3aKOHB BB Ha- 

poAHoe coSpaHie cm 3aKOHB. d) = niaxuxB 
solvere^ pendere (yectigalia); conferre (pecu- 
niam), Ha ^ixo-hii6. ad, in alqd, pecuniam dare 
ad alqd Ha oom,ee &$>jio in commune conferre; 
b. cbok) aojno stipem conferre, symbol am dare. 

BHyKB nepos. 

BHyrpeHHiH interior, intimus; intestinus (bel- 
lum); (OXHOCamiKCH KB pO^HHt, HpOIICXO^Hmift 

bb Heii) domesticus; nocpe^#m- animi (bona ? 
virtutes, dolor, laetitia, tranquillitas); b. ,nlia 
res domesticae; 3aB£,maBaHie B , ^tjiaMH rerum 
domesticarum mm ciyilium administratio; b* 
6oji3Hb malum quod inhaeret in yisceribus (h 
nepeu. o rocyaapcxBi = 3.10) b. cxpaHa terra 
hjih regio mediterranea; b. MacxB qerft pars in- 
terior, partes interiores; interiora («. pi); b. 
nacxB r K,oMa domus interior; BHimHHHHB, npn- 
raHa causa una extrinsecus allata, altera in 
re ipsa posita BnyTpeHHOCTB pars interior, 
partes interiores, interiora; b— xh (ramKK) 
' intestina, or urn; (cepw^, Jiema, neueHB) vis- 
cera (w, pi.) mh exta (n. pi-). BHyxpH in- 
tus; intrinsecus; onacHoexb b. rocy^apcxBa pe- 
riculum inclusum in yenisrei publicae. BHyTpB 
introrsus; Bparn npoHHEjiH b. ropo^a intra moe- 
nia atque in sinu urbis hostes sunt; iacxo no- 



32 

I 

cpea. intimus, Hanp. in intimam Macedoniam 
proficisci. 

BHyraa neptis. 

BHymaTB komy *rro imbuere hjih implere alqm 
alqa re(admiratione,pietate); addere alcui (ani- 
mum ooJupocTB, fidem aosipie); inicere alcui 
(metum, formidinem cTpaxs); incutere alcui 
(metum, terrorem cTpart, yaacb); afferre al- 
cui (metum); facere alcui (spem); B.no/jo3pi- 
Hie suspicionem alcui movere, commovere, fa- 
cere, afferre, inferre, inicere; komj MyacecTBo, 
6ospocTi> animum (animos) alcui facere, ad- 
dere, afferre; b. Koaiy jih)6obb kt» ^eMy animum 
alcis ad studium alcis rei excitare; b. KOMy 
mhcib c^aTb htohh6. alqm in earn mentem 
impellere, alcui earn mentem dare, mentem 
inicere, ut...; 3Ty mbicjib BHynnurb eny Bort 
divinitiis hoc ei in mentem venit; b. KOMy y6im- 
seme persuadere alcui ct ace. c. inf.; b. KOMy 
Haaea^y, cm. Ha^ea^a; = coBiTOBaTB,yro- 
sapHBaTB monere, adhortari, persuadere; == 
y^BTb praecipere, docere. BHymeme moni- 
tus, b. CBBinie instinctus mb afflatus, divinus-, 
= cobbti. consilium (aliorum eonsilia sequi); 



no b-hho Koro alqo auctore, alcis impulsu; al- 
cis auctoritate commotus ra impulsus. BHy- 
niHTejiBHfciH vehemens, gravis. Adv. gravi- 

ter. 

Bh* extra (domum, fines civitatis); bh£ xoMa 
foris (ho h BOoSine bhb- npejrBiOB-B nero hh6., 

• .rocy^apcTBa, ropoaa, aarepa, ceHara h t. n., 
Hanp. parvi sunt foris arma, nisi est consi- 
lium domi; intra vallum et foris); Bfffc no- 
pa^sa, o^epeAH extra ordinem; obitb bh* onac- 
hocth extra periculum hjih in tuto esse; 6bitb 
BHi ce6fl sui hjih mentis (suae) compotem non 
esse; exisse de mente, orb p&aocth gaudio hjih 
laetitia efferri, exsultare, orb cipaxa metu 
exanimatum esse, stupere, obstupefactum hjih 
attonitum esse. BHtmmii: externus (hostis, 
res, populi); exterior (ecjin pfrib E^era o jByxi. 
npeAMeiaxi, Hanp. pars exterior, npoTHBonoji. 
pars interior); b. 6iara, npeHMymecTBa bona 
externa, bona corporis (npoiHBonoJi. bona hjih 
virtutes animi); cjiobo «BHimmft», qacio oc- 
TaeTca HenepeBeseHHHMT., noTOMy hto yste 3a- 
MiOHaeTCfl Kb JiaT. cymecTB., Hanp. b. oiecicB 
splendor; b. GiarococToame for'tuna res flo- 
rentes; b. jjoctohhctbo pretium (BHyTpeHHee— 
virtus); b. bbji,*, CTopona species, cm. BHfcin- 
hoctb. BHtmHocTB species, figura, forma, fa- 
des, aspectus (alcis), (othoc o r ne2KABi) cultus, 
habitus; ooMaHiHBaa b. species simulationis. 
Bhhthoctl claritas. Bhhthbih clarus (vox); b. 
npoH3HomeHie os planum hjih explanatum. Adv. 
clare; b. npoH3HOCHTB cjroBa exprimere et ex- 
planare verba. 

Bo CM. BT.. 

BosjiesaTL 1) co6. intro trahere hjih rapere. 
2) nepen. b Koro bo tto deducere alqm in 
alqd, hjih deducere alqm in societatem alcis 
rei;" = BnyTBiBaTB implicare alqm in alqa re; 
b. Koro b*b onacHOCTb alqm in periculum hjih 
discrimen adducere, alcui periculum ereare, 
conflare, intendere, facere; x b. Koro m> norH- 
6ejib perdere, pessum dare alqm. 



BO^HHHCTblH. 

B6-BpeMa in tempore, mature; He b. alieno tem- 
pore, intempestive, non opportune. 
Bosce plane, prorsus, omnino; b. He minime, 

nequaquam, nullo modo hjih pacto. 
Bo-BTOpLixt secundo loco hjih npocTo secundo; 
npn nepe^HCJieHiflxi. -= hotom-b turn, deinde. 
Boston in aeternum, in perpetuum, in omne 
tempus; b. He nunquam. BoBtKt semper, 
perpetuo, nunquam non. 
Bojj;a aqua; cToa^aa stagnum; b. npoToiHaa, 
omeBafl, Aom^eBaH cm. 9th npMaraT.; bli-' 
coKaa b. (npn HaBOjiHeHiH) magnae aquae; 
atHBymiH, pacTymift npn bojtji aquatilis; xo- 
.Hhtb 3a Bosofi aquam petere, (o cojwaTax'B 
b-b noxojrfc) aquari; tvtt> 6epyrB B-jr,y hie aqua- 
tio est; Boaoro (Hanp. ixaib, nocBiJiaTB h t. n.) 
navi, navibus; classe; (MopeMi) mari; n;tjie6- 
hbih b. quae salubres hjih npocTo aquae; fons 
salutaris valetudini. 
BoflBopaTB 1) co6. Koro rjti hho. alqm alqo 
loco constituere; collocare (multitudinem in 
agris). 2)nepeu. b. ^ito inducere alqd in; b. Mnpi 
pacem conciliare (inter alqos). Bo«BOpaTBca 
domicilium, sedem stabilem et domicilium col- 
locare; domicilium constituere. 
BofliHTB Koro Ha noMOHax"b nepen. regere, mo- 
derari, gubernare, regere et moderari alqm; 
moderatorem hih (fem.) moderatricem esse 
alcis; cjierKa bojihtb pyKoio no ^eMy mulcere, 
demulcere, permulcere (alqm; alcui alqd); b. 
Koro 3a hocb alqm eludere hjih extrahere; 
alqm versare (Plaut); Jtpyr. BupaateHifl cm. 
ho^-b nar. BecTH. Boahtbca a) cb siirb* 
3HaTBca uti alqo hjih consuetodine alcis; alcui 
est consuetudo cum alqo. b) (o khbothbixi.) 
inveniri, reperiri, gigni, nasci; (bi 6ojibmoMB 
oohjtih) alqd abundat alqa re. c) 6e3AUUH0, 
T&Kb BOji,HTca est hoc in more positum (o6bit;h., 
ei citjiyrom;. ut); y hexi TaKi. b. ita illis mos 
est; mwb b. ut mos est Oiacro bbosho); Kanx 
b. bt> CBtit ut sunt humana. 
Boshmh, b. nTHua avis aquatilis hjih quae in 
aqua degit hjih assueta aquis. Boaobm*- 
cTHJinme cm. BOfloeM'B. BoflOBopoT'B vortex. 
BofloeMB lacus, receptaculum aquarum Bo- 
AOJiaB'B urinator. Bo;nojieH{co3B43Aie). Aqua- 
rius. Bojjcohocb aquarius. BoAona^B deiec^ 
tus aquae; aquae cadentes hih ex edito desi- 
lientes. Boflonofi aquatio; boahtb, rHaTb Ha 
b. aquatum hjih ad aquam ducere (pecus). Bo- 
jjonojiBe eluvio, inundatio. BoflonpoBO^t 
aquaeductus, bi cba3h pfe^a h npocio aqua. 
BoftopasjiHTie cm. BOJionoibe. BoftoxpaHH- 

jiHme CM. BOIOeMi. 

BoflpysEaTB,— bhtb (3HaMfl) signum hjih vexil- 
lum proppnere, vexillum tollere (npn .BHCTy- 
MeHiH; KaKB SR&Kb ajih Hanaia cpaajeHia); sigha 
constituere (npn ocTaHOBKi softCKa). Boapy- 
aceme 3HaMeHH instructio Mgnorum. 

BofflaHHCTBtH aquosus. BoflaHKa aqua inter- 
"cus; hydrops; oaepacHMbift b— koh aquae inter- 
cutis morbo implicitus; hydropicus. Boashoh 
aquaticus; aquatilis; b. ninna cm. bo^hbih; b. 
acHBOTHoe bestia aquatilis; b. pacTeme herba 
aquatilis; b. nyTB aquae iter; b. nacBi clepsydra; 

B. 60Jlt3HB CM. BOJI^HKa. 



B03BpaTHBIH, 



33 



BoeBaTB=BecTH Boimy, cm- BoftHa. Boena^iaji*- 

hhe:b dux belli hjlh exercitus, Bii cbh3h pinn 
npocio dux;=riaBHOKOMaH#yromift imperator; 
6bitb b— komb praeesse exercituL BoeHHO- 

HJrfeHHHKB, — HBIH CM. HliHHHKB, HjrfiHHBliL 

BoeHHHH militaris; bellicus; nocpe^ew. belli; 
BoeHHMe (KaK'B KiaccB, cociOBie) corpns mili- 
tum, genus militare ejie milites; b. afcjio res 
bellica. res militaris; 3Hame b. s^Jia cm. 3Ha- 

' me; ohmthmh, CBiaynuii bb b. jM cm. oubit- 
hhh;b. acH3HB vita militaris; b. cjiyaeSa mi- 
litia; muuus militiae (KaK'B o6a3anH0CTB cay- 
3KHTL), TaKrae nocpe^; castra, Hanp. magnum 
in castris usum (HaBBiKB, oubithocxb) habere; 
BCxynniB bt> b . c:iyac6y nomen dare (militiae), 
militiam capessere (nocBaTHTB ce6a b— HOMy 
Afoiy), nofffc Ha^aJiBcrao Koro alcis castra se- 
qui; necTH b. cayatSy, cayatHTB bb b. cjiyatofc 
cm. dyatHTb 1; 0TKa3BiBaTBca otb b. cjtyat6Bi 
militiam detrectare; b. BpeMa belli tempus, 
bellum; bb mephoc h b, BpeMa cm. BpeMa; b. 
rfoaoaceHie bellum; naxo^ETBca bb b. hoio- 
atemn in bello esse; nocTaBEXB boecko Ha b. 
Hory, cm* Hora 2; b. chjth vires, copiae, exer- 
<citus; npHMKHyTb (npECTaxB) kb KOMy co bc^me 
b. CHJiaMH. cm. npuMBiKaiBa; b, noxpeSHOCTH, 
sanacBi quae ad usum belli pertinent, belli 
instrumentum mh apparatus; quae ad bellum 
opus sunt, quae usus belli poscit;B. H3,a;ep jkke, 
pacxo^Bi sumptus belli hjth rei militaris; 
sumptus in rem militarem facti; impehsae in 
bellum factae; b. nayKa disciplina militaris; 
rei militaris me belli scientia; b- npano cm. 
npaBO 1h2; b. ydraBB lex militaris; b. jhc- 
H a n ji h h a disciplina militaris hie rei mili- 
taris, castrorum, castrensis, bb csa3H pi^H 
npocio disciplina; b-hckjcctbo disciplina 
bellica oh militaris; artes belli hie bellicae; 
b. niaHB ratio war rationes belli gerendi; yace 
caciaBieHHBiH descripta totius belli ratio; b. 
cob^tb consilium militare eie castrense, 
bellicum; oCbikh. npocTO consilium; praetorium 
<bb BE^y Tore, hto coGspaexca bb naaaxKi 
riaBHOKOMaH^y»iijaro);B. cojo3B societas belli; 
b. ^ i e c t b i ii, o n e p ait i e res bello geren- 
dae hie gestae; b. jtoSiecTB virtus bellica, 
virtus; b. nopnn, res bello gesta, bb cbh3h 
pfcra npocTO res gesta; facinus militare, cjiaB- 
mie, 6iecxamie b. no,a;BHrE belli decora mh 
npocTO decora; b. c ji a b a belli ejie bellica glo- 
ria, laus; gloria militaris; b. c^iacTie for- 
tuna belli mh bellica, Macxo mctohemem. Mars 
belli; Mars; nepeMfca^EBoe b, cnacxie Mars 
communis (t« e. nepexo,a;amee to Ha OAHy, to 
Ha apyryK) cTopoHy); b. o 6 bii aft belli ratio 
hie mos, usus; b. c y j h o (KopadJiB) navis longa; 
b. $;aoTB naves bellicae; b. Aopora via mili- 
taris; b. KOHTpHfiyijiH tributum, stipendium. 

Bom aK^& rector (elephant!); dux; ductor. Boat a- 

TBIH dUX. 

BoffiflejiiHHBiH exoptatus, desideratus, exspec- 

tatus. 
Bo»ab dux (h npe^BO^ETeJiB e BoataTBift). 
Boai^a habena (o6bikh. pl.)\ onycKaTB b— jkh 

habenas remittere, effundere; no,a,TaHyTB, no,a;o- 

6paTB b. habenas adducere* 



BosdJiaro^apHTB cm. oiaro^apETB, 

Bo36paHHTB cm. sanpemaxb. 

Bo36yAHxej£B concitator (seditionis, concita- 
tores turbae ac tumultus, belli); concitor; rjia- 
roiaME, cm- B036y^aTB. BosdyAnTejcBHUJI, 
b— Hoe cpe^CTso irritamentum, incitamentum* 
BosdymaaTB ciere (bellum, pugnam); concire 
(seditionem 6yHTB); concitare, excitare (odium, 
invidiam, discordiam, bellum); movere (bel- 
lum, odium ingens); commovere (bellum, se- 
ditionem, metum, laetitiam, odium, dolorem); 
moliri (odium, amorem); conflare (invidiam, 
odium alcui upotebb Koro); creare (discordiam); 
b. BonpocB quaestionem afferre, quaestionem 
ponere, proponere (alcui); quaerere; b. cnopt 
controversiam, causam iurgii inferre, o nem> 
vocare, adducere, deducerealqd in controver- 
siam; npiarao b. ^yscTBa dulcem motum afferre 
sensibus; b. oacE^anie exspectationem movere, 
facere, concitare; b. bb komb y^Bjrenie (boc- 
xnniieHie) admirationem alcui facere; b, bbi komb 
jik)6obb kb HeMy animum alcis excitare ad stu- 
dium alcis rei; b. B03CTaHie, cocrpa^aHie, no- 
^03piHie 5 CMixB, Ha^eac^y cm* 3th cym.; CTa- 
paxBca B036yp[TB neHaBECXB odium inferre; 
invidiam quaerere (in alqm); b. bb komb He- 
HaBECXB kb cefifc alcis invidiam in se contra- 
here; b. HeHaBECTB=:ciya£EXB npe^MexoMB He- 
HaBECTE odium esse; CHOBa b, ne^aiB, Tocny 
dolorem, desiderium refricare. BoaOyaaeHie 
commotio; concitatio; riaroiaME, cm. B036yac- 
jaxB. 

Bo3Befleme, oarojiaMH, cm. bosbo^htb. 

Bo3BejiH^HBaxL 1) augere alqm, alqd; = bo3- 
BBimaTB evehere, tollere; alqm provehere ad 
amplissimos honores, 2)— npeB03HOCETB prae- 
dicare (alqd, laudes alcis); (laudibus) celebrare; 
laudibus ferre. 

Bo3boa;b:tb,— BecTH 1) cofi. = no^HEMaiB tol- 
lere, attollere; b. B3opLi, pyKE BBepxB, kb ue6j 
oculos tollere, attollere; manus ad caelum tol- 
lere ejie tendere^Bos^BEraxB exstruere (al- 
cui monumentum, domum); excitare (turrim); 
aediflcare. 2) nepeu. b. koto bb soctoehctbo 
ornare, augere alqm honor e, dignitate, mu» 
nere; b. Koro Ha BBicmia ,hojijkhocxe ad am- 
plissimos honores evehere hjie producere alqm; 
B- Ha npecToiB cm. npecxojTB 2. 

BosBpaTHHH, b. nyTB reditus, reditio; Ha b- 
nyTE ohb 3aBoesajiB ropo^B rediens urbem 
cepit; BecB b. nyTB bb iarepB totum spatium, 
quo reditur in castra. Bo3BpamaTB redder e 
alcui alqd, restituere alcui alqd (B3aTy» BemB); 
referre (upEnecTH Hasa^B); He b. retinere (naup. 
captivos); = 3anjaTETB aoitb solvere, dissol- 
vere (nomen somb, aes alienum 3aHaTBift Ka- 
HExaiB); reddere (alcui impensam E3j;epjrcKH); 
reponere (alqd ex debito nacxB ^ojtra); b. KOMy 
CBoSo^y vindicare alqm in libertatem (xaivate 
populum), niiHHEKy captivum liberum dimit- 
tere, e vinculis emittere; e servitute hjie ab 
hoste redimere (BBiKynETB); b. Koro bb oxe- 
necxBO (e3b ccbiike) alqm (in patriam) resti- 
tuere, BosBpamaTBca redire, reducem esse; 
cb paSoTBi, cm. pa6oTa 1; (o 6ojii3HaxB h hc- 
AyraxB) recrudescere; nocn^mno b. recurrerej 



KTCCEJITCt. pyCCKO-JlATHHCKIH CJtOBAPt- 



M 



Bo3BiimaTb. 



uysa hh6. alqo reverti, redire; locum repetere, 
cb bohckomb exercituin reducere alqo; kb neuiy, 
kb KOMy ad alqd, ad alqm reverti, redire, (h 
nepen. ad inceptum; ad propositum kb npe,a;- 
MeTy, Tewi; mo6u. b. kb npeflMery (pta) ut 
ad propositum revertar, Tit redeamus ad id unde 
devertimus, ut revertamur ad id unde digressi 
sumus); se referre ad- alqd (nepen., Hanp. ad 
philosophiam); se revocare ad alqd {nepen. 
ad industriam, ad pristina studia kb npeai- 
hhmb 3aHflTiflMi>); repetere alqd (nepen.)\ re- 
volvi in alqd (in eandem vitam denuo); bb 
pfrra nocTOAHHO b. kb TOMy ase npeflMeiy iden- 
tidem eodem revolvi; bt> mbicjmxb b. kb neMy 
hh6. ad memoriam alcis rei revolvi. BosBpa- 
meHie 1) Ky^a reditus, reditio (in urbem, m 
castra); b. komoh reditus, reditio domum. 2) 
=OTaana Ha3a^B, raarojiaMH reddere, restitue- 
re; trestitutio; BbicKa3BiBaTBca nporHBB b— ma 
mbhhhkobb captivos non remittendos hjth cap- 
tivos retinendos censere. 
3o3BHinaTB 1) co6—j&z®n> ^to BBime alqam 
rem altiorem facere ra reddere. 2)nepen.= 
yBeainHBaTi. augere (stipendium aKaaoBaBbe); 
amplificare (auctoritatem); b. roaocB vocem 
augere, intendere; b. atay Ha TOBapB (o npo- 
SaBui) carius vendere alqd, pretium alcis rei 
efferre hie aceendere; ntey Ha xib^b annonam 
incendere; b. Koro ornare, augere (alqm ho- 
nore, dignitate). BosBBiinaTBca 1) co6. (o 
npe^i.) se attollere; assurgere, consurgere, ex- 
surgere; nasci (o Hawaii B03BBiineHia, Hanp. 
ab eo flumine collis nascitur); nocTeneHHO bo3- 
Bbimaiom,ificfl xomb collis clementer editus; b. 
Ao He6ecB caelum attingere; b. (BBiflaBaTBca) 
Ha^B ^temb eminere- 2) nepen. a) o annaxB 
in altiorem locum hie ad maiorem digntitatem 
pervenire; crescere (labore atque iustitia res 
publica; Rhodiorum civitas populi Romani opi- 
bus); b. 6iaro*apa najieHiio koto crescere de 
alqo (ex invidia alcis); oieHB b. ad ultimos ho- 
noris gradus. ad summos honores pervenire; 
b. Ha^B apyrHMH alios post se relinquere, alios 
superare. b) nta Ha xii6B B03BBimaeTca an- 
nona ingravescit; nfcHBi roBapoBB bosbbichjihcb 
merces cariores factae sunt hie pluris veneunt. 
BoBBHmeme 1) co6. locus editus, collis; tu- 
mulus (3eMiHH0 ft xoimb, 6yropB); (9CTpa,a;a, bos- 
BwmeHHoe Micro jura cy^m, oparopa) tribunal, 
suggestus. 2) nepen. accessio dignitatis, am- 
plificatio honoris; co,a;McTBOBaTb b— m«) koto 
alqm augere, alqm evehere, tollere; ad amplis- 
simos honores provehere alqm. Bo3BBimeH- 
hoctb 1) co6. cm. B03Bbinieme 1. 2) nepen. 
b. o6pa3a Mbicief, cm. B03BbimeHHHH 2; b. 
pta elaiio atque altitudo orationis; car. Tame 
B03BbimeHHbm 2. Bo3BBinieHHBiH: 1) co6. edi- 
tus, eiatus, celsus, excelsus. 2) nepen. altus, 
elatus, celsus, excelsus; b. o6pa3B MBiciel ani- 
mus excelsus et elatus; animi excelsitas eih 
altitudo; b. ciotb sublime et magnificum hie 
grande genus dicendi; magnificentia, granditas 
yerborum eih orationis. Adv. (nepen.) elate, 
magnifice (dicere); roBopnib b. e H3aniH0 sub- 
late -ampleque dicere. 

B03BfeCTHTeJIB, — TejIBHHIia CM- BBCTHEKB, 



— HHna. Bo3B4iaaTB nuntiare (alcui alqd, ace- 
c. inf.)-. nuntium afferre a npocTo afferre (ace, 
c. inf.)\ no ^aHHOMy nopy^emio renuntiare (al- 
cui alqd, ace. c. inf.% denuntiare (bellum, 
alcui mortem, periculumX = ny 6* jbtcho oobab- 
istb declarare; edicere (ludos giadiatorios); (in 
publico) proponere (o6Hapo&OBaTb); pronuntiare; 
obnuntiare (o6b asrypaxB h soihhocthbixb ih- 
naxB, b. npe^B Ha^aioMB KOManift sypHBia 
npe^HaMeHOBaHia); portendere (dii, auspicia- 
portendunt pericula). BoBBtmeme renuntia- 
tio; (nySairiHoe) promulgatio, pronuntiatio; de- 
nuntiatio (belli, periculi); b. npe^3HaMeH0Ba- 
Hia nuntiatio (ToibKo bb a3HKB KyibTa)/ syp- 
Horo npeft3HaMeHOBaHia obnuntiatio. 
Bo3ropaTBca 1) co6. cm. 3aropaTbca. 2) nepen. 

exardescere (bellum), incendi, accendi. 
BosropffiHTBca superbire (alqa re), magnos spi- 
ritus MH magnam arrogantiam sibi sumere;. 
inflari, efferri (alqa re). 
Bo3,naBaHie remuneratio; gratia, merces (e bb 
aypHyio CTopoHy). Bos«aBaTB 1) beneficia al- 
cis remunerari alqa re; gratiam referre al- 
cui (e bb jypHOMB cMbicii); ulcisci, ulcisci et 
persequi alqd; b. 3a ^to reddere alcui (benefl- 
cium— 3a faaroaiame); remunerari alqd; 3a 
0Ka3aHHbia ycayra pro alcis meritis eje bene- 
fices gratiam referre, bo cto KpaTB bene cu- 
mulatam gratiam referre alcui;. bjibmb 3a 
Tiro pensare alqd alqa re (beneficia benenens); 
rependere alqd alqa re; respondere (amori 
amore). 2) = ^aBaTb, 0Ka3MBaTb tribuere 
(alcui gratiam Siaro^apHocTb); afficere (alqm 
laude); prosequi (alqm debita laude); b. KOMy 
cnpaBe^HBocTb cm. cnpaBejpHBOCTb; b. KaMt- 
.HOMy floisKHoe SUU m cuique tribuere; b. komv 
no^eTB, necTb alcui honorem dare, habere, tri- 
buere; honore alqm afficere, ornare, prosequu 
Bo3HaaHie cm. B03,naBaHie. 
Bo3fflBHraTB aedificare; exstruere (sepulcrum, al- 
cui monumentum); = nocTaBETb statuere, con- 

stituere (alqd). 
Bo3«epa:aHie cm. B03#epjKHOCTb. Bosflepaa- 

TeJIBHBIH CM. B03ftepJKHblft. BosffepstHBaTB 

cm. y^eparaBaTb. BoaaepatHBaTBca otb jero 
abstinere, se abstinere (cibo, scelere); absti- 
nere maledicto, iniuria; se continere (ab alqa 
re), temperare (ab iniuria); cm. raKate yaep- 
KEBaTbca. Bo3«ep»HOCTB abstinentia (oe3- 
KopbiCTie), continentia (o6y3XaHie crpacTeH); 
temperantia (yMipeHHOCTb), innocentia (^ecT- 
Hocxb). BosflepKHBiH abstinens, continens, 
temperans, innocens; pa3HHny cm. npa ciobb 
Bo3ji.epffiH0CTb. Adv. abstinenter, continenter, 

inno center. . 

Boa^yxB aer (HBatHifi ciofi, aTM0C(pepa); aetner 
(BepxHifl, 6oaie qECTbifi cioh); caelum (see 
B03^ymHoe npocrpaHCTBo Meaisy 3eMJieE e He- 
SecHbiMB CBiTEiaME); aura (Bfeame, BtTepoKB); 
spiritus, anima (b. BflbixaeMbift); .nHniaTb cb-b- 
3kemb b-xomb liberum aera hie spiritum du- 
cere; caelo libero uti; 3ffopoBbii, xopomm b. 
caelum salubre eih bonum, caeli salubntas; 
aer salubris; He3^opoBbiH, xy^of b. caelum pe- 
stilens eih malum, aer pestilens; Ha boibhomb 
B-xi (no,a,B otkpktbimb He6oMB) sub divo, sub 



BosR'bjiraBaHie. 



Bo3Harpaj«RaTB* 



35 



i eaelo; noaerfcxB, noflHaxbca Ha b. sublime evo- 
lare hjh ferri, sublimem abire. Bo3,nyniHHH 
l)cocToamift H3B B03,nyxa aerius, aethe- 
rius; nepen. a) o^eHB xohkih tenuissimus. 

sb)o^eHB aerKifi levissimus; b. 3aM0KB som- 
nium; ctpohtl b. 3aMKH somnia sibi fingere. 2) 

- Haxo^amiHca Ha B03,a;yx4 aerius, aethe- 
rius; b. npocxpancxBO aer vacuus; b. aBaeHie 
^species per aera conspicua; visum caeleste; 
meteoron; no3^H, phaenomenon. 

Bos A'fcjmBaHie cultura, cultus (agri, agrorum). 
Bo3A^JUJBaxejLb hojlh arator, agri cultor, agri- 
cola. BosA^xEisaTB colere (agrum); (xmaxeiB- 
ho) subigere (terras fissione glaebarum, pa3- 
6HBaa Bet komkh). 

Bobs a cm. Boatsa. 

BosacnraTB 1) co6. cm- 3a»Hraxb. 2) nepen. 
cm. B036yata;aTi>. 

Bo33Bame exhortatio, appellatio; b. kb opy- 
aciio evocatio (militum); convocatio (populi). 

Bo33p r feme = MHtme, cm. MnfeHie. 

Bobhtb vehere (bb SKimamt h Ha KopaSfffe) ad, 
in hjh per; deportare in, per; importare in; 
devehere, evehere ex, in. 

Bo3JiaraTB 1) co6* imponere (alcui manus, onus, 
dextram in caput). 2)nepeu. b. Ha Koro no- 
:py^enie, o6a3aHHOcxb, Haaeayiy, cm. bxh cyw.\ 

_ b. pyny Ha cefra vim sibi afferre, 

Bo3Jie»aTB (3a cxojiomb) accumbere, accubare. 

Bosjrijraie libatio; sfcjiaxB b. libare. 

Bosjrb iuxta cb ace.) prope, propter cb ace* 

BosjeioGhtb adamare alqm; amare coepisse 
alqm. Bo3Joo6ja:eHHHHamatus, dilectus; KaftB 
cymecTB. amator, B-Haa arnica; is (ea) quern 
(quam) amas, diligis- 

Bo3M63Aie cm- B03,a;aBaHie ; npaBO B-^ia (ropn- 
ftHH. Bbipaae.) ius talionis* 

B03M0SH0 = KaKB MOJKHO, CM- (KaKB) M03KHO- 
Bo3MO«HOCTB 1) cfiblTOHHOCTb, COCTOJI- 

Hie B03MoatHaro bj hpothbohoi. kb 

atHCTBHTeiBHOCTH COndidO (B03Jft OECHblfi 

cayman), Hanp. quae enim est conditio pacis? 
HHor^a nocpeji;. om6Jieuennux% cywecms. 
Ha io h us, nanp. OTuaTb y Koro BCflKyio b. 
OTroBopKH alcui omnem recusationem adimere; 
qero h4xb b-xh ckpbiib cuius rei nulla est oc- 
cultatio; He 6mio HHKaKoft b-xh sepHyxbca bb 
aarepB reditus in castra non erat; o^eHb *iacio 
onscaTejibHO nocpe^;. posse, fieri mh effici 
posse; h^xb HHKaKoft b-jk fieri non potest (nulla 
potestas datur); a oxpnijaK) (He tfonycKaro) b. 
BToro nego id esse posse (=zvro axo MoaexB 
6bixb, cymecxBOBaxb), nego id fieri posse (^to 
axo MorcexB 6biTb cufc&aHo); a oxpmjaK) b. xa- 
Koro noHATia nego esse posse hanc rationem. 
^^cay^aft, no3BoieHie, Biacxt facul- 
tas, copia, potestas, occasio (aids rei, alqd 
faciendi); aditus (alcis rei i/urn alqd faciwidi, 
npe^cTaBJieHHbiH k^mb hh6. cjiynaf , ,a;aHHoe 
no3Boaeme Ha hxo); locus (alcis rei mh alqd 
faciendi, ciy^afi, npe^CTaBieHHtiH oScxoaxejib- 
CTBaMH, Hanp. locus nocendi, vituperandi); ,a;aTb 
KOMy b. alcui occasionem dare, praebere alcis 
rei, ad alqd faciendum; alcui potestatem, co- 
piam dare, facere, facultatem dare alcis rei, 
ad alqd; OTnaxb y Koro b., jraniuxb b-xh ^to 



hh6. cafeiaxb potestatem alcis rei faciendae adi- 
mere, eripere alcui; impedire alqm alqa re, 
ab alqa re mh cb ne, quominus; 6ojii3HB ih- 
nnrjia ero b-th. soBecTH 3Ty BofiHy jo KOHiia 
per valetudinem id bellum exsequi nequierat 
{Liv.)\ nocjrfcflHie pa^Bi JEHmaiK nepBBix^ 
b-th oTCTynnxb recessum primis ultimi non 
dabant (Caes.): kto hh6* aramaexca BcaKoft b. 
kb qeMy hh6* nulla alcis rei potestas datur al- 
cui; a HMfero b. facultas hee copia mihi data 
est, copia facta est alqd faciendi; npn nep- 
boh b-th quam primum, primo quoque tem- 
pore; cm* TaiMKe cjry^afi. Bo3MOSHbih quod 
fieri hjih efflci potest; bo3mojkho fieri- potest 
(ut); copia est cb gen* gerund.; qxo hh6. b. 
res fieri hjih effici potest, facultatem habet; 3a- 
BoeBanie ropo^a b. urbs expugnari potest; no- 
Ka MHi 6bMO b. quamdiu potui; Ha ckojibko 
MH*fe b. quantum possum; ^xo hh6. bb cxojib 
KpaxKoe Bpewa He b. non est alqd tarn exigui 
temporis; npn TaKHXB npe^BOOTiejraxB ohh Bee 
c^HxajiH jjia ce6a b-hmmb nihil erat, quod his 
ducibus non posse consequi se arbitrarentur; 
KaKB axo b«? qui potest? xh cnpanmBaemb, 
KaKB axo B-? qui possit, rogas? a He noHHMaro, 
KaKB 3xo b. non intellego, quomodo id fieri pos- 
sit; siiaxB who b-hbtmb alqd efficere; ^fejiaxB 
^to b-hlimb ,pa koto facultatem alcis rei al- 
cui facere (alqa re); a He Mory cefifc npe^cxa- 
nnxb axo b-hbimb de hac re mihi persuadere 
non possum; B03MomHO-jra? (jia BBipaaceHia 
y^EBjreHia) itane? quid ais? bo3mojkho (=KaKB, 

CKOJIB MOJKRO) CM. M03KH0; CM. XaK5Ke BCeB03- 
MOJKHBIH. 

BoaMyacajiocTB pubertas. BoBMyaBtajrBifi: pu- 
bes; b, B03pacxB aetas media, constans, adulta, 
firmata, corroborata. BosnyacaTB adolqscere, 
pubescere, se corroborare. 

Bo3MyTHTejEB concitator; concitor (vulgi, Liv.)\ 
evocator (npH3biBaion;iS kb opy^iio, e. servo- 
rum et civium perditorum Cic.)\ concionator 
(npOH3Hocan;iH npe^B napo^OMB B03MyxnTeib- 
Htia pi^n)* Bo3MyTHTej[rBHHH 1) — Maxeac- 
Hbift seditiosus, turbulentus. 2) = B03Mym;aio- 
m;iH ^yBCXBo atrox, nefarius, indignus; b. no- 
cxynoKB indignitas. Bo3MymaTB 1) co6~]$>- 
jiaxb MyTHHMB turbare (aquam). 2) nepen. a) 
cm. OyHXOBaxb. b)=:B0iH0BaxB 3 xpeBoacHib agi- 
tare, exagitare, sollicitare mh sollicitum fa- 
cere (alqm, animum alcis); commovere (gra- 
viter), turbare, pertUrbare (alqm, animum al- 
cis)* BosMymaTBca 1) cm. SynxoBaxbca. 
2)— BOimoBaxbca, TpeB03KHTbca moveri, commo- 
veri, agitari, exagitari alqa re, Bo3Mymeme 
1) cm. 6ynxB, 2) b. jyxa perturbatio animi; 
vehementior motus^, concitatio mh permotio 
animi - 

BosHarpaacAaTB 1) cm. Bos^anaxb 1. 2) reddere 
alcui alqd; compensare damnum noTepio, y6ti- 
xokb; damnum alcui sarcire hie restituere (b. 
ydnxoKB); pretium solvere pro re t3a hto); re- 
munerari alqm praemio; b. H3^epatKE quod im- 
pensae factum est in alqd, praestare; b. ^xo, 
(3a ^xo) ^wl compensare alqd alqa re (se- 
nectutis vitia diligentia). Bo3HarpaK^aTBCJi 
damnum suum levare; ^mb 3a ^xo consolari 

3* 



36 B03HaM r fepHTBCJI. 

alqd alqa re (dicendi laborem delectatione ora- BospacTame incrementa (pi); = yBeiMeme 

accessio- Bo3pacTaTBcrescere,adolescere;pu- 

bescere Owcxuraxb apiiaro B03pacxa); — ycz- 

jiHBaTBCJi, yMHoataTBCJi crescere (inopia 

omnium, Lacedaemoniorum opes, opes animi- 

que, odium); augeri, augescere; incrementum 

capere (no oGieray, BejiHHHHi); o xomb, ^ltq 

B03pacTaa cxaHOBsxcii xarociHie, onacuie in- 

gravescere, corroborari (malum); H63aMtTHO b* 

gliscere, pacnpocxpanajicB serpere. Bo3pacT^ 

aetas, xaKHce tempus aetatis; nepBHH b. aetas 

prima, iniens; ftixcpi, KHomecKifi b., cm. j$x- 

cxbo, iohoctb; 3p&mii b. aetas matura, (oKpfcn- 

niiS) aetas constans, adulta, confirmata, cor- 

roborata; 6bitb bb n;BfcrymeMB b, aetate fio- 

rere mh vigere, integra aetate esse; in ipso 

aetatis flore hjih robore esse; Kona a socxhtb 

6oite 3pfaiaro b. cum in aetatemveni, Boa- 

pamaTB educare, nutrire. 

BoapoffifleHie nocpes- partic. renatus. 

Bo3CiaxB eiucere, perlucere, enitere (h nepen.)\ 

effulgere, exsplendescere (nepeu.), B03ci.HJiB 

xym> Ha^eamu spes affuisit; Eor^a B03ciajrB 



toria). Bo3Harpaffiffeme 1) cm, B03flasaHie. 
2) nocpe,a;* damnum restituere; pretium solvere 
pro alqa re- 3) cm. Harpa^a* 
Bo3Haitf£pnTBCfl capere hih inire consilium 

(abeundi hih abire, alcls rei faciendae); con- 
stituere (alqd facere); statuere (apud animum 

suum). 
Bo3HeroflOBaTB irasci; na mto indignari alqd; 

iniquo animo hjik moleste, aegre, graviter ferre 
alqd; stomachari alqa re; b. Ha to, ^to... in- 
dignari quod hjih cb ace. c. inf. 
BosHeHaBH^Tb alqm odisse mh alcui invi- 

dere coepisse. 
BoaHHKaTB nasci; oriri, exoriri, cooriri (subitum 
bellum, certamen, seditio, inimicitiae, odium; 
quaestio BonpocB); conflari, moveri, coutrahi 
(bellum, certamen); concitari (pugna atrox); 

B03HHKaDXB TOJIKH, COMfffeme, BOHpOCB CM. 3XH 

cym,. BoaHHKHOBeHie ortus; npa caMOMB b- 
in primo ortu hih nocpea,. nascens. 

BoBHHi^a auriga* 

Bo3hochtb 1) co6. tollere, attollere, efferre. 
2) — XBaJiHXB laudibus (verbis) efferre mh 



cjiaSLif xym> Ha^eamBi levi aura spei obiecta. 
extollere alqm; b. Koro, hto &o HeSecB alqm, BoscoeaimeHie reconciliatio. Bo3coeffHHaxL 
alqd in caelum ferre, tollere mh alcis laudes reconciliare. 
in astra tollere. Bo3hochtbcs 1) co6. sur- BoscxaBaxB \)co6. se tollere, se attollere; sur- 



sum pa sublime ferri; sublimem abire(o npeAH. 
offymeBJi.); subvolare(o nxnn;axB); b. Ha hc6o 
in caelum ascendere, ad deos, in caelum abire; 
b. kb 3wbs&&wh astra petere, ad astra se ef- 
ferre* 2) = rop,HHTBCH superbum esse, su- 
perbia se efferre; magnos sibi spiritus sumere; 
superbire* 
BosoGHOB-jieHie renovatio; instauratio; oSbikh. 
oaroiaMH, cm. bo3o6hobihxb, BosoCHOBJiaxB 
1) — B03CTa.HOBJiflTB renovare, reficere, re- 
stituere (templum, muros). 2) CHOBa Ha^H- 
HaTB integrare, redintegrare, renovare (pu- 
gnam, impetum, bellum, seditionem, pacem, 
amicitiam, dolorem); de integra instaurare 
(ludos, bellum), b- Bofiny (o Hapoj$ noKopeH- 
homi.) rebellare, rebellionem facere; b. naMiiTB 



gere, assurgere. 2) nepeu. a) b, mi> MepiBBixx* 
ab inferis exsislere; ab inferis excitari; ad, in 
vitamredire; reviviscere. b) o B-fexpi, 6ypt 
oriri, cooriri. c) = bochpothbhtbca KOMy, 
neMy resistere, obsistere alcui, alcui rei; im- 
pugnare alqd d) = B03MymaTBC l a exsurgere 
contra hik adversus alqm; cooriri in alqm; 
imperium alcis detrectare (oiKa3BiBaTB KOMy 
b% noBHHOBeHia); (o noKopeHHOM'B Hapo,n;fe) re- 
bellare; ad bellum consurgere, cooriri; cm. 
xaKjKe B03CTanie. Bo3CxaHie seditio, motus 
(BHyxpn rocy^apcTBa); concitatio (plebis con- 
tra patres); (o noKopeHHOM* Hapo^t) rebellio; 
npoH3B6CT^, B036y r nHTB b. seditionem, tumul- 
tum facere, concitare; seditionem conflare, com- 



_ s _ , , movere. 

BocnoMHHaHie o kom^ o ^ewh memoriam al- Bo3cxaHOBHxejEB restitutor (templorum, salu- 

tis); reconciliator (pacis). BosexaHOBJieHie 



cis, alcis rei renovare, redintegrare, repetere 

Bo3pa£OBaxBCH cm. pa^oBaiBca- 

BospamaxB l)=0TBfeHaxB dicere; respondere 
ad alqd. 2)=tobophtb npoxas^, npoTH- 
Bopi^HXB contra dicere (alqd), in contrariam 
partem afferre; referre (alcis defensioni); ad- 
versari (etiam adversando assentari); opponere 
(alcui alqd, cb ace. c. tn/l)j occurrere (alcui 
rei, cb ace. c\ inf.)\ obloqui; rpoMKO b. re- 
clamare (alcui, alcui rei); reclamitare; HaMi) 
B03pa3KaK)TB occurritur nobis. Bo3pameme 
quod contra dicitur hih quod opponitur; ^i- 
jiaxB b m cm. BoapancarB; s^^tb nycTbia, he- 
hto^hbih B-Hia nihil afferre; oxb^trxb Ha ^Be 
b. (onpoBeprnyxB ero) refellere quae alqs con- 
tra dicit; 6631* BCHKaro b-hIji nullo obloquente 
miH repugnante, recusante; silentio (lex per- 
fertur npoxo^HXB); sine controversia; BLi3BinaxB 



raarojioMB reficere; f refectio; reconciliatio (gra- 
tiae, concordiae). Bo3CxaHOBJifl:xB restituere 
(aedes, oppida, muros, inclinatam aciem, proe- 
lium); reficere (muros, pontem; vires cibo, b. 
chjibi), b* 3^;opoBBe sanare, sanum facere alqm, 
sanitatem restituere alcui; — CHOBa ycxa- 
h o bjl a t b reconciliare (gratiam , pacem cum 
alqo); b. MHpB h conacie bb rocy^apcxB^ res 
redigere ad concordiam; b. coriacie h mhpb 
Meac,a;y noccopEBmaMHca distractos rursus in 
pristinam concordiam reducere; b. Koro Ha ijap- 
cxbo restituere an reducere alqm in regnum; 
b. Koro upoxsBB Koro alqm contra alqm ac- 
cendere; Koro hpoxhbb ce<5a alqm sibi inimi- 
cum reddere; inimicitias alcis suscipere- 

BoBCBIJiaXB MOJEHXBBI KB Bory CM, MOJIKXBCa; B. 

6jiaro,a;apeHie cm. djiarojapuxB- 



B-Hia impugnari, non omnibus probari, csjib- Bo3C*ctb Ha npecxoiB regno kih imperio, sum- 
hbih b, acriter Hia graviter impugnari; He bh- ma rerum potiri; imperium capessere. 
3BiBaxB B-Hif non impugnari; omnibus probari; B03* vehes (foeni ciua); =: xeaira (lOMOBaa) 



cm* TaKa:3 npoxecxB- 



plaustrum* 



BOSBIM^TI*. 



BooioHTeprb. 



37 



Bo3mm£tb jKejiame cupere, velle, CHJiBHie con- 
cupiscere (cb infin.); b. Ha^e^y in spem ad- 
duci (alqd faciendi mh eonficiendi); in spem 
venire (alcis rei hih cb ace. c. inf. fut.); b. 
HaM^peme consilium capere. 

Boh nlulatus (iioaet h schboxhbixb); = bomb 
ploratus, (MHornxB) comploratio; eiulatus, eiu- 
latio; (sixpa) stridor. 

Boh na bellum (h nepen^ Hanp. bellum indicere 
philosophise arma; fijtH3Kaa h onacnaa b. tu- 
multus; b. Ha cymi bellum terrestre, Mopcieaa 
b. bellum maritimum hii navale; y phmjlshb 
^yHjiift nepBBift HMta y^aiy bb Mopcicoi b. 
Duilius primus rem Romanam prospere mari 
gessit; rpaat,a;aHCKaa, MeamyycoSHaa b. bellum 
civile hih intestinum, domesticum, Tame arma 
civilia (inter armac, = Bo npeMa MeamyycoS- 
hoh b.); b. 3a Btpy, cm. Bipa 3, b; b, 3a 
CBo6oAy, cm. CBo6oja2; b. cb mopckhmh pa3- 
6oflHHKaMH bellum piraticum, cb HeBOJiBHHKaMH 
bellum servile; b. cb MHTpn^axoMB, bb A$- 
Phk4 bellum Mithridaticum, Africanum; cb rep- 
MaHuaMH bellum cum Germanis gestum, Ger- 
manicum hjih Germanorum; Be^eme b-hbi bel- 
li gerendi ratio; belli administration totoblih 
kb b-h4 expeditus ad bellum capessendum; 6ofb 
b-hbi belli deus; Mars; GoraHH b-hbi belli dea; 
Bellona; miaHB, xeaxpB b-hh cm. MaHB 3, 
TeaxpB; Ha b-h* in bello, belli tempore; bo 
BpeMa jaTHHCKon, BefeHTCKofi, Bxopofi nynH- 
^ecKOH bohhbi bello Latinorum, Veienti, bello 
Punico secundo; ^OMa h na B-Hi— bb MnpHoe 
h BoeHHoe BpeMa,' cm. BpeMa; xbno ^oxo^hxb 
flo b-hbi res ad arma venit; roxoBHXbca kb 
B-Hfe bellum parare; o6bhbhxb B-Hy bellum 
alcui denuntiare, indicere; npe;mpHHaxb b. bel- 
lum suscipere; HanaTb B-Hy bellum incipere, 
belli initium facere; bellum committere (Liv)\ 
CHOBa Ha^raxb (bo3o6hobhxb) b. bellum reno- 
vare, (o noKopeHHBixB) rebellare; it^th bohhoh 
Ha Koro, HanaTB b. cb k£mb bellum hjth arma 
alcui (alcui terrae) inferre, arma capere hjih 
ferre contra alqm; bello alqm temptare oh 
lacessere; BeciH BofiHy bellum gerere, (no onpe- 
aiieHHOMy njiaHy) agere; bellare, (cnibHie, 
oco6. bb B03BbinieHH0MB cjrori) belligerare; 
bellum habere, in armis esse (Haxo^HXbca bb 

B06HH0MB HOJIOffiemH, HMfeb B. CB K^Mi); py- 

kobo^hxb, 3anpaBjiaTB bohhoh bellum admini- 
strare; 3axarHBaxb BofiHy bellum ducere hjih 
trahere; hath, OTnpaBHXbca Ha Boiray ad bel- 
lum hjih in castra proficisci; militiam hjth bel- 
lum capessere, cbbohckomb exercitum hjih mi- 
lites in expeditionem educere; okohhhtb b. 
belli hih bellandi finem facere, (so6poBoabHo 
nojroacHBB opyacie) ab armis discedere, (3aMD- 
tihbb mhpb) bellum componere; conepm. okoh- 
tihtb BOHHy bellum conficere, delere, bellum 
tollere et sepelire- cbk4mb debellare cum al- 
qo; Boflaa KOH^HJiacb debellatum est. Bohh> 
CTBeHHMH bellicosus; ad bellum promptusj 
^tooh c^tjiaTB hxb B-Hie ut fierent ad bella 
meliores; alacer ad pugnandum (pacnoiosKeH- 
hhh kb Boirai), bb CBa3H pi^H npocTO alacer; 
cupidus pugnandi, bellandi ran pugnae, pu- 
gnare cupiens; Hapo^B ^HKifi h no npspo^i b. 



gens ferox et ingenii avidi ad pugnam (Liv.). 

BOHHB miles (COJIflaTB); (CMbHHH, MOm,HBlt) 

bellator; BeiHKift b. vir in bello magnus mh 
praeclarus; onbiTHBifl, HCKycHBift b. vir mh homo 
militaris; 6bitb 3HaMeHHTBiMB,cjiaBHBiMB b-hom^> 
bellica laude florerej cm. Tame coisaTB- Boh- 
cko (o6y^eHHaa apMia, KaKB ui^To ntioe) 
exercitus; (nocTpoeHHoe bb SoeBofi nopa^oKB) 
acies; (bo BpeMa noxoAa) agmen; (soeHHBia cn- 
jibi) copiae, vires; milUes; ot^jibhbih OTpa^B 
manus; pars exercitus; CTapoe b. milites vete- 
ran! hjth npocxo veterani; exercitus veteranus 
hjth vetus; Mojro^oe b., cocToamee H3B hobo- 
6paHn;eBB exercitus tiro; nocrposTb b. bb 6oe- 
boh nopa^oKB aciem instruere, instituere, di- 
rigere, ordinare; copias hjih exercitum instruere; 
co Bcfevru b-mh omnibus hjih totis viribus hjih 
copiis. 

BoHCTHHy= ) a 1 McTBHTejibHo profecto, sane, certe 
quidem, certe. 

BoKpyrx 1) npeda. circum, circa cb ace* 2) na- 
prbu. circum h circa; onHCbreaa hojihbih KpyrB 
in orbem; nacTO nepeBojtHTca raaroJiaMH, GTOfic- 
hbimh cb circum, Hanp- circumvehi ixaTB b., 
circumire alqd; circumcursare 64raTb b. 

BojiKaHH^ecKiH fiammas eructans hjih evomens 
(o ropi); b. no^Ba *solum quale inter hjih prop- 
ter montes, qui flammas eructant, esse solet, 
BojiKaHt *mons fiammas eructans mh evo- 
mens hjih ex cuius vertice ignes erumpunt. 

Bojtkb lupus; nocjios. cb b-mh hhtb, no boji- 



HBH BBITb, CM. BBITB. 



Bojma unda; fluctus (ooiBmaa b., BajB, bb cbh3h 

CB SpyrHMH BOJTHaMH, BB CHIbHOMB ^BIUReHiH)* 

BojineHie 1) co6. fluctuatio; aestus (maris). 
2) nepen. a) b. .nymn, BHyxpeHHee b. commo- 
tio animi; concitatio animi, mentis; perturba- 
tio animi, mentis; npnxo^HTB bb b concitari, 
incitari (animo); uphbo^htb bb b., cm. bojiho- 

BaTb 2; BB B-HiH, BB CMbHOMB B., CM. B0JIH0- 
BaTb 2 (B3B0JIH0BaHHBIH). b) nOJIHTH^eCKOG 

b. bb Hapo,a;i motus rerum; turbae; bohhoio 
npHBecTH bb B-Hie Hxajiiio bello Italiam dis- 
trahere mh miscere; bccb CaMHin bb B-niH 
universum Samnium erectum est;— B03cxaHie, 
cm. B03cxanie. BojraoBaTB 1) co6> ciere (mare 
ventus); agitare, concitare. 2) nepen* concitare, 
incitare (alqm, alcis animum); movere, com- 
movere; =z B03Mym;axB, npoH3Bo,HHXB CMyxH 
conciere (plebem contionibus pi^aMn); turbare, 
agitare (plebs agitari coepta tribuniciis pro- 
cellis); sollicitare, concitare (cMOHaxb kb 6yHxy, 
exercitum, milites, plebem, servitia);B3B0JiHO- 
BaHHBifi commotus, concitatus; cmbho b3boji- 
HOBanHBiH commotus perturbatusque, Bojiho- 
Baxbca \)co6* undare; fluctuare; aestuare; boj- 
nyiomeeca Mope mare turbatum; 6e3npe^Jib- 
Hoe B-meeca Mope ingens maris fluctus hjih 
aestus. 2) nepen. nocpe^;. pass* oaroioBB boji- 

HOBaXb. 

Bojiosifi nocpe^ gen. bovis hjih bourn; tauri- 
nus, bubulus; b. pbihokb forum boarium. 

Bojiokhhcthh fibratus. Bojeeokho fibra; (inep- 
cxh) floccus, 

BojiOHTepB miles voluntarius; bohcko, coexoa- 
mee H3B b-pobb exercitus voluntarius. 



38 



BojiocaTtm. 



BojrocaTEiH pilosus; (noKpHTufi acecTKHMH bo- 
aocaMH) setosus; (Ha pojiobb) capillatus. Bo- 
jioct pilus (Karcb ot^jibhwh b. Ha tbjtb ie- 
jioBtKa huh atHBOTHaro); crinis (canioe o6m.ee 
noHATie, BOJioca, npeHMym. Ha roioBi, KaKB 
^acTb Tibia B-BiipoTHBonoji.spyr.qacTflM'L Tfeia); 
capillus (sing, h bb coSapaT. ckucib, h pi. 
capilli, Boaoca KaKB npHKp&rrie ^ejioBBieeKoI 
toiobbi); coma (KaKB yKpameme roaoBbi, jwhh- 
HBie, Manae B-ca, oco6. aieHmHHB); caesaries 
(rycTtie, iiHHHtie B-ca MyaciHffB, npn^aromie 
BeJiH^ecTBeHHHH bhjtb); villus (h bb coSHpaT. 

CMBICJTB, KOCMaTH^, ryCTBie B-Ca JKHBOTHBIXB); 

seta (mecTKil b., Kara Hanp. kohckih, meTHna); 
jpHHBfcie B-ca capillus longus hjih promissus; 
OTnycKaTb B-ca capillum promittere. 

Bojeoihti trahere; %epe«.=3aTarHBaTbj cm. ai. 
tji. Bojio^HTBca (o njiaTbE) trahi. 

Bojprania lupa. Bojraifi nocpex. gen. lupi hjih 
luporum; lupinus. 

Bojrme6HHKB veneficus, magus. Bonnie 6hh- 
ua venefica, maga. BojuneGHtra magicus 
(cantus, herba); b. ^opmyia, cthxb carmen, 
cantio; b. cpeacTBO venenum; b. npyTB, ate3JE& 
virga magica. Bojirae6cTBO veneficium (npn- 
roioBJieHie BOJimedHBixB cpe^CTBB); ars hjih di- 
sciplina magica. 

Boat taurus. 

BojiBHOOTnymeHHiiKt, — HHn;a libertus, li- 
berta (no oTHonieHiio bi» SwBiiieMy rocnoanHy); 
libertinus, libertina (no 3Bamjo). 

Bojilhoctl noaTHMecKaa licentia poetarum. 
Bojilhlih cm. BOJiBHOOxnym.eHHHK'b; b. ropoflB 
civitas libera, cBoGoiHbiH otb noBHHHOcrei 
civitas immunis, municipium; a boiohx AijiaTb 
hto mihi liberum est alqd facere; mini licet; 
Ha b. B03ivx£ sub divo. Bojhi 1) voluntas; = 
ycMOTpime, npoH3BOjrb arbitrium; BBicKa3aH- 
Haa b., npHKa3ame auctoritas (illius sententia 
atque auctoritas); piinaiomaa b. iudicium (vo- 
luntatis suae); ooacecKaa b. iussa divinae legis; 
CBaTaa b. numen deorum Ban dei; numen di- 
vinum; tboh Boaa, 3aBHCHTB otb tboch b. in 
tua potestate situm oh positum est, penes 
te est arbitrium alcis rei; coa bojih animi 
robur; no cooctb. bojte mea, tua, sua h t. j. 
sponte; voluntate (mea, tua h t. j.)» CM - TaK ' 
ate ^odpoBoiLHo; nporaBB bojih koto alqo in- 
vito, contra voluntatem alcis; ohb c/rijiajr& 
3to npoTHBi. co6cTBeHHofi bojih invitus fecit, 
npoTHB'b b. ceHaia laoce adverso senatu, 
adversa patrum voluntate (Liv.)\ cBodoAHaa 
b. voluntas libera sih soluta; potestas libera 
hih arbitrium; aaTB KOMy cboooihvio b. libe- 
rum arbitrium, liberam potestatem hik opi- 
nionem (bbi6opb), veniam alcui dare, non 
coercere alqm; flaBaiB coi^axaMi caamKOMt 
MHoro (cBoSosHof) b. milites laxiore imperio 
habere; jjoopaa b. voluntas, animus libens hih 
promptus et alacer; HM-kb jjoopyio b. animo ad 
alqd promptissimo esse; CMOipBTb npn ^mb 
Ha aoopyio b. alqd voluntate metiri; no ftoSpoft 
bojtb cm. ^oSpoBOJibHo. 2) = CBo6oJia liber- 
tas; oTnycTHTb Ha boiio (pa6a) manumittere; 
(3aKnoqeHHaro) e vinculis emittere alqm. 

BoH3aT£ alqd infigere alcui rei hjih in alqd 



BoojjynieBJieHie. 

(alcui gladium in pectus); defigere alqd in 
alqa re (cultrum in corde). BoHaarBca de- 
scendere, rnySoso b. alte descender e (ferrum 
in corpus); CTpajaT. 3aaoroMB rjrarojra B0H3aTb. 
Bohb uaprbu. foras; bhhth b., BbiroHaTb b. cm. 

BBIXO^HTB, BLirOHaTb. 

BoHBD^in foetens, foetidus, male olens. Bohstb 

foetere, male olere, vbwh hh6. olere alqd. 
Boo6pamaeMMH opinatus (bonum, malum, ho 

TOIbKO Vb H3BIKB $HiI0C0$CK0MI»J J falSUS, fiC- 

tus, commenticius, imaginarius; Taicate nocpe,a;. 
opinio cb gen., Hanp. b. soSpostTeiB opinio 
virtutis (Gic). BoodpaacaTB 1) = npea- 
CTaBiaTb ce6i ito fingere hjih effingere 
alqd animo eih cogitatione, mente cogitare 
hjih complecti h npocTO cogitare alqd; coni- 
cere alqd, opinari alqd. 2) = HMiTb io»- 
Hoe npe^ciaBjieHie o mewb opinari, in 
opinione esse; putare; hhkto eme He Boo6pa- 
atai'b, ^iTO... nemo in opinionem venit fore 
ut...; hhkto He BOo6paacajrb, ^to nemini in 
opionionem venit ct> ace. c. inf.; hhkto He 
flOJUKeffb b. nemini in opinionem venire debet; 
TJiarojioM'b videri Cb nom. c. inf., Hanp. okb 
Boo6pa»aerii, hto Slmt. AociaTO^HO yweffB 
videtur sibi satis prudens fuisse; b. ce6a 6oa:b- 
hbimb opinione aegrotare; = 6bitb yBipeHj 
Bt mmb credere cl ace. c. inf.; non dubi- 
tare quin; sibi persuadere cb ace. c. inf. 
BooGpaxeeme 1) choco6hoctb Boo6pa- 
acaTb, npe^ciaBiaTB cogitation mens, ani- 
mus, sensus; He hmbtb B-uia ($aHTa3iH) pro- 
cul a concipiendis rerum imaginibus abesse; 
HBiJiKoe, acHBoe b . ($aHTa3ia) celeritas ingenii; 
ingenii celeres motus. 2) npeacTaBJieHie, 
Mbicib opinio, opinatio, cogitatio (Boo6pa»e- 
Hie) , cogitatum (BoofipaweHHoe); nycioe b. opi- 
nio, cogitatio, persuasio vana hjih falsa; jiok- 
Hoe b. error animi, cym;eCTByx>m,ift tojhjm) bb 
B-Hin cm. Boo6paacaeMBiH. Boo6pa8HMHH 
quod cogitari potest hjih in cogitationem 
cadit, cogitatione comprehend!, percipi potest. 

Boo6me generatim (.dicere, exponere, rOBopMB 
o uifetbix-b paspa^ax-b h Sojibmnx-b oT^Jiaxi, 
He Bii,aBaacb bb noj;po6HocTH, Hanp. genera- 
tim ea quae maxime nota sunt exponam); 
communiter, Hanp. BOo6m;e bth jim^h bocxh- 
m,aioTca BctMB, hto... communiter illi quidem 
omnia admirantur, quae...; omnino (npoTHBO- 
noiaraexi. i^tjioe otji.'Bjibhbimt. qacTaMi); eciH 
«Boo6m,e» othochtch He kb cKa3yeM0My, a 
kb nojjJieatameMy hih AonoiHeHiio, to oho 
nepeBOflHTCH npvtAatam. universus hjih omnis, 
nanp. roBopHTb o npe^Meri b. de re universa 
agere; a He nopiiHa» <{»Hioco(J)iH b. non uni- 
versam philosophiam vitupero; o noioaieHiH 
CecTia b. de omni statu Sestii; eciH b. kto 
h h 6., <jto h h 6., Kor^a h h 6. si aliquis, si 
aliquid, si aliquando; hhkto, hhhto b. nul- 
lus omnino, nihil omnino; k a k b b. — t a»i 
ocoSesHO cum — turn hjih turn maxime, 
turn imprimis, turn praecipue; bb nepe^Hcie- 
HiaxB, = caoBOMB, o.uhhmb cjiobomb denique. 

BooaymeBJieHie mens incitata; studium ardens 
(alcis rei); ardor animi; cb BejiH^atmnMB b. 
ctohtb 3a cBoSojty summis studus obtinere 



BoopystaTB, 



BocnHTaHie. 



39 



liber ta tern; oxjia^HTb, no^asnTb b. animorum 
incendia restinguere; b. yaeoocb ardor animo- 
rum consedit. BooflymeBjrsTB divino quo- 
dam ardore incendere; inflammare alqm hi 
alcis animum; excitare ad alqd; 6bitbb — BJieHy 
juoSobmo, pBemeMii m> KOMy, kb neMy ardere 
studio alcis, alcis rei; miro rei alcis amore 
flagraro; admirari alqm, alqd; b — BieHHLifi no- 
HHiaTejib ApesHOCTH antiquitatis admirator. 
BoopyraaTB 1) co6. CHaSraaxb opyatieMB ar- 
mare; (BooGme caa6®aTb n$>wh 6m to he 6biio 
KaKB opyatieMB) armare, instruere, munire; 
BoopyaceuHbift cm. bto ciobo. 2) nepeu- = 

B03CTaH0BJIiITb KOrO npOTEBT* KOTO, CM. 

BO3cxaH0BJum>. BoopyataTLea arma sibi in- 
duere (Ha^inaTB Boopyacenie), se armare; arma 
sumere (ftpaxbca 3a opymie .wa HeMe;tieHHaro 
ynoipeSjieHiH); arma capere (roxoBaxbca Kb 
Boflai, xaKate ad arma, ad saga ire). Boopy- 
jKeHie arma, armatura; armatus, us, tojibko 
b'b abh = cnocofrb Boopyraema; cojuultb bb 
hojihomi b— hIh miles plane armatus. Boopy- 
ateHBuii armatus; b. cnjia vis armorum; 
Hanaxaxb Ha Koro cb b. pyKoro (cb opyatieMB 
bb pyKt) vi hie armis alqm invadere; vi, 
hominibus armatis alqm aggredi; bellum alcui 
inferre; b. mhpb pax bello similis; JierKO b. 
levis armaturae; expeditus(pedites equitesque); 
xaatejio b. gravis armaturae; gravis armis; 
TaKace statarius (miles, Liv.)\ ocTaBHBB bc^xb 
TaaKejio b. relicto omni graviore armatu. 

Bo-nepBHXi primum; b. — , bo-btoplixb e t, & 
primum— deinde— turn (ftajribe mox— deinde— 
postremo). 

BoniHTB lamentari; conclamare (0 MHornxB);eiu- 
iare atque lamentari; Boniiomifi (nepen.) atrox, 
nefarius, immanis. Bohjib lamenta (pl*\ la- 
mentatio, eiulatio, comploratio, comploratus; 
cb rpoMKHsrb b. cum flebili vociferatione; nojir 
HHMaTb, zcnycKaTb b. cm. BoniaTB, 

BonpeKH contra, adversus (adversumJ;B, 3aKoay 
contra, adversus legem; b. nocxaHOBieaiio ce- 
Haxa adversus senatus consultum; b. owK&mm 
praeter opinionem, praeter hih contra spem; 
b. xoMy tamen; quamquam haec ita sunt; b. 
TOMy, hto quamquam. 

BonpocB interrogatio (nocTaBJieHHbra cb ijfcjiBio 
ycitbiniaxb otb^tb, MHfeaie.npyroro Jiau,a); quae- 
stio (pa36apaTejTbCTB0, nscjrfiflOBaHie) ; per- 
contatio (cnpaBKa, pa3Btoa); disceptatio (cnop- 
hlih b., npeaie qeMB); consultatio (confcma- 
Hie); b* 3aKiK)HajrcH toibko bb tomb, no KaitoMy 
nyTH hmb e;i;te ea modo qua irent, consultatio 
fuit (Liv*); MejrKif , mbiohhok b. interrogatiun- 
cula, quaestiuncula; o6in,iH b. cm. o6huh; b. cy- 
m,ecxBi doroB* quaestio de natura deorum; 
noAaeatantfft b. (npe^MeTB H3Ciiji,OBaam) id quod 
propositum est me proposuimus; res proposita; 
res de qua nunc quaerimus, quaeritur a npocxo 
haec res, hoc; o<5pam,aTbca kb KOMy cb b. cm- 
cnpamaBaTb; OTBinaxB aa b. ad interrogata re- 
spondere, OTBinaxBHa btotb (onpe^iieaHbiH) 
b- (b:b CBH3H pt^in) ad ea respondere; oTBfcqaTB 
itoMy Ha b. interroganti hjhh quaerenti alcui 
respondere; 3a,a;aTB, npe^JiosKHXb b, cm. cnpa- 
niHBaTB; nocTaBRTB,!no^HHTB B.CM-no,a;aaMaTB2; 



oScyatxa^ b. rem considerare; pfcmaTB b. 
cm, pa3pimaTB 1; TyT^ B03HHKaexB b- hoc loco 
quaeritur, exsistit quaestio; TenepBBOxii BBHeMB 
b., xenepB a^erB b. tom^ nunc id agitur; TyTB 
B03HaicaerB ^obojibho Tpy,a;aBia b,, — jih..* ex- 
sistit hoc loco quaestio subdifficilis, num*. . 
h'It'b B^ca, He MOJKeT'B 6bixb B-ca,— ih-.. non 
quaeritur, non quaerendum est, num..,; b., 
Haito-ia bto, #0 MeHa ae Kacaexca ea quae- 
stio, num haec opus sint, ad me non pertinet; 
ae M03KexB 6bixb B-ca, ocTaBaxBca-Jia saM'B kie 
yftxa maneatis an abeatis deliberari non potest 
(Liv.); hxo hh6. cocxaBJiaeTB b. BpeMena al- 
quam rem dies allatura est. BonpomaxB con- 
sulere (oraculum, Apollinem). 

BopBaTBca cm. BTopraTbca. 

Bopo6e& passer. 

BoposaTB furari (ab alqo alqd, pecuniam ex 
templo); cm. KpacTB. BopoBCKn furtim, Bo- 
PObctbo furtum. 

BopoHa cornix. BopoHOH niger tamquam cor- 
vus; nigerrimo colore. BopoH^ corvus. 

BopoTa porta; y b-xb ad portam; 3a b-mk extra 
portam; bb B-Ta per portam; HenpiaxeJib ctoajtb 
yme y nopoTB iam ad portas hostis erat; ot- 

HEpaTb, 3aTB0pHTb B-, BblXOA^Tb 3a B. CM. 9TE TJT.. 
BopOTHTB,— CS CM. B03Bpan;aTb,— CH; BOpOTETb 

koto reducere, revocare alqm. 
Bop^aTB mussitare (o coSant); fremere (o ?eio- 

Bop'B fur; o6oKpaBmifi o6mecTBeHHyio Ka3ay,. 
Ka3H0Kpa,HB peculator. 

BoceMHaflii;aTHHduodevicesimus-BoceMHafl;- 
i^aTB duodeviginti, ptace decern et octo; b. 
pa3B decies et octies, octies decies; bb b. pasB 
6ojibme decern et octo partibus maior; no 
b-th duodeviceni. BoceMB octo; no bocbmh 
octoni; b, naceMB octonae litterae; b. pa3^ oc- 
ties; bb b. pa3B 6ojiBuie octo partibus maior. 
BoceaiBaecjjTt octoginta; no BOCBME^ecaxH 
octogeni; b. pa3B octogies; ^eiosiK'B 80-th ji4tb 
homo octogenarius hih homo octoginta annos 
natus. BoceMBCOTB octingenti; no b. octin- 
geni; b. pa3i octingenties BoceMBK) octies. 

BocKJiHijaHie exclamatio. BocEJiHi^aTB excla- 
mare; conclamare (Bupamaa o^o^peHie, pa- 
,Hoctb hjih rope). 

Bockoboh cereus, cera expressus hjie Actus; b. 
cBfena cereus; b. H3o6paaceHie imago hjih effi- 
gies cerea, oco6, H3o6paateHia npe^KOBB cerae; 
imagines* 

BocKpecaTB H3B MeprabixB ab inferis exsistere; 
ab inferis excitari; in, ad vitam redire; revi- 
viscere. BocKpeceHie *reditus (mortui^ mor- 
tuorum) in vitam; {y onm. nepKSu) resurrectio 
(o XpncTi). ,BocKpeceHBe *dies solis. Boc- 
KpemaTB est* MepTBBixB alqm revocare ab 
inferis me a morte ad vitam revocare. 

Bockb cera; cutoHHbjft E3i> BOCKy cm. bocko- 
boh; oraenaTOEB Ha bock4 imago alcis rei in 
cera expressa; TadiE^Ka (aomeraa) noKpbiTaa 
b — komb tabula cerata, BT>plur. a npocTo cerae. 

BocnHTaHie educatio; disciplina(B. h ody^eme); 
nopy^HTB KOMy b. j^Teft, 0T,a;aTb KOMy ^fiTefi 
Ha b. liberos alcui educandos tradere; B3aTb 
Koro Ha b. cm. opaib B, a, y; ^asaTb a^TaM* 



4Q. 



BociniaMeHHTB . 




xopomee b. liberos bene educare; noaywB 
xopomee b. bene, ingenue hih liberaliter edu- 
cari; pyKOBOijtTB *ibhmb b. education! alcis prae- 
esse; HeaoBta 6e3B B-Hia vir politioris buma- 
nitatis expers. BocnHTaHHHKB alumnus. 
BocnHTaHHima alumna. BocnHTaTeaB edu- 
cator; = y^aieab praeceptor. BocnHiaTeJiB- 
HHija educatrix. BocnHTBiBaTB educare (libe- 
ros, bene, honeste, liberaliter); nutrire, alere 
(BCKapMJiHBaTB); educere, educare (blipocthtb); 
erudire (o6pa30Barb); instituere (HacTaBiaib, 
alqm ad alqd). BocnuTBiBaTBca pass, orb 
BoenHTMBaTb; CTporo b. severa disciplina con- 

tineri. 
BocnjiaMeHaTB 1) co6. cm. 3aatiraTb. 2) nepeu. 

inflammare, incendere, accendere (alqm nan 

animum alcis ad alqd). BociraaMeHaTBca 

1) coO. cm. 3aropaTbca._2) nepeu. exardescere, 

incendi, infiammari (ira). 

BocnojiHaTB supplere (npzSaBHTb Hei,ocTaro- 
mee); complere, replere, explere (nonoaBaTb 
to, ^to yace ecTb). 

BocnoJiBsOBaTBca cm. noaB30BaTbca. 

BocnoMHHame 1) cm. naMaib 2. 2) = npnno- 



MHHaHie memoria, recordatio; commemoratio 
(cb genet obieet., hominum, paterni hospitii); 
»HBoe b. recordatio et memoria, memoria ac 
recordatio; b— ma khocth pueritiae memoria; 
b— Hia o komb nonnulla de alqo mh nonnul- 
]a memoriae alcis causa; cm. Taxme naMHTb 2. 
BocnoMHHaTt reminisci, recordari; memo- 
riam alcis rei repetere, renovare; cb arodoBbio 
b. o komb memoriam alcis cum caritate usur- 
pare, cb 6*aaroi.apHocTbH) b. o komb, o ^eMB 
grato animo alcis nomen prosequi, gratissi- 
mam alcis memoriam retinere, grata memoria 
prosequi alqd; cb yjoBoibCTBieMB b. o ^eMB 
recordatione alcis rei frui; b. npomei.niee, 6m- 
aoe praeterita memoria repetere. 
BocnpenHTCTBOBaTB cm. npenaTCTBOBaTb. 
BocnpemaTB,— menie cm. 3anpein.aTb,-meHie. 
BocnpiHM^HBOCTB sensus hih gustatus (alcis 
rei). BocnpiHM^HBBiH capax (aures avidae 
et capaces); b. cepwe mollis animus ad 
alqd accipiendum; = noHaoHBLiH docilis; 6bitb 
b— bbimb capere alqd; sentire alqd. 
BocnpoTHBJiaTBca cm. npoTHBHTBca. 
BocnpaHyTB exsilire (de sella, ex strato); pro- 
silire (ab sede sua); b. otb cna e somno exci- 
tari; per somnum exterreri. 
BocnujiaTB exardescere, incendi, inflammari 

(ira, amore, cupiditate). 
BocniBaTB versibus persequi; canere (ad tibiam 
clarorum virorum laudes atque virtutes); — 
npocaaBaaTb bb cTHxoTBopeHiaxB carmine hjh 
carminibus celebrare. 
Boctokb oriens; (KaKB crpana CBfrra) solis or- 
tus; pars solis orientis; = 3eMan aeatamja na 
b— KB orientis solis partes; odpamaTbca an- 
uomb kb b— Ky ortum solis spectare; Ha b— k& 
in or i ante; cb b— Ka ex, ab oriente; naB. ad 
orientem versus, ad hie in orientem; ad par- 
tem caeli orientis solis, sub solis ortum; ae- 
jRaTB Ha b. ad orientem vergere, ad nan in 
orientem spectare. 
BocTopn summa yoluptas, suavissimus volup- 



tatis sensus (BHcmaa CTeneHb npiaraaro omy- 
mema); ardor et inflammatio animi, (chjib- 
Hie) mens sevocata a corpore (BBicmaa cie- 
nem> BOoayineBaema); furor (socToprB noaTa, 
BfloxHOBeme npei,CEa3aTeia); 6biTb bb b— rk 
voluptate perfusum, gaudio elatum esse, otb 
'qero miriflce alqa re laetari; npnBecTH bb b. 
Koro cm. BocxHnnaTB. BocTopaceHHBifi volup- 
tate perfusus, gaudio elatus; == BooaymeBaeii- 
hbih (mente) incitatus, (cniBHBe) furens, ra- 
ribundus (o noarfc, npescKa3aTeai). BocTop- 
atecTBOBaTB superiorem hjih victorem disce- 
dere; nai,B kbmb, barb ^bmb vincere, superare 
alqm, alqd (utilitas vicit honestatem); valere- . 
(auctoritas alcis); naTpnniH b— Baan HaiB nae- 
6eaMH victoria penes patricios erat. 
Bocto^hbih ad orientem vergens, ad ms. in 
orientem spectans (oopameHHBii Ha boctokb); 
b. BBTepB subsolanus; ayeTB b. Bferepx ven- 
tus flat ab ortu solis; nocpea. gen. orientia 
( naxoAHiiUHca na boctokb). 

BOGTpHTB, BOCTpBIH CM- OCTpHTB 2, OCipMH. 

BocxBajieme laudatio; praedicatio (rpoMKoe h 
nydairaHoe). BocxBaaaTB laudare; praedicare 
(alqd, laudes alcis;); (laudibus) celebrare; lau- 
dibus ferre, CHibHBe magnis Has maximis^ 
summis laudibus celebrare, efferre. 
BocxHTHTejiBHHH suavissimus. BocxnmaTB 
miriflce oblectare naa capere, voluptate per- 
fundere, suavissime afficere alqm. Bocxh- 
maTBca delectari, oblectari, se delectare, se 
oblectare alqa re; capi alqa re; voluptatem 
capere oh percipere ex alqa re; pascere ani- 
mum alqa re. Bocxnin;eHie summa volup- 

tas; 6wTb bb b— am otb wo cm. BOCTopri. 
Bocxohhtb ascendere, escendere, eniti in alqd; 

(o coaHirfc h .npyrsxB CB^THaaxB) oriri, 'exoriri; 

annib ToabKO coaHne B3omao ubi primum illu- 

xif, coaHne eme He B3omao, KaKB.... nondum 

lucebat, cum....; b. Ha npecToaB cm. npecToiB. 

BocxoflB ascensus; raaroaaMH, cm. bocxoahtb; 

(HedecHHXB cBBTnaB) ortus, (piflKo) exortus; 

npn b— ajt coaHua sole oriente; nocafc b— aa 

coaHna sole orto. BocxoaEfleHie cm. bocxosb. 

BocmecTBie cm. bocxo^b; b. na npecToaB 

initium regni; HenocpeACTBeHHO nocai ero b. 

Ha npecToiB simulatque imperium adeptus est; 

aeHb b— Bia na npecxoaB dies, quo alqs re- 

gnare primum coepit. 
BocBMH,necaTLiH: octogesimus. BocBMHflHSB- 

HBIH OCtO diemm. BOCBMHJTBTIliH octo Han 

(o HBCKoabKHXB npe^,M.) octonum annorum; o 
B03pacTB Tame octo annos natus; (o tomb, ko- 
TopoMy bocbmoh ro^B) octavum annum aeta- 
tis agens. BocBMHM*ca*raBra octo mensium; 
o MaaseHni TaKiKe octo menses natus. Bocb- 
moh octavus; bb b. pa3B octavum. 
BoTKaTB intexere. 

BOTKHyTB CM. BTLlEaTB. 

Bot^ihmb vitricus. 

Botb ecce (yKa3BiBaeTB Ha ^io hh6. B^pyrB h He- 
oatHsaHHo aBHBineeca); en (qacTo cb npoHiefi h 
Hero^oBaHieMB); b. a! en adsum! ecce me! b\ npa- 
^HHa, noneMy... en causa cur...; ho b. turn vero; 
BOTBBOTBiam iam; iacro BOBce He nepeBO- 
a.HTca, Hanp. b. dtotb, totb, TyTB hie, ille, hie. 



Bon,apeHie. 

Bonapeme — BocmeeTBie Ha npecToiB, cm. boc- 
mecTBie. BoijapaTB, — ca cm. npecToat (bo3- 
bo^htb aa n., BdynHTB Ha n.); BonapaeTca th- 
mBHa silentium oritur. 

BomaHOH CM. BOCKOBOH. 

Bna^aTB 1) co6. incidere; illabi; o pbkb effundi, 
se effundere, influere (in mare). 2) nepen. 
incidere, delabi; b. bt> HjimeTy ad egestatem 
redigi; in summa egestate esse; b . bb 6ojib3hb 
incidere in morbum; bb Taaatyio 6oai3HL gravi 
morbo implicari; b. bb Ty ace omaGKy idem 
peccare; vw6bi He BnacTb bb Ty »e omnSKy, 
Koiopyio a nopunaio ne faciam idem quod re- 
prehendo; b. bb nopoKB delabi, decidere in 
vitium; b. bb OTqaame animo cadere, animum 
demittere; b. bb KpaftHOCTH modmn excedere, 
minis vehementem esse in utramque partem. 
Bnaaeme (pbkh) ostium; os. Bnaanna reces- 
sus cavus (Hanp. oa3Haa b.); locus depressior. 

BnaJT3BiBaTB intro repere; repere oh correpere 
in alqd, irrepere alcui rei hjlk in alqd; (too6bi 
CKpHTbca) abdefe se in alqd. 

BnajitiH cavus; co b-mh na3aMH luminibus cavis. 
BnacTB cm. Bnaaam 

BnepBLie primum. 

BnepeffH koto, ^ero cm. npe^t; nacTO BbipamaeT- 
ca oaroiaMH cioatHtiMH cb prae h ante, Hanp. 
h^th b. praeire, praecedere. antecedere, b. Koro 
anteire alcui : antecedere alqm, alcui rei, Hanp. 
lictores praetoribus anteibant; agmen ducere 
(o npeiBo^HTejiB), primum ire (o iacTH BoftcKa); 
<5litb, Haxo^HTBca b. ante alqm esse, antecedere; 
CToarB b. primo hjth priore loco stare nan 
collocatum esse; cbt$tb b. praesidere; BxaiB 
b. (h Bnepe^B, BepxoMB) praevehi, equo anteire 
hjih praegredi; cTaBHTb Koro b. primum alqm 
constituere; He'cm qro b. Koro praeierre alcui 
alqd; hto hh6. eme b. cm. npe,a,CToaTB. Bne- 
peji;* 1) protinus (pergere, proficisci); ckio- 
HaiomiHca, HaooHeHHtra b. pronus; oobikhob. 
nocpe,a;. rjiaroioBB ooaurnxB cb npncTaBKofi 
pro h prae, Hanp. no^BHraTB b. promovere; 
h,hth b. prodire, procedere, progredi; hah b.! 
a nociBflyio i prae! sequar; BnepeffB! perge! 
pergite! 3a6BraTb b. procurrere; noc&uiaTB b. 
praemittere. 2) = h a (5 y a y m e e BpeMa 
in posterum; posthac, postea; (naBce ociajib- 
Hoe BpeMa) in reliquum (tempus). 

BnepsTB B3opw bb Koro, bo ?to oculos conicere 
ad, in alqd, in alqm; oculos defigere in alqm; 
alqd acriter mh intentis oculis intueri, inten- 
tis oculis contemplari. 

Bne^aTJiBBaTt, — tbch cm. sanenaoBBaTB, — tb- 
ca. Bne^aTJTBHie animi motus, motio, commo- 
tio; npiaTHoe b. Taiace toibko suavitas-, npon3- 
bo^htb b. movere animum (ammos) h npo- 
cto movere; npon3B. b. Ha Koro, Ha hto mo- 
vere ez commovere, permovere, pellere ani- 
mum alcis hjth alqm; ferire animum alcis*, mo- 
vere alqd; upon3B. xopomee, npiaTHoe b. Ha koto 
delectare, suaviter afficere alqm, ^ypHoe, ne- 
npiaTHoe offendere, commovere alqm; hbmb 
hho\ npoH3BO^,HTB xopomee b. alqa re com- 
mendari; npoH3Bo,a;HTB cobHoe, riy6oKoe, in- 
»eioe b. Ha Koro alcis animum vehementer 
permovere, magnopere movere; alte descen- 



Bpart. 



41 



dere (o HacTaBieniaxB), Ha koto in pectus 
alcis; hpoh3bo,b,htb pasjaraHoe b. Ha JOOAeft 
varie afficere homines; cb TaKHMB b. sic affec- 
tus; Tito hh6. ociaBJiaeTB Ha Bcer,ia HeH3rjraj[H- 
Moe b.* alqd grandi quadam et perpetua ad- • 
miratione afficit animos. 

BnncBiB aTB inscribere (alqd in alqa re); ito hh6. 
bb KHzry referre alqd in tabulas. 

BnjiaBB nando, natando ME nans, natans (par- 
tic.); b. nepenpaBHTBca ^iepe3B pBKy flumen 
tranare, nando traicere, transmittere; cna- 
caTbca b. enare (in terram). 

BnjieraTL innectere (alqd alcui rei); intexere 
(alqd alcui rei, in alqa re); b. nnomB bbboho- 
cli hedera crines religare. 

BnjioTt ,n;o usque ad. 

BnOJE3aTB CM. BHaJI3BIBaTb. 

BnojiH^ plene; plane, prorsus /assentior); om- 
ni parte (bo bc^xb oTHomemaxB, Hanp. beatum 
esse); ^acTo nocpe^;. superl., Hanp. b. bbpho 
rectissime; HHor^a nocpei,. n. uiojKHaro cb 
per, Hanp. b. oTpnuaTb pernegare, hjh nocpe^;. 
IByxB cehohhmobb, Hanp. b. paBHBifi par atque 
idem; cm. Taicace coBepmeHHO. 

BnonBixaxB festinanter, raptim, praepropere. 

Bnopy 1) njiaTBe b. vestis bene sedet. 2) cm. 
B6BpeMa. 

Bnocji'feflCTBiH BpeMena postea, posthac, (bb 
Sy^ymeMB) postero tempore. 

BnpaBo ad dextram, dextrorsum. BnpaB* 
dextra; a dextra. 

Bnpe,a,B cm. Bnepe^B 2. 

BnpoKt cm. npoKB. 

Bnpo^ieMB ceterum, ceteroquin; Taicace quod 
restat, quod reliquum est; de reliquo; yl^HU. 
o&iKHOBeHHo onncaTejiBHo nocpe,n. ceterae res, 
nanp. ceteris rebus beatus; ceteris in rebus 
communis erga alqm (iio6e3HHft); ceterarum 
rerum pater familias et prudens.et attentus; 
in ceteris; bb npoTHBmejiBHOMB CMBicai verum, 
verumtamen(HO oji,HaK0); tamen(o^HaKO); quam- 
quam (bb rjiaBH. npe^JioateHiH, bbo^htb ho- 
npaBKy npeAH,aiyn;e0[ mbicih), Hanp. quamquam 
quid loquor? (cm. rpaMM.); b.— He TaKase neque 
vero. 

BnpBirnBarB insilire (in alqd); desilire (cBepxy, 

in alqd). 

Bn par aTt iungere (equos curru). 

BnycKaTBKoro admittere, intromittere;accipere, 
recipere (alqm urbe, in urbem): aditum dare 
(alcui); He b. Koro alqm introitu hih ianua 
prohibere, alqm excludere; HHKoro He Bny- 
CKaioTB nemini aditus patet. 

BnyTBiBaTB implicare (alqm in alqa re, co6. 
u nepen.)\ cm. Tame BOBJieKaTb. 

BnaTepo quinquies; b. SoiBHie, tjbmb quinquies 
tanto plus quam. 

Bpari l) (b. niiiaro rocy^apcTBa, BewmiH 
BoftHy) hostis (populi Romani hjih populo 
Romano); (qacTHHfi, ihhhhh b.) inimicus; 
adversarius rnpoTHBHHKB, conepHHKB); b. Ha- 
po^a (Hapo^Hofi napTin) populi potentiae ini- 
micus; populi insectator; moh MBflmiH b. ini- 
micissimus mihi hzh meus; ohh b— th inimi- 
citiae sunt inter eos; ohh cubjkuikcb b— raMa 
inimicitiae ortae sunt inter eos; cmotpbtb Ha 



42 



BpaacuiiHyH). 



BpeMeHHTfc, 



koto KaKB na b— ra (npsHHMaTb 3a b — ra) 
hostis ejie inimici loco habere alqm. 2) b. Hero 
hho. alienus hah aversus ab alqa re* Bpasc;i,a 
inimicitiae; odium; simultas (conepHE^ecTBo); 
animus inimicus, infensus, hostilis (Bpaawed- 
Hoe HacTpoeuie); B03HHKaerb b. inimicitiae 
oriuntur inter alqos; ohe atEByrb bo b — fffc 
Measly co6ofi sunt inimicitiae inter eos; 6bitb, 
j&htb bo b— flfe cb k&mb intercedunt inimici- 
tiae alcui cum alqo; esse in simultate cum 
alqo; inimicitias exercere, gerere hie habere 
cum alqo; HaBJie^b Ha ce6a %io b— $j inimi- 
citias hjih simultates alcis suscipere; alqm 
sibi inimicum reddere; HHTaTb b— &y kb wwy 
averso animo esse ab alqo, odisse alqm, 
Bp affile 6hoctl (npa^eSHoe Hacipoenie) 
animus inimicus, infensus, hostilis; odium, 
inimicitiae- BpamAedHsrii l) no HacTpoeniio 
inimicus, infensus, infestus (pa3,npa3KeHHBiH 
npOTEBB Koro); hostilis (ckiohhbie kb BpasK^i, 
nocxynaiomiH Bpaae^eSno); alienus. (ue pac- 
nojiomeHHtiH, alienissimi socii, aliena mens); 
b- nacTpoeHie cm* spaac^eSHOCTb. Adv. inimice, 
infense, host] liter, hostilem in modum. 2) — 
npHaa^JiemaniiH b p a r y, cm. Bpame- 
CKift. BpasAosaTB npoiHBB Koro inimicum, 
infensum hie animo inimico, infenso esse in 
alqm; exercereinimicitias cum alqo; (na jtiii) im- 
pugnare, oppugnare, vexare alqm; b. cb r$>wl 
esse in simultate cum alqo, inimicitias exer- 
cere, gerere mh habere cum alqo; BpasK^yio- 
mia CupyrB hpotebb apyra) napTin, cxopoHBi 
factiones, adversarii; utrique (o ^ByxB nap- 
tihxb); (Ha bohh£) inter quos bellum geritur. 
BpasecKin nocpe^;. gen* hostium (ager, 
terra); = BpaaetfleSHO nocTynaioniiE, ckjiohhbih 
kb Bpaayvfe hostilis (terra, regio); bo Bpaace- 
ckoh 3eMJii in hostico. . 

Bpa3CBnrayio nocpe^ dispersus et effusus (pu- 
gnant dispersi et effusi). 

BpacnjEoxrB, b. HanacTB Ha Koro alqm impro- 
viso ejie imprudentem adoriri; opprimere alqm 
(TaKJKe alqm incautum, imprudentem, impro- 
viso) 

Bpa^e6HtiH medicus; b. cpe^CTBO medicamen- 
tum; medicina; b. HayKa (ars) medicina, ars 
medendi. Bpa^eBanie curatio. Bpa^eeaTB 
mederi (alcui* alcui rei); curare (alqm, alqd = 
yxaacuBaTb 3a K^Mi). Bpa^x medicus; Gbitb 
b— neivTB medicinam profiteri, exercere, facere, 
factitare; oSpamaTbca kb b— qy medicum adhi- 
bere, ad medicum se conferre; npEoamaTb 
b— qa Kb SojibHOMy medicum ad aegrotum 
adducere; aegrum medico tradere; 6bitb cbo- 
emb coSctbohhbimb B— HeM'b valetudinem ar- 
bitratu suo regere sine adiumento consiliove 
medici (medicorum); sibi ipsum mederi. 

BpamaTB torquere, circumagere (alqd). Bpa- 
maTBca se torquere; torqueri in orbem cir- 
cumagi, se convertere (terra se circum 
axem); := HaxoAHTbCH, jketb esse, versari. 

BpeflHTB nocere (alcui); damno me detrimento 
esse alcui; detrimentum afferre, inferre alcui; 
damno mm detrimento afficere alqm; = Kk- 
maTb obesse, officere et obstare; = yMaiaTb 
minuere (alcis auctoritatem); b. caHomy ce6£ 



(nocjioe.) vineta sua caedere (Horah). Bpea- 
hoctb vis nocendi ejte noxia; AOKa3aTB b. 
wo ostendere rem esse noxiam ejie nocere 
hm quantum res alqa noceat; axo cyameme 
bb BBicmeii CTeneHH Bpe^HTt eMy bb o^meMB 
MHiuiH hoc iudicium ad summam illius exi- 
stimationem pertinet Bpe^HtiH nocens, qui 
nocet, noxius; damnosus, maleficus! inutilis 
(exemplum); cnaBHie (uaryfiHBii) perniciosus, 
exitiosus, pestifer; b. ^hbothblh animalia ma- 
lefica, bestiae quae nocent, noxium genus ani- 
malium; hm^tb b. naiaHie nocere. Adv. perni- 
ciose; pestifere. Bpe^i noxa (caMHM'b cedt 
npHHHHeHHLiH); = ym;ep6B, ypon'b damnum (no 
co6ctb- bhh^, oco6. oTHOCHTejibHo HMymecTBa); 
detrimentum (npnMHHeHHBift apyrHMH); npHHO- 
chtb, npsHHHHTB B- CM- Bpe^HTb; HaHecTK rocy- 
5;apcTBy 6o:ibmofi b- gravem securim infligere 
rei publicae; ne npE^imaa B-^a sine maleficio; 
iito hh(5. KOMy hh6- cjryatHrb bo b. alqd al- 
cui malo mth detrimento est. 
BpeMCHHTB^^aTb manere; exspectare* Bpe- 
MeHHiifi nocpeji;. ad tempus Cb no^xoAamHMi 
particip., nanp. b. nocraHOBienie edictum ad 
tempus propositum; b. .nojiatHOCTb munus ad 
tempus datum; b. na i iajibHHK , B dux ad tempus 
lectus; BBi6paib b, cy^Bio deligere, qui ius ad 
tempus dicat. Adv. ad tempus. BpeMa tempus 
(b. Boo6n;e, nepio^ b— mohh); tempestas (b. 
oco6. othocht^ ero KanecTB^, HSBicTHBixii npn- 
uiTb h o6cToaxejibCTBi>); spatium (onpeAiieH- 
hbih nepio^ b— hk, b. TpedyeMoe ms. ^ero); 
dies (Ha3HaneHHoe b-, cpoKt; ^aiie— npo^oi- 
acnTeiBHocTb b— he, TaKi* dies levat luctum, 
adimit aegritudinem); memoria (b., aa ckojbko 
mbi ero noMHHJFB, nanp. nostra memoria bj 
name Bpena; patrum nostrorum memoria bo 
b., na naMHTH Hamsx^b othob^); b. jkh3hhcm, 

3KH3HB 2; Bb ^peBHia B— Ha, CB flpeBHHXt 

b— MeHB antiquitus; Ha b. ad tempus; na ko- 
poTKoe b. ad exiguum tempus; parumper; ^o 
H3BtcxHaro b— he ad tempus quoddam; Ha 
H^KOTopoe b- ad aliquod tempus, aliquamdiu; 
(Ha) aobojtbho ^ojiroe b. aliquantum temporis; 
#o onpesiieHHaro b — he (cpoKa) ante certam 
diem; nocjii HfecoToparo b— he interiecto tern- 
pore; cnycTa HeMHoro b — he non multo post, 
haud ita multo post; npeacfle b— he ante tem- 
pus; mature (mori); bb cboo b. suo tempore; 
cm. BOBpeMa; cii Te^emeMii b— he, co b— HeMB 
procedente tempore; temporis decursu, temporis 
intervallo, (cx> ro^aME) progrediente aetate,^^ 
Majio no Maiy sensim; set co b —HeMt (cb rosa- 
me) craHOBaxca Me^ieHH^e quo- plus cuique ae- 
tatis accedit,eo fit tardior^T^B-HEjioBpeMeHE 
interdum, subinde, nonnunquam; ci> xoro b he 
KaKB... ex quo (tempore); bi to b. itaKb... dum; 
bb bto, bb to b* eo, hoc, isto, lllo tempore; 
npE TenepemHeMB b— he (npn TenepeinH, 06- 
cxoaTOJEbCTBaxB) hoc tempore, his temporibus, 
hac aetate; nunc quidem; bo b. bohhbi, Mnpa, 
nrpi, ero npExo^a bello, pace, ludis, adventu 
eius; bo b. o6taa inter cenam; bo b. jrkra 
aestivo tempore, aestate; u^jtbiiviB npejujioj&e- 
nieMB, Hanp. bo b. ocHOBama Pnaa quo tempore 
Roma condita est; bo b. btexb cofibiTis dum 



BpOSK^eHHEIH. 



BceMipHHH. 



43 



haec gefuntur; bo b. npeSBiBama namero npe,n- 
BO^HTejEfl Ha exx> ocrpoBt cum in eorum insula 
noster imperator esset; bo b. Moero oxcyx- 
gtbih me absente; eme bo b. boehbi bello non- 
dum confecto; bo .b. U,Hn;epoHa temporibus 
Ciceronis; bo b. ijapcxBOBaHia Cepsm Tyjmifl 
regnante Servio Tullio; Bii Mnpnoe BpeMH cm- 
MnpHLift 1; bt> Mspnoe h BoeHHoe b. domi bel- 
lique, belli domique, bello domique; et domi 
et militiae, domi militiaeque; jkexb bo b. (b— Ha) 
Koro cm- jkexb 3; npoBO^HTb, Kopoxaxb B. CM, 
npoBo;prn> 3, KopoxaTB; B'B Hacxo^mee b. cm. 
xenepB; B'B Hacxonmee b. ein;e He nondum; Ha 
3to xpeSyexca mhoto b — he res est longi tern- 
poris; b* n^eii cm. e^xe II, 2, a; #axB KOMy b« 
Ha tito tempus ejie spatium alcui dare ad alqd; 
spatium inter ponere; ,a;aTB cedi b. Ha ot.hblx'b 
sibi tempus adquietem relinquere; b. xepnnxfc 
maturate opus non est; hm4tbb. vacare, jmh 
Mero he6. vacare alcui rei; mihi tempus est 
alcui rei mh genet gerund.; tempus habere 
alqd faciendi inn ad alqd faciendum; He hm4xb 
b— he Ha hxo alcui non vacat hih non operae 
est cb inf.; kl axoMy Bonpocy BepHeMCH, Kor^a 
(Sysexx* b. ad hoc vacui revertamur; BBinrpBi- 
saxB b. tempus nancisci; ^xo6bi BBinrpaxB b., 
noKa— ut spatium intercedat, dum*«.; Kor,na a 
Gy^y hmMb SojiBme b— hh cum plus otii nac- 
tus ero; xepaxt, xpaxnxB b* cm- xepnxB, xpa- 
thtb; b. jjra HcnoaHeHia, coBepmeHm ^ero 
tempus rei gerendae; TenepB em,e b. adhuc 
integrum est, adhuc res effici potest; na axo 
xorna 6y,nerb b., Kor^a... cuius rei* turn tem- 
pus erit, cum...; xenepb He b* nunc tempus 
nullum est; Ha axo xenepB He b. alienum ab 
hoc tempus est; Hacxynnio b. yxo^HTB tem- 
pus est abeundi hjth abire; ne XBaxnio 6bi 
b— hh, ecin 6tz... tempus me deficiat, SL.*;xya;oe, 
GfcflcxseHHoe b. tempus luctuosum, triste; tem- 
poris hjie temporum iniquitas; afflicta tempora; 
Htrt aaace HaateABi Ha jryqinia b— Ha ne spes 
quidem ostenditur fore melius; coo6pa30BaxbCH 
co b — HeMX> tempori servire hie cedere; b. e 
o6cxoHT6JiBCTBa dies tempusque; CMOxpn no 
BpeMeHH h o6cTOHTeiBcxBaM r B pro tempore et 
re; ut res sunt (erunt). BpeManpoBOKfle- 
Hie cm. npenpoBoameeie. BpeMac^iacJieHie 
cm. JiiTociHcieHie. 

BpomfleHHEiH ingeneratus, innatus (omnibus, 
in nobis); insitus (menti, animis nostris; 'hoc 
natura insitum est, ut,.; insitum est militibus 
vincere), insitus et innatus; naturalis, nativus; 
3x0 He nncaEHBiE, ho b. 3aK0Hii est haec non 
scripta, sed nata lex; — yHacit^oBaH- 
hbih avitus, hereditaria, a maioribus accep- 
tus. 

Bpy^iaTB tradere hjie in manus dare, reddere 
alcui alqd; cm. nepejaBaxb. 

BpUBaTBCH cm. BxopraxBCH, 

Bp^BMBaxB incidere (nomen in arbore). Bpfc- 
3tiBaTBCH irrujnpere (in hostium aciem bi> 
pa^Bi Henpiaxeieit); irruere (in aciem), 

BpHA*, Bpa^B jie (HaspjiA^B) vix; haud hjie non 
facile; nocpe^ videri non, nanp. Bpa^ jie oax, 
npE,a;exx> is non venturus esse yidetur; nocpeji,. 
yereor ut me ne non, non verendum est ne... 



Bca^HHK^ eques. Bca^HH^ecKiH equestris hjte 
nocpe^- gen. equitum. 

BcacuBaxL sugere (e nepeu^ Hanp. errores cum 
lacte nutricis); imbibere. 

Bee 1) cm. bgcb a. 2) cm* Bcer.ua; ci> Ka^^Biarb 
^HeM'b b. 6oJiie e Sojrfee in dies magis magis- 
que; b. SojiBme h 6oiBme (o jHu 1 ax r B) alii ex 
aliis; (Liv.) alii super alios; b- MeHBme e 
MenBme minus minusque; b. e m; e cm. en;e 1, a; 
b. at e, b.-x a k e cm* Bce-xaKH. BceSjia^rin 
omnium longe benignissimus hjie indulgentis- 
simus. BceBH^amin omnia videns; qui videt 
hie cernit omnia* BceB03MoacuBiH omnis; 
B-Hoe nihil non; omnia quae sunt in rerum na- 
tura; jt&iiaxfc B-Hoe omnia facere, ^h, oxho- 
CETejTBHO iiero he6. nihil sibi reliqui facere ad 
alqd;B.cpeflcxBaMH omniratione, omnibus rebus; 
Ha b. ciy^an ad omnes casus; xaote nocpe^ 
quisquis cb rjaroioicb, Hanp, b. HMeHa quid- 
quid nominiS est hjie inveniri potest; b. ockop- 
6iema quidquid contumeliae excogitari potest; 
HHor^a nocpe^* verba frequentat^ Hanp. b. 
odimaniHME pollicitando (hjie omnibus polli- 
citationibus). BoeBHmHifi: summus; maximus; 
b. npoMticjix* cm. npoBHj$Hie. BceBtflymin 
omnia providens et animadvertens; qui omnia 
videt et audit; 6bixb b-hiemX) omnia videre et 
audire, omnia providere et animadvertere. 
BoestfltHie omnium rerum scientia; scientia 
omnia complectens (oco6. o Borfe). 

BcerAa(BO BCHKoe BpeMfl) semper, omni tempore; 
CEiBHte nunquam non; (c£ noHHxieM^ npo^oji- 
ateHiH Hero hh6. ao ESB^cxHaro nyHKxa) usque; 
(6e3npepBiBHo) perpetuo; &m o6o3Haqema s^fi- 
cxBin noBxopaioni,arocfl saepe; plerumque; na- 
roiOMi> solere, Hanp. hoc tempore ambularfe 
soleo; xaKJKe nocpe^. praes. hjie imperf. cica- 
3yeMaro, Hanp. post cibum meridianum pau- 
lisper conquiescit hih conquiescebat = owb 
Bcer^a ox^Bixaext; aa b c e r a a in perpetuum; 
in omne tempus; (na b^ke) in aeternum; pa3i 
Ha Bcer.ua semel; in perpetuum, Bcer- 
HamHifi sempiternus; perpetuus; continuus 
(HenpepBiBHBift). 

BcejieHHaa rerum hjie mundi universitas; mun- 
dus omnis; rerum hjie omnium rerum natura; 
res (pl<). BsejEST* cm. BHymaxB. 

BceMipHBiii noxonx* cm* hoxohb; b — naa Hcxopin 
totius orbis terrarum historiae (onscaHie co- 
QbixIh); omnium saeculorum, regum, nationum 
populorumque res gestae (caMBifl coforxifl). 
BceMorymiS omnium rerum potens eih prae- 
potens; omnium potentissimus; Bor* B-m,^ ni- 
hil est quod deus efflcere non possit; dei numini 
parent omnia; 6bixb B-maMi> omnia posse. Bce- 

' o6mifi (Kacaiom,iECH Bcero poji,a, nctx^) uni- 
versus; = o6mifi BciM'L hjie mhoiem^ commu- 
nis (npoxHBonoJi* proprius); nbcpejt. omnium 
(risus, timor), communis omnium, omnium re* 
rum; B-iu,aa nornSejiB omnium me universus in- 
ter it us; b. £3bikxi ^janium communis ejie om- 
nium hominum sermo; B-mee 6jaro salus om- 
nium, (ecfocB rpaat^anB o^noro rocy^apcxBa) 
salus rei publicae, summa res publica;B*Mfl£Hie, 
ojKE^anie, Hajeacjta omnium opinio, exspecta- 
tio, spes; BonpeKH b* MH^HiK) praeter, contra 



44 



Bee-TaKH. 



BcTp-fe^ia. 



omnium opinionem; b. omajraie omnium rerum 
desperatio; b. nepenojiox'B omnium rerum per- 
turbatio, b. ectopia cm. ECTopia; EHorjja ,apy- 
thmh na^eataMH orb omnis, Hanp. 9to He jjohijio 
#;o B-m;aro CBi^Hia hoc non cognitum est ab 
omnibus; 6btctbo cuijiajiocb B-mEM-b in fugam 
omnes versi sunt; nojiyiHTB (HaftTn) b. ojjo- 
6peme ab omnibus laudari, probari. Bceo6t- 
eMJijomifi omnia complectens; ad omnes per- 
tinens; b . yMt vir summa copia. BcecHJiLHHH 

cm. BceMorymifi. 

Bee-TaKH tamen; cm. ojrjaaKO. 

Bcen^-no nocpe^cT. totus, Hanp. b. OT^aibca 
KOMy, ^eMy totum se tradere alcui, totum hie 
proprium alcis esse; totum esse in alqa re. 

BcKaKHBaTB 1) — OLicrpo nojtHHMaTLca exsilire 



(de sella), prosilire (e lecto, ab sede); bb ncnyri 
exterreri (.per somnum). 2) b . Ha ito insilire 
(in equum). 

BcEaiiMBaTL fodere, effodere. 

BcKapMjiHBaTB alere; nutrire. 

BcKaTiiBaTi, subvolvere (in alqd). 

BcKa^t equo citato, admisso, (o h'bckojibehxb) 
equis citatis. admissis; libero cursu, effusis ha- 
benis; ixaib b. equo citato hie admisso (equis 
citatis ejih admissis) vehi ejih currere. 

BcKHnaTt,— niTB effervescere; jiaTb b. ferve- 
facere. Bckhiihthtb recoquere; fervefacere. 

Bckojib3b leviter: quasi praeteriens, transiens 

(KaKT> 6bi MHMOXOIOMB). 

Bceop'b brevi, brevi tempore; mox (b. 3a Tint, 
othocet. ^ero heo. npe^meCTByiomaro); bcko- 
pfc 3a Tin, no c jib t o r o paulo post; 
brevi spatio interiecto. 

BcKpHKHBaTB clamorem edere ejih tollere; con- 
clamare exclamare. 

BcKpLisaTB aperire; b nncBMO litteras solvere, 
aperire, resignare. BcKptisaTBca aperiri; 
(o paHaxx) recrudescere; (o pfei) resolvi. 

BcayxB HHTaiB recitare. BcayranBaTBca bo 
*no auscultare (alqd); aures erigere et alqm 
dicentem attendere. 

Bcjr*ji;cTBie ex (ex lege, ex diutino labore); 
propter (senectutem); ad alqd (ad famam belli 
novas legiones scribere); b. sioro itaque; quod 
cum ita sit, quae cum ita sint; quo factum 
est ut ..; ex quo (qua). Bcjit 1 n;'&, hjjth b. 3a 
k£mb alqm vestigiis sequi; jiBJi.aTbc.fi b. 3a 
m£mb alqd consequi; b. 3a npeiypoE ex prae- 
tura (triumphare); b. 3a bthmh aioBaMH sub 
haec dicta; his dictis; b. 3a birmi conti- 
nuo, statim; quo facto ejih quibus factis; Kpn- 
qaTb KOMy b. voce alqm sequi ejih persequi; 
CMOTptTb KOMy b. oculis alqm prosequi. 

BcMaTpnBaTtcfl bo wo contcmplari alqd (cno- 
kohho h BHHMaTejibHo); intueri alqd; contueri 

(He CBOJIfl B30P0BI.); (O^eHb BHEMaTeJIbHO) 

oculis collustrare ejih perlustrare alqd. 
BcnapxnBaTB alis ejih pennis se levare; 

evolare. 
BcnaxHBaTB exarare. 
BcnjiBisaTB emergere se, emergi, emergere (co6. 

u nepeu.). !' 

BcnOMHHaTB, BCHOMHHTB CM. BOCnOMHHaTb*, 

a He Mory BcnoMHBTb lero hh6. alcis rei 
reminisci non possum. 



BcnoMoraTe^BHBin, b. cpeacTBO adiumentum, 
subsidium, praesidium; instrumentum Ocxfigo- 
cTEHcema nero hh6., nanp virtutis); ocoo\ b-b 
plur.; cpescTBa HyatHbra jus. coBepineHia e ao- 
CTEJKeHia Mero hho". opes, facultates, copiae; 
BcnoMoraTejibHbifl BofcKa auxilia, milites auxi- 
liary, auxiliares; = pe3epBB subsidia, milites 
subsidiarii; b. BoftcKa, cocTO.ain;i.a H3B KOHHBiiiBi 
h nBXOTH auxilia equitatus et peditatus. 

BcnoMaHyTB cm. BocnoMHHaTb. 

BcnpHrHBaTB CM. BCKaKEBaTb. 

BcnyrHBaTB excitare; excire (cubilibus suis 
exciti). 

BcnyxaTB tumescere, intumescere. 

BcnBijtB-qiHBoCTB iracundia; excandescentia; ani- 
mus in iram praeceps. Bchbijib^hbbih: ira- 
cundus; praeceps in iram. 

BcniixaTB,— HyTB exardescere, inflammari(co^. 
u nepen.)\ BcntixHyjiB nojKapi cm. noatapi.; 
(q BoftHi, B03CTaHiii) oriri, conflari. 

BcTasaTB surgere (e lecto; a cena E3B-3a CTOJia, 
ad dicendum— mto6li cKa3aTb pfcib); assurgere; 
exsurgere, (o mhotexb) consurgere; se attollere 
(a gravi casu); b. cb nocTejin (o xBopaBmeMB) 
ex morbo assurgere; He b. cb nocTeJin (o 
oojibhomb) esse in lecto; in lecto se continere, 
(jjojiroe BpeMs) lecto affixum esse; b. H3B 
MepTBuxB cm. B03daBaTb; b. npejrB wkwh (H3-B 
yBaweHifl, noweHiii) assurgere alcui; nbnaTBCfl 
BdaTb ad surgendum coniti h npocio coniti; 
3acTaBETb Koro BCTaib alqm excitare. 

BcTasKa .interpositio; verba interposita; ria- 
rojiaMH, cm. BdaBJiHTB. BcTaBJiaTB imponere 
ejih ponere (alqd in loco alqo); inicere, impri- 
mere (alcui rei alqd); inserere (alqd alcui rei, 
in alqd); (bb pfcib, coiHHeme b. ^ito hh6.) inclu- 
dere alqd orationi; interponere, inserere (alqd 
alcui rei). BcTaBo^HBiH interpositus (verba). 

BCTpeBOatHBaTB,— atHTB CM. TpeBOJKBTb. 

BcTpeneHyTBca 1) B3,nporHyTb (otb CTpaxa) 

cohorrescere. 2) B3,3;porHyTB, BCTpaXHyTb- 
cii, npocHyibca (o nTHuaxB) se concutere, 
se excutere, expergisci. 
BcTp-fe^a 1) cojiEHtenie Ejj;ymHXB cb upothbhbixb 
ctopohb occursus; H36iraTb b-^h cb k^mb occur- 
sum alcis vitare. 2) b bi x o ji b Rjin npieMa ko- 
ro hh6. obviam itio; (nocnfcuiHaji) occursatio; 
cm. HaBCipfrry. BcTptnaTB l):=uaTE, no- 
naaaTBca HaBCTpt^iy, cm. HaBCTpi^y. 
2)=n pEHHMaTB excipere alqm; JiK)6e3H0, 
pa^yniHO benigne excipere, bene accipere alqm; 
alqm benigne salutare, alloqui, benigno vultu 
excipere. 3)=HaxojiHTb invenire; b. nps 
venvb oojibmoe 3aipyJiHeHie alqd in inagnam 
difficultatem incurrit; b. npemrrcTBie impediri. 
BcTp , BTiaTBca:l)=nonaji;aTB HascTpi^y, 
cm. HaBcxpi^y. 2)=c xopitcfl cb kbmb 



convenire alqm (e pass, alquis convenitur); 
congredi cum alqo; (Bpaacjie6Ho) concurrere, 
congredi (inter se); signa inter se conferre, 
gradum conferre cum alqo, signis infestis con- 
currere; B. BB JKeJiaHiflXB, MBICJIHX'B cb k^mb 

consentire cum alqo (de alqa re). 3) = c a y- 
qaiBca, aBJATBCfl accidere, evenire, con- 
tingere; BCTpiHaeica npenaicTBie incidit quod 
impediat; ecin He bctp4tetch npeniiicTBie 




BTpoe. 



45 



nisi quid incident mjih intervenerit, obstiterit; 
^acxo BCTpiMaioTCH oScTOflTejihCTBa, Kor.ua.-. 
saepe incidunt tempora, cum... Bctp^uhhh 
obvius; b . streps ventus adversus; mhtb npn 
b- Bfrrpt yento ad verso navigare; nepBBift 
b- primus quisque; quicunque est; quivis. 
BcTpjacxHBaTB,— XHyTB concutere. 
BoTynaTB 1) co6. = bxoahtb bo ^to inire (do- 
mum), introire (domum, in domum), ingredi 
(alcis cubiculum, pontem, fines alcis, sol Scor- 
pionem), intrare (limen, urbem); ascendere in 
alqd, conscendere alqd (navem); tangere, attin- 
gere (terram, oco6. cb KopaSjia); b- Ha nyxb 
viam inire, ingredi {coO* u nepen*); (o BOHCKfc) 
ingredi, intrare, introire (in urbem, cum exer- 
citu in fines hostium), o upeaBOAKTejrfe xaKJKe 
copias inducere in locum alqm, cum exercitu 
hulk cum copiis in terram ingredi, terram 
invadere; nooiflttTejieMB b. (BBfcxaTb) bb ro- 
pojB victorem in urbem invehi; b, bb Ka- 
payxb stationem inire, (cM^Haa ^pyrHXB) in 
stationem succedere; b bb 3hmhlh KBaprapLi 
(cToaHKy) in hibernacula concedere. 2) ne- 
. pen.) b. bb fl;ojrKHocTb inire, ingredi, suscipere, 
capessere munus (magistratum); bb \hojhk- 
hoctb KOHcyjia consul atum inire b. bb blic- 
inyio ^oimHocTb in altiorem locum, ad altiorem 
gradum ascendere, procedere honoribus; b. bb 
rocyAapcTBeHHyro crpKSy, Ha nonpnm,e o6in;e- 
CTBeHHon atoeabHOCTH accedere ad rem pu- 
blicam, capessere rem publicam; na nonpame 
opaTopcKoe ad dicendum se conferee; bb Boen- 
Hyio cjiyatfy nomen dare (militiae), militiam 
capessere; uo^b na^aibCTBo Koro hh6. alcis ca- 
stra sequi; Ha ^be jih6o m£cto in locum alcis mh 
pro alqo substitui, in alcis partes subire, alcui, 
alcis muneri, in locum alcis succedere; b. bb 
cok>3b, 6ofi, dpaKB, cpaacenie, Ha npccxojiB, cm. 
3TH cym;.; bb coBepnienHojifrrie suae potestatis, 
sui iuris fieri; in suam tutelam venire n.n per- 
venire; bb cnopB in certamen cum alqo descen- 
dere; bb pa3roBopB, Geciny in sermonem cum 
alqo se dare, o MeMB hh6. sermonem instituere, 
ordiri, conferee cum alqo de alqa re, de alqo; 
bb neperoBopw agere, colloqui cum alqo de re; 
condiciones ferre et audire; postulare condi- 
ciones (pacis); bb TOBapumecTBO cb k£mb so- 
cietatem inire cum alqo. BcTynaxBca sa Koro 
intervenire pro alqo (apud alqm); defendere 
alqm, adesse alcui. BcTynHTejEBHBiH:, B-Haa 
pfrib *oratio aditialis hh muneris capessendi 
causa dicta, habita (dicenda, habenda). BcTy- 
njieHie ]) ingressus, introitus, adventus; no- 
MfemaTb, BocnpenHTCTBOBaTL B-Hiro BparoBB, 
BotcKa prohibere, quominus hostes fines ter- 
rae ingrediantur; exercitum fines ingredi ne- 
gare se passurum esse; nocai B-Hia Phmjuhtb 
Romanis in terram ingressis; TopmeciBeHHoe 
b. triumphus; npn TopmecTBeHHOMB *B-HiE in 
triumpho; triumphans; upa B-HiE bb aojhkhoctb 
in magistratu (consulatu, praetura)ineundo mh 
magistratum (consulatum, praeturam) iniens; 
bb ^enb hxb B-Hia bb ^ojikhoctb eo ipso die 
quo magistratum inierunt; b, bb HacjrfytcTBO 
adeunda kjir adita hereditas; ao B-nia bb na- 
cjit^CTBo ante aditam hereditatem; b. bo Bia- 



aime possessio; b. na npeciojiB regni initia 
hjeu auspicia, onKcaTejrbHo nocpejn* regnare coe- 
pisse, seab B-nia Ha npecxojiB dies quo regnare 
primum coepitjTOT^act nocii B-Hia Hanpecrojii 
simulatque imperium adeptus est; apyria coe- 
atrneHia onncare^bHO nocpeA- riarojroB'b, cm. 
BdynaTb. 2) = b b e a e h i e, cm* BBe^eaie. 
BoxjocHnHBaTB singultare. . 

BcXOflHTB 1) Ha ^TO, TaK^e COJEHUe bcxosht-b, 

cm. Boexo^HTb. 2 ) o pacieHiaxB exsistere; nasci, 

enasci, provenire. Bcox^b 1) cm, bocxojb. 2) 

o xaifiaxt proventus. 
BcBTuaTB iugerere (alqd in saccum). 
Bciosy ubique, omnibus locis, quoque loco, nus- 

quam non; = b?> jdo6om£ wkcxb ubivis; (no ot- 

HOHieH. KB JHO^aMBJ YUlgO. 

Bo^Kifi omnis; quilibet (mo6oh); quivis (nepBbift 
BCTpi^Hbit); nullus non (KaKB a died, h KaKB 
subst.); nemo non (KaKB subst^ b* 6e3B kckjiio- 
qenia); nemo huh nullus est qui non kjih quin 
ci) conj* = b. ^63^ ncKjno^eHia; quisque (b. bb 

OTfljlBHOCTH B3aTblfi, Ka^Klt); 6e3B B-KOH 

onacHocra sine ullo periculo; 6e3B B-Karo 
ymep6a ,pa Teoa sine ullo incommodo tuo; 6e3B 
B-Koft HaAe^AM sine ulla spe (ho non sine ali- 
qua spe — He 6e3B ntKOTopof Ha^eat^bi, xaKB 
KaKi> non sine tojibko psropK^ecKoe onacaHie 
BMtcTo cum); sine ulla exceptione de3B B-Karo 
H3BaTia, orpaHtweHia; b. pa3 b KaKB (Kor^a) 
quotiens, quotienscumque; ut, ubi, simulac, cum 
(cm. rpaMM.)- Bca^ecKH omni modo ra ra- 
tione, omnibus modis me rationibus. 

BTa&H^ occulte; secreto, sine kih remotis ar- 
bitris (6e3B CBz^ieieft); clam; (bthxomoxky) 
silentio, tacite; (yKpa^oft) furtim. 

BxaJiKHBaTB trudere, detrudere (alqm in alqd). 

BTanTHBaTB inculcare (alqd). 

BxacKHsaTB intro trahere hjih rapere, abripere 
(alqd); Koro alqm pertrahere (in, intra alqd), 
protrahere (in alqd), 

BxesaTB influere, inferri in alqd; o pfefc, cm. 
Bna^aib 1. 

BTHpaTB infricare- 

BTHXOMOJIKy CM. BTaHHt. 

BTOpraTBca irrumpere (in aedes, in castra, in 
partem hostium, domum alcis); irruere (in 
aciem); invadere (terram). BTopacenie irrup- 
tio; incursio hjtii incursus 

Btoph^hbth iteratus; ohb JHOHecB eMy o b-homb 
nopa»teHiE BparoBB nuntiavit ei hostes iterum 
devictos esse. Adv. iterum; b. afeiaTB hto ite- 
rare alqd; b. BcnaxaTb noie agrum iterare- 
Btophhkb ^dies Martis- Btopoh secundus, 
alter; b. pa3B iterum; uo^ith npn Ka^AOMB 
B-po>iB ciOBi alternis paene verbis; bo-bto- 

pHXB CM. BO-BTOpbIXB. 

BToponaxB propere, properanter, festinanter; 
b. HanscaHHoe nncbMo epistula festinationis 
plena; b, ycipoeEHbiH, Ha6paHHbifi tumultuarius 
(castra, exercitus)- 

BTopocTeneHHBTH inferior; secundus (partes— 
poib); B- BonpocB quaestio minor; 3aHHMaib b. 
m^cto secundum gradum tenere, secundum lo- 
cum obtinere. 

Bxpoe dojibme triplo plus; b. Sojibmil triplus, 
BTpoeMB tres- 



46 



BTyirairb. 



BTynnat, nocxaBHTb, npnnecxH Koro b. obstu- 
pefacere, percellere alqm; cxaxb b. obstupe- 
scere; de statu suo deici; (animo) perturbari. 

BraotaTB infigere. 

BTsrHBaTB 1)cm, BxacKHBaxB; b. B03;tyxB ducere 
aera. 2) nepen. b. Koro bo too deducere alqm 
in alqd; implicare alqm alqa re. 

ByaJtB rica; b. Hestcra flammeum. 

ByjiKaHH^ecKiH^ — KaHB cm* bojek... 

Bxoahtb 1) co6. cm. Bcxynaxb; b. bb rasaHB 
(o Kopa&ifc) invehi, pervehi (in portum), in- 
trare (portum, fretum); = BMimaxbca capi, con- 
tineri alqa re. 2) nepeu. b. bb aojuh, mhjiocxb, 
cnopLi, ofiBiKHOBCHie, ynoxpe6ieme, nocioBnuy, 
cm. j^ojirB 2, mhjioctb l, h t. j.; b. bb aiasy 
nomen invenire, nominis famam adipisci, glo- 
riain consequi, assequi, clarum fieri; b. bb 
HeciB alqd in honor e esse coepit; laudem sibi 
)arare, laudem colligere; b. bb m>e nonoaceme 
:!ingere se eum esse, qui.-; boh^hbb Moe no- 
loatenie finge mh fac te esse eum, qui ego 
sum; b. bb no,a;po6HocTH cm. BHHKaxb; bb ,npy- 
atecKia cbji3h = saoKreaxb spyatSy, cm. ,apy3K- 
6a; bb neperoBopn cm, ncxynaxb 2; bb Jifcra 
cm. BCTynaxB 2 (bb coBepmeHHOiixie); bb co- 
CTaBB Hero esse ex (est ex domesticis meis 

BXOflHXB BB COCTaBB M06H ^BOpHH); = npHHaji;- 

jreaeaxb kb ^raciy esse in alqo numero mh esse 
inter cb ace* pi., numerari in cb abl. plur. 
hie inter cb acc.pl/, referri in numerum(ami- 
corum). BxofflB introitus, ingressus; npaBO 
Bxo^a (CBOOOAHbift b.) aditus (in forum, in cu- 
riam); cm. xaiuKe tfoaryiiB; xopacecxBeHHBift b. 
triumphus, (MeHfce xopacecxB.) ovatio. 
BitfbmiaTBca bo too firmiter alqd prehendere, 
apprehendere (manibus); firmiter adbaerescere 
alcui rei. 

B^iepa heri; hesterno die; bb nncBMaxB pridie; 
b. Be^iepoMB heri vesperi. B^epamHin he- 
sternus; bb nncBMaxB pristinus. 

B^eTBepo doiBmifi quadruplus; b, Sojibnie ^mb 
quater tantum, quam quantum. B^eTBepoMB 
quattuor; mbi 6bhe b. nos quattuor fuimus. 

BmecTepo 6oibine ^mb sexies tantum, quam 
quantum. BmecTepoMB "sex (cm. npMribpB 
no#B ciob. B^eiBepoMB). ^ 

BmHBaTB insuere (in alqd). 

Bb npedji. I) Ch eunum. nad. a) Ha BonpocB 
Ky^a? ,pa 03HaHema d^jeh ftBHacenia, in cb 
ace; HMeHa ropo^oBB h h^koxopbixb ocxpo- 
bobb, a xaKate domus u rus bb ace. 6e3B npea- 
lora; npn figere, defigere BOH3axb bo too, 
ynoxpe6jiaexca in cb abl., xoth mbi enpanra- 
saeMB Ky,a;a? b) na nonpocB k o r £ a? ^jlh 
03HaMeHiH BpeMenn, abl. 6e3B npe,p., Hanp. bb 
axy nopy hoc tempore; BBxyate hohb eadem 
nocte; bb napcTBOBame PoMyjia Romulo re- 
gnante; bo BpeMii ^ero cm, BpeMH. c) ^a 03Ha- 
qeHia BpeMeHH na BonpocB KaKB jojiro? 
ace 6e3B npe^., hjh mh 03HaneHia 6e3- 
npepBiBHaro nposoi^teHia stflcxBia nos. cocToa- 
Hia, cb npe^. per, nanp. bo bcio hohb, 
aLH3HB (per) totam noctem, (per) totam vitam; 
na BonpocB bo ckojbko BpeieHE? abL 
cb in eih 6e3B in, Hanp. xBas^Ei bb ^hb, 
xpH pasa bb ro^x* bis in die^ ter in anno; 



Saturni Stella triginta fere annis (npa6jiH- 
3Hxen>HO bb 30 liTB) cursum suum conficit; 
cm. rpaMM. d) wa 03HaneHia MtpBi, stca, d$hbi, 
nocpe^;. accus^ gen., abl. 6e3B npe.ni*; pobb bb 
15 (|)yxoBB fossa quindecim pedum; bb 15 <fcy- 
xobb ^ihhbi, rjiyfiHHM, mspuHBi fossa quinde- 
cim pedes longa, alta, lata; 30jioxoh B4nen,B 
b^comb bb oftHHB (J*yHXB corona aurea libram 
pondo; cm. rpaMM. e) npn narojraxB H3dupaTB, 
Ha3fla^axB bo tixo hmh CKa3yeMaro BBipamaexca 
nocpeji;. aceus.6ez r b Tipe^ovdL(B r hpassmnom.) y 
nanp. Ciceronem consulem creaverunt, Cicero 
consul creatus est, cm. rpaMM.. KaKB ox^jibh. 
BBipajKeHia 3aMtxB: nrpaxB bo ^ito (mh^b, 
kocxh) cm. arpaxb 2; o^feBaxBca bq hxo ve- 
stirialqare; ohb BecB bb oxn;a insignem pa- 
tris similitudinem prae se fert. II) <x> nped- 
jiootcu. nad. a) na nonpocB r,o;t? jt;ia 03Ha- 
iieHia npefcinaHia bb ^eMB jihSo, in cb abl. 
(bb ropoA^ in urbe); = Bnyxpn intra (urbem); 
aMena ropo^OBB h Hfeoxop. ocxpobobb bb abl. 
6e3B npe^Jtora mh bb gen.; cymecxsHT- Hapn- 
n;axeJibHBia bb coe^HHeHin cb totus bb abl. 
6e3B npeflj., cm. rpaMM.; npH oSosHa^eHiE 
m4cxb bb KHnraxB abl. cb in hie 6e3B in, Hanp, 
Cicero primoTusculanarum disputationum libro 
de contemnenda morte disputat (6e3B in, no- 
xoMy *ixo 3xo pa3cy^aeHie o paBHO^yniiH kb 
CMepxH 3aHHMaeTB bcio KHary), ho Cicero in 
primo Tusc- disput. libro de animi immorta- 
litate disputat (abl. cb in, noxoMy too pa3- 
cyacfleme o 6e3CMepxin ,ny m:b 3aHHMaexB xojib- 
ko Hfotoxopyio naexb nepBoft khhte)- b) Ha 
BonpocB Korja? flia o6o3HaHema BpeMeHK, 
o6bikhob. abl. 6e3B npe^jrora (hoc die, anno 
quadragesimo quarto), ho in eo (tali) tempore 
(bb bxomb 3axpy^HHxejrbH0MB notfoacemz). c) 
^jra 03Ha*ieHia pa3Cxoama ojtHoro npe^Mexa 
oxb ,a;pyraro (bb 10-xh maraxB oxb qero hh6.) 
accus. tljk abl. 6e3B npe^Ji., Hanp. decern 
milia (milibus) passuum ab urbe abesse hih 
distare (Haxo^axbca oxb rogo^a bb 10-xh mh- 
mxb); ecan He o6o3Ha^eHa xo^Ka, oxb koto - 
poi oxctohxb too Ha E3BicxH. pa3cxoaniH, xo 
cxaBsxca ab, Hanp. nps6jiH3HxeiBHO bb 2-xb 
MniaxB ohh pacuojroatHiECb jiarepeMB ab mi- 
libus passuum circiter duobus castra posue- 
runt d) wa o6o3HaneHia o,a;eacflBi, bb Koxopofi 
kxo hr6. asiaexca hjth ^McxByexB, cum cb 
abl, cum tunica pulla (bb xpaypnof xor'fe), ho 
h abl. 6e3B cum, ecan npn Ha3Bamn oabsau 
naxo^Hxea onpe^nxejibHoe npniaraT-, pul- 
cherrimo vestitu et ornatu regali sedere in 

SOliO. ^OBOJIBHO ^aCXO «BB» CB CBOHMB na^eat. 

cjife^yexB nepeBo.UHXb nojinie nocpe^CT. partic. 
praes. Km perf., u.'Liibimb npeMO®. cb utHm: 
npejtiom. oxHocnxejibHBiMB, Hanp* cb naiKoft bb 
pyKtbaculum manu tenens;BB caMwxB MarKHXB 
BBipameHiaxB (nopnn;axb too hh6.) lenissimis 
verbis utens; bb Ha^e®^ ^xo.» in spem ad- 
ductus cb ace. c. inf.\ bb BH,ny BoficKa inspec- 
■ tante exercitu; bb thM ira commotus, incen- 
sus hk ut erat ira commotus, incensus; bb cbo- 
cmb yBie^emH ohb 3a6biiB ut erat furiosus 
est oblitus; bbicotbi bb xbiiy BoficKa colles 
qui a tergo copiarum sunt; xaK3Ke nocpe^cx. 




Bhboehtb. 



47 



npujiaxamejihnuxb: HeCTacxie bb ceMeftcTBt 
malum domesticum; yciyra OKa3aHHHa to6oh 
bs> npoBEHnjH provinciate tuum officium; no- 
cpe#CT. uapftuiu: bb E30f>EiiE abundanter; hhox- 
;a;a ciriMyexB bb lax* ynoxpe6EXB .apyroft irpe,nj., 
Hanp. bx> myTKy per iocum; bb mocmb npEcyx- 
CTBis coram me; He pi^o cxaBsxaa na^emx 6e3B 
npe^or* bb 3aBECHMocxn otb cynjecxB., npH- 
aarax. ejh rjraroia : bxo^b bb IIohtb introitus 
Ponti; ero nopoKH bb nepsofi iohogth huius vitia 
ineuntis aetatis; 6nxb ohbixhbimb bb hcmb peri- 
turn esse alcis rei; ynpaatHJixBCH bb newb exer- 
ceri eje se exercere alqa re; o(5bhhjixb, yjin- 
iiaTb bb ^eMB, a pacitaHBaiocB bb ^eMB cm. 
rpaMM. hjte npHBexeHHLie uarojiBi bb caoBapi, 

BbIssab introitus, invectio; npn b-jv6 bb Phmb 
Romam invehens oh invectus. BB£3raaT5 
invehi (victorem in urbem, xaKace Ha Kopafijifc, 
in portum); noB03Ka BBi3acaeTB bb ropo,a;B plau- 
strum in urbem init; b. bb cepe^HHy BparoBB 
se immittere in medios hostes. 

BuCajTTEiBaTL, BiifiojiTaTB effutire, in vulgus 
efferre mh npocxo efferre. 

BLiCuBaTB 1) co6. excutere (alcui oculum); 
elidere (alcui dentes); = y^apaME pa3pyniaxB 
moliri (fores, portam); = neitaHHXB cm. bxoxb 
rjiarojiB. 2) nepen. b. ^to H3B tojiobbi alqd ex 
memoria deponere, memoriam alcis rei depo- 
nere, abicere; ex animo delere ejie eicere alqd. 
BiiGHBaTLCJi est* CEjrh defatigari; confici 
(alqa re); vires alqm deficiunt. 

Bu6npaxB 1) Boodme deligere; xmaxejiBHo H3B 
h^ckojibkhxb jihijb hie npe,n;M« eligere; habere 
delectum (alcis rei, verborum); ^xo CHEiaeniB 
jryniHEMB optare (oGbikh. cb cjrfytyron^ utrum — 
an); suscipere (rationem horum studiurum); 
amplecti alqd; sumere (Capuam; sibi studium 
philosophiae; alqm sibi imperatorem); b. cedfc 
Koro bb 3am,HTHHKE[ (npe^b cy^oMB) alqm sibi 
patronum ran defensorem adoptare; b. m^cto 
flia nero capere (locum castris, templa ad inau- 
gurandum— MicTo, npocxpaHcxBo jt$& HafijaoAe- 
ma noiexa hxhijb); b. ce6i o6pa3B jkh3hh vitae 
rationem inire; ohb BBiSpaiB cefrfc cnoKOHHBifi 
o6pa3B jkh3hh tranquillam vitam secutus est, 
xefrfc b. tua est optio; ecm 6bi h MorB cbo- 
6o;hho b* si optio esset; ohb MoacexB cboSo^ho 
b. optio ei est mi data est; alcui liberum 
arbitrium est 2) = BBi6EpaiB Ha joia- 
h o c r b cm. H36npaTB. BBrtJnpaTBCJa: H3B 
^ero se expedire alqa re; evadere ex alqa 
re, rem* Bh6opb 1) KaKB aificTBie delectus; 
(TmaTejiBHBiH) electio; (KaKB cyameHie o jto- 

CTOHHCTBt H He^OCTOHHCTBi ? TO^HOCTH H H6- 

ro^HocTH) iudicium ? eligendi iudicium; (^o6po- 
boibhbih b.) iudicium voluntatis; (pa3yMHBift 
b.) ratio; c^iaTB b. delectum habere, bb 
neMB alcis rei; b. na ^oijkhoctb creatio; b. b'b 
KOJieriK) HieHaMH ohoh cooptatio; komhuJh 
^a b* KOHcyioBB cm. KOMHuin; ejHHorjiacHBifi 
b. rpaac^aHB consensus civitatis; npaBO B-pa 
(bb KOMsn;mxB) ius suffragii, suffragium; ih- 
mBTB Koro npaBa B-p"a (bb KOMHitiaxB) alqm 
comitiorum ratione privare; npeAJioaKHTB Koro 
MR b pa alcis nomen proponere; b. na^aeTB 
Ha Koro hh6 ( alqs eligitur me creatur, b. bc^x-b 



alqs ab omnibus hh cunctis suffrages creatur 
hh eligitur . 2)=b 03Mo^hoctb, cbo6o- 
jaBBidHpaTB, cbo6o,ihhIb. eligendi 
optio vljlk arbitrium; optio et potestas nnpo- 
cto optio; arbitrium; npe^ociaBHTB KOMy b. 
eligendi arbitrium alcui permittere, optionem 
alcui dare, potestatem optionemque facere 
alcui, ut eligat; naMB npe^ocTaBiaexcfl b., ace^ 
Jiaexe jih bli— hie optio vobis datur, utrum— 
an; npe^ociaBETB KOMy ^ixo Ha b. permittere 
alcui arbitrium hih liberum arbitrium alcis 
rei; npe^ociaBHTB KOMy b. h3x ^ncia Tosapa- 
men alcui permittere, ut ex collegis optet 
quern velit; npe^ocraBHTB KOMy na b. hjeh— 
hjth (&> inf.) alcui condicionem ferre xm propo- 
nere, ut aut— aut; b. 3a to6oh tua est optio. 

BBi6pacBiBaTB eicere (alqm in litus, o Mopfc), 
proicere; exturbare foras; praecipitare (alqm 
de fenestra) ;=H3sepraTB eructare, evomere 
(ignem, flammas, o BoiKaHi). BuCpacBr- 
BaxBca se eicere; se praecipitare* 

Bn6BiBaTB abire; exire, abscedere, discedere 
ab (de, ex) loco alqo; proficisci (Roma, ex 
Asia); b. Ky^a proficisci, se conferre, Hanp- 
Romam, in terras longinquas; b. H3B HRcm 
rpasc^aHB civitatem relinquere atque deponere; 
civitatem mutare; H3^ cTpoa desiderari, Hanp. 
ducenti milites in hoc proelio desiderati sunt; 
proelio debilitari (Curt). 

BBrOtraTB excurrere, procurrere foras; b. Ha 
Bdpt^y obviam currere* 

BBrCtjiHTB deal bare. 

BBiBajiHBaTBca exciderej elabi. 

BHBe3TH CM, BBIB03HTB. 

BtiBepTtiBaTB extorquere. BBiBepTBisaTBCJi 
H3B pyK'B de manibus delabi, decidere; b. H3B- 
no^ pyKB (= ycK0JTB3aTB) e hjih de manibus 

elabi. 

BBiBHxaTB laxare (membrum). Bubhxb rjiaro- 
jtomb; depravatio (membrorum\ 

Bbiboshtb 1) co6. a) educere (omnes suos se- 
cum; milites e castris); producere (Bnepe^i>); b. 
bohcko bb cpajKeme copias, exercitum in aciem 
producere; = yBO^HTB npoHB oxKy.ua abducere. 
b) = nepecejiHXB deducere (coloniam in alqm 
locum). 2) nepen. a) = ycxpanflXB, yHH- 
ti xo m a x b tollere; cniBHie, na Bcer,a;a abolere; 
BBiBecTE oneHB MHoro SoiBmnxx 3ioyuoxpe6jie- 
Hift pleraque pessimi exempli corrigere; b. *?to 
H3B yuoxpeSjiemji alcis rei usum tollere. b) bbi- 
bo^hxb cxtny cm. BHCxpaHBaxB. c) b. cboe 
pojB oxb Koro originem ab alqo ducere d) b* 
saKJiio^eHie colligere, efflcere, cogere (ex alqa 
re), e) b. Koro H3B S^jbt calamitatem alcis le- 
vare; H3B 3a6iy3K,a;eHiii errorem alcui eripere, 
CMBHte extorquere; H3B TepniHiK, E3B ce6a de- 
fatigare alqm alqa re; animum alcis pertur- 
bare; de statu ftjra de gradu alqm depellere; a 
BBiBoacycB ez% xepninifl patientiam rumpo hie 
abrumpo, ^i>wb m6o defatigor alqa re. f) b. hxo 
Hapymy, Ha ^ncxyio boay in lucem proferre; 
patefacere (verum), detegere, manifestum fa- 
cere; b. koxo bb jlio;i;h alqm ad dignitatem pro- 
ducere. Bmbo^htcji ^= bbixoahxb H3i> yno- 
xpedjreHia cm. bbixo,hhxb II, 3 5 b; cm. TaKKe 
HCHe3axB. Bbibo^b 1) co6.=z nepeceaeme, ohh- 



48 



BHBOSHTb. 




caT. nocpe*. transferee, transportare in alqm 
locum; b. nepeceaesueBi Kyaa hh6. aeauctae 
coloniae in alqm locum. 2) nepen. = aarawe- 
Hie conclusio; b-*h xanate consectana (n. jrt.), 
ocTpoyMHBift b. acute conclusum; K&iaxB b., cm. 

BHBOS^Tb 2,C . 

Bhbo3htl TOBapH H3b-3a rpaffifflbi merces m- 
vehere, advehere mm importare; 3a rpaHnny 
merces exportare, ptase evehere. Bhboshhh 
TOBap-b res quae exportatur (exportantur). Bh- 
bob* exportatio (mercium); b. axoro xojapa 
aanpemeitt non licet illam mercem exportare. 

BblB'BflBIBaTB cm. pa3Bi#HBaTb. 

BtiBicKa titulus. 

BHBtTpHBaTica exedi. 

BHBtmHBaTB palam proponere (edictum h ;np.). 

BBirndaTB incurvare, inflectere. BtirneaTBca 

incurvari, inflecti. B&irH6t sIdus; curyatura. 
BBirjia«HBaTB prospicere, prospectare (ex ie- 

nestris, per fenestram). . 

BHTOBapHBame cm. npoH3HomeHie. BiiroBa- 

pHBaTB l)=:np0H3E0CHTI> CM. 3T0TI. mr. 

2) npH 3aMH)HeHiH aoroBopa, yciOBia o c i a- 
b i ax b 3 a c o 6 o n pacisci (alqd ab alqo m 
cb ut, ne, quominus); depacisci (sibi alqd, cum 
alqo partem suam, cum alqo, ut); excipere 
(alqd, Tame cb ut, ne, quominus); stipulan, 
sibi despondere alqd (Ha ochob. o^Hmaibuaro 
SoroBopa); BBiroBopenHBift pactus. ct) sb- 

JiaTB BHTOBOpi CM. BHIOBOpi 3. BBirO- 

Bopt 1) n p o h 3 h o in e h i e cm. sto cym\ 4) 
pactio, stipulate, Maroiaim, cm. BBircraapH- 
B aTb 2. 3) ynpeKi, nopnuame reprehensio, 
CHJiBHte vituperatio, obiurgatio, castigatio; eb- 
iaxb KOMy b. alqm reprehendere, vituperare 
hah obiurgare (aa *ro, de alqa re); noipHTb 
b. vituperari h t. j. BuroBopeiiHira cm. 
BBiroBapHBaTb 2 (bx> bohd$). , 

BHrofla commodum; commoditas (qui ex bestns 
fructus, quae c. percipi potest, ?); emolumen- 
■ torn; utilitas; = Sapwrn-b lucrum (h bt. othomt, 



CMLicii); socTzrHyTafl cdepemeffleMi compen- 
dium; 3apa6oTOK* quaestus; inoxoax. ox-b raro 
fructus; HMtab, noJiyiaTb oxi> nero B-ay true- 
turn capere, percipere, lucrum hih quaestum 
facere ex re; He HMfrrb HHKaKoft b-*bi nullum 
quaestum facere in re; KOCxaBiaTb B-ay pro- 
desse, emolumento esse; utilitatem afferre hh 
habere; 3a6oTHTbca o codcTfieHHoft b-#b prrvato 
suo commodo w compendio servire, cwmosb 
MHoro avidiorem ad suam rem esse (i erent.); 
aamHTb Koro B-flbi alqm fraudare; bx> cbh3h 
pta ciobo BbiroAa snorsa aocraToiHO nepe- 
BecTu cpe jh. po^oMb MicTOHM. hh npniaraT. , 
Hanp. H3b axoro m MeHH npoHcreKaexx. h xa 
eme b., ^to.... inde illud etiam assequor, ut... 
BtiroflHocTE MicTa loci opportumtas. Bbi- 
roAHUH utilis, commodus; (aaronim oapbinrb) 
quaestuosus; fructuosus; qui (quae, quod) lucro 
hih quaestui est; (o itbctb h BpeMemi) oppor- 
tune; b. MbCTonoioateaie loci opportumtas; ro- 
poJTb HMieTb b. Kfecionoioaseme urbs oppor- 
tuno loco sita est; HM-fexb b. MHBHie o komt» bene 
tun honoriflce de alqo statuere; 6biTb b-hbtmi, 
emolumento esse; usui hjk ex usu esse; pro- 
pesse; ,pa koto hh6., ^ero hh6. b-ho conducit 



alcui, alcui rei, ad alqd; *ja Koro_HH6., w«eHa 
b-ho A^aTb ^to hh6. alcis, mea interest alqa 
facere; Ka3aiocb caMMMi. B-HHMb cb mf. com- 
modissimum visum est ct inf.; npeyTaBMTb 

iITO B-b B-HOBTb BH^B (CBirfe) CM. CB*Tb 1, 0. 

BbiroH-B cm. nacT6Hm;e. BbirosaTB exigere; ex- 
pell ere; pastum agere hjih exigere (pecus); b. 
koto H3b aoMy alqm exigere hih protrudere 
foras; alqm domo mh aedibus expellere, ex- 
trudere, exturbare, eieere; alqm exire domo 

cogere. 
BbiropaTB cm. crapaib 1. 
BurpyataTB TOBapti merces exponere. 
BBiflasaTB 1) a) edere; tradere (arma, alqm 
ad supplicium Koro Ha Kasnb); dedere (B*b noi- 
Hoe pacnopflffieme KOMy, oco6. Bpary, pertu- 
gas); restituere (B03BpamaTB, pertugas), b. 
Wry cm. HSflaBaib 2, a; b. H3M±HHHiecKH pro- 
dere, enuntiare alqd-, aperire (comurationem, 
rem omnem, socios sceleris); b)B. 3a-My»i> 
Huptum dare, locare, collocare, h npocio col- 
locare; sa xoro cum alqo alqam mngere, con- 
iungere; alcui nuptum dare, in matrimomum 
dare, tradere. c) = BHniawBaTb expen- 
dere erogare (pecuniam); = pa3saBaTb dm- 
dere, dispensare (pecuniam, frumentum). 2) b. 
KOro, /to sa Koro, 3a ^to perbibere, 
dicere (alqd verum esse, 3a HCTHHy; alqm pro- 
ditorem koto 3a H3MtaaKa); ferre (Hanp. alqm 
inventorem); (jioikho) simulare, mentin (Hanp. 
alqm mortuum esse mentiri); b. cefa 3a koto 
dicere se esse alqm; vocare se alqm; ferre se 
alam- (cb ott^hkom-b xBacTOBCTBa) se lactare 
alqm hih iactare se esse alqm; (o(Smbhxl ceoa 
Kto) se profiteri alqm (Hanp. se philosophum 
HJinsepliilosophiam(virtutem)traditurum);3Ha- 

tokobcb ^ero scientiam alcis rei profiteri; se ge- 
rerepro alqo (Becra ce6a cooTBBTCTBeHHO KOMy, 
nanp pro cive); alqm se esse veil e hih npocio 
alqm se velle (npeTensoBaTb 6biTb ^mt.); (2io»- 
ho, npHTBopHo) simulare, fmgere, mentm (se 
amicum alcui, se grammaticum). BBiflaBa^Bca 
Dcofr prominere, eminere;procurrere, excurrere 
(ab alqa re in alqd, Hanp. in mare, o noiyo- 
CTpoBi); b. H3* boitbi exstare ex aqua; Bbijaio- 
mificfl Ha^b noBepxHOCTbio Mopa altior man, 
excelsior quam mare; o sjaHiaxi,, coopymeHiax-b, 
BHiBHraiomHxca Bnepe^t proici, proiectum 
esse (bt, Mope, in altum). 2) nepen. = otih- 
qaTbCH,cM.3T0Tbrji. BBisaiomiHCff 1) coo.pro- 
minens(collis, dentes, oculi); emmens (trabs); 
excelsus (mons, cornu). 2) nepen. cm. outhh- 
hbih 2; Bbiflaromlflca jihihocth excellentiae 
quaedam (Cic.)\ b. noioateme praestantia di- 
gnitatis; 3amiMaTb bt> rocy^apcTB*. b. nojioate- 
Hie excellere in civitate, excellentius se ge- 
rere in re publica. . 

BbiaaBjiHBaTB exprimere (sucum e semme), b. 

BHHorpaa'b prelo premere uvas. 
BBiaaji6jiB[BaTB cavare, excayare. 
BBiSana erogatio genera,); traditio, deditio; xpe- 
6oBaxb v& b-^h alqm deppscere; so6HXbca 
qbeft b— to efficere ut alqs dedatur. . , 
BBi«BHraTB(BBiBOAHXb BnepwL) promoyere (aci- 
em,castra), proicere alqd.; (b* cpaffiemn) oppo- 
nere (subsidia); b. Bnepe^ ocasHBia ManiHHBi 




4& 



agere testudinem, vineas turresqne (ad oppi- 
dum); TaKB KaKB bb o^nosnb Micrt Smia bh- 
ABHHyTa BnepeflB {Sauraa quodam loco turri 
adacta. 

Bu^eprHBaTi, evellere (dentem alcui); b. hto 
hh6. h3b pvkb alqd de manu deripere, eripere 
alqd ex manibus alcis. 

BtiflepjKHBaTB 1) eotf. = nepeHOCHTB, He ycTy- 
naib ferre, perferre, tolerare, perpeti; b. Ha- 
na^eme BparoBB sustinere hie sustentare im- 
petum, vim nostrum; excipere impetum no- 
strum. 2) nepeu. b. poib peragere partes suas; 
personam tueri, sustinere; He b. poiH perso- 
nam suam male tueri, sibi non constare*, He 
b. cpaBHeHia cb ib-mb nullo modo comparari 
posse cum alqa re. Bu^epsKa (h3b khhth, 
co^HHeHia) epitome, es (H3BieieHie); pi. ex- 
cerpta; pfemTb b— kh excerpere (e libro); eli- 
gere (locos ex poeta). 

Bii,zi;yMKa res ficta hih commenticia; commen- 
tum (alcis rei); mendacium, nanp. poetarum. 
Bii^yMMBaHie excogitatio, inventio; raaro- 
iaMK, cm. BH,a;yMBiBaTi). BuayMBiBaTB exco- 
gitare alqd; rem cogitatione assequi (awry- 
MaTbca xo iero); fingere, comminisci alqd; 
(xnrpo) machinari; (coaraTb) ementiri alqa. 

Bu^BixaTb exhalare (alqd); spargere (odores). 

BuA^Jisa confectio; narojiaMH. BbiRBJiBiBaTB 
fabricari, conflcere; b. Koaty coria subigere. 

BHfltjraTB seiungere, segregare (alqd, alqm ab, 
ex alqa re, Hanp. alqm e numero civium se- 
gregare; equitum magno numero ex omni po- 
puli summa segregate). 

BfciacuraTB 1) HCTpeSaarB o r h e m b exu- 
rere; comburere, concremare (omnia tecta); 
incendio delere. 2) b. ito Ha qen hh6. 
inurere (alqd alcui rei, alcui notam — oefiMo). 

BBiatH^aTB exspectare alqm, alqd (eventum 
belli); Tame cb cjrfc.ayioinHMB dum cb conj., 
si, ut hih cb noce. eonpocoMh; opperiri alqm, 
alqd; b. y,a;o6Haro ciyiaji occasionem aucupari, 
captare. 

BtiacHMaTB exprimere. 

BusAOpasjiHBaTB ex morbo convalescere, re- 
creari; morbo levari; npocTo convalescere; ohb 
BHSAopoBtiB, xaote melius ei factum est. 
BBi3£OpoBJieHie sanitas restituta nan red- 
dita; valetudo confirmata z npocTo salus; sani- 
tas; nocii ero B-Hia valetudine restituta, post- 
quam convaluit; no b— Hia (=noKa He bbi- 
3^opoBteTB) dum convaluisset; He hm^tb Ha- 
fleayrbi Ha %e jra6o b. alqm hjth alcis salutem 
desperare; bc£ Bpa^a coMHiBaroiaa bb ero 
b-hih omnes medici diffidunt; a medicis de- 
sertus et relictus est; HaxoflHTbca sa nyiE kb 
b-huo convalescere; MiinaTb B-Hiio impedire 
valetudinem. 

Bbisobx. 1) Ha noe,a;HHOKB provocatio; $$- 
jraTb b. cm. Bbi3biBarb; nojyHHTb b. ad certa- 
men (singulare) provocari; npHHHMaib qefi b. 
condicionem accipere; adversus alqm provo- 
cantem arma capere; He npHHHMaib B-Ba 
evocatum pugnam detrectare. 2) b. k$ cyay 
vocatio (in ius), onncai. raarojiaMH, cm. bbi- 

3bIBaTb i. 

Btisojia^HBaTB inaurare alqd; aurum inducere 



alcui rei; auro inducere, auro polire alqd; b h- 
soao^eHHbift TaKace auratus (milites aurati 

— CB BBISOJtO^eHHblMH njaiaMH). 

Bbi3HBaTB 1) vocare foras, evocare; b. airrepa 
actorem revocare. 2) b. Ha cocTfl3ame 6o% 
noe,a;HHOKi provocare, evocare alqm ad pu- 
gnam; elicere alqm ad certamen; lacessere ad 
pugnam (pa3apaacaa- npoTHBHHKa). 3)=npn- 
3HBaTb, npnrjianiaTb vocare, arcessere 
alqm; citare (patres in curiam per praeconem; 
iudices); o aoijkhocthhxb JiHnaxB, B-Barom.HX'b 
Koro kb ceSi evocare; b. bb cy^i in ius vo- 
care, in iudicium arcessere alqm. 4) b. Kaxoe 
hho\ ivbctbo, cm. B036yat,a;aTB. BBzsBiBaTBCx 
Ha ixo profiteri alqd, recipere alqd (in se, sibi); 

b. qTO hh6. c^feiaTb polliceri, profiteri cb oca. 

c. inf. 

BbrarpBiBaTB (noiyiaTB Sap&rnrb, npnGbuib) lu- 
crari, lucri facere(magnam pecuniam); MHoro b. 
multum lucri auferre, magnum lucrum hjih: 
quaestum facere (in alqa re); Hmero He b. 
nihil proficere; b. BpeMa, cpaateHie, npon;eccB, 
3aoa^B cm. BpeMfl, cpaateme, .mtio 5, 3aiuiaji,B. 
BbinrpBimi lucrum; pecunia. 

BHHTH CM. BHXOflHTb. 

BbiEa3BiBaTB ostendere (potestatem suam); pa^ 
tefacere (odium in alqm); = ^0Ka3HBaTb prae- 
bere (alcui fidem in periculis, Nep.)\ navare 
(ciapaiejibHO b., benevolentiam suam in alqml: 
probare (virtutem); praestare (fidem, benevo- 
lentiam); (Ha A&ii) uti alqa re (prudentia, for- 
titudine); HBHTb npn qeMB jrn6o adhibere (in 
amicorum periculis fidem et diligentiam); esse 
cb abl. qualitat. (Metellus tanta diligentia. 
fuit, ut..); b. HHTepecB, oxoiy kb leaiy de- 
lectari alqa re, duci (fabellarum auditione); b. 
He3naHie iero ignarum esse alcis rei; Sojib- 
myio xpaSpocib bb cpaateniH fortissime pu- 
gnare in proelio; Soibmyio CHjy boih magnae 
constantiae documenta'edere; b diaro^apHoeib 
(Ha ^bjtb) gratiam referre; b. ce6a KaKHMB cm. 

BblKa3bIBaTbCff. BHKa3LIBaTBCa 1) B&IKa3H- 

BaTb ce6a KaKHMB, a) o lanaxB, se ostendere 
alqm (ducem, alcui inimicum); se praebere 
alqm (in alqm, in alqo, in re alcui); se prae- 
stare (virum); reperiri (luxuriosus, dissolu- 
tus, intemperans reperiebatur); esse (iniastum, 
severum in alqm). b)o npe.HMeTaxB, appa- 
rere (cb ace. c.inf \ cb npedjioM. eonpjoum.): 
elUcere (6pocaTbca bb Ma3a, amicitia inter 
aequales, alqd in re, in alqo); b. bb ieMB, 
npn neMB cerni in re, alqa re (hae virtutes 
in agendo, ea actio in hominum commodis 
tuendis; fortis animus et magnus duabus ma- 
xime rebus). 2) OTJiniaTbca npe,a;BKiMB 

CM. OTXHiaTbOS 2. 

BbiEajiBiBaTB effodere (oculos alcui). 
BbiicanBiBaTB cm. BbiptiBaTb. 

BblKapMJIHBaTB CM. OTKapMJCHBaTb. 
BHEHABZBaTB CM. Bbl5paCbIBaTb. 

BbiKJia.nMBaTB, BBijioacHTB 1) xoBapu expo- 
nere, proponere merces, res venales. 2) b. 
ito tibmb hh6. obducere, tegere, contegero 
(alqd alqa re); ito hh6. CBiatnMB ^epHoM^. re- 
centibus caespitibus consternere alqd. 

BuKJieBBiBaTB K0Myrjra3a effodere alcui oculos. 



MyCCEJIlyCb. PYCCKO-JlATHECKlfl CJIOBAPb. 



50 



BBIK3IH>H:aTB, 



BtfKJOO^aTB CM. HCKIKJiaTb. 

BttKOBHBaTB procudere (gladium); Boo6me, H3- 
roioBjiaTB fabricari (gladium, fuMina), facere 
(gladium) . 

BtiKOJia^HBaTL excutere, elidere 

BttKOJEOTB CM. BBIKaiWBaTb . 

BuKpamnBaTB, BirapacHTB colorem inducere 
alcui rei. 

BtiKynaTB, — naTBca cm. Kynaxb, — naxbca. 

BBiKynaTB, BBiKynHTB redimGre (captivos, e 
servitute, pecunia, pretio)- 

BfiiKyn't 1) KaKTi .ntHCTBie redemptio; na- 
rojiaMH. 2) = BbiKynHaa cyMMa pecuniae 
quibus alqs redimitur; aurum quod pro re- 
demption alcis affertur; pactum pro. capite 
pretium; bb cbh3h pta h npocxo pretium, 
pecunia. 

BsiJiasKa eruptio, excursio; ^iiaxb b— Ky erup- 
tionem hih excursionem facere; erumpere (ex 
castris; portis; ad alqm; in alqos; in statio- 
nes hostium). 

BujcaMHBaTB effringere, refringere (ianuam, 
claustra); cx> GoibiHHMB ycniieMB moliri (fores). 

BtiJEexaTB evolare. 

Bbl Jie^HB aTB CM, BMltHHBaXb. 

BmtHBaTB effundere, profundere (vinum);=ox- 

iHBax£ mo hh6. h3b Mexana cm. ihtb 2. 
BnjifesaTB eniti, evadere ex; prorepere (bbi- 

noi3axb). 
BbijrtrrjiHBaTB fingere. 
Bbijrfc^HBaTB sanare, sanum facere alqm; sa- 

nitatem alcui restituere. 
BHMajiHBaTB exorare, (nacxoHxeibHO) expo- 

scere alqd (victoriam ab dis). 
BHMaHHBaTB a) Koro elicere (alqm ex loco, 

hostem ad proelium). b)nxoyKoro elicere 

(verbum ex alqo, sententiam, arcana alcis). 
BuMapBiBaTB 1) caeno replere hih illinere, in- 

quinare hih npocxo inquinare (alqd, se alqa 

re). 2) (HanncaHHO*e)=B li m e p k h b a x b delere, 

exstinguere; (nncaHHoe Ha bockoboh AomeHKfc) 

inducere, 
BuMa^HsaTB madefacere. 
BsiMamaTB (Haxnpaxb 6iaroBOHHbiMB MaciOMi) 

ungere, perungere; unguentis oblinere. 
BBiMamnsaTB lapide, silice his saxo sternere; 

munire. 
BuMexaTB verrere, everrere;=oiHmaxb pur- 

gare. 

BuMemaTB,— MecTHTB ^to Ha kom:b poenas 
alcis rei expetere ab alqo; y6ieme poftnxeiefi 
b* Ha CHHOBbHXT* poenas parentum a filiis re- 
petere; ulcisci alqm pro alqa re; b. Ha komb 
cboh rH^Bi> iram omnem in alqm evomere 
(Terent\ virus acerbitatis suae evomere apud 
alqm (Cic)\ bilem effundere, stomachum in 
alqm effundere, 

BuMHpaTB (o ceMeflcTB-fe, po^i) extingui, inter- 
ire; (o jtOMi, ropo,nfc) vacuum fieri funeribus; 
bb ropo^t KaKB fiysxo set bmmopih * vastum 
in tola urbe silentium est; velut nocturna 
solitudo per urbem agitur. 

BHMoraTejrBCTBO (TjeHerb) violenta exactio 
pec uni arum; ooBHHHXb Koro bb b— b^, ocynnxb 
3a b. accusare, damnare alqm de pecuniis re- 
petundis; oSBHHeHHbil bb b— b^ pecuniarum 



repetundarum reus. BHMoraTB exprimere al- 
cui alqd; extorquere alqd alcui. 

BHMOKaTB,— KHyTB CM. HpOMOKaXb. 

Bbimojebhtb dicer e 3 b- ciobo verbum edere 

hih mittere. 
BuMBTBaTB 1) co6* abluere; eluere. 2) nepeu. 

o Aoawfc, Mopi abluere,^no^MbiBarb subluere. 
BttMBEcexB cm* BHjyMKa. BuMBrnuraTB cm. 

Bbi^yMbiBaib; BbiMbimieHHbifi fictus, com- 

menticius; ementitus; falsus, 

BMMiHHBaTb CM. MiHflTb. 

BbiMtpHBaTb metiri, emetiri (castra, agrum); 
dimetiri, 

Bbimh uber. 

BBiHHMaTB eximere (alqd alcui rei, de, ex re); 
(flocTaib OTKy^a hh6.) promere, depromere, 
expromere ex; demere de, ex re; b. Me^^b H3t 
HoateHx* cm. odHamaib; b. jspeGiu cm. ffipe6ifi; 
b. mT> no^ Mero protrahere- 

Bbihochtb 1) co$. efferre, proferre foras h 
npocio efferre, proferre. 2) nepen. a)=nepeH0- 
chtb ferre, perferre, tolerare, pati, perpeti; 
qacTO ferre ac pati, perpeti ac perferre; He 
6biTb B-b cocTo^nis b. Hio hh6. alqd ferre, 
tolerare etc, non posse hih npocTO alqd noa 
ferre etc. b) b. npHroBop'b (o cy^baxi>) senten- 
tiam ferre, dicer e (de alqo); b. CMepTHLit npnro- 
Bopx* capitis damnare } condemnare alqm; b. 
onpaBAaxeibHUH npsroBopxi solvere, absolvere, 
liberare alqm alqa re (culpa, crimine culpae). 
Bbthocjihboctb patientia (bi» newb alcis rei, 
laboris, laborum, frigoris, aestus); duritia. Bbt- 
HOCJtHBtiH, bhhoc^hbbeh patiens (laboris, 
laborum). Bbihocb xfejia, noKoiHHKa funus; 
exsequiae funeris hih npocxo exsequiae; pompa 
funeris, funebris h npocxo pompa (norpefiaib- 
Hoe mecxBie). 

BHHyro,n;aTB 1) cm. npHHyamaxb. 2) b. y (h3b> 
Koro mo exprimere hih extorquere alcui alqd 
(id quod petimus, confessionem culpae); excu- 
tere alcui alqd; cogere alqm cb inf. hih ut, 
(piftKo) ad alqd; BBiHyae^eHHLifi coactus, co- 
actus et expressus; invito alcui extortus (Hanp. 
co3Hame). 
BtiHBipHyTB emergi, emergere. 
Bbina^aTB 1) excidere (dentes alcui excidunt); 
decidere; elabi, prolabi; intercidere (littera, 
verbum); Boioca BbinasaioxX) capilli defluunt; 
b. H3i> pyKB elabi, excidere manu, de manibus; 
xaote nepen. b. H3B naMiixn elabi, excidere- 
memoria; excidere, effluere ex animo. 2) o 
c h i r fe nives cadunt hih decidunt; Bbina,a;aexB 
MHoro CHiry plurima nix e caelo delabitur. 3) 
6e3Miu. Bbina^aexB Ha aoiio Koro contingit r 
accidit alcui. 
Btnia^KaTB cm. BMMapbiBaxb 1. 
BunnBaxb ebibere;jepotare, B^Kiacc. npo3txoib- 
mpartie. epotus; exhaurire (poculum, vinum). 
BBtnHCKa^^Bbi^epjKKa, cm. 9to ci* BBinHCBi- 
BaTB 1) cnncbiBaxb cx» nero exscribere, trans- 
scribere, transferre (alqd ex libro alqo). 2) 
S^iaTb bliuhckh excerpere decerpere; o ih- 
xepaxypHoft Kpa^i compilare alcis sapientiam 
hih scrinia. 
Btimia^HBaTB numerare, solvere, exsolvere, 
persolvere, expendere (alcui pecuniam). 




51 



BtinjieBHsaTB exspuere alqd. 

BBIUJILIBaTL CM. BCMMBaXb. 

BEmojiacKHBaTB eluere, perluere. 

BunoJisaxB prorepere (ex re). 

BtinojiHeHie confectio; effectus (conatus tam 
audax traiciendarum Alpium et effectus); res; 
OTJtoacHTb b. rem differre; npn b-bjh (bo 
BpeMH B-Hia) in re efficienda mh gerenda; 
BocnpoTHBHTLCfl BHiio Hero ne res conficiatur 
obsistere; npncxynnxb kb B-Hiio ^ero alqd 
facere hjih efficere coepisse; 6bicxpoe b. celeri- 
tas; cm. xaKace EcnoiHeme. BHnoaHaTB ad 
exitum perducere; conficere (coBepm. okoh- 
raxb); efficere, ad effectum adducere(ycxpoHXb); 
perficere (npH^axb neMy B03MoacHoe coBepineH- 
ctbo); absolvere (BooSme kohhhxb); peragere 
(ncnojiHaxb); perse qui (nponecxn no bc$mb 
cxeneHaMB pa3Bnxia); exsequi (^oBecxH ao 
KOHita); y^a^no BbinojiHHBB mto hho. re expli- 
cata; b. Hbn nopyneHia alcis mandata exsequi, 
persequi; ho b. na^axaro fliia opus institutum 
omittere, rem incohatam relinquere, cm. xarate 

HCnOjIHHXb 2. 

BunpaBJitfTb 1)cm. BbinpaMiaxb. 2) cm- ncnpa- 

BiaXb. 

Bbinp auras axb peter e alqd ab alqo hie petere 
ut*.; rogare (alqd ab alqo, alqm, ut..); preci- 
bus petere mh expetere (alqd ab alqo). 

BunpurnsaTB exsilire; prosilire (Bnepe^B); se 
eicere (navi). 

BunpffraTB iumenta disiungere; iumentis, equo, 
bovi iugum demere. 

Bwnp^MJiHXL dirigere, corrigere alqd. 

BmnyrHBaTL cm. Bcnyrnsaxb. 

BunyKJibiH convexus; b. pa6oxa opus caelatum; 
cocynB b. paSoxbi vas caelatum. 

BraiycKaTB 1) alqm exire pati; alqm emitter e 
(foras, ex urbe ); b. Ha bojiio (niftffHHKa) e cu- 
stodia emittere, vinculis exsolvere, (pa6oBB) 
manumittere; b. hxo hh6. E3B pyKB dimittere 
alqd de, ex manibus, Koro hh6. alqm emittere 
e, de manibus. 2)=nponycKaxb omittere, prae- 
termittere, praeterire, silentio praeterire. Bti- 
nycKB 1) missio, emissio, dimissio (xaiuse H3B 
tcmhhi;li). 2) = nponycK r b oinissio,praeter- 
missio. 

BunyxbiBaxE explicare, expedire ex re. Bbt- 
nyTBrBaTBCH expedire hjih explicare se ex re 
(co6. h nepen.). 

BunBTTBEBaTB exquirere, perquirere ex alqo; 
sciscitari alqd ex alqo, alqm, cb noes, eonpoc^ 
h 6e3B donojiu.\ sciscitando, percontando mh 
jnterrogando alqd elicere ex alqo* 

B£Epa6axbiBaxB conflcere, perficere; componere; 
(DECbMeHHO) conscribere; = oxatjibiBaxb 
felaborare (alqd; bb Kiaccira. npo3i xojibko 
elaborari n elaboratus); xmaxeibHO BbipaSoxaH- 
Haa pfc^b oratio accurata, accurate scripta. 

BbrpaBHHBaxb aequare, coaequare, exaequare 
(no oxBicy); complanare (s^aaxb pobhbimb, 
luaHnpoBaxb), 

Bnpa»aTB,H3o6pa^axb ciosaMn dicere; (^asaxb 
3Haxb) significare; (o6o3Ha^axb) notare; (o6Ha- 
pyaiHBaxb) indicare, declarare (benevolentiam 
litterae alcis); (xoiho n acno) verbis efferre, 
eloqui, exprimere; (onpe^eHHO h iiojiho) ver- 



bis nan oratione alqd consequi mh exsequi; b. 
hxo hh6. pasia^HbiMH cnoco6aMn rem variare; 
xo, qxo xpy,a;Ho BLipa3HXb res ad eloquendum 
difficilis; a axoro He Mory Bbipa3nxb hoc ver- 
bis eloqui non possum; b, Mbicib sententiam 
verbis efferre; b. cboel mhcih, MHtHie cogitata 
mentis eloqui, dicere quod sentias; dicere, ape- 
rire sententiam suam; mentis sensa explicare; 
sensa exprimere dicendo; b, o6myio MLicjib Bci>xh 
efferre (verbis), quae omnes animo agitant; 
b. pa^ocxb gaudium significare; significo, me 
gaudere; b. meiamn dicere quae optes; quae 
quis velit expromere; b, coMHtme dubitare (de 
alqare, nnpocTo ace* pronom^ haec); onb bli- 
pa3HJTb roxoBHoexb dixit se non recusare (re- 
cusaturumj; B.-djiaro^apHOCib, Hey^oBoibcxBie 
cm. 3xh cym;.; cm. xaESKe BbiCKa3MBaxb. Bupa- 
maTBca 1) dicere, loqui (Latine, bene); (nncb- 
MeHHo) scribere; b. xaKX. hunc in modum loqui, 
his verbis uti; ohh xaicb Bbipa3FiHCb talis fuit 
eorum oratio; b^l xh xaKb BLipa3Mc.a sic enim 
dixisti; b. npaBMbHO apte dicere, HenpaBHJibHo 
perverse; j*cho, xomho plane, expresse dicere, 
E3Hm;HO eleganter, HecKia^HO asperius; hto'6h 
Bbipa3nxbC£ MarKO ut lenissime hjih levissime 
dicam; k ne Mory jrynme (xonnie) Bbipa3RXbCH 
magis proprie nihil possum dicere. 2) n p o a- 
BiflXbca, noKa3tiBaxbCH apparere, eminere, 
expressum esse, cerni in alqa re; na ero rau,t 
. BBipaacaexcji ne^ajib signa doloris vultu osten- 
dit; acecxoKocxb ex eius ore emmet crudelitas; 

CM. XaKSKe BLICKa3blBaXbCH. 

BBrpaECflaxBca cm. Bbipo^axbCH. 

BBipaKeme 1) caMoe ,a,McxBie, ho h BMpaateH- 
Hoe enuntiatio; significatio; b^xbohxi, nncb^ 
Max* saKjiio^ajiocb xojibKO cjra6oe b. xBoero ko 
MHi pacnojio^teHifl litterae, quas ad me misisti, 
exiguam significationem tuae erga me volun- 
tatis habebant; b. OAoSpeHia cm* o,a,o6peHie: b, 
yAHBJfema (Bocxnm;eHia) admiratio; rpoMKoe b. 
BocxnmeHia clamor et admiratio; b. jtioSbb:, 
6jraro^apHocxn, yBamema cm. H3i>aBjieHie. 2) 
BcaKifi 3HaKb, BLipaacaiomiH KaKoe hh6. npe^- 
CTaBieHie, omymeme, oco6. a) = cjioBO vox, 
verbum, vocabulum; nomen, appellatio (ua3Ba- 
Hie); KpaxKoe b. breviter dictum; cy^efeoe b. 
vocabulum forense; coi^axcKoe, noeHHoe voca- 
bulum militare, verbum castrense; b. 3anMCTB0- 
BaHHoe H3b 6bixa MopaKOBb verbum nauticum; 
ronopHXb Bb acHbixb, onpeAiieHHbiXE, H3am,' 
Hbixb, HecKia^Hbixb B-axB cm. Bbipaataxbca 1; 

H3JiaraXb HXO Hn6. BX> CaMblXb B3LICKaHHHXB, 

H3am;HbixB B-axx> electissimis verbis alqd ex- 
)onere, explicare; exquisitissimis verbis alqd 
!audare; o6pam,axbca kt> KOMy bb no^xHxejib- 
HBixb B-axb honorifico ergo alqm uti sermone; 
ohb scer^a bb caMBixb noHXHxeibHbixb b-hxb 
ox3HBaexca o IIoMnet nunquam nisi honorifi- 
centissime Pompeium appellat; no3BOiaxb ce6*fe 
caMbia ocKop6nxeibHbia b. oxHOcnxeibHO Koro 
nullis verborum contumeliis parcere de alqo, 
in alqm; ,pa axoro y MeHa h^xb B-Hia hoc 
verbis eloqui non possum; ^acxo nocpe,acx. 
neutr. pronom^ Hanp. axa s^a B-Hia haec duo; 
ji;jia 3XHXB ^syxb noHaxin rpeKH BMtioxb o^ho 
b. haec duo Graeci uno nomine appellant; H3- 

4* 



52 



BfcipacTaTt. 



BfccTEoe b. ApHCTEnna illud Aristippeum. b) 
b. J e n. a cm. anno 1. 3) c n o c o 6 1> b bi p a- 
s e h i a. cjiort oratio; genus, modus di- 
cendi; sermo, dictio; verba (oTfliaBH. cjiosa); 
naroaaMH dicere, scribere. BupasnTejiB- 
hoctb argutiae, vigor (jkeboctb, otohb, *ex 
eius vultu magna vis vigorque elucet); CTa- 
paTbca npa^aTt b. iany, raioey, .nBBaceHiaRrB 
in oris et vocis et motus moderatione elabo- 
rare. BBipaaHTeJiBHBiH expressus (jichuh); 
significans (to^ho BBipajKaronuft cmmotb, o cjio- 
Bi); fortis (chibhhk, o piin); nervosus, gravis 
(06-b opaTopi); b. na3a oculi arguti; b. ^epTBi 
jiHna argutiae; He b. langtiidus (vultus), Ian- 
guens (vox); frigidus (cjiori, 6e3HB4THBra). 
BiapaCTaTB crescere; adolescere; pubescere (ao- 
cTHrayTB ap-feaaro B03pacTa; TaKate o pacTe- 
Hiaxi>); ali, nutriri (caelum, sub quo alitar; nu- 
tritus in arniis); Btipocniift cpe^H boekb r 
pa36oeBB in bello et latrociniis natus, cpe^E 
HayTOHX-B 3aHarifl in litteris natus; b. Ha py- 
Kax'b Koro in manibus alcis educari; MOJiojitie 
pnMJflHe BLipacTajiH cpean... Romani iuventu- 
tem exercebant inter...; oHCTpo b. adolescere 
(o jDOAflXb, ho h o noc , BBax'&), avide se promit- 
tere (o aepesBaxi.). BiipamaTB educare, nu- 

trire . 
BnpoKaaTBca degenerare (<J)E3h<i. h HpancTB.); 

depravari,corrumpi;(o HeoAym. npeflM.)in peius 

verti. .„ • 

BnpoHflTB amittere (captum piscemV, omittere 
(arma); b. wat* pyia emittere, dimittere alqd 
de, ex manibus. 

BBipOCTaTB, BBipOmaTB CM. BBipaCTaTB, BB1- 

pamaTB. 
BnpyfiaTB excidere (silvam, lapides, viam inter 

montes). 

BnpyraTB castigare verbis (b*b HaKa3aHie 3a *rco 
hh6.); increpare (voce, verbis); conviciis con- 
sectari; convicium facere alcui; maledicta in 
alqm conicere; graviter alqm obiurgare. 

Bnpy^aTB 1 ) cm. BBixynaTB. 2)ocBo6oK,a;aTB, 
BBinyTBiBaTb Koro liberare (alqm re, ex re), 
expedire, exsolvere (alqm re), eripere (alqm 
ex re). S^nojiy^aTB aeHBrn ot* npo,a,a»H 
pecuniam, alqd alqa re divendita recipere, ex 
alqa re reficere hjih redigere. BBipyraa 1) 
BHKynT. redemptio, naroaoMB redimere. 2) 
ocBo6oa^eHie liberatio; kuth Ha b. Koro 
alcui subsidio venire, succurrere. 3)— BBipy- 
neHHBia .neHtrH pecunia parta; lucrum (6a- 

pBinrB). 
1. BBipBisaTB, BBipBaTB 1) evellere, vellere 

(alcui dentem, linguam); eripere (alqd alcui, 

ab alqo; TaKme eripere alqm ex periculo; Can- 

nas velut e fauci'bus Hannibalis; patriam, alqm 

ex manibus hostium); extrabere (telum e cor- 

pore); b. cb kophcmb cm. KopenB; b. wsh pyKE 

alqd de manu deripere; ^to y Koro hh6. Wfo 

pyrcB eripere alqd ex manibus alcis; alcui alqd 

e hie de manibus extorquere (sicam, gladium); 

b. tswb ibext. an6o o6BaTii alqm de complexu 

alcis avellere atque abstrahere. 2) nepeu. b. 

Eoro ext> dfcflbi, . Heciadia eripere alqm ex 

miseriis; b. Koro H3i. pyira cMepTH eripere alqm 

a morte. BBipBraarBca 1) co6. a) se eripere; 



vincula abrumpere (o aoina.ii.E e Apyr. khbot- 
hbix-b); H3i pyK-b soro e manibus alcis se eri- 
pere, de manibus elabi; b. 33* ooMTift eripere 
se e complexu alcis. b) SpocaTBCs oTicyaa 
erumpere, prorumpere (portis, foras); proripere 

loCO OH ex lOCO. C) B. £31. yCT-B, CJIOBfc 

excidere, elabi (verbum alcui hie ex ore al- 
cis). 2) nepeH.^oTjrtiBiBaTBca orb *iero se li- 
berare (alqa re, ex alqa re); se expedire (ab 
alqa re, ab omni occupatione); se eripere (ex 

hie de alqa re). 

2. BtiptiBaTB, BBiptiTB 1) effodere (terram, au- 
rum); eruere (mortuum); e terrae cavernis eli- 
cere alqd (ferram). 2) poa ]^Aih <ito hb6. 
effodere (lacum); fodere (puteum KOjro^en.B). 

BBip:B3aTB, — 3BiBaTB 1) exsecare, excidere 
(linguam alcui). 2) b. Ha v&wh moo, rpaBE- 
poBaTB exsculpere; incidere in alqd, in re, al- 
cui rei; insculpere alcui rei, in re. 

BBicaajta bohck-b egressus; escensio; oaroaaME, 
cm. BBicaatEBaTBca. BucaaEHBaTB BotcKa ex- 
ponere (milites, copias, exercitum e navibus, 
in terram, in litore); e classe educere (copias). 
BHcaaKHBaTBca exire ex, de navi, egredi 
in terram, b'b CBa3H piqn h npocro exire, 
egredi; escendere, escensionem facere (oco6. 

BOHCKaXL). 

BbicacHBaTB exsugere (sanguinem). 

BBICBHCTBIBaTB CM. OCBHCTBIBaTB. 

BticBo6o3K,naTB, — ca cm. BBrayiBiBaTB, — ca. 
BuceJieHie, — jteHeni-B, — jihtb, — jiaTBoa 

cm. nepecea.... 
BticepeCpaTB alqd argento hjie alcui rei ar- 
gentum inducere; BBicepeGpeHHBifi argenta- 

tus, argenteus. 
BBiCH»HBaTB=BBiBOSHTB nTeHEOB'B excludere 

(ova). 
BticKadJiHBaTL radere, eradere. 
BBicKa3BiBaTB eloqui, enuntiare (cogitata men- 
tis); dicere (dico quod sentio; verbis dici non 
potest); OTKpuTO, acHO b. aperire (sensus 
suos);=: 3aaBiaTB, ^aBaTB 3HaTB edicere; H3- 
aaraTB exponere; b. mbicie, MHfcHie cm. BBipa- 
ataTb h MHiHie; b. pa^ocTB, ateaame, comh4- 
Hie, totobhoctb cm. BBipaacaTB; b 6jaro,nap- 
hoctb cm. SiaroaapHOCTb 2, b; b. noxBaay KOMy 
laudare alqm, nopimaHie reprehendere, vitu- 
perare alqm. BticKasBiBaTBCa 1) o neM^, Ha 
c ^ e t i. ^ e r o, k o r o dicere, loqui de alqa re, de 
alqo; verbis exsequi alqd, dico, proflteor quid 
sentiam de alqa re, de alqo; = BBicKa3BiBaTB 
cboh mbicjie, ^yBCTBa, MHime cm. BBipaataTB; 
ct> nopHnameM'B, noxsaioE b. o komh. cm. bbi- 
CKasHBaiB; cb npeaptHieirb contemptim de 
alqo, de re loqui, Tame despicere, contemnere 
alqd; b. sa Koro partes alcis sequi; in alcis 
partes transire;=npncoe^HHETBca Kb MHfemio 
in alcis sententiam discedere; b. npoTHBi. Koro 
inimicum se alcui ostendere; b. 3a, npoiHB'b 
qero bene, male sentire de alqa re; alqd ac- 
cipere, probare, recusare, improbare; rpoMKO 
b. npoTHBi Koro, nero reclamare^ alcui, alcui 
rei; otkpbito b. npe^B kbm^ totum se patefa- 
cere alcui; ,a,aTb KOMy BBiCKa3aiBca alcis verba 
audire, alcui colloquendi copiam dare, facere. 
2)=npoaBJiaTBCfl, BUKa3MBaTBca appa- 




53 



sere, cerni; b*b tbogmti nscBMfc acHO BHCKa- 
SHBaexca TBoa 11060BB magnam amoris tui 
declarationem habent litterae tuae; bb pins 
BHCKa3MBaeTCfl qyBCTBo oratio sensus habet; 
cm. xaKHte BLiparcaxBca 2. 

BttCKaKHsaxB cm* BLinpurHBaib. 

BuccKaJEB3tiBaTB, BBicKOJtBSHyTB elabi, de- 
labi < alcui, de manibus)* 

BwcjiyacHsaTB H3BicTHoe speMa, ji;o H3BtcTH. 
cpoKa emereri; (0 coj^axaxB) stipendia confi- 
cere mh emereri; militia functum esse hjh 
perfunctum esse; omnibus stipendiis perfunc- 
tum esse; coijjaxB, BucjijmwBmm CBoe BpeMa 
miles stipendia emeritus ran militia iam per- 
functus; veteranus. 

BBicjiymHsaTB audire; auscultare (alqm, alqd); 
(6aarocKJioHHo) aures praebere (alcui, alcui 
rei); aures dare, dedere (alcui); BHHMaxeJiBHO, 
O^chb bhhm. b. Koro attente, perattente 
audire alqm; oxotho faciles aures praebere 
hjih dare alcui; chokohho aequis auribus ac- 
cipere alqd; ero cuokom ho BBicjiyinEBaioxB si^ 
lentio auditur; He BHCJiymaB'B ocynnxB Koro 
alqm indicta causa condemnare, 

BsicuaTpHBaTB 1) explorare (iter hostium); spe- 
culari (alcis consilia). 2)=BBiJKH,a;axB, bbt- 
ra^BiBaTB opperiri (Hanp. tempora sua); cir- 
cumspectare (defectionis tempus); b. m4cxo h 
BpeMii ajra coBepniema upecxyniema facinoris 
locum tempusque obire; b. ciy^aft cm. ciy^aft 3. 

BSECOBusaTB tendere, protendere ex (brachia, 
manus ,; exserere (caput aqua; linguam);eicere, 
proicere (linguam)- 

Bbicokih 1) co§- altus; (BBiAaiom.ifica) celsus; 
(BBi^aioniiHca Ha^B #pyrHMH) excelsus;[Kpyxoft) 
arduus; (bbicoko jrejKamifi, m^cthocth) editus; 
(npaMoft, no^HHTBiH BBepxB) erectus; (no^HKB- 
miftca, napamift Ha^B 3eMjrett) sublimis; (bbi- 
coKaro pocxa, cxpofiHBift) procerus; b. Boja 
(bbicoko noflHaBmaaca) aquae magnae, ingen- 
tes; b. toitb sonus acutus. 2) nepen. a) b. 
cieneHB cm. cxeneHB; b. MH^Hie magna opinio; 

HftT&TB B. MHtHie HeMB, KOMB CM. MH^Hie, 

b. npoiicxoimeHie genus illustre; b. noiexB 
magnus honor; b. hhhb, nojioiKeuie locus splen- 
didus hih amplus; BBicmia no^exHua aojdk- 
hocth summi, amplissimi honores; BBicmee Ha- 
^aaBCXBo summus magistratus; BBicmia HayKH 
litterae graviores; BBicmee faaro summum bo- 

num. b)=:B03BBinieHHMfi, CM. 3X0 cjiobo. Adv. 

1) co6. alte; excelse; sublime (bbicoko bb bo3- 
ayxi); acute (o toh£); b. jieacaxB (o MfccxHO- 
cth) in loco edito (loco superiore) situm esse; 
b. no^HaBB rojiOBy, sublimis et elato capite; 
b. no^HHMaTBCH, aerkxB Ha B03ayxB sublime 
ferri; sublimem abire (o jkhbbixb cymecxB.); 
(o nTHnaxB) sublime se levare. 2) nepeu. bbi- 
coko (KaKB, TaKB B.) irfiHHXB, CXaBCTXB KOrO 

cm. u^hhxb; b, ayMaxB o cedi sibi placere, 
sibi multum tribuere; magniflce de se statuere; 
se esse alqm putare. BBicoKOMfcpie vana 
superbia h upocxo superbia; spiritus (pi); 
animi; ferocia; (BaatHH^aHBe) vanitas; inso- 
lentia; (npe3ptHie kb hh3hihmb) fastidium. 
BBTCOKOMipHBifi ferox (responsum); super- 
bus; vanus: TaKme magnificus, b. ciosa, pt^H 



magnifica; 6bitb b — hbimb superbum esse; su- 
perbia se efferre; magnos sibi spiritus sumere; 
superbire; ^jraTBca B— hbimb superbia se ef- 
ferre h npocTO efferri; extollere animos; c^i- 
jiaTB Koro b— hbim^ spiritus ajfferre alcui; do- 
raTCTBo ^aaerb b— hbim'b divitiae animos fa- 
ciunt. Adv. superbe, insolenter; roBopHTB b- 
xaoce sublatius dicere; ferociter. Bhcoko- 
napHocTB (pt^u) exaggerata altius oratio; 
inflatum orationis genus, inflata oratio; sermo 
tumidior. BucoKonapHtiH inflatus (oratio- 
nis genus, oratio ? orator); tumidus (sermo tu- 
midior, lk)i cjtafite magniflcus; b. $pa3ti 
tragoediae; b cjosa verborum magnificentia; 
ynoxpe6iaxB b* cjroBa pompam adhibere in ^i- 
cendo: tragoediis uti. Adv. magnifice; *cum 
magnificentia hie cum pompa verborum; ro- 
BopsxB b. magnifice ioqui; inflato genere di- 
cendi uti; adhibere quandam in dicendo spe- 
ciem atque pompam- BticoKono^TeHHUH 
maxime colendus; valde observandus; KaKB xh- 
xyiB amplissimus BtrcoTa 1) altitudo (bbi- 
msHa); proceritas (cxpoiiHoexB); Bt B-xy in 
altitudinem, in altum. 2)=B03BBimeHH0CTB 
locus editus Hjrff superior; collis, tumulus, mons» 

BuonaTBCH somno on quiete satiari; edormire. 

BBicnpaiuHBaxB exquirere^ perquirere ab alqo 
(xm;axeiBHO, nojipodHo); scrutari, perscrutari 
alqd (cb HHxepecoMB h ma^HocxBio); sciscitari 
de alqa re. alqd ex alqo, alqm (cx» juoGoubii- 
cxbomb, KOBapHo); percontari alqd, alqd ex 
alqo, alqm (^ixo6bi ocHOBaxejBHo y3HaiB ixo 
hh6.); sciscitando, percontando, interrogando 
alqd elicere ex alqo, 

BHCHpeHHiH,— HHOCTB CM. B03BHineHHBlfi, 
— HHOCXB 2. 

BBicxaBJiaTB 1) co6. exponere, proponere alqd. 

a) b. Ha bii^b, Ha noKa3B proponere, pro- 
palam collocare (tabulas et signa), in con- 
spectum dare, oculie subicere, in publico propo- 
nere alqd; b. Ha npo^aacy alqd venale expo- 
nere; proponere alqd(in medio, merces yenales). 

b) b* 3HaMa cm. Bo,npy5KaTB; b, KapayiBi custo- 
dias (praesidia, stationes) disponere; b. bohcko, 
jierioHi), oxpa^B collocare (unam legionem in 
dextro cornu, legiones pro castris in acie). c) 
b, npoxHBB koto obi cere, opponere (alcui 
equites), ,pa coocxb. 3amnxBi equitatum, car- 
ros pro vallo— HOB03KH bb bh^ Bajia. d)B. Bne- 
pe^B proicere (hastam, scutum), proferre (pe- 
dem). 2) nepeu. a) = BocxBa;naxB praedi- 
care; alqm laudibus extollere, e npocxa alqm, 
alqd extollere; b. Koro bb npiiM^pB alqm imi- 
tandum proponere; b. Koro bb h3b^cthomb 

CBtxi CM. CB^XB 1. b) B. Ha BH.HB, XBaC- 

xaxBca h6mb prae se ferre, ostentare alqd. 

BucTHJiaxB contegere; socKaMH contabulare axi- 
bus; CB-feacuMB ^epHOMB recentibus caespitibus 
consternere. 

BBicTpaHBaxB i) aedificare, exaediflcare; con- 
struere (aedificium, alcui sepulcrum saxo qua- 
drate); (B03£BHraXB, CXpOHXB BB BBlHIHHy) 

excitare (aedificium, turrim), erigere; (cxpoaxB 
bb WHuy) ducere (murum), agere (parietem, 
aggerem). 2) cxaBnxB bb cxpofi instruere 
(aciem, exercitum, copias); constituere (octo 



54 



BUCTp'fellHTB. 



cohortes in fronte); collocare (unam legionem 
in dextro cornu; legiones pro castris in acie). 
BHCTpaHsaTBca (o bohckt.) consistere; aciem 
ordinesque constituere. 

BHCTpt-THTB CM. CTpilflTB. BsiCTpfcut (nyC- 

KaHie MexaiejibHaro CHap^a) iactus, coniectns 
teli; (vsb ayKa) sagitta missa; (nonaBmift b.) 
ictus; Ha pa3CTOHHiH b— Jia HaxoitHTBCfl orc> 
6jiKjKaftinaro n6cTa teli ictu a proxima statione 
abesse; hoi.ohth hoxb b. ad teli coniectum 
venire; ad ictum teli venire; 'sub ictum dari; 
Haxo,a;HTbca bh4 b— aa extra teli iactum ph 
coniectum esse m stare. 
BsiCTynaTB 1) co6. a) H3i> KaKoro hho. 
Micxa exire, egredi (porta, domo, cum om- 
nibus eopiis), proficisci ab na ex loco alqo-, 
(o BofcKi) castra movere; signa movere, ferre, 
proferre nan convellere; c& bohckomb OTKyii;a 
castra movere ex loco; c& bohckomb h3b aa- 
repa copias ex castris educere; b. kb cpasse- 
Hie in aciem, in proelium exire, ad dimican- 
dum procedere, in pugnam proficisci; Ha boh- 
Hy ad bellum proficisci; b. vb noxoi,* cm. no- 
xoitb; H3L 3HMHHXB cTOAHOKi. ex hibernis 
discedere; (o npeaBOinieafc) copias ex hi- 
bernis extrahere, movere ex hibernis; H3B 
aarepa castris, e castris egredi, ex castris 
movere; castra movere, promovere, proferre 
(CHHTb aarepb h hitk xaabiiie}; b. h3t> ropoa,a 
(o npeABOjarreafe) copias ex, ab urbe educere. 
b) b. Bnepexi procedere, prodire (in publi- 
cum, procedere in medium, ex alqo loco), 
progredi in alqm locum; b. Bnepejb ci> boh- 
ckomb exercitum mh castra movere, promo- 
vere, npoTHB-b ropoia exercitum ad urbem 
admovere; npoTHBB Koro proficisci ad nan 
contra alqm, Ha BCTpfrry BparaMB hostibus 
obviamire. c) Ba&HO, BeaHqaBO b. magni- 
fice incedere; erectum et celsum vagari; spa- 
tiari. d) b. h3t» SeperoBB superfundi, super 
ripas effundi, extra ripas diffluere; redundare. 
e) ciesH- BHCTynaioTi Ha raa3axB lacri- 
mae (oculis) oboriuntur; KpacKa Ha iaite rubor 
alcui suffunditur. 2) nepen. a)=BBii,aBaTBCH 
(o naCTax-b Tfcaa, 3jaHiffx-B, MfccTHocraxB) pro- 
cedere; (extra; excedere; proici, procurrere; 
oriri (ex monte medio quasi collis). b) b. Ha 
cneHy in scaenam prodire, (ncnoaHHTB poab) 
fabulam agere; b. 3aiHHTHHK0M r b Koro, wo 
defendere alqm, alqd; dicere causam, dicere 
pro alqo, causam alcis defendere, patronum 
esse hie exsistere alcui causae (npe^t cyaomb); 
b. oSBHHHTeJieM'b (b-b rpamflaHCK. aiafc) peter e, 
petitoris personam capere. hpothbt, Koro pe- 
tere ab alqo; (bb jcfcife yroaoBH.) accusare; 
accusatoris partes obtinere me nomen susti- 
nere; b. cBHifcTeaeMB 3a hjih hpothbb Koro 
cm. CBHi.tTe.iib; b. Ha nonpHme oomecTBeHHOH 
xtaeibHOCTH ad rem publicam accedere, rem 
publicam capessere; b. npoTHBB Koro obsistere 
alcui, adversari (alcui, alcis voluntati). Bh- 
CTynaeHie 1) exitus, egressus (bbixoi,b), abi- 
tus, discessus (yxoar.); profectio (oTnpaBaeme); 
jiaTB 3HaKb kb b— Hiio signum profectionis 
dare (BOo6m;e); (TpySoft) classicum canere; si- 
gnum dare, ut milites vasa colligant (bb aa- 



repfc); a»T& 3HaKb kb b-huo h bm. c*b rkm> 
kb cpaaieHijo signum simul itineris pugnaeque 
proponere (6 HpeijBoiHTeafc); roTOBHTBCH Kb 
B-Hiio profectionem eih iter parare, praepa- 
rare (Boo6me); vasa oh sarcinas colligere (sb 
jiarept); fla-rb npHKa3anie (3HaKb) kb b-bux) 
BoficKa iter pronuntiare; signa ferri hjih (vasa) 
conclamari iubere; vasa conclamare; ohh j&m 
npHKa3ame kb b-hho aeriOHOBB h3b ropoia 
educi ex urbe legiones iusserunt. 2) b p$kh 
inundatio; eluvio(HaBoaHeme); BariACTBie B-HiA 
TH&pa Tiberi super ripas effuso. BBiCTynt ex- 
cursus (montis); fproiectura. 
BticyrnHBaTB siccare, exsiccare. 
Bucmifi cm. BBicoKifi. 

BLiCBiJiaTL mittere, missum facere, emittere, 
dimittere (alqm); 0ito6bi H36aBHTBCfl otb koto) 
ablegare, amandare alqm; b. hs-b ropoa,a, H3B 
rocy^apcTBa, oxenecTBa alqm ex urbe, e civi- 
tate exire iubere, eicere, exturbare; alqm 
amandare (in Graeciam, extra Italiam alqo); 
cm. xaiuKe H3roHHTB 2, ccBUKa; b. Ha BCTpi^ry 
KOMy alcui obviam mittere; b. komy *rro hho. 
cm. npncBuaTb. BtiCBiJiKa 1) — npncbOKa 



missio, ohhc nocpe^. naroi., cm. npHCbuaiB. 

2) = CCB12IKa CM. 3T0 CJIOBO. 

BHCBinaTt, BMCBrnaTB 1) transit, effundere, > 
profundere. 2) intrans. BBiCBinaib Ky.ua (o 
TOJint, Hapoiti) currere, concurrere (ad, in alqm 
locum, in forum, in publicum); otobckiv un- 
dique convenire, ex omnibus locis concurrere. 

BbicBixaTB siccari, arescere. 

Bbicb cm. BblCOTa. 

BtictBaTt serere, seminare (frumentum). 

BBlCtKaTB,— Ct^B l) = BBipy6aTB CM. 9TOTB 

rjiar. 2) H3i uaMHa, Ha KaMni hto hho. 
excidere, sculpere, exsculpere alqd. 3) b. oroHb 
cm. oiohb. 4) BBictHB koto, vb HaKa3aHie CM. 

BBiTaJiKHBaTB foras extruder e ra protrudere 
alqm; h3"b ^oMy cm. BbiroHSTB. 

BtiTacKHBaTB protrahere; (vi) extrahere (alqm 
e latebra; alqm vi in publicum, telum e cor- 
pore); b. Kopa6jiB Ha Seperi* cm. Kopa6jb. 

BBiTBepJKHBaTB ediscere* memoriae mandare, 
tradere. (cobHie) infigere alqd. 

BuTeEaTB 1) co6. effluere, emanare; = opaxb 
Ha^ano oriri iBOoSme), (o Kjno^axi, hctohhh- 
Kax-b) scaturire, excurrere (ex loco); (o p*- 
KaxB) originem habere; (o Kimaxi a ptKaxi) 
profluere. 2) nepeu. = hpohcxoji;htb 3 air 
AOBaTB sequi alqd, effici alqa re, oriri, nasci, 
manare ex alqa re; cm. TaEaie cui^oBaTb 3. 

BuTepnjiHBaTB, BHTeprrETB ferre, perferre, 
tolerare, perpeti; ^acro ^syMfl oarozaMH pati 
et ferre, perpeti ac perferre. 

BuTupaTB 1 ) abstergere (cruorem, flacrimas); 
detergere (mensam), tergere (arma). 2) Tpe- 
HieM-B staaTB naAESMi fricare, defricare. 

BtlTKaTB CM. TKaTB. 

BBirpe6oBaTB 1) Tpe6oBaTB %eH hh6. BBi^a^H 
deposcere alqm. -9) npeixnHcaTb, TpeSoBaTb 
jwcraBKH qero hh6. cm. Tpe6oBaxb. 3) — bm- 

3BIBaTb KOTO CM. BB13BlBaTB 3. 

Bbitb ululare (o noAflX'b h atHBOTHMX'b); rpoMKO 
h acaaoSHO plorare, lamentari, eiulare; o BtTpt 



55 



sibilare, saevire; nocAoe^ C£ BOjreaMH jkhtb, 
ho BOjrebH bhtb ut homines sunt, ita morem 
geras. 
Bht^chstb loco suo movere ran demovere, 
submovere alqm; detrudere (milites ex prae- 
sidiis); Koro hh6. m-h BJtaflfcma pellere mm 
exturbare alqm possessione; (H3b noNrfcciba, 
3eMeiLHaro BjiajcfcHia) alqm deicere de fando 
suo, detrudere ex praecfio, movere ex agro, 
demovere ex suis possessionibus; H3b Btiros- 
saio nojioffieiria alqm gradu depellere, de 
gradu deicere. 

BtTTiirHB aTB 1) CM. BLITaCKKBaTL, H3BJieKaTb 1. 

2) pacTflmBaTb extendere (alqd in longitu- 
dinem); b. <J)poHrb aciem dirigere, ordinare; 
copias explicare (pa3BepHyib CTpol). BBiTarH-' 
saxBca extendi, distendi, se extendere; b. Bb 
CTpoft, bo (^poHT-L ordinatos et instructos con- 
sistere. 

Buy^HBaTL 1) hto discere,ediscere,perdiscere, 
percipere alqd; b. Han3ycTi> cm. 3aTBepatHBaTb. 
2) b. koto *ieMy cm, ywrb. BBry^HBaTBca 
^6My cm. y^HTbCH. 

Biixo^eitrB cm. nepeceienem. Bhxoahtb I) 
cofi. exire (ex urbe), egredi; prodire, procedere 
(ante portam, foribus, foras, in publicum, e 
tabernaculo in solem); b, 3a BopoTa extra 
portam egredi, ante portam progredi; He b- 3a 
BopoTa pedem porta non efferre; b. 3a yKpi- 
MeHifl munitiones egredi; 3a KapayibHtie hocth 
extra stationes prodire; H3b jioMy, Ha yjrnijy 
exire domo, foras; in publicum prodire, proce- 
dere, egredi (htoCh noKa3aTbcn); ohb BbimejiB 
H3b aoMy (ero HfcTb joMa) foris est, domi non 
est; He b. H3i> ^oMy domi manere, domi se 
tenere; nonce He b. H3b ^OMy pedem porta 
hjih limine, e domo non efferre; (booth atH3Hb 
yeAHHeHHyio) publico carere hih abstinere; b. 
noryjuiTb deambulatum, ambulatum ire; b. Ha 
BCTpfriy cm, Bcxptoa 2; b* Ha cueuy cm. Bbicxy- 
naTb 2, b; b* Ha Soft, b% cpaateHie ad certamen, 
ad pugnam procedere; narpaSeacb cm- rpaQearb; 
b% noxojTB in expeditionem ire; H3b larepa 
cm- BbicryuaTb 1, a; b. Ha 6eperb cm. BbicaffiH- 
Baxbcji; b. B'b Mope cm. Mope h ornibiBaTb; b. 
H3t SeperoBb (o piKi) cm. Bbiciynaib 1, d;= 
BHTeKaib, SpaTb Ha^aio (o pfatfe) cm, buto- 
EaTb;— BbipacxaTb provenire, exsistere, nasci, 
enasci; (o aepefiin, Bwxo^meM*, Bbiua^aiomeMb 
H3b ypnbi) excidere (sors alcis), exire (mea 
prima sors, nomen alcis). II) nepeu. 1)=koh- 
^axbcs (o cpoKt) exire, praeterire; cpoKb 
Bbimeit dies constitutus adest, dies praestituta 
exiit, cpoK'b nepeMBpia Bbimejrb indutiarum dies 
exiit 2)=:6biTb H3pacxo,noBaHy absumi, 
consumi; deficere alqm (pecuniae .neHbra bbi- 
hijih peounia exhausta est. 3) b. H3b a) H3b 
ji t ex b a, .a^TCKaro B03pacia *aetatem puerilem 
egredi; ex ephebis excedere, exire (y rpeicosb); 
ex pueris excedere; (o Moiojijixb pmoflHaxb) 
togam praetextam deponere, togam virilem 
sumere; H3b MaiojrfercTBa cm. BCTynaTb (Bb co- 
BepmeHHOJiiTie) 2. b)B. H3b ynoxpeSzeHia, 
o6MKHOBemji obsolescere, (co BpeM. JlaBia) 
exolescere; Bbimesmift H3b ynoxp- obsoletus, 
exoletus; 9xh 3aKOHbi jipeBHH h bhhuih b:3i> 



ynoTp. antiquae sunt istae leges et mortuae. 
c)b. H3b upe^^joB^ nero fines, modum trans- 
ire (verecundiae, aequitatis, iuris); excedere 
modum (Liv.), egredi modum (Tacit J^ Hen. 
^3* npe^feioB^ ckpomhocth non transire fines 
verecundiae, intra fines verecundiae se con- 
tinere. d) b. H3b Oi^bi ex angustiis se expe- 
dire. e) H3b uaMHTH (rojioBLi) elabi, excidere 
memoria, excidere, effluere ex animo; 3to bh- 
hijio ns% Moeu naMHTH hoc fugit memoriam 
meam. fynsi* TepniHia patientiam rumpere 
hih abrumpere; HS'b ce<5a sui ra mentis (suae) 
compotem non esse, (graviter) commoveri, (ve* 
hementer) perturbari. g)H3 r b mhjiocth: gratia 
alcis excidere; gratiam alcis amittere, mi* mm. 
3naTHtrxb optimates amittere (tfep.). h) b. 23^ 
=,nijiaTbca, npoHcxoAHTb eftici ex alqa re, 
confici, exsistere; m^ Hero BHmeibBejiHKifi yqe- 
Hbifi maximam doctrinam assecutus est his sibl 
comparavit; m-h Hero Ha^ero ne Bbift^eTt non 
bene de eo sperare licet; m^ btoto Hnnero He 
Bbixo^HTi) res ad irritum cadit, ad nihil mk 
ad nihilum recidit, HH^ero He Btifi^eTb res ea 
non conficietur, exitum non habebit; hto H3i 
Te6a BLifi^erb? quid de te fiet?^io H3^ 3Toro 
BLimjro 6h, ecm 6u He... quid porro fieret, 
si non.,-; hto 6u H3b aroro hh bhdiio utcunque 
res ceciderit hih casura, cessura est; Bbixo^HTb 
o^ho h to me idem hjih par est, c^ c&iji,yioitijm r h 
«ih— hih» nihil interest, utrum— an. i) b. no6i- 
^HTejieMi»H3 , b cpameHia victorem mh superio* 
rem (ex pugna) discedere; HeBpe^HMbiMb H3t 
qero*HH6. incolumem evadere ex re; 6e3Ha- 

Ka3aHHHMT> CM. 6e3HaKa3aHHLIH 4) b. bi, a) 

BtcBiii)^ KHnraxb, co^HHeHbixi) edi, emitti; 
foras dari; vulgari. b BbJUO^H ad honores 
pervenire, ascendere, honores adipisci, assequi 
(AocxR^b no^eTHbixb ^ojDKHocTet); honoribus 
augeri. c)bi> oiciaBKy cm. OTcraBKa h oTKa- 
3MBaTbCK. 5) b, 3a Koro 3a Myatb nubere alcui. 
6) b. Hapyaiy patefieri; manifestum fieri; se 
aperire (ipsa res), dilucere (brevi fraus d. coe- 
piti- 7) 6e3JimuO) Bbixo^iiTb, Hio=:cii ( iyerB 
cm. citaoBaTb, BbiieKaTb. Buxoa^ 1) KaKi 
jfeficTBie exitus, egressus; abitus (yxojrb); 
name rjiaroaaMH, cm. BHXO^uxb^BbiceieHie 
migratio; demigratio; profectio; mutatio loci 
mk domicilii; secessio, 2) m^cto, ipe3b kotop- 
Bbixo^arb exitus- 

BHitBtTaxL deflorescere; florere desinere. 

B*reeKaHHBaTB,-KaHHTB cudere, ferire; per- 
cadere* 

Bu^epKHBaTB (HauncaHHoe) cm. BBiMapbiBaib2; 
b. Koro hh6, H3b cnHCKa nomen alcis de ta- 
bulis eximere- 

Bu^epHHsaTB, — hktb nigro colore inficere* 

Bu^epHMB aTB exhaurire. 

BH^ecHBaTB cm. ^ecaTb. 

BsraeTB deductio; 6ezT> BCjiKaro b. sine ulla de- 
ductione; 3a b-tom^ HsaepaaeKX detractis sump- 
tibus; xbmih b. detrahere, deducere alqd de 
pecunia, deductionem facere ex pecunia, de- 
cessionem de summa facere; naaTHTb 663^ B-Ta 
solidum solvere. 

Bbi^ncjieHie computatio; ratio subducta hih 
subducenda; A^^Tb b. cm. BbWHCJurrb . Bbi^h- 



m 




GJLSLTh computare (annos, rationem aleis rei), 
xationem alcis rei instituere, inire, subducere; 
ad calculos vocare alqd (sumptus); a BhvmcaMirb 
tto hh6. subductum habeo alqd; efficere(ny- 
xeMX> BBrancaema aohxh #o ^ero); b, tfBHj&enie 
CBixniB stellarum hjih siderum cursus et mo- 
tus numeris persequi, cursus siderum dimetiri; 
b. y6i»iTOKT» damnum aestimare. 
BtraHTaHie I) KarcB apHOMexn^ ^McxBie, ohh- 
caiejiBHO nocpe#. ra. deducere. 2) cm, BBi*iexi>. 

BBPIHTaTB 1) HpOH3BO,HHXB apHOMeTH^i. pjbfi- 

CTBie deducere (alqd de alqa re). 2) aiiaxB 
BMHeTi> deducere alqd alcui mh de alqa re, 
demere alqd, alqd de alqa re, detrahere de 
alqa re; cm. xaKHte BBPiexi. 

BlI^HmaTL CM- HMCXHXB. 

B^raypHHH nimium depictus. 

Burne l)co6*comparat.orh BBicoKO,CM.BHCOKift. 

2) nepen. = p^Htme, npejKfle supra; mm> b. 

CKa3aHo ut supra dixi, dictum, demonstratum 

est H T. H. 3) C T a B H T B, ^$>KKTb KOTO, 

^tob. pluris alqm, alqd aestimare Mir fa- 
cere, ducere, habere. BumeosHa^eHHiiH, 

— EHCaHHHH, — CKaSaHHBIK, — yHOMSHy- 

thh de quo mh quem supra commemoravi- 
mus hjhh diximus, quem nominavimus; quod 



supra scriptum est nan scripsi; ^acxo Aocxa- Steps flabellum. 



cxaBHTCfl noeii nepsaro ciosa bt> npe,poffi^ 
mmnocjii h4ckojibkhx'b, ho t^cho Meamy co6oft 

CBH3aHHBlX^ H COCXaBJIH10mHXX> 0£H0 IjitfOe; 3TH 

cok)3bi BBO.nflTB npmHHy hjh noHCHemH npes- 
mecxByronjei mbicih); b.— He (bt> Ha^ajrfe npes- 
aoateHia) neque enim; nempe (^acxo cb otx^h- 
komx> HpoHiH)ynoxpedjfleTCfl BB xfcxx* cjryiaax'b, 
Kor^a roBopamift He coMH*Baexca b* xomx», ?xo 
ero cyat^eHie oxBeprHyxo He 6y,n,exx>; *iacxo 
nocjui BonpocoBi*, Ha Koxopne amto roBopiinjee 
caMO me h oxB^aexB, Hanp. apud quem igitur' 
hoc dico? nempe apud eum, qui... (BiflB, ko- 
HeiHo); scio iam quid velis: nempe hinc abire 
me vis; b. oh^ b. 3 x o x *b xaote nocpeji;. 
pronom.relat. qui; a a B.(CMBHoeyTBepameHie) 
enimvero, Hanp. aa b. 3xo HeBBmocKMO enim- 
vero hoc ferendum non est; sa b. bto nacHJiie 
ista (juidem vis est. 
Bt^tme 1) cm. 3Hanie. 2)ynpaBJieHje cura^ 
administratio; (na^opxO custodia; hm4xb nio 
bi> csoeMfc b. praeesse, praefectum esse alcui 
rei; curare, regere, moderari alqd; 6klxb, Haxo- 
AHTbCfl no^B B-HieM'B Koro (o anu,*) alqo duce 
hih auctore uti; alcis consilio regi; alcis cu- 
stodiae traditum esse (noxb Ha,a,3opoMB); (o 
BemaxiO ab alqo regi, gubernari. 



BiacjiHBocxB humanitas, urbanitas; (ycayain- 
bocxb) officium; mxohhS. ho cooxBixcxsyeiB 
npocTtiM^ npaBHJiaMfc b— xh alqd abhor ret 
a communi officio; = no^xeme, ckpomhocxb ob- 
servantia, modestia; hs-b b-th gratiae hjih offi- 
cii causa. BisjiHBBin humanus, urbanus;= 
SiarociuiOHHBift benignus, = ckpomhmh mode- 
stus. Adv. humaniter, urbane; = CHHCXO^BxejiB- 
ho, jiacKOBO humane, benigne, modeste; belle 
(ynxHBO, negare). 

BtEO palpebra (oobikh. m> ph). 
oxii3ji,i> cm- 3xo cs.; b. 3a BtKOBOH centum annorum (cxoiixmft);cM, Btn- 

hmh; = oneHB cxapMfi, .apeBHifl vetustissimus t 
veterrimus. BtKost^HMH cm. BtHHHft. B^ks 
1) cpoKi> atu3HH qejoBtKa aetas ? tempus 
aetatis, vitae aetas h npocxo vita; BecB cboS 
b. npoBOAEXb b^ cnoKoScxBiu omnem aetatem 
degere in tranquillitate ; b-b Hanrb b.^ nostra 
aetate hih memoria; oxatHBaiB cboS b. cm. 
oxECHsaxB. 2) = CT0Ji4xie cm. axo ciobo. 3) 
= np0A0J[mHxej[BHaH nopa, BpeMH nero 
jih6o, saMi^axeiBHoe vkwb jeh6o aetas (h jtkah 
npHHa,a;jiemani;ie kx» axoMy BpeMena); 30101:0ft 
b. aurea aetas; b. repoeBi> aetas heroica^ 
tempora heroica; cpe^Hie BiKa* aetas media 
(HHor^a ci> npH6aBJieH. quae vocatur = xaKX* 
Ha3BiBaeMBie); f medium aevum; bo b^xe cm. 

BOBiKH. 

BtHeiti 1) co6. corona; (.naBaBniiftcH bi Ha- 
rpajty 3a cnaceme atH3HH rpaacjaHHHa) corona 
civica; (bx> Harpa^y xoMy, kxo nepBHM'B boc* 
xofljarb Ha crfeHy, na saxb^ npoHHKai^ bx> ia- 
repB BparoBXj corona muralis, vallaris, ca- 
strensis. 2) nepeu, = Bepxi, BBtcmaji cxeneHB, 
yKpameHie MeroHiaS. apex; nocpeA* summus, 
Hanp. summam gloriam consequi, ^ocTHrflyxB 
B-n;a ciaBBi; 3acjtyaKHBaxB HeyBH^aeMBiH (6e3- 
cMepxHBifi) b. immortalem hxh sempiternam 
gloriam consequi; commemorationem nominis 



XOHHO 0,HHO MtCXOHM. ille. 

BBiimiBaxB acu pingere, npocTO pingere; njraxBe 
BBiianxoe (maxoe) 3ojoxomt, vestis auro dis- 
tincta. BiiniHBKa 1) ncKyccxso BHrnnsaxB ars 
acu pingendi. 2) BBimnxoe opus acu pictum. 

BuniHHa altitudo; proceritas (cxpoflnocTB, ar- 
boris); b'b 30 <J>yxoB^ b-hbi (b-hoio) triginta 
pedes altus hm triginta pedum altitudine 
(mums). 

BumHHUBaTB vellere^ evellere, 

ButflaTB exedere. 

Biitax^ vectatio;: 
ropoji (juifl y^OBOJiBCXBia) excursio. 

1. BHt3ffiaxB, — txaxB evehi, (yfeacaxB) avehi; 
curru ? navi vectum abire; BepxcMi. evehi hjih 
avehi equo; (j^jls: nporyiKH) equo gestari hjih 
vectari; noB03Ka BHfeaKaex^ H3^ ropo^a plau- 
strum ex urbe exit. 

2. Bu£33rcaTB, — t3,nHTB ]) (loma^B) condoce- 
facere hjth domare equum; enje He BBii3®eH- 
Haa aoma^B equus intractatus et novus. 2) bbi- 
^3ji,hxb KaKyio hh6- cxpaHy peragrare regio- 

nem, terras* 
BBiacHaTB planum reddere, declarare, explicare 

hjth illustrare, BnoiHi enucleare. 
BBiora vis creberrimae nivis* 
Bbioe'b fascis. Bbio^hhh: onerarius;B.2KHBOTHoe 

(jioma^B) iumentum onerarium, o6hkh- npocxo 

iumentum; b. cis^o clitellae. 
Bt^axB i) cm- 3naxB. 2) cm. 3aBi^MBaxB* Bt- 

flaxBCH c^ KiM'B mihi est commercium cum 

alqo; alcui res hjeh negotium est cum alqo. 

BtflOMO 1) — H3BtCXH0, CM. H3BiCXHBIH. 2) 6e3T» 

B-Ma Koro alqo inscio; owl c^tiazB axo 603^ 
Moero b. me inscio hoc fecit; cii B-Ma kofo alqo 
sciente. B^^omocth (ra3exa) acta diurna hxh 
publica (n.ph)i h npocxo acta; publici rerum 
commentarii. Bi^OMLiH cm. H3BfccxHBifi. 
B^ab (h6o) nam. namque, enim, etenim (enim 




B*pOJIOMCTBO- 



57 



pui cum omni posteritate adaequare, cnpa- 
f»jzKB0CTb . b. bc&x'b aodpo^ixejrefi iustitia 
pnnium est domina et regina virtutum; no- 
9fJ00., KOHen,!! xkny b> finis coronat opus; exi- 
les acta probat (Ovid.). B*hok , b corona; cb 
SfcHKOM'B Ha rojroBi coronatus. EtHO^eR* 
corolla. BtHxteBn^HMH coronae similis. 
P^Hi^eHocei^-B princeps, rex, imperator. 
BtHiiaTB 1) co6. floribus coronisque redimire 
*lqm; coronare alqm, coronam imponere alcui; 
as* jraspaMH coronare lauro; b. Koro Ha ijapcxBO 
€M* KopoHOBaTL, 2) nepeu. = Harpaac^aTb prae- 
mm ornare (KaKoe hho. co^HHeme oh aBTopa); 
nocaoe. K0Hen,T> fliio BiH^aex^, cm. B4Heu;B. 
Btpa 1) noHATie o neM* jih6o, y6£;K- 
jeHie opinio, persuasio (alcis rei, de alqa re); 
fiducia (TBeMaa yeipeHHoexB, bt> nm% alcis 
rei); b, bb Bora opinio dei (deorum, xaoce de' 
diis), <iacTo onncaxeiiBHo nocpeji;. credere deum 
esse, nanp, a HHKor,a;a He xepnjrB Bipti b'b 
Bora nunquam desii credere esse deum; b. 
B'b Bora npncyma BcfoirB jho,hhm:b omnes homi- 
nes deum esse opinantur 2) = aoBipie fi- 
des; hm^tb Kb KOMy B^py, npH^aBaTB WMy B. 
cm. BipHTB 2; cHHTaxB Koro 3acjiyatHBaiomHM r B 
B- alqm dignum iudicare, cui fides habeatur; 
SaciyaKHBaTb b. (o npe^Mexi) fidem habere, 
He 3acjiyjKHBaTB nullam fidem habere. 3) bt> 

ItepKOBHOMli CMBICJli a) Cy6:&eKXHBH0=: 

stpoBame fides, b. bt> Bora fides in deum oh 
quam in deum habemus; xpncxiaHCKaa b. fides 
Christiana; nepeMfcHHXB b., hphhhtb jpyryio 
B. sacra patria deserere. b) oSbckxhbho^ 
jorMaT'B, chmboib B$pH religio; doctrina; for- 
flkula; lex; BOHHa 3a Bipy bellum pro religio- 
aibus susceptum; cm. xaKaee peflHria. BipnxB 
l)=npHHHMaTB 3a HCTHHy credere (alqd, 
alcui alqd); noBipB mh£ mihi crede; h xnep^o 
|tp» certo mihi persuasi; b. b* Koro, bo hto 
Credere alqm, alqd esse (deum esse, animos 
immortales esse). 2) = A0BipHTB alcui, alcui 
pi credere hih fidem habere, tribuere, ad- 
iungere; confidere alqo;KOMy hh6., neMy hh6- 
B&paTfc, KpoMi BHHienpHBe^eHH. BBipaacemft 
TaK^e alcui, alcui rei fides est; alqs, alqd fidem 
=habet, xaKaee cb cjiiayiom. ace. e. inf.; KOMy 
Sh(5. He b. diffidere alcui, suspectum habere 
jalqm; He coBctM'B-To b. alcui parum fidere, 
ileui fidem non habere; Majio b. parvam fidem 
jhabere alcui; ierKo b. facile adduci 'ad cre- 
dendum; He ierKo segniorem esse ad creden- 
4um alcui; ecra 6u ohx> He nonipnirB cbommi> 
iraasaMB nisi ipse oculis suis credidisset; ne 
B* cbohm^ ymaMi>, o^iaMx, auribus, oculis suis 
lion credere; MeHte Bcero b. cbohm* ymaMi* 
jaurium fidei minimum credere. B^phtbch, 
$63auuh0) MHt stpHTCH adducor, ut credam, 
putem c f B ace. c. inf. mu Kopone adducor cb 
pec. e. inf. mh cb ut (adducor hoc verum esse 
jtaH ut hoc verum sit); mh* hto-to He ni- 

^HTCH, HT06lI TBI CTHTaJTB 3T0 J039KBK) illud 

amdem vix adducor, ut ea tibi non vera vide- 
imtur (C«?-)* BtpHOCTL 1) fides; (npe^aHHocTB) 
pdelitas; fidus amor; coxpaHRTB KOMy b* fidem 
Servare alcui, in tide, in officio alcis manere; 
aapymaTB b. fidem violare (fallere, mutare), 



in fide non manere; yaepjKaiB b'b b-cth in 
fide retinere; npncsraTB Ha b. KOMy iurarein 
verba alcis (o rpam^aHaxii, aoji^hocth. jiHn,axB, 
coj^arax*), sacr amentum dicer e apud alqm, 
sacramento dicere alcui (o cojaaiax'B); npHca- 
raTB Ha b, n^apro in verba hjih nomen, in obse- 
quium alcis iurare; alqm regem consalutare. 
2)r=T0 i iH0CTB *iusta rei ratio; a J H t oKa3ai'B 
B- pa3cqeia probavi rationem constare; Veri- 
tas (TOHHOCTB, Ch KOTOpOH) Hepe^aiOT^, H30- 
6pamaH)T^ mO HH6.); COMHfeBaTBCH B'B b-th 

pa3CKa3a ^dubitare, num vera sint quae nar- 
rantur hjh fidem narrationis in dubium vocare; 
HCTopH^ecKaa b. fides historiae, rerum (ad 
fidem historiae narrare alqd). B^phuh 1) 
fidus (HajeatHBift no Bpoac^eHHOMy CBoftciBy), 
fidelis (b^phbih no BHynieHiro HpaBCTBeHHOCTH), 
KOMy in alqm; 6bitb, ocTaBaTBca b^phbim^ KOMy 
fidem servare alcui; in fide hih in officio alcis 
manere, permanere; ocxaBaTBca b-hbimb hc- 
THHi manere, permanere, perstare in veritate; 
^ojiry, cBoeMy ySi^eHiro manere, permanere 
in officio, in sententia; cnoefi mhtb^, oftfema- 
Hiro iusiurandum, fidem servare; caMOMy ce6fe 
sibi constare; CBoeMy xapaKTepy (csoefi npn- 
po^t) propriam naturam sequi; CBoeMy o6bik- 
HOBeHiio institutionem suam conservare; ocia- 
BaxBCH b-hbimt> npspo^ nihil a statu natu- 
rae recedere, (o xy^oacHHKt) adhuc naturam 
imitar]\2) = xoqHBift, cnpaBe^jrEBBi^noji;- 
xojtflm.iii iustus; rectus; (kcxhhhbih) verus; b. 
Mtpa mensura iusta hjih publice probata; c^ieT'B 
BipeHB ratio constat mh convenit; b* (6e3o- 
mnCo^Hoe) BBipaaceHie sermo purus et emen- 
datus; b. mbicib sententia vera; b. chocoSb 
recta hih iusta ratio; b. cymAeme iudicium 
sincerum (cnpaBejunBoe); BBiCKa3axB b- cya:- 
aeme recte iudicare; bbibccth b. saMiOHeHie 
recte concludere; b, (hcxhhhoc) H3iojKeHie (pa3- 
CKa3^) narratio vero conveniens, a rei veritate 
non discedens; wo ohb pa3CKa3aj[B, b^pho vera 
sunt quae narravit; b. KapxHHa *iero hh6, ex- 
pressa imago; hm^xb b. B3ri)i^ na ^to-hh6* 
recte sentire mh iudicare, existimare de alqa 
re. 3) — h e c o m h t h h bi h certus (mors); explo- 
ratus (speSj victoria); (Gbictpo h xopomo aM- 
CTByK)in;iH) praesens (remedium)- Adv. ] ) fide- 
liter; cum fide. 2) iuste, recte, vere; = Ge3o- 
ihh6ohho bene, emendate, pure; b^pho! res ita 
est, ut dicis! rem tenes! acu tetigisti! conep- 
meflHO BipHo! planissime! verissime! plane ita 
res est, ut dicis! — BtponiHo cm, axo ciobo; 
eih BtpHie (jry^ime) CKa3axB non — sed (Hanp. 
ohh B3J3JIH mh, B^pHte CKa3axB^ yBejfH non 
ceperunt, sed abduxerunt mh ceperunt^ vel 
potius (hih lynme CKa3axB) abduxerunt. Btpo- 
Bame cm. nipa i. BtpoBaxB cm. BipaiB 1. 
BtpojroMHBiii per fidus, (EaKB nocxoaHHoe 
Ka^ecxBo) perfidiosus; ciaote = HeHa^ejKHHH 
infidel is, infidus; sine fide (homo); (Hapyraaio- 
m;ifi Ejiaxsy) periurus. Adv. perfide, perfidiose; 
mala fide (agere); b. nocxynaTB perfide me 
fraudulenter agere, fidem violare, laedere, fran- 
gere, ci> k^mx. perfidum esse in alqm; fidem 
alcui datain fallere; prodere hih destituere 
alqm. BtpojroMCTBo 1) KaKii Ka^ieciBo, per- 



58 



B'feCHTB. 



B*miH, 



fidia, cjra6fce infidelitas; nulla fides; (Hapymeme 
KJiflTBBi) periurium; rcajioBaTbca na m>e b. accu- 
sare fidem alcis. 2) BipoioMHHfi nocxy- 
noKt infidum facinus. BtpoTepnHMOCTB cm. 
TepnuMocxB. BtpoaTie = npaHaxie vevo 3a 
HCTHHy fides; auctoritas; 3acjryjKHBaionjiH B-Tia 
dignus cui credatur. fide digaus; fidus; cer- 
tus, non incertas; 3acjiy;KHBaTb B-xia fidem 
hjih auctoritatem habere; cm. xaote Bfcpoax- 
hoctb. BipoHTHOCTL veri similitudo; (o tomt», 

Cfc HiWb M03KHO COrjiaCHTbCH, TITO MOJKHO OflO- 

6pnxb) probabilitas; no sceft b-th haud dubie; 
no seen b-th oh* uppers, He npHflex* veri 
simillimum est eum venturum esse huh vereor, 
ne, ut yeniat BtpoaxHHii veri similis; (cx> 

T&Wh M03KH0 COrJiaCHTbCfl, HTO MO® HO 0,H06pHTb) 

probabilis (causa, coniectura);BfcpoaxHie xaKace 
vero propior; 6tixb b-hmm^ a vero non ab- 
horrere;* ad veritatem accedere, 6lixb o^eHb 
b-hhmb proxime ad verum accedere, vero 
proximum esse, a vero proxime abesse; h bto 
MHt Karcexca QoJiie b-hbimt> quod quidem ma- 
gis credo; MHt Kamexca Soifce b-hmmi> ? *ixo... 
magis adducor ut credam c* ace. c. inf.; jfe- 
jiaib qxo b-hlimx> probabilitatem conciliare 
hjih fidem facere alcui rei. Adv. nocpea* veri 
simile est et ace. c. inf-, pi videri ci> inf^ 
hjih nocpetf. nescio an, vereor ne, Hanp. axo, 
b., Jioacb vereor ne mendacium sit; b. He ve- 
reor ut hih vereor ne non; b. noxoMy ito 
credo quod; o*ieHb b. haud dubie. 

BIjchtb l) = B3BimHBaxb cm. 3X0TX. raar. 2) 
= HMixb H3BtexHHH Btcx> pendere pondo, 
(pondo) valere ct> bhhhx. na,n- Bica; MHoro, 
Maio b. magnum, parvum pondus habere; 
magni, parvi ponderis esse. BfecKin gravis 
{eo6+ h nepen.)\ non parvae auctoritatis, magni 
momenti (nepen.); ponderosus (BaratHaro cojtep- 
ataHia, nanp. epistula); b. cjiOBa gravitas ver- 
borum. B^com* cm. nicb. 

BtCTHHKx nuntius; tabellarius (npHHOcanuft 
nncbMo); b. MHpa nuntius pacis. BfccxHima 
nuntia, B*ctb cm. H3Btciie; b. o noG^t cm. 
no6$Aa; nponaBniift 6esT> sicxn incertus, ubi 
sit; qui incerta morte periit. 

Bict 1) co6. (xamecxb xfcia) gravitas; pondus; 
Goibmoro sfcea gravis, magni ponderis. grandi 
pondere; Maiaro, HH^xosKHaro Btca levis; (onpe- 
a^jieHHBiH b^cb, cjiy&anuft Mfcpoio umeexn 
Tiia) pondus (laicaice rnpa); b:&comt> bx> o^hkb 
(JjyHX'b libram pondo (x. e. valens); BicoM"b 
bx» cepe6paHHfi .jeHapiH (MOHexa) pondus ar- 
gentei denarii; neBtpHbift b. (<|>ajibHiHBbia rnpn) 
pondera falsa, (Hexo^Hbifi) pondera iniqua; 
BtpHbift b. (npoBfepeHHbin o$mj,iajfbHo) pon- 
dera publice probata. 2) nepen. pondus; mo- 
mentum (pimaiomee 3^^ Hie); vis; gravitas; 
(jiBranoe BiiaHie) auctoritas (magnam eius 
auctoritatem in ea re fore); HejioB^KXi cx> (6o.ab- 
mMM'b) BfecoM^b homo gravis, (icaK^ rocysap- 
cxBOHHbifi ^eaoB.) homo, in quo summa aucto- 
ritas est et amplitudo; hm^xb HiKoxopbi& b., 
nojrb30Baibca h^kox. b4comx» alqo numero atque 
honore esse (o JiHn,ax^), magni momenti esse 
(o Bemaxfc); y Koro hh6. pondus me alqd pon- 
deris habere apud alqm, valere apud alqm (o 



Bemaxx>), alqo loco 6t numero esse apud alqm, 
numerum obtinere apud alqm (o Jinaaxx); 
HMixb (otohb) 6oj[bDiOH b. y Koro, Ma Koro 
multum auctoritate posse nin valere, apud 
alqnt (o jranax'b), magnum pondus habere ejth 
maximi ponderis esse apud alqm (o Benjaxx>); 
M& MeHa ooibme Bica HMteTX> MHtHie Ilw 
poHa potius est apud me Ciceronis sentential 
He BMixb (HHKaKoro) b. nullius ponderis hjih 
momenti esse, ponderis nihil habere (o ne- 
max*), tenui eih nulla auctoritate esse (o ah- 
naxx*); npHnncHBaxb b. ^eMy hh6. vim tribuere 
alcui rei; mhoxo Btcy multum tribuere, HHKaKO- 
ro b. nihil tribuere alcui rei; npn,naxb b. ie- 
My hh6. alcui rei pondus afferre, MHoro nicy 
alcui rei grande momentum addere. Btcti tru- 
tina (ncaKie b. Boo6m,e); libra (ci> ^ByMa ^a- 
maMH); statera (OesMen'b). 

B4tbhcthh ramosus, frondosus. B*tbb 1) co6. 
ramus; (cii jihcxboh) irons; (cpfeaHHaa hjm 
copBaHnaa) termes; cBan^eHHaa b. verbena, 
oOmkhob. pi. verbenae (oco6. MaciKHHtia hjih 
jiaBpoBHa, Koxopbia ynoxpeSiaJincb npn CBa- 
njeHHMX'b odpajtaxi). 2) nepen* ropnaa b. 
brachium. 

BtTepoK^B aura hjih ventus lenis; Majifefimifi 
b. minima aura. Btxepx, 1) co6. ventus; no- 
punt stxpa cm- nopHBV, b. efeBepHHH, sana^- 

Hblfi, BOCXO^HMH H T. J., CM. 3XH npHiaraT.; 

6or^ BixpoBX*, y pnMiaHx* Aeolus; HMixb no- 
nyxHbin b., nJibixb c^ nonyxHMM'b b. secundos 
hjih prosperos ventos habere, secundo vento 
cursum tenere; a^axb nonyiHaro b. ventum 
exspectare; aoatAaTbca nonyxHaro b. idoneum 
ventum nancisci; npoxHBHbift b. ventus adver- 
sus: nibixb npoxEBt stxpa in adversum ven- 
tum tendere; b. cxanoBnxca csjibHie, yciuiH- 
Baexca ventus increbrescit, yjieraexca cadit, 
cxhxX), yierca consedit, recessit- 2) nepen^ ro- 
Bopnxb Ha b. verba dare ventis hjeh in ventos. 

BiTKa,— To^Ka ramulus. 

BtTpeHHK^ homo vanus hjih vaniloquus; homo 
levis (jierKOMBicieHHHH), mobilis , inconstans 
(HenocxoaHHEin). BiTpeHOCTt levitas; incon- 
stantia, ingenii mobilitas. BfrrpeHsra 1) co6* 
ventosus. 2) nepen. = HenocxoaHHbra ventosus 
(ingenium, homo); b. neioB'tK'b cm. BferpeHHKb. 

B^^hoctb aeternitas; tempus infinitum me 
aeternum; vita aeterna. BI^hhh aeternus*— 
6e3npepLiBHLiH sempiternus; jojiro h Ge3npe- 
pHBHO npo.no Ji^arontilica perpetuus; b. CHtn 
nives quae ne aestate quidem solvuntur; b. 
^pyatSa firma et perpetua amicitia; b. cohx* 
cm. coh^. Adv. semper, perpetuo,. nunquam 
non, (bo BfeKi*) in perpetuum, in omne tem- 
pus; b. jkhxb perpetua vita perfrui; b. mwih 
bt> naMaiH jooflefi per omnium saeculorum 
memoriam vivere, manere in animis hominum. 

Btmaxb suspendere C^lqd alcui rei, alqa re, 

de alqa re Ha ^xo; ocoo. Koro hh6. ;pa HaKa- 

^ 3aHia suspendere alqm (in, de arbore, arbore 

infelici), in crucem tollere. BtmaxLea = no- 

Btcaxbca suspendio hjih laqueo vitam finire* 

Btmin vaticinus (libri), fatiloquus, divinus. 
Btmynt vates, divinus, hariolus. BtmyHBff 
vates, mulier hjih anus fatidica hjih divina. 



TepoH. 



59 



Bbraie flatus. BtaTB flare. 

B|saTB 1) 3aBfl3BiBaT& ligare (alqd circa alqd); 
"" svincire, revincire; b. komy pyKK manus al- 
eis colligare; religare alcni manns (post ter- 
gum— 3a cnHHofi). 2) = cb a 3 m b a t b eolligare; 
#lncire; nectere (flores); — hsuiokhtb Ha Koro 
feKOBH vincire, constringere alqm, TaKHce 
astringere, coercere, alligare. BaaaTtca (o 
ooBaxi., pfrra) apte hjih aptissime cohaerere 
<(cum re, inter se); neeti (aliud ex alio). 



BasHyTB haerere, vestigio haerere. 

BaaoBMH ulmeus. Basi ulmus. 

BajiocTB (yufCTBeHHafl) languor (animi); re- 
missio (animi); cm. Taose JifcaocTb Bsjilih 
nepeu. remissus; (oco6. bt. yMCTB. oTHomeHia) 
languens, languidus; solutus; cm. TaKHce jtehh- 
blih. Adv. remisse; languide, solute. BaHyTB 
1) co6. flaccescere; marcescere; viescere. 2) ne- 
peu. languere; senescere, consenescere (vires). 



r. 



rasaHB portus; ocxpoBB SoraiBift t-ms insula 
portuosa; CTpana ne HMiiomaa r-nel terra 
importuosa; bxo^htb bb r. invehi, provehi in 
portura; capere, intrare portion; venire, per- 
venire in portum; bbixojjhxb h3b t-hh exire, 
proficisci, solvere, prodire e portu; bbibo^exb 
<ftaoTi> H3B r-HE classem e portu educere. 

rarapa mergus. 

rMaHie = npe^;cKa3aHie vaticinatio, divinatio; 
pi^KO auguratio (no nojrexy iixeub); r. no no- 
jieiy iixkub cm, nxEn,era,naHie. TaffaTejiB,— 
HHija, raffaTB cm. npe^CKasaxejiB, — HEija, 
npe,a;cKa3biBaTb. 

raAKifi=Se3o6pa3HHH deformis, turpis (nepeu. 
ho^bih, no3opHBitt); BBi3BiBaron;ia oxspameme 
fastidium creans mi afferens; npoxHBHBift 
foedus (odor, aspectus, adulatio); taeter; Henpa- 
ctohhbih obscenus; cky^hbih, hpoxebhbie odio- 
sus. Adv. foede, odiose, turpiter, taetre, obscene. 
raffKOCTB defomitas, turpitudo, obscenitas, 
foeditas; pa3HEii;y cm* no^B cji. ra^Kis. Taflt 
(3eMHOBO,HHoe jKHBOTHoe) bestia quasi anceps, 
in utraque sede (in terra et in aqua) vivens* 

raaexa cm, b£aomocxe. 

Pajnepa triremis publica; navis actuaria. 

rjBJUiepea porticus; KapTHHHaa pinacotheca, 

raMB co6aKB latratus:=iuyMB strepitus, tu- 
multus. 

rap^HTHpoBaTB,— xia cm. py^axBca, py^axeiB- 

CXBO, 

rap^HHa velum. 

rapMOHHpoBaTB cm. conacHBift (6bitb conac- 
hhmb). rapMOHH^ecKifi 1) co6. consonus; 
naodulatus (iio^b xaKXB); r- nfcHie, My3BiKa con- 
centus (avium; tubarum ac cornuum). 2) nepeu. 
congruens; (bb flOKJiaccEi, nepio^fe) congruus; 
concors: aptus (natura nihil aptius). Adv. modu- 
late, congruenter. TapMOHia 1) co6* concen- 
tus. 2) nepeu, concentus, consensus; convenien- 
tia; concordia; nojraaa r. concentus em con- 
venientia atque consensus. 

rupHHSOHBpraesidium stativum, cohortes urba- 
nae; stativa; ctohtb rpjk r-HOMB stativa habere 
alqo loco; nocxaBEXB r. b'b ropo^ praesidium 
imponere urbi ejee collocare in urbe. 

rapn;oBaTB equum agitare- 

racHTB extinguere (ignem), restinguere (ignem, 
Incendium); (vim flammae) opprimere. Tac- 
HyTB 1) co6. extingui, restingui. 2) nepeu. 
extingui, restingui; o ceMeficiBfe, po,ni interire, 



perire*, emori, mori (memoria suavissimi homi- 
nis moritur). 

TacTpoHOMx homo subtilioris palati. 

rsapAis cm, TfeaoxpaHHTejTb* 

TBoaflB clavus. 

Tp$ 1) eonpocum. ubi? ubinam? quo loco? Tjijk 
Ha frfejioMB CBiii? ubi gentium? ubi terrarum? 
2) omnocum. ubi, quo loco, qua; r^i 6u hh, 
Be3jc6, t&$> ubicumque, quacumque in parte; 
vxi yro^HO ubi vis; bb siom> 3aTpyiHHTeiB- 
homb nojioateHiH, r;$ na^o 6ujio onacaxBca, 
hto.- his ita dubiis rebus, cum metuendum 
esset.. (neJiB3fl in quibus mra ubi), 3) r^-fe 
HESy^B alicubi, HeonpeAiieHHie uspiam, us- 
quam; ecaa r^fe HnSy^B sicubi; itoSh r^fc 
Hn6yiB ne necubi. 

TereMOHia summa imperii w npocTO imperium 
(bb rpen,in— Graeciae); JlaKe^eMOHAHe hm^jih 
r-Hiio et mari et terra duces erant Lacedae- 
monii, 

Tefi! heus! heus tu! eho! 

reK3aM6Tp* versus hexameter hie (r&kb cthxb 
anE^ecKift) versus heroicus. 

TeHBapB CM, ilHBapB 

reHeaaoriraecttiii propaginum ordine descrip- 
tus hih dispositus. Adv. propaginum ordine hih 
upodo ordine, TeHeaJioriH [R$Kh nayKa) 
genealogia. 

TeHepajnt dux (belli); = naBHOKOMaH^yiomit 
imperator, 

reHiajEBHOCTT, vis ingenii TeHiaJiBHBiH inge- 
niosus. remfi 1) ingenium. 2)=^ei6BiKB 
reniajiBHBiH vir magni ingenii mh magno 
ingenio praeditus ingenio praestans 

reorpat^H^ecKifi geographicus; r, Eapia-CK. 
KapTa; r, omaoKa vitium in descriptione ter* 
rarum; bb t-komb nopHA^t rosopnTB o HeMt 
terrarum ordine dicer e de alqa re; ^axB Kpax- 
Kiii r. o^epKB KaKoft hh6, cxpaHBi situm terrae 
paucis exponere. Teorpa(J)ia terrarum hjeh 
regionum descriptio; *geographia, reorpa4>* 
*qui terras mh regiones describit; *geographus. 

TeoMeTpHHecKiH geometricus; ooBHCHaxB ^xo 
hh6. npa noMom,H t-khxb ^nryp^ alqd de- 
scrip tionibus explicare. Adv. *geometrice, Teo- 
MeTpia geometria; geometrica (». pi.)* Teo- 
Mexpt geometres; fgeometra. 

Tep6^ insigne generis. 

Tepofi 1) noJty6orB heros. 2) xpa6pBin bohh'b 
vir bello fortis; (o npe^Bo^HTejii) dux fortis- 



60 



• _» 



repOJIBflCKlH. 



rjraBa. 



simus; BeiHKifl r* vir bello insignis; CTapuft 
r- senex fortissimus. 3) raaBHoe aHn,o rei 
actor, b'b aparnfc mi anoek persona prima; 
npeji;cTaBjiiiTB Ha caeflt poaB repoa (nepsyio 
p.) primas partes agere- repoHHa femina 
fortissima-repoHCKififortis;invictus(Heno6^ 
Ahmbih); BMicrfe fortis et invictus; magnitudine 
animi praestans; r. ,a;yx:B *animus fortis et 
invictus; r. OTsara virtus summa; audacia 
summa; r- no^BHrB facinus forte, magnum; 
virtus; facinus memorabile, mirabile; r. ao- 
6iecTi> virtus ac fortitiido; r. Hapo^B gens 
fortissima; r. cmoptb mors viro forti digna, 
mors gloriosa, fortiter oppetita; yMepeTB r. 
CMepTLH) fortiter mori, 3a OTenecTBO claram 
mortem pro patria oppetere. Adv. fortiter, animo 
forti et invicto. TeponcTBo virtus; animus 
fortis et invictus; BBiKa3aTBHCTHHHoe r.magnam 
hjth ingentem virtutem praestare. Tepon^e- 
caifi heroicus; r. b^kl cm. b^rb; r, noana 
poema epicum, fcarmen heroicum, epicum- 
FepojQRACKin JKe3iB caduceus. repojEBa* cadu- 
ceator (nocianen.'B bo BpeMH BoiHBi);=BicT- 
hhke nuntius;— oainaTaf praeco. 
rn6e jib interitus, exitium, pernicies; (pa3pyineme) 
occasus. ruinae; pestis (xaote o rndeiBHOMB 
qeiofiiK'fe); (KaicB 6n oSpyiHHBaromaacfl Ha Koro 
hh6. r., iaK3*te o aeb$) labes (1. ac ruina innocen- 
tiae; labes atque pernicies provinciae, o Bep- 
pecfc; 1- atque flamma rei publicae); roTOBHTb 
KOMy r. perniciem moliri, parare alcui; 6bitb 
Ha Kpaio r-jiH, yBie^b Koro Ha Kpaft r-jra, 
cat. Kpaft 2; cnacTH Koro otb v-jir cm. cna- 
caiB. rnOeJiBHUH, nary'dHBifi perniciosus, 
exitiosus, pestifer (civis, reditus); funestus, 
,calamitosus (incendium, tempestas, bellum); 
exitiabilis (bellum exitiabile civibus, clades no- 
paateme);=:Bpe^HHH damnosus alcui, alcui 
rei (bellum, discordia); narySHBift qejroBfcKB 
pestis; Gbitb t-hmmi* raKate exitio esse alcui; 
nocere. Adv. perniciose, pestifere. 
Tn6Kiii 1) eo6. mollis, flexibilis. 2) nepen. flexi- 
bilis, mollis, tractabilis; facilis (animus inge- 
nium); atiaTB r-KHMB mollire (h nepeu.)- 
Th6koctb (qjieHOB^ riia) commissurae et 
artus molles; r. roioca mollitudo vocis; xapaK- 
Tepa mores faciles, facilitas. 
rnGnyTB perire, interire; Ha Boirai cadere, occi- 
dere; occldi, interfici, necari (6bitb ytay); 
absumi; coBepin- norafmyTB, HCTe3HyTB emori 
(laus emori non potest); ot* ^ero hk6. perire, 
necari alqa re (veneno, fame), absumi alqa re 
(veneno, morbo); r. bb BOJiHaxB, bci^. Kpy- 
mema naufragio perire mh interire; GoJiBine 
Hapo,ny norsOjt o otb rojro^a, ^tMB otb Me^a 
plures fames quam ferrum absumpsit; si no- 
thS'b! perii! occidi! rocy^apcTBO ftOMtHO nornfiH. 
res publica stare non potest. 
rnraHTCKin maximae mh immanis magnitu- 
dinis; eximia hjih immani corporis magnitu- 
dine, immani corpore; maior quam pro hu- 
mano corpore (BBime ^ejioBin. pocxa); mirus, 
admirabilis (,a;ocTOHHBif y^HBJieBia); ingens, 
immanis (orpoMHBifl); r- Ttio corpus immane 
kjlr magnitudine eximia; r. poctb, Bejiu^HHa 
eximia hie immanis, mira (corporis) magni- 



tudo; r. cnjia vires corporis maximae; r. co- 
opystenie aedificii moles, b'b cbh3k pi^s npocTO 
moles, rHraHTB^BeiKKaHft, cm, BeimtaH^; 
rnraHTBi .upeBHeft Mneoaorin Gigantes. 
rnMHaaia gymnasium; .unpeKTop^ r-3ia *rector 
gymnasii. rnMHacTHBa ars gymnastica; 
exercitationes corporis; 3aHHMaTBca r-Koft 
corpus, (o HtcKOJiBKHXi) corpora exercere. 
THMHacTH^ecKiS gymnasticus; gymnicus- 
rnMHi hymnus; carmen; r. b:b ^gctb Koro car- 
men in alqm scriptum. 
rnnep6ojia(KaKB <J)BTypa) hyperbola; (jiam.cji.) 
superlatio* THnepSojiHTiecKiH veritatem ex- 
cedens hie superans. Aav. r. tobophtb o ^eM'B 
supra quam fieri possit, ferre alqd. 
rnnoTeaa (^ora^Ka) coniectura; iHHHoe MHinie 
opinio; nycxBm, hh Ha iieMB He ocHOBaHHKW 
r. sententiae futtiles commenticiaeque; ochobh- 
BaTBca Ha r-3i coniectura niti; ocHOBaHHHft 
Ha r. opinabilis; a^aTB r-3Li coniecturare (de 
alqa re); cm. Taicace jora^a. 
rnnnoflpoM'B cm. pHCTainme. rnnnonoTaM^ 

cm. 6ereM0TB. 
Thhcb gypsum. 

rnpJiJiHfla serta (n. pl.% sertae. 
Twp& pondus. 

TiaijHHTfc hb^toki>) hyacinthus. 
riana hyaena. 
TieporjiH(J)x cm* iepoon^t, 
rjiasa l)=rjraBHBiii, Ha^ajiBHHK'B, 3a^HH- 
wfiKb caput, princeps, dux, auctor alcis rei; 
r. ceMeftcTBa pater familias; t-bbi rocy^apcTBa 
(nepseHCTByiomie) capita rerum; principes ci- 
vitatis; t-bbi 3aronopa capita coniurationis; 
ctoatb bo r-Bi ^ero praeesse alcui rei, bo 
r-Bi apMin praeesse exercitui, ducere exer- 
citum hih ducem esse exercitus, bo r-si ro- 
cyji,apcTBa civitati praeesse; administrare, re- 
gere rem publicam, gubernacula rei publicae 
tenere, principatum in civitate tenere; bo 
r-st nocoiBCTBa, 3aroBopa principem lega- 
tionis, principem Km caput coniurationis ^sse; 
nocTaBETB Koro bo r-nt TOro alqm alcui rei 
praeficere mh praeponere, alqm principem 
facere in alqa re; CTaTB bo r-B* ducem se 
profitftri hjih se offerre, nero hh6. alcui rei 
praeesse kjlk alqd regere hjeh administrare 
coepisse, ducem alcis rei se profiteri hjth se 
offerre; CTaTB bo r-Bi Hapoja, rocy,a;apCTBa 
rerum potiri; bo r-Bfc cniBHaro BoftCEa (fl$- 
jraTB hto w&6.) cum valido exercitu. 2) r* bb 
KHnri caput rjiaBHOKOMansyiomiH im- 
perator; summus dux; is, penes quern est 
summa imperii, qui summae imperii praeest; 
i\ KOHHHn,ero penes quern summa imperii eque- 
stris est; r. ^jiotom^ cm. a^MHpaxB; c^feiaTB, 
Hasna^HTB Koro r-m;HMT> alqm toti bello im- 
perioque praeficere; summam totius belli ad 
alqm deferre; 6bitb r-n;nMi> praeesse exercitui, 
(Ha Mopfc) rei navali, navibus et classi; clas- 
sem imperio regere; cjiiaTBcs r-ntHMB exer- 
citui hjih classi praeesse coejpisse. rjiaBHtifi 
primus (condicio; lex 3aKOH^, npaBHio; sen- 
tentia mbicjib, partes pojib, causa omnium prima 
r- npHHEHa); maximus (sacerdos r. ^peuB, y 
pHMiHHfc pontifex; impedimentum; damnum 



rjiaaHTB. 



61 



Bpe^; argumentum .noKasaxeibcxBo; discrimen 
pa3HHii,a; error; robur caia, ianua, porta, flu- 
men); summus (quaestio; studiuni— 3aHHxie; 
officium, difficultas, vis); praecipuus (causa; 
ratio nofiyaweme, mother; disciplina, doctrina 
HayKa, medicamentum, remedium); npeeoc- 
xodnoH) cmeneubx) dpyi* npuAaiam., Hanp. 
firmissimus (argumentum), gravissimus (testis, 
pars; sententia mbicib); infestissimus, acerrimus 
(hostis, inimicus), munitissimus (locus, oppi- 
dum); cymecmsumeJibnuMU) Hanp. caput 
(cenae r* fris^o, litterarum x. co^epacame 
HHCbi\ra); princeps, auctor (r. ihijo; 3aqHHin;iiKb, 
consilii, coniurationis, sceleris), f. bhhobhhkb 
dux et auctor. a) naxh cywecmsum. xjias- 
Hoe, ca.^oe oaBHoe res gravissima, caput 
fiJiE summa rei; id quod rem causamque maxi- 
me continet; qxo canoe x-noe (Karc& BcxaBKa) 
quod maximum ion gravissimum est; axo 
caMoe x. hoc caput est, hoc maximum mh 
primum est; npHBo^nxb, pa3CKa3MBaTL toibko 
r-Hoe summas res tantummodo attingere. b) 
r-HHMi o6pa3 0M£ cm. oopa3t 3. c) Baac- 
Htfimia coe^KHCHia cb npniaxaT. raaB- 
Hbift, BB aji(j>aBHTHOMi nopH^Ki: — r- ap- 
Mia maior pars exercitus. — 6oacecTBO deus 
qui praeter ceteros colitur.— Boat^b cm. rjiaB- 

HOKOMaHjyromift.— ropo^^ caput (totius Grae- 
ciae, orbis terrarum— BamHMniil ropo,a,B bo- 
odm,e); caput regni, urbs nobilissima (cTO.irma).— 
jiificiBie (bb spaivrfc) argumentum fabulae; 
xaicme actio praecipua; id ad quod ra quo omnia 
referuntur.— 3 a 60 t a cura maxima; bto mok 
x. 3a6oTa hoc mihi praecipue mm in primis 
bik maximae curae est-aaaa^a, nanp. cth- 
Taib cBoero rjraBHiftiueio 3asaqeio id agere,ut...; 
praecipue alqd sequi, spectare; r. 3a^ana opa- 
Topa cocxohtb bb tomb, hxo6h'... caput orato- 
ris est, ut..— 3aHaTie opera princeps on 
prope omnis; axo ero x. 3aHjme in hac re 
summum studium hm prope omnem operam 
ac curam ponit; A&iraxb ^to hho. cboiimb r, 
3aHaxieMB xaoce habitare in alqa re— 3Jio 
malorum maximum, causa malorum omnium. 
— rcto^hhkb (co6. u nepen.) fons uberrimus; 
(nepen.) ohb bb btomb ciyjKHXB r. hcto^hii- 
komb in hac re gravissimus auctor est— k aq e- 
ctbo quod est maxime proprium alcis oe 
alcis rei; TaKace summa res.— k Bap Tup a= 
najiaTKa naBHOKOMaH^yiomaxo praetorium; Ta 
qacTB larepa, r^i cxoflia 3Ta naiaiKa princi- 
pia (n* pL).— jihi^o caput, princeps, auctor; 
(bb ^paMi) actor primarum partium. — h a 3 h a- 
He Hie, nanp. botb bb ^eMB cocxohtb r. h. 
jno^ef hac praecipue lege nati sumus.— na- 
ca^hhkb heres ex asse mh heres omnium 
bonorum-— Ha^aibHHKX>, Ha^aiiBcxBo cm, 
riaBHOKOMaHAyKmifr, HanajiBCTBo.— h e a c t a- 
tokb (nopoKB) vitium maximum; axo ero 
x. h. in hoc maxime peccat — oSBHHHxeiB 
qui suo nomine accusat; accusator.— oSctoh- 
xejiBCTBo res gravissima; caput me summa 
rei.— on op a firmamentum, arx,— ocnoBaHie 
causa prima, fons. — t^jib caput— no6yat- 
Ae Hi e praecipua causa hh ratio; quod maxime 
impellit, movet, ut alqd faciamus.— nonjiTie 



caput; hto hh6. nojuBecTH nojo o,h;ho r« n. 
alqd ad caput referre, -npe^MeT^ caput; r. 
n* HScit^OBanisi cocxoaxt b'b tom'b agitur de; 
r. npe.nMeTOM'B mohx^ cxapaaift capKoo in 
eo maxime elaboravi, id maxime egi, ut... 
— npe^cxaBKxejib caput; r. n. AOMOKpaTH^e- 
ckoh napxia homo florens hjih florentissimus 
in populari ratione; TaiuKe coiumen,— npea- 
MymecxBO summa res; hto cocxaBJiaexi r. n. 
(KaK'b BcxaBoq, npe,p.) quod maximum est; 
r. n* ,npym6n cocTOHXi b^ xokb, hxo-. maxi- 
mum in amicitia est c* ace. c. inf. — npa- 
HHHa causa prima, fons. — nyHKXi> caput 
(alcis rei), summa (alcis rei); quod maxime 
rem continet; maxima pars (BaacHiumaa iiacxb); 
npHBO^HXb ToibKO x* nysKTbi Tiexo summatim 
alqd exponere, summas res tantummodo attin- 
gere; no r.nynKxaMB capitulatim.— po a b partes 
primae; nrpaxb r. p. primas partes agere {co6. u 
nepen.),— co6bixie res maxime memorabilis 
hjih quae magni, maximi momenti est.— cpea- 
ctbo medicamentum oh remedium praecipu- 
um (jitneSHoe h Boo^me BcaKoe c. npoxHB'b 
^ero hk6.); r. cpe.ncxBOM^ ;pa CHHCKaHia Ha- 
po,a;Ho& m)6bw cjryjKHX'b m,ejpocxb nulla re 
magis conciliantur animi vulgi quam libera- 
litate. — yc.iOBie prima condicio; prima lex 
(historiae); res gravissima; caput hjih summa 
rei (caMoe BajKnoe oScxojixeJibcxBO), xaKace 
quod maximum Ma gravissimum est*— nixh 
caput, finis; consilium gravis simuril; axo ero 
r« it. id potissimum spectat hjict sequitur; ero 
r. n;. cocxoaxx* bi xomx>, hxo6h.„ ia agit me 
molitur, ut.-.— ^epTa xapaKxepa maxime in- 
signe lineamentum animi; x qepxy ero xapaK- 
xepa cocxaBJiaeTfc ckpomhocxb maxime propria 
ingenii eius est modestia me inter ceteras 
eius virtutes maxime elucet modestia. 
TjiaflHTB (bo^hxb cierKa pyKoio no qeray) mul- 
cere, demulcere, permulcere (alqm; alcui 
alqd Koro no ^eMy); (^ih H3^flBJieHifl isLckh) 
palpare alcui. 
TjiaAiaTopcKiH gladiatorius* TjiafliaTops 

gladiator, 
TjtaflKiH 1) co6. levis; BbirjiasKesHbiu levigatus; 
iom;eHbiH politus; Sesx* boioct>, 6e3t mepcxH 
glaber; 6e3i> yKpameHin purus ; = CK0Jib3Kif 
lubricus. 2) nepen. cxmI, pfrra =3 oiAfeiaH- 
HHH limatus, politus; = naaBHLit volubilis 
(oratio); x. pi^b, cxnjrb expedita et perfacile 
decurrens oratio; oratio levis; facundia. Adv. 
nepen. facile, commode, facunde. rjia^KOCXB 
1) co6. levitas. 2) nepen. r. ptnn oratio aequa- 
biliter fluens. 
rjrasHofi: nocpe^. gen- oculorum; x. 6oj[i3HB 
morbus hjih adversa valetudo oculorum. I\ia3x» 
1) oculus (xaKate nepen. mentis oculi, Hanp. 
mentis oculis videre); = 3pime visus, aeies 
oculorum h npocxo acies; xopomie, 3^;opoBbie 
x. (3ptnie) acies incolumis; y koxo hh6. xopo- 
mie r. alqs oculis valet; y koxo hh6. ciadLie 
x. oculis parum. valet, imbecillitate oculorum 
laborat; cxpaac^ymifi x-mh aeger oculis, Bcit,a;. 
^exo ex alqa re; y koxo hk6. 30pKie x. alqs 
acriter videt, oculos acres atque acutos habet; 
HMixb xoibKO o^hht* x. cm. o,n;Horjra3biH; xe- 



62 



rjiacHTB. 



paiB na3a cm. 3pforie (irararBCfl); KaKB .na- 
aeKO BBaarB r-3a moh quo longissime oculi 
conspectum ferunt; 3a»aTt, 3aiKMypHTB r-3a 
oculos comprimere; CMBiKaTB r-3a (o 3ac&inaio- 
mem-b) oculos operire; conivere; 3aKpHBaTb 
r-3a (—yMHpaTt) oculos claudere; OTKpbiBaTb 
r-3a oculos aperire erigere; orapbiBaxB KOMy 
r-3a (nepen.) alcui oculos aperire, meliora 
alqm docere; oSpamaTB, ycTpeMiaib r-3a Ha 
iteo cm. Bsopi; yciaBJiflTb r-3a Ha *ito defixis 
oculis intueri alqd; defigere oculos in alqa re, 
in alqd, Ha koto in vultu alcis; He cboXhtb 
Tia$b~'cb Koro oculos de alqo nusquam dei- 
cere, Jiaerere in conspeclu alcis; hoboiihtb 
t-me oculos circumferre; norynHTB r-3a despi- 
cere ad, in terram, oculos in terram demit- 
tere; terram intueri; bhj$tb hto coScTBeHHbiMH 
t-mh suis oculis uti; oculis cernere, spectare; 
comperire zra ipsum, praesentem videre alqd; 
cernere et videre alqd; wo mh He jtoaewB 
BHflfeTb co6ct. t-mh quae cernere et videre 
non possum us. 2) Cb npedAOiajnu a) bi, 
CMOTpiTb KOMy wb r-3a intueri os, vultum mh 
os et oculos alcis; contra aspicere, intueri 
alqm; QpocaTbCJi bb r-3a conspici, conspicuum 
esse; apertum, manifestum esse, apparere 
(alcui); (oco6. o qeMB hho". otjhwhomb) lucere 
(res argumentis; mea officia et studia, quae 
antea parum luxerunt); BCJiKOMy Cpocae-rca bi, 
r-3a nemo non videt hih intellegit; roBopHTb 
hto KOMy bt, r-3a liberrime profiteri alqd apud 
alqm; roBopHTb KOMy kcthhbi npjmo bb r-3a 
veras voces coram ingerere alcui; XBaaHTb 
Koro B'b r-3a coram in os laudare alqm, prae- 
sentem laudare; 3Haib koto bi r-3a alqm de 
facie nosse; nycKaTb KOMy hbiib bb r-3a fucum 
facere alcui; kojiotb (bi.) r-3a cm. ynpeicaTb; 
B'b mohxt, r-3axi» (=no Moeny mhbhlk)) meo 
iudicio; me iudice; mea sententia; bto kb 
mohxb r-3axB HecoMHiHHo mihi hoc certum 
est; lepaTB kb r-3axB Koro apud alqm de exi- 
stimatione sua deperdere; bi, r 3axi> reMHieTB 
tenebrae mihi sunt; caligo effunditur oculis. 
b) Ha, Ha mozxb r-3axi, (npejrB mohmh m.) 
ante oculos meos mh me inspectante, astante; 
in conspectu meo (factum est alqd); noKa3aib- 
ca, HBHTbca Ha r-3a KOMy hh6. venire in con- 
spectum alcis; se in conspectum alcui dare; hh- 
Kor.ua SoJibme He ssixa/as. Ha r-3a KOMy hh6. 
nunquam in conspectum alcis reverti; r. Ha r. 
ran cb riasy Ha r. secreto; sine arbitris, amo- 
tis me remotis arbitris. c) npe^B, npe^ 
mohmh t-mh cm. Tia&b 2, b.; hmetb npes-B 
t-mh habere ante oculos (co6. u nepen.), 
alqd alcui in conspectu est (o seaui, crpa- 
Ht); hmbtb npe^B t-mh nofifcxy eertam victo- 
riam videre; victoriam iam animo praecipere; 
Koro hho\ eaceAHeBHO hmbtb npe^B i-mh alqm 
cotidie praesentem videre; obitb, HaxoAHTB- 
ca, aeataTB npe^b t-mh in conspectu esse 
(co6.)\ ante oculos esse, versari, positum 
esse (co6. u nepen.); manifestum esse (nepen.). 
d) cb, yftTH, cKptiBaTbCJi cb TiB^h abire ex 
oculis, e conspectu alcis; fugere alcis conspec- 
tum, aspectum; yaairaTb koto, ito cb oast 
ab oculis, e conspectu removere alqm, alqd. 



TjiyOHHa. 

e) no, bhaetb hto no r-3aKb koto alqd ex 
vultu, ore alcis conicere, colligere (3aoK>- 
Tiaib). f) 3 a, roBopHTb 3a oa3a absentealqo, 
inscio hjih insciente alqo dicere alqd, tobo- 
pHTb sypHoe alcui absenti maledicere. 
rjiacHTB, KaKB riacHTb 3aK0Hi> ut lex ait; ero 
nncbMO nacHT'B Tara, eius epistula his verbis 
scripta est; Kara. nacuTB npcuame ut fama 
est; ohh, KaKi> TiacHT-b npe^aHie, pojimhcb Ha 
caMOMB ocipoB* eos natos in insula ipsame- 
moria proditum est. raacHOCTB, npe^aTB 
rzacHoCTH. cm. nacHut (sfciaTb TJiacHbiM-b). 
TjiaCHMH 1) r. 6yKBa vocalis. 2)= bc4m^ 



h3b4cthbth omnibus notus; in vulgus hjih 
apud omnes pervulgatus; c^iaaTB hto t-hlim'b 
palam facere, vulgare, divulgare, pervulgare, 
(in vulgus) efferre; in vulgus edere; enuntiare; 
CABiaTbca r-HHMi, palam fieri (oco6. perf. 
palam, factum est); vulgari, divulgari, pervul- 
gari; exire in vulgus; (in vulgus) efterri, ema- 
nare; noBCiofty percrebrescere; B^pyrB fama 
(repente) accidit; He jaBaTB ^ieMy c^iiaTbca 
r-HbiMB alcis rei famam comprimere mm supj- 
primere. Tjiaci cm. roaocB. TjiainaTaH 
praeco; 6bitb t-tbimx praeconium facere. 
rjmiia argilla; ropuie^Haa creta figularis; lutum 
(co6. rpa3b, ho lame onna); H3B rjHHbi cm. 
rjiHHflHbiH. Tjihhhctlih lutulentus, lutosus. 
TjoraaHBra fictilis; (roHqapHBifl) figlinus; r. 
nocysa vas fictile; f fictile, f fictilia (pi); no- 
cy^a H3B ataeHOH tjihhbi testa. 

rjEOflaTL CM. rpB13TB 1. 

TjioTaTB (atH^Koe) absorbere; haurire; obducere 
(venenum); vorare, devorare (nojKHpaiB). Tjio- 
tokt, haustus; bhhhtb 3a o^hhb r. uno potu 

VlfJllTIFP 

TjioxHyTB, ^BiaTbCH riyxHMi. obsurdescere. 

rjry6HHa, rjiydb 1) co6. Karcb Ka^ecTBO alti- 
tudo (maris; HeH3ffl4pHMaa profunda maris al- 
titudo); — oyfioKoe m4cio profundum (hoith 

TOIBKO BB 3aBHCHM0CTH OTI. npedAOltt ' ; (npO- 

nacTb, 6e3AHa) vorago, (nyraHa) gurges; r. Mop- 
CEaa altitudo maris; profundum mare; -rpn 
$yia bb r-Hy hik bi, Tpn (|)yTa t-hbi tres pedes 
(ace.) altus; bbipbitb poB-B bb 3 (J), t-hbi fos- 
sam tres pedes altam deprimere; pta HMterB 
b-b r-Hy 30 <J)yTOBi> flumen triginta pedes al- 
tum est; GpoCHTbca vt r-Hy se iacere m.pro- 
fundum; no^HiiTbca, BBidpaTbca H3B t-hbi ex 
alto emergere; 6bitb nonomeHy t-hoh) (bo^ok) 
fluctibus hauriri hih obrui, in profundum hau- 
riri; nponHKHyTB bi> r:iy6b KaKoft wa.6. cipaHBi 
penitus in terram alqam ingredi, in interiores- 
regiones penetrare, aodere se in intimam al- 
qam terram j b-b t-h-b ifeca in intima silva. 2) 
nepen. r. npeMy^pocTH summa sapientia; r. iie- 
lOBBiiecKaro yMa vis et copia animi humani; 
H3B r-HBi cepua ex animo, ex animi sententia. 
3?jiy6oKiH 1) co6. altus (mare, nix, vulnus): 
profundus (yxo^mnift ^aieKo bhh3-b, ko jpy); 
depressus (nyooKO Jieataruifl, locus). 2) nepen. 
a) r. b3^oxb suspirium alte mh ex imo duc- 
tum. b) o BpeMeHH = no3,n,Hii , r. smb cm. 
ho^b; t. oceHb auctumnus praeceps; r. ciapocTB 
cm. CTapocTb. c)^Jia odo3Ha^. bbicokoh 
c t e h e h H=6o.ibmoH,CHJibHBiH summus,Hanp. 



TjiyMHTBCJI. 

stientium MOjrcaHie, THniHHa, dolor ne^aaB (Taic- 
»e gravissimus), odium HeHaBHCTB; r. MHpi> cm. 
Map^; r. no^TeHie reverentia, veneratio; obser- 
yantia (BBiKa3aHHoe Ha ^it); r. 3HaHie cogni- 
tio hjte scientia accurata hih subtilis; r. 3Ha- 
Hie JHTepaTypti subtilior cognitio ac ratio lit- 
terarum; r. yienocTB summa mii praeclara 
•: eruditio; litter ae non vulgares; litter ae inte- 
riores, reconditae; r. MbicjuneJiB homo hjih 
disputator subtilis; r. Bne^aTitHie (npoH3BO- 
.prb) cm. BnenaTiiHie; r. laraa arcanum re- 
conditum; res valde abdita. Adv. 1) co6. alte; 
m prof undum; (naneKO BHyrpH ^ero hh6.) pe- 
nitus (inclusum p. in venis); r. npoHHKaTb, 
bxo,h;htb bb t4jo (o6t. opyatiH) alte in corpus 
descendere; r. nycKaiB kophh penitus immit- 
tere radices. 2) nepeu. a) r. ^BiniaTb, b3^;h- 
xaib ab imo pectore spiritum ducere; ab imis 
pectoribus suspirare. b) o bbicokoh c t e- 
neHH = cobho, oneHb, Hanp. a r. one^aaeffb 
bthmi. valde de ea re doleo, acerbo dolore me 
ea res afficit; r. BKopeHflTbca, BKopeHHBmiftca 
cm. BKopeHATbCii; r. 3ane*iaTjrBBaTB, BHHKaib 
cm. 9th ix; r. nyBCTBOBaTb, co3HaBaib ^to alqd 
penitus sentire ujh sensu percipere; r yBa- 
»aib colere et observare alqm; colere ac di- 
ligere; vereri,revereri;suspicere.rjiy6oKOM:M- 
CJieHHBiH acutus (oc TpoyMHHfi); acer, sagax, 
subtilis (npo3opjiHBbiH, tohko pasjiflHaromiif, 
TaKHte o co^HHeHiF, H3cai>ji,0BaHin)-, ingenii acu- 
mine valens; acerrimo hih acutissimo ingenio; 
TaKHte sapiens; laBaTB r. otb£tli responsa 
acute ferre. Adv. acute, acriter, sagaciter, sub- 
tiliter. r.iy6oKOMBicjrie acumen ingenii (vir 
magno ingenii acumine); ingenium acre; sub- 
tilitas. rjiy6b cm. riy6aHa. 
rffyMHTBca Ha^i> k^mi. cm. HacMixaTbca, ,ny- 
paiHTB. 

rjynerjt homo stultus (cm. nynbift); homo ex- 
tremi ingenii. TjiynocTB 1) Kaia cbohctbo 
stultitia, stupiditas, stupor; tarditas ingenii 
(pa3HHuy cm. noAfc ca. nynbifl). 2) rjryntiH 
DocTynoKt stulte factum; stultitia; vb pi. 
ineptiae, nugae. rjiynBiH stolidus (Heufcnbiii, 

HeUOBOpOTJIHBHH, npiITOM'b HarJTLIH, He TOflbKO 

BCJTB^. CJia60CTH yMCTB. cnocoSHOCTeH, HO H 

bcji^. rpytfaro HpaBa); stultus (Hepa3yMHBift. 
npeBpaTHo, HenpaBHJiBHo noHHMaiom,iH h coot- 
BtTCTBeHHo TOMy aificTByioinM); fatuus (Hejif,- 
ehh); stupidus (orpaairqeHHBiH, Tpy^Ho no- 
HHMaiomiH); brutus (Tynoft, Hirqero He hohh- 
Maromiii); = HecBiflymift rudis, indoctus; = 
Heod^yMaHHBiH- imprudens, inconsultus; 6bitb 
t-hbimb nihil sapere; r. rojioBa ingenium tardum; 
He r. roiosa ingenium haud absurdum; oyno 
nocTynaTB TaKB stulti (stultitiae, stultum mh 
stultitia) est haec facere. Adv. stulte, stolide, 
imprudenter. 
payxoBaTtiH surdaster Tjiyxon a) jmineHHBra 
chocoShocth cjibimaTB surdus; auribus captus; 
.HfciaTBca r-XEM-bCM. raoxHyrb. b) o 3ByKi, 
r o j o c £ obtusus, fuscus; o rozocfc Taoce rau- 
cus; r. my mi., ciyira cm. ryjrb. c) Heonpe- 

flitfeHHBlfi, TeMHBIH, CJTyxi, B3B$CTiH 

incertus; r. ciyxi, (incertus) rumor, r. tojikh 
fremitus, o vewb, o kom-b rumor, rumores 



rH'bBaTfcCiT. 



63 



alcis rei, de alqa re, de alqo. d) r. ate 
(=3apocniiH, Henpoxo^HMbifi) saltus invius 
atque impeditus. e) = nycTBiHHbift, de3- 
ji K) ,a; h bi ft cm. 9th cioBa. TjiyxoH*MOH sur- 
dus mutusque. rjrymB 1) silva densa. 2) = 
nycTBiHHaa, ye^HHeHHaa MfcciHocTb locus deser- 
tus, locus remotus, disiunctus. 

TjiBida massa; globus (mapooopa3Haa), glaeba 
(3eMJiH). raBi6HCTLiH glaebosus. 

TjiaflfcTL, rjia,a;tTLca cm. CMOTpiTB, cmotpbtbca. 

THaiB 1) co6. agere (hostes usque ad castra; 
pecus pastum— Ha nacTBy); agitare (r. Tyj,a e 
cro.ua, noroHATB); propellere (pecus in pabulum)*; 
r. H3I) qero hho. cm. BBiroHSTB; r. bo ito cm^ 
btohatT), 3aroHaTb; r. npo^tb abigere, depellere, 
propulsare; r. jiiajbme porro agere; r. npeA'B 
co6oh) agere ante se (alqm); propellere (hostes, 
multitudinem equitum), b-b 6e3nopaji;K,i protur- 
bare (alqm); 3aMiTB em,e raaTB (=txaTb) 
bo Becb onopi> equo citato mk admisso (o Hi- 
CKOJbKHX'b equis citatis,admissis) vehi.2)nepe«. 
= npHTicHHTb, npecat^oBaTB cm. bth 
oar. rHaTLca 1) 3 a KiMi> a) insequi, perse- 
qui (alqm ,instare(alcui).b) = copeBHOBaib, 
noapaaiaTB KOMy aemulari alqm, alcis vesti- 
gia sequi bih persequi. 2)r. 3 a ^^mi* sequi, 
sectari, consectari alqd; niti, anniti ad alqd, 
cm. Taoce roHATBCfl. 

TueTi> nepeu. vexatio; vis; acerbitas (Sullani 
temporis); 6nTb, Haxo,nHTbca no^ rHeiOM'L 
graviter premi. 

rHHjion putidus (caro, uva); putridus (dens). 
Thhjioctb putor; putredo. Thhtb putescere, 
putefieri; putrescere. THieme cm. nrajiocTb; 
onacaTb rjiaroiOMt, cm. thhtb. Thok pus (ry- 
CToft, 3JiOKaiecTBeHHBiH), sanies (TeKy^ift). 
rHOHHBifi purulentus. rHOHTtca pus exit, 
effunditur ex... 

THycHOCTB foeditas(Mep30CTB); (hh3octb, noji;- 
jioctb) humilitas; turpitudo; sordes (hominis);— 
rHycHBift nocxynoKB facinus nefarium; mhoto 
r-Teft roulta nefaria. THycHBiH foedus (Mep3- 
Kia); abominandus, detestandus ran detestabilis 
(flOCTOHHBiii npe3piHifl, o ^eiOBfeKi); nefarius, 
nefandus, infandus (facinus, scelus). 

THyTB flectere, inflectere; curvare, incurvare 
OctjaTb kphbbimt.); THyTBift flexus, inflexus, 
(kpeboh) curvus. THyTBca flectere se mh 
fleet!, ini'lecti, incurvari. 

THymaTBca h^mi. aversari, detestari alqd; 
abhorrere ab alqa re. 

THfeBaTBCH iratum esse; na KOro iratum esse, 
succensere alcui, o^eHb, CMbHO graviter irasci 
mh iratum esse alcui; ira in alqm incensum 
esse, ardere; ohh nrfeBaioTCH ^pyr-b Ha ^pyra 
ira inter eos intercedit. Th^bjihbbih promp- 
tus oh praeceps ad, in iram (lerao pa3ji,pa- 
acaromiftcfl); iracundus (ropaqift, BcntMBqEBBift). 
Th!bbhbih iratus; i'rae plenus (in alqm); ira 
incensus, ardens, flagrans, iracundia inflam- 
matus; minax(epistula, sermones); trux(vultus — 
B3xa,a;:&). Adv. irato animo, iracunde; r. cmo- 
Tpiib Ha Koro *truci vultu intueri alqm. rHfcBi 
ira; iracundia;= HerojoBaHie indignatio; HHor- 
Aa TaKate pi. animi; soca^a stomachus; ohb 
c^iiajTB 3to bi. T-Bi ira commotus hjih incen- 



64 



rH-feBEHTBCH. 



sus, elatus fecit; nopuBBi r-Ba irae, iracun- 
diae; H3JiaBaTB cboh r. Ha koto effundere 
iram in alqm; npaaTa bb r. iratum fieri, ira- 
cundia exardescere, H3B-3a *iero hh6. iracunde 
ferre alqd hm ace. c. inf.; BocnBuiaTB r bomb 
ira exardescere, incendi, inflammari; hblwb 
t-bomb ira incensum em inflammatum esse; 
yivrBpflTb r. irae moderari hjih temperare, iram 
continere; r. npoxojiaTB ira defervescit, de- 
flagrat . 
rfffeaanTLca 1) co6. (alqo loco) nidum facere 
hjih fingere, construere; nidificare. 2) nepeu. 
penitus inhaerere (saspicio minis, considere. 
Th'bsao nidus; bhtb r. cm. rHfeflHTbca i; bopob- 
CKoe r. furum receptaculum. rH*3,n;HniKO 

nidulus. 
ToBopHTt fari (Bootfine hpoh3hochtb ^iieHO- 

paSA^^Hbie 3BVKH, BB HaCTHOCTH TOBOpHTL 

TopmecTBeHHO h bb npopo^ecKOMB Toat; ptoo 
BCTpinaeTCfl bb npo3i); ae 6bitb bb coctohhih 
r. nihil fari posse, = 6bitb hembimb mutum 
esse; ab-th HaqimaiOTB r. pueri fari incipiunt; 
yqniB Koro r. alqm verba edocere, alqm ser- 
mone assuefacere (o JiioAaxB h nxanaxB); lo qui 
(BBipanaTb cioBaMH cboh mbicjib); r. no rpe- 
TiecKH Graece loqui, lingua Graeca uti mh 
loqui; yMfcxB r. no jiaTbura Latine loqui didi- 
oisse; dice re (oco6. oTHOCHTejiBHo cnoco6a 
BBipaateaia a ciora, noiOMy npenMymecTBeHHO 
o6b opaTopfc, r. KpacHopinaBo a coa^Ho); 
xoponio r. bene et loqui et dicere; r. bb cbh3- 
hoh ptoa, H3iaraiB verba facere; (o <|>hjio- 
co^ckomt., Hay*raoMT> pa3cyat^eHiH) disserere, 
disputare; = pa3CKa3BiBaTB narrare; = pa3ro- 
BapafeaTB, oojrraTB fabulari (de re); = yTBep- 
maaTB Mirmare, asseverare; inquam (BCTaB- 
jiaeTca bb npaMyio ptoB nocit nepBaro hjih 
Bxoporo ciosa); aio (oSBiKHOBeaao npn koc- 
BeaHoa pins, a bb coeji,HHeaia ut aiunt a bb 
npjiMofi)-, r. aa, hbtb cm. aa i; r., ^to He... 
negare cb ace. c. inf.; He r-pa hh cjioBa 
tacitus; He jtaBaTb komv r. alqm loqui volen- 
tem inhibere; a, KaKB yrae ^ado r-pajiB 'reels, 
o^eHB jhoSjiio Annia Appium, ut saepe tecum 
locutus sum, valde diligo; He r. 6ojrfee = 3a- 
MOi^aTB cm. 8toib rx; r-pa cjioBaMH U,Hne- 
poHa ut Ciceronis verbo hjih verbis utar; KaKB 
r-paTB IjHnepoHB ut ait Cicero; ut est apud 
Ciceronem; KaKB r-paTB nocioBana ut est in 
proverbio; ut aiunt, quod aiunt; ut dicitur; 
quod proverbii loco dici solet; bto bce r-paTB 
haec una vox omnium est; cyna no TOMy, hto 
r-paTB xjqjqs. ut bominum fama est; r-parB, 
^to... dicunt, tradunt, ferunt cb ace. c. inf. 
hjih dicitur, traditur, fertur cb nom.' c inf.; 
npo CoiGHa r-paTB, hto ohb... Solo dicitur 
(alqd fecisse). Cb npe^ioraMa a)r. o vem-b 
loqui de alqa re; = Becia pa3rosopB sermo- 
nem habere de alqa re; a3iaraTB cboh MBicia, 
TaKKe o6b opaTopt verba facere; = ynoMa- 
hutb mentionem facere de alqa re; o Hay^i- 
homb, <J)hjioco<j)ckomb ' pa3cyjK/i,eHiH disserere, 
disputare de alqa re; MHoro roBopaxB o komi 
aa6o multus est de alqo sermo; bb btowb ro- 
Ay MHoro r-pain o6-b stom'b hie annus ha- 
buit de hac re plurimum sermonis; Bt Pa- 



rOBOpHTB. 

Mi MHoro roBopaT^ o tom^b, ^to... Romae 
rumor magnus est cb ace. c. inf.\ He r. hh o 
newh, KaK-B tojibko o Bofiai merum bellum 
loqui; qacTO r. o vewb iterare saepe alqd; 
nocToaHHo r. o6x oshom-b a iowb ate (TBep- 
,h;htb o^ho a to Ke) idem semper in ore ha- 
bere; Be3^B r-parb o6x 3tomb hoc in omni- 
um ore est; r. o cedi (npo ce6a), ^ito... pro- 
fiteri ex ace. c. inf.; r. xoponio o kom-b bene 
dicere alcui, xy.no (xy^oe) male dicere alcui, 
secus dicere de alqo; kb ^eMy mh^ r. o... ?(Bt 
(tarypt praeteritio) quid loquar de hjih quid 
dicam, commemorem Cb ace. (quid multitudi- 
nem et suavitatem piscium dicam?) hjih ci 
ace. c. inf.; kt> neMy mhb no^;po6B4e r. o...? 
quid plura dicam de...? He r. o ^ieM*B = npo- 
xo^aTB MOJi^aHieMB cm. npoxo^HTB 1; He r-pa 
o apyroMi) ut alia omittam. b) r. cb k^m^ 
Ha6. loqui cum alqo; colloqui, colloquium hjih 
sermonem habere cum alqo; ateaaTB r. ct k^m-b 
alqm convenire velle, alqm velle; He ateiaTb 
r. cb kbmt> alcis aditum sermonemque defii- 
gere; alqm aditu prohibere, excludere (He 
nycKaTB k-b ce6fc); a hm^io (mhb HyatHo) cb 
k*mb hh6. noroBopaTb mihi cum alqo sermo 
confer endus est; hmbtb ciy^afi r. cb k-bmb 
copiam habere alcis; He hm^tb ciy^aa noro- 
BopaTB cb k^mb alqm convenire non posse; 
MHoro r. cb k^kb multa verba facere hjih 
longum sermonem habere cum alqo; hh cjio- 
sa ne r. cb k-bmb non unum verbum commu- 
tare cum alqo; r. cb KtMB Hae^HHB (6ez% 
CBH^Teiefi) cum alqo secreto hjih remotis 
arbitris, sine arbitris loqui, colloqui; mejiaTB 
r. cb xkwb nae^HHt secreto cum alqo agere 
velle; r. cb caMHMi. coGoro, npo ce6a semet 
ipsum alloqui, secum ipsum loqui. c) r. 3 a 
Koro verba facere pro alqo (=bm4cto Koro); 
loqui, dicere pro alqo (bb 3am;aTy, bb noiB3y 
Koro); cm. TaKJKe noJiB3a (roBopaTB bb noiB3y); 
flBio caMO 3a ce6a roBoparB res ipsa loqui- 
tur; r. 3a h npoTHBB in utramque partem dis- 
putare. d) r. npoTHBB nero dissuadere 
alqd. e) r. npe,HB k^mb dicere, agere, verba 
facere coram alqo, apud alqm (Hanp. dicere, 
agere apud iudices, agere ad iudicem, dicere, 
agere apud senatum); r. npej^B Hapo^oMB, npe.a.B 
bohckomb contionari, contionem habere apud 
populum, apud milites. f ) r. Ha BfcTepB cm. 

BfrrepB 2. 

3aMiTb em;e: a) e roBopa yate (npa ne- 
pexojrj^ otb MeHie BaaiHaro kb 6oiie Baac- 
HOMy) ne dicam, nedum, Hanp. optimis tem- 
poribus clarissimi viri vim tribuniciam sus- 
tinere non potuerunt, nedum his temporibus... 
salvi esse possimus. b) ronopio a a) (npa 
noBTopeaia co6cTBeHBBixB ciobb, oco6. hocjib 
saKoft Ha6y r HB BCTaBKa) inquam, Hanp. hunc 
unum diem, hunc unum, inquam, diem; no- 
stra est enim, (si— sumus), nostra est, in- 
quam, omnis etc.; aocjrE BCTaBKH TaKHte no- 
cpefl. igitur, sed. '?) roBopro a, roBopaTB, 
CKa3aJiB ohb (BCTaBieHHBia bb npaMyio 
pfriB) inquam, inquit. c)hto roBopio a?— 
h-btb (HanpoTHBB) quid dico?— immo vero; 
autem— immo (vero etiam). d) bb h^koto- 



pBiXT> o6opoxaxB H COejptHeHJUX'B «rOBOpHTb» 

He nepeBftsnica, Hanp. h aio a roBopro no- 
Tony, ^to... quoniam; ho, cKajKemb ibi, mo- 
Tjrb cKa^aTb, cKaatyiB... at, at enim, at 
vero... Cm. Tame CKa3axb. rosopjiHBOCTB 
loqaacitas. Tobopjehbiih loquax, garrulus; 
MHoropi^HBLifi yerbosus. TosopyHt homo 
lingua hih sermone promptus; loquax. To- 
bopb murmur (6opMOxaHbe, monoiB); fremi- 
tus (OCOO. T. 6oibinOH, B3B0IH0BaHH0H XOinbl). 

roBjr^HHa caro bubula. 

roroTaHte (rycei) clangor; voces, clamor an- 
serum. ToroxaTB (o rycaxB) clangere. 

roAHTBca utilem esse alcui rei, ad alqd; (obixb 
rosHBiMB, no^xo^amHM'B) idoneum hih aptum 
esse ad alqd; bonum esse alcui rei; (xoibko 
o npesMer.) usui esse ad alqd; ne rosnxbca 
non utilem hih inutilem esse; HHKysa He r. 
nihili esse; inutilem esse ad omnia. 

roflE^HBiH ' 1) = nposoiJKaioniiHca oshhb rosx. 
annuus (tempus). 2) = pa3B wb rosB nosxo- 
paroniiHCfl annuus; anniversarius (eacerosHO 
B03Bpam,aiom;iHCH) . 

ToffHOCTB utilitas, usus. rotfHiiH sifl wro utilis 
alcui rei hih ad alqd; idoneus, aptus ad alqd; 
bonus alcui rei, ad alqd; HaxosHTb ^to hk6. 
t-hbimb probare alqd; feb, ne Sbitb r-HBiMB 

cm. roAflTBCfl. 

roAOBajiuH unum annum natus; unius anni. 
Toaoboh annuus; r. soxosb reditus annuus 
hih annuum vectigal; annuus hih anniversa- 
rius fructus; r. cpoKB annua dies; bb rosoBo! 

> cpoKB annua die; auno vertente; intra annum; 
post annum; r. scaioBaHbe, co^epmame annua 
pecunia; annua (». pl.)\ salarium. roaoBmiraa 
dies anniversarius; dies natalis (uaKoro hh6. 
pasocTHaro codbixia); r. cnacema Piraa oxb 
KaTHjnmapcKaro 3aroBopa dies natalis urbis; 
r. Moero B03BpaTneHia 231. ccbiikh dies nata- 
lis reditus mei; r. cpaatema apn Anin dies 
Alliensis; r. Bcxyniema Ha npscxoiB Koro hh6. 
dies imperii alcis; dies quo alqs regnare pri- 
mum coepit; cerosHa r. Moefi nooBSBi HasB 
rauHnSaiOM-b dies est bodiernas, quo vici Han- 
nibalem. Toa* annus, annuum tempus, anni 
hih annuum spatium; 2, 3, 4 rosa, 5 ibxb xaoce^ 
biennium, triennium, quadriennium, quinquen- 
nium; hobhh r. annus novus; EpyriBit r. (Hanp. 
qxo hh6. A^aib) (per) to turn annum; Kaatsbra 
r. quotannis {adv.); KasK^Lifi naxBiii r. quinto 
quoque anno; bb npomioMB rosy anno ante, 
anno proximo hih superiore; 3a r., r. xony na- 
3a#B anno ante; nepe3B r., Ha Sysymift r. ad 
annum; bb xe^eHie roaa anno, anno vertente; 
TpimAH bb r. ter in anno; Ha oshhb r.. Ha 
btoxb r. in annum, in bunc annum; cb rosa 
Ha r., H3B rosy bb r. singulis annis; quotan- 
nis; KaJWiH r. B03Bpani;aH)niiHca, noBxopaio- 
dilhch cm. rosHHHbiH 2; r. crryexa anno post; 
anno interiecto; bb Hawaii (npa HacxynieHin) 
rosa anno ineunte, initio anni; bb kohh;$ rosa 
anno exeunte hih extremo; eMy 20 i£xb vi- 
ginti annos natus est; Maib^HKB secaxn i$tb 
. puer decern annorum; croibko eMy i$xb? qua 
.aetate est aia quot annos natus est? opaxy 
mhhvio 30 ibtb frater triginta annos vixit im 

atyccBJiiyci>. pyccno-JiATHHCKifl cjiobapb. 



rojiosa. 



65 



complevit; eMy enie fffcrB 30-te ibti. minor 
est annis triginta &m nondum triginta annos 
natus est hue complevit; eMy xor^a 6buo 40 
liTB turn quadraginta habebat annos; eMy 
cxojibko ate aixx., ckoibko h mhx. aequalis mibi 
est; Ha jTBasnaxoMB rosy ^H3Hn: annum aetatis 
vicesimum agens; so SBasujaxaro rosa (hck3hb;) 
usque ad annum aetatis vicesimum; somchoct- 
Hoe jihd;o, H36paHHoe Ha r. magistrate annuus; 

T. HLH3HU CM. 3KH3Hb 1; lyHniie TOSbl atH3HH flos 

aetatis hih aetas florens, integra; cm. xaKase 

JTEXO. 

rojieHB cms. 

rojroBa 1) co6* caput; cb s^yMa t-mh cm. sby- 
riaBMH; cb i-bh so HorB ab imis unguibus us- 
que ad verticem summum; a vestigio ad ver- 
ticem; odHa&HXb r-By aperire caput, npes^ 
kbmb alcui; oxpy6nxb KOMy r-By cm. oxpyoaxB; 
r. Soshtb cm. tojiobhoh; t-boS BnepesB 6po- 
caxbca Kysa hh6. sese (xaKace alqm) praecipitare 
(de muro, in aquas). 2) nepeu. a) r. koiohhm 
frons, prima acies. b) = atH3HB caput, no- 
niaxHXbca r-Bofi: 3a mio capite alqd luere. c) 
yMcxBeHHbia cnocodHocxn, yMBingenium; 
noHaxjiHBaa, yMnaa r. homo docili hih acri 
ingenio, KaKB Ka^ecxBo, ingenium docile; in- 
genii docilitas; nynaa r. homo imbecillus, im- 
becilli ingenii; homo tardus; HanparaTb r-sy 
ingenii hih mentis vires intendere;— n aMaxB, 
mbicih, coo6pa3KeHie, Hanp. bbixoshxb H3B 
r-BBi alcui alqd excidit de hih ex memoria; qxo 
hh6. He bbixoshtb H3B Moefi t-bbi alqd semper 
mini in mente versatur, haeret in animo; obli- 
visci alqd non possum; B3axb, 3a6paxb ceol* bb 
r-By hxo hh6. ad voluntatem alcis rei incum- 
bere, obstinate velle alqd; inducere in animum 
cb inf. hih ut; ito xe6B npnmio bb r-By? 
quid tibi in mentem venit? KaKB xe6fe axo npn- 
mio bb r-By? qui tibi istuc in mentem venit? 
BBiKHnyxb hxo H3B t-bbi cogitationem de re abi- 
cere, non amplius cogitare de re; bbiohxb KOMy 
^xo H3B r-BBi adducere alqm in oblivionem 
alcis rei; lOMaxb r-By HasB ^ibmb alqd torquet 
ingenium alcis; noiepaxb r-sy a mente deseri; 
perturbari; coBepmeHHO noxepaxb r-By omnia 
deticiunt alqm; He xepaa t-bbi non turbulente. 
d) = HpaBB, xapaKxepB, Hanp 6e3noKofi- 
naa r. inquietus animus (Boo6m;e); ingenium 
inquietum et novarum rerum avidum; vir in- 
quieti animi; homo novarum hih novanda- 
rum rerum cupidus; civis seditiosus ac tur- 
bulentus; ysaiaa, oxBaiKHaa r. homo audax 
hih summae, proruptae audaciae; homo te- 
merarius. e) 3= neioBBKB, Hanp. CKOibKo ro- 
iobb, cxoibko yMOBB quot homines, tot sen- 
tentiae. 3aMBXb em,e: b3hxb to> Ha cboio 
r-By in alcis caput alcis rei eventus recidit; 
periculum in me recipio; pa36nxb koto Ha 
r-By hostem fundere fugareque. Tojiobhoh 
nocpes- genet capitis, Hanp. dolor; crpasaib 
r. 6oibK> capitis dolorem hih dolores habere, 
caput mini dolet; npoH3BOsaxb, Bbi3BiaaTb r. 
6oib capitis dolorem facere hih inferre; r. no- 
Ba3Ka fascia, vitta; r. yoopB (KaKB npesMexB) 
ornamentum capitis; (y6paHCXBo) capitis cultus. 
TojioBHa titio; oco6. cb Kocxpa hih aixapa 



€6 



ronoRaTB. 



ropR6JIHBOCTI>. 



torris. rojioBOKpyaceaie vertigo. Tojiobo- 
jiomhbih difficillimus. 
rojioaaTt esurire, fame laborare bih premi; 
= B03iepatffBaTtcfl otb hhhjh cibo abstinere. 
Tojio^hhh esuriens, (em,e HH^ero He iBinift, 
HaTomaK'b) ieiunus; fame laborans; cibi avi- 

dus; 0B1TB r-HBTMt CM. TOSQJlWIb; T. TORb, r. 

Bpena fames; r. CTpaHa cm. o^hjioahbih J; 
r. CMepTB fames; yMeperb r. cMepTLio fame 
mori hjih absumi, perire, interire; (bt> Haita- 
3aHie) fame necari; (aoopobojibho) inedia mori 
hjih vitam finire. Tojlor% fames; esuritio (roao- 
Aanie); inedia (B03Aepatame); TyBCTBOBaTb r. 
cm. rojro^aTt; TepniTBr. fame laborare, premi, 
urgeri; yrojiHTB r. cm. yiojiflTB; yMopHTB Koro 
r-AOMt alqm fame necare, interficere, confi- 
cere, alqm inedia mori cogere; yMirpaTb oil 
r-Ay cm. rojio,HHLiH (r. CMepiB*. 

PojiOHoriH pedibus nudis. 

Pojioct 1) co6. vox (clara, rpoMKifi magna); 
(hthht*) cantus; (= 3ByKii) sonus; a He cau- 
xaxb HHKoro, new obi r. 3ByHajn> nomie h 
npiflTHte neminem voce pleniorem aut suavio- 
rem audivi; noAaBaTB r. vocem mittere; hmbio- 
mm xopoinin r. vocalis; HMiTb cjiaotiii r. 
voce deficere; He hmbtb r-ca (He mo*ib H'Etb) 
sine voce esse; bo3bbichtb t. vocem toll ere, 
attollere, (ycnjiHTB) augere, intendere; noHH- 
3htb r. vocem attenuare, deprimere; KpnnaTB 
bo secB r. cm. KpH^aib; BHHMaiB oacy co- 
bbcth non • discedere mm desciscere a recta 
conscientia. 2) nepen. r. noAaBaeMBifi bt. Ha- 
Pojihomti co6paHiH,'npH BbiSopax'B suffragi- 
um; npaBo r-ca cm. npaBo l; r. ceHaiopa, cyABH, 
BooSme bt> coBimaTejiBHOMi) coopamn a bb 
cyai stfntentia; noAana r-coB^ suffragium; no- 
AaBaTbMV (bb Hapo^H. coopaHin) suffragium 
ferre, in suffragium ire, (bt> coBtinaTejiBHOMB 
coopamn, bb cy^B) sententiam dicere, ferre; 
noiaBaiB r. 3a Koro suffragari alcui, suffragio 
suo alqm adiuvare; 3a mo, bb noiiB3y nero 
suffragari alcui rei (bt> HapoAH. coGpaHin), 
sententiam ferre ad alqd (b'b ceHarfc, cy^t), 
censere (deditionem, eruptionem, cb ut, ne, 
ace. c. inf.); decernere alqd, decernendum 
alqd censere (o6i> otaejibh. ceHaTopi); nojiy- 
hhtb r-ca Tp&6bi, neHiypin tribum, centuriam 
ferre; 6ojibhihhctbo r-coBB (nonyHHTB, iimbtb) 
cm. oojibihhhctbo; He HOJiyHHTB TpeoyeMaro 
^HCia r-coBt at n.eHTypiiix'B hjih TpnoaxB cen- 
turias, tribus non explere; He nojryHHTB hh 
oAHoro r-ca suffragiis praeteriri; mmbtb paB- 
Hoe hhcjio r-coBT> (o abohxb) pares suffra- 
giis esse. 

TojiySHHiiH eolumbinus (ovum). ToJiyCorjia- 
3mh caesius. Tojiy6oH caesius (o rjra3axi>); 
caeruleus. rojEySoifB, rojr.y6iHKr& colum- 
bulus; r. moh (%am> JiacKaiejiBHoe cjiobo) mea 
columba. TojLj6h columba, (iHKii) palumbes. 
ToJiyCflTHfl: columbarium. 
Toxbih 1) co6. nudus (ooBaaseHHBif, HeoAETBifi); 
apertus (otkpbitbih); calvus (jibicbih); glaber 
(6e3B bojIocb na t4jib); o ^epeni = 6e3i> jimctb- 
eBi> nudus foliis; r. mbcto (Sesi. aepeBBeB^) 
locus apertus hih nudus. 2) nepeu., bto r. 
cjioBa verba istaec sunt. 



roHeme vexatio, iniuria; r. xpncTiaH'B vexatio- 
Christianorum; (y om%o&b uepneu) persecutio 
Christianorum; nocpea. vexare, persequi Chri- 
stianos. ToHeijfc nuntius volucer; cursor (cko- 
poxo,a,:B); BepxoBofi eques citus; b^ gbxsz pinn 
npocio nuntius ToHHTeJii. is qui insectatur; 
= My^HTejiB vexator; r xpacTiaH-B Christia- 
norum vexator; (y omw&b uepneu) persecutor 
Christianorum; Christianae religionis insecta- 
tor; Sbitb r-jieMi. xpncTiaH'b Christianos vexare^ 
persequi. 

ToH^apHBiH figlinus; r. Alio figlina; r. pa5oTa 
opus figlinum; (n. pi.) opera figlina; r. Kpyrs 
rota figuli hjih figularis. roH^ap* figulus. 

roH^iiH, r. cooaKa canis venaticus. rcmafcB cm. 
rHaTB. ToHaTBca a) 3a kbm^b cm. rHaTbca- 
b) 3a nkwh sectari alqd; aucupari (gratiam); 
3a yaoBoaBCTBieMi. dedere hjih tradere se 
voluptatibus; ^eioBiKi. roHaiomiHCfl 3a y^o- 
BOJiBCTBieM'B homo voluptarius; r. 3a ciaBOio 
gloriam sequi h^h expetere, gloriae servire. 

Topa 1) co6. mons, noMeHBme collis, clivus; 
locus editus; paciymin, ajHBymift Ha ropi 
montanus; h^th na ropy ascendere montem; 
bt. ropy sursum; adverso monte; h^th b'b ropy 
in adversum subire; Tpy^Ho h^th b% ropy 
difficilis est ascensus; n#ymiH Bt ropy accli- 
vis (via); no^B ropy, vb ropbi deorsum; H,ny- 
n;iH noA'B ropy (noKaTbifi) declivis. 2) nepen. 
hath bx ropy in altiorem locum hjih ad maio- 
rem dignitatem pervenire; crescere; hath noA'B 
ropy vergit aetas; crescunt anni, decrescunt 
vires; cyjJHTB KOMy 30JfOTBia ropw polliceri 
alcui montes auri mh maria montesque; cto- 
a.Tb ropoio 3a Koro alqm omnibus opibus ac 
nervis defendere. 

ropa3ii;o, A^fH ycHjieHia cpaenum. cmeneuu 
multo; multis partibus (=bo MHoro past, bo 
MHornxi. oTHomemaxi.), cojiHHe r. ooiBme 3eMJH 
sol multo maior est quam terra hjih solis 
magnitudine multis partibus terra superatur; 
r. MeHBme no *racjiy ntimero multis partibus 
inferior; r. Jiyqme cb neonped. <j)opMoio multo 
praestat cb inf. 
ropdaTHH gibber. rop6t gibber; hocb cb rop- 
6owb nasus aduncus; r. Bep6juo,a,a tuber. 

ropfleJEHBOCTt, — JIHBBIH CM. TOp^OCTB, TOp- 

Awh. ropaeA'B = ^eaoBiK'b topabih, cm. rop- 
ABiH. TopAHTLca superbnm esse, superbia se 
efferre; magnos gerere spiritus; r. viwb super- 
bire alqa re, inflatum, elatum esse alqa re; 
= XBadaTBCH tiemb iactare alqd, gloriari alqa 
re, de alqa re, raKate in alqa re. Topj;ocTB 
1) superbia; HaAMeHHOCTB animus, name animi, 
spiritus; insolentia (3aHoc^HBocTB), arrogantia 
i HaAMeHHOCTB, npHTH3aHie), ciaote magnificen- 
tia. animi magnitudo hjih elatio; npe3pHTejiB- 
Hoe, BBicoKOMipHoe OTHomeHie jsb ApyrnMi* 
fastidium; ynopcTBO, ynopHoe HenoBBHOBeHie 
HH3maro npeAB bbichihm'b contumacia; 6jiaro- 
poAHoe ynopcTBO libera contumacia; bm-ectb 
Cb v'hM.'b hh6. HpooyatAaeTca r., ^ito hb6. bh3bi- 
BaeTt r. alqd animos facit. 2) — npeAMeTi> 
ropAocTH decus (o jiHn.ax'B), gloria (alcis). 
ropflBiH superbus; inflatus (HaAyTBit); inso- 
lens (3aH0CHHBBii); arrogans (cb npHTH3amH- 



rope. 



rop'femiH. 



67 



mh); fastidiosus (ex npe3p4meM , B OTHOca- 
miftca Kb neMy hh&\); elatus (BBicoKOMipHBiii); 
Gbitb r-aiiMi. magnos gerere spiritus, cm. 
Tame ropflHTBca; .nfcjiaTBca r-.a.BiM'B superbire, 
magnos spiritus hjih magnam arrogantiam 
sibi sumere; atetTB r-jiBiMt spiritus afferre 
(o npe^MeT.); GoraTCTBo flijiaerB r^nBiMt divi- 
tiae animos faciunt. Adv. super be, insol enter, 
arroganter; r. oTBepraxB mo hh6. fastidire alqd; 
r. Beciir, jjepacaTB ce6a insolentius se efferre; 
elatius se gerere; magnifice se iactare. 

Tope l)=:cKop6i», ne^ajiB aegritudo; dolor; 
maeror;=:6e3noKOHCTBo sollicitudo; angor; 
^to eh6. npuHHHiieTX mh^ r. alqd sollicitudini 
mihi est, me sollicitat, sollicitum habet, kto 
hh6. alqs mihi sollicitudinem affert oh me 
sollicitudine afficit; kx. MoeMy BeaaKOMy ropio 
cum magno meo dolore; vehementer doleo, 
quod hjih ace. c. inf.: HaxoflBXBca bb ropi in 
sollicitudine ra aegritudine esse; sollicitudine 
oh aegritudine affectum esse; coicpymaxBca 
ropeMX. sollicitudine, dolore confici. 2)=He- 
c^acTie cm. axo cjiobo. 3) rope! Meo/cdoM., 
vae! r. EoStac^eHHbiM'b! vae victis. TopeBaTB 
o ieMi> dolere, (cHibHie) maerere alqd, alqa 
re; dolorem ex alqa re accipere, capere, sus- 
cipere; o^eHb r. in maerore esse hjih iacere, 
magno dolore affici, o vewb hh6. magnum do- 
lorem ex alqa re accipere, o tomx>, hto . . . 
affici summo dolore cb ace. c. inf.\ He otohb 
r. o ^eM*B non magnopere laborare, non labo- 
rare de alqa re. TopecTHUH sollicitudinis 
plenus (Hanp. vita); sollicitus, tristis^ miser 
(res); — npncKop6HBiH luctuosus, acerbus (dies, 
mors); HaxoanxBca bx> r-HOMX> nojioaceHin rebus 
angustis premi; in miseria esse hjih versari. 
TopecTB cm. rope. 

ropeni*B homo montanus; ropirti montani; homi- 
nes montani. 

Tope^B 1) co6. amaritudo, sapor amarus (ropB- 
Kii BKycB); = ropBKoe amarum, amara (n. pi.). 
2) nepeu. acerbitas, asperitas. 

ropH30HTaJitHLiH libratus; = pobhbih aequus. 
Adv. ad libram, ad libellam. ropH30HTB iini- 
ens circulus, orbis hjih npocxo Aniens, thori- 
zon; cojmne noKa3LiBaeTca na r-Ti sol emer- 
git supra terram. 

TopHCTBiH montanus, montuosus (regio); Mfccxa 
r-TBia h ^HKia loca aspera et montuosa. 

ropjEHn;a turtur. ropao iugulum; fauces (ycTBe 
ropjia); gula HBmenpieMHBifi KaHajrB, xojibko y 
HejoB^Ka); guttur (y ^eioBiKa h jkhboxh.); Kpn- 
^aTB bo Bee r. cm. Kpn^axB; xoxoxaiB bo bcg 
r. cachinnare, cachinnum tollere, edere; npn- 
CTynaTB Ki>KOMy cb hojkom'b Kx>r-jry (nepeu.) fau- 
ces alcis premere. 

ropHnna cm. KOMHaia. 

TopHocTaH mustela. 

ropHBin montanus (homo, gens, castellum, oppi- 
dum); nocpeii,. gen. montis (vertex, culm en 
mh cacumen- BepniHHa); in monte situs (ca- 
stellum, oppidum); r. xpe6exx>=xpe6exx> ropBi 
dorsum mh iugum montis; = irinB ropx. mon- 
tes continui hjth perpetui; continua hie per- 
petua montium iuga; r. ymejiBe angustiae sal- 
tus (saltuum); angustus saltus; r. npoxoiuB trans- 



itus saltus; r. TponHHKa callis; r. aopora via 
inter montes excisa; r. hoxokb torrens monte 
devolutus; r. o6BajrB ruina montis; r. atnxejiB 
cm. ropeux>; r. npoH3BO^CTBO opera metallorum 
hjih npocTO metalla (j??.); 3aHHMaiBca t-hbim-b 
npoH3B. operam dare metallis. 

TopoflOKi oppidulum. Topoackoh urbanus 
(ager— 3eMJia, npHHaajreacaniaH ropo^y, munus 
• AOJiaraocxB, res; excubiae-cxpaaca; vita); nocpea. 
gen. urbis (porta, murus, turris, magistrate); 
r. 3,naHie aedificium civitatis publicum; r. 
TiopBMa career civitatis publicus; pobx> fossa 
urbem cingens; r. crfeHa murus urbis, moenia; 
r. KBapTajix vicus, pars urbis; r. Kacca aera- 
rium civitatis; r. o6in;HHa ci vitas; r. ypoate- 
Hen,ii in urbe natus, alumnus urbis; r. xpo- 
HHKa diurna urbis acta (pl-)\ commentarius 
rerum urbanarum; r. toukh fabulae urbis; 
pervulgatus civitatis sermo; 6bitb npe^MeTOMi 
r. tojeob*b esse in ore vuigi hjih in ore et 
sermone omnium, (o jrHH,axx.) in fabulis 
esse; c^aTBCH npej;MeTOMX> r. tojikob-b in ora 
vulgi venire hjh pervenire (o npej;M.); fa- 
bulam fieri. ropo^B urbs (Gojibhjoh ropo^;i>, 
bx nojiBTHH. h BoeHHOMBOTHom. cocTaBjraK>m;ifi 
neHTpB &m HCHTejieft ufejion o6jraern; nacTo ^= 
Roma; oppidum (MeHBinift ropo^, KaKi yKpfc- 
njieHHoe MicTO bi npoTHBon. kb He3aniHm;eH- 
hmm*b ji,epeBHflMB); civitas (othocht. KHTeiefi: 
ropoji.a); locus (m4cto Boo6m;e); jkh3hb bt> ro- 
po,a.B cm. ropo^cKofl. ropoacaHHHB incola 
urbis; oppidanus; urbanus civis. 

Topoxi pisum; roponiHHa granum pisi. 

TopCTt 1) co6. manipulus; quantum manu com- 
prehend! potest. 2) r. jnoAeft parvus hih exiguus 
numerus; manus exigaa; paucitas. 

ropTaHHBra gutturalis TopiaHB guttur 
(ooTKa); fauces (nacTB). 

TopiiHi^a sinapi. 

TopmoKB olla. 

TopBKiH 1) co6. amarus; acerbus (toift, oc- 
TpBif). 2)nepeu. amarus, acerbus, asper (face- 
tiae); r. ynacTb fortuna adversa; sors misera; 
npojiHBaTB r. cjie3bi eifusissime flere (alqd, de 
alqa re). Adv. 1) co6. am are. 2) nepeu. acerbe, 
graviter, aspere; r. njraKaTB, cm. ropBKin; r. 
atajiOBaiBCii graviter alqd queri, Ha Koro hho. 
graviter hjih acerbe accusare a]qm. TopB- 
koctb cm. rope^B 1. 

ropibjEBiH adustus. ToptTB 1) co6. a) = nH- 
jiaTB fiagrare, ardere (x-aExe nepeH. oculi 
ardent); = 6bitb pacKajieHy candere (Hanp. 
carbones— yrjrn); =^6LiTB3aatateHy accensum 
esse; ropamaa JiaMnaji,a lucerna ardens hjh 
lucida, accensa; cb^mh yate ropijH lumina 
iam accensa erant; ropim (o noacapi) incen- 
dium factum hjh ortumest. b) = i)BiTB ropio- 
hhmb, 3aropaTBca ignem concipere posse; 
ad ignem concipiendum aptum hjih idoneum 
esse; ignem hjih flammam concipere: ,n;poBa 
He TopHTh lignum (ligna) flammam non con- 
cipit (— piunt). 2) nepeu. r. nkwb hh6. (Ea- 
koh) hh6. CTpacTBio) ardere, incensum esse, 
fiagrare alqa re (amore; cupiditate SKeiaHiearB, 
CTpaciBio); r. ot^ CTtij^a erubescere, pudore 
confici; r. oti. HeTepnima rumpere hjih abrum- 



68 



rocnosHHt. 



ro Cy ffapCTB eHHBIH. 



pere patientiam. Topio^iH facilis ad exarde- 
, scendum; ad ignem concipiendumaptus; r. Be- 
niecTBa res quae sunt ad incendia; res quibus 
ignis excitari potest; alimenta ignis; materia fa- 
cilis ad exardescendum. Topaviik 1) cofi. cali- 
dus; coBHie candens, fervens; omtb r-*iHMB ca- 
lere,candere,fervere,aestuare; aijiaxbca mhmb 
incalescere, effervescere. 2) nepeu. a) ardens, 
fervens; acer (pugna, proelium, hostis, inge- 
nium); r. qciOBircb homo fervidi ingenii; homo 
acer; (pa3,a;paaiHieJibHbiH) homo iracundus, 
homo praeceps in iram. b) = n ji aM e h h h h, 
chjibhhh (o CTpacTflxt) ardens (amor), fla- 
grans (studium, amor), fervidus. c) no ropn- 
iihmb cj[fc ( a;aM , B recenti re, in ipso facinore. 
in re praesenti. Adv. (nepeu.) vehementer, 
acriter, magna cum vi, flagranter, ardenter 
(cupere alqd); r. atejiaxb cjrfejiaxb hxo hh6. ar- 
dere ad (omnium animi ad ulciscendum). To- 
paiHTb ] ) co6. =. jrkiaxb ropa^HMB calefa- 
cere, fervefacere. 2) nepeu. — paa^paataTb 
cominovere; irritare, ira incitare, inflammare, 
exacerbare falqm, animum alcis). ropa- 
iHTBca (nepeu.) = pa3,npaacaxbCH, gravius 
commoveri; incendi, infiammari; exardescere; 
excandescere (bb nrfiBE). Topa^Ea febris 
acuta hjih ardens; aestus febrisque; jieaiaxB 
bb r-KE aestu febrique iactari. TopaHHOCTi. 
= pa3xpaaEHiejEbH0CTb, 3anaib^HB0CTb ira, 
iracundia. 
rocno^HHt dominus (Bjiajrkieii.'b, xo3hhhb); 
erus (6apEH'b, no oxHOineH. kb ciyraMB); pater 
familias (rjiaBa ceMeicxBa); a caMB ce6x, r. 
liber hih mei inris sum: in raea potestate sum. 
TocnoACKin nocpea. gen. domini, eri. Toe- 
hojjctbo imperium, summum imperium (Bep- 
xoBHari BiiacTb)i dicio (noJiHEHeaie, bb koto- 
poMB kto~hh6\ HaxojjHxcii; ynoxpeoiHexcfl ToibKo 
bb Koceeuu. nad., KpoMfc dat.\\ dominatus, 
dominatio (HeorpaHHHeHHan BiacTb); r. Ha 
Mopt imperium maritimum hjih maris; = npe- 
oCwaHie Ha Mops imperii maritimi princi- 
pals; cm. TaKSKe BJiacib 2. TocnoacTBO- 
Bame dominatio. rocnojjCTBOBaTB Y)co6. 
imperare, imperium tenere; imperium est pe- 
nes alqm; Ha,HB kbmb imperare alcui, impe- 
rium hjih dominationem habere in alqm, im- 
perio tenere alqm; Ha;rB KaKoii hho. cxpaHoi 
imperium alcis terrae obtinere; Ha aiopi mari 
imperare hjih ducemesse; HajrB bcbmb MipoMB 
omnium terrarum dominum esse; phmckih Ha- 

pOJTB rOCHOACTBOBajt Ha^,T> BCEMB MlpOMB pO- 

puli Romani imperio omnis iam orbis terrae 
tenebatur. 2) nepeu. a) = npeoSjiajjaTb 
dominari, regnare (o cxpacxnxB h t. n.). b) 
6htb bb xojjy, obirb pacnpocTpaHeHy valere, 
vigere; rocnoircTByexB o6mee MHEHie opinio 
percrebuit; BCHXny r. cxpaxB npe^ BparoMB 
omnia metu hostili tenentur; ^acro nocpeji.. 
esse, Hanp. ubique est laetitia; opinio, mos 
est; r-eyeTb MipB pax agitatur(£a^.). c)=B0 3- 
BBimaxBca Ha,a,B *i:emb hho. imminere al- 
cui rei, superare alqd; HajrB ropojjoMB rocnoji;- 
cxByeTt ropa mons urbi imminety turris su- 
perat fastigium fontis (Ha^i. BepxHeio ^acTbio). 
rocnoaca domina; MaxB ceMeftciBa mater fa- 



milias; era (xo3afKa, SaptiEa, no OTHomeH. 
kb ciyraarb). 
TocTenpiHMHHH hospitalis; oxotho yrom,aio- 
m;iH liberalis, largus. Adv. hospitaliter, libe- 
raliter. TocTenpinMCTBO hospitalitas; libe- 
ralitas in hospites h npocxo liber alitas; ho- 
spitium; npaBO r-Ba ius hospitii; hospitmm. 
TocTHHima diversorium; == xpaKXHp-b cau- 
pona. Tocthtb y Koro hospitio alcis uti. 
Toctb hospes; (3a oGi^oarb) con viva; eate- 
JXHeBHbiH r. certus conviva; Ouxb r-xearb, vb 
r-Taxi) y Koro cenare apud alqm; convivio 
alcis interesse; = atHTb bb t-thxb y Koro cm. 
tocthxb; 3BaxB Koro bb t-th vocare hih in- 
vitare alqm ad cenam; hjj;xh bb t-th cenatum 
hih. ad cenam, ad convivium ire; o6Bm;axb 
npHJjTK bb r-xir promittere ad cenam. 
roc j flap CTBeHHBiH public us; nocpeji;. gen. rei 
publicae; r. apxHBB cm. apxHBB. r. .noarB 
aes alienum civitatis. jj;ojiaiHOCTb munus 
publicum hjih rei publicae; res publica (in re 
public a administranda); bb oojiie Tick, cinbicjii 
magistratus; Bcxynnxb Ha r. ^oiaiHocxb cm. 
HHate r. ciyatSa; cm. Tame soimHocTB. ,no- 
x o a bi vectigalia, pecuniae vectigales (aenejK- 
Hbie); y hcxophkobb reditus regui; fructus 
publici (ji;pyrie aoxo^bi, He jieHeHCHbie). n .t ji o 
res publica hjih civilis; negotium publicum, 
bb cbh3h pi^H h npocxo negotium; BaatHM- 
wifi. r. .ntjia maximae res rei publicae; ynpa- 
BiHXb r. ^tiaMH rem publicam gerere, admi- 
nistrare; in re publica versari;' rei publicae 
praeesse; nocBHXHXb ce5a r. ^feiaMB accedere 
hjih se conferre ad rem publicam, capessere 
rem publicam; BOBce He 3aHHMaxbca r. ^b- 
jiaMii rem publicam nulla ex parte attingere. 
r. H3MBHa, h3m£hhhkb cm. HHace r. npe- 
cxynjieme, npecxynHHKB. HiymecTBO bo- 
num publicum patrimonium publicum; pecu- 
nia publica; aerarium (Ka3Ha). HHTepeCB 
cm. HHTepecB. k a 3 h a aerarium publicum hjih 
npocxo aerarium; patrimonium publicum, pe- 
cunia populi; na c^exB r. Ka3HH ex aerario; 
sumptu publico; publica pecunia; publice; bb 
r. Ka3Hi Tauace in publico; bb r. Ka3Hy TaKace 
in publicum. MyatB vir rerum civilium hjih 
regendae civitatis peritus, homo in rebus 
publicis versatus; (npaBHTeJib) qui rem publi- 
cam gerit hih administrat; auctor rei publi- 
cae; rector rei publicae et consilii publici 
auctor; BejiHKia r. MyasB h noiKOBO^eiiiB domi 
clarus militiaeque; Bejinqafmifi r. mvheb vir 
regendae rei publicae scientissimus; 6htb 
cxojib ate BeiHKHMB r. MyateMB, KaKB h noi- 
KOBOjmeMB magnum bello nee minorem pace 
esse; Obixb oxjih^hbimb r. MyaceMB egregium 
in procuratione civitatis esse; 6bixb nepBHMB 
r. MyateMB regenda civitate principem esse; 

6bITB 3HaMeHHIHMB t. MyateMB H nOJKiOBOA- 

neMB domi militiaeque hjih rebus domi mili- 
tiaeque gestis hjih honoribus et imperiis fio- 
rere. nepeBopoTB cm. nepeBopoTB npaBo 
ius publicum. npecxynieHie (H3M'baa) per- 
duellio (BCHKoe jxificTBie, HanpaBJieHHoe npo- 
thbb CBoSojibi rpaat,a;aBB h o6m,ecTBeHiiaro cno- 
KOHCXBis); laesa maiestas hih res publica 



rOTOBHTB. 



rpafft. 



69 



(nocaraTeiBCTBO Ha 3HaHeme h ^octohhctbo 
Phmck. rocynapcTBa, no3#ttf>e — ocKop6ieHie 
oco6m rocyjjapa); parricidium patriae hjih 
publicum; ooBHHeme bx» r. h3MTjHT> crimen 
maiestatis; coBepmaTb r. n. (othoc. phmck, 
rocy,a;apcTBa) maiestatem populi Romani mi- 
nuere, (othoc. oxenecTBa) patriae parricidio 
obstringi hjie se obstringere. npecTynHHK'B 
(h3mT)Hhhk*b) civium hjih rei publicae parri- 
cida; proditor; hostis (patriae); oobhbhxb Koro 
r. npeciynHEKOMt (h3m , ehhhkom'b) iudicare 
alqm fuisse contra rem publicam. caHOBHHK'B 
(rpaatAancKin) magistratus; (BBicmiH) nepBBift 
r. c. qui summum magistratum obtinet; blic- 
mie r. caHOBHHKE qui summmis honoribus fun- 
guntur hih functi sunt; qui Hogati rei publi- 
cae praesunt. c i y as 6 a munus rei publicae; 
coctohtb Ha r. ciyatdt munere rei publicae 
fungi; in rebus gerendis occupatum esse; He 
coctojitb nihil publice agere; Ha r. cjiyatSi 
in re publica, in negotio (npoTBBonoi. in otio); 
BCTynaTB bi> r. cjiyaioy accedere ad rem publi- 
cam; rem publicam hjih magistratum capes- 
sere; ingredi in rem publicam; 0TKa3axBca 
otb r. ciyjEOBi removere se a re publica. 
c o b £ t b consilium publicum hjih rei pu- 
blicae; summum consilium; hjichb r. coBiia 
consiliarius in negotiis publicis; nocraHo- 
BjeHie r. coBiia consilium publicum, c y e t i, 
Ha r. cnexB cm. BBime rocy^apcTBeHHaa 
Ka3Ha. t a fl h a secretum publicum on ad 
rem publicam pertinens- xiopBMa custodia 
publica; vincula publica (pl.\ h npocTo vincula, 
career. ycxpoiicTBo instituta (n. pl.\ 
disciplina rei publicae (r. y^peatAema); forma 
civitatis hjih rei publicae, genus rei pu- 
blicae, res publica (odpa3i> npaBJienia); sta- 
tus rei publicae, instituta et leges (ycxaHO- 
B^eHHBiH r. CTpoa), rocyaapcTBO (KaKT) no- 
jiHTHHecKoe n,ij[oe v CBH3BiBaeMoe oitHHaKOBtiMH 
y*rpeatii;eHiHMH h 3aK0HaME) res publica, iraor^a 
npocTo res; civitas (coMKHyioe oSmecxBo 
rpaiK^aHB); = napcTBO regnum, imperium; oii 
HMeHH r-Ba publice h publico consilio; npn- 
HaflJieatamJH kb r-By, othochhuhch kb HeMy 
publicus, cm. rocyjtapcTBeHHBifl; HaKa3ame 
B03JioateHHoe t-bomb poena publica; na c^eTB 
r-Ba cm. rocyAapciBeHHBiii (na3Ha); r-Ba pi.) 
civitates (He regna \i ne imperia, xaKace He 
res publicae bb nomin., nocaijiH.ee cjiobo b^ 
pi. ynoxpeSaaeTca tojibko bb hb , kotopbix'B 
coejinHemaxB bi> ({wpMaxx. rerum publicarum 
z rebus publicis); r. bt, r-Bt peculiaris res 
publica; cnoBa hojivhhtb BJiacxB m> r-BT, rem 
publicam recuperare; npasnTB, ynpaBiaxb 
t-bom'b cm. npaBHTB. Toe y ,na,p HHa domina; 
regina; cm. HMnepaTpnua . Tocyaapt domi- 
nus; princeps (BepxoBHBif Bia^irejiB); — napB, 

HMHepaTOpB CM. 3TE CJI. 
rOTOBHTb 1) = 3 a r T B JI fl T B, CM. 3T0TB 

tji. 2) = ycTpanBaTb parare, apparare, 
(3apaHie) praeparare alqd, pa nero hho. 
alcui rei hjih ad alqam rem; instruere, ador- 
nare, parare (conYivium E&pi>, insidias pa- 
rare — ko3hh, saca^y); hto hh6. xypHoe 
machinari, moliri (perniciem, pestem — norn- 



SejTB, periculum alcui); conflare (alcui peri- 
culum); creare (alcui periculum); afficere (ci- 
ves Romanos morte, cruciatu, cruce afficere); 
r. ce6i nornSejiB ad interitum ruere. Toto- 
BHTtca se parare ejie comparare ad alqd 
(ad iter, ad omnes casus, ad dicendum re- 
spondendum); parare, comparare (bellum, fu- 
gam, iter, profectionem); se expedire (ad op- 
pugnationem urbis); accingi ad, in alqd 

(TOJBKO CO BpeM. JlHBifl H BT> B03BBIffleHHOM£ 

ciori); r- ex> Borai Taose omnia, quae ad 
bellum pertinent, providere, ad bellum cuncta 
parare; r. kb bohhb npoTHBB Koro hh6. bel- 
lum parare apparare, comparare alcui, bel- 
lum adversus alqm comparare; hocjibi t-jihcb 
m> 0TBfe3ji,y b^ BioTiio legati m Boeotiam com- 
parati sunt {Liv.)> Totobhoctb l)^p a c n o- 
j[ o at e h i e Kb *ieMy hh6. animus promptus 
hie paratus; facilitas, ofucium (ycnyauiEBocTB); 
studium (cTapame); oh^ BBicita3ajiB cbojo r. 
se non nolle dixit; cb nonHoio r-io BctxB rpaat- 
itaHB summa omnium civium voluntate; cb r-io, 
o,% BeJinqanmeio, nojiHoio r-io prompto animo, 
libenter, libentissime, promptissimo hie liben- 
tissimo animo, (o ht»ckojibkexi) promptissimis, 
libentissimis animis. 2)6bitb bt>totob- 
hocth = 6bitb totobbimb paratum, promp- 
tum, expeditum esse; praesto esse, ad manum 
esse (6bitb nojrB pyKOH); hm^tb bb t-cth pa- 
ratum, promptum, expeditum habere alqd; ha- 
bere ad manum alqd. Totobbih 1) =: p a c- 
nojioateHHBifi: kb HeMy hh6. promptus, 
paratus (ad alqd faciendum); r. ki. yciyraM'B 
facilis, officios us. 2)= npHroxoBHB- 
m i e ch kb ^eMy hh6. paratus, promptus, ex- 
peditus, instructus (ad alqd, ad navigandum); 
kb bohht. cm. BofiHa; r. c^tiaTB hxo hh6. pa- 
ratus alqd facere, ad alqd faciendum; Tauace 
nocpe,n. partic* fat. act^ Hanp. moriturus, 
periturus; 6bitb t-blim^ cA^axB, nepeHecxn 
hto he6. xaKace non recusare alqd. 3) = c a *- 
laHHtifi, okohmchhbih absolutus, per- 
fectus. 

rpadeacB rapina; direptio (pa3rpa6jieme.); ex- 
pilatio (paexumeme) ; latrocinium (pa36on, 
rpaSeatB no oojibihemb ^oporaMB); npoH3BO- 
j^hxb r. cm, rpaoiixB; bbihxh Ha r. raptum hjih 
praedatum ire, exire; jkhtb r-atoMi> (Harpa- 
SieHHBiMB) rapto vivere; Kpaatn h rpaSeaiHHa 
AoporaxB h bb otkpbixomt> noii cm. Kpaaca. 
TpaQHTeJEB direptor, expilator, spoliator; cm. 
TaKace pa300EHHKB. TpaOHTejiBCKiH rapax"; 
(ii^ym.iu Ha .nooLiqy) praedatorius. Adv. prae- 
donum hjih latronum more. TpaGnTejiBCTBO 
cm. rpaoeatB. rpaOHTt 1) Koro hto cm. orpa- 
6etb. 2) = 3aHHMaTBca rpade2KOMi> rapere, ra- 
pinas facere, no ooibhihmb jioporaMB latro- 
cinari; (o co.ijj;aTaxB bo BpeMH bohhbi) prae- 
dari; agere et ferre. 

Tpasepi scalptor. TpaBHpoBaTB scalpere 
(alcui rei, in re), inscribere (in re). 

Tpsbpjh 1) co6. grando; 6ypa ct> rpa^oMX) tem- 
pestas cum grandine et tonitribus caelo de- 
iecta; E^exB r. grandinat. 2) nepen. r. cxpiiB, 
KaMHeft magna hjih ingens vis sagittarum, la- 
pidum hjih velut nubes sagittarum; rpa^OMt 



70 



rpareflaHHirB. 



rpoaa. 



leiaxx. KaMHa: fit magna lapidatio; no,a;x> xpa- 
;noarB cxpiix. telis obrutus; noji^b r-#oMX> cxpfcjrt, 
nycKaeMBixxi co Bcixxi cxopoHX. cum undique 
tela conicereatur (hiv,); KaKx> r., Ha no,a,o6ie 
rpajta grandinis modo; in modum grandinis; 
hotx. rpa^0MT> KaxHTca cx> Koro hh6. alqs multo 
sudore manat. 

rpaacsaHHH^ civis; i= jkhxcjib ropoaa oppida- 
nus; acareib MyHHii,HniH municeps; podum. 
«rpaxnaHHHa» hjth «rpaffiji,aHXi» kpomIj #e^. civis, 
civium nacxo nepeBo^Hxca npniaraxejiBHBiMi. 
civilis, Hanp. kpobb r-flanb sanguis civilis 
hjih civium; ^o-ira r-HHHa officium civile hjih 
civis; ooBraai r-^aHB mos consuetudoque ci- 
vilis; pasnopx* Messay r-HaMH certamen civile; 
discordia oh dissensio civilis; saqacieme, 
npHHATie Moioioro pHMJiaHHHa bi hhcjio r-JiaHi> 
tirocinium. TpaacflaHKa civis. TpasK^aH- 
CKifi civilis (annus, virtus, ius); nocpe,a;. gen. 
civium; civicus. (o tome, ^to othochtch m> 
jiEraHOCTH rpaiKAaHHHa; cjobo noaxnq., Bt 
nposi hohth xojibko bt. coe,n,HHeHiH corona 
civica B^HeiVB, jiaBaBmiica bx> sarpa^y 3a 
cnaceHie :kh3hh rpaa^aHHHa); r. necxB existi- 
matio; r. atia res urbanae, res ad officia ci- 
vilia pertinentes; r, jtfejio (KaKx» npoueccxj) 
causa privata; r. ciyatoa munera hjih officia 
civilia; r. aojijkhoctb magistratus; r. soaHa 
cm. Mest/ryycooHBiH. rpastJiaHCTBO civitas 
(o6in;ecTBO rpaat^aH'B), cives; upaBO r-Ba civitas, 
piace ius civitatis (npaBo rpajKAanb ius ci- 
vium); ji;aTB, xapoBaiB komv npaBo r-Ba do- 
nare alqm civitate hjih in civitatem recipere, 
ascribere, asciscere alqm: nojiynaTB npaBo r-Ba 
civitate donari, civem fieri; jiainaxBca npaBa 
r-Ba civitatem perdere, amittere; B03Bpaxaxb 
komv np. r. alqm in civitatem, in integrum 
restituere; vnepen. Hanp. KOMeija noiy^HJia 
np. r-Ba * comoedia in civitatem hjih in urbem 
introducta hjih invecta est. 

rpaMMaTHKa ars grammatica hjih npocTO gram- 
matica, res grammatica (KaKi. nayKa); leges 
hjih praecepta grammaticorum (rpaMMaxn^e- 
CKia npaBMa); no r-Ki, cooacHO ex. x-ko! se- 
cundum legem grammaticam. TpaMMaTHK^ 
grammaticus; Sbitb r-K0MX> rei grammatical 
peritum esse, grammaticam docere. rpaM- 
MaTH^ecKiH grammaticus. Adv. grammatice. 
TpaMOTa 1) yM^Hbe ^HiaTL h nucaTB, Hanp. 
3HaxB r. litteras hjih litterarum elementa di- 
dicisse; legere posse; vmctxb Koro r-xi alqm 
litteras docere; elementa litterarum alcui tra- 
der e; y^HTBCH r-Ti prim as litteras hjih ^rima 
elementa discere; He 3Haxt t-xbi litteras ne- 
scire. 2)~ .noKyMenxx., jjaHHBift npaBHxeifccxBOMx* 
litterae, tabulae; ^oroBopHaa r. tabulae foe- 
deris. TpaMOTHtiH qui litteras didicit; = 
oSpasoBaHHBift litteratus; obixb t-hbimx* litte- 
ras scire. 

rpairaiia 1) finis, ^aine pL fines; terminus 
(03Ha*ieHHaa KaMHaniH, cxoji6aMH u x. n.); li- 
mes (qepxa pa3rpaHHHeHia, pyoViKt); confinium 
(btbcto, rat cxojcaxca rpaHHuti £eyxx> oSiacxeit, 
nojiefi, Hanp. c. Lyciae et Pamphyliae, Kjie- 
pen-, Hanp. breve c. vitae et mortis); 6orx> 
rpaHHHx Terminus; PoHa cocxaBJiaexx. r-ny 



TaiiiH Gallia Rhodano continetur; PoHa co- 
cxaBJiaext r-ny Meawy 3eaiiaMH CeKBaHoesfc h 
PejiBsexoBx* Rhodanus Sequanos ab Helvetiis 
dividit; saoKraxB qxo bi. r-n>i (co6.) limitare, 
(nepeu.) terminis hjih canceliis circumscribere, 
bx» xfccHBm r. anguste circumscribere alqd; 
pacnpocxpaHHTb, pacmapatB r-n,bi fines exten- 
dere, propagare; Ha3Ha^iaxb, onpe^iaxb r-n;bi 
finire, definire alqd (co6. n nepeu.% nepecry- 
naxB r-nBi (nepeu.) cm. npejCEJTB 2\ ero 6i- 
meHCTBO He 3aaio r-HHa> furori temperare 
non potuit. 2) 3a r-ny, 3a r-nero; H3t-3a r-iiBi, 
peregre (Hanp. abire, proficisci, habitare, re- 
dire); npHinejirniH, BHeceHHBift, BBe3eHHBiH H3V 
3a r-n,M adventicius, advecticius; srhib, npe- 
SbiBaxB 3a r-neio peregrinari. TpaHHiHTB 
cii ^tM"B finitimum, continem (o 3eMinxx») hjih 
vicinum (o flOMaxt h Ji.Bopaxx.) esse, adiacere 
terrae alcui, TaKme tangere (fundi eius Tibe- 
rim ero noMicxBa), attingere (regio ea quae 
Giliciam attingit; eorum fines Nervii attin- 
gunt); contingere (Arvernorum fines c)- Tpa- 
hhihuh cxoi^ stipes hjih palus terminalis; 
r. KaMeHB terminus. TpaH& cm. rpaHHH,a 1. 

rpan.io3HOCTi venustas, suavitas. TpaitioB- 
hlih venustus, suavis. Adv. venuste, suaviter. 

TpeSeHL 1) pecten. 2) HapocTB Ha rojoBi ni- 
K0xopBixi> nTHniTi crista. 3) r. ropBi dorsum. 

TpeGei^t remex, rpeSuBi xaKJKe remigium. 
rpe"6jra remigatio; h^xh Ha tjtb remigare, 
navem remis propellere. TpednoH, r. cy^no 
navis quae remis agitur. 

Tpeaa, rpesHTB cm. 6peiT>, 6pe^HXB. 

TpeMyniKa crepundia (n. pi.). TpsMtTt 1) 
cot), a) = dy'iaxB, 3BeHtTb crepare, crepitare; 
strepere (arma); sonare (arma, rotae, vin- 
cula); stridere (vincula). b) o rpoMt tonare; 
rpoMi) rpeMHXx» tonat. 2) nepeu. hbh hh6. 
ciasa rpeMHXt alqs in magna gloria est, flo- 
ret, excellit gloria. 

TpecTH remigare, navem remis propellere; 
chjibho r. navem remis concitare; He nepe- 
cxaBaxb r. non intermittere remigandi la- 
borem 

rpH6t fungus; (cxiAoGHBifi:) boletus. 

rpHBa iuba 

TpsiMaoa os distortum; jrjfciaxB t-cbi os distor- 
quere, ducere TpHMacHHiaTB cm. rpnMaca. 

rpnc|j)eaB stilus. 

Tpn^iB (nxHna) gryps, gryphus. 

TpoSoBOH, r. xHinHHa, MOJiqanie vastum hjih 
summum silentium. rpo6HHu;a monumen- 
tum; (Mornjfa) sepulcrum; (KeHoxaijuft) tumu- 
lus honorarius; f cenotaphium. Ypo6% 1) area; 
loculus; h,u,xh 3a x-Somt* funus alcis exsequi; 
exsequias comitari; exsequias funeris alcis pro- 
sequi. 2) — norma, cm. Mornia; na Kpaio r-o*a 
cm. Kpafi: 2, a; jks3hb 3a r-6oMi» vita quae 
post hanc futura est; no r., jj,o r-6a usque 
ad mortem;, cohth, BoraaTB Koro bx» r. cm. 
Mornjia. 

Tpo3a l) co6. tonitrua et fulmina; no^naiacb 
CHJiBHaa r. coorta est tempestas cum magno 
fragore tonitribusque. 2) nepeu. — rpo3HBin, 
cxporift HejioB^Ki. homo durus, ^everus, acer- 
bus. 



rpos^'B. 



rpy^Hoft. 



71 



TpoaRb uva. 

Tpo3HTB, rpo3HTBca l) cofi. minari (alcui 
alqd, vim, indicium); comminari (alqd, pu- 
gnam, obsidionem); minitari (alcui alqd, mor- 
tem, crucem ac tormenta, hjih alcui alqa re, 
gladio, huic urbi ferro flammaque, ferro igni- 
que); (cb yrpo3ofi o6bhbktb) denuntiare alcui 
alqd; (cb yrpo3o£ HanpaBHTb Ha Koro) inten- 
tare alcui alqd (manus, arma," gladium); (npo- 
h3hochtb, jrkiaTb yrpo3w) minas iacere (alcui), 
iactare; minis uti; ohb rpo3HTB cjrjkiaTB hto 
hho\ hjih *ito cirtiaeTB minitatur, per minas 
iacit cb etc;, c. inf. fut. 2) = npeji;cTOflTb 
alqd impendet, imminet, instat (alcui); hto hh6. 
rpo3HTB coBepniHTtcH in eo est (6e3iHqHo) 
nit... hjih nocpex.conj.periphr. act. hjih nocpej;. 
Tideri cb inf.\ rpo3HTb naji;eHiear& ruinam mi- 
nari; in ruinam pronam esse. rpoBHBiH — 
ciporii severus (pater, iudex, imperium), du- 
rus, acer (pater, animadversor vitiorum); — 
yrpojKajoinJH, HcnojmeHHBiH yrpo3B minax, mi- 
nitans; plenus minarum (verba), miaanti si- 
milis (vultus); = cypoB&iii, CBiipinbin trux, 
truculentus (aspectus, oculi); atrox (litterae, 
nuntius, vehemens atque atrox orationis ge- 
nus); = crpamHbiH, yacacHBifr, cm. sth cji. Adv. 
severe; minaciter; atrociter. rposoBoft, r. 
Tyna nimbus. 

TpoMajja 1) — Kyna, SojiBiuaa rpyaa ingens 
(summa, maxima, infinita) vis hih copia, mul- 
titudo. 2) 3Aanie hjih coopyaseme orpoMHBixB 
pa3MtpoB r B moles. rpoaiaaHOOTB amplitudo; 
vasta magnitudo. TpoMaaHtiH ingentis hjih 
immanis magnitudinis (homo); eximia hjih 
immani corporis magnitudine (G-allus); admo- 
dum amplus huh excelsus; peramplus; ingens, 
immanis (cTpanraoH BenHHHHBi); maximus; im- 
mensus (HensMtpHMbia); r. coopyateHie moles; 
r. ropojUB urbs immensa hjih immensae ma- 
gnitudinis. 

Tpomhtb (Bpara) fundere fugareque alqm; r. 
Koro (bb pinaxB) gravius hjih vehemeuter in 
alqm invehi. TpoMKiH 1) co6. clarus (hchhk, 
bhhthbm); magnus (chjibhhh); r. rojiocB vox 
clara, magna; t-khmb roaocoMB cm. adv. 
rpoMKo; r. kphkb clamor, (otb oojih, miBa) 
vociferatio, voces; r. ponoiB Hapoii;a clamor 
et admurmuratio populi; r. BBipaateaie neroijo- 
BaHia vociferatio atque indignatio. 2) nepeu. = 
h3b^cthbih, ciaBHBiH, Hanp. r. ciaBa ma- 
gnum nomen, laus egregia, magna gloria; nojiB- 
30BaTbCfl r. ciaBOio magnum nomen habere, 
magnum est nomen alcis; celebrati nominis 
famam habere, bi> JiHTepaTypi non nullius in 
litteris nominis esse; npioopfccTH r. cjiaBy 
amplissimum nomen consequi; ociaBHTB no 
ce6"B r. cjiaBy magnam sui famam reliuquere. 
Adv. clare; clara voce (bhhtho), magna voce 
{rpoMKo); r. ooBHBJurrb, roBopHTb, KpHHaib 
clamare, clamitare (cb ace. c. inf. hjih c p b 
cjrtirvioineH npHMOK) pinbio), o HicKoibKaxB 
oonclamare (cb ace. c. inf.)\ r. ipeSoBaib 
conclamare (cb ut; cb hpoctbimb conj.)\ pro- 
nuntiare, clamare et poscere, ut..; r. B03pa- 
aiaTB KOMy, BBicKa3BiBaTBca npoxHBi. nero re- 
clamare alcui, alcui rei. rpoMOBepacen/E (o 



lOnHTepi) Iuppiter tonans. TpoMOBOH yii,apB 
cm. y^apfc; r. Tyna nimbus; nepeu. r. rojiocB 
vox tonans, vox terribilis (cTpamnBiS). rppMo- 
' rjiaeHo magna voce. 

rp0MO3AHTB cumulare, accumulare; coacer- 
vare; exstruere, erigere (ad sidera xo He6eCB). 

TpoMB tonitrus, pi. nom., ace. tonitrua; fragor 
(rpoxorb); r. rpeMHTB cm. rpeMfrrb; r. yii;a- . 
pHJtb bb 6aniHK> turris fulmine tacta hjih icta 
est, de caelo percussa est; r. yuapHJTb bo 
MHoraxB /M'taax'B multa de caelo tacta sunt; 
nopameHHBifi t-momt. fulmine ictus, de caelo 
tactus hjih percussus; ohb j6wn> rpoMO,M^ 
(rpoMOBBiM-b y^apoMT>) fulmine exanimatus est; 
nepeu., Kaia t-momi. . nopaateHHBin h^mb hh6. 
attonitus alqa re. 

rpoTB antrum, specus. 

TpoxoTi fragor. 

rpomt, Boo6nie jujih o5o3HaHeHia MeiKofi: mo- 
HeTBi nummus, nummulus; He cTaBHTB hh bb 
r. (hh bo hto) non assis hjih ne teruncii qui- 
dem facere, non unius assis aestimare; hh 
r-ma He cTOHTb (=HHKyjca He ro^HTBca) 
non esse sextantis. 

rpy^HTB KOMy aspere hjih contumeliose in alqm 
invehi. TpydocTB I) co6. rz TOJira,«Ha (Ma- 
Tepin) crassitudo. 2) nepen. = HeBtateciBO 
feritas; barb aria; r. bb o6pam;eHiH, r. npa- 
bobb mores agrestes hjih feri; = HeyiTHBOdb 
inurbanitas, inhumanitas; rusticitas (My^HKO- 
BaTOCTB); r-TH = rpyoBia cioBa verba rustica; 
maledicta; probra; roBopiiTB t-th cm. rpy- 
6htb. rpy6iiH 1) coo. = toictbih (o MaiepiH 
h t. n.) crassus, pingais; (iKecTKin) asper; r. 
miina victus asper. 2) nepeu. a) r. tojiocb vox 
gravis hih rudis. b) =:chibhbih, dojiBmot 
gravis; nocTBui,HBiH turpis \ error, vitium, flagi- 
tiumj; r. (nyBCTBeHHBia) y^OBOibCTBia volup- 
tates corporis, c) — Heo6pa30BaHHBiH, My- 
atHKOBaTBiH rudis, incultus, agrestis, ferus, 
asper; yMCTBenHo h HpaBCTBeHHo barbarus. 
d) = HeyHTHBBift inhumanus, inurbanus, 
CMBHfee agrestis. rustiqus; r. myiKa iocus illibe- 
ralis; r. HpaBB mores incuiti hjhh rustici; r.noBe- 
jxeaie rusticitas; = cypoBBM, HeiacKOBBifl: asper, 
durus. Adv. I) co 5. crasse. 2) nepeu. a) gra- 
viter, turpiter. b) aspere; rustice. TpySBTt 
fieri cb coorBtTCTByrom;ifMH adj., cm. rpyobin. 

Tpyaa ] ) co5. acervus, cumulus (Kyna); (npej;- 

MeTOBB c6pOHieHHBIXB BB 0,I,aO MtCTO 6e3B 

BCHKaro nopjmca) congeries. 2) nepeu. = 6ojib- 
moe MHoateciBo vis, copia, multitudo; pondus 
(auri, argenti). 
rpy^HOH peoeHOKB (infans) lactens; PoiryiB 
6yj;yHH t-hblmb p-komb Romulus parvus et 
lactens; yMepeTb t-hhmb p-komb in cunis 
occidere; r. nopipeiB imago; clipeum (Ha mn- 
Too6pa3Hoa HOBepxHociH, Me^aibOHB). Tpy- 
,n;o6pioraHBiH, r. nperpaiia praecordia (n.pl.). 
VpYffj* 1) HepeAHHH nacTb Tiia pectus; (othoc. 
cocTOHHia JierKHXB, noroMy oco6. o rpyj^H opa- 
Topa) latus, Ham,e (pi.) latera; paHa Ha rpy,o;H 
vulnus pectoris; vulnus adversum; 6paTB 
rpy^Bio (Hanp. ropo^B) vi atque armis urbem 
capere; ctohtb rpyABio loco non cedere (He 
ycTynaTB), fortissime resistere, vim vi propul- 



72 



rpy3HTB. 



rym,a. 



sare (0Ka3BiBaib conpoiHBieHie). 2) r. aceHinHHBi 
mamma (Boo6m,e), uber (r. nojmaa Moioica, hot. 
EHTaiomafl); jjaBaxB pedeHKy r. infanti prae- 
bere ubera hjih infantem mammae admovere.' 

rpy3HTt cm. HarpyataxB. rpy30Bofi, r. cy^HO 
navis oneraria. Tpy3^ Boo6m,e noKiaata (xa- 
aeecxB) onus; = xoBapBi merces; r. cyjjHa onera 
atque merces navis. 

TpyHTt Qmo) fundus; zr no^Ba solum (arenosuni 
necnaHbiH). 

Tpynna globus, turma; odbiKHOBeHHie ate no- 
cpeji. pi. cjifcjryioinaxo cymecT. 6e3i» adj. hjih 
Cb npH^asjieHieM'B adj. plures, iuncti, continui h 
t. n., TaicL r. ropt montes continui, o jih>- 
jjhxb homines congregati, r. KMonieii adole- 
scentes aliquot conglobati; rpynnti Sect^yio- 
hihxb sermones inter se serentium circuli 
(Liv.)\ r. xpexx. Tpanifi ct nepenjiexaioiirH- 
mhcji pyitaMH tres Gratiae manibus implexis; 
r. xaHnyioiHHX'B Tpanif ille consertis manibus 
in se redeuntiuni Gratiarum chorus, rpyn- 
nnpoBaTB disponere; conglobare, coniungere. 
rpynnnpoBKa (Ha KapTHHfc) fdispositio. 

rpycTHTB dolere, in dolore esse; 0Hem> r. in 
maerore esse hjih iacere; o vewh dolere, (o^eHb) 
maerere alqd, alqa re; dolorem ex alqa re 
accipere, capere, suscipere; chjibho t. magno 
dolore affici, o HeMB magnum dolorem ex alqa 
re accipere; o xomb, tixo... affici summo dolore 
ct ace. c. inf. TpycTHiiH 1) o .luun mae- 
stus, tristis; Gbiib r-HbiMi>, MHi t-ho cm. rpy- 

CTHTb. 2) npe^l MCiTlTb (HaBOAHIHJH rpycTb) 

tristis, miser, acerbus, luctuosus. Adv. maeste, 
maesto animo. rpycTB dolor QryineBHaa 
6ojib); aegoritudo animi (yHbmie, MCJiaHxojifl ; 
maeror (BpeMeHHoe rpyciHoe HacTpoeHie): mae- 
stitia (npo^ojiatHTe-TbHaa r.); tristitia (r. Ha- 
j[araiom;aa cboh oxne^aTOKx. Ha jihho); ango- 
res (rocKa); npejxaBaxbca r-in cm. rpycxHTb. 
Tame angi, confici angoribus (TOCKcfeaib). 

rpyma pirum TpynieBLiH, r jjepeBO pirus. 

rpu3TB 1) co6. rodere, arrodere; circumrodere 
(co Bctxi. dopoHt o6rpH3aTb); = Kycaxb mor- 
dere. 2) nepeu. cruciare, mordere, pungere; 
coBicTb rpbi3eTb koto alqs conscientia mala 
hjih scelerum angitur, cruciatur, excruciatur; 
conscientia (peccatorum) mordetur. 

TptTL calefacere; (HeMHoro no^orptib) tepe- 
facere; fovere (ocoo. ecTeciBeHHoio tbujioxoio, 
gallinae pullos pennis). TpfeTBca corpus calefa- 
cere hjih refovere; Ha cojihite sole uti; apricari. 

rpfcxoBHocTB consuetudo peccandi; improbi- 
tas, impietas. Tp-fexs a) peccatum; delictum 
(npocrynoKb, sacjiyatHBaromift HaKa3ame); sce- 
lus (npecTynneHie); flagitium, dececus (no3op- 
Hbifl, &e3HecTHbiH nocxynoKB); nefas (nocxy- 
noKi npoTHBoeciecTBeHHbifi, o"e36oiKHBii); re- 
ligio (nocrynoira npoiHBt peJiHrin); c^HiaxB 
3a rpfcxi alqd nefas ducere, 3a Common r. 
grande nefas esse credere, b) = BHHa cm. 
BHHa. rptmHTB peccare, delinquere (npoBH- 
HHXbca); peccatum hjih delictum hjih nefas 
admittere, delictum committere; mhoto r. multa 
improbe facere; npoxuBx* koto peccare in alqm, 
iniuriam facere alcui; MHoro r. npoxHBB 6o- 
roBT) multa in deos impie committere; r. bi> 
"qeMi> hho. peccare in alqa re. rpirrraiiKi 



qui peccavit hjih deliquit; homo improbus, 
impius hih flagitiosus; (homo) nocens (npe- 
CTynHHKi.). rptmHHD;a quae peccavit nan 
deliquit; mulier (virgo, puella) improba, im- 
pia ran flagitiosa, nocens. rp-feinHBiB: im- 
pius (homo); (Hero,HHHH) improbus; (nopo^HBifi) 
flagitiosus; bcb juo,a^ t-hm omnes homines 
peccaverunt; nemo mortalium culpa vacat; 
mm bc4 iio^h 'r. quotusquisque culpa vacat? 
r-HO cb cjtbA' ueoupdrbA. nanjion. nefas hjih 
scelus est ci> inf.\ 3to t-ho! improbum factumt 

rpa,mymiH cm. oyjjynriH. 

TpaaHHTB caeno replere hih illinere,, inqui- 
nare h npocro inquinare (alqd, se alqa re). 
rpaaHBiH 1) co6. sordidus, squalidus; immun- 
dus (HeonpflTHBift); (Hano,iHeHHbift, hoepbitbih 
rpH3Bio) lutosus, lutulentus (Hanp. amnis); 
obitb r-HbiMTb sordere, squalere. 2) nepen. 
lutulentus (homo, vitia); obscenus (oTspaTH- 
TeiBHBifl); =z CKynofl, ho^jibih sordidus. Adv. 
1) sordide. 2) obscene. TpasB sordes {pl.)\ 
caenum, lutum (pa3M0Emaa 3eMJiH, r. Ha 
yiHHJ>); squalor (oiBpaTHieaiBHaa); illuvies 
(Maio no Maiy HaKonuBmaaca); situs (nii- 
ceHb); paedor (BOHioqaa). 

TpaHyTB 1) cm. rpeM^Tb. 2) r. Ha Koro impe- 
turn facere in alqm; invadere, aggredi alqm. 

Tyda labrum; BepxHaa, HsatHaa r. labrum su- 
perius, inferius. 

rySepHaTopi cm. HaMiciHHKb. 

TyGHTeJiB corruptor, perditor; pernicies, pe- 

StiS. rySHTeJEBHBIH CM. TH6eJIbHBIH. Ty6HTB 

1) perdere (alqm. alqd), pessum dare (alqm), 
.evertere h.ik pervertere (rem publicam), lace- 
rare; praecipitare (alqm, alqd); conficere (co- 
Bepm. yMopzTB); affligere (nopa3HTb); cia- 
paibca nory^HTB Koro perniciem parare hjih 
moliri alcui; r. ceoa ad interitum ruere, in 
perniciem incurrere; praecipitem agi. 2)=y6H- 

BaTb CM. 3T0TI. rjEarojTB. 

Ty6Ka spongia. 

Tyjit fremitus (eorum clamor fremitusque, 
murmurantis maris, armorum, nocturnus, ca- 
stromm Romanorum). 

ryjiame ambulatio, deambulatio, inambulatio. 

. TyjiaTB spatiari (in porticu, in umbra); am- 
bulare, deambulare, inambulare (in alqo loco); 
nporyjiHBaTbca memo hjih B^OJib KaKoro hh6. 
Mfccxa obambulare alcui loco; h^xh r. TaKate 
ire im abire ambulatum hjih deambulatum; 
ambulationem conficere (in alqo loco); i3- 
^hxb r. vehiculo hjih carpento, (BepxoMB) 
equo gestari hjih vectari. 

TyMaHHOCTB humanitas. TyMaiiHBiH huma- 
nus. Adv. humane, humaniter. 

TyMHO area. 

rycHHBifi anserinus. 

TycTOH: = qacxBift. hjioxhbih densus, CHJibHie 
spissus, artus; o^ieHB r. xaKate condensus (acies, 
Liv.)\ crassus (aer, tenebrae); o juo^axx* con- 
fertus (turba, agmen, acies); r. tojiocb vox 
gravis. Adv. dense, spisse, arte; (o iio^axx.) 
confertim (pugnarer=rycxoio iojihoio). rycTO- 
jihctbih foliis densus; foliis abundans; fron- 
dosus. TycTOTa densitas. 

TycB anser. 

Tyma faex. 



Aa. 



• . «L 



;fl,aa:eKiH. 



73 



A- 



Aa 1) ^ ymeepdumedbu. ometbnm ita, ita 
jura sic est; est ita, ut dicis Cua, 3to TaKi>); 
ita hie sic se res habet; etiam, certe, sane, 
sane quidem; ne (npejrb MibcmcuM.); CHibnfce 
vero, verum (jiMcrBHTeibHo, bi. caMOMT. Ai>xb)', 
^a, .naate immo, immo vero, immo vero etiam; 
oieHb nacTO yBepAinejibH. otb^ti* BBipaataeTca 
noBTopemeMi) Toro ciioBa, Ha KOiopoMt bt> 
Bonpoci lorsHecK. y^apeme, Hanp. conaina- 
embca-iH Tti? #a — dasne? do; a roBopio ,a;a, 
a tbi HT»Tt ego aio, tu nega^; oTBfciHTb Ha 
hto hh6. Aa aftirmare alqd; oTB-fenaib ,a,a hih 
h^tti aut etiam aut non respondere. 2) uacmu- 
ua iiiootceAameJibHaH, ocooBi>n» ciOBOMt He 
nepeBOAHTca, a ^ocTaioqeHT. npocTofi conj. op- 
tat.\ Hanp. ,a,a 3,a,paBCTByioT'B moh corpaac^aHe! 
valeant cives mei! 3) Kant comb coeduuu- 
meMH. j=. h, cm. h; nam cow3b npomueu- 
mejibn. — ho, cm. a, ho; #a B£,nb tbi 3Haeinb 
scis enim; ia bt^b tbi h He 3Haemb neque 
enim scis- ftadH cm. mto6bi. 

JQtasaTB 1) boo Sine dare; praebere (no,naBaTb, 
^ocTaBJiaTb); tribuere (yflijiaTb, xapoBaTb) alcui 
alqd; largiri (me,npo); — .napmb donare; = 3a- 
niaTiiTb solvere; ji. ii^Hy (o noKynaTeii) pro- 
mittere, polliceri (pro alqa re); cKOJibKo tbi 
Thtutb (3aniaTHib) 3a 3to? quanti hoc emisti? 
CKOibKo 6bi Teot j,aTb 3a to, hto... quid me- 
"reas, ut...; fundere (bestiis ipsa terra fundit 
ex sese pastus varios) ; (BHocaib cboio nacxb) 
conferre alqd; = npoH3Bo^nxb (o aeautii, nojii) 
efficere. a) cb dofio.inumeJibH. vywecmenm., 
aaTb pyKy, oTBixi., cjiobo, B03MoatHocrb, ciy- 
nau cm. pyKa 1, otbtvtb J, ciobo 2, B03Moac- 
'HOCTb 2, cjiyHaii 3; jl o6iin,aHie» oaTBy, npn- 
cary, npnKa3anie, coBfcrb cm. o6tin,axb, KiacTb- 
ca npucaraTb, npiiKa3BiBarb, coBiroBaTb; 3. 
3aK0tn>, npKMfep^, HacTaBieHie, oTieTT., 3HaRT>, 
npeAciaBjieHie, cpaateHie, BpeMa cm. 3th cyin,. 
b)cz- ueonpedrb.i, (fiopMoio, jt,<n:b niiTb alcui bi- 
bere dare, (o CJiyrfc, KpaBHeMT.) ministrare alcui 
bibere; /l 3Harb alqm certiorem facere alcis 
rei, de aJqa re; alcui alqd indicare, signiu- 
care; facere ut alqs sciat alqd; miitere, qui 
. dicat; aafi mh4 3Harb fac sciam iuh facito ut 
sciam; saTb noHHib alcui alqd significare, 
ostendere; x&tb nonvBCTBOBaTb cbou THiBii 
bileni effundere iu alqm, stomachum erumpere 
in alqm (Ha ciOBaxi)): alqs iratum me sentit, 
saevire in alqm (na liife). 2) neioB-feKy He 
jjaHO cb neonped. HaK.iou. homiui concessum 
non est, ut...; BeiHKHM'b iroASMT/He flano eh ne- 
onped. hglk.ioh. non est magnorum ingeniorum 
cl inf. 3) ^aBait, aaBaftTe cb neonped. nanjiou. 
hih ci> 6yd. spem., ji;jia BBipaaceHia npnrjia- 
meHia, nooyac,a;eHia, BBipajKaeTca nocpe,n; conj. 
adhort. ci> npiioaBiemeMT. age! agedum! agite! 
agitedum! itjir 6e3i> hiixt*, Hanp. (age hjih age- 
dum) experiamur! Jl|aBaTtca 1) bt* oSMaHT. 
falti, decipi. 2) mh4 jierKO saeTca ^to hho. cele- 
riter percipio eih mente comprehendo alqd. 



flaBHTt 1) premere, comprimere (aca.Tb). 2) = 
flyHiHTb koto hh6. cm. #yinHTb 1. .ZljaBHTBca 
cm. yAaBJiHBaTbca. ^aBKa turba hih multi- 
tudo conferta hih confertissima. 

flaBHaniHiH vetus (amicus, amicitia, consue- 
tudo). JI|aBHiH vetus; c^ ^aBHHx-b nop-b hih 
BpeMeHi> antiquitus (adv.). flaBHO diu, pri- 
dem, dudum; yme %. iam diu, iam pridem, 
iam dudum; xaBHO-jcn ohti 3ji,icb? quamdiu hie 
est? a yate a- ne Sbixb B'b Phmt^ iam diu est, 
ex quo hih cum Romae fui. flaBHOCTt diu- 
turnitas temporis; vetustas. flaBHUMt-AaBHo 
cm. AaBHo (yace). 

Aaace etiam (mihi res familiar is etiam ad neces- 
saria deest); yel (^acTo .ipa ycHJiea. npeeocx. 
cmen., vel sapientissimus errare potest; bm. 
vel B'b 3T. ciy^iai MoatHO nocTaBHTb h etiam); 
ipse (a multis virtus ipsa — .naace .noSpo^i- 
Teib — contemnitur); ^aaie h (h ^aace) quin 
etiam, atque etiam, atque adeo h npocTO at- 
que (urbs capta atque etiam combusta est; 
credibile non est, quantum scribam die, quin 
etiam noctibus — h aaate no HOHaMt); ^aate 
He ne — quidem (hoc ne tu quidem facere 
potes); h .naate ne ac ne — quidem h npocTO 
ne — quidem (reliquos in fugam coniciunt ac 
ne iu superioribus quidem locis consistere 
patiuntur)} neque etiam oco6. hocjit. npe^- 
mecTByH)Hi,aro nee (neque); nsotraTb cjitxyeTT> 
et ne — quidem h nee — quidem; He xoibKO — 
ho ^aate, He toibko He— ho ^aate He 

CM. TOJIbKO. 

flaKTHjiH^ecKiH dactylicus. flaKTHJiE dac- 

tylus. 
.HajreKin 1) co6. a) = ji;jiHHHLiH longus (iter, 
via), b) — oTjajreHHBift longinquus (locus, 
iter); amotus, remotus (y^aieHHBiii, locus, se- 
des); disiunctus (loca disiunctissima); extremus 
(KpaSHifi); ultimus (terrae); diversus (jreatam;iH 
bt> npoTHBonojioaiHOM'b HanpaBJieHiH); 6biTb, 
Haxo^iiTbca Ha a-kom'b pa3CToamn ott> qero 
cm. ^aJieKo 1 . 2) nepen. a) forrb j^aaeKHMt 0Tb 
nero and. abesse (longe a spe, longissime a 
vero; non longe a scelere); alienum esse, abhor- 
rere (obiTb^yat.nBiM'B, Hero ab alqa re); a jiaieEt 
ott> Toro, hto6bi no,no3p:fcBaTb longe abhorreo 
a suspicione; uHi) 6yAeTi> ^ajieK'b orb xoro, 
hto6bi noBtpHTb ille longe aberit (6e3OTi.) 
ut credat. b) He .lajreKiH (neioBtiK'b, yMi.) tar- 
dus, hebes (mens, ingenium)*, imbecilli animi, 
consilii, tardi on hebetis ingenii (o jranaxi.). 
Adv. 1) voO. longe, procul; A- ott> MaxepnKa 
procul a terra; jl. npocTirpaTbca late patere; 
.neataib, Haxo^iiTbca &. orb nero longe, procul 
abesse (domo et foro, Athenis; ab urbe, ex 
urbe, ab alqo; urbs non longe a Syracusis 
abest); longe distare, longo intervallo hih 
procul disiunctum esse ab; ojpiHaKOBO fl. Ky,n,a 
hho. tantundem viae est. 2) nepen. a) 3aflTH 
xaKb jl. eo procedere (bt» 6e3yMiH amentiae; 
ho He y IIhh,.); TaKt a- 3afiTH b'b HeMT> jihoo, 



74 



ftaHHHKt. 



uto... eo rem demittere, ut,.; .HeMoceeHB ^acTO 
TaKB .a;. 3axo,aiHjn» b-b cbohxb pinaxB, to)... 

Demos tiienes saepe in earn partem ferebatur 
oratione, ut...; a 3Haio, KaKB .a;. MoacHo 3aftTH 
scio quid liceat, bb btomb eius rei finem 
modumque scio; cihiiikomb flajieKo 3aftTH 
Bt'qeM'b (iusto) longius procedere hjih pro- 
gredi, modum excedere in alqa re, bb cbohxb 
cuoBaxB inconsultius evehi. b) %m ycHJieHia 
compar. multo (maior, melius) tak&q multo 
praestat, virtutem omnibus rebus multo ante- 
ponere;npz superl. longe (maximus, TaKice 1. an- 
teponere, superare, 1. aliter). .Hajie^e cm. jja- 
I6K0. ^ajib longinquitas (loci); cmotpbtb bb #. 
cm. B^ajEb. ^ajibHin 1) cm. jjaieKia. -2) a. po,a;- 
ctbchhhkb longinqua cognatione alqm contin- 
gens; obitb %. po,ncTBeHHHK03iB Koro alqm 
longinqua cognatione contingere. fta-ntHo- 
bhjjhoctb acies ingenii hjih mentis; perspica- 
citas. .HajiBHOBH.UHBiH perspicax, sagax. 
AajtBH03opKiH longe videns hjih prospiciens. 
AajEBme, aajriie i) othocht. Mnzma lon- 
gius; latius (disseminatum esse — pacnpocipa- 
HHTBCfl); BnepeAB porro, protinus; ultra (pro- 
dire, prospicere); h^tk \. (cof)) longius pro- 
gredi hjih procedere; porro ire; (bb ptqa) per- 
gere; ad reliqua pergere; nepejjaBarb hto hh6 . 
&■ alqd alii trader e, (o HicKOibKHXB) de manu 
inmanum. e manibus in manus tradere (H3B 
pyKB bb pyKH). 2) nepeu. (bb piiH, pa3- 
cyac^eHiH, nepeiHCJiemH) porro; jj. cxb\nyeTT> 
sequitur porro; mo jl,? Baiax ? quid j^prfb? quid 
turn? ^to cjiyqiuiocb ji,.? quid postea? ■= KpoMfc 
iCBepx-b) Toro praeterea; ad hoc; (hue) acce- 
dit, quod; — uoxomb deinde; aaase! perge! 
pergite! pergamus! age, age nunc; age vero 
(oco6. npn nepexoXi kb oojifce BaatHoft qacTH 
pa3cyai^eHia); age porro h npodo porro; ho 
Tenepb ,a;.! sed pergamus ad ea quae re- 
stant: h TaKB #. et quae sunt reliqua h npodo 
cetera; et id genus alia; et quae sunt eiusdem 
generis; xpaopocTb, yMfcpeuHOCTb, cnpaBe^iu- 
BOCTb it. |. fortitudo, temperantia, iustitia, 
ceterae virtutes. 
.Z^aHHHKt vectigalis (adj., alcui); tributarius 
(adj.) njiaTamit npflMbie Hajiorn); stipendia- 
rius (adj., o noKopeHHbiXB Hapo^axi.); 6mtb 
jj-komb vectigaiia hjih tributa pendere hjih 
pensitare (alcui). .QjaHHbie indicia; argu- 
menta (A0K.a3aTejibCTBa); facta ((JaKTw). flaHB 
vectigal (KocBeHHLift HaiorB), tributum (npa- 
moh HaiorB), stipendium (KOHTpnSynifl, Hajia- 
raemaa noS'fcjjHTeJieMB Ha nooiiK.neHHaro); Ha- 
loatHTb x- vectigaiia tributa imponere (alcui 
hjh alcui rei); hphhochtb, niaTHTB ji,. vecti- 
gaiia, tributa pendere, pensitare, vectigalem 
esse; B3HMaub 3. vectigaiia, tributa exigere; 
He njiaTflmii! AaHH cm. no^aib (bb kohitJ). 
AapHTB donare (alcui alqd, alqm alqa re); con- 
. donare (alcui pecuniam); dono hih muneri 
dare (alcui alqd); munerari (alcui alqd, alqm 
alqa re); &. nxe^po h ci. onpe^ieHHOio, oco6. 
nojiHTHqecKoro utjibio largiri (alcui alqd). fla- 
poBame =; cuoco^hoctb, TaiaHTB ingenium, 
indoles, facultas, virtus, ars; bonum naturale 
(npnpoacAeHHoe); HeiOBiKt ct (6oibuiffMff) a-jhh 



PiBHraTB. 

homo ingeniosus hjih eximii ingenii; hm^tb 
fiojibmifl, npeKpacHbia #. ingenio abundare, 
valere; excellenti ingenio praeditum esse; exi- 
miis facultatibus instructum esse; 6uib 6e3"B 
fl-Hii ingenii expertem esse, ingenio carere 
HJia tardum esse A^posaTB dare, tribuere 
(alcui victoriam); concedere (libertatem, pacem 
alcui); &. KOMy npom;eHie cm. npoinaTb; KOMy 
atH3Hb (0 Maiepu) cm. poat.a.aTb, (ocyac^eHuoMy 
Ha CMepTb) vitae alcis parcere, vitam con- 
donare alcui, alqm conservare; a, KOMy atH3Hb 
no xo^aiaftcTBy Koro concedere, dare alqm 
alcui; #. KOMy CBo6oAy (3aKiroH3HH0My) cap- 
tivum liberum demittere, e vinculis emittere, 
(HeBOJi&HffKy) alqm manumittere. flaposH- 
toctb bona indoles; ingenium. ^apoBniBia: 
bonae indolis; bona indole praeditus; inge- 
niosus, eximii ingenii (TajiaHOHBbiH); 6mtb 
o^eHb ^-thm-b ingenio abundare, valere. ff,a>- 
Pobos gratuitus; npe^MeTH Jx-Bbie quae gratis 
habentur. ^apoMt l) = 6e3 , BiiJiaTBi gratis, 
gratuito; sine mercede; sine pretio. 2) = no 
nanpacHy cm. HanpacHo. 3) Ji;apoM!b ^to = 
xoTa, cm. xoth. ^apB 1) := no^apoKB donum; 
KaKi* saaxb mhiocth h 6jiaroBOJieHiH munus; 
npHHocHTb, AaBaTB bb ji;. donare, muneri, douo 
dare alcui alqd; a. Boacift dei hih divinum 
donum hih munus;- dei hjih divinitus ad nos 
delatum beneficium; #. npapojj;bi donum hjih 
munus naturae 2) = cnoco6HOCTb, nanp. 
jj;. cjiosa, KpacHopMa facundia; facultas di- 
cendi oratoria; bb cbh3^ p^hh ^acTo ingenium; 
R. npopHii,aHifl divinatio. 

Aana (no3eMejibHaa co6cTBeRHocTb) praedium 
rusticum hjih npodo praedium; "ager (noae, 
TaKate cb HaxoaflmHMHCfl Ha HeMB nocTpoft- 
KaMa); villa (BHJiJia); rus (oppos. urbs); no,n- 
ropo^Hafl ^. praedium hjih rus suburbanum; 
ager suburbanus; o6likh. npocTO suburbanum. 

.ZlJBa duo; %. iohohth, ojj;hhb — spyroH iuvenes, 
alter— alter; H3B XByxB 3ojib BHSnpaTb MeHb- 
mee ex malis eligere minima; no jj;Ba bini 
(upH plural, tant. Bcerjja bm duo, Hanp. 
- ABa Jiarepji bina castra); cpoKB bb 2 JtHfl, bb 
2 ro^a biduum, biennium; bb 2 ^aca hora se- 
cunda. ^Ba^niaTHjriTHiH viginti annorum; 
BospacT'E Taoce viginti annos natus. ABa#- 
n;aTBiH: vicesimus; bb ^. pa3B vicesimum. 
J^BajjiHiaTB viginti; no jj-th viceni; jj. pa3B 
viciesi Koneria H3B 20 HieHOBB vigintiviri. 
flBajmaTBio vicies. flBaacuBi bis; ji.. ,a;Ba 
bis bina. 

^BepHOH koc^kb postis; &. KpioKB cardo. ^BepB 
ianua (bxojjb bb ^omb); ostium (Boo6me BCflKifi 
bxo^b); = ^BepHbia CTBopti fores (bb oobik- 
HOBeaHOMB Ji;oMi), valvae (bb xpaM:t, ^Bopn.i 
h Boo6m;e bb BejittKOjiinHbixB 3jj;aHiiixB); 3a^;- 
HHfl ^. ianua aversa; otbophtb a. ianuam 
patefacere, ostium hjih fores aperire; 3aTB0- 
pnxb ianuam hih fores claudere; CTy^aTb bb 
ji;. ostium pulsare; 3a ji-bio ad ianuam; ,a;oiro 
cxoHTb 3a jj;. limen servare; nepeu. *rio hh6. 
3a jj, mh alqd imminet, impendet, subest. 

^BHraTL movere, commovere; ciere; (Bnepe^B) 
promovere; agere; kb ^eMy hho. admovere 
alqd alcui rei hjih ad alqd; (Tyjja k ciojj;a) 



P,Boe. 



P,ByBecejiBHBiH. 



75 



agitare; (6bicipo) concitare, incitare; (cb Ha- 
npnaceHieMB chjtb) moliri; s- hto cb latcxa 
movere alqd loco suo; #. bo&cko Kyjta exer- 
citum (copias) ducere, educere, producere (ex, 
ab urbe ia alqm locum) #. EOHHHiry na Bpara 
equitatum (equites) in hostem emittere. Jbh- 
raTBoa I) moveri, commoveri, se movere, 
se commovere; o npeaMeiaxB Heo^ynieBJi . 
lado ferri, verti, volvi; #. KpyroMB in orbem 
circumagi; in gyrum flecti; a BOKpyrt hqyo 
cm. BpamaTbca; He #. cb Mfccra loco hih ve- 
stigio se non movere 2) = BbicTynaib oTKy^a 
Ky,a;a (oco6\ o BoacEaxt) cm. BbicxynaTb 1, a. 
^BHaceme 1) co6. motus (Hanp stellar um, 
TaKHte o a-HiaxB opaTopa, Tannopa); (npiiBe- 
^eme bb j.) motio, commotio; (TpscKa) agi- 
tatio (lecticae); (Ka^na) iactatio (navis); (o 
tbxomb h paBHOMipHOM'b a TeKymefi boj^h) 
lapsus; Cbicrpoe %. concitatio; Tiiecnoe &. 
motus, (nocpe^;. raMHaciira. ynpaacneHiH) exer- 
citatio; (nporyiKa) ambulatio; Haxo^Hibca bb 
%-nm moveri, agitari, bb 6e3npepbiBH0MB &. 
semper esse in motu; np.ora bb r. moveri, 
commoveri; npiiBo^HTb bb #. cm. tfBHraib; ot- 
CTynaTejibHoe %. cm. oTCTynienie 1; o6xo^,Hoe 
#. nocpe^;. circumvenire (alqm); Haonio^aTb 3a 
jH-mt BparoB'b hostium itinera servare, (Boooine 
3a BciMB, hto oHtt ,a,fc.iaK)TB) quae ab hosti- 
bus agantur cognoscere. 2) nepeu. a) bhv- 
TpeHHee, .nyineBHoe &. animi motus, com- 
motio, (cobHie) animi concitatio, perturbatio. 
b) s.bi Hapo^i (BOjiHeHie) motus (in re pu- 
blica); ciuibHie turbae, tumultus; (noscTame) 

SeditlO. ^BHMCHMOCTB 1) CHOCOOHOCTb ,ibh- 

raTbca mobilitas. 2) — .HBHatoioe HMymecTBO 
<jm. jjBH/KHMbiti. flBHacHMHH 1) mobilis; a. 
irayinecTBo res quae moveri possunt; res mo- 
ventes; supellex; instrumentum (Bee, hto eciB 
bb some); Bee CBoe #. yMymecTBO quidquid 
in domo habet; 3. z He^BiuKfiMoe HMym. pos- 
sessiones et res (OaesJ). 2) = no6yat,naeMbiH 
ductus, adductus, motus, permotus, incitatus, 
impulsus (amore, misericordui), no h 6e3B 
bthxb partic. nocpe^- abl. causae (amore— 

H3B jtioobh). 
^Boe duo; HacB &. duo sumus; no ,a;. bini (no- 
napao). JjBOHHHKt cm. 6jih3hcub. .ZIJBoii- 
hoh duplex (03HanaeTB iBOHCTBeHuocTb Be- 

JIEHHHbl MffCJIHieJIbHOt, = B^BOHH^ CymeCTBVK)- 

in,ift, TaK/Ke^BajKAH c^HianHbiS, ^anHbift, Hanp. 
stipendium ataioBanbe); duplus (osnanaeTB 

IBOHCTBeHHOCTb BeiHHHHtl BtCHMOH HJIH mt\M- 

moh, = B^Boe 6oabnii&); duplus ynoipeaiaeTCH 

pilKO, OOUKHOBeHHO TOIbKO BI> Cpe^H. po^t 

KaKT. cym:ecTBiiTeJbHoe: 3an.iaTHTb a> impact 
dupli poanam subire; (o npe^Meiax'b npHHa^;- 
ieatam;pixi> Jtpyrt Kb jupyry) geminus; gemi- 
natus (victoria); (H3L juByxi) ^acief coctoa- 
min) bipartitus; (^BycToponHiii. o6pauT;eHHbia 
bi. ^Bi pa3Hbia cxopoHbi) anceps (periculum, 
metus, cura). .UJBOHCTBeHHbiH cm. ^BoftHof. 
flsopei5KiH: atriensis; praepositus urbanae 
familiae (HaHa.ibHHK'b npacjtyrH bi HMnspaiop- 
cromi. ^Bopni). jUBoper^t (napcKin) domus 
regis ma regum, regia, n npodo regia. 
JI|BopHa familia; famuli et ancillae; servi et 



servae. ^sopt 1) BnyTpa ji,OMa cavum aedium 
hih cavaedium; fBcaKoe He3acTpoeHnoe Mido) 
area; Ha XBopi foris; Bbixo^ETb co flBopa exire 
domo, foras; in publicum prodire, procedere, 
egredi; 0Hi Bumexb co ^Bopa foris est; domi 
non est; rHaTb Koro co jjBopa eicere alqm 
domo; alqm ex domo emittere. 2) = sOMij 
domus; oT^tibHoe 3,ii;aHie aedificium; nocioa- 
ibifi a. deversorium. 3) a) m*ecto npe6bi- 
Basia BHCo^aHinffX'B oco6 , b aula, regia. 
b)^rocy^apb ct> cbohmh npnSjiHateH- 
HbiMH domus regis hie principis (napcKoe, 
HMnepaTopcKoe, KHaatecKoe ceMeactBO); regia, 
aula; =rnpuji;B0pH&i3 aulici oh purpurati; npa- 
BJie^b Koro ko ^Bopy arcessere alqm. J(bo- 
paHHH'B homo nobilis; vir nobili genere hjih 
honesto loco natus; mojoaoI ,a;. adulescens 
oa iuvenis nobilis (npOTEBon. senex nobilis). 
ABopaHesin generosus, nobilis; 6bra> a- npo- 
HcxoawHifl nobili loco natum esse. ,3|BOpaH- 
ctbo 1) ji.BopaHCKoe npoHexom^eHie 
generis nobilitas h npodo nobilitas; genus 
no bile, stirps generosa; npiiHa^ieataTb Kt x. 
cm. ^BopaHCKifi; noTOMCTBeHHoe (cioi6oBoe) 
%. generis antiquitas; vetus me magna nobi- 
litas; noatajiOBaTb Koro ^-bomi alqm nobilem 
facere, nobilitatem tribuere alcui^ recipere 
alqm in numerum nobilium. 2j = cocjtoBie 
.HBopjiHT. nobilitas; nobiles, optimates (apa- 
CTOKpaTbi); Bticinee &. nobiles maiorum gen- 
tium, HH3mee nobiles minorum gentium; mo- 
io,i;oe fl. homines novi. 

^BOBDpOflH&IH Opai-b, CSCTpa a) CbTHt, ^Olb 

omoBa opaTa frater patruelis . soror patruelis; 
B"b plur. patrueles. b) cwhi, jio^ib otd;oboh 
cecTpbi frater amitinus, soror amitina; ohh 
6biin &. dpaxbfl ex fratre et sorore erant 
nati. c) npoHcxoAHmift orb cecrpbi Maiepir fra- 
ter consobrinus, soror consobrina. .HBoaasi- 
me ingenium ambiguum. flBoasBiiHBin 
cof). bilinguis; nepeu. ambigui ingenii. 

^BOJHCIH duplex, JtBOaKHMl. OOpaSOMT), JlBOfl- 

ko dupliciter 
flByBecejEtHHH biremis; Kopa5ib ct» abjmsi 
pa^aMH BeceJii* biremis. .ntsyrjEaBUBL bi- 
ceps. flByro^H^HHH duorum annorum; 
bimus; a- cpoK"b biennium; biennii spatium. 

.HByrOAOBOH CM- JliBy.l'feTHiH. flByfleHHHH, 

fljBy^HeBHtiH duorum die rum; %. cpoKh bi- 
duum. ,H8y3y6en;'B bidens. .DJByKOHHLiH 
biiugis. flByKontiTHHH: ungulis bisulcis 
(abl. quality, fl. atHBOTHbia bisulca (w. pi.)* 
. ^ByKpaTHtiH * bis factus Ma repetitus. 
,3|ByjiH^ie fides ambigua. ^ByjiHraBra ^e- 
jiOBto homo bilinguis h.ih ambiguae, ancij 
pitis fidei. ^ByjitTie biennium. ^ByatTKiH 
duorum annorum; bimus; AByxt ji^tb otb 
poiy TaKiKe duos annos natus. ^By- 
HoriH bipes; &. jkhbothha bipedes, bestiae 
bipedes. flsyporiH bicornis. flsycjEoatHBiH 
duarum syllabarum nm bisyllabus flBy- 
CMBiejieHHOCTB ambiguitas; = ^BycMbicieH- 
Hoe BbipaHceaie ex ambiguo dictum, b-b pi. 
TaKace ambigua (neutr.). flBycsEBicjieHHBiH 
ambiguus, anceps; =: coMHHiejibHbitt dubius; 
,o;. BBipaatenie cm xsycM bicieHHocib. Adv. am- 



76 



RB-kHajmaTbiH. 



P^eHHHua. 



bigue. flBycTBop^taTHH, x- aBepb fores, 
valvae. ^sycTHmie distichon. J^bjoto- 
pOHHiS duo latera habens. ftBytfryHTOBOH 
bilibris; duas libras pondo valens. Asyx- 
ro^H^HHH cm. flByroaireHBii, .HByiixHiH. 
^ByxKOJiecHLiH duarum rotarum. flsyx- 
Mtca^HHH bimestris. #ByxcoTBifi ducen- 
tesimus. .HByijBtTHLiH bicolor. 

flBtaaaijaTBiH duodecimus; bi» x> pa3i> duode- 
cimum; 1 / 12 pars duodecima; 1 /, 2 nacrb Kanoro 
hh6. nijaro, Hanp. <j>yHTa, uncia; saBimaTB 
komj V12 ^acib HMymecTBa alqm heredem ex 
uncia facere. ^BiBHajmaTB duodecim; no ,3,-th 
duodeni; x- pa3i> duodecies; 3aK0HBi 3-th Ta- 
Sihu'b duodecim (XII) tabulae (legum). Ab-e- 
cth ducenti; no i. duceni; x* tbicjtcb ducenta 
milia, ducena milia. 

JHeBUB'h sententia. dictum. 

fleBSHocTO nonaginta; x- pa3t nonagies c:b 
no.aixo^jiiu.HMX partic. Hanp. factus, repetitus 
etc; no x- nonageni. fleBaHOCTOJifcTHiH, npo- 
Xo^iacaBUiiHOi 90 jibtb eih HMtiomii 90 jtbt'B 
OTh po^y nonaginta annorum; HMiKunifi 90 
jtbtb orb poay nonaginta annos natus. fleBa- 
hoctbih nonagesimus; Bt x> pa3i» nonagesi- 
mum. .HeBaTHJCBTHiH novem annorum; jifiBsvm 
afcii. orB pojry TaKaie novem annos natus. 
fleBaTHaaijaTBiH: undevicesimus; bt> #. pa3i> 
undevicesimum. ,HeBaTHafl;naTB undeviginti; 
psace decern et novem; no ,h;-th undeviceni. 
AeBSTLra nonus; bb x- pa3i> nonum. fleBaTB 
novem; no #-th noveni; x- pa3t nov^C fle- 
bhtbcot'b nongenti. fteBaTBio riovies. 

^eaepTHpoBame transfugium; transitio ad 
bostem; 3a*raHin,HKH a-Hia auctores signa re- 
linquendi et deserendi castra. ,He3epTHpo- 
BaTB signa hm castra, exercitum, duces de- 
serere hjih relinquere; ad hostes transfugere, 
perfugere; x- orb Koro hh6. h nepeftm Ha cto- 
poHy BparoBt alqo relicto ad hostem transire. 
,He3epTHp!B desertor (signorum, castronirh, 
militiae); transfuga perfuga. 

AeKaOpBCEiS December. ,D(eKa6pB (mensis) 
December. 

.HeKJEaaiaiua 1) Bbipa3HTejiBHoe npoH3HOUieHte 
pfcqtf h t. n. pronuntiatio. 2) piraB, npoH3Ho- 
coiaa m& ynpaatHeiria bb KpacaopB^iH de- 
clamatio. ^eKJiaMnpoBaTB 1) BBipa3HTejiBHo, 
et MCKyccTBOMX npoH3HociiTB pronuntiare. 2) 
npon3HocnTB ptqB h t. x- jpa ynpajKHeniH bt> 
KpacHopMn declamare, declamitare. 

JJeKOpania ornatio (pi^Ko); ornatus, ornamenta 
(n. pi.) (bt> Teaxpi h npn npyrnxi cjiyHaaxiO; 
apparatus (BCHKoe ySpaHCTBo). 

fleKypioH'B decurio. 

1 3|eji£<j)HH , B delphinus. 

JJjeMarorH^iecKiH popularis; seditiosus (mh- 
TejKHkfi). ^einarort a) cbohmh pt^aMH py- 
KOBOtfmnjH Hapo^oMB (orator) popularis; con- 
tionator. b) noKpoBHTeja>, icpyrfc Hapo^a cm. 
#eM0KpaiB. c)' peBOJiH)D;ioHepi» homo seditiosus 
hjih turbulentus-, rerum evertendarum hjih no- 
varum cupidus; vulgi turbator; pi. Tasace mali. 
d) KaKb Bpari. npaBHTeiBCTBa contemptor re- 
gum, principum, magistratuum. fleMOKpaTH- 
■qecKin popularis; TaKate nocpe^. gen. popu- 



larium hie populi, multitudinis; ^. napTia 
factio quae populi causam agit; populares; a 
HanpaBieHie ratio popularis; %. o6pa3i. npa- 
BaeHiacM.^eMOKpaTifll: x- rocy,a;apcTBO civitas 
in qua omnia per populum geruntur; res publica 
in qua populus plurimum potest omniaque 
eius arbitrio geruntur; civitas popularis; hm£tb 
X- o6pa3B npaBieHta populi imperio regi; £aTB 
rocy^apcTBy a. o6pa3 , b npasjieHia rem publi- 
cam popular! ratione constituere. Adv. popu- 
lariter; #. ycTpoeHHoe rocy^apcTBo res publica 
populari ratione constituta. J^eMOKpaTia 1) 
Hapo^Hoe npaBieme multitudinis dominatus; 
imperium populare hih populi; ratio hih 
potestas popularis; (TOHHte) ea imperii forma, 
qua vis omnis penes populum est; bbccth ^. 
— ,a;aTB rocy^apcTBy ^eMoitpaTH^ecKiH o6pa3x. 
npaBiema cm. seMOKpaTHHecKifi. 2) =r .aeMO- 
KpaTBHecKoe rpcyaapcTBo cm. seMOKpaTH'iec- 
Kin. ^eMOKpaTt populi potentiae amicus; qui 
populari causae studet, qui populi causam 
agit; homo hih civis popularis. 

^eHejEHLiH pecuniarius; nummarius (res); &. 
^tia, o6opoTBi negotiatio; argentaria (6aH- 
KnpcTBo); npoH3Bo,nHTB x. o6opoiBi argenta- 
riam facere; ^. KonieaeKi) cm. KomejieK'B; &. 
cyH^yK^ theca nummaria; area; &. B03Ha- 
rpaameme praemium pecuniae ra rei pecu- 
niariae; %. no.napoK'B munus pecuniae; prae- 
mium pecuniae; pretium; npn KMnepaTopax'b, 
X- no r a;apoK , B wh cowra donativum; SHa^m- 
TeiBHBiii x- noflapoKB munus magnae pecu- 
niae; X' nocodie nocp. pecuniam tribuere, ^aTB 
KOMy X' noc. alcis tenuitatem pecunia suble- 
vare; x. cpe^ciBa pecuniae, copiae, facultates; 
X- ROirb cm. aoirB 2; x- B3BiCKame (nnpatJKB) 
multa; damnum (KaK^ y6biTOKi xm. HaKa3aH- 
Haro); HajiomHTb ua Koro x- niTpa(})t dicere 
hjie irrogare alcui multam; He 6biib bt> co- 
CTOflHia 3aniaTHTB x- niTpa<|)£ multam sufferre 
non posse. , 

fleHHHua l)^yTpeHHaa 3apa aurora. 2)=: 
yTpeHHiia 3Bi3,aia Lucifer; Venus. ^eHt 1) 

BpeMS JtHfl Bt npOTHBOnOl Kl HOHHOMy 

BpeMeHH dies; jrHeBHoft CBixi, 64jibih x>, b^» 
npoTHBon. k-b ho^h h cyMepKaMi> lux; ^HeMi. 
luce, die; interdiu (b^b npo^ojuKeme aha); 
xaewb h hohbk) die ac nocte; die noctuque, 
nocte ac die, nocte et interdiu; cpe^n 6fea 
Shh luce clara me npocTo luce; in luce me- 
dia (errare), in luce (timere); ^o Otia ,a,Ha ad 
lucem (= xo pa3CBiTa);* ad multum diem (xo 
no3^naro ^aca shh, Hanp. dormire); x- h 
ho^b = nocToaHHO diem ac iua et noctem 
(raiuKe o^hh'b ^eHB n ojiHy hoib, wa o6o3Ha- 

^eHlfl UpO^OJiatHTeJIbHOCTH H3BtCTH. ^ftcTBia 

Mb: cocToamji). 2) x- KaKt H3BicTHHH ne- 
piosi. BpeMeHH dies; c^acTiHBBifi x- dies 
albus hjih candidus; ^epHbin (HecnacTHbift) 
jr.. dies nefastus ra ater; pa6o^ifi x- dies 
negotiosus; x- OTfltixa dies ad quietem datus: 
X' poatxeHiK cm. poac^eHie 2; x- CMepiH cm. 
CMepTb; BpeMa bb 2, 3, 4 xma biduum, triduum, 
quadriduum; 3a x> xo Hero (HaKaHynt) pridie; 
X- cnycTA, Ha cuB^yroinm X- postridie hjih 
postero, altero die; postridie eius diei; b% x- 



ReHBrn. 

Ao hik hoote ero npHOBrria pridie quam, po- 
stridie quam venerat; 3a a- ro 1-ro &HBapa 
pridie ftalendas Ianuarias; Ha flHaxx* (— He- 
AaBHo) his MH proximis diebus, (BCKopi) pro- 
pediem; Kawjtt £• cotidie; $.. oxo j^hh, co ^hh 
Ha a- in dies; in dies singulos; &. 3a £HeMx>, H3o 
flaa bt> a- diem ex his de die (exspectare; 
differre oxKiaaBiBaxB); Ha ojwwb a- in diem; 
Ha cjritfyromiff A- in poster urn diem; *iepe3T» a- 
alternis diebus, alterno quoque die; KaactftiH 
xpexifi a. tertio quoque die; j. 43^1 diei hih 
unius diei iter; HeMHoro ^Hea "E3,i,bi paucorum 
dierum iter; HaxoAHXbca ox:b ^ero hh6. Ha jjeHb 
nyxa diei itinere ab alqa re abesse. 3) = 
BpeMa, BiicB, Hanp. be Hainn ^he nostra 
aetate oh memoria; nostro tempore, nostris 
temporibus; hodie; bt> ahh c^iacxia secunda 
fortuna; florens; bi ,hhh Hec^acxia adversa 
fortuna; afflictus; npoBo^niB cboh .ihh bx> 
noKofc vitam degere in otio. 4) — cpoKi> 

CM. 3X0 CJIOBO. 

fleHBrn pecunia (^eneacHaa cyM»a, He oxflijiB- 
^bih MOHeTti); nummus (ox.n.'fejiBHaa Mouexa); 
ecifl HMteica bi BH^y MexajurB, H3i KOTop. 
BBweKaHeHa MOHexa — aurum, argentum, aes; 
pretium (AeHBrs, uanx. njiaxa 3a hto hho.); = 
HMymecxBO, 6oraxcxBo opes; res familiaris, 
fortunae, pecunia; 3a a- pretio, argento, pe- 
cuniae causa, pretio motus, adductus, mercede 
conductus, nummis acceptis (alqs omnia fa- 
cit); mercede (docere); ftocxHrnyxb iero hh6. 
npa homouih ^eHeri> mh- B.iiama pretio aut 
gratia efficere alqd; 3a oonBHiia a- magno, 
impenso pretio; xaKste npodo magno (emere, 
vender e); MHoro ,neHerx> magna hih grandis 
pecunia, laicaie multum pecuniae, multae huh 
magnae pecuniae, He BfcpHo multa pecunia; 
Majio AeHen parva pecunia; KpynHLia h MeiKia 
#. nummi omnis notae; (fajtBiunBtia a- nummi 
falsi, adulterini (npoxuBon. nummi veri); Ha- 
jrcmHBia a- cm. Haia^HBif ; 6paxB a- cm. opaxB 
A, b; He HMixb xeHert laborare de pecunia; 
HMfecB MHoro a- (6bixb npn ^eHbraxi*) pecunio- 
sum hjih bene nummatum esse, pecuniis abun- 
dare, (Boofime Sbitb SoxaxBiMx.) opibus florere; 
HMiTb npn ce6x» lOBOJibHO MHoro a- aliquan- 
tum nummorum secum ferre; nojryiaxb, BBipy- 
*iaxb fl. wst> iiero hho\ pecuniam facere ex re; 
ntwb hh6. HajKHBaTB a- in quaestum conferre 
alqd; BepHyib (noiynaxB HasaA'b) cboh #. ad 
suum pervenire. 

Jenema litterae (publice missae); epistula; 
mandata (w. pi.) (publice missa); mandata alcis 
missa hjeh (cenpexHaa) clam missa de alqa re; 
nocjiaTb a- litteras hjih mandata publica mit- 
tere. 

enyTarjia cm nocoibcxBo 1. 
epraTB vellere (3a yxo aurem), CHjibHie per- 
vellere; a- Koro 3a oopo^y barbam alcui vel- 
lere, vellicare. 

^epeseHCKin (npHHa.nJiejRam.iH ki ,n;epeBH$) 
rusticus, rusticanus; (rpyfiafi, MyasHKOBaTBifl) 
agrestis; & 3KHTejib vicanus, paganus, homo 
rusticus h npocxo rusticus; x. acH3Hb vita ru- 
stica; ynoBoiBCTBia fl. atH3HH voluptates agri- 
colarum. Adv. rustice. ^epeBHa vicus (no- 



RepHtaTfc. 



77 




MeHbme), pagus (noSojibme); bt> npoTHBon. 
K'B ropo,a,y Boo6m;e rus, agri; MaieHbKaa ^;. 
viculus, parvus vicus; bx .n-Ht ruri (esse); 
mi* R-mt rure (venire); Bt r-eio rus; jkbtb b'b 
,a;-Hi ruri vivere; rusticarii (BHi ropo^a) 
in agris esse, habitare; oxnpaBiaTbCfl bx> ^-hio 
ire rusticatum, abire rus habitatum; y.a;a- 
jiHXBca Bt ^;-hh) concedere rus. 

.Hepeso 1) paciymee arbor. 2) BOo6*me lignum; 
KaK"B Maxepiajit Aia o6pa6oxKH, nocxpofKH 
materia; H3^ ^-Ba cm. .nepeBaHHtift; cxponxb 
H3* ,a;epeBa materiare; H3i. xy^oro x-sa no-' 
cxpoeHHbitt ^om'b aedes male materiatae. 

flepeBymKa viculus, parvus vicus. 

^epeBAHHtiH ligneus. 

flepacaBa cm. rocy,a;apcxBo. 

^epataxt I transit. 1) cot), tenere (alqd manu 
hjih in manu, bo pxy in ore; bi syGaxi, 3y- 
6aMH mordicus); a. koxo 3a njiam;!. tenere 
alqm pallio; koto 3a pyKy (moobi Becxn ero) 
manum dare alcui; a. pyKH BBepxB tollere 
manus; pyKy npe^t, HaAi> na3aMH manum 
ad oculos opponere; hihxb Ha^ toioboh scu- 
tum super caput efferre. 2) nepen. a) ^op- 
a;axb, y^epatHBaxB habere (alqm in vin- 
culis, in libera custodia, milites in stativis 
castris, in armis); continere (in castris, castris, 
milites sub pellibus bt. iiajiaiitaxxO; sustinere 
(equum, vix arma sustinere posse, columnae 
templum sustinent); Koro b-b noBHHOBemH in 
fide Ma officio continere alqm; bx» CBoefi 
BJiacxn in sua potestate habere, b) ,n;. koto 
bi. esb-lcxh. noaoaceHiir, Hanp. bx. pa6- 
cxsi, no.a.'B rHexoM'B alqm servitute aia vi op- 
pressum tenere; = ooxo^axbca cx» KtaB, Hanp. 
cxporo x Koro alqm severius adhibere me 
coercere, tristiore disciplina continere, durius, 
dure atque aspere educare; xopomo, xy^o fl. 
Koro bene, male habere alqm; &. (=^BecxH) 
ce6a se gerere (sic, hoc. modo, bene, honeste, 
male); se tractare hih adhibere (iia in re pu- 
blica, ut; sic in tanta potestate, ut); a- xo- 
poA'b bx. ocasHOMi nojioateHin cm. ocajK^aTb. 
c) = co^epacaxB alere (exercitum), pascere 
(servos); Boodine hm^xb habere (canes), d)— 
co6iH),aiaxB, acnojiHaxb servare, observare; 
conservare iusiurandum); &. ciobo, ooimaHie, 
He a- ciOBa cm. cjiobo 2, o<5fcniaHje. e) =: 
coxpaHaiB, Hanp. jt,. b?> naMaxn, bt> tojiob4, 
bx> xatex* cm. naMaxB 1, xafiHa. f) &. px>*iB, co- 
bx>xx> cm. pt^B 4, coBiinaxBca. g; A- ^bio 
jihoo ciopony cm. ^epataiBca 2, b. II in- 
trans. a) Sbixb Kpx.nKHMX), He pBaxBca, He 
jioMaxBca contineri; firmum esse, ^^cit^o- 
BaxB h3bx>cxh. HanpaBieHiio tenere alqm 
locum, cursum tenere alqo; a- BnpaBo, saiBO 
ad dextram, ad sinistram hjth dextrorsus, si- 
nistrorsus (sum) tenere. ^epmaT&ca 1) cofi* 
3a hxo hho. prehendere alqd (yxBaxHXbca); 
A- Ha Horaxt se sustinere: ejtBa j. Ha koh^ 
in equo vix haerere posse; X- Ha ^eMi (=no- 
KoaxBca Ha ^eMx.) niti, fulciri, sustineri alqa 
re. 2) nepen, a) XBep^o cxoaxB, He no,n- 
^aBaxBca stare, in loco manere; loco non ce- 
dere, (se) sustinere; hostes, vim .hih impetum 
hostium sustinere, hostibus resistere. b) A- 



78 



jjepaaTfc 



,eroHH6., 6epera litus, ripam legere; te- 
nere, tueri (sententiam); (Kptao) constanter 
sequi alqd, permanere, perseyerare m alqa 
re stare alqa re; HBero ih6o MHfcua alcis sen- 
tentiam, alqm auctorem sequi; qBeft ih6o cto- 
Pohh alcis partes bjih causam seqm; ab hjih 
cum alqo stare, cum alqo facere; alcis partis 
nan partium hih npodo alcis esse; jt, /taHHaro 
dona cm. chobo 2; * npaBSBi aventatenon 
defiectere; * crapHHBi prisco oh pnscorum 
more vivere. c) = He nopTHTtca ^per ma " 



nere integrum, servari posse (o xjtbo*), ve- 
tustatem, aetatem ferre (o bhh*); He a- eva- 
nescere (o nao,naxi>, bhh*. Tasate o KpacKfc). 
d) sepjKHTca ciyxt fama valet hjih 

tenet. . . . 

7lep3aTB audere cb inf.; hoc sibi sumere, ut... 
flepBKifi {a- Bt CBOHxt TpeSoBaHiflxt, Ha- 
30bjihbbih) procax (homo, Tanse sermo, pro- 
bra); protervus (HarjiBifi, 6e3H,epeM0HHLiH, no- 
mines, dictum aut factum); = ynpaMBin con- 
tumax; = 6e3CTBOTHfi impudens; 3aH0c<MBtiir, 
CBoeBOibHBifl insolens; oraasHra audax; aep- 
3Kia ciona, pton verborum licentia; a- na 
smvb procax lingua. Adv. procaciter; proterve; 
impudenter; insolenter. flepaHOBeme au- 
dacia, confidentia; temeritas; EMta j. <ycb- 
aaTB mto hh6. audere c* inf. ffiepsHoueii- 
hbih audax, confldens, temerarms. Adv. au- 
dacter, confidenter, temere. flepsocTB pro- 
cacitas, protervitas, contumacia, impudent^, 
insolentia, audacia, libido (pasHHuy cm.*B*b 
cjiobom-b AepaKifl); licentia (cBoeBOjne, pacny- 

meHHOCTB). _ ., 

JTepHOBHH e caespite factus, de caespite vivo 
exstructus (uaup. sedile cii^Hbe). ftepm 
caespes; herba (jiojwAaa xpaBa). 

tfecaHTHtiH, *. BottcKa copiae ad exscensionem 
faciendam comparatae. ffiecaHTt cm. bh- 

caAKa. \ 

JlecepTi mensa secunda. 
flecnoTHSMi, - TH^ecKiH, aecnoT* cm. 

THpaHCTBO, THpaHCKi-H, THpaHt- 

HecaTepHTOHH decemplex. ^eca-repo de- 
cern; Hac-B 6buo a- decern fuimus. fleoara- 
iHeBHHH decern dierum. ftecaTHjrtTie de- 
cern anni; decern annorum spatium: t decen- 
nium SecaTHJitTHiH decern annorum; Jie- 
cara &Tb orb posy TaiuKe decern annos na- 
tus .HecaTHM-Bca^HtiH decern mensium. 
JEecaTHHa taecHTaa ^acxb Mero hho.) de- 
cuma, decumae (ph)\ rocyaapcTBeHinra «o- 
xojvb H3t k-hh vectigal ex decumis; najiaraiB 
jr-HV decumam hjih decumas imperare; cooh- 
paTb A-Hy exigere decumam hjih decumas; 
nJiaiHTb A-Hy decumam mi decumas dare. 
JlecaTOB* decern. ftecaTBiH decimus; bt> 
i. pas* decimum; bb aecaTBixx, decimo; npn- 
HaMemamia kb S-My aerioHy decumanus. 
JlecaTB decern; noaecaTH deni; a- pa3B decies 
(Tarate = ^acTo); . bi s- pa3i» Coabine ^jfocb 
decies tanto plus quam. SecaTtH) decies. 

fle4)HJieH angustiae, fauces (pi). ffe^Mnpo- 
BaTt instructa acie procedere. 

JleneMBHpi decemvir. 

SenieBHsna vilitas. flemeBtiH vihs; parvi 



mh non magni pretii; non magno parabilis, 
parvo pretio emptus; 6bitb .h-bbim-b parvi pre- 
tii esse, parvo pretio venire (npo^aBaTBca 
xenieBo); x3b6-b .nemeBi vilitas annonae est- 
Adv. parvo hie non magno pretio; & KynHTB 
^to cm. KynHTb; KaKb moscho ^enieBie quam 
minimo pretio. . 

IlHBepcia (bi BoeHH. x&n£), flSaaTb s- hostem 
distinere hjih distrahere, distringere; adver- 
sariorum manus diducere. • 

ftHBHTL, — ca cm. y^iiBJiaTb,— ca. A^bhbih: 
cm. hvihwh. .Hhbo cm. Tyxo. _ - 

AHfliaKTHKa ars docendi. ffHTteriraecKiH. 
aptus ad docendum;. KaKi> t. t. * didacticus. 

JlHKapB homo ferus incultusque; bt» jrt. gen- 
tium ferocissimarum homines; XHKapa terae 
incultaeque gentes, gentes ferocissimae. A^- 
Kia 1) Haxo^HmiHca b-b npHJOAHOM 

cocToaniH ferus; ahko pacTymui agrestis, 
Silvester; A- 3Bipb (bestia) fera; A- loma^b 
equus ferus; (He apeccnpoBaHHaa) equus indo- 
rnitus,- ferox; (pasi>flpeHHaa) equus efferatus, 
i. oceii. onager. 2) HeoopafioTaHHUHj 
rpv6bift incultus (o noHBi), rudis; hvctbihhbik 
vastus desertus. 3) h e o 6 p a 3 o b a l h h bi h , 
rpyoBifi incultus, ferus, agrestis, barbarus, 
rudis: H eo6ysji;aHHbiH ferox; aecTOEiH crudelis, 
saevus, immanis; o B3opaxB, rjia3axi» trux, 
i. kphkb inconditus clamor; «. HpaBH mores 
agrestes, barbari; a- cipaciH avidae libidines, 
BeciH raEyro mii3HB incultius agere; npeja- 
BaTBca a- pa^ociH laetitia efferri; gaudio ex- 
sultare. ftmcoBHHa miraculum, res mira. 
.Ihkoctb feritas; ferocia: ingenium hjih ani- 
mus ferox; asperitas (xapaKiepa naturae); 
atrocitas (animi); jihjtoctb immanitas; rpySocTb 

Y\ ffc T* li S\ T*1 r\ 

TTHKTaTopcKifi 1) co6. dictatorius. 2) nepeu. 
imperiosus, superbus, regius. AHKTaTopcTBO 
dictatura. ffiHKTaTop-b dictator; BBi6pa T b 
} koto bi A-W- al <l m dictatorem dicere. 

HHKiroBaTB dictare alcui alqd. 

SMeraHTHBK* mediocritas. ftHJieTaHT^ 

idiOta; 6BITB J^-0M1> Bl KaKOMT, HH6. HCKyCCTBt, 

b^ Haysaxi artem, litteras primonbus tan- 
turn labris attigisse;(saHHMaTBca HCKyccTBOira, 
navKaMH TOJibKO sm y^oBOJibCTBia) artem, lit- 
teras ad voluptatem tantum exercere. 

IlHHapiH denarius. 

SraacTia domus principis; domus regia. 

SnnjEOMaTH^ecKiH nocpes- gen. legati, lega- 
torum; publicus; per legatos missus; A- ny- 
xeMt, cnocoSoM-b auctoritate publica; sollemni 
more. AanjioMaTB legatus; A. no yMy h 
ocTopoatHOCTH dispositu provisuque civilium 
rerum peritus {Tacit): = ^cyAapcTBenHLiii 
M yjKB cm. rocysapcTBeHHBiH. flHMOMl 01- 



ploma; tabula publica (^oKyMeHTB). 
JlHpeKTOpx praefectus (HaTOiBHHKb)^ praeses 

(npeictoTeJiB); princeps (leaxpajibHOH ipyraiH 

gregis); magister; rector (scholae, gymnasn); 

moderator, gubernator. 
JlHcrapMOHia cm. pa3Horjiacie, pa3Jia^. _ 
SncKaHTt vox summa.HJiH acuta; bbicidih a- 

sonus acutissimus. 
,HHcno3HH 1 ia cm. pacnoaomeaie, 



ftHcnyTT.. 

J^Hcnyrt Goncertatio (yneHoe cjiOBonpeme); dis- 

putatio (y^eHoe pa3cyac^eHie). 
,HHcn,HnjrHHa (BoeHHaa) disciplina militaris, bt> 

CBA3H p$HH npOCTO disciplina, HOKOpHOCTB COJI- 

Raxb modestia; oTcyTCTBie ij-hbi immodestia hjih 
intemperantia militum; coSjuo^aTL crporyio £. 
milites severa disciplina hjih severo imperio 
coercere; esse gravissimum exactor em disci- 
plinae. 
^hts 1) no B03pacTy, bb yTpo6i MaTepHefi 
hjih BCKopt nocji poatflema partus, fetus hjih 
infans editus, natus infans; be H&KHOMB B03- 
pacii puer hjih puella infans (erne He ymt>b> 
mee ■ roBopHTb); (M8jib*ihkb) puer; (jrjkBO^Ka) 
puella; pi. pueri, puellae; (liberi) parvi hjih 
parvuli; pueri parvi hjih pusilli; o jrjiTHXB 
Phmmhi. praetextati; ooiBinia aira maiusculi 
pueri hjih (y phmihhb) grandes praetextati; 
BecTH ce6a KaKB ,s. simillimum esse pueris; 
a Bt cpaBHeHin cb hhmt> %. si me cum illo 
comparas, infans sum; bto h #. hoh^tb mo- 
acen> vel puer sentire potest. 2) no otho- 
meHiio k t> pojiHTejtaM'B filius, filia 
(alcis); Tasace natus (nata) ex, natus, nata, 

HO Bl> 06pa3U0B0H np03"B TOJIBKO BB HpOTHBO- 

nojiojKeHLax'B hjih KaKt j^Mctbht. npH^acTie, 
Hanp. (bestiae) ex se natos amant h ex ea 
caritate, quae est inter natos et parentes 
(Cic); ex me natam relinqo pugnam Leuc- 
tricam (Nep.)\ ji;4th liberi; progenies; sub- 
oles. 3) ?i.epeu. &. npupoiiBi OiejioBta. bb 
nepBodLiTHOMi* cocroaHiH) homo agrestis, ru- 
dis, incultus, ad humanitatem nondum infor- 
matus; (= npocron, npaMofi) homo simplex. 
JJn^HHa caro ferina hjih npocTo ferina. ^h- 
TiHTBCff hominum congressus hjih hominum 
colloquia fugere. ^h^l 1) jkhbothbih, toji,- 
hbik JtJifl oxotbi oco6. hthubi (bestiae) ferae. 

2) = B3Ji;0p , B, CM. 3T0 CJIOEO. 

^HeHpaMdH^iecKiH dithyrambicus; & hobtt. 
dithyramborum artifex hjih auctor, scriptor. 
flHenpaMe* dithyrambus; poema dithy- 
rambicum. 

flia^HMa regium capitis insigne, b% cba3h 
pt^H insigne regium; diadem a. 

fliajieKTHica dialectica, orum, dialectica, ae; 
disserendi ratio et scientia; ars bene disse- 
rendi et vera ac falsa diiudicandi; pars phi- 
losophiae, quae est in ratione et in disse- 
jendo; TOHKaa jj. disserendi subtilitas. .Hia- 
jreKTHKt dialecticus; BeiHKin, HCKycHBiii s,. 
homo in dialectica in primis versatus; disse- 
rendi peritus et artifex ^iaJieKTHiecKifi 
1) dialecticus. 2) OTHocanriHca ei H3BBXTHOMy 
HapfeMiio, nocpe^. gen. linguae hjih linguarum, 
sermonis; siajieKTHiecKH lingua, sermone. 
Aiajcei&Tx. cm. Hapfriie. 

RiSbJLOT-h dialogus,. sermo; bb JipaMfc diverbium. 

fliaMeTpi diametros; dimetiens. 

ffliBTa, H3sicTH. oopa3B atH3HH diaeta; certus 
: Vivendi modus et lex; ratio victus; lex quae- 
dam ciborum. 

ftraHa longitudo; (bbicokih poctb, ctpohhoctb) 
proceritas; magnitudo; a-hoio bb 3 $yTa hjih 3 
AyTa s-hbi ties pedes longus hjih in longitu- 
dinem trium pedum. ftjumHOHorii: * longis 



tto. 



79 



cruribus. JJjthhhhh longus; ctpohhbih, poc- 
jibih procerus, procera statura; promissus (ca- 
pilli, caesaries, barba). 

JJjiHTejiB cunctator. ^Hjihtcjibhoctl longin- 
quitas, diuturnitas. fljEHTejELHiiH longus, 
longinquus, diuturnus, diutinus. Rxwrhoa. 
trahi, protrahi, extrahi, duci, produci. 

Rjls. cb podum. nad. 1) jura o6o3Ha^ema JiHn;a 

hjih npe^MeTa, b-b nojiB3y hjih bo Bpeji-B Koiop. 

hto hh6. AfciaeTCfl, na JiaT. A3. nepeBOAHTca 

npocTBiMT> dativ, commodi hjih incommodi, 

nanp. iiberis nostris divites esse volumus 

(jijih cbohxt. JitTeft); non scholae, sed vitae 

discimus; cm. rpaM.;zzpaj£H, B-Byro^y causa, 

gratia cb gen., nanp. Ghristus hominum causa 

mortem subiit; ^jia Mens, ie6a ? ce6a h t. ji. 

mea, tua, sua, nostra, vestra causa. 2) AJia 

o6o3HaTieHia u^jih siHCTBiii hjih Ha3na- 

neHia npe,a;MeTaa)ad (o6bikh. cb gerund.), 

Hanp. aquam ad potandum petere (3,o6BiBaTB — 

ji;jih hhtbh), ad agendum natum esse; homo 

magna habet instrumenta ad sapientiam adi- 

piscendam; bm. ad cb gerund. HHorjca mokho 

to me caMoe BBipa3HTB nijiBiMt npe^jioateHieM'B 

cb ut huh qui; jpa Toro,. mto6bi... (ideo, idcirco, 

propterea, ita) ut... b) causa, gratia, Hanp. , 

canes custodiendi et venandi causa facti sunt. 

c) bm. pyccK. ijjifl daBHTCH dot. gerundivi 

nocjii HiKOTopBixB cymecTB., o3Ha^aiom;HXX 

.HOJiatHOCTH. jiHua, npeHMymecT. npn cjioBax'B, 

cjiojkhbixi. cb vir, Hanp. decemviri legibus 

scribundis (juia cocxaBieHia 3aK0H0BB), tresviri 

agris dividendis; Tame comitia legibus feren- 

dis, magi strati bus creandis; 3aMTjTB em,e locum 

capere castris muniendis (BBiopaTB m^cto 

jura— ), diem dicere proelio faciendo (Ha3Ha- 

hhtb ^eHB ii,jra — ). 3) npa npnjiaraT. no- 

Jie3HBlf, Bpe^HBIH, yjt,06nhl% pOKOBOH, He- 

oSxoxhmbih, npiaTHBift h t . n. Ha Bonpocij ipa 
^ero? CTaBHTca o6BiKHOBeHHO ad, piiijKO dativ., 
a Ha BonpocB KOMy (ji;jia Koro)? npocToi da~ 
tw. 4) AJia 03HaHeHia orpaHHneHia bbi- 
CK.a3aHHofi mbicjih, ut, Hanp. Clisthenes mul- 
turn, ut temporibus illis, valuit dicendo (ipa 
Toro BpeMenu); satis doctus erat, ut Thebanus 
(AJia GuBaHua), TaKB ut turn res erant; ut 
nunc sunt mores hominum. 5),HJia ^ero? cm. 
noneMy. 6) ecTB iiJia nero est (habeo) quod, 
cur cb conj.\ ne iuia ^ero non (nihil) est, 
quod hjih quare, cur, causa non est, nihil cau- 
sae est, cur hjih quod cb conj. 
^HeBaTt conquiescere; quiete unius diei refici. 
^HeBKa dies militi ad quietem datus; mora; 
Ha qeTBepTBifi jjeHB 6tuia ji,. quarto die quies 
data. ^HeBHHKi liber memorialis; commen- 
tarii diurni. ,3|HeBHOH diurnus (magna diurna 
nocturnaque itinera; labores d. nocturnique); 
X- cbt>tb lux; claritas diurna hjih luminis di- 
urni. J^HeMt CM. &QHh 1. 

Aho fundus (maris); ji. Eopaojia (navis) alveus, 
carina; nycTHTB ko ^ny (noionHTB) Kopafe 
deprimere navem; nofiiu kb ji,Hy in imum, ad 
ima deferri; mergi, demergi, summergi(aqua, 
undis). 

fflo 1) ii,jia osHa^eHia npe.niia bt» npocTpaH- 
CTBi hjih bo BpeMenn, T%b KaKoe hh6. j%bv* 



90 ^oOaMHTB. 

■ 

CTBie npeKpam,aeTCfl hih sojerho npeitpaTHTBCK, 
ad, usque ad, Hanp. ad montem hih usque ad 
montem; usque ad Romam; Ao (caMon) cMepxa 
usque ad mortem, ad extremum spintum; so 
HBiHtmHaro sua usque ad nunc diem; so Ha- 
cioainaro BpeMeuu, so curb nop* usque aa 
hoc tempus; hodie quoque h npocTO adhuc; so 
3a*axa coma ad occasum solis; as yTpa so 
Beqepa cm. Be^ept; ct Havana so KOHua a 
primo ad extremum; ct> toiobbi so hoti> cm. 
roiOBa l; so Tto nop*, so Toro MicTa usque 
eo (adv.)\ so Y&mxb nop*? quo usque? quern 
ad finem? so Tta> nop*, nora (He) _ donee, 
dum, usque duni^TOJiBKO so HOTtaHOH xohkh 
h He jaiune tenus (Tauro t., umbihco, cru- 
ribus XX hactenus (so chx-b nop*, so axoro 
nvHrcra, ocoo*. b* pi^n); bcb so osnoro ad 
unum omnes, (place) omnes ad unum. J) — 
npestse ante; so axoro apeMeHH. ante hoc 
tempus; ToMep-B sko* 3a mhoto ito so Fo- 
aryia Homerus multis annis ante Ronmlum 
fuit hih H. multis annis ante fmt, quam K.; 
SOOCHOBaHifl axoro roposa ante banc urbem 
conditam; so PoajecfBa Xp. ante Christum 
natum. 3) Si* o6o3H.aqemfl creneHH ad, usque 
ad, Hanp. cemb Koro so CMepxn verber lbus caedere 
alqm ad necem; so KpatocxH ad extremum, 
ad ultimum; so-ioro, so xaKot cieneHH eo, 
eo usque; ita, adeo, nanp. pa3spaateme somio 
so xoro, *ro... eo ira processit, ut.-.; cm. xaKHte 
n. soxosutb 2, b. 4) Si* osaaqeHm npn- 
6iH3HTeibHaro ^nicia ad, circiter; pm> 
6uio so 3000 leiosiK* erant lbi ad tna mi- 
lia hominum; ox* sByx* so xpex* pa3* bis 
aut ter; bis terve. 5) KaKoe MHi so axoro mot 

cm. s*io 3. , , ,. 

ioCaBJiaTb addere (alqd alcui rei hih ad alqd); 
adicere (alqd alcui rei, alqd); b* mbicihx* s- 
*ito hh6. (KaKoe hh6. cjiobo) alqd intellegere, 
audiri velle; cm. xaKace npn6aBiflXb. Ao9 a " 
Boxs,'-BKa additamentum; (npnpam;eHie) %Q- 
cessio; hto npnCaBiaeTCfl CBepx* Mtpu- cu- 
mulus; KaK* nosapoK* corollarium; b* sooaj 
bok* = CBepx* Toro insuper. AoOaBOOTBiH 



qnod additur hie adicitur (additum hih adiec- 

tum est). 

Ji;o6HBaTBca cm. soMoraxbCJi. 

JIodHpaTBca cm. soopaxboa. 

2o6htbcs obtinere alqd, xaKace c* ut; evmcere, 
pervincere, ut...; (npocb6aMn) impetrare alqd, 
de alqa re, c* ut h ne; (c* HanpamemeM* 
Bete chib) eniti ra efficere, ut; s- cnoero 
npasa ius suum obtinere; cM.TaKJfcesocTHraxb 2. 

TToeaecTiira fortis; invictus (HenoSfcsaMBin); 
magnitudine animi praestans; ammosus (mv- 
atecTBeHHBiu). Adv. fortiter; animo forti et ln- 
victo; animose. floGJtecTB virtus; Binsa3aTb 
hctuhhyio s- magnam hih ingentem virtutem 
praestare; fortitudo (xpaSpocTB); animus tor- 
tis et invictus; (seiMie syura) animi magni- 
tudo: (cTOHKOCXB, xsepsoexb) constantia. 
JtoOpacBiBaTB adicere, Hanp. telum; tantum a 
yallo eius prima acies aber-at, ut ne telo 
tormentove adici (t. e. ad aciem) possit. 
JIoGpaTBca so KaKoro hu6. Eicxa pervemre ad, 
in locum alqm; capere (locum, insulam). 



RoOpo. 

F 

IIo<5po bouum; HpaBCTBeHHO xopomee honestum; 
stiaxB KOMy s- alcui bene, benigne . iacere; 
conferre in alqm beneficia; s^^axB MHoro jpOpa 
multa bene facere; naaiHTB 3a s- soopoMi 
beneficia beneficiis pensare; okb o6bikhob6hho 
cnpainHBajra,, KOMy bto nociysnio ki» soopy 
quaerere solebat, cui bono fuisset. 2) = hmv- 
mecTBO bona (pl.)\ fortunae. ftodpOBoaB- 
hbih voluntarius; non coactus, non invitus 
(6e3i» npHHymsema). Adv. yoluntate (mea, tua 
etc); (mea, tua etc.) sponte; ultro (caarb no 
ce6i j; coBepmeHHo s- sponte et ultro, Jifiopo- 
Trymie (naturae) bonitas; animus bemgnus; - 
humanitas. .Hoepo^yniHBiHnatura bonus hk 
optimus: benignus; humanus; = npflMOH, npo- 
exof probus, simplex. Adv. benigne. AoopoH*- 
TeJit Yirtus; honestas (HpaBCTBeanoerb); ho- 
nestum, rectum (HpaBcxBeHHoe); bonum (xopo- 
mee KanecxBO, ocoo\ b-b plur.; a bono honesto- 
que abstrahi; acer bonorum et vitiorum suorum 
iudex; mala fugere, sequi bona — cxpeMHTbca 
kt> R-m); sanctimonia (Henopo^iHOCTB); pudi- 
citia (nfejioMyspie); npuMipt s-ra exemplar 
virtutis hih ad imitandum propositum; nyxB 
S-m via virtutis; hsxh no nyTH s-ra. ™" 
tutem sequi: cxpeMHTbca Kb frm virtutem 
sequi, virtuti operam dare; o6iasaxb s-y>K) 
cm soSposixejiBHBiH. JHo6po^Tejrbnu.is. o 
SHnaxfc virtute praeditus eie ornatus; pro- 
bus; o iHnax'B h npesMeTax* sanctus 
(CaaroposHua); A- ^ H3Ht vita bonesta hih 
sancta; s- nocrynoKt noneste hjih recte tac- 
tum; 6bixb o^eHb s-hhmb eximia virtute esse, 
* virtute praestare, excellere. Adv. cum virtute; 
noneste, sancte. ftoepoaaejiaTejiB, — Hima 
fautor, fautrix; studiosus alcis; 6bixb hbhmi 
hh6. wem alcui favere, amicum esse, stu- 
diosum esse. floepoaiejiaTejLBHBiH beneyo- 
lus, amicus; s. pacnoioateHie benevolentiae 
caritas; om> kt> HaM-B BecbMa s- est perbene- 
volus nobis. ,0;o6po»ejiaTejiBCTBO benevo- 
lentia, favor, voluntas, studium; cm. pacnoao- 
meHie. So6posBeJiaTejiBCTBOBaTB komj cu- 
pere alcui, alcis causa (omnia rei pubheae 
causa), velle alcis causa; alcui amicum esse, 
favere; oneHb s- alcis esse cupidissimum, ve- 
hementer cupere alcis causa, alcui tavere et 
cupere. flo6poKa^:ecTBeHHOCTB bomtas. 
JIoGpoKa^ecTBeHHBiH bonus. ffioGpoHpa- 
Bie verecundia (qyBCXBO npomia); pudor 
(ctbismbocxb, cKpoMsocxb); castitas (n-Bio- 
MYSPie); modestia (cKpoMHoexb). fto6pOHpaB- 
HBifi verecundus, modestus, pudicus castus, 
paaHimy cm. uosx. ci. so6poH P aBie. Adv vere- 
cunde, modeste, verecunde ac modeste, pu- 
dice, caste; jkhtb s- ^aste hih sancte vivere. 
7To6pocep,i;e^ie, - ^eTObiH cm. sooposy- 

ffie, - SyUIHBlH. SoSpOCOB-BCTHOCTB rell- 

gio; xotoocxb diligentia; ciporaa ^ecxHoexb 
sanctitas; nipHOCiB u qecxHocxB fides; npaBSH- 
bocxb Veritas; ^vbctbo soira pietas. ftoopo- 
cob*cthbih religiosus; sanctus, pms, verus 
-(verissimus iudex), diligent; paSHHuy cm. bx> 
iipes^nsymeMb ciob*; s- HcnoiHeme o6fl3aH- 
hocth religio officii; s- noue^eme tides et 
cura. Adv. religiose, sancte, pie, diligenter; 






RodiJBaTfe. 



^OBtpeHHOCTB. 



81 



cum fide; &. co6inoj&Tb, coxpaHatb mo con- 
servare a]qd (.leges, iusiurandum, religionem, 
■fidem); #. nocxynaTb nps neMB m6o religio- 
nem adhibere alcui rei. floSpOTa 1) xopo- 
mee Ka^ecTBO bonitas. 2) = CHHcxoflHTejiB- 
hoctb, iacK0B0CTb benignitas., humanitas, co- 
mitas; MHJiocTb dementia, lenitas; yciyjKJiH- 
BOdb facilitas. ^oSpOXOTHBIH 1) cm. flofipo- 

ateiaiejibHLTH. 2 J = roTOBBM kb ^ewy, ycayat- 
jobbih promptus, paratus ad alqd; facilis, 
officiosus; benignus. Adv. olficiose, benigne. 
flo6poxoTCTBo 1) cm. AoSpoatejiaTejibCTBO. 
2) officium (ycayauraBocTB), propensa volun- 
tas. floOpHH bonus (BooSine .nfeiBHBiii, xo- 
pomm, oco6. HpaBCTBeHHo xoponiifl); probus 
{s&Kb cjri^yeTfc obitb, xopomiH, ^4jibhhh, KaKB 

BB <j>H3HHeCK. TaKB HBB HpaBCTBeHH. othohi.); 

benignus (mejeocthbhh); beneficus, liberalis 
(Caaro^fcTejDibHHH, .^oopoatejiareabHBia); comis, 
humanus (jiode3HLiH); lenis. clemens (chijcxo- 
^HTeibHBiH); £. cep,nne, BOJia, cobbtb, emh cm. 
cep^ne 2, bojth. 1, cobb"tb 2, hmh 2; meiaTL 
KOMy Bcero A-ro cm. ateiait 2; 6yju> TaKB 
floopB amabo, amabo te (o6bikh. cb imperat., 
Hanp. exspecta. amabo te, dum Atticum con- 
veniam); quaeso (KaKB BBO^Hoe ciobo). 

AoGusaTB parare hjih comparare, par ere (sibi. 
alqd); quaerere; assequi, consequi (alqd); 
,H. mto hh(5. chjioio exprimere hjih extor- 
quere alcui alqd (id quod petimus); #• cecji 
xjrib&B, nponHTaHie cm. cHHCKHBaTB. J^Qforca 
praeda (BOoSme, h bb nepen. 3Ha*remH); ra- 
pina (Harpa6jieHHoe AoSpo); manubiae (aeHBrz, 
BBipy^eHHBifl B3B npo^aatu fl-mi, ocoo. aoia 
nojiKOBOflna; TaKace nepen.y, spolia (n, J??.,), 
exuviae (x. B3araa cb Bpara, oco6. oTHaioe 
opyacie); h^th Ha a-ny praedatum exire; 
HAymift Ha fl-My praedabundus; AocTaBaTB, 
3axBaTBiBaTb a-^y praedari; praedam ca- 
pere; praedam hih praedas facere ran, ecin 
kb ,n;-Hi npHHa^ieacaTB jiioah, ckotb, agere 
(TaKffie cb npH6aBjeHieMB hominum pecorum- 
que, pecoris et mancipiorum); 3axBauriB Sojib- 
myro, ooraiyio n-ny magna praeda potiri; 
magnas, ingentes praedas facere; 6bitb ^-^eio 
koto hh6. praedae alcui esse; 6bitb Hen3- 
6£jkhoh, BfepHofi fl-^eio Koro hh6\ certam alcui 
praedam esse; fliiaTbca %-v.qk KoroHuS. alqd 
praedae ran in praedam alcis cedit; obitb 
. j-^eio CMepra morti propositum esse, ad 
mortem certissimam proficisci; cjrjkjiaTBca 
fl-^eio CMepTH mortem obire; mori. 

flodtraTB accurrere, percurrere ad alqm locum. 

floBepmaTb conficere; ad effectum ran ad exi- 
tum adducere, ad finem perducere; cm. TaKHte 
KOH^aTb. ^OBepineHie confectio; rjiaroaaMH 
^oBepmaib; cm. TaKate oKOH^aHie. 

Soboahtb 1) co6. adducere, perducere alqm 
alqo; deducere (npoBo,a,HTB) alqm alqo. 2) 
nepeu. a) a. koto ao Hero adducere, perdu- 
cere alqm ad alqd hih ut faciat alqd; alqm 
eo perducere, ut; alqm in earn voluntatem 
adducere, ut; r. (Kbiio) ao Toro, ^ito... eo rem 
perducere, rem hue deducere, ut...; efficere, 
perficere, ut; CTapaTBca ^.oBecTH j$jo jno 
Toro, ^Tp6ti id agere ut; ftfcjio ^oBe^eHO ^o 



Toro, hto res eo hih in eum locum deducta 
est hjih rem eo hih in eum locum adduximus. 
ut; Hyatjta aoboahtb Koro er6. ^o Toro, hto 
necessitas adducit alqm, ut faciat alqd; He a. 
ro Toro, ^toSbi non committere ut; & mo hh6. 
• ^o EpaftHOCTH, #0 KpaHHefi onacHOCTn rem in 
ultimum discrimen (periculum) deducere; j&xo 
flose^eHO ^o KpaflHociH ad extrema perventum 
est; res est ad extremum perducta casum; 
ultimum discrimen adest; a. hto hh6. ^o KOBna 
cm. KOH^aiB. b) %. hto ji;o CBi^iHia Koro 
certiorem facere alqm alcis rei, de alqa re; 
docere alqm de alqa re. ^obo^b cm. flOKa- 

3aTeJIBCTB0. 

,Hobo3htb pervehere, devehere; deportare. 

^obojibhbih contentus (sorte sua; paucis hjtk 
parvo — HeMHornMB); 6bitb s-hbimb ^4mb alqa 
re contentum esse, satis mini est alqd; ac- 
quiescere in re (ycnoKOHTBca Ha vewb); boni 
consulere alqd (npHH^Tb ^to cb xopoineir cto- 
POhbi, c^ecTb yAOBieTBopHTejiBHLiMB); alqd pro- 
bare, approbare (ojioopaiB); alcis rei me non 
poenitet; alqd accipere (excusationem); . nona 
Tbi 6ya;eniB fl. cbohmh ycntxaMH quoad te, 
quantum profeceris, non poenitebit; 6bitb ^. 
k^mb alqm probare. laudare, collaudare; ca- 
mhmb co6oh) sibi placere, se amare; npupo^a 
AOBoiBHa HeMHorffMB pauca sunt quae natura 
desiderat; a aobojichb, hto, ecjin satis mihi 
est cb inf. Bia ace. c. inf., si..., contentus 
sum, quod. Adv. satis (TaEB, mo Sojibme He 
Ha^o); affatim (TaKB qTo-6ojiBme He xoneTca); 
& : ^eHerB satis pecuniae; jt. noxojKifi assimi- 
lis; X- xoponiil satis bonus; nacTo nocpe^- 
compare Hanp. %. cTporifi: asperior; i. Boopy- 
SKeHHBixB satis magnus numerus armatorum; 
HM$Tb A- ckjib ^Jia Hero hho. sufficere ad alqd; 
coBepuieHHO, BnojiHi ji;. abunde; satis super- 
que; He a* parum (fortis); ^. qacio cm. nacro; 
3Totb cjiy^au Gblib a- H3BicTeHB non parum 
res erat clara; ,pa MeHa aioro a. hoc satis 
habeo, hoc mihi sufficit, cm. TaKate ^obojibkbih; 
ho- o6b 3tomb ^.1 sed satis de hoc; sed haec 
hactenus. ^obojibctbo, jkhtb bb s-Bi ha- 
bere unde commode vivas; non laborare de 

ViCtU. ,3|OBOJIBCTBOBaTB CM. npOtfOBOIBCTBO- 
BaXB. ^OBOJIBCTBOBaTBCJI CM. flOBOJIBHBIH 

(6BITB a-hbimb). 

JljOB^peHHOCTB 1) CM. flOBfcpie. 2) HHCBMeHHOe 

nojiHOMO^ie auctoritas (bb btom-b 3Ha^eHiH 
oco6, bb #Z.); auctoritates et testimonia; lit- 
terae auctoritatesque. floBtpie fiducia; fides; 
#.- kb KOMy fiducia alcis; kb caMOMy ceSi fidu- 
cia (sui); fidentia; iiMiib, nniaxb kb KOMy a;. 
cm. ^oBipaTB; nuTaib kb KOMy noaHoe &. sum- 
mam omnium rerum fidem habere alcui; bhv- 
maTB it. fiduciam facere; noiepaTB .a;. fidem 
(hominum) amittere; CHHCKaiB jt. uoxefi homi- 
num animos sibi conciliafe. i ZI;ob*p'«ihboctb 
credulitas (jierKOBipie). .Hob-bptihbbih fidu- 
ciae plenus; credulus (,ierKOB£pHBii). JtoBi- 
psTB credere hjih fidem habere, tribuere alcui: 
fidere, confidere (alcui, alcui rei ran alqa re); 
fiduciam collocare in alqo, fiduciam habere 
alcis rei; bo BceMB %. KOMy cm. ^OBipie (noi- 
Hoe); He ;a;. diffidere alcui, suspectum habere 



MyCCEaiyCL. "PyCCKO-JTATHHCKIH CJtOBAPB. 




JJorajjKa. 



p,OKa3aTeJii»eTBo. 



alqm; He buojihe ft. alcui parum ildere, alcui 
fidem non habere; *\iaJio ft. parvam fidem ha- 
bere alcui. ^OBfepaTBCfl se credere alcui 

(yictori, fidei alcis). 
^ora^Ka coniectura; suspicio (noft03pBHie); 
opinio (npeftnojioateiiie); BBicKa3LiBaTB o^eHb 
ocTpoyMHbia ji. oTHOCHTeiibHo *iero callidissime 
conicere de re; h Bnasy, mto aioa ft. onpaB- 
ftajiacb ea quae fore suspicatus sum, facta 
cognosco; ocHOBBiBaiBCJi Ha ft-KB- (o npeftM.) in 
coniectura positum esse; no ft-KB coniectura; 
cm. TaKHte rnnoxe3a. .HoraflHBaTBca o wwh 
conicere, coniectare. coniectura colligere, as- 
sequi (alqd, no ^einy hiio., h3b ^ero ex hjih 
de alqa re); (npeftyraftUBaTB) coniectura. pro- 
spicere hjih providere alqd; augurari (ex no- 
mine istius, quid in provincia facturus sit); 
coniectura mh opinione praecipere; suspicari 
(nofto3pBBaTb), opinari (nojiaraTB). 
ftorapaTB denagrare; oroat ftoropfaB ignis 

consumptus hjih extinct us est. 
floroBapHsaTB dicendi hik loquendi finem fa- 
cere; sermonem conficere (kohihtb pa3roBopB); 
He AaBaTb KOMy ft-Bopim, alqm dicentem, al- 
cis orationem interpellare. JJoroBapHBaTBca 
o Heart (ycioBflHBaTbca, 3aKJU0^aib ftoroBopB) 
agere de alqa re; tractare alqd (condiciones, 
de condicionibus); conciliare (nuptias); = 3a- 
Kaio^aTb ftoroBopB cm. ftoroBopB; cb k:emb hh6. 
o *ean. agere cum alqo de re; colloqui cum alqo 
de re; o cftani ropofta de condicionibus urbis 
tradendae tractare: pacisci. JJorosopB pac- 
tio (KaKB ftMcTBfe); pactum; (corjian^Hie) 
conventum; id quod convenit; npn sffboMB 
ft-pfc, npn hokviikb* ii npoftaarik in omni re con- 
trahenda, emendo, vendendo etc; H3B ft-poBB 
jtojrHvHa Stub ycipaHeHa BcaKaa jiojkb tollen- 
dum est ex rebus contrahendis omne menda- 
cium; ft. cb ycioBiHMii condicio hjih condicio- 
nes; sponsio, foedus: no ft-py ex pacto, ex 
convento, ex foedere; corjiacno cb oyKBOH ^-pa- 
ex formula; 3aK,ii0HaTB ft. cb k£mb hho. pac- 
tionem facere; pacisci; foedus facere, inire 
cum aiqo; ftepmaTb, coojnoftaTb ft. pactum prae- 
stare, manere in pacto, in condicione; stare 
conventis hjih condicionibus; Hapyniaib ft. 
foedus frangere, rumpere; mhphbih ft. cm. 
MirpHLin. 
,HoroHaTB adipisci, assequi, consequi alqm. 
^oayMBiBaTBca rem cogitatione assequi; ex- 

cogitare alqd. 
i Ho,n; , BJiBiBaTB absolvere, conficere alqd. 
^oacneBoii pluvius, pluvialis; ft. hotokb tor- 
rens; ft. Karma gutta imbris, bb pi. Taoce 
imbres; ft. BOfta aqua pluvia. pluvialis huh 
pluviatilis. JJojKftjraBLiH pluvius (dies; tem- 
pestas noroia); ft. npeMJi tempus pluviale. 
^oacuB pluvia; imber (nponiBHofl); nimbus 
(71,. npn Sypaofi noroftB); npn ft-fti in imbre; 
per pluviam; dum pluit; npn chjibhomb ft. 
maximo imbre; nociosHHBie ft-ftH imbres con- 
tinui; ft. KpoBaBBiH, KaMeHHtiii imber sangui- 
nis, lapidum; HfterB ft. pluit, nocTOflHHbift, npo- 
ftoJimiiTejrbHbifi continuos, assiduos habemus 
imbres, bcd hohb imber totam noctem tenet; 
HfteTB CHJiBHbiH ft. effunditur imber; HfteTB ft. 



KposaBbiH, mojio^hmh, KaMeHHbiH pluit san- 
guine hjih sanguinem, lacte, lapidat de caelo, 
lapidat (pass, lapidatum est). ! 

^OaCHBaTB 1)— 2JHTb ftO h 3 b i c t h. Bpe- 

m e h h, ftO HSBtcTH. i^tb pervenire ad (annum 
sexagesimum); fto rjiyooKoft cTapocni ad sum- 
mam senectutem pervenire; ft. cboh b^kb vi- 
tarn finire, vita excedere, diem supremum 
obire. 2) = h c n li t a t b, y b h ft a t b ito 



videre (eum diem, multa bona; ohb ne fto- 
ffiHJiB fto Toro, hto npeftBHft^JiB ea non vidit 
cum fierent, quae providit futura); percipere 
(acerbissimos dolores miseriasque); contingit 
mihi alqd mh ut .. 

J^oaKHsaTBca C3i. atftaTB 1. 

.OjOBBOJieHie, sobbojestb cm. no3BOieHie, no3- 

BOJIflTb. 

,Ho3HaBaTLca exquirere, perquirere ab alqo 
alqd; scrutari, perscrutari alqd; sciscitari de 
alqa re, alqd ex alqo. TaiUKe cb cjiiftyrom,. 
npeftjioat onpefttjiKiejibn. hjiii BonpocHieJiBH. 
^03HaHie (cyfteoHoe) quaestio; cognitio; npo- 
H3B0ftHTB ft. quaestionem de alqa re habere. 

.Hobophbih ooxoftB cm. ft03opB; ft. 6amHa spe- 
cula; ft. cyftHo navis speculatoria; navis ad 
custodiam posita. JJoaopt vigiles nocturni 
n npocTo vigiles; bo BpeueHa HMnepaiopoBB 
circuitores mh circitores; xoftniB ft-poMB cir- 
cumire vigil ias, bb ropoftt vicos, bb Jiarepi 
h npeftB jiarepeMB stationes. 

Jli03ptBaTB CM. 3piTb. 

^OHCKaTBca invenire, reperire; explorare. So- 
HCKHBaTBca exquirere, perquirere; investi- 
gare (BBiBiftbiBaib). 

JQ^OHTB mulgere. 

floKa3aTejiBCTBO = ocHOBame argumentum, 

ratio: = npiiMiTa, npw3Haicb signum, indicium; 

npiiMipB oopa3en;B exemplum; documen- 



tum: specimen (ne ynoTpeoiaeTca bb pL): 
CBHftBieibCTBo, cBHfttTejib testimonium, testis; 
nucbMeuHbiJi ft. litterarum testimonia h npocio 
litterae; npeftCiaBHTb ft-Ba argumenta afferre; 
Bicida ft. wto hho. maxima alcis rei docu- 
menta edere; 6paib ft. H3B nero hho. docu- 
mentum capere ex alqa re; hbtb cnjibHBe 
ft-ciBa npoiHBB noiB3bi KaKoro hho. iipeftMeia 
nullum argumentum maius est nihil alqd pro- 
desse; ft 6bit1h BoiKia argumentum, quo deum 
esse probatur hiet demonstratur; ft-Ba ftpyjKOLi 
cm. ftpyatoa (bb kohh£); ft-BOMB dyataiB to, 
hto... argumento, indicio (huic rei) est quod...; 
ft., ^to... argumentum, quo probatur ran de- 
monstratur cb ace. c. inf.; flBHoe, HecoMniH- 
Hoe ft., hto... manifesta tides cb ace c. inf.: 
c/iyjKHTb ft-BOMB argumento, signo, indicio, do- 
cumento, testimonio esse; npHBOftHTB hto bb 
ft. argumentari alqd; bb cbh3h pi^H ciobo 
ft0Ka3aTeiBCTB0 MacTO He nepeBOftHTCH ocoSlimb 

C.IOBOMB, Hanp. CHIBHMinHMB ft BOMB CHHTa- 

eica iirmissimum 'hoc afferri videtur, quod... 
JtoKa3tiBaTB 1) BtiKa3BiBaTB ostendeiv, 
declarare, probare, comprobare; praestare (al- 
cui fidem); alqd re praestare hjih comprobai v 
(ft. Ha ft^Jii); uti (prudentia, fortitudine); cm- 
Taoce bbi Ka3biBaiB . 2) co 6ctb. ft e a 3 h b a t i . , 
npHBOftHTB ftOBOftBi demonstrare, docerc, 



ROKaHHHBaTB. 



JJcwiaceHCTBOBaTfe. 



83 



- ostendere, planum facere; no^TBepm^aiB fir- 
mare, confirmare (arguments); argumentari 
(quid argumentamur, quo pecunia venerit); 
probare (a- bo3mojkhoctb Hero) alqd hih ace. 
c. inf.; acHo, HeonpoBepatKMO a- arguere, evin- 
cere, vincere ct ace. c. inf.; a- iojkhoctb "Hero 
hho\ arguere, coarguere alqd; aio ,ii;oKa3biBaerB, 
hto.. ex eo intellegi potest cb ace. c. inf.; 
aro HH^ero ne ^oKasHBaen. nullum verum id 
argumentum est; a- mo wkwh hh6. planum 
facere alqd alqa re; sto ,a;oKa3BiBaeTca t$m:b, 
ito... eius rei testimonium est quod... 

JJOKaHIHBaTB CM. KOHiaTb. 

flpKJia^ Boo6me relatio (alcis rei gestae); 
no .naHHOMy nopyiemio, = panopiB renuntia- 
tio; npexcTaBHTt a- cm. jtoMa^biBaiB. flo- 
KJiafltiBaTE, .nojEoacHTL 1) referre de alqa 
re ad alqm (de re publica ad senatum — o no- 
loateuiH ;ceib bt> rocynapcTBi); deferre ad 
alqm de alqa re (ad senatum, ad populum). 
2) flOJiomPTTB KOMy o npnGbiTiH Koro nuntiare 
alqm adesse hih venturum esse; BeiiTB %. o 
cedi mitto qui nuntiet me adesse; ostendo me 
cum alqo colloqui velle. 

Sokojtb 1) cm. nosa. 2) BonpocHTeiBH. Ha- 
pten e quamdiu? quoad? quousque? 

JoKOHaTB koto alqm conficere (hokohhhtb cb 
k£mb); = yoHTB interficere hih interimere. 

^OKTopcKifi nocopj. gen. medici, medicorum 
(praecepta). ^oKTopt cm. Bpa^B. 

floKy,n;a cm. aoKOjrfc 2. 

floKyBieHTt tabulae; litterae. 

fljoKy^aTt KOMy molestum hih oneri esse alcui 

(OMTB BT> THrOCTB KOMy); a- Koaiy npoc^6aMH 

fatigare alqm precibus; HHCbMaMH, BonpocaMH 
obtundere alqm litteris, rogitando. Rony*- 
jihboctb importunitas, bb npocBoaxB effla- 
gitatio. floKyiJiHBBiH importunus, molestus 
(in rogando). 

flojiriH longus; diuturnus, diutinus, loaginquus 
(jnoiro npo^oiJKaiomiHCfl); a- BpeMa (Aoiro) diu; 
(cihhikomb) aoiro 6liio 6bi longum est cb inf.; 
A- ciorc> syllaba longa; cm. raKate npoioiatu- 
Te.ibHbifl. Adv. l)=jxo.iroe BpeMa diu: longum 
tempus; Kant soiro? quamdiu? TaKB a- tamdiu; 
oneHB a- perdiu; 3a floiro 30, nocife multo 
ante, multo post, longo tempore post; ^.o jib me 
longius, diutius; .noiBine ro#a anno longius; 
plus hih amplius anno, amplius annum. 2) cb 
.naBHEXB rropB, ^aBHO cm. saBHO. 

flojiroBon, ,n-Baa KHirra tabulae (rocyjBapCTBeH- 
Haa publicae); yHHTrosKeme #-bbixb KHtirb (bb 
Phmckomb rocy^apcTBi) tabulae novae (Cic); 
j;. pacnwcKa syngrapha; nomen. 

SoJiroBOJiooBiH: comatus. JJojiroBpeMeH- 
hoctb diuturnitas, longinquitas. flojiroBpe- 
MeHHBiH longus, longinquus, diuturnus, diu- 
tinus; multus (labor); MHoroitiHit multorum 
annorum; a- cjiyafCa (coi^ara) plurima stipen- 
dia (n. pl.y. &.* oubitb magnus hih plurimus 
;usus; aetas et usus. flojiroBt^HocTB, — hbih 

<CM. ^OirOBpeMeHHOCTB,— HBlfi. flOtfrOJTBTHiH 

multorum annorum, cm. Tame ,3;oiroBpeMeH- 

Uhifi. ^ojiroHoriH *longis cruribus. ^ojiro- 

pyKia *longis brachiis. floaroT-a longitude 

PfiJLVh 1) o6H3aHHocTB officium; cBam,eHHBit 



^., %. cob^cth religio; a- no OTHomeaiH) Kb 
^tjimb, po^ureiaMB, oTe^ecTBy, Bory pietas; 
no x-ry h coBtcia secundum religionem et 
fidem; c^HTaio cbohm"b jj-tomb esse officium 
meum hjih tojibko meum esse puto c% inf. 
ejih ut; c^niaH) CBam;eHHbiMt hih nepBBiM'B .a;. 
nihil antiquius habeo quam ut...; HcnojiHaTB 
cboh #. officium facere, facio quod debeo hjih 
oportet, quod me decet; in officio esse; mu- 
nera sua exsequi, muneribus suis fungi, b& 
Ka^ecTBi u,apa exsequi regis officia et munera; 
nocTynaTB no £-ry, a He H3i. kopbicth officium 
sequi, non fructum (quaestum); He ncnojiHaTb 
S-ra TaKme officium neglegere, praetermittere, 
deserere, officii suo deesse; nociynaTB npoiHBt 
a-ra, He hcuojihhtb CBoero ,n-ra, KaKt cjA^yei^ 
in officio cess are, claudicare; a. roTOBi. CKopM 
npoTepniiB Bee, Hiaii. nocTynaTB npoTHB'B 
S-ra dolores quosyis suscipere malo, quam 
ullam partem officii deserere; nociynaTB npo- 
thbt> A-ra h coBfeciH ab religione officii de- 
clinare (in alqa re); cm. TaKme o6a3aHHocTB; 
nepeu. oijjaTB KOMy nocTfe^Hifi ^. supremo in 
alqm officio fungi, o h , £ckojbkhx , b supremum 
officium in alqm eelebrare; iusta alcui facere, 
iusta solvere funeris alcis. 2) ^to .nano hih 
b3hto bi» 3aeMi», Boo6ffl,e debitum; ^eHBra 
pecunia debita; ^. Ha komb pecunia credita; 
£. no KHHrfc nomen; ^ojira aes alienum; rocy- 
xapcTBe^HMH A> cm. rocy^apcTBeHHBifi; xiiaTB 
jh-tk aes alienum contrahere, conflarej facere; 
hm^tb fl-ra esse in aere alieno, habere aes alie- 
num; 6bitb bi doiBniHXT) x-raxT* aere alieno 
obrutum, oppressum hih demersum esse (= 
Gbitb no ymn bb a.); He kmbtb ^-roBt in nullo 
aere alieno esse, in suis nummis versari; bohth, 
Bnacib bt> x-rn in aes alienum incidere: bbihth 
h3t> x-tobt. aere alieno exire, expediri, ex- 
solvi; njiaiiTTb i-rn debita solvere, persolvere; 
nomina dissolvere, exsolvere; aes alienum 
(alcis) exsolvere; nepen. 3aniaTHTB a. npn- 
pox"fe cm. niaiHTB 1, a. 3) = Kpe,a,HT r B, 3a- 
eMB, SpaTB bt. a- a) ^eaBrn mutuari hih 
mutuum sumere alqd. b) = noKynaTB ^ito bi 
A. emere alqd non praesenti pecunia; jtaBaTb 
b'-b a- KOMy a) senBrii pecuniam mutuam dare; 
alcui pecuniam credere, b) — npo^aBaiB b^ 
A. vendere non praesenti pecunia. 
^ojieTaTB advolare; o CTptiax'B, kohbhxb h 
t. n. adigi ad, in, conici in alqd; o cioBaxt, 
3ByKaxB, ^oieiaiomHXB ao ymeii ad aures 

accidere. 
flojraieHCTBOBaTB cm. ^ojukhuh 3. Rojihl- 

hhki. debitor; is qui debet; plur. TaKaie de- 
bentes (Liv.); HeHcnpaBHbiii A- 1 en turn nomen; 
Ha,ne;KH&iH a' bonum nomen; ohtl ^-komi* koto 
debere alcui. .DJojukho cm. ^oihehuh 3. 
^ojihihocthoh, A- ihho magistratus. ^oJiac- 
hoctb munus; (rocyaapcTBeHHaa) magistratus, 
cm. TaK3Ke rocy^apcTBeHHBiH; (no^eTHaa) honos; 
(B03i03KeHHaa o6a3aHHOCTB, KpyrB xiaieib- 
hocth) provincia, officium, officia; (piate y D^hd;.) 
munia (n. pi.); (nopy^eHHaa Konry ^aciB H3- 
BicTHoft o6a3aHHocTir) partes; (soiskhoctb, ,3;o- 
CTaBinaaca no atpeOiro) sors; rpamjaHCKia h 
BoeHHLia A' magistratus et imperia; rpaay;aH- 

6* 



84 HojiHHa . 

CKaa a.. TaKJite potestas; (cayateoHoe mb-cto) 
locus; a,. lEKraiopa, KOHcyaa, npeiopa, aaraa, 
KBeciopa dictaiura, consulate, praetura, aedi- 
litas, quaestura; a.oMoraTBca x-cth petere magi- 
stratum, munus; BdynaTB bb a- munus h.ih 
magistratum inire, suscipere; 3aHHMaTB, hc- 
npaBiaiB a,, munus obire, administrare, gerere, 
sustinere; munere fungi, muneri praeesse, pote- 
statem * gerere; HcnpasaaTB a,. BoeHanaaBHHKa 
imperium gerere, administrare; scnpaBaaTB a.. 
3a Eoro hh6. fungi officio alcis, loco alcis esse; 
ncnpaBaaiomii a- 3a -Koro vicarius; ciojkhtl 
cb ce6a a- abdicare se magistratu, abire mu- 
nere, deponere magistratum; 6bitb 6e3B a,-CTH 
privatum esse; o tomb, KOioparo ycrpaHHiz 
ot^ a-cth a munere, a re publica remotum 
esse. Sojhkhhh: ]) = cjr^,a;y iomifl debitusj 
qui, quae, quod debetur; = 3acayaceHHBiH 
meritus; = cnpaBea,aHBBii, 3aK0HHBiI iu- 
stus; — a.ocToifHBiH dignus; 0Ka3BiBaTB KOMy 
A- noqieme ea qua par est observantia coiere 
alqm; a-hbimb oopa30MB ut debeo; ut par est; 
ut decet; ut alqs meretur. 2) = HMfcroui,iH 
jtoiTB, cocToamift Bt apary, Hanp. a aoaaceH:& 
Koiuy hto debeo alcui alqd; a mhoto a.. KOMy 
grandem pecuniam alcui debeo. 3) a a.-ateHi> 
(A-atHo) ajbaaTB hto huo". a) /pa 03HaHema 
SOJiateHCTBOBaHia, BBrreKaioiHaro H3B o6croa- 
TejiBCTBB, nocpea,. conjug. periphr. pass., 
Hanp- a-atHo nncaiB scribendum est; mbi a-atHBi 
ero npn3BaTB yocandus nobis est. b) a,aa 03Ha- 
nema ao"coaf0TH0H Heo6xoanMOCTii, ae- 
jKamefi bb npupoat Beuieii necesse est, aiaip. 
homini necesse est mori; aaa 03Haqema npn- 
Hyata,eHia co cropoHH Koro nan nero hk6. 
cogi, Hanp. cogor abire; = flHe Mory He non 
possum non (abire) mz facere non possum^ 
fieri non potest, quin (abeam), c) KaKB Tpe6o- 
BaHie 3a,paBaro CMBicaa h 6aaropa3yMia, 
cnpaBe^jiHBOCTH h npzanHia oportet (abeas, te 
abire); KaKB TpeSoBame HpaBCTBeHHaro aoara 
debere (cives pro patria pugnare debent); esse 
cb gen. = o6a3aHHOCTB Koro hh6. 5 Hanp. est 
adolescentis maiores natu vereri;* tuum est 
abire. d) aaa 03HaneHia norpeSHOCTH, nfcae- 
cooopa3HOCTH opus est, Hanp. dux (aaa duce) 
nobis et auctor (auctore) opus est; opus non 
est pluribus de hac re me dicere.* e) «a,oaas,Ho 
6 bi i b » BBipaataeica raaroaaMH putare, existi- 
mare, censere, arbitrari, videri, oco6. bb Bonpo- 
caxB, eciH aano roBopamee aceaaerB sthmh cao- 
BaMH cMar^HTB CBoe cyata,eHie nan Btipa3HTB 
BipoaTHocTB csoero npeaiioaoaieHia, Hanp. 
quanto gaudio animum Columbi perfusum esse 
putatis, cum nauta quidam terram apparere 
nuntiasset?= KaKB, aonacHO 6bitb, o6paapBaaca 
K.; KaKB BejiiiKa, a- 6«> foiaa ero MyapocTB? 
quantam putatis natf putas fuisse eius sapien- 
tiam? Quid censemus maiorem ilium Diony- 
sium quo cruciatu timoris angi solitum esse?= 

KaKB, A- 6., MyHHJB JUoHHcia CTpaxB? f) HaCTO 

noHaTie a.oaaceHCTBOBaHia BBipaacaeica HaKio- 
HeHieMB raaroaa a) noeejmmeMbnuMb hie 
nocpea.. fac cb conj.\ tbi fie ,a;oiaceHB cave 
hjih noli cb inf. p) cocAaiame.imuMh (j^ia 
BBipaatema Heooxo^HMOCXH tojibko npe^nojta- 



^OMOH. 

raeMoft), Hanp. botb oodoaTeiBCTBO, nps ko- 
topomb flOJiatHBi noKpacHiiB ftaaie jhq^h He- 
o6pa30BaHHBia o rem dignam, in qua etiam 
agrestes erubescant; bto aojracHO noKa3aTBca 
cTpaHHBiMB id eiusmodi hie tale est, ut hih 
quod mirum videatur. g) ^ado «a ^ojiateHB> 
BOBce He nepeBOflmea, KaK-B riaron <Jpa3eo- 
jLornqecKiH, Hanp. n A' coasaaiTt doleo; x- 
co3HaiBca fateor ejte confiteor; a- npocnTB 
Teoa peto a te; ^ojiatHo yj^BiaTbca mirum 
est hih est quod miremur; a .a;. 6bijtb yciynnTB 
ero HacTon^HBOCTH cessi eius pertinaciae. 

flojEHHa vallis, convallis. 

flojioi! cm. npoHB; c% rjia3B a;.! abi ex oculis 
hjih e conspectu! 

flojioTO scalprum fabrile; caelum (pi3euB). 

Rons DnacTB pars. 2) = y i iacTB sors; cpndicio; 
fortuna; BBina^aTB Ha aom) contingere, obtin- 
gere, obvenire alcui (ea provincia; Macedonia); 
cm. Taote ynacTB. 

AoMa cm. Aowb. ^oMamHia domesticus (otho- 
caminca kb ^oMy, xo3aftciBy); familiaris (otho- 
can;iHca ki» ceMeflciBy); intestinus c^to npo- 
ncxofl^TB BHyTpa i,0Ma); AOMamHit (saK-B cy- 
wecme.) contubernalis; qui in eadem domo 
habitat; i.-Hie domestici; a* AW*> familiaris 
amicus n npocio familiaris; a- APY3Ba TaKate 
domestici; a;. 6orB lar, a- 6orn lares, penates; 
A- yTBapB supellex; a- atuB/JTHoe domesticum 
animal; a- apecTB custodia libera n upocTO 
custodia; a* atH3HB vita domestica; a- y^HTeaB 
praeceptor domesticus; sepataiB a- y^HTeaa 
praeceptorem hjee magistrum domi habere; a- 
Aiia res domesticae, negotia domestica; i;. 
npoH3Beji;eHia cm. npoH3Be^enie. ^omhkx do- 
muncula; pi. aediculae; xnatHHa casa, casula. 
,Homobhtoctb diligentia domestica. JJJomo- 
bhtlih attentus ad rem, frugi (6epeatj[HBBiH); 
diligens (cTapaTeiBHBifi bb ^iaaxB xo3aft- 
CTBeHHBiXB); parcus (bkohomhbih). ^OMOBjia- 
; A* aen^, — jran;a dominus, domina domus 
hih aedificii, aedium; 6bitb ^-neM-B domum 

habere. 

^oMoraxejEBCTBO appetitio, consectatio (hono- 
ris), contentio (cb HanpaacemeMB BcfexB chjtb) 
alcis rei; s. jtoaatHOCTH petitio (honorum), am- 
bitio (6e3i> gen.)* ne3aKOHHoe ambitus. .Homo- 
raTBca Hero niti, anniti ad alqd (HanparaiB 
ciobi AM socTHatenia Hero, niti ad immor- 
talitatem gloriae, ad summa); petere, appe- 
tere, expetere alqd (honores); sequi, sectari, 
consectari (roHaiBca 3a hbmb); quaerere (hc- 
KaiB, honores alcui); ynopHO persequi alqd; 
studere alcui rei (peBHociHO, gloriae, virtuti); 
affectare alqd (cTpacTHO, regnum); concupi- 
scere alqd (chibho ateaaTB, maiora, regnum, 
honores); servire, inservire alcui rei. (6bitb 
npeiAHy qeny, gloriae, pecuniae, commodis, 
honoribus); captare alqd (roHaiBca 3a temb, 
plausum, voluptatem); tendere, contendere ad 
alqd (cTpeMHTBca, "ad summam laudem glori- 
amque); a- toto, htoSbi... niti, eniti, id con- 
tendere, eniti et , contendere, ut..., operam 
dare ut..., studere (cb inf. me ut). 

Aomoh cm. ,0,0MB. ftoMopom;eHHBiH domi na- 
tus; vernaculus. .HoMOxoaaiiHt cm. aomo- 



RoHeceHie. 

BiasiiJieirB. .HoMo^aAen/t qui domi natus 
est; verna (paoB, BbipocmiH bb j^mb CBoero 
rocnojcHHa). .Homx 1) co6. domas; KaKB atH- 
jranje cb HicKOJibKHMH noMfcinemaMH aedes 
(pL); KaKB Hte hh6. Micro atHTejifcciBa domi- 
cilium; KaKB kpobb, y6£arame tectum; no^ro- 
Pojihbm ji,. domus suburbana; paooqii #. er- 
gastulum. a) & o m a domi; in privato; 6htl 3. 
domi esse, He obitb .a;, abesse; y MeHH jx.. hjih 
bb MgeMi> jjoMi domi meae, bb lyatoMB aomb 
domi alienae; bb jjomb xje3apa in domo Cae- 
saris; pfeaie domi Caesaris; pirn, KOTopaa nociB 
ero cMepTH OLLia Ha&jjeHa bb ero jiomb oratio 
quae post mortem in domo eius reperta est; 
«hb BocnHTLiBajica bb &owk HepnKjia educa- 
tes est in domo Periclis; npsHHTb Koro bb 
■cboh #. alqm domo hjih domum suam recipere; 
h y Koro hh6. KaKB jioMa apud alqm sum tam- 
quam domi meae; ohx> jjoMa? intus est? b) 
.floaiofi domum; BepHyibca jiomoh domum re- 
dire; Galli domos abeunt; B03BpanxeHie &. 
domum reditio (Caes.). c) H3B AOMy domo; 
H3B #oiviy bb fl. per domos; BBiraaTb Koro H3B a. 
alqm exigere hjih protrudere foras; alqm domo 
hjih aedibus expeliere, extrudere, exturbare, 
-eicere; bb cbh3h pinn h npocTo exigere, ei- 
cere; alqm exire domo cogere. 2) = a{HTeJiH 
j;oMa domus, domestici, familia. 3) = ceMefi- 
ctbo, pojiB domus, genus, stirps; Becb &. 
KJiaHaeica ieoB domus te nostra tota salutat; 
TieitoBircb H3B xopomaro a- homo honestis pa- 
rentibus oh honesto loco natus; Moiojibie 
iiojih H3B nepBBixB, 3HaTHLixt jiomobb iuve- 
nes no biles. 
floHeceme relatio (alcis rei gestae); Ha ochob. 
saHHaro nopyqeHia = panoprt renuntiatio; 
nncbMeHHoe #. litterae; otjjimiajibHoe £. lit- 
terae publicae; bt> 0(j)nH,iajibH0MB %. publice 
(Hanp. scribere alqd); ji.. hoSt^t. litterae 
hjih tabellae victrices huh laureatae; jjBJiaTb, 
npejxcTaBJia'ib &■ cm. jjohochtb. ^ohochtl 1) 
co6* ferre, perferre ad (in) alqm locum. 2) 
nepen. a) a. neMB nuntiare (alcui alqd, 
cb ace. c. inf.); Ha ocHOBaa. jiaHHaro nopy- 
leHia renuatiare (alcui alqd, cb ace. c. inf.); 
nHCbMeHHo a. qeMB litteris hih per litteras 
alqm certiorem facere alcis rei hjih de alqa 
re, significare alcui alqd; litteras hjih nun- 
tium mittere; ji.. BticnieMy HanajibciBy defer re 
(no coScib. noSyjKjjeHiio), referre (no cjiyatSi) 
alqd ad alqm; no^pooHo, tohho ji. Koaiy 
tomb plenius atque uberius perscribere ad 
alqm de alqa re; #. 060 BceMB no nopajiKy 
omnia, omnem rem ordine edocere; omnia 
perscribere. b) ji. HaKorojinOo nomen alcis 
deferre (Hanp. de vi), accusare alqm; jj;. Ha ca- 
Maro ceoa de se confiteri; cm. xaKate o6bhhhtb. 

jajOHOOHTLCa CM. flOJieiaiB. pHohoc^hki bo- 

oSme h ocoo\ npeni* cy^oacb index; KaKT> oobhhh- 
Teib npe.nt cy^oarb accusator; (Ta&HBift. oco6. 
bo BpeMeHa HMnepaTopoBi.) delator: (adeji.HHK'b) 
calumniator, ^ohocb indicium; delatio; ,a;t- 

laTb X* Ha KOrO CM. flOHOCHTb 2, b; o ^eMt 

indicium facere alcis rei hjih de re. 
JSpuMwh usque ad hoc tempus, usque ad hunc 
diem; hodie quoque, adhuc. 



ffiopora. 



85 



Jl|onajr3BiBaTB arrepere ad alqd; furtim acce- 
dere, succedere ad alqd (He3aM$THo ji,o6h- 
paTBoa). 

,HonaxHBaTB, sonaxaTB exarare. 

flonjitiBaTi. annare, (Ha Kopaoni) nave per- 
vehi ad alqd, navem appellere ad alqd; ap- 
pelli ad litus, ad terram (o KopaSii). 

^onojiHeHie (KaK'B JiMcTBie) refectio; (to, hemb 
ito hho. ^onoiHaeica) supplementum; quod 
additur mh adicitur (additum hjih adiectum 
est, addendum hi a adiciendum est); ji&iaib 
ji;-HiH addere, adicere (quaedam in orationem, 
Cie.). J^onojaiHHTejiBHBiH: quod prioribus ad- 
ditur hjih addendum est. flonojiHHTi, addere; 
supplere (npnoaBHTB Heji;ocTaroni ( ee); compiere, 
replere, explere [nonojiHHTb HMiromeecH Ha 
jihho). 

J^onpainHBaTB (Ha cyji;i) audire, cognoscere, 
interrogare (testem); o vewb audire alqm de 
alqa re, alcis rei quaestionem habere de alqo 
(de servis). AonpocHTBca Hero y Koro pre- 
cibus impetrare alqd ab alqo; exorare alqm. 
JHonpocfc interrogatio (testium); npoH3B0ji;HTb 
jt,. cm. ji,onpauiHBaTb; npHBecTH Koro Ha a* 
exhibere alqm; 6e3B a-ca incognita hih in- 
dicta causa (alqm damnare). 

JI|onycKaTB 1) co6. Koro hh6. admittere alqm 
(ad consilium, ad honores); alqm adhibere 
alcui rei, ad hjih in alqd (convivio, consilio, 
ad, in consilium); = BnycKaTB, cjh. ai. na- 
rojn.; = npiiHHMaTb accipere, recipere (alqm 
urbe, in urbem); ji;. Koro j;o ce6a, kb ce6i facere 
alcui veniendi hjih sui adeundi potestatem; ad- 
mittere alqm, potestatem sui alcui facere; &. 
Koro bb ceHaTB senatum dare alcui (legatis); 
He a- Koro kb ce6t alqm excludere, in con- 
spectum venire vetare alqm; He a- Koro na «j>o- 
pyMB alqm aditu ac foro prohibere. 2) nepen. 
a)^He npenaxcTBOBaTb, no3BoiaiB sinere 
(odbiKH. cb ace. c. inf.); pati alqd fieri h 
npocTo pati; patientem esse alcis rei (6bitb 
bb coexoaHiH BbiHecTH hto hh6.); admittere 
alqd; permittere (paspBinaib, oobikh. cb ut); 
recipere (qui assentationem recipit atque ea 
deiectatur — jionycKaeTB jiecTb; res dilatio- 
nem non recipit He jjonycKaeTB otcpohkh; 
timor non recipit misericordiam); habere (o 
npej;MexaxB HeojjyuieBi., Hanp. dubitationem; 
Bio He ji,onycKaeTB HHKaKoro cpaBHenia ea nul- 
lam comparationem habent); licet, Hanp. aioro 
He AonycKajiB jj,oroBopB non licuit per foedus 
fieri, b) — corjiamaTBCa concede re (cb ut, ne, 
TaKate cb inf.)\ oco6 bb ({jhjioco^ck. pa3cyat- 
jj;eHiaxB dare, assentiri (illud, cetera); j^ony- 
cthbb 310 quo concesso, quibus concessis; ho 
AonycTHMB, hto... sed hoc ipsum concedatur cb 
ace. c. inf., ut, ne; He j;. B03MomHociH nero 
alqd fieri posse negare. c) — coBepmaTb 
KaKoe hh6. npeciynjienie cm. coBepmaTb. 

flontBaTB usque ad finem canere (carmen); 
(6e3B jJionojiH.) decantare. 

pHopora via (nojioiHo jj;oporH, nyib, no koxo- 
poMy HJj,yTB; nepen. chocoob, cpe^ciBo); iter 
(hvtb coBepmaeMbifi; Bejj;yni,ift kb h3bt.cthoh 
nijia); aditus (JnociynB); cursus (coo. Sbtb; 
HanpaBJieme, nyTb, TaKate nyTb Kopa6ia, cbb- 



86 £oporoBH3Ha. 

THjrb); = TponHHKa, 6oKOBaa a- cm. TponHHKa; 
A- no paBHEHi iter campestre; BoeHHaa a* 
via militaris; ycxpaHBaxb, npoiaraxb a- cm. 
npoKJia^LiBaib; a-toh, bx> nyrH in itinere, in- 
ter viam; cohxh cl «-rz via excedere, npeAfc 
siMi hh6., AaTB komy A-ry via decedere al- 
cui; viam dare alcui; noica3axb komv a- viam 
monstrare alcui; Jieasaxb bb ciopoHt OTt 
A- (o MicTi) devium esse; coonpaTbca Bb A-ry 
(Bb nyTb) iter parare; nycKaTbca, oxnpa- 
RWTtca B-b *, bi nyxb se in viam dare, 
viam hh iter ingredi, inire; nocntinno kt> 
KOMy hh6. confestim ad alqm ire pergere; 
co~HBaxbca cx> a- itinere deerrare; A- BeAeTT, 
KyAa hh6. cm. Becxn ■*, b; 3acxynnTb, npe- 
rpa^ETb, 0Tpi3aTb KOMy A- (nyTb) cm. 3a- 
cxynaTb 2, nperpaatAaTb 1, oxpi>3HBaTb 2; 
hath no A-rt via ire, iter ingredi; no_ npa- 
moh A- (npoibiMb nyieMx) recta via hjih 
npocTo recta, (nepen. = 6e3T> npoHCKOBT.) via 
vera, aperte; hath no npaMofi a- recta via ire, 
pergere; (nepen. = nociynaTb qecTHO, 6e3x> 
xhtpocth) sincera Me agere; hohth no Apy- 
ron A- iter avertere, mutare, no pa3HBiMT> a- 
(o nicKOJibKHXb) diver sos discedere, abire, 
nepen. non idem sequi, diversam inire ratio- 
nem; hath CBoefi a- viam hjih cursum tenere, 
viam persequi (h nepeu.); cm. nyxb. 
floporoBH3Ha Boo6me caritas, magnum pre- 
tium; = a- xjrfcoa, cbfccxnbixb npnnacoBb cari- 
tas annonae, rei frumentariae h npocxo cari- 
tas; inopia irumentaria mh rei frumentanaej 
HacxynaexB a- annona carior fit. floporoH 
1) co6. (ooibinoH h^bbi) cams, magni pretn, 
pretiosus; ^xo MHoro cxohjio multorum num- 
morum; qio xpeoyexx 6ojibhihxt> H3Aepa£eKi> 
sumptuosus. 2) nepen. = jrao6e3HHft carus; fdi- 
lectus; ohx» MHi oneHb AoporbTaKHte eum di- 
ligo et carum habeo; Aia MeHH mo hh6. A-ro 
alqd mini carissimum est, cordi est (Caes.). 
Adv. cod. care, magno pretio, magno-, ixd 
hho. noKynaxb, npoAaBaTb a. cm. sxh oar.; 

A- CTOHXb CM. CTOHTb. 

.Hopo^hoctb obesitas, corpus amplum. Ao- 
po^HMH obesus, corpore amplo. 

flopoaaTb cariorem fieri; xjrfc6x> ^-ataexx. an- 
nona ingravescit; TOBapti B3AopoatajiH merces 
cariores factae sunt ra pluris veneunt. Ro- 
poatHTb vi>m> 1) = bhcoko uinnxb alqd 



magni iacere hjih magni aestimare, alcui rei 
multum tribuere (npmiHCBiBaTB 6oibinoe 3Ha- 
qeme). 2) = depe^b parcere alcui rei (tempo- 
ri), parce uti alqa re; oht> o^ieHb ^opoatHX-b 
cbohmi» BpeMeHeMi* magna est eius parsimonia 
temporis; a- ^ecxbio famae servire, famae hjih 
dignitati consulere; MejioBiKX., koxopbih o^eHb 
Aopoatnxx> cBoeio ^ecibio homo summo pudore; 
A. cbohmxi JxoopbiMX) HMeHeMB dare aliquid 
famae (Hor.). 
floposcKa semita, trames (SoKOBaa Ji,opora, 
iponHHKa). .HopoffiHHH itinerarius; j. no- 
KJiaata impedimenta (pi); A- Kapexa, BKHnaatx. 
raeda, (lerKifl) cisium; njiaibe *vestimentum 
itiner|irium, y phmji^hb paenula, bx> a. njiaxbi 
paenulatus; a- njianrb *pallium itinerarium, 
y pHMJiflHi. abolla; mjinna *pilleus itinerarius, 



fl,ocTaBKa. 

y pHMJura'b petasus; bi, a- injunrfe petasatus, 

A. cyMKa pera. 
flocaaa indignatio, stomachus, dolor, Ha hxo 
alcis rei (HeroAonaHie, pa3,npaa£eHie); offensio 
(HeyAOBOJibCTBie, HenpiaxHocxb, npn^HHaeMaa 
KOMy ih6o); bx, a-J$ indignabundus; kb se- 
jihkoh Moefi a* cum magna mea offensione; 
magno cum dolore meo; ko Bceo6m;eH a- in- 
vitis omnibus; diis hominibusque invitis; cx> 
A-Aofi cum hih non sine stomacho. ^ocaa- 
hhh molestus, gravis; mhb a-WO, ^ to - ™. 
AocaAOBaxb; Mai A-AH-fee Bcero xo. hxo,.. nihil 
aegrius factum est quam quod... SocajioBaTB 
na^TO alqd mini stomacho est, alqd aegre, 
moleste fero hjih mini molestum est, me pun^ 
git; stomachari (id, omnia); indignari (id, haec; 
cx> ace. cym,ecxBHxejibHaro xoibko A&*a pa3a 
y JlHBia), fde alqa re, xaiace ex, quod'H ace. 
c. inf.; onenB a- na hxo iniquissime ferre alqd; 
A- Ha Koro stomachari cum alqo, irasci alcui. 
ftocarajjaTB KOMy stomachum alcui facere 
hjih movere, irritare alqm. 

jHoceJTB CM. A0HB1HB. 

Ii;ocKa tabula, (xojicxafl) axis; oomHsaxB a-m& 
contabulare; a. AJih nncBMa tabula; nepen. 
cxaBHTB Koro na OAHy a- cb v&wb alqm cum 
alqo eodem numero hjih loco habere. 

.HocKaatiBaTB ad finem usque narrare, bx> 
CBa3H ptiH h npocTo narrare. 

flocjioBHBiH ad verbum oh omnibus verbis 
expressus; a- nepeBOA'B cm. 6yKBaJiBHBift. Adv. 
ad verbum; a- nepeBOAHXb verbum de hjih e 
verbo exprimere; cm. iaKHce GyKBaibHO. 

flocn-BXH arma; CHaxbie cb ydnxaro Bpara 

spolia (pi.)- 
flocTaBaTB 1) ^to hh6. a) = BBiHHMaxb pro- 
mere, depromere, expromere, proferre alqd 
ex alqa re;~CHHMaiB ci» nero, 6paTb de- 
mere, eximere alqd ex alqa re (poma ex arbo- 
ribus); detrahere, (cpBrnaxB) decerpere alqd 
ex alqa re. b) = noiyHaTb, npiodptTaTb cm. 
3xh n.; a He Mora AocxaxB axoft KHnrn eius 
libri copia mini non fait 2) ao ^iero = AO- 
caraxB, AOXBaibiBaiB ao ^ero contingere hjih 
attingere, nancisci, consequi alqd; manu pre- 
hendere alqd. 3) Sesjtm. = 6bixb AOCTaxoq- 
hbimx, satis esse (alcui ad alqd); sufficere 
(alcui ad, adversus alqd, Tame 6e3£ aouojih.); 
suppeditare (ad alqd), suppetere (alcui rei); 
ne a- cm. HeAOCxaBaxb. ^ocTaBaTBca con- 
tingere, obtingere, obvenire alcui (BbinaAaxb 
Ha aom), alcui ea provincia; Macedonia); mhx. 
Aocxaexca HacjitACTBo cm. HacjiiACTBo; re- 
dire ad alqm (morte alcis bona ad alqm); 
• cedere alcui; bx> AodBiny cedere praedae hjih 
in praedam alcui; pervenire ad alqm (pe- 
cunia ad Verrem); bch A3ia Aocxaiacb pHM- 
CKOMy HapoAy tota Asia populi Komani facta 

6St. 

fljociaBKa subvectio (noAB03T>); narojiaMH, 
cm. AOCTaBxaxb; B3axb Ha ce6a A-^y ^ero 
(no noAPW) praebendum conducere alqd; 
npeAuncaxb KOMy A-Ky ^ero cm. AOCxaB- 
jiaTB 1. flocTaBjraTB 1) <%>#.=: AasaxB, npn- 
HOCHXb, npHB03HXb h x» u. dare (pecuniam 
alcui ad alqd); praebere (alcui naves; domum— 



HOCTaTOHHblH. 



^OCTyHHOCTB. 



87 



ySiffinnxe, frumentum)*, afferre (alcui litteras); 
reddere (alcui litteras); advehere, subvehere 
(frumentum exercitui); conferre, comportare; 
mittere (milites); subministrare (alcui pecu- 
niam, clam tela, frumentum); providere (no- 
3a6oiHTbCH o neMx., exercitui frumentum); 
copiam facere alcis rei (frumenti); npnuasaxb 
KOMy ^ocTaBHTb hto imperare alcui alqd (fru- 
mentum, naves, arma, equos); exigere alqd 
ab alqo. 2) nepen. dare (facultatem itineris 
faciendi); praebere (haec studia rebus adver- 
sis perfugium et solatium); parare, comparare 
(laudes, gloriam); adferre (solatium); adiun- 
gere (alcui tantum decoris); adhibere (alcui 
consolationem alqa re); esse cb AByMH dativ^ 
Hanp. 3to eaiy aocxaBHJio Sojitiuoe yxfcmeHie 
hoc ei magno solacio fuit; xaKHte npociBiMX> 
gen., uanp. y^0B0.iBCTBia, Koroptia xocxa- 
Bjraeix. cejrtCKafl jkh3hb oblectationes vitae ru- 
sticae; x- KOMy ynoBOJibCXBie, oSjierHeme cm. 
3Th cyin,.; #. KOMy ciynaft cm. ciy^au 3; KOMy 
CBi^tHia o vewb certiorem facere alqm de 
alqa re; docere, edocere alqm alqd; #. 060 
ncewb xohhbih CBi^iHifl omnia certe referre. 

^ocTaToiHtra 1 ) = 3a3KHTOMHWH fortunatus; 
satis dives; (HMfoomin Mnoro ^euer'B) pecu- 
niosus, bene nummatus; (SoraxBiu cpejtcxBaMFL) 
copiosus, opulentus. 2) = flOBOibHBifi w Hero 
nocp. satis cb npsSaBJieH. cooxBixcreyiomaro 
npHiarax. h 6e^ r h OHaro, Hanp. satis magna 
doctrina n satis doctrinae; a- rapHH30HX> prae- 
sidii quod satis est; jl. KOJiHHecxBo nero satis 
cx> gen.; iustus (HajpeHtamin, Hanp. causa); 
6bixb ^-HBiMt satis esse; am koto sufficere 
alcui, ad alqd. Adv. cm. flOBOJibHo. 

flocTnraTB 1) cof>. a) aoroHaxB, cm. 3xoxx> 
tji. b) — npn6biBaxB Kyua pervenire ad, in 
alqm locum; capere (portum, insulam); attin- 
gere (locum); (cb xpy,noMx> h HanpaaceHieMXi 
chjix.) eniti, evadere in ex. accus. c) = .no- 
atirBaxb xo... cm. floatHBaxb 1. 2) nepen.—. 
nojLynaxb, nero flooHBanca assequi, consequi, 
adipisci, acquirere (ojraro^apa coocxBeHHOMy 
CTapaHiio); nancisci (cjiynaHHo hjih HeoatH- 
jiaHHo); impetrare (npocB6aMH); obtinere (nooni 
CHJiBHaro conpoxHBJieHiH alqd, xanrce ut); potiri 
alqa re (3aBJia,n$XB h^mI);,!!;. BbicnieH BJiaciH re- 
rum potiri) ; parere (npioopixaxB, Hanp. laudem); 
jj. ciaBti laudem colligere, gloriam consequi, 
adipisci; #. BejiHKoii cjiaBBi gloria fiorere coe- 
pisse; #. CBoeH nta ad id quod volo (volu- 
mus), pervenio (pervenimus); id quod volu- 
mus, consequimur; #. xoro, hxoobi (He) effi- 
cere, perficere ut (ne). JJocTHJEenie adeptio 
(boni, commodi); naroiaMH cm. ftocxnraxb. 

^ocTOBtpHOCTt fides (tabularum, testium); 
auctoritas (tabularum publicarum, testimonii; 
auctoritas est in eo testimonio; litterae habent 
auctoritatem et fidem); Veritas (hcxhhhocxb); 
xepaxb a- fidem amittere; coMHiBaxbca bx. 
,3-cxh pa3CKa3a*dubitare, num vera sint quae 
narrantur; fidem narration! s in dabium vocare; 

CB A-K) CM. JtOCXOBtpHO. flOCTOBtpHLTH dl- 

gnus cui credatur, tide dignus; fidus; certus, 
non incertus; non vanus; verus; (nojiHOBicHBiii) 
locuples (Hanp. testis, auctor); (BfccKiii) gravis 



(Hanp. auctor). Adv. certo auctore; cum auc- 
toritate; certo hih certe (scire alqd). 

flOCTOHHCTBO l) = CXOHMOCXB, niHHOCXB pre- 

tium (niHa); BHyxpeHHee #. virtus (alcis rei, 
alcis); vis, dignitas, praestantia; oxHOCHxeiB- 
Hoe a* aestimatio; %. nero xaKJKe quanti res 
est hjih aestimatur; oirjkHHBaTB koto, hio no 
BnyxpenneMy $,. pendere alqm ex virtute, 
alqd ex re aestimare. 2) = oiJiHHHoe Ka- 
necxBo, npeBocxo^cxBO dignitas; neciHocib, 
6iaropo£HBif o6pa3i> MBiciefi honestas; HpaB- 
ciBeHHoe ji;., BaaKHocxb, cojih^hocxb gravitas; 
BiiaHie, SHa^eHie auctoritas; j. npio6ptxeHHoe 
noioffiemeM'B, 6oraxcxBOM , b amplitudo; Heco- 
BMtcTHo ex* mohmI) ^;. infra dignitatem meam 
positum est (alqd facere); cnnxaxB hxo neco- 
BMtcxHBiMt cb cbohmt> fl. alqd infra se ducere 
hih positam arbitrari; alqd alienum a digni- 
tate sua putare; co3HaBaxB csoe x- sentire, 
quantum in se sit; ex. a-bomi. cum dignitate 
(agere — Becxa ceoa); graviter. 3) := caHi, 
3BaHie dignitas; noMeiHaa sojhkhocxb honos, 
gradus honoris; BBicmee s. summum fasti- 
gium, amplissimus honos, altissimus dignita- 
tis gradus. 4)='3acayra dignitas, no Jt-sy, 
no ^-BaMX. pro dignitate, digne, pro merito 
.Hoctohhhh 1) = 3aciyatHBaioni,if di- 
gnus (alqa re); j(. xoro, hxo6bi... dignus qui ci 
conj.* dignus cb sup in. Ha u; &. noxBaiBi di- 
gnus laude Fin qui laudetur; laudandus; xaKate 
npajiarax. Ha bilis; Iaudabilis; ,n. jiioobh di- 
gnus amore ra qui ametur, amandus, amabi- 
lis; a;. comajTEHiji miserandus, miserabiiis; chh- 
xaTb 4xo ,n-HbiMX> ceoa alqd a se non alienum- 
ducere; ji;. VBajKema cm. yBaateHie (bx. kohd.^). 

2) = nOHieHHBIH CM. 3X0 cjiobo. 

flocTonaiaaTHOCTB res memorabilis, memoria 
hih memoratu, historia digna; res insignis; 
^;-xh — MeMyapti commentarii (Xenophontis 
dictorum factorumque Socratis c). ^octo- 
naMATHHH memorabilis, commemorabilis; #. 
niMt, BCJii^. Hero insignis alqa re. ^octo- 
noHTeHHHH quovis honore dignus. ^octo- 
npHMt^aTejEBHOCTt res insignis; ,a;-XH res 
quae visendae sunt; res visendae; onucanie 
Bci>xx> ji;-xe& bi> Eninxxi cm. onucame. ^octo-" 
npHM-BHaTejrBHHH notabilis, notandus; no- 
tatu dignus; = BtiflaroiiijHca, oxinqHbiH clarus, 
insignis; = aocxonaMflXHBift cm. axo ci. 

.HocToame 1 ) =i Hacnt^ie cm. sxo ciobo. 2) = 
,aio6po, HMynrecxBo cm. sxh cjioBa. 

^ocTpaHBaTt exaedificare; perficere; eu^e He 
^ocTpoeHHBifi aoMX* aedes incohatae. 

^ocTynHOCTB, hbh hh6. prompti aditus alcis. 
^ocTynHMH 1) o npe^M. Heo^ymeBJi., 
ocoo. o MtcxHocxaxT. facilis aditu eie accessu; 
oxKpwxBift patens (via, loca); apertus (via, 
mare); npoxo^HMbiH pervius (saltus cava valle; 
naves pugnantibus); Maao, xaacejio a. difficilior 
aditu, minus pervius; impeditus; 6biib ^-hlimx. 
adiri posse; adiri (una et angusta semita); pa- 
tere alcui; mx>cxo ,n-Hoe xoibko atpenaMi. quo 
praeter sacerdotes adire fas non est; Bctab 
&. yXOBOJibcxBia voluptates in medio sitae; 
Obixb bc^mx. ^-Hbijrb in medio positum esse; 
patere omnibusque in promptu esse; ^iiaxb. 



88 



r Hoeyr r b 



* u 



S-hbimb patefacere (vias, iter per Alpes, no- 
stris legionibus Pontum); aperire (saltum; Ita- 
liam). 2) o Jinnaxx* facilis accessu; ad quem 
facilis aditus est hjih faciles aditus sunt; — 
npHHHMaiomiH ^xo hho patiens alcis rei (nul- 
lius salubris consilii); oht> bc-Imb s-neHx» om 
nes eum adire possunt; oht> He Jieruo s-hohx. 
aditus ad eum sunt difficiliores. flocTynt 
aditus (alcis rei, ad alqm, in forum, in cu- 
riam); adeundi hjih conveniendi copia; s- e*b 
Koaiy seroKB facilis est ad alqm aditus, adi- 
tus ad alqm patet; Kysa HMiioxt s- xojibko 
atpenti or. socxynHBifi 1; s. kb nonexHLiMi 
SOJUKHOCxaMB aditus honorum, ad honores; so- 
cxaBHTB KOMy s- Kb KOMy alcui aditum pate- 
facere ad alqm; hm'exb s« kb Kony, kb qeiny 
aditum habere ad alqm, ad alqd, aditus alcui 
patet 4 ad alqd, alcis domus mini patet (a 
Bxoatt y Koro hh6.). 

flocyr^ otium, tempus otii hjih otiosum (cbo- 
6osa oxx> 3aHaxin no cayaid'B, no sojukhocxh); 
tempus (labor e hjih negotiis) vacuum; tem- 
pus subsicivum, tempora subsiciva (Karcs cbo- 
ooshbih npoMeatyiOKi> cpess cJiyateoHBixi 3a- 
Haxifij; Beet cboh s- nocBauiaxB Hay^HBiM'B 
3aHaxiaMT> in litter ariim studiis omne otiosum 
tempus consumere; imixh s- otiosum ran in 
otio esse, otium habere; vacare, vacuum esse; 
hmb-xb s« xzz ^ero otium habere ad alqd; va- 
care alcui rei; Ha s-ri per otium. .Hocyrc- 
hbih otiosus; vacuus negotiis; s- Bpena cm. 
socyrb. 

floe bit a HaicxBca cibo satiari, famem explere^ 

JljociOfla (usque) ad hunc locum; = £0 axor 
nyHKTa hactenus. 

floTporHBaTtsa: so Hero tangere, attingere, 

contingere alqd. 
floxoAHTB 1) co6. venire, pervenire. 2) nepeu. 
a) = npH6BiBaTt, nojiynaxBca, o6t> H3- 
BBCiiflxi>, nacbiviaxTb perferri, deferri ad alqm; 
so MeHfl soxoshxt. BSBtciie TaKate certior Ho 
alcis rei hjih de alqa re. mihi nuntiatur alqd, 
nuntium accipio alcis rei; cognosce, comperio 
alqd, de alqa re; &o MeHa sohijio H3Bicxie 
o6b 3T0MT. mihi allatum est de ea re; so Mesa 
' (mohxx> ynien) soxoshxx. cjiyxx. fama alcis rei 
ad aures meas pervenit, fama ad me per- 
fertur. b) soxoshtb so H3BfccxHaro co- 
cxoaHia venire, progredi, procedere, deduci; 
ohi. souiejn> so TaKon sep30ciH, wo... in tan- 
tam audaciam progressus est, ut; passpaKeHie 
sohijio so Toro, hxo... eo ira processit, ut..; 
sf>Jio soxoshix. so 6oa res-venit ad arma 
atque pugnam, so spasH, cm. spa^a; s^Jio 
sohijio so B03CTama seditio orta est; s^o 
souijio so KpaiiHen onacHociH ad extremum 
periculi perventum est, so xpiapieBX. res ad 
triarios rediit; a$>jo sohlio so Toro, mo... 
res eo hjih in eum locum deducta est 
hjih rem eo hjih in eum locum adduximus, 
ut..; nacTO soxoshjo so Toro, ixo... saepe in 
eum locum ventum est, ut... JJoxojjhoctb 
quaestus, fructus, utilitas ^oxojjhbih: fruc- 
tuosus (praedium), quaestuosus (mercatura). 
floxofli reditus; (KaKB qacTHtin xaKB h rocy- 
sapcTBeHHtiH) vectigal, vectigalia (n. pl.)\ 




ApeBHlH. 

cm. xaKate ^ocysapcTBeHHBiH; BBipyraa fruc- 
tus; npnOBiJib quaestus; noiy^aTB SHa^HTeJiB- 
HBie s- ci pysHHKOB-b magnas pecunias ex 
metallis facere; rocysapcTBenHbie x~ru ci 
pySHHK0B*B pecunia publica, quae ex metallis 
redit; hphhochtb s- cm. dphhochtb. 

J^o^nsrhiBATh (so KOHna) perlegere, totum le- 

gere (librum); s« so H3BicTHaro MtcTa legere 

ad alqm locum. 
Aoraa, flo^t fllia; (siBoiKa, s^nnna) puella, 

virgo; MaieHBKaa s« flliola, fllia infans; ^Ba hh6. 

cxapmaa s- maxima natu e filiis alcis; npieM- 

Haa s. alumna. 
.HomaHOH e tabulis hjih assibus factus. 
Ao!B3maTB pervehi (in portum), advehi (curru, 

navi); pervenire; nancisci alqm locum. 

.UparoniHHOCTB 1) Kail Ka^ecTBo caritas; 
(nepen.) praestantia, excellentia. 2)= spar o- 
u l , BHHaa BensB res cara hjih pretiosa hjih 
magni pretii, res pulcherrima; = yKpaineme 
ornamentum. Rp aron;tHHBiH 1) — mhoto 
CTOiom,iH, soporofl pretiosus, carus, magni 
pretii; s* Bein;B cm. sparoirfeHHOCTB 2; s. KaMeHB 
gemma, b^ csa3H pi^n Tanate lapis, lapillus; 
H3i s* KaMHa gemmeus; yKpanieHHBiH s-mh 
KaMHaMH gemmatus, 2) = npeBocxosHBift, 
otjih^ihbih pulcberrimus; iucundissimus; sua- 
vissimus; dulcissimus, bellissimus (subsidium 
senectuti otium). 

^pa3HHTB lacessere; ludibrio habere, ludificari 
(sypa^HTB); cavil lari (H3siBaiBca, nosTpyHH- 
BaTB Hast KiMt); s* Bpara (BBi3BiBaTb) hostem 
lacessere. carpere. 

ApaKa rixa; pugna; HanHHaiB s-^y rixam fa- 
cere; soxoshti* so s-eh res ad manus atque 
ad pugnam venit 

ApanoH'B draco; serpens. 

ApaMa fabula (BcaKaa nieca); (oco6. Tparesia) 
drama, poema dramaticum. ^paMaTHTiecKii: 

i sqaenicus (ars, poesis, poetae); npesciaB- 

-jiaTB tio bb s* (}>opMt sic exponere alqd, 

quasi agatur res, non quasi narretur hjih ut 

non narrari quae gesta sunt, sed rem geri 

videas. 
.UpaTB 1) — psaiB (nsaTBe h t. n.) cm. bt. n. 

2) s- Koro (naKa3BiBaTB po3raMn) cm. po3ra. 

3) s- cb Koro Koaty cm. csnpaTB. ^paTBca 
rixari cum alqo (cnopHTB so spaKH); pugnis 
contendere (ua KyjiaKaxB); cm. TaKHte cpaataib- 
ca, 6HTBca. 

,Zi;pe6e3rH, pa36nTB b-b s- cm. Bspe6e3rn. flpe- 

6eaacaTB strepere. 
flpeBecHBra nioxb fructus arboris; pomum; 

(arosa) baca. ,HpeBKO (KonBa) hastile. 

.UpeBHiH vetus (hto jm,e saBHo cym,ecTBOBajio 
h TenepB erne cymecTByen., opposit recens; 
v. inos, nobilitas, genus, fides); antiques (hto 
saBHO TOMy Ha3as"B cym;ecTBOBajio, opposit. no- 
vus, Hanp. a. patria, mos, genus);', vetustus 
(saBHO cynsecTByiomin, cl yKasameM'B Ha npe- 
HMymecTBa ciapociH), comp. vetustior cjiy- 
atHTB Bcersa cpaBHHT. cxeneHBio h $jla vetus; 
priscus (npBHasJiejKanijH rjiySoKot cxapnHB, 
3aKJiioHaexX) bb ceoi noHaxie soexononxeHHon 
h CBameHHofi speBHocxn); s- nexopia cm. hcxo- 



ftpeBOBHJJHblK. 

pia 1; j. Mip*B car. ftpeBHocTb; cb r. BpeMenb 
antiquitus; ^peBHie veteres, antiqui, ^ado = 
A- nacaTejiH (BJiaccHKH), npH ^earb npa antiqui 
HMieTcA bi bhay, hto hxe BpeMJi yate flaBHO 
npoimio, npn veteres, hto ohh jj;o chx:b nopt 
cymecTByiorb bt> cbohxt. C0HHHeHtax'b;=npe,ii;- 
KHmaiores. ^peBHOcxt Boo6in;e antiquitas;:= 
.naBHocTL, 6ojbmoK nepion BpeMeHH vetu- 
stas; = dhwua. BperceHa vetus memoria, anti- 
quissima aetas; vetustas; bt> ^-cth antiquitus 
hjih antiquis temporibus; = cofoniH h oSc-toa- 
TeibCTBa jjpeBHHxx. BpeMenb res veteres; = 
naMaiHHKH jj-cth opera antiqua; monumenta 
antiquitatis; litterae veteres; = oSbman s-cth 
mores veteres; = jiioah jjpeBHie veteres; ve- 
tustas; pHMCKLH, rpeqecKia jj-cth antiquitates 
Romanae, Graecae; H3arbAOBaHie jj-cth cm. bto 
cym,.; 3HaTOKi a-cth antiquitatis peritus, Be- 
jHKifi antiquitatis peritissimus hjih bene peri- 
tus, yqeHBift antiquitatis scriptorumque vete- 
rum litterate peritus; HayKa o jj-cthxi *anti- 
quarum litterarum studia (n. pi). 
flpeBOBHflHM arboreus, arboris hjih arbori 
similis 

flpeMaTt leviter dormire; dormire; dormitare 
(3actiilaTb); HeMHoro no/jpeMaib paulisper con- 
quiescere. ftpeMOTa somnus levis; = cohi» 
somnus. ^peMy^ifi skcb silva densa. 

flpoCHTB comminuere. 

flpoBa lignum on pi ligna; pySnib & li- 
gnum caedere, kojiotb ligna findere; hath 3a 
jj-mh ligna petere, (0 cojiinaTax^) lignari. 
ApobocIkx qui ligna caedit. 

flpoacaTB tremere, contremiscere (oco6. oti> 
ncnyra, CTpaxa); horrere (ott> xojiojia, ncnyra); 
pyKH ^poacarb manus tremnut; %. npejrr. k^me 
(— cH.ibHo 6oflibCfl) extiinescere alqm, alqd; 
flpoacamia tremens, tremebundus; nacbMO nn- 
caHHoe apoacameH pyKoft epistula vacillanti- 
bus litter ulis. ftpoacB tremor (membrorum); 
horror; MeHH 6epen» #. contremisco, horresco, 
horror me perfundit 

flpoafli turdus. 

flpOTHKt iaculum, spiculum, hasta; cm. Konbe. 

flpyrofi a) alter (r^t pi^b iuezb AByxfc jih- 
naxi> hjih npe^Merax-b), alius (flpyroft h3* mho- 
rirxi); oahht, B3BajrHBaei:b Bimy na jj-ro alter 
in alterum culpam conferunt; oahhi homo- 
rajn> A-My alter alterum adiuvit (alter ab al- 
tero adiutus est); kto Hanero He jrkiaerb pa^u 
a-ro qui nihil alterius causa facit; ojjhhb 0,1- 
noro, Apyrofi ,a;-ro MHiHia alius alia sententia 
est; ojiho JiyMaTb, a ji-roe roBopnTb aliud sen- 
tire aliud loqui; aliud clausum in pectore, 
aliud in lingua promptum habere; o^vlkl xyate 
,H-ro alius alio nequior est; ojiaHb 3a jipy- 
riiMfc alius post alium; alius ex alio; alius 
atque alius; singuli deinceps; (0 AByxi.) = no- 
nepeM^HHo alternis; eaw pi^ib wra. ^Byx-b, 
to OAHH-b — .npyroH imor^a nepeBO^HTca 
nocpe^. ille — hie ( = nepBLift — nocniAHift) 
hjh prior — posterior; qado ^pyroft BLipa- 
acaeTca noBTopeHieMi) cymeciBHTeibHaro, ecjH 
npa HeMi> no,a;pa3yMiBaeTC}i noHjuie Toro a;e 
cyin;ecTBHTe.ibHaro, Hanp. o^ho 3.10 npoHCie- 
Kaera H3t ^-ro malum ex malo oritur; H3"b 



ffpynb. 



89 



o;rjaoro ^oMa nepeceiaTbCJi bi x* e x domo in 
domum migrare; manus manum la vat; ovum 
ovo est simillimum; 6biib ,a;-ro mh^hw: in alia 
sententia esse, i&wb kto hh6. dissentire ab 
alqp.plur. a)o^Hi- A-rie, AByxx napTiaxt 
alteri— alteri; HicKojibKHx-B jiHuaxt alii— alii 
(alii super alios trucidabantur). p)=npo^ie 
ceteri; bcb ,n-rie omnes ceteri (reliqui). b) = 
BiopoH, cjii^yromift alter, secundus; Ha 
%. ,a;eHb postridie; Ha .a;. ro^t anno proximo, 
insequente; bi» ^. pasi. iterum. c) = coBep- 
meHHo hhoh alius, diversus; jeio^h CTaia 
a-r-HMH (H3M^Honcb) homines alii facti sunt; 
npHH^Tb ^. pfemenie consilium mutare; Ha^iib 
^. SaniMaKH h njiaTbe calceos et vestimenta 
mutare. d) bt> cna3ff pina .npyrofi EHor^a 
He nepeBO^HTca, Hanp. npon;eccia, nrpu h .a;. 
3pimani,a no,a,o6Haro pojja pompa, ludi atque 
eiusmodi spectacula; si nepeBeit E3i» Toaiepa 

KaiTb HfeKOTOpblil ,H. MtCTa, T&Kb HMeHHO 3T0 

verti, ut quaedam Homeri, sic istum^ ipsum 
locum; Kairb qado Bt %-iia. BpeMeHa, Tarcb 

oco6eHHo bo BpeMa BTopof nVHHqeCKOH BOH- 

hh cum saepe, turn maxime bello Punico se- 
cundo. 3aMiTb em;e: kto hko. ^pyrof alius 
quis hjih quidam, quispiam, npocro aliquis, 
Hanp. odio aut amore aut aliqua permotione 
mentis; bi jipyroMt Micit alibi, alio loco; 
^-rHMi> cnocodoarB. npa ^-rnxi> o6cToaTeib- 
CTsaxi aliter, cm. TaKace HHa^e; &. pa3%, npz 
A-roM'b cjrjmai alias; alio tempore; ho ofo 
3tomi» ^. pa3i> verum haec alias, sed de hoc 
alias; Ch A-roft ctopohli, cl o#hoh cto- 
poHH — cb A-roii cm. CTopoHa; j;. ^"bjio — 
apyroe ci> neonped. uanji. aliud est male di- 
cere — aliud accusare. 
flpyrs 1) amicus (alcui, alcis); 6jiH3Kia, cep- 
^e^HHH &. familiaris, sodalis; necessarius; 
BjriHTejibHHH, ^o6pBifi %. amicus maguus, bonus; 
moh Xoopbifi ^. amicus meus; moh jiyqmifl &. 
amicissimus meus oh mihi; ^eS hii6. 3a,o,y- 
meBHbif, jiy^miH %. amicus intimus alcis; fa- 
mil iarissim us, perfamiliaris alcis; HamB %. 
dPypHift Furnius noster; Bama ,a;py3bfl TaKate 
vestri; ^,. Hapo^.a plebicola; hcthhhhh %. Ha- 
po^a vir vere popularis; mm ciapbie .a,. vetus 
est hjih intercedit inter nos amicitia; aro see 
ciapbie jj;. moh veteres mihi necessitudines 
cum his omnibus intereedunt; mh Jiy^niie &. 
nihil potest esse coniuhctius, quam nos inter 
nos sumus; nihil est nostra familiaritate con- 
iunctius; npiooptiaxb x-sek amicos hjih ani- 
mos hominum sibi conciliare; jrkiaTbCH HbHMt 
,a;-roMi» cm. .npyatoa (3aKJiio*iaTb); kto hh6. mh^ 
(moh) a- a]qm amicum habeo; kto hh6. npa- 
Ha^jreaKHTb K-b qacjiy mohxt. ii. alqo utor fa- 
mi liar iter; TibH hho. nojiiiTHHecKie ,n. qui fa- 
ciunt cum alqo; qui stant ab hjih cum alqo. 
2) = HMiiomifi ckjiohhoctb mi> neMy 
studiosus hjih amans alcis rei (veritatis); di- 
ligens alcis rei ^veritatis); cm. TaKace jiiooh- 
xeJib, oxoTHHKt. 3) ,3;. apyra, .%. spyry h 
t. p,. (jj;jih ooo3HayeHm B3aHMHocia) aj nocpe^;. 
inter nos, inter vos, inter se, inter ipsos; 
jik^h jjojiatHbi jiio6HTb j;. .npyra homines inter 
se amare debent; CMOTpiTb $,. Ha jipyra inter 



90 ^PHHHOH, 

se aspicere; co BpeMeHB Jtoia invicem, se in- 
vicem. b) nocpe,a,. mutuo, mutuus, Hanp. OKa- 
3BiBaii> jj;. spyry ycxyrn mutuo officiis re- 
spondere; HeHaBHjrjkTB a* Apyra mutuo odio fla- 
grare; TaKSte ultro et citro, ultro citroque. 
c) nocpes- alius alium, alii alios, (o XByxs.) 
alter alteram, uterque utrumque, Hanp. ohh 
noMoraiOTi. jr,. apyry alius alii opem ferunt, 
alter alterum adiuvat; mm cmotphmb a- Ha 
tfpyra alius alium, (o jjbvxb) alter alterum hjih 
uterque utrumque aspicimus. flpy»6a ami- 
citia; necessitudo (Tfccnaa cb£3b Meayiy jiiojibmh, 

HaxOJJ^UlHMHCfl BB JjijIOBBIXB, pOJJCTBeHHBIXB 

oTHomeHiflX^); (snaicoMCTBO, oSxoacieme) usus, 
consuetudo; rfecHaa, HCKpeHHaa jj. familiari- 
tas hjih iutima amicitia; coniunctio; 3aKJiio- 
naTb, 3aB0,HHTL cb itfiMB ,a;-6y amicitiam 
cum alqo iungere, facere, inire, contrahere, 
instituere, conoiliare; ad amicitiam alcis se 
conferre, se adiungere, se applicare, in alcis 
familiaritatem intrare, venire, se dare; hchtb 
bb fl-oli cb kb-mb esse in amicitia cum alqo, 
est hjih intercedit mihi amicitia cum alqo, bb 
caMoft tbchoh a- familiariter vivere cum alqo, 
artissimo amicitiae vinculo hjih summa fami- 
liar it ate cum alqo coniunctum esse, familia- 
rissime hjih intime uti alqo; cnHCKaTB, npio- 
6picTH m.K) a- in amicitiam* alcis recipi; jjoKa- 
3aiejiBCTBa r-6h officii. flpysKOKt amiculus. 
,Hpy3KeJiio6HLiH cm. jiacKOBLifi. .HpyaiecKiH, 
— aiecTBeHHHH amicus, familiaris, benignus; 
A. cobbtb consilium fidele; a. pa3roB.opt sermo 
familiaris; a- iihcbmo litterae officii et amyj 
ris plenae; a- oTHomema familiaritas; usus 
amicitiae; HaxojjHTBca bb a> oTHOinemaxB cb 
KJaWb familiariter hjih intime uti alqo, usu 
amicitiae cum alqo coniunctum esse; vivere 
cum alqo; a- coioaB foedus amicitiae; amicitia; 
amicitia et societas (Meamy HapojiaMH mh Bia- 
CTHTejflMH): 3aKJH0^iiTB J*. coh)3B cb k£mb amici- , 
tiam et societatem instituere cum alqo (o Ha-' 
pojcaxB); HHTepecti rocyjiapcTBa cTaBHTB Btime 
j;. oTHomeHia commoda rei publicae privatis 
necessitudinibus potiora habere; jj. ycnyra of- 
ficium; beneficium; nodoaHHo 0Ka3LiBaTB Kony 
BeiHMaftffliH jn. ycjiyrn omnibus summis offi- 
ciis prosequi alqm. Adv. (no) jj-ckh amice, be- 
nevole, amanter, familiariter. ^pyatHHa ma- 
nus (oTpa^-b); cohors praetoria (kohboit, cbh- 
Ta naBHOKOMaH^yiomaro bo BpeMeHa pumck. 
pecny6jnKn); a. HMnepaiopa pnMCEaro cohor- 
tes praetoriae hjih praetorianae, milites prae- 
toriani; %. napa regia cohors; Pomvxb hmbjib 
jj,-Hy bb 300 ^gjiobbkb Romulus tre centos ar- 
matos ad custodiam corporis habuit. ftpy- 
atHTBca = 3aKiio^aTB xpyacoy, cm. jrpyatoa; 



CHOBa no^pymsTBca cb k^mb redire in gra- 
tiam cum alqo; ohk CHOBa no,a.pyjKHJiHCB gratia 
inter eos reconciliata est. ^pyatHiia cm. 
^pyacecKiu, conacHBm. Adv. ikhtb a-ho cm. 
jjpyasoa (jkhtb bb jpyatoi). 

Ap^hhoh cm. xvjjoh, hcto^hmh. 

jUpaxjtocTB aetatis infirmitas; npeciaptJiocTB 
senium. flpaxjiBiH aetate hjih senectute con- 
fectus, senectute invalidus: decrepitus. flpax- 
HyTB aetate hjih senectute confici. 



P,ynjiHCTiiia. 

Ji;y6HHa fustil; stipes (no-ioime, koji^). 
flydoBBifi querceus; roboreus; %. ^epeBO, cm. 

^y6i; & ilc-b quercetum; &. pom,a quercuum 

hih roborum lucus, quercuum nemus; a. B-fe- 

hokT) corona quernea. 
,Hy(5paBa silva densa. 
,^y6i quercus; ilex, robur (KaMeHHHH a-)- 
flyra (KpuBaa JiuHia) curvatura; b-b apxnTeK- 

Typi arcus. flyroo6pa3HHH arcuatus; si- 

milis arcui. Adv. arcuatim; in formam arcus; 

%. crnoaTBca arcuari; sinuari in arcus. 
flyasa fistula (nacTyniBa); tibia (^jiefiTa); mh- 

caTB no *iBeH ^-Ki cm. njracaTB. ■ 
fly Ma cm. mbicjtb, pa3MBimjieHie. flyaiaTB 1) co6. 

MBICIHTB, pa3MBIffl.IHTB a) 6 631. AOHOIH. CO- 

gitare. b) cb ^ouojih., a- o koscb cogitare de 
alqo; o ^eMt cogitare, meditari alqd, de alqa 
re; in animo versare, reputare alqd; a- npo ceda 
secum he in, cum animo cogitare, reputare, 
considerare alqd; inire rationem alcis rei; animo 
perpendere alqd; Ha,a,o no.nyMaTB o mhotomb 
multa consideranda sunt, multarum rerum ra- 
tio habenda est; habet res deliberationem; cm. 
TaKate oo^yMBiBaTB. 2) nepen. a) — HaM-fepe- 
BaTBca, hm-btb m> Bii,a,y cogitare, velle (alqd 
facere); in animo (mihO est cb inf. b) = Sbitb 
H3BiiCTHaro MH^Hia, cy^HTB sentire, existi- 
mare (male de alqo); MHoro a- o cedi = 6bitb 
BLicoKaro MHima, cm. MHfcHie; a- to tski, to 
HHane alias aliud iudicare; a- uHane, ^bmb ro- 
bophtb aliud dicere, aliud sentire; aliud clau- 
sum in pectore, aliud in lingua promptum ha- 
bere; a TarcB ate AyMaio = Toro me MHfcHia idem 
mihi videtur, idem existimo, eadem mihi mens 
est; a HHane syMaio alia mihi mens est, aliter 
animo af fectus " sum; o6i> 3tomt» ayMafi, Kax-B 
xo^emB de hac re utere tuo iudicio. c) = no- 
jiaraTB, oaiu^aTB opinari, in opinione esse, 
opinionem habere; putare, credere, arbitrari; 
sperare; nocpe^,. videri, nanp. a lyMaio, hto 
ohb omuoca errasse mihi videtur; a HHKorji;a 
He no^yMajn. 6bi, hto... nunquam ego ratus 
sum fore ut (Sail); o bohh£ hhkto He jiyMaeTi* 
nulla belli suspicio est; CKopM, vi>wb ayMajiK 
opinione citius hjh celerius; a ayMaio hih ^;y- 
Maio a (Kara BBO^Hoe npeAioac., ^acio cb jpo- 
HH^ecK. oxitHKOM^ credo, opinor. d) = oopa- 
maTB BHHMaHie, 3a6oTHTBca in animo ha- 
bere; prospicere hjh consulere alcui, alcui rei; 
rationem habere alcis, alcis rei, TaKHte cb ut; 
respicere alqm, alqd; servire, inservire alcui 
rei (corpori, rei familiari, famae); cogitare de 
alqo, alqd; a- o ceo* (o csoeft BBiro^i) suam 
rationem ducere, prospicere hjih consulere si- 
bi, suae utilitati hjih suis commodis servire, 
sibi non deesse; He jj;. o komb, o ieMB, 
a) — ne o6pamaTB BHiTMama neglegere alqm, 
alqd; He a- o CMepm, onacHocTH mortem, pe- 
riculum contemnere. f ) = He homhhtb, 3a6Bi- 



saTB alcis. rei memoriam hjih alqd ex memo- 
ria deponere (HaMipeHHo), alcis rei immemo- 
rem hjih non memorem esse (no 3aoBiB*fflBO- 
CTH, H3B Heo"jiaroji.apHOCTH h t. n.). 

^yHOBeme flatus. 

flynjiHCTBifi cavus; exesns (BBi^eHHBitt ^ep- 
BaMH). ^ynjio cavum, caverna. 



flypairb. 

Aypas-B homo stultus, fatuus, demens, cm. riy- 
dbih; stipes, caudex, truncus, asinus (KaKt 
SpaHHtia cioBa). flypa^HTL Koro ludibrio 
habere alqm; alqm eludere. ^ypa^HTBca: in- 
eptire,^ nugari, nugas agere. 

fflypHoi: 1) malus, pravus, improbus, perver- 
sus; cm. xy^oi; noib30Baibca a. aaaBof male 

- audire. 2) = HeKpacHBLra, 5e3o6pa3HBifi defor- 
mis, turpis; taeter (rajKift, Mep3CKifi), 

flyTB flare (ventus); Bixep* ayeiL ct, cfoepa 
ventus a septentrionibus oritur, H3X, 3nnpa 
ventus flat ab Epiro; Bixept ayexx> m> thjtl 
ventus tergum afflat; a. Bt oroHb tpa3£VBaxb) 
ignem conflare. 

flyxn odores; unguentum (6iaroBOHHaa Ma3b). 

: flyxoBeHCTBo sacerdotes; (y uepwen. nucam.) 
ordo clericorum, clerici, clerus. ^yxoBHBia: 
a) OTHocamifcs kx. ayxy, nocpeA- gen. 
animi, ingenii; a. Haciaacaeme animi volup- 
tas. b)~6e3i£iecHtii corpore carens; ab 
omni concretione mortali segregatus; f incor- 
poreus; ohh He Moris ce6i npe,ncTaBHib cy- 
mecTBi> hhcto a-hlixx, animos per se viven- 
tes mente complecti non poterant. c) x- inno 
sacerdos; (y uepnoen. nucam.) clericus; x- 
cociOBie cm. syxoBencTBo. d) x. 3aBBin,aHie 
cm. 3aBim;aHie. flyx* 1) 6e3iiiecHoe, pa- 
3yMHoe cymecTBo mens; Bort ecxb x- deus 
est mens soluta quaedam et libera, segre- 

, gata ab omui concretione mortali; 3ibie ayxn 
daemones (y uepoeu. nucam.). 2)=: ay in a 

. animus (bch ayxoBHaa npnpoaa ^eioBfcica, bx> 
npoiHBonoi. kx> Tiiy, homo constat ex animo et 

; corpore); mens (ayma, xaKB CHia MbimieHia, 
yMi.): ingenium (npHpo,iHbia VMCiBeHHbia cno- 
co6hocth); spiritus (co6. auxaHie, noTOMX, #yx:b, 
pa3iH^Hbia AyxoBHbia Ka^ecTBa, Hanp. xpao*- 

pOCTb, TOp^OCTB H T. H.); fl., KaK'b 3KH3HeHHOe 

• Ha^aio anima; Hcnycxnxb %. cm. ircnycKaTb; 

npncyTCTBie ayxa animi praesentia; animus 

; praesens; HMiib np. A-xa praesenti animo uti; 

; coxpaHHTb np. x- animo adesse; cnoKoncxBie 

ayxa animi tranquillitas; animus aequus; xsep- 

;. aocxb jryxa constantia, animus constans hih 

I fortis; na,naxb ayxoMt alqs animo deficit hih 

>. npocio deficit, concidit; alqs animo se de- 

. mittit, animum hjth se abicit: alqs diffidere 

\ ; coepit; y Koro hh6. He xBaTaerb (He aocxaex-b) 

ayxy parum animi est alcui ad alqd; alqs non 

audet facer e alqd; B03Mymaib ^ (graviter) 

commovere (alqm, alcis animum); movere(iu- 

veni animum comploratio sororis); nepeBOjmxb 

X- respirare; He aasaxb KOMy nepeBecxn #. 

alqm non libere respirare sinere; o^hum-b xy- 

xomt> uno spiritu, sine respiratione, (6e3£ ne- 

pepbiBa) uno tenore; coo"paxbca ci ayxoMi, se 

colligere; ad se redire. 3) bl 6oi£e x£chomi» 

CMbicifc, H3BiciHoe HanpasjreHie, o6pa3B mh- 

ciefi, HacipoeHie h t. n. animus, studium; 

ratio, voluntas, consilium, institutum; Hacxpoe- 

Hie ayxa cm. HacTpoeme; B03BbiineHHbiH &. 

animus magnus, excelsus, ingenium magnum; 

BOHHCTBeHHbift ^. animus bellicosus; gloriae 

bellicae studium; repoflcKifi #. animus fortis 

hjh invictus; virtus; j. cbo6o^h studium li- 

bertatis; ^. aHapxia effrenata licentia hih 



ffynta. 



91 



audacia; %. npoTHBopMa cm. nporaBopiqie 
1; a. cMHpema animus summissus hah de- 
missus; modestia, moderatio, verecundia; TBop- 
^ecKifi x cm. TBop^ecKin; noaTHHecKift ^. 
mens ad poeticen excitata; jt,. nucaTeia in- 
genium mh mens, voluntas scriptoris; #. spe- 
MeHH ratio et inclinatio temporum; saeculum; 
TaEOB-b a. BpeMeHH ita se mores habent; ^. 
Hamero BpeMeHH huius aetatis consuetudo; %. 
naprin cm. napiia; o6m,w %. rocyaapcxBa mens 
et animus et consilium et sententia civitatis; 
X. 3aKOHa voluntas et sententia legis; #. a3HKa 
ratio, natura hih proprietas sermonis, linguae; 
HcnpaBiaTb aoihchocth b'b tomi» me jiyxb iis- 
dem artibus magistratus gerere; jl. npe^KOB-b 
disciplina hjih mores, virtus maiorum; bt» jiyxk 
npe^KOB-b more hjh institute maiorum; bi Ayxi 
ToMepa ex consuetudine Homed, ingenio Ho- 
meri convenienter; 6ojrie bt. ayxfc Mnpa pla- 
cidius; B-b flyx£ ^peBHaro CnapxaHna memor 
nominis Spartani; bto He bi» MoeM-b ayxfe ab 
ea re mea longissime ratio voluntasque abhor- 
ret; A*HCTBOBaTb bj> vbem> ,a;yxi institutum al- 
cis sequi; coBepmeHHO ^pyron a- rocnoscTByeTfc 
b-b ceHaii, B-b cynaxi,, bo BceMt rocy^apcTBi 
tota ratio senatus, iudiciorum, rei totius pu- 
blicae commutata est. 
.Hynia 1) co6. animus; KaKt acH3HeHHoe Haqajio 
anima; mens (jwb)' ^ymH (Tta) yMepmnxi 
manes; lares; lemures; larvae; umbrae; bi> ji;ymi 
animo; o*n> ^ymn ex animo; ex animi senten- 
tia; vere; oti> Bceii a. toto animo; toto, ut di- 
citur, pectore (Hanp. amare alqm); 0Tt ^ 
(AymeBHo) paflOBaTbca ex animo hjih vehe- 
menter laetari (ci> ace. c. inf.); orb a. ace- 
jraTb qero alqd cupere et optare; orb a* no- 
3,npaBHTb Koro alcui ex sententia hih tota mente, 
vehementer gratulari; Bceio ayniOH npeaaBaib- 
ca (oT^aBaTbca) KOMy to turn se tradere alcui, 
se addicere alcui, neMy toto pectore alqd am- 
plecti; totum esse in alqa re; multum esse in 
alqa re; oht. npejiaH-b KOMy Bceio aynioio totus 
hih proprius, studiosissimus est alcis; alcui 
totus deditus est; diaropo^cTBo ayum animi 
magnitudo hih altitudo; *rro hhC MHi He no 
flynrfe res non cedit ex sententia mea; res 
praeter voluntatem accidit; hto hho. Taateio 
leatHii. Ha aymi alqd animum meum pungit, 
me urit; me hih animum meum sollicitum 
habet: xpoHyib Koro %o nyoHHH aymn cm. 
Tporaib 2; 6paTb Ha cboio aymy cm. coBicib; 
ohh cnaa a- hih ohh acHByxt fl. B'b symy con- 
cordissime vivunt; omnia sunt inter eos com- 
munia; aynia Moa! (bi oopamemn) anime mif 
noioatiixb aymy (= 3KH3Hb) 3a ^xo hho. vitam 
profundere pro alqa re. 2) nepeu. a) pyKOBO^a- 
m;ee, naBHoe ih^ npn neMt princeps (coniu- 
rationis, rei agendae); auctor, dux alcis rei. 
b) HHaHBHjryyM'b, HeioBfeeb homo; caput (tria 
milia capitum— xpn xucaqn xjurb); BipHaa a. 
homo fidelis; KopLicxoirooHBaa a* homo lucri 
hih quaestus cupidus; = rn.SLM.nhm. CKynofl ne- 
lOBiKi, homo avarus, sordidus; hh aymn nemo; 
null us hih nemo homo; homo nemo; haud quis- 
quam hominum; nemo mortalis; — hh o^hoto 
acHBoro cymeciBa haud ullum animal. .HymeB- 



92 



Rymi&GTbiilL. 



IH'feiicTBinejikkocTB. 



huh nocpe^. gen. animi (mentis), Hanp. animi 
tranqnillitas a. cnonoicr-Bie, dolor— npncKop- 
6ie, sententia— acejiame, perturbatio— BOJiHeme, 
morbus — 6ojrfe3Hb, vires — chjtbi, cruciate — 
MyKii; a. Hacrpoeme cm. HacipoeHie; a. Ka^e- 
ctbo animi vis; xoponiia a. Ka^eciBa animi 
bona; virtutes; artes bonae; xy^Bifl artes ma- 
ke; vitia. Adv. 1) = otb ijuik cm. syma 1, 
cep^e^Ho; £. CKopdiTB o komt>, o ^eMt mae- 
rere alqm, alqd; vero desiderio lugere alqm. 
2) — bt» ayaii animo- 

flynracTHH bene olens; odoratus. flyiiiHTB 
1) 3a^ymmB Koro suffocare alqm hih inter- 
cludere spiritum, animam alcui; cm. Tanme 3a- 
ivinaTB. 2) A&iaTB lymncTBnrb odoribus im- 
buere; unguento perfricare (HaTnpaxb 6jiaro- 
BOHHOio Masbio); 6tiTb Ha^ynieHy unguenta 
olere; oneHt unguentis affluere. JJyniHTBca 
se odoribus imbuere. 

J(yniHBiH aestuosus, fervidus; AyniHo solfervet 
hie aestuat. 

ftyajib cm. noe^HHOKi). 

,ZlJBi6HTBca (o BOJiocaxi) horrere (capilli hor- 
rent). SuSOM-B, CTOflTB ^. CM. AHOHTbCH. 

fliiSii, ciaHOBHTbca na a- erigere pedes prio- 
res; tollere se arrectum. 

^hmhtbcjt f urn are; (iicnycKaTB napt) vapor em 
emittere; abiMamuicfl pa3BazEHBi fumantes 
ruinae. ^bimheih fumosus. XMMifumus; Kiy- 
6iim,mcfl a,, fumi vol amen; 1,. orb noaiapa firnus 
incendii, pi. fumi incendiorum; naxnyib a-momt* 
fumum redolere; 0T3BiBaTBca j-MOMft fumum 
sapere. 

fltipa foramen; = meat rima; BCJiKoe yray- 
6aeme caverna, cavum; yrayoaeme, pbiiBKHa 
lacuna. pHupaBtiH perforate; rimosus. 

^Lixame l)RaKi» % atficiBie respiratio, spiritus. 
2)BHB]xaeMbifiB03 F a,yxi. anima; ya,epa;HBarB 
■a; animam continere; y koio hii6. raiKeaoe &. 
cm. ^HinaTb (Tflate jo); nepeBecm 1,. cm. jryxt 1 ; 
xo nocii^Haro a., ad extremum spiritum; &o 
nocjii^Haro ,n. aaHUMaTbca H3MipeHieMT> Heoa 
in studio demetiendi caeli mori; cb nocafca- 
hjimt, a,, moriens. AiimaTi 1) coO. spirare, 
respirare; animam, spiritum due ere; ia»eio 
a;, aegre spiritum ducere. 2) nepeu. a,. Mine- 
HieMt cupiditate ulciscendi ardere; iBinia Mine- 
HieMt irae minarumque plenus: a,. orHe>ii> 
spocTH summo furore abreptum esse; ,3;. 3,10- 
60H saevire, scelus anbelare. 

JJbiiiijio temo. 

RbKBOJi'h diabolus (y nepKoeu. nucam.). 

,3/feBa virgo; virago (MyjKecTBciiHaa, oTBaamaa, 
Hanp. vT Aurelianensis OpaeaHCKan a,.). W&- 
BHiia puella, virgo; bi> cba3H pfrin nHora,a 
ne nepeBoiHTca, Hanp. oua yMepaa x-nefi: 
18 itTB ilia decessit duodeviginti annorum; 
TaHaEBiob. 3naiHaa a.. Tanaqnil, summo loco 
nata. .D/EBiraii virginalis; nocpea,. gen. vir- 
ginis, virginam. .HtBo^Ka puella; — sohb 
filia. fltBCTBeHHtiH virginalis. 

fliflOBCKin avitus: nocpea,. gen* avi. A*S^ 
avus. 

^■feHCTBHTejcBHOCTi. 1) a) KaKi> abstr., co- 
CToaHie aifiCTBHieibHaro Veritas; natura hih 
rerum natura; cyiiMa, Koiopaa bt. a-oth He cy- 



m,ecTByeTt pecunia, quae in rerum natura 
non est nan non reperitur. b) uaivb concr.^ 
see to, *ito ecTb quod est; res verae; Yerum; 
res; eventus (.nMciBHTeibHoe HacTyniefiie 
^ero, nanp. harum omnium rerum); wh ^-cth 
in veritate; re vera, re ipsa; cymecTBOBaTB 
b:b ^-ctu in re esse, cayqaTbca usu venire; eve- 
nire; Kaivb dbiBaeTii Bt ^-cm id quod res ha- 
bet; He otiTb, He cymecTBOBaib bi a-cth sub 
oculos non cadere; lepiKaxbca a-cth rebus sta- 
re. 2) =n0^JIHHH0CTb CM. 8TO C.IOBO. A*H- 

CTBHTejiBHEiH 1) — npoH3Bojii 1 ani 1 i fi A^fi- 
CTBie efiicax; valens (npoxHB'b wo adver- 
sus alqd); fortis, praesens (o jiiKapcTBt, me- 
dicina); npnHaib ooate %. Mtpti fortioribus 
remediis uti. 2)= BMiiromin noiHyio cniy 
ratus, firmus; Hajr^eatamiH, ocHOBaTeibHHH 
iustus, idoneus (excusatio); dbiTb ^-hbimii va- 
lere, vigere; in usu esse; o 3aK0Hi TaKHte ra- 
tum esse. 3) = hcthhhbiit, (jjaETHMecKif ve- 
rus; nataralis (amor) kih nocpe^;. gen. naturae 
(bpinionis, non naturae malum — ToibKO npe.ii;- 
no^araeMoe, a He jrEHCTBHiejiBHoe 310); ^ 
npe^MeiBi res verae; vera {11.pl. ); naturae 
rerum: ^. atH3Hb Veritas vitae, Veritas: jiioak 
He 3Haioniie A- hh3hk homines expertes veri- 
tatis; HHor^a ne nepeBo^HTca, Hanp. £. hie 
ToibKo npeji;noJiaraeMaji Bofma bellum aut 
belli suspicio. Adv. vere (no hcthh^), revera, 
re ipsa; re (Ha caMOM-b j$jtb\); re et veritate; 
certe, sane, profecto. nimirum (B^pno, KOHe^HO, 
pa3yMteica); h jtfeficTBHTejiBHO et vero, et 
sane, et certe, et profecto, mh: o,iho et (atque), 
enocpejciBeHHo 3a KOToptiMi* b"b TaKOMt cjiy- 
^ai aoiiKHo cjiBAOBaib CKa3yeMoe, Hanp. in- 
terficere eum conatus est et interfecisset (h 
j. yoffii obi), nisi...; k* sk6 (na caMOMt ate 
xkifc) re autem, re quidem vera; ^HCTBHTeib- 
ho? (cb npoHieii) itane vero? (cb yiHBjiemeM'B] 
ain' tu? nacio BOBce He nepeso^Hicji, eciH 
3to noHiiTie jerKo BtrreKaerB 33B npoTHBO- 
noiojKeHia, Hanp. m:o n. (na caaroMi jifazti) 
edb H3H ^xo MoaieTi. obitb quod est aut esse 
potest; hie vult diu vivere, ille diu vixit (a., 

Ha CaMOMB .Tilti npOJKH,TB); HTO X- H CJiyHH- 

iocb id quod accidit;. quod factum est: oho,h;. 
iaKi>, KaKi> tbi roBopnnib est, ut dicis; Karcb 
X- (na caMOMi ^fejii) h ecib ut hjiii sicut est 
(cjrfcjiYH 3a si, etsi, sit, quamvis), Bnpo^. bb 
3T0Mt CJiyqai -an ycMeHin iuior^a npn6a- 
BJiaeTCJi certe mb sane, profecto. Hanp. si men- 
tiris, ut (sane, profecto) facis, cogita te ipsum 
dignitatem tuam dedecorare; eel 11 &. kto he- 
6yj;B, MTOHH^y^Bsi aliquis, si aliquid. ^tn- 
CTBie 1) chocoGIhoctb cir.ia A^ScTBOBaTB ef- 
ficacitas, efficientia; effectus (vis et effectus 
herbarum Cic): vis (coa): = nodyat^eme 
impulsus (o6bikh. bt> abl. sing.): = naiasie 
appulsiis (deorum appulsu somniant homines; 
nimii et frigoris et caloris appulsus); = pe- 
3y.iBTaT , B eventus: dbicTpoe, Me^aeHHoe a- ce- 
leritas, tarditas cveneni, medicinae); ntaeoHoe 
3;. salubritas; hpoh3boahtb ji. cm. r T;ificTB0BaTB 1; 
npoHSBO^HTB TaKoe a., hto... ad earn rem va- 
lere, ut...; ho npon3BO^HTb HHKaKoro a. nihil 
valere. nullam vim habere, cm. TaKate a^h- 



H'fejiaTii. 

+ 

CTB0BaTt2. 2)=^iflcTB0BaHie actio; = no- 
CTynoKt factum; facinus; jpl. acta; actiones; 
res gestae; facta; bo bcext. cbohxt, a. in om- 
nibus, quae agit ran facit; TopatecTBeHHoe tj;. 
sollemne; caerimonia; CBameHHBia £• religio- 
neSj res divinae; npoTHB03aKOHHoe #. , onncaT., 
Hanp. quod repugnat legibus hjeh quod con- 
> tra leges est; o6pa3t #. ratio; = noBe^e- 
Hie mores; HecnpaBejuraBLiH o6p. a. iniuria; 
tbi O£o6piniib moh oop. %. id quod facio me 
factum meum probabis; oco6. a) flBficiBie 
Bt ^paMi argumentum (fabnlae); actio; ac- 
tus (OT^tjIBHLIH aKn). b) BoeHHoe £. cm. 

cpaaceHie; BoeHHLia xMctbih res bello geren- 
dae oh gestae, bt> cbh3h pirn npocTO res 
gerendae, res gestae; HaiHHaTB BoeHHBia a. 
initium facere armor um,hostilia facere, audere; 
npeKpamaxB b. fl. ab armis recedere; ynpa- 
BjHib BoeHHtiMH a. bellum administrare. #*£- 

CTBOBaTtl) =npOJIBJ[HTB £[feaTe .TBHO CTB 

agere, facere (bene, male, prudenter); bt» 
npoTirBonojr. k:b 6e3AiffCTBiio n ciOBaMT. agere 
alqd (agere 6e3t sonom. tojibko bt, inf. eik 
gerund.): facere (plurimum facere, minimum 
de se loqui); %. 3a Koro opera sua alqm iuvare, 
adiuvare; (b-b BoeHHoivrB aM) rem agere, ge- 
rere; flificxByioniee jihuo persona. 2) = npo- 
h3bo^htb jtiiHCTBie vim habere; (o irfc- 
KapcTBi) proficere; He a. nihil valere, nullam 
vim habere; irritum, frustra, inutilem esse; 
xopomo, Bpe^Ho £• prodesse, nocere; foicxpo 
^McTByiorniH ( o jriKapcTBax'B) praesens; me- 
flseHHO, cjra6o ftMcxnyioiiim tardus, lentus; le- 
nis; #. Ha mo efficacem esse ad alqd, ckjtbho 
magnam vim habere in, ad alqd; Ha Koro (= 
npoH3BOAiiTb Bne^axjiiHie) alqm hjth alcis ani- 
mum movere, commovere, (=no6ysK,naxB) alqm 
impellere; opaiopx, raKt' jrMcxByexB Ha vmbi 
; (cep^ua) jHo^en, qxo... orator ita per hominum 
animos peragrat, ut...; BcsiecKHJHH cpe.a.CTBainr 
CTapaTBca no.zi.ii CTBOBaTB Ha m>e m6o cep;me 
versare in omnes partes alcis animum; hto 
hh6. ^tficTByeTi Ha Koro alqd valet apud 
alqm; hxo hho\ pa3jmHHo aMcxByeTT. Ha MeHa 
alqd varie me movet; varie ai'ficior alqa re; 

HTO HHO. ^MCTByeTl Ha MeHH OHeHB OOOJpJIIO- 

hihmi, oopa30Mx alqd mibi alacritatem sum- 
mam affert, yxoMjjiioniHM'B o6p. (HayincTBeH- 
hbih citibi) alqd languorem affert ammo; hto 
hh6. Bpe^HO aMcTByexx, Ha hto alqdcorrum- 
pit alqam rem; CBoeio p£hbio AMciBOBaxB Ha 
HBe HacipoeHie oratione moderari alqm. 
fltjraTL 1) agere UiuJCiBOBaxB); facere (npo- 
h3bo^;htb, co3,naBaTB, alqd ex alqa re); confi- 
cere (cjriiaxB); efficere (catart, ycxponiB, 
OTHacTji ci) yKa3aHieMt Ha npraoaceHHBiu xpynB 
h xpy^HociB pa6oTBi); (o xyaoaraHK*, peaie- 
cjieHHHKi) fabricari (navem, gladium), confi- 
cere (anulum, pallium sua manu); creare (co3- 
^aBaiB, oco6. o Bori h npHpo,a,i); a. mmoctb, 
BHffB m. mmoctb 2, bh3,x» 1; ^ ynpeKi, 
oniHSKy cm. ynpeKaTB, omH6aiBca; j;. npe^jio- 
aceHie, necTB, pacnopaateHie, o^ojriKeHie s t. n., 
cm. 3th cym;.; npH_noMom;H aeHeri Bee mo«- 
ho cufeiaTB pecunia omnia effici possunt, ni- 
hil non effici potest; oh-b ymea* nn^ero He 



p;*jieHie. 



93 



c^jraBi re infecta abiit; ^to mite ^.? quid 
faciam? quid agam? a ne 3Haro, ^ito mh4 ^ 
quid agam hjh faciam, nescio: consilii inops 
sum; quo me convertam, nescio (Ky^a mh£ od- 
paTHTBca); owh He 3Hae:rB, wio ^. oti> pa,a;o- 

CTH CM. pa^OCTB, CM. TaKffie BHt; qTO mh-b c^ 

HHMt a.? quid hoc, illo me de hoc, de illo 
faciam? ^ito cb to5oh c^jraroTi? quid de te 
fiet? ^ito tbi aiaaemt? quid facis hjih insti- 
tuis? piace quid agis? hto ryrB .a;.? quid fa- 
ciendum est? tjtj> Henero 6oiBme & actum 
est; acta, transacta sunt omnia; Bee #. pa^E 
y^tOBoiBCTBia omnia ad voluptatem referre; 
K. "mo &xa. Koro iuvare alqm in alqa re; Bee 
^jia Koro omnia consilia et omnem operam 
suam ad salutem alcis conferre; alcui non 
deesse; st Bee cxb-jiaxb rix Te6n omnia in 
te a me perfecta sunt, quae ad commodum 
tuum pertinerent; ,s,jh Eoro hho. h He xot^tb 
h He mo^ib HH^ero c^iaxB alcis causa nee 
velle nee posse; umeio He ^. nihil agere; 
MHfc He^ero ^. nihil habeo, quod agam; otx- 
He^ero %. ad tempus fallendum; ^kiaTB xaKi,, 
tito, ixo ne facere, ut, ut non. 2) #. koto, 
^iTO HtMi), EaKHMt facere, instituere (Hanp. 
alqm heredem Haci^HHEOMi, tutorem oneKy- 
homi); Eoro KOHcyjioM-B alqm facere, efficere 
consul em; npeABo^irxejreMt alqm ducem facere; 
napeMfc cm. uapB; ct npumiam. odBiKHOBeHHo 
reddere, npnieMi. npeioiym- HMiexca bt. Bn^y 
nepeM-BHa npeatHaro cocxoaHia, TaKB alqm fe- 
licem, divitem, iratum, mitem, alqd facile h 
t. n., itinera infesta, loca tuta ab hostibus; 
Bi) pass, ace He reddi, ho fieri; %. hto B03- 
MoatHBiMB, neB03MoatHBiMB cm. am npHiaraT. 
3)^;. u3BKoro hxo, Hanp. H3T. Eoro opa- 
Topa alqm ad dicendum instituere; H3T. koto 
HejoBtEa, o6pa30BaHHaro nejioBiBa cm. nejio- 
Bfei>. ^tjEaTBca fieri (Cicero consul factus 
est; alqs ex mendico dives factus est H3i> hh- 
maro 6oraqeMX>); evadere (cb yKa3aHieMT> na 
Tpy^HocxB); exsistere (aBJiaxBca, co6. u ne- 
pen.)\ HHor,na npocTBurc, tjl. esse, Hanp. im- 
prudens suus ipse accusator fuit (culia-ica , 

CTa,lI> CBOKM-B COOCXBeHHBlMX. OOBHHHTeJieMT., He- 

BtpHo obijo 6u factus est); = cxaHOBHTBca, 
cxaxB esse coepisse, Hanp., %. cxapHKOMx. se- 
nem esse coepisse; senem fieri; HHor^a xiaro- 
iaMii Ha escere, Hanp. senescere; calescere; 
apyTHMH rjarojiasra n odopoTaMH, Hanp. ^. 
rop^BiMB superbire, aBHBiMx., OHeBH^HBOix. ap- 
parere: ohti c^tiajca b^hkhmx, yneHBBix. ma- 
ximam doctrinam assecutus est hjh sibi com- 
paravit; c;rjuaxBca hhiuhmb ad mendicitatem 
redigi. 

fttaeiiie divisio; partitio; raaroaaMH. ^jth- 
moctl di vidua natura alcis rei. ^jihmbih: 
dividuus (o xliaxx>); quod dividi potest. #*- 
jthtl, pa3^JiaTB 1) Boooine dividere (Gallia 
est omnis divisa in partes tres; vicus in duas 
partes flumine dividitur); & Ha copa3MipHBia 
nacTH partiri (provincial, officia inter se); pa3- 
flkraiTB _ (flpotfHTt) cboh BofcEa copias suas 
diducere; £., pacnpe^jiaTB Ha^eacam,uMi. 00- 
pa30Mt, copasMipno distribuere; discribere 
(populum censu, ordinibus, aetatibus— no ,io- 



94 



RtJIO. 



CTOflHiio, no cocjioBmM'B, no B03pacTaivrB; ter- 
rain in regiones, iugera in homines, annum in 
duodecim menses); copasM-fepHO fl. Meatfly he- 
ckoibkhmh dispensare; (pa3ciKaiB) secare 
(alqd in partes; causas in piura genera); pa3- 
flfeiHTB chjeh HenpiflTeja copias hostium dis- 
tendere (He AaBaTB coeflHKHTBCii); ^= pa3-BeflH- 
HflTL distinere (legiones magnum flumen; h 
nepeu. duae senatum sententiae); dirimere 
(castra, urbs numine dirempta); cm. Taitme 
OTfltiaTb; fl. Mem,ny cgooh alqd inter se par- 
tiri, dividere, dispertiri. 2) fl-, pa3flfcjiflTB<iTO 
cl k t m i> dividere, partiri alqd cum alqo; im- 
pertiri alcui alqd hih de alqa re (yflfcuiTB 
KOMy hto); alqd communicare cum alqo (flfciaTb 
*tto, noiL30BaTbca v$>wh coooina c& n&wb); 
. owh pasflBiaerB co mhoh BCflKyio y^acTb eum 
habeo omnium fortunarum socium participem- 
que; omnem fortunam mecum subit; a jtbjho 
ct» to6oh paflocib n rope omnia mihi sunt 
tecum consociata; fl. cb kt.m-b onacHocrK, He- 
c^acTie pericula, res adversas partiri hih 
communicare cum alqo; a- cb . kbmi> c^acTie h 
HecnacTie bona, mala tolerare, ferre cum alqo, 
HeciB n cjraBy gloriam et honorem communi- 
care cum alqo, bc£ pafloCTH atH3HH omnibus 
in vita commodis dum alqo frui; pa3fliiflTb 
m>e MfffeHie alcis sententiam hjih opinionem 
sequi, alcui assentiri. ^■BJtHTtca, pasflfciflTBCH 
dividi (flumen in duas partes); nepeu, = pac- 
xoflHTbca b'b mh£huix , b discedere (Ha flBfc 
iiapTin in duas partes); TaKB Kaira MHima 110- 
fleft pa3flijiHJiHCB variatis hominum sententiis; 
fl., nofltiHTBCH CB rikwh vkwb dividere, partirf 
alqd cum alqo; impertiri alcui alqd, de alqa 
re (yfl-BiiiTB KOMy HaflieatainyK) ^acrb); alqd 
communicare *cum alqo (fliiaTB hto coooraa 
cb i&m*); vocare alqm in societatem hjih in 
partem alcis rei; alqm sibi socium alcis rei 
adiungere; alqm socium habere alcis rei; cm. 

TaKJKe flEIHTb 2 (MTO CB K^Mt). 

JJ&JLO 1) 3aHHTie. paCoia res (Boo5m,e 
npepi. 3aHflTifl); negotium; occupatio (3ami- 
Tie); opus (pa6oia); opera (CTapame, xpyflB, 
b:b co6npaT. cMBicii, Hanp. distentus opera— 
fltjiaMH, opera fabrilis iacet — flT>ia nioxn); 
officium (flijio no ciyatoi, floiatHocTH); munus 
(nopyqeuHaji floiatHocrB); provincia (upyri. 
fliHTejiBHOCTH); ratio (nummaria, rationes pri- 
vatae, publicae); BaatHoe fl. res maior, He- 
BaatHoe, MaioBaatHoe res parva, minuta; moh 
flOManiHifl, ceMetHBiH fl. res mea familiaris; 
rocyflapcTBeHHLia fl. cm. TocyflapcTBeHH&ifi; 
qBe hh6., Moe, TBoe fl. cb neonped. uan.i. alcis, 
meum, tuum est hjih officium est, TaK&e alcis, 
eius proprium est et inf.; bto He Moe fl. hae 
non sunt meae partes, hoc meum munus non est, 
hoc non ad me pertinet; npHHHMaTBca, 6paTB- 
ca 3a fl., npncTynaTB m-b flkry cm. 6paTbCH 3, 
npncTynaTB 1, b; okohhhtb, hokoh^htb fl. ne- 
gotium obire hjih exsequi, conficere, expedire, 
explicare; Becra fl. negotium gerere, (no no- 
pyiieHiio m>e hh6. fl.) alcis rationes explicare; 
BecTH cboh fl. negotium gerere, xopomo sui 
negotii bene gerentem esse; hm^tb a., y koto 
hh6\ edb fl. negotium habere, in negotio ver- 



P/feJIO. 

i 

sari; occupatum esse; negotio implicatum esse; 
alqd agendo occupatum esse; hmt»tb flfcia bi 
npoBHHiiiH in provincia negotia habere; hmbtb 
fltia cb k^mt. hk6. ratione cum alqo coniunc- 
tum esse; mihi est commercium cum alqo; 
alcui res hjih negotium est cum alqo; hm^tb 
fl. cb liarB hh6. versari in alqa re; maTepiajit, 
cb KOTopbiMi. mskerh fl. $HJioco(f»ia haec quae 
sunt in philosophia: Cb hhmh ctojibko flkjia, 
qTo... cum his tantum negotii est, ut...;y itoro 
hh6. mhoto flfcjia (ntJTB) occupatissimum esse; 
multis negotiis hih occupationibus implicatum 
esse hjih distineri; negotiis districtum esse; 

3aHiITBlH, 3aBaJieHHBIH fltiaMH CM. 3aHHMaTB 2, 

3aBajiHBaib; He hm^tb flijia, 6biTb 6e3i flfejia 
negotiis vacare, vacuum esse, vacare munere, 
otiosum esse; Kanoe y Te6& Tjrb fl.? quid tibi 
hie negotii est? noi3flEa no flftjiaM-B *iter obeun- 
di negotii causa susceptum; naira o6ctohti> a.? 
A. ooctoht-b xopomo. xyflo, HHa^e, cm. oSctohtb: 

fl. flOHIJIO flO TOrO CM. flOXOflHTB 2; flaTB flfcjry 

Apyrof o6opoTT>, TaKofi oSopoit, ^to... cm. 060 • 
poTfc 5; xoat* flijia, nycTHTb fl. bi xoax cm. 
xofl'B 2; ynoTpe6jiflTb ^ito bi fl. cm. ynoTped- 
ijitb; 3a mhoh a. He CTaHeTT) cm. CTaTB 2; b^ 
vewb fl.? quid rei est? KaKi 6yflT0 Tyn> fl. b'b 
coBiTi, a He... quasi vero consilii sit res ac 
non...; B'B aiOMt Bee fl. hoc caput rei est; hue 
omnia redeunt; axo BOBce He othochtch Kb 
flijiy hoc nihil ad rem; fl. HfleH. vewb hh6. 
agitur de re (=piHB Hflexi. ^eM-B hh6.), 
agitur alqd (nanp. caput meum atH3HB moh b'b 
onacHociH, a^jio Hfleit Moea acn3HH); 3Toro 
HejiB3H CKa3aTB, Korfla fl. HfleTT. flo^pofliTein 
hoc in virtute dici non potest; 1. HfleTi. 
TOMt, ^itoSbi... id hih ea res agitur, ut..., id 
agimus hih molimur, ut. 
2) .HiflHie, nocTynoK^ factum (CfliiaHHoe); 
facinus (saa^HTeiBHoe, Baatnoe fl., iam;e xy- 
floe): opus; cToromee 6oibnioro Tpyfle labor 
(multorum mensium); xopomia, floSptin fl. recte 
hjih honeste facta, b'b xpncTiaHCKOM'B CMBicife 
cioBa bona opera; ciaBHoe, HoxBaibHoe fl. 
bene, recte factum, egregie hih egregium fac- 
tum; facinus praeclarum; fliia facta; res ge- 
stae, gesta (n.pl) h npodo res (oco6. BoeH- 
HBie noflBHrn); res gerendae; acta; cjiaBHBia, 
noxBaiBHBia fl. Taicate laudes, decora; flypnBiii, 
A. male facta; no30pHoe fl. probrum, flagitium; 
coBepmHTB fl. facinus- conficere, edere, flypnoe, 
no3opHoe fl. facinus, flagitium, scelus commit- 
tere, admittere, perficere; ^ito hho. ecTB fl. 
Hero hh6. alqd fit alqa re (fato, casu); hto 
IlHearopy Ka3aiocB flkioMt BeiH^aHmef My- • 
flpociH quod summae sapientiae Pythagorae 
visum est; CHHTaTB hto hh6. jrfejioM'B Beimaa- 
mef floSpocoBicTHOciH in alqa re religionem 
ponere; noacap'B obiii* flijioM-B ciy^aa, a ne 
BparoBt fortuitus nee hostilis ignis fuit; bto 
He Moe fl. (He mhoio CfliiaHo) hoc non a me 
profectum est; Ha flfcii, Ha caMOMB fliii 
cm. flMcTBHTeiBHo; He Ha ciosaxt, a Ha flfc- 
ife non verbis, sed re; Ha fliii flOKa3aiB hto 
hh6. cm. AOEa3biBaTb; 3a fliio, no flijiOMi 
iure, merito; to h fltio identidem, cm. TaKate 
6e3npepBiBH0. 



JI/fcTeHfcinnb. 

3) CBfl3t, oTHoineHie, Hanp. Mirfc &o axoro 
h£tb HffKaKoro j. id nihil ad me attinet, haec 
res nihil ad me pertinet, nihil mea interest 
hjih refert; Kanoe mhx, xo axoro #.? quid hoc 
ad me? quid mihi cum ilia re? quid id mea 
interest hk refert? hto MHfc 3a flijro 3,0 xeoa? 
quid mihi tecum est? a cb hhmb He hm£io hh- 
KaKoro a. nihil mihi cum eo rei est; He xo- 
rfeTb hmbtb cb k-emb hho\ miKaKoro 3. alcis 
aditum sermonemque defugere, nihil alqo uti, 
cb i&wb hho. abhorrere ab alqa re; hmbxb 
X- cb k£mb hho\ ratione cum alqo coniunctum 
esse; alcui res hjih negotium est cum alqo. 

4) ,3/EJia = aKTti, 6yMarn, cm. aKTB. 

5) Cy,a;e6Hoe x. lis (xaatoa); okb cyneSHoe 
npoH3BO^;cTBo actio; cy^eSHoe j&io causa, res; 
rpajKaaHCKoe, yrojioBHoe x- cm. 3xh npumi.\ 
b3hib Ha ce6a sememe jrijia causam suscipire, 
recipere, ad causam aggredi; accedere; HaqaxB 
&. litem instituere, lege agere, npoxiiBB Koro 
litem inferre alcui, in alqm, litem alcui inten- 
dere; alqm in ius vocare; necxn, hmbtb jl cb 
KiM-B cm. cyjiHXBca; BeciH ji. (o6b ajiBOEarE) 
causam agere, agere apud iudices, causam 
hjih litem orare; Becxn ™ jihoo x- causam al- 
cis agere hjih tractare, defendere, alcis patro- 
num esse; BecTE cBoe a- litem suam facere; 
BBiHrpaiL x- litem hjih causam obtinere, causa 
hjih iudicio, judicium vincere; noxepaxB, npo- 
nrpaxB a. litem oh causam amittere, perdere, 
causa hjih lite cadere, in causa concidere h 
npocTO concidere; oxKa3axBca oxb jrkia (dpo- 
chtb) causam deponere, a causa recedere, 
causa mh lite desistere; causam susceptam 
affligere (oob ajiBOKaxx,). 

6) B e h h e, p a t h e ji.. cm. BoeHHtifi; 3aBa- 
3BiBaTB x- CB HenpiaxejieMB cm. 3aBH3BiBax£ 2; 
= cpaateme cm. cpaateHie: nponcxojiHJio acap- 
Koe x> acriter pugnatum est; cm. TaKace atap- 
Kift 2; 6litb, ynacTBOBaxB bb afcifc pugnae in- 
teresse. flfijanuu 1) tojihbih, xopomift 
idoneus (homo, accusator, defensor); bonus (mi- 
les, dux, artifex); dignus arte sua, artis suae 
•Deritissimus (xopomo 3HaK)iniH CBoe jtbjio); 
.uculentus (3HairHxeJiBHbiH, xopomifr, scriptor, 
oratio); x- qeaoBta, vir frugi, vir fortis ac 
strenuus. 2) = yMHtifi, pa3yMHBifi sapiens, 
prudens; scitus (scitum Mud Catonis est H3- 

BtCTHafl MBICJIB KaxOHa). 3)=rBtpHBIH, OCHO- 

BaTeiBHBig cm. 3tr cjiOBa. Adv. prudenter. 
sapienter (yMHo, pa3yMHo); recte, vere (Bfcp- 

HO, OCHOBaieJIBHO). 

flfereHHmi pullus; fetus (co6upam.~ jrBreHBi- 
ihh); partus (= poacjieHHoe); ea quae pro- 
creata sunt; ea quae bestiae procreaverunt; 
atHBOXHBia xaKB jhoohxb cbohxb jj-rneH, to)...' 
bestiae ex se natos ita amant, ut... ^th cm. 
Ahxh. fltToydiHCTBo parricidium liberum 
™ filii, filiae. ,a/BToy6iHH.a parricida libe- 
rum hjih filii, filiae. fliTCEia 1) (no B03paciy) 
puerilis; = HeBHHHtiH, HeHcnopHeHHBii inte- 
ger, incorruptus; j. npocxoxa *innocentia m 
integritas puerilis; &. jhoGobb (kb pojraxeiaMB) 
amor in parentes; pietas erga parentes (erga 
matrem, patrem); caritas parentum; a- bo3- 
pacTB infantia; pueritia; aetas puerilis; a. ro^H, 



flsTejii*. 



95 



JTBra anni infantiae hjih teneri, anni pueriles, 
aetas puerilis, pueritia; bbihth H3B ^ jrhrh, 
js,. B03pacTa cm. bbixo^htb II, 3, a; x- CKa3Ka 
fabula puerilis; fabula nutricularum (pa3CKa- 
3BiBaeMaji HflHen); %. nrpa lusus infantium hjih 
puerorum; oblectamentum puerile. 2) = pe- 
6^HecKiH puerilis; ineptus (HeifinHfl); % bbi- 
^ymta res ficta pueriliter. Adv. pueriliter. 
^4tctbo infantia (MjaaemiecTBo); pueritia, 
aetas puerilis (oipoqecxBo): paHHee &. nep- 
BBie rojrBi A-Ba prima infantia; infantiae ini- 
tia; cb A-Ba a pueritia; a puero, a parvo oh 
a parvulo, ab adulescentulo; (o h-eckojibkhxb, 
hjh ecjiH kto hh6. o ce6i roBopnrB bo mho- 
aceciBeHHOMB Hzcaii) a pueris, a parvis hih 
a parvulis; a primo tempore hjih aprimis tem- 
poribus aetatis; cb paHHJiro a. a prima in- 
fantia; a teneris, ut Graeci dicunt, unguiculis 

BBLXOAHTB H3B \-B2i, CM. BBlXOJtHTB II, 3, a. 

fltaHie factum (caiiaHHoe); facinus (3Ha^H- 
TejBHoe, BejiHKoe, BaatHoe ji,., xopomee, ho na- 
me xyaoe); opus (Tpy^B); npeKpacHoe, cjias- 
aoe x. bene, recte factum, egregie hjih egre- 
gium factum, facinus praeclarum; cjiaBHBw 
Aifmm TaKace laudes, decora; jriaHia facta, res 
gestae, gesta (n. pi.). .HiaTejiBHocTi, actio 
(AificTBOBaHie); opera (ipyaB, cxapanie); ot- 
pnuaiB BCflKyro fl. 6oroBB deos omni actione 
spoliare; industria (Tpy,a;oiK)6ie); navitas (peB- 
hocxb, ycepji;ie); assiduitas (ycHAHHBociB); se- 
dulitas (3a6oxjiHBocxB, xiohoijihbocxb); KpyrB 
^-cxh cm. KpyrB 2, b; «. ,nyxa, yia animi agi- 
tatio hjih motus; animi exercitationes; eojih- 
TMecKaa jj;. cm. nojiHinqecKift; JiHTepaxypHan 
X- scribendi studium; HanpflaceHHaa &. labor; 
oneHB Hanpaac. %. summa industria; ocxaHaB- 
JiHBaTB, npepLiBaTB ^bio jj. alqm a rebus ge- 
rendis avocare; nogyatJuaxB Koro kb jj;. alqm 
ad agendum impellere, ad studium et laborem 
incitare, kb HanpaaceHHofi, ycHJieHHOH jj;. in- 
dustriam alcis augere, acuere alqm (alqm 
otium et solitudo); animum ad rem gerendam 
maiorem facere; o6HapyacHBaxb 66jiBmyio r. 
plura agitare; nocBamaxB cboio jj;. neMy ver- 
sari in alqa re, studium conferre in alqam 
rem; bcio cboio jl cocpeaoTOHHTB Ha neMB 
studjum conferre in alqam rem. ^taTezt- 
hbih actuosus (ji^HCTByroniifl, npoaBJiaiomiHca 
bb irMcxBin; ho iojibko bb coe^HHeHin cb 
animus, vita); (Tpyaojnoo'HBBiH) industrius; 
(peBHOGXHBifi) navus; (ycHJiqiiBBifi) assiduus; 
(HeyTOMHMbifi) impiger; (npoBopHBifi) strenuus; 
(3HepraxiHbiH) acer; oieHb «. (o xisnfc) summi 
laboris, insignis industriae; 6htb ^-hbimb bb 
cbohxb 3apaxiaxB, bb AOJtatnocTH in rebus ge- 
rendis acrem et industrium esse; negotiosum 
esse; npHHHMaxb x- y^acxie bb hgwb alcis rei 
adiutorem esse. Adv. naviter, impigre, strenue; 
cb nanpaateHieMB bc^xb chjib enixe. 

flioatHHa duodecim; jjbx, r. quattuor et viginti; 
no .h-hx, duodeni. flioasHHHBiH nepeu. == 
o6biKHOBeHHbit mediocris (homo); unus e hjih 
de^multis; x- rojiosa ingenium mediocre. 

Aiohmoblih digitalis. flioHMi digitus; uncia. 

fla^a patruus (opaxB oma); avunculus (6paiB 
Maxepn). 

flaiejEB picus. 



96 



EBaHrearaeTi*. 



EpJIBlK1». 



* 



E. 



EBaHrejracTfc euangelista (uepKoeu nucam.). 
EBaHreJiie euangelium (uepnoeu. nucam.); 
*doctrina hjih praecepta Iesu Christi. EBaH- 
rejiH^ecEiH euangelicus (nepKoen. nucam.). 

E,n;Ba 1) = ci> TpyjioMt vix (othochtca kb Be- 
nin, KOTopaa no^TH HeB03MoatHa); aegre (ot- 
hochtca kb irMcTByK)iii.eMy Jinny, KOTopoMy 
hto hh6. noHTH HeB03MoatHo); non facile; chjib- 
nie male; e^Ba-Jin vix; nocpej*. videri non, 
Hanp. ejpa jih oht. npiaen. is non venturus 
esse videtur; Tame nocpe,a,. vereor ut hjih ne 
non..., non verendum est, ne.., 2) o BpeMe- 
Hsvixdum, vix tandem; e a b a— naKi> (Bapyri.) 
vix— cum (ct> indie); vixdum— cum; commo- 

dum — cum. 
EAHHHija unitas. Eahhhhhhh singulars. 
E,n;HHo6oatie *unius dei cultus. EflHHOBJia- 
CTi&TejLh dominus; rex, princeps; xaiuKe oee- 
caTeibHO qui solus regnat. EfliraoBjracTie 
imperium singulare, singularis potentia; unius 
dominatus; regnum, (HeorpaflH^eHHaa BiacTb) 
dominatus. EflHHOBpeMeHHBiii semel cb co- 
OTBiTCTByiomtrM-B partic.^ Hanp. datus, factus. 
EflHHOBfepeij;* eadem sacra colens; iisdem 
sacris addictus. EaHHorjracie consensio, 
consensus, concentus, (e^HHO^ymie) conGor- 
dia. EflHHorjiacHi.ra consentiens, constans; 
e-HHMi) H36pameMi cunctis (populi) suffrages; 
eij. MHiHie consensio, consensus; eii,. pimeme 
consilium communi consilio captum; ceHara 
npHHHJu. e,n. ptaeme cm. ejiEHoniacHo; e-HtiMt 
piniemeMi) communi consilio. Adv. communi mh 
summo omnium consensu; consensu; omnibus 

" sententiis, per omnium sententias (condemnari, 
absolvi, creari); cunctis populi suffrages; e^. 
pimaTB, wo..., mtoGbi... ad unum omnes hie 
ita ut ad unum omnes consentiant, decernunt 
ut hjth c% ace. c. inf.; es. piinaTB, nocTauo- 
BiiflTB ito he6. communi sententia statuere 
alqd, BoftHy consentire bellum ran ut bellum 
fiat; ejs,. oflotfpjm, qxo una voce mi consensu 
approbare alqd. EflraoaepseaBie, — ®aB- 
hhh cm. eAHHOBiacTie, MOHapxHiecKift. Eah- 
Hoaymie concordia; consensus, consensio; 
conspiratio et consensus; nojraoe e^;. dpaTBeBt 
fratrum consensus conspirans ac paene con- 
flatus. EflHHOflynraiiH concors, concordia 
coniunctus; consentiens; e«. pimenie consen- 
sus; cm. xaKHce e^HHonacHtiH, corjiacnBii . Adv. 
concorditer; coniunctissimo animo. E^hho- 
ateHCTBO monogamia {%epKoen. nucam,). 
E^HHOKpOBHUH consanguineus; consangui- 

. nitate propinquus, sanguine coniunctus. Eah- 
HOMUCJieHHHH consentiens; voluntate simi- 
lis. EflHHOMiicjiie consensio, consensus, con- 
centus; conspiratio (omnium bonorum). Esh- 
HOMHmjieHHHK'B qui in eadem sententia 
est; b-b nojizTnii/ OTHomeHiH qui idem de re 
publica sentit, b% CBA3H pfrffl raKace toibko 
qui idem sentit; qui -eadem consilia sequitur, 
moh, tboh e-KH mei, tui similes hie npocro 



mei, tui; 6bitb e-KaMH idem sentire; o HfccKOJiB- 
khxi> consentire inter se : in eadem sententia 
esse, bt> hojihth^. OTHom. idem sentire cum 
alqo, alcis consilia sequi. EflHHOiuieMeH- 
HHKt meae, tuae gentis homo; pi eiusdem 
gentis hjih nationis homines; ab eadem^ gente 
hjih stirpe oriundi. EffHHonjreMeHHHH eius- 
dem gentis hjih nationis; ab eadem gente hie 
stirpe oriundus. EflHHCTBeHHBra l) co6.~ 

O^EH-B (TOJIBKO) M1US HJIH SOlUS (TOJIBKO B'B 

coejHHemH gt> filius, filia Tame unicus); 
singularis (numerus). 2) nepen. e^. bt. CBoeM-b 
pojrfe = otjih^hbih singularis. Adv. solum, mo- 
do (toibko); nocpeA. solus, unus, Hanp. tbi es- 
3to 3HaemB tu solus hoc nosti. Eahhctbo 
unitas; oobikh. nocpeii;. unus hjih iipyrHMH 060- 
poiaMH. nanp. bl cTHXOiBopeHiE soihcho 6bitb 
coSjiiosaeMO e^. carmen sit unum et simplex; 
vb CTHXOTBopeHiH co6iio^;eHO eja;. ^tftcTBia 
omnes carminis partes inter se aptae colliga- 
taeque sunt hih cohaerent, totum quiddam 

efficiunt. 
Eatero^HHH annuus (eatero^HO coBepmaiom;iE- 
ca, labor): anniversarius (eaceroflHo hobto- 
paK)m;iHCfl). Adv. quotannis; singulis annis; in 
hih per singulos annos. EjKewaeBHHH coti- 
dianus; ( npo^ojEacaiomiiEca n,ijiBiH .neHB h B03- 
BpaiAaiomiHCfl KamiBif ^hb) diurnus; omnium 
dierum; quo cotidie 1 iitimur. Adv. cotidie; vb 
Kaat^Bifi ot^bjibhbth aeHB singulis diebus; bo 
Bci ^hh omnibus diebus. 

EmejEH cm. ecaH. 

UaceMHHyTHHH cm. nocTOflHHBifi 1. Adv. in omni 
puncto temporis; nullo puncto temporis inter- 
misso (6e3npepBiBHo); identidem (mhoto pa3i» > 
HeoAHOKpaTHo). EaceMtca^HBiH menstruus 
(KamABifi Micaui* noBTopaBom;ifeH, oahhi Mi- 
chui. npoi;ojimaK)m:iHca). Adv. omnibus mensi- 
bus; in singulos menses; in mense, in mensi- . 
bus (bis, ter flBa, Tpn pa3a e'aeM.). EaceHe- 
^jibhbih -qui singulis hebdomadibus fit. 
Adv. *singulis hebdomadibus; octavo quoque 
die. Eate^acHLiH singulis horis cb no^o- 
jiiflmEM'B partic, nanp. factus, datus. Adv. sin- 
gulis horis; Kaswrfi pa3i. no HCTeqeHia ^aca 
singulis interpositis horis; bo bce nacBi om- 
nibus horis. 

EaKt erinaceus. 

Eh Bory! ita me deus iuvet hjih adiuvet, amet! 
pro dei fidem; hercule, mehercule. 

Ejeobhh abiegnus. Ejib abies, abietis arbor. 

EmkIh capax, spatiosus, amplus. Emkootb ca- 
pacitas, amplitudo. 

EnHCKoncKin nocpeji;. gen. episcopi, episco* 
porum; y uepnoeu. nucam. episcopalis. Eira- 
CKont episcopus. 

EpecB haeresis (uepnoen. nucam.). EpeTHM 
haereticus (uepnoen. nucam.). EpeTH^ecKiH 
haereticus (mpnoen. nucam.). 

EpjiiiKB (Ha oyTBuntfO pittacium hie charta 
alligata; nota. 



Ecjih. 



Em,e. 



97 



JUcjih si; HHoryia yciOBie mojkho snpa3HTB co- 
spameHHo nocpejj;. partic, Hanp. non potestis, 
voluptate omnia dirigentes (= si dirigitis), 
aut tueri aut retinere virtutem; pietate adver- 
sus deos sublata (si sublata est) fides etiam 
et societas generis humani tollitur. a) eciz 
He nisi = ecin He npejinoioatHTB, hto.... hjih 
HCKiKraaa TOTb cjiynaft, ^to..., Hanp. homo 
unjser est, nisi virtutem col it = 3a HCKiio*ie- 
HieMt Toro ciynan, hto oht. htwi-b ao6poa.; 
si non bboahti. npejpioioaceHie yTBep^HTeiB- 

HOe, BTi KOTOpOMt OTpiUjaeTCfl TOJIbKO OtfHO 

jcaicoe Had. noHflTie, = ecin npe^oioatHTb, hto 
He..., Hanp. homo miser est, si virtutem non 
•colit ecin npejinojioacHTB, hto owb He hthtb 
{Heno^HTaHie). Ecih nocii yTBepaHTeiBHaro 
yciOBia noBTopaeTca tott> me riaroi'B cl 
OTpnnaHiearb, to (a) ecin ne nepeBojjffrca 
Hocpe^. si non; ecin ace naroiB He hobto- 
paeTca, to bm. si non roBopnTca si (sin) mi- 
nus, sin aliter (ecin ace ht>ti>, a ecin ht>tb, 
a He to); ecin He— to no KpafiHefi Mfcpi 
si non — at hih tamen, certe, at tamen, at 
certe (educ tecum si non omnes, at tamen 
quam plurimos). b) eciH ace, a ecin sin, 
sin autem, si autem, si vero. c)ecia toibko. 
sciHBOodme si modo (bbojjhtb orpamrae- 
Hie, Hanp. deligat populus, si modo salvus 
esse vult, optimum quemque). d) eciH yace 
si, si quidem, bbo^htt. He ctoibko yciosie, 
ckoibko npHHHHy, nanp. nos vero, si quidem 
in voluptate sunt omnia, superemur a bestiis. 
e) h xaicB (no ceiny, a hotomv) eciH quod 
si. f) eciH, MoateTi> 6*bitb, si forte, g) eciH 
kto HHdyjjB, eciH *ito HndyflB si quis, 
si quid; eciH Koraa HHdyjjB si quando. 
h) ecjin jiaace, ecm 6bi a a ace etiamsi h 
npocTO si; ho a a ate ecm (6bi) quod si. 
i) o eciH 6bi! utinam, ut cl conj.\ o eciH 
6 u He utinam ne cb conj. 
EcTecTBeHHOCTt Veritas (hcthhhoctb), simpli- 
citas (npocTOTa). EcTecTBeHHBifi (conacHBifi 
ct> npnpojxoH, oTHocam,iHCfl kb npHpoAT.) natu- 
ralis hih nocpe^. gen. naturae (Hanp. historia 
ecT. HCTopia, impedimenta ecT. npenaTCTBia); 
ab ipsa natura factus hih profectus; = npn- 
poac^eHHBiH nativus (color, sensus), innatus, 
insitus (pulchritudo), ingenitus, ingeneratus 
(pudor); = npocTofl, HeH3BicKaHHBiH simplex, 
naturalis (oratio); = HCKpeHHin, hcthhhbih ve- 
rus, sincerus; ecT. nopajjoicB naturae ordo; 
ecT. nopajjoicB Bemel natura (rerum); ecT. 
cocTOAHie prima naturae rerum Veritas; acHTB 
wh ecT. coctohhih alqs naturam incorruptus 
sequitur; ecT. noTpedHocTB desiderium natu- 
rae; res quam natura desiderat; ecr. npoH3Be- 
jeme cm. npon3Bea.eHie; eci. doronoqHTame 
insita hih innata dei hih rerum divinarum 
cognitio; ecT. cnia vis hih potentia naturae; 
vis a natura data; ecT. cnia ^ero hh6. natu- 
ralis alcis rei vis; potentia quae in alqa re 
inest; ecr. nodyacjjeHie sensus hih appetitio 
naturalis, bb cbh3h pfc^H npocTO appetitus, 
natura; no ecT. nodyat,a;eHiro natura duce; ecT. 
npaBo ius naturae hjih in natura positum; ius 
naturale {oppos. ius civile); Bee *rro noa- 



BiaeTca, aoiacao hm&tb ecT. wpwmsy quicquid 
oritur causam habeat a natura necesse est; 
hto hh6. HBiaeTCfl ecT. cJiiiCTBieMB iero alqd 
ex ipsa alcis rei natura sequitur, alqd alqam 
rem consequitur; 3to ecT. cjrt^CTBie hoc aliter 
fieri non potuil; ^to hh6. aerico oStacHaeTca 
KaKB ecT. ciB^CTBie o6cT0HTejiBCTBi alqd fa- 
cile ex ipsa rerum natura consequitur, ad ip- 
sam rerum naturam revocatur, ecTecTBeHHo 
necesse est, non mirum est, consentaneum 
est; e-HO, ^to mbi... natura nobis hoc datum 
est ut; ita nati sumus ut; kto hh6. Haxo^HrB 
hto hh6. e-HBi»TB alqd non mirum videtur al- 
cui; ecT. CMepTB mors naturalis; yiaepeTb ecr. 
CMepTBio cm. CMepTB; ecT. Hayita cm. eciecT- 
BOBi^uie. Adv. a) conacHo cb npHpo^oft na- 
turae convenienter, secundum naturam; (Heo6- 
xo,HHMo) necessario; 3T0 hpohcxo^htb coBep- 
menHo ecT. hoc ex naturae legibus fit, non mi- 
randum est; *ito hh6. aBJiaeTCfl, npozcxoaHTB 
coBepineHHO ecT. (caMO coSofi) alqd sponte 
hjih ultro fit; 3T0 ecT BBiTeKaerB 231 ^ero 
hh6. hoc ex alqa re consequatur necesse est. 
b) = n p c t 0, HeH3HCKaHHo simpliciter; fa- 
cile, sine arte. c)= k h e v h 0, cm. bto cji, 
EcTecTBo natura. EcTecTBOB'fe.n'feHie phy- 
sica (n. pi.); doctrina de rerum natura. 
EcTecTBOHcntiTaHie investigatio rerum 
naturae. EcTecTBOHcnBiTaTejiB physicus; 
speculator venatorque naturae. 

Etfcect cm. pyKOHTKa. 

ExHAHa viper a. Exh^hlih malitiosus, subdo- 
lus, insidiosus. Exhjjctbo malitia, animus 
subdolus; (exHJtHBift nocTynoKTb) malitia. 

Eme 1) BpeMeHH adhuc, (usque) ad hoc 
tempus (scerjia bb OTHomeHin kt> HacTOHm,eMy 
speMeHB jrana roBopam;aro), ad id tempus 
(othocht. npomej;Hiaro BpeM.); etiam (ciyasHTB 

T01BK0 KT> TOMy, ^IT06bI BBUBHHyTB ^HCTBie 

HacToamaro, npouieiinaro hjih Sy^ymaro 
BpeM., Hanp. cum iste etiam cubaret (Korjia 
ohb em;e cnajn>), hie in cubiculum introductus 
est; non dico fortasse etiam quod sentio; no- 
cpe£. ipse, Hanp. in ipso itinere; ipsa nocte 
mortuus est; qacro «eme» He nepeBO^HTca, 
Hanp. eme TenepB (bt> HacToam;ee BpeMa) 
hodie, ho TaKace hodie quoque; h em;e TenepB 
et hodie; adhuc; eme jj,ojiro diu; tbi xo^hjii. 
niinKOMB h TenepB em,e xoiiuhib incedebas 
pedibus, incedis; eme cymecTBOBaTB manere, 
cymecTByromi^ eme ct^hbi stantia moenia; 
enre »chtb vivere. a) b c e eme etiamtum, 
etiam tunc (0 coobitUx'B npomejtm. BpeMeHH), 
etiamnum, etiamnunc (oobikhob, cooBiTiaxi* 
HacTofln;aro BpeM.); ohb Bee eme nnmeTB scri- 
bere pergit. b) eme He nondum; = xo chxi> 
nopx eme He adhuc non; (0 npoinejinieM'B 
BpeM. — jj;o Tixi. nopi en;e He) ad id tempus 
non; Bee em,e He non — etiam; h eme ne 
nequedum, necdum. c) sniero eme He 
adhuc nihil hjih nihil adhuc, (0 npome r nnieM'& 
BpeM.) nihildum; hh ojihhi eme He ad- 
huc nullus hih nullus adhuc, nponieflm. 
BpeM. npocTO nullus, nemo; hhkto eme He 
nemo adhuc hih adhuc nemo, npoine.mn. 
BpeM. npocTO nemo, piate nondum quisquam. 



MTCCBJIiyCl>. PyCCKO-JIATHHCKlH CJIOBAPb. 



98 



Eenpii. 



HCajiKiH. 



d) KaKB'jjoiro eme? quousque? e^sa em,e 
vixdum. 2)=c Bepxi toto, kb TOMy prae- 
terea, insuper; mhb- eme ocTaeica (a eme 
floiateHB) otb4thtb Te6fc restat mh reliquum 
est, ut tibi respondeam; jura ycHiema etiam, 
Hanp. TBi eme CMfceniBca? etiam rides? eme 
Heme etiam atque etiam; ocod. npn cpaBHH- 
TeitHofi CTeneH. (etiam clarius, melius; Bnpo- 
neMB ciiiiyeTB 3aMBTHTB, hto bb stomb ciy- 
qai «eme» ^acio BOBce He nepeBOAHTca). 
a) eme 6*oiBHie amplius; iero tbi eme 



6oiBme xo^eniB? quid vis amplius? h hto eme- 
6oiBme (BaatHte) et quod plus hih amplius 

. est, (— Maio Toro) atque adeo; quin etiam, 
quin. b) eme pa3B iterum; = CHOBa denuo, 
de integro. c) kb TOMy eme, eme CBepxB 
toto supra, praeterea; nocpe^;. et is, atque 
is, isque, Hanp. a noiy^iHiB otb Te&a JtBa 
hih Tpa nacBMa, h kb Toiny eme OHeHB- 
KpaTKia litteras a te bis terve et eas per bre- 
ves accepi. 

Eeupt, eenpHtiH cm. aenpB, aenpHBiH. 



JTXm 



2KaBopoHOKB alauda. 

SKaAHH^aTt cm. aca£HBiH. SKaAHOCTB aviditas 
(alcis rei, Hanp. pecuniae); cupiditas (pecu- 
niae); avaritia (CKynocTB); cb at-Bio cm. ata,n- 
ho. 3Ka,n;HLiH avidus (ao ^ero alcis rei); ha- 
bendi cupidus; avarus; pecuniae cupidus hjih 
avidus, h npocTo cupidus; appetens (homo, 
animus); 6bitb at-HBiMB ,a;o ^ero cupide hih 
avide appetere alqd, avidum esse alcis rei; 
f inhiare alcui rei (cmotp^tb Ha tto cb ataii;- 
hoctbio). Adv. avide, cupide, avare; ma^HO (cb 
ata,a;HOCTBio) 4ctb, noatnpaTB devorare. 

fflascAa 1) co6. sitis; *iVBCTBOBaTB at. sitire, 
CHiBHyio siti cruciari, premi; H3HeMoraTB, 
yMHpaTB otT) m. siti enecari, consumi, confici; 
yTOJflTB at. cm. yTOJiflTB. 2) nepen. = cniBHoe 
ateiame sitis (libertatis); appetitus, appeten- 
tia; ardens hjih vehemens cupiditas hjih avi- 
ditas (alcis rei); amor (cognitionis): studium; 
at. ciaBBi laudis studium, laudis huh gloriae 
cupiditas, aviditas, h npocTO gloria; at. opaHH 
pugnandi studium hih alacritas, pugnandi hih 
pugnae cupiditas; pugnae studium, bb cbji3h 
piHH h npocTo studium; at. 3Hama cognitionis 
hjih scientiae cupiditas hih amor; discendi 
studium; at. yaoBoiBCTBin voluptatum cupi- 
ditas hih appetitus; libido voluntatis. SKaac- 
^aTB 1) co6. cm. ataatija. 2) nepcu. sitire, 
ardenter cupere, sitienter expetere alqd, cu- 
piditate alcis rei ardere hih flagrare; TaKB 
ohb ataatijaeTB Hamen kpobh tanta sanguinis 
nostri hauriendi sitis est. 

3KajEHTt pungere, compungere alqm. 

3KajrKiH l)^B036yatii,aK)miH vvbctbo ata- 
iocth miserandus, commiserandus; dolendus; 
miserabilis; at. cmotpbtb Ha miserrimum est 
videre alqd; at. cmotp^tb Ha 1 btoto ^eioniKa 
miseret me eius hominis, misereor hominis. 
2)=^HecHacTHBiH, d-fcjmBiH miser, miserri- 
mus, infeiix, (CBnpespimeMB) misellus; 3) = 
ataio6HBifi cm. 9to ciobo. 4) = HeroJtHBiH, 
npe3pHTeiBHBifl malus; foedus (hoctbije^hbih), 
misellus; at. ^eioBfcKB TaKate homuncio. Adv. 
1) miserabiliter; miserandum hih miserum in 
modum. 2) misere, miserandum in modum. 3) 
cm. ataiotiHO. 4) misere; foede (Hanp. perire). 
2Kaao6a 1) H3BaBieHie HeyaoBoiBCTBia, ,a,o- 
ca^Bi, CKOpSn querela, queri monia (Ha cioBaxB), 
quest us (BBipaateHie ooih OTjiiiBHBiMH, npepBi- 



BajOm^MHCS 3BVKaMH, kphkomb); at. coe^HHeH- 

Haa cb nianeMB h bohicmb lamenta (pl.) t 
lamentatio, eiulatio, comploratus; at. (diTOBa- 
Hie) Ha nioxia BpeMeHa querela temporum. 
2) at. Ha koto hih Ha ^to a) bht> cy^a 
querela; querimonia; expostulatio (npHBieneme 
kb OTBiTCTBeHHOCTH), upe^B k^mb querela cum 
alqo; Ha hto querimonia alcis rei (acceptae 
cladis); npHHecTH at-6y KOMy Ha koto, Ha ^to 
cm. ataioBaTBca 2. b) npe^B cyitoMB, booo- 
me actio, bb yroioBH. ,a,iii accusatio; delatio 
(cb npn6aBieHieMB nominis h 6e3B Hero, co6. 
o6BHBieHie* npe^B cy^Ben hmchh toto inna, 
KOTopoe ateiaemB oobhhhtb); petitio; npHHecia 
at-0y Ha itoro cm. hckb (no,naTB hckb). 3Ka- 
jio6hmh flebilis (vox, modi); miserabilis 
(vox); lugubris, mfS^r (BBi3BiBaromiH ataiocTb); 
at. kphkb, bomb eiulatus; at-HBiMH npocb6aMH 
precibus ac misericordia. Adv. flebiliter, mi- 
serabiliter; misere; miserandum in modum. 
v ^CajiosaHHBin donatus. SKa&osaHfce iner- 
ces (maTa BooGme); ro,a,OBoe at. annua pecu- 
nia; annua (n. pL)\ at. ^HHOBHHKaMB salarium; 
at. coi^aTaMB stipendium, aes militare hih 
(o HicKoiBKHXB) aera militaria h npocTo aes, 
aera (equiti certus numerus aeris assignatus 
est; militibus aera constituere); niaTHTB at. 
(coi^aTaMB) stipendium dare hih praebere 
alcui, aes dare alcui; Boo6me mercedem alcui 
dare; noiyqaTB at. (o coi,a;aTaxB) stipendium 
accipere, TpoflHoe triplex merere; (soodme) 
mercedem accipere. JKajiOBaTt 1)koto = 
6bitb 6iarocKioHHBiMB kb KOMy alcui faverej 
bene cupere hih velle; alcis esse studiosum. 
2) at. koto ^£mb dare, tribuere (alcui alqd), 
donare (alcui alqd, alqm alqa re). 3) at., no- 
ataioBaiBKB komj cm. nocimaiB 1* 

JKajEOBaTLCa 1) ciTOBaTB, BBICKa3HBaTB 

Hey^oBoiBCTBie queri (alqd, de alqa re, cb ace. 
c. inf., cb qucd); chibho, rpoMKO conqueri 
(alqd, de alqa re hih ace. c. inf.)\ lamentari 
(alqd); accusare (h npeAB cy^oMB), incusare 
alqm, alqd; at. KOMy queri, conqueri cum alqo. 
2)npHH0CHTB at-6y queri, conqueri (Ha hto, 
Ha Koro alqd, de alqa re, de alqo, KOMy apud 
alqm; ace. c. inf., quod), querimoniam habere 
de alqa re; expostulare (de alqa re, KOMy 
cum alqo; ace. c. inf. hih quod); querimoniam 
hih querelam deferre ad alqm; accusare. 



HCapa. 

incusare alqm. ffiajricxjusBBiH misericors 
(in alqm); ckjohhbih kb cocTpajraHiio propen- 
sus ad miserieordiam. SKaaocTHBiik cm. atai- 
Kift 1; at. rojiocB vox miserabilis hjih fle- 
bilis; vox lugubris, pi. TaKate voces et que- 
relae. 2KajiocTB cm. cocTpa^aHie. 3KajiB, 
oqeHB at., qio... doleo, vehementer doleo, 
quod...; dolendum est, quod; at. me oht> yi- 
xajiB molestum est, quod abiit; incommode 
hjih perincommode accidit, quod profectus 
est; KaKB mhb atajiB, hto a He 6*bijtb TaMB me 
miserum, qui non affuerim; mhe at. qero me 
miseret alcis rei; = a pacKanBaiocB me poeni- 
tet alcis rei hjth quod; at. koto me miseret 
alcis; doleo alqm hjih alcis casum; at. ero 
deploranda est eius fortuna oh calamitas. 

SKajI'feTB 1) O KOMB, ^eMB, HVBCTBOBaTB 

coataj^Hie misereri alcis, miseret me alcis; 
misericordia alcis captum hjih commotum esse; 
=B&]paacaTb coatajriiHie miserari, commiserari 
alqm, fortunam alcis; misericordia alqm, alqd 
prosequi. 2) bb ooile oohihphomb cmbicjte, 
— 6bitb hchobojibhbimb MiMB, coatajifcTB 
^eMB dolere alqd, cb quod; aegre hie moleste 
ferre alqd; molestum est mihi alqd; a atajriio, 
*rro TaKB cnyimocb molestum mihi est, quod 
ita accidit; nollem id factum; He at. o neMB 
alqd non moleste ferre, non laborare de alqa 
re; cm. xaKace atajiB; = pacKaHBaTbca 
me poenitet alcis rei. 3) = ma,a;HTB par- 
cere (alcui rei, hh jjeHera, hh Tpy^oBB nee 
impensae nee labori); He at. neglegere alqd, 
non laborare de alqa re; He at. Tpy^a sedulo 
facere omnia, npn vqwl alcis industria non 
deest in alqa re. 
JKapa calor aestatis, calores aestivi; bb Bein- 
qafifflyjo atapy, npn Bejiu^anmefi atapi arden- 
tissimo aestatis tempore; mediis caloribus. 3Ka- 
Phtl assare; torrere (no^atapHBaTt); atape- 
hbih assus; tostus. 2KapKin 1) co6. calidus; 
CMBHBe pacKaieHHbm, 3hohhbih candens, fer- 
vidus, fervens; at. hohcb cm. hohcb 2; 6litb 
at-KHMB calere, candere, fervere, aestuare; jve- 
laTBca at-KHMi> incalescere, effervescere. 2) ne- 
^ew.ardens, fervens; acer (pugna, proelium);ve- 
hemens; at. aiio, cpaateme pugna acris; ardor 
cerlaminis hjih armorum; nponcxoflHJio (6*bijio) 
at. cpaateme acriter pugnatum est; ip& npo- 
HcxoijroB caMLifi at. Soft ubi accensus erat 
ardor pugnae; ubi plurimus labor ac pericu- 
lum erat; 3aBH3BiBaeTca at. Soft fit proelium 
acri certamine; at. nana^enie ardor et impe- 
tus. Adv. nepen. ardenter, ferventer (cupere 
alqd); acriter, vehementer, magna cum vi; 
chhuikomb at. npecJii^oBaTB spara cupidius 
hih avidius hostem insequi; acrius iustare 
hostibus, OTCTynaromHXB cedentis intemperan- 
tius. 3KapKoe assum. IKapoBHa foculus. 
HapB 1) co6. aestus, fervor, ardor; ciafifce^r 
TemoTa calor*, chjibhbih at. aestus fervidus; 
fervor atque aestus; at. cojme^HBiH calor so- 
lis; TaKate pi. nimii calores; JifrraiH at., atapBi 
calores aestivi; aestivi solis ardor; cm. TaKate 
acapa; jraxopaAo^HBift at. aestus febrisque; obitb 
bb jraxopafloqHOMt atapy aestu febrique iactari. 
2) nepen. ardor, aestus, fervor (animi); im- 



JKejiame. 



99 



petus; at. cpaatenia impetus pugnae, ardor 
certaminis hjih armorum; nepBBra atapB npo- 
niejrB hie ardor restinctus est; cb atapoM-B 
cm. atapKO. 

3KaTBa messis; nepen. = noaB3a, BBiro,a;a fructus, 
quaestus. SKaTseHHtiH messorius. SKara 
(atHy) metere, demetere (cpi3aiB, fructus). 

3KaTB (atny) 1) co6. premere, comprimere; at. 
KOMy pyKy manum alcis amplecti, (npoca) 
manum prensare; catHMaa npanHHaTB 6ohb 
urere (calceus). 2) nepen. cm. tbxhhtb. 

SKry^in, onncaiejiBHo, Hanp. at. 6oib dolor 
corporis, cuius morsus est acerrimus; hvb- 
CTBOBaib at. 6ojb dolore ardere. 

jK^aTB 1) co6. (ocraBaTBca Ha mbctb hie 
ocTaBarBca, noKa kto hh6. He npnijerB) manere 
(alqm, dum alqs venial; Liv. 42, 66: ipse ho- 
stium adventum mansit; y JJhh,. h I],e3apa He 
BCTpinaeTca); (BBiatH^aiB Koro hjth qero hhO. , 

HT06BI nOTOMB ABHCTBOBaTB HO 06CTOaTeJTB- 

CTBaMB) opperiri (alqm, alqd); (6&itb Ha totob'b 
BCTptTHTB, npHHATB Koro) praestolari (alcui, 
apud alqm); (Ha ocHOBaH. h3bb*cthbixb AaH- 
hbixi* npe^noiaraTB, hto kto hho\ npn^eTB 
hjih mo hh6\ ciyHHTca h cb Ha^eat,a;oH) nan 
onaceHieMB oacn^aTB aioro MOMeHTa) exspe- 
ctare (alqm, alqd hih dum cb conj., TaKate si, 
ut); at. yflofmaro cjiy^aa exspectare hie ca- 
ptare occasionem; ,a;ojiro exspectare occasionis 
tarditatem, cb HeTepnfcmeMB imminere in oc- 
casionem; 3acTaBHTB Koro hh6. at. morari, re- 
morari alqm, moram facere alcui; kto hh6. 
3acTaBJiHeTB at. ce6a mora fit ab alqo; bcho- 
MoraxejiBHBia BoficKa 3acTaBJiaioTB at. ce6a 
auxilia morantur; at. co rea na ^eHB diem ex 
die exspectare; Koro hjih qero hh6. ayjVTB cb 
HeTepniHieMB alqd in exspectatione est, sum- 
ma alqs in exspectatione est, mirifica est al- 
cis exspectatio; at^y He aoayryca, vto6u... ni- 
hil mihi longius est, quam ut... 2) nepen. a) 
= oatHflaTB, npe^nojiaraTB, ^to hto hh6. cjry- 
^HTca, cm. oatnjuaTB. h) Koro hh6. at^eTB hto 
hh6. = ^to hh6. npejr,CTOHTB KOMy manere 
alqm; imminere, impendere alcui. 
ate J ) cm. a. 2) KaKB ycnieme bb Bonpocaxi, 
nocpe^. npH6aBjreHia nam Kb bohpocht. cjioBy 
(quisnam? ubinam?); nocpe^. tandem, ,a;jia 
BBipaateHia yjijHBJieHifl, Heroii,OBaHia. 3) KaKB 
qacTHita noHyflHTejiBHaa, nocpe^;. dum npn6aB- 
jieHHaro kb imperat. (agedum, agitedum); quin 
cb imperat. hjih indie; tandem, Hanp. hji;h 
ate fac tandem venias. 
SReBame onncaiejibHo, cm. ateBaTB; manduca- 

tio. 3KeBaTB mandere. 
3Ke3jrB, KaKB 3HaKB noneia hjih Bjiacin scipio, 
sceptrum; at. aBrypa lituus, repoiB^a caduceus; 
BOJimeSHBift at., npyTB virga. 
SKejrame (KaKB JctflcTBie) optatio; (atejiaeMoe) 
optatum; dpeMJieHie, noTpedHocTB, cep^e^Hoe 
at. desiderium, desideratio (alcis rei); bojh 
voluntas; CHjrbHoe at. cupiditas; at. coejpiHeH- 
Hoe cb o6£tomb votum; BticKa3aHHoe at., KaKB 
npe^HaMeHOBame omen-(Hanp. alqm faustis 
ominibus prosequi npoBoataTB Koro cb ji;o6pBi- 
mh noateiaHiaMH); Moe at., moh at-Hia id .quod 
cupio hjth volo, concupisco, expeto; Moe chib- 

7* 



V 



100 



3K6JITO B aTHH. 



HCepTBa. 



Hfcamee at. id quod maxime volo hih opto; 
BOTb Moe at. ita cupio, ita volo; nnxaxB, bo- 
3HMiiTi. at. cm. ateiaxbl; BMCKa3HBaxb, tlsbsb- 
jtaTb at. optare (ut; inf. toibko pa3i> y JIhb., 
name y no3,a;HMffl. nncax. h noaxoBt); o6*mee 
at. omnium consensus; bce nnxaroxx* oi;ho at. 
omnes idem cupiunt; ncnoiHHXB Hbe at. facere 
quae alqs optat hih vult; alcis voluntati satis- 
facere hih obsequi; alqm voti compotem fa- 
cere; (o cnacxiH) optatis alcis respondere; 
Moe at. zcnoiHaexca optatum impetro; ea quae 
concupivi, consequor; ad ea quae cupio, per- 
venio; voti compos no, k£mb hh6. quod volo, 
ab alqo impetro; oxHocnxeibHo nero hh6. de 
alqa re impetro; #a HcnoiHHX"B BorB TBoe at. 
deus tibi det, quae velis; moh at-Hia hcuoihh- 
ihcb quae volui, mihi obtigerunt; Moe BeiH- 
nanniee at. hcuoihhiocb quod maxime optavi, 
mihi contigit; Moe BeiHwuiee at. 6biib bt. 
Phm* nihil malo quam E.omae esse; no at-Hiio 
ex optato hih npocxo optato; ex sententia, ex 
voto; no HBeMy at. ad alcis voluntatem; uo 
oSmeMy at. consensu; BonpeKH MoeMy at. (npo- 
thbii Moero at.) praeter optatum meum; cm. 
xaitste n. ateiaxb. HCeaaHHHH optatus, exop- 
tatus, exspectatus; npiaiHbiii, mhihh acceptus; 
HM^Tb at. hcxoat. optabilem exitum habere; 
ex sententia evenire; He hm^tb at. Hcxo^a 
haud bene hih minus prospere evenire. 3Ke- 
jtaTejiLHtra optabilis, optandus, desiderabilis, 
expetendus; Gbiio'Sbi at-nie optabilius est. 
JKejiaTt 1) nnxaxb, HMixb at ei a Hie cu- 
pere, xoxfexb velle, CHibHO at. concupiscere (alqd, 
cb inf. , ( votis) expetere alqd; cxpacxno at. 
Hero desiderio hjih cupiditate alcis rei flagrare, 
incendi; cupidissime appetere alqd; xocKOBaxb 
no neM^ desiderare alqd; a ateiaix. 6bi velim, 
optem, optaverim (o ateiamn hctioihhmomb), 
vellem (o ateiamH HeHcnoiHHMOM'b hih He zc- 
noiHHBmeMca); Soifce at. malle; h'bt'b HHHero, 
nero 6bi a ateiaib 6oifce nihil est, quod ma- 
lim; TBopHTb odixbi, ateiaa, nxoSti... vota fa- 
cere ut...; ^ero mbi bc£ ateiaeMB quod omnes 
optamus; HHHero He at. xaui., KaitB... nihil malle 
quam ct» inf. hih ace. e. inf. 2) Bbicita- 
3biBaTb ateianie optare, exoptare, cnibHie 
cupere et optare; at. KOMy Hero hh(5. optare, 
exoptare alcui alqd; b% moieieS* alcui alqd 
precari (KaKi. xopoinaro, xaira a xyaoro); ti m ~ 
precari; at. Bcero aooparo bona omnia alcui 
optare; bene hih laete alcui precari; noate- 
iaTb KOMy qnacriHBaro nyTH votis omnibus 
alqm prosedui; at. KOMy Bcero xy,a;oro alcui 
male hih mala hih multa mala precari; at. 
ce6t CMepTH mori hih exire de vita velle; 
HHHero He ociaBHTb noateiaib nihil relinquere; 
3flTb, KaKoro Tbi ceoi xoibKO Moatenib noateiaib 
gener quo melior fingi ne voto quidem potest. 
3£ejETOBaTBiH subflavus. JKejiTtin: flavus 
(cBiTioateiTHH, cBtaopycbiH); luteus ma^- 
paHHaro UBixa), rufus (KpacHoat.), fulvus (py- 
^oateiibTft, xeMHoateixbif). SKejiTtTB flave- 
scere (ffkiaibca 3oioihcibimb, 3oioxHCio-atei- 

XblMX>); IHCIbflXl CM. BflHyXb. 

aCejiysoKt stomachus (Kaitx opraHB nnmeBa- 
pema); venter (atHBOxt); ventriculus (KaKB 



opraHb npHHHMaiom;iH h coAepatamjH nnrav); 
pa3cxpoHXb ce6t wbwb at. stomachum alcis rei 
usu vitiare; cxpa^aib pa3CxpoHCXBOMi »-Ka 
stomacho laborare, crudum esse. 
3Kejry^B cm. atoiy,a;b. 

^Cejt^B fei; bilis; nepen. H3inxb cboio at. Ha 
Koro iram omnemin alqm evomere (Terent.) 1 
virus acerbitatis suae evomere apud alqm 
{Ck.)\ stomachum erumpere in alqm. 
2KejrB3Ko (Konbfl) spiculum (hastae), (cxptibi) 
sagittae mucro, aculeus hih ferrum. aKeJi'BB- 
hbih ferreus; at. py.nHHK'B metallum ferrari- 
um hih ferri; at. ubbtb ferrugo; at-Haro nBixa 
ferrugineus; at. xoBapi* ferramenta («. pL). 
3&eji±30 ferrum; H3B at. ferreus; oShxbih 
at-30MT> ferratus; nocjioe. Kyft at., noKa ropano 
utendum est animis, dum spe calent {Gurt.)\ 
matura, dum libido manet (Terenh): Hyat,a;a 
at. ioMaexx> ultimum ac maximum telum est 
' necessitas; necessitati est parendum. 
3KeMaHHTBca putide se gerere (y no3^HBHm. 
HHcax.), bb pa3roBopi inepte, potide dicere, 
loqui. SKeMaHHBiil putidus, ineptus; arte 
quadam in ostentationem alcis rei composi- 
tus. Adv. putide, inepte. TKeuiaHCTBo ineptiae 
(Bt noBe^eHin); molestia (bb astiKt). 
jKeM^yrt (coSHpaxeibHo) margaritae; AoSbiBa- 
Hie at-ra margaritarum conquisitio. aCeM^iy- 
acHna margarita, KpynHaa unio. 3KeMiyat- 
hbih bacatus (yHH3aHHbiS ateMnyroMB); at. pa- 
KOBHHa concha margaritarum; 3epHO cm. ateM- 
nyatHHa. 
3KeHa uxor; coniux; KaKx. MaxB ceMencxBa 
materfamilias; = rocnoata, xo3anKa domina. 
SKeHaTuii, 6biib at xhmt. uxorem habere 
hih duxisse, Ha komb habere alqam uxorem 
hih in matrimonio. JKeHHTb Koro matrimo- 
, nio iunger>e, coniungere cum alqa alqm. 3Ke- 
HHTbca ducere uxorem, uxorem domum de- 
ducerej . ducere alqam uxorem hih npocxo du- 
cere alqam; matrimonio alqam sibi iungere. 
JKeiraxfc sponsus (oopyHeHHbift). ZKeHCKra 
muliebris hih nocpei;. gen. mulierum, femina- 
rum; femineus; at. pojrb (rpaMM.) genjus femini- 
num; at. hoix» sexus muliebris hih femininus; at. 
niaxBe vestis muliebris; at. ox^tieHie (bb 
aoMi.) gynaeceum; gynaeconitis. Adv. no ateH- 
ckh muliebrem in modum, muliebriter. 3Ken- 
mHHa femina (oxhochx. noia), mulier (B3poc- 
iaa); cxapaa at. (cxapyxa) anus; Moioiaa at. 
puella; virgo; adulescentula; (cb npe3piHieirB, 
o MaieHBKOH, cia6ofi hih o leritoMbicieHHott 
• at.) muliercula. 
3Kepfl;t pertica; contus (mecxB); .niHHHaa at. 

longurius. 
3Kepe(5eHOK , B pull us equinus. SCepe6ei^% 

equus mas. 
2Repjio orHe,nbimym:eH ropbi crater (xpan/jp); 
Bbipaat. hhcio laiHHCK. os, ex quo nammae 
eructantur (no Plin. 34, 10, 22). 
JKepHOB* lapis molaris. 
SSepTBa I) co6. 1) npHHomeme SoatecxBy atn- 
BOXHbix'b, uio^obt. h ^pyrzxB npei,M. sacri- 
flcium, res sacra, sacrum. 2) atepxBeHHoe 
atHBOXHoe victima, hostia; npHHoenxb at-sy 
cm, atepiBonpHHomeHie; 3aKaiaxB at. cm. 3a- 



5KecTKifl. 



HCHBHTeJTbHblM. 



101 



KajEHBait; hphhochtb hto bi at-By sacrificare 
(alcui alqd, alqa re); sacra facere hjih npocTO 
facere (alqa re); hphhochtb bi> at. atHBOTHoe 
victimam mh hostiam sacrificare hjth fcnmo- 
lare, mactare, caedere, HejioBiita hominem 
immolare, jro^ef humanas hostias hjih pro 
victimis homines immolare, KaKOMy hh(5. 60- 
atecTBy alcui deo humana hostia facere hjih 
litare; BapBapcKifi o6BinaH hphhochtb bi at. 
jHOfleft barbara consuetudo hominum immolan- 
dorum; npnHocBTB GorawB Bt at. jraji;aH^ h bh- 
ho diis rem divinam ture ac vino facere, no- 
jieBBie nio^H cteos colere fruge; oopeitaTB na 
a:, devovere (Marti ea quae ceperint); ohhcth- 

TeJIBHaJI, yMHJTOCTHBHTeJIBHafl at. CM. 3TH CJTOBa. 

II) nepen, noatepxBOBaHie, H3^epatKa ia- 
ctura, yStiTOKx incommo dum, merces (magna 
mercede, non sine magna mercede He Ge3"B 
TJiatKHXt at., cb Gojibuihmh at.); GaaroAfcjiHie, 
ycayra beneficium, munus; npHHecrn at. de 
commodis suis alqam partem imminuere; npn- 
HecTH hto bx at. iacturam alcis rei facere 
(cBoe HMymecTBo rei familiaris); npHHecTH at. 
neMy molestiae hjih laboris alqd alcis rei causa 
perpeti; npsHecTH ceoa, cboio atH3Hi> b'l at. 
rocynapcTBy, oTenecrBy cm. atepTBOBaTb 2; He 
OTKa3BiBaTbCfl hh OTfc Hanoi at. nihil non au- 
dere; omnia suscipere (pro salute alcis); cui- 
jiaiLCH, nacTb at-BOH) Hero, Hanp, rocyaapcTBa 
ab re publica interfici; CBoefi hoiibitkh in ipso 
conatu opprimi; CBoefi BJiacTH potentiam sup- 
plido expiare; HeoaaroiapHocTH ab ingratis 
occtrpari; HeHaBHCTH invidia conflagrare; He- 
cnpaBesjHBaro npnroBopa iniquo iudicio cir- 
cumveniri; CTpacxef libidinibus perire hjih con- 
sumi, confici; ctohtb oojiBinaxfc at. magno de- 
triment esse. ^CepTBeHHHKt cm. ajrrapB. 
jKepTBeHHBii nocpeji;. gen. sacrificantium (ri- 
tus oftpnxb, preces), hostiae (caro); apyr. 060- 
poTaMH, Hanp. at. Gbikb bos victima; at. atn- 
BOTHoe cm. atepTsa I, 2; at. Hoat-B secespica, 
wb cbji3h pinn h culter; at. nupT* daps 
(hohth Bcer^a wbpl.)\ epulae sacriticales; at. 
noBA3Ka vitta; at. cocyjo* vas sacrum; at. 
naina patera; MajieHBKaH patella; at. xjh£6i 
libum. SCepTBOBaTB ]) co6. hphhochtb m> 
atepTBy cm. atepisa I. 2) nepeu. a) at. hto 
hjih HtMt concedere (alqd, alqd alcui, rei 
publicae dolorem atque inimicitias suas); con- 
donare (alqd alcui rei). remittere (alqd tem- 
poribus o6cTOiiTejiBCTBaM'B); gratificari (oxot- 
ho h pa^ocTHo, alcui alqd); postponere, post- 
habere (CTaBHTL HBate, alqd alcui rei); at. 
BciM'B jjjih HBeir Btiro^Bi omnibus suis re- 
bus commodum alcis anteferre; at. cbohmh 
BBiro^aMH #jt.h ojara rocy^apcxBa salutem 
rei publicae suis commodis praeferre. b) h e 
ma^HTB, ry^HTB perdere; morti hjih cladi 
offeree, Hanp. milites temere SesntjiBBo at. 

atB3HBK) eOJOTB; at. COOOK), atH3HBK> 3a HTO 

offerre in discrimen vitam suain pro alqa re, 
caput suum offerre pro alqa re; co§ok>, atH3HBio 
3a oTenecTBo, 3a rocyjapcTBo vitam, sangui- 
• nem pro patria effundere oh profundere, pro 
salute patriae se morti offerre, mortem oppe- 
tere, caput suum vovere; pro patria mori; se, 



vitam suam rei publicae condonare, victimam 
se praebere rei publicae; at. He tojibko aeHB- 
raMH, ho h atH3HBio non modo pecuniam, sed 
vitam profundere pro patria. JKepTBonpn- 
HomeHie sacrificatio, atHBoro cynjecTBa im- 
molatio; sacrificium; res sacra, sacrum; at. cb 
SiaronpiflTHBiMH npe,a;3HaMeHOBaHijiMH litatio; 
at. na Morujii po,HHTejieH h po^HBixi. nar. 
aarentare, f parentatio; npa3AHHKTi at-Hia sol- 
emnia sacrificia (pl.Y, coBepmaTB at. sacrifi- 
care (pro alqo), sacrificium hjth sacra, rem 
divinam facere (cb npnGaBJi. hostiis h 6e3"B 
Hero), h npodo facere (Hanp. Junoni); libare 
(r= flijraib B03iiHHie); na MorMi po^HTejrefi: 
h poahbix'b parentare; npn SjiaronpiflTHBixi 
npes3HaMeHOBaHiax , B litare, perlitare; TaKate 
rite sacrificare. 

2KecTEiH durus (Boodnie TBep^Bin, Hanp. Ka- 
MeHB, Koata, TaKate Bojja); asper (mepoxoBa- 
tbih); crudus (enie He cniiuia h noTOMy atecT- 
Kiii, nio^ax-B); rigidus (He rn6Kin, xpyn- 
Kifi); callosus (noKpBiTBifi mo30jthmh, pyife, 
Koacfe). 

JKecTOKifi: crudelis (homo, bellum, poena, sen- 
tentia); ferox, saevus (cBHptnBifi); ferus, im- 
manis; durus (HenpeKJioHHHH); asper (cypo- 
bbih, atecToitiH, lex, sententia); acerbus (ho- 
stis, imperium); atrox (yatacHBia, bellum, re- 
sponsum , odium, oratio); gravis (TaatKifl); acer 
(bellum, supplicium); vehemens (cHjibHBif , cy- 
poBBifi, Renatus consultum); iniquus (at. no 
CBoeii HecnpaBeAJfHBOCTH- iudex, pater, condi- 
cio); at. oTeirB, MaTB pater impius, mater im- 
pia; at. cepme animus ferus; BOHHa bellum 
atrox: cpaateme, 6ofi pugna hjih proelium a- 
trox, certamen acre; npoHcxo^HJi'B at. 6ofl acri- 
ter pugnabatur; at. 6ojib dolor acerbissimus; 
6ojii3HB morbus durus hjih gravis; HaKa3ame, 
Tpe6oBame poena, postulatio gravis, iniqua; 
CTyaeE asper (hiems), acerbus (frigus), sae- 
vus (gelu); at. ciyata TaKate asperitas frigo- 
rum; at-KHM-B o6pa30MX cm. atecTOKo. Adv. cru- 
deliter, atrociter, dure, aspere, acerbe (ac- 
cusare, pecunias exigere), graviter, vehemen- 
ter; at. o6pam,axBCH cb kb-m-b aspere habere 
mh tractare alqm; alqm acerbe atque dure 
tractare; asperum esse in alqm; saevire in 
alqm. 3KecT0Kocepflie animus durus, animi 
atrocitas, crudelitas. IKecr ok o cepacia du- 
rus, ferreus, inhumanus- asper; asperi, duri 
animi; crudelis. 3KecTOKocTB crudelitas, sae- 
vitia, feritas, immanitas, atrocitas. 

3KecT-L gestus corporis; motus. 

3KecTB lamina. 

3Ke^B 1) co6. a) yHHHToataTB orHeMt urere, 
cremare. b) at. hto risl toukh hjih ocbIj- 
meHia urere; at. bockobmh CBina cereis utir 
c) npHroTOBJiHTB hto hh6. nocpe^. atateHia 
coquere, excoquere (Hanp. lateres KnpnHHH). 
2) nepeu, a) = nanHTB (0 cojhh'b) urere, 
torrere . b) npoH3B0jHTB HenpiHT- 
Hoe, atrynee om,ynieHie urere, adurere 
(Hanp. nepi^t); mordere (Hanp. Kpannni), 
pungere (koiotb). 

3KHBHTejiBHBiH vital is. uKhbhtb cm. oatn- 
bjiatb. 3Ehbhoctb pecus volatile; al tiles, 



102 



TKHRKlfi. 



5KH3HeHH:bIH. 



altilia {pi.) E&ntopioeHHaH nxaija. jKhboh 
1) co6. Haxojwnrjnca b* atffBBix'B vivus (He 
MepTBBifl; alqm vivum comburere cate^b Koro 
jKHBHiwa.); spirans (eme ^HmamiS); animatus, 
animalis (oaapeHHbii atH3HbX); exemplum ani- 
mate at. MOAeib); salvus (HeBpe^HMUH); at. 
cymecxBO animal hm animans; hh at. flyma 
nullum animal; 6Hib jkubbixtb hjeh bx> ataBBixx. 
vivere, in vita esse; vita hjih hac luce frui; 
noKa a at. dum vivo, dum spiro; dum vivam, 
dum spirare potero; dum suppetit vita, quoad 
vita suppeditat; me vivo; eeaa a 6y^;y a:, si 
vita suppetet; 6biTb erne tslebuwe (bi> acuBtixt) 
hodie hih adhuc vivere mh in vivis esse, 
superesse, (nepeatHBi» ApyrnxB) superstitem 
esse; ero Hfcrt 6oj[bnie Bt a;HBbix , & esse desiit 
hjh mortuus est; noKa eme kto hh6. ataBi. 
salvo hiz incolumi alqo (se salvo, salvis suis); 
(otiTb cnaceHy) servari, salvum oh incolu- 
mem evadere; e,a,Ba ociaxBca bb at-BBixi vix 
vivum effugere; xe6± He vhth atKBBiMi* vivum 
te non relinquam; non abibis. 2) nepen. a) KaKB 
6bi HM'EiomiH acH3Ht, cBiatift vivus (saepes 
H3ropoAb, caespes AepnB); at. Bojua aqua viva, 
(pfciHaa) flumen vivum, (Kojo,ne3Haa, Hea3ca- 
Kaiomaa) aqua perennis hsh iugis; at. cjiobo 
viva vox; at. asbiKX. (bi npoxHBon. Kb Mepx- 
BOMy) *lingua qua etiam nunc utuntur ho- 
mines mih quae adhuc viget in usu et sermone 
hominum; *lingua viva, b) atHBon, acHBit 
praesens (imago alcis rei); expressus; — co- 
BepmeEHo BipHBit, to^hhk verissimus (imago); 
at. npuiviipB exemplum praesens nan mani- 
festum; (— pa3axe.ibHbiH) exemplum grande 
me magnum; at. BocnoMHHame recordatio et 
memoria; coxpaaaxb at. BocaojUHHame o Koarb 
absentem alqm memoria coiere; at. npeAcxa- 
BJieme expressa imago (alcis, alcis rei); cocxa- 
bhtb ceSfc at. npej;cTaBaeHie o ieMB rem ve- 
Iuti praesentem animo contueri; at. <J>aHxa3ia 
celeritas ingenii; ingeuii celeres motus. c) atu- 
boh, nojiHBiH at n 3 Ha vividus (ingenium; pe- 
ctus Liv.)\ alacer (6o«Ki&); pernix (npoBopHBii), 
impiger, strenuus (pacxoponHbia), acer (ora- 
tor, sensus); vehemens (ropaHta). Adv. a) = 
B-fepHo, cxojeho cx> npapo^oft ad similitudinem 
veri; ac. npejjcxaBJiaxb, nsoopaataxL ^to alqd 
ad verum exprimere, alqd exprimere atque ef- 
fingere verbis, imitari atque exprimere, imi- 
tando effingere atque exprimere, alqd sub as- 
pectum, oculis nan sub oculos subicere b)— 
flCHO, to^ho, Hanp. npe^cTanjiHTb ce64 *ixo 
cogitatione depingere alqd, animo mh cogi- 
tatione percipere alqd. c) = CKopo, npoBop- 
ho cm. sin cJioBa: at. oiBiqaTb prompte re- 
spondere; at. cxBaxmBKoro, qxo arripere alqm, 
alqd (arma, telum; alqm manu, filiam regis 
parvulam). jBEtHBoiracei;^ pictor; pingendi ar- 
tifex. Xhbouhchuh a) HanacaHHBifi Kpacita- 
mh pictus (tabula), b) oxHocani,iHca kb atuBO- 
iibch, nanp. at. hckvcctbo ars pingendi; pi- 
ctura. c) — KapTKHHBia, npeKpacHBit Ha bbutb 
amoenissimus. Adv. amoene; at. onacaxb tto 
hh6. verbis pingere, depingere, eftingere alqd. 
2Khboiihcb 1) KaKi. HCKyccxBO ars pingendi, 
pictura. 2)=itapxaHa pictura, tabella. 3Kh- 



boctb vigor (CBfcaecTb, nbriKOdb); alacritas 
(So^pocxb); viriditas (csiatecTB); vis, gravi- 
tas (orationis);=npoBopHOCTb velocitas (equi, 
linguae), pernicitas. agilitas aCHBOTHOS ani- 
mal (BCHKOe atHBOTHOe, B?> KaKOKB 6bl OHO 

BH^i hh dbtno), animans (ataBoe, ji;bimam;ee 
atPTBOTHoe; cjtb^ob. woatHO toibko CKa3aib ca- 
davera animalium, a He animantium); Hepa- 
3yoiHoe cymecTBO, b% npoTHBonoji. K'b ^j^jio- 
B^Ky bestia (BOo6m;e), belua (orpoMnoe, He- 
yKaioatee at.); fera (flHKifi sBipb); ^oMamnee 
at. pecus; uapciBO h-hbixb omnia animantium 
genera; id quod est animal, JKhbothbih 
animalis, nocpe^. gen. animantium; at. nap- 
ctbo cm. atHBOTHoe. JKhbotx venter (6pioxo); 
alvus. 3KHBBeM^& nocpei. vivus. 

atCHSKiH 1) liquidus (TeKy^ifi); tenuis (He ry- 
ctoh); dilutus (pasoaBjreHHBiii bojioh, o bhh4, 
KpacKaxt); rarus (pi^Kia, nanp. o sojocaxt). 
2) = raSKift, TOHKiu flexibilis, lentus (vi- 
men npya*b). Adv. Jiquide; raro. aCa^KOCTB 
liquor; bb npoTHBonoji. Kt cyxoivry umor. 

jKnaHeHHMH nocpe^;. gen. vitae (nanp. calor 
vitae hjh vitalis at. Tenioia); vitalis; ^pyr. 
o6opoxaMn: at. Bonpoct, Hanp. bb aTORrb 
^j[fl MeHfl 3aKH0Haeica at. b. in eo mini sunt 
omnia; in eo fortunas meas positas puto; bth 
raBana, itoTopBia j^a Bac^ cociaBJiHiOTL at. 
b- hi portus, quibus vitam et spiritum duci- 
tis; onposeprHVTb Matme bthxb jno^eft co- 
CTaBifleT-B at. b . horum sententiam refelli in- 
terest vitae; at. ayx'B spiritus animalis, b:b 
cb^3h pt^a npocTo spiritus, anima; animus 
(co3naHie); at. Ha^aio id par quod vivimus; 
at. na^iajioMB aBJiaeica Tenjioia nihil vivit sine 
calore; — jk. ji.yx'B spiritus hjih anima vitalis; 
= ocHOBHbia npaBHJia atE3HH vitae ratio mm 
rationes; at. cuia vis vitalis; anima (Aynia); 
venae (atajiBi, KaKi cperoioiie at. chj[b); at. 
cujibi KCTomaioTCfl, noKH,a:aioTB MeHa animus 
mh anima me relinquit; venae deficiuat me, 
venae cadunt; at. npunacBi cibus, cibaria 
(n. pl.)\ victus; copiae (3anacbi), penus (npo- 
BE3ia); frumentum, res frumentaria (aih boh- 
cEta). commeatus (no^B03B npoBiaHTa), anno- 
na (npnnacbi Ha pbiHiti, annonae pretium njk- 
Ha npnnacoB^, annonae vilitas, caritas fl,e- 
meBH3Ha, ^oporoBH3Ha npnnacoBiO; at. npa- 
nacbi Ha MtanTB menstruum. ^Khbhsoiib:- 
caHie cm. 6iorpa<j>ia. JKu3hb I) Boo6me vita; 
anima, spiritus (auxaHie); lux (co6. CBBTt 
j;HeBHOH, lux vitae, haec lux); at. 3a rpoSoMB 
vita altera; npa atH3HH uocpe^;. adj. vivus 
(alqo vivo); npn atH3Hn h nocirfe cMepia vi- 
vus— mortuus; Bi) moh) at. in vita mea; me vi- 
vo, dum vivo; bo bcio at. per omnem hih to- 
tam vitam; omni hik tota vita; dum vivam; 
dum vixi; dum spirare potero; Ha bcjo at. per- 
petuo nan dum vivam; cm. TaKate noatH3HeH- 
hbih; KpaiKOBpeMeaHOCTB atH3HH vitae brevi- 
tas; exiguum vitae curriculum; rwb atu3HH 
annus aetatis, bi> cBa3& pi^n npocxo annus; 
rojtbi atH3HH aetas; BpeMa ata3HH vitae tempus 
mh spatium; aetas; npojiojiatHxepHocxB, npo- 
.noiateme ata3Ha vitae tempus; vitae hiu aeta- 
tis spatium; vitae aetas h npocTo vita; naant; 



5Knjia. 



3KHTB. 



103 



»h3hh vitae hjih Vivendi consilium; vitae in- 
stitutum h 'npocTo vita; vitae ratio; ratio at- 
-que institutio; cb roabixT. jibtb 3a,iyMaHHbiH 
nmwb acH3HH vitae rationes ab ineunte aetate 
susceptae; Te^eme atH3HH cm. TeneHie 2; nyTb 

3KH3HH CM. nVTB 2; OUaCHOCTb, KOHeUB atH3HH 

cm. onacHocxb, KOHeirii 1; cnacnxejfb, npH3HaKB 

. 3KH3HH CM. BTH CJW,.] nfclb 3KH3HH CM. ITEJIb 2; 
BOnpOCB JKH3HH CM. «H3HeHHMH; oSCTOKTeJTb- 

€Tna ata3HH res ad vitam alcis pertinentes; 

JI0Tpe6H0CTb atH3HH CM. HOTpeSHOCTb 1; 06*- 

pa3B atH3HH vita, a) othocht. nnma vic- 
tus; oSti^HBiH o6p. acH3HBr consuetudo victus 
h npocTo consuetudo; othocht. jjoManraaro 
ycTpoflcTBa, o^eac^i h t. n. cultus; pocKomHbift 
h 6*oraTMH oop. atH3HH vitae cultus cum ele- 
gantia et copia; rpyobiH, .hhkIh o6p. atH3HH 
vita horrida, fera. b) othocht. 3aHaTia h 
cnocoGa npiodpfcrema cpeflCTBB kb 2ch3hh vi- 
tae genus; ars, quaestus. c) othocht. Hpa- 
BOBt h 3aHflTiH vita, vitae hjih vitae degen- 
dae ratio, vitae hjih Vivendi via; vitae ratio 
et institutio; vita instituta; vitae modus, vi- 
tae consuetudo, mores et instituta, studia et 
instituta; npaBHjibHbiH, onpe^ieHHbra o6pa3t 
atH3HH certa Vivendi disciplina; BecTH cTporift, 
Tpe3Bbra o6p. atH3HH severe, sobrie vivere; 
H3MTiHHTb oop. 3KH3HH vitae rationem mutare; 
vitam victumque mutare; mores suos mutare; 
ocTanaTbca npn cbocmb ofSp. atH3HH de vitae 
consuetudine nihil mutare; institutum suum 
tenere; BtiopaTb o6p. (pojrb) atH3HH vitae ra- 
tionem deligere, deligere viam Vivendi quam 
ingressuri sumus; He oTCTynaTb orb csoero 
o6p. atH3HH vitae ordinem non mutare; botb 
-eatejxHeBHMH o6p atH3HH sic cotidie vivitur, 
■cm. Taitate HHate 1; 6opb6a Ha at. h Ha CMepTb 
vitae certamen; dimicatio capitis; 6biTb o6a- 
3aHy KOMy CBoen 3ket3hbk) cm. o6fl3biBaTb; 3a- 
poBaTb KOMy at. (Hanp. ocyatfleHHOMy na CMepTb) 
cm. juapoBaTb; ^apoBaib KOMy atH3Hb h cbo- 
6otsj conservare alqm; ihhihtb ce6a, Koro hh6. 

3KH3HH, JIHniHTBCa atH3HH CM. y6HBaTb, JIH- 

niaTbca; ohb He pa#B jkh3hh eum vitae tae- 
det; nojroacETb at. 3a Koro cm. yMHpaTb, atepT- 
BOBaTb 2, b; nonjraTHTbCfl 3KH3Hbio 3a ^to 
hh6. cm. noniaTHTbca; npocaTb noma^HTb at. 

CM. ma^HTb. 1) = pOJJB, 06pa3T> atH3HH 

vita; victus (othocht. AOManraaro ycTpofiCTBa); 
at. jjepeBeHCKaa, ropojjcKaa, jjoManraaa, oOnie- 
CTBeHHaa, npaKTiraecKaa cm. sth npujimam.^ 
at. yeji;iiHeHHaa,=cKpoMHaa vita modesta, vitae 
modestia; BecTH yejrHHeHHyio (ckpomhvio) at. 
parce, modeste hjih modestissime vivere; = 
«tH3Hb B-b yeflHHema vita solitaria, cm. ye^H- 
Heme; BecTH SBjiHyro at. cm. atHTb 2 (atHTb 
o'b.hho); vbx hho\ .ayineBHaa, BHyTpenHaa at. 
ingenium et mores alcis; Ha^aTb itarcb 6u ho- 
Byro at. alterius vitae quoddam initium ordiri; 
atH3Ht = jriia jooackIa res hominum hjihIiu- 
manae; HCTHHHaa, AiflcTBHTejibHaa at. vita 
vere vitalis; bott. 6baa ^McTBHTeibHaa a;.! 
illud erat vivere! ilia erat vita! at. othocht. 
noBeAeHia vita; = HpaBti mores; Becxn at. 
xopomyio, .nypHyio honeste, turpiter vivere, 
pacnyTHyio cm. pacnyTHbifl; — npo^ojiateHie 



ata3HH aetas; bcio cboio at. npoBojtHTb b% no- 
Koi omnem aetatem degere in tranquillitate; 
ocTaTOKX (ocTaibHoe BpeMa) Moefi at. quod 
reliquum est vitae; bc« moh nocjrB^yioiaaa at. 
quicquid postea viximus. 2) =:AiHCTBHTejiL- 

HOCTb, HaHp. B3aTHH, 3aHMCTBOBaHHbIH H3^ 

caMofi a;, de vita hominum media sumptus; 
e vivo hjih vero petitus. II) atH3Hb Ka.K'b 
cbohctbo = atHBocTb alacritas; vigor; spi- 
ritus (oacHDJiaiomiii .aiyxi, Hanp. b-b ptna); 

nOJIHblH atH3HH CM. atHBOH C; 3JTBCb atH3HH H^Tb 

omnia hie iacent, languent 
SKHJia vena (TaKate py^oHocHaa). 
3Kajiei3;'b (HaHHMaiomifi KBapTHpy)inquilinus; ha- 

bitator. SKHjrnme domicilium, aedes, ium; 

aedificium; sedes (mbcto atHTeJibCTBa); habi- 

tatio (KBapTnpa); cm. TaKHte &owb. 
aCnjiKa venula. 
jKhjtoh habitabilis; at. CTpoeHie cm. atHJiHm;e, 

AOM-b. 

^Hpat^t camelopardalis. 

3Khphoctb pinguitudo, pinguedo. 3Khpheeh 
pinguis; opimus; obesus (xy^HbiS); nitidus (xo- 
pomo OTKopMieHHbiH); nepen. at. 3eMjra, no^sa 
crassus ager. SCnpi pingue; adeps; sevum 
(cajio). 

SCHTencKin, at-Koe res externae hjih humanae; 
humana (n. pi.); at. noTpeSHocTH cm. noTped- 
HocTb 1. 3KHTejiB incola; inquilinus (sHieirL, 
HaHHMaH)m,iH KBapTnpy); civis^rpaat^aHHHt); 
ropojiiCKofi at. incola urbis, oppidanus; urbanus 
civis; ceibCKifi at. incola vici, vicanus, paga- 
nus; at-JiH npoBHmrjH provinciales; bt> pi. a 
npocTo homines, Hanp. haec regio multos alit 
homines; s-ih TycKyjia Tusculani, TpentH 
Graeci; nepBBie at-JiH HTaiin qui initio Ita- 
liam incoluerunt hih tenuerunt; at. ocTposa 
insulanus, insulae incola; npnpoji;HBiH at. CTpa- 
hbi indigena; in ilia terra natus; incola. 3Kh- 
TejtBHHi^a incola; civis. SKuTejiBCTBO 1) 
npoatHsaHbe habitatio; nepeceiHTbca Ha at. bb 
AprocB Argos habitatum concedere. 2) mbcto 
at-Ba, npedHsaHia sedes, domicilium, sedes ac 
domicilium; Ha3Ha^HTb KOMy mbcto at-Ba dare 
alcui locum ad habitandum; BbiSpaTb Mtdo 
at-Ba locum domicilio deligere; cm. TaKate npe- 
SbiBaHie. aCaTie cm. atH3Hb. 

2KnTHHn;a granarium (aM6apB); horreum (xjtb6- 
hmh Mara3HHi>, oco6. odnxecTBeHHtin); nepeu. 
o irkioH CTpaHi, ^ocTaBJiaionteH MHoro xjrMa 
rei frumentariae subsidium; cella et horreum; 
horreum; cella penaria (rei publicae — o Ch- 
mniK). 

jKhtb l)=6biTb bt. atHBbixB v iv ere ; spi rare 
spiritum ducere (jj;bimaTb); ~ 6biTb, cymecTBO- 
BaTb esse; at. ni hh6. vivere, versari, esse, 
habitare (Romae); (oSHTaib) colere (terras, 
urbem); incolere (Gralliam, trans Rhenum); 
domicilium, sedem ac domicilium habere in 
alqo loco (Romae, Carthagine); b6jih3h, okojio 
KaKoro hho. MBda accolere locum (viam, Ma- 
cedoniam); accolam esse alcis loci; at. y koto 
hho. habitare apud alqm hjih in domo alcis; 
(rocTeMB) apud alqm hjih in alcis domo de- 
versari, alcis hospitio uti; HBKOTopoe ToibKo 
BpeMa at. r^B hh6. commorari in alqo loco; 



104 



3KMypHTB. 



3a. 



mm rcireearB He tojtbko %jl& ce6a non nobis 
solum nati sumus. 2) ac. icaKHMX hh6. o6pa- 
3omi vivere (bene, laute, beate, xanate vitam 
beatam vivere at. cnacxiHBo); vitam agere, 
degere cb cooxBtTcxByiomHMfc adj.\ at. 
6t,nH0 tenui (tenuissimo) cultu vivere, vitam 
inopem colere, parce ac duriter vivere; at. 
6e36tji,Ho cm. 6e36£,a£BiH; at. bo Bpaacjrfe, 
flpyacSi (jjpyatHo), bx. MHpi cm. bth cym\; atHXB 
juxh ^ero alcui rei deditum esse, operam dare, 
studere; versari in re: inservire alcui rei (suis 
commodis); at. HCKjnoHHiejiBHo jura nero vivere, 
vigere, totum esse in re; aetatem ducere (in 
litteris); hohxh He mohb at. Seat HayHHBixi 
3aHaTift fere aetatem agere in litteris; ac. npo 
ceoa secum vivere; at. h$mxt jih6o vivere (rapto 
rpaoeatOMi, de suo cbohmh cpe^cxBaMH); vitam 
tolerare, sustentare, victum quaerere alqa re; 
KaKHMt hho*. peaiecjioMfc quaestum facere ex 
re; factitare artem; sxhmx. a He Mory at. hoc 
non sufficit ad vitam tuendam, ad sumptus 
meos tolerandos, ad victum meum; s. HMiio, 
Ha hxo atHTt habeo, unde vivam. 3) acnxb, 
cymecTBOBaxb, npn npocxoMx, onpeaiaemH 
BpeMeHH, Kor.ua kto hh(5. atazb esse (oxhkvu. 
ne vivere); at. bo BpeMK Koro hh<5. eiusdem 
temporis esse; in aetatem alcis incidere; alcis 
hjih alcui aequalem esse; hohxh bi> ojiho 
BpeMH cl Y&wb hh6. alcis aetati supparem hjih 
proximum jesse; at. nocjri Koro hh6. aetati 
succedere; bb napcxBOBaHie Koro hh6. alqo 
regnante esse. 
JKitfypHTL rjia3a, acMypHxtca comprimere, 
operire oculos; connivere. 



JKHerit messor; bx> ph xaKate metentes {Liv.}. 

.SKojzoC'B canalis. 

SKojiy^t glans; nnxaxBca ac-MH glande vesci. 

2Kpe6in 1) co6. sors; MexaHie ac-ia sortitio; mo- 
xaxB at, o vewb sortiri (alqd hjih de alqa re); 
sortitionem facere; revocare ad sortem alqd 
(pjfcinaxb hxo at-eMt); sorti committere, per- 
mittere alqd; conicere in sortem (provincial); 
BHHHMaxb at. sortem ducere; hxo hh6. socxa- 
exca mh£ bi at. alqd sorte mini evenit; alqd 
sortior; at. najiaerb sa mchh sors me contin- 
git. 2) nepen. — ynacxB cm. ynacxt. 

3Kpeii> sacerdos; flamen (at. o^Horo H3BtcxHaro 
BoatecxBa, xaKXvac. IDnnxepa flamen Dialis, 
Mapca f. Martialis, PoMyia f. Quirinalis); 
nepBbif, oaBHBift ac. xpaMa antistes (templi, 
sacrorum, Jovis); BepxoBHHH at. pontifex ma- 
ximus i y phmjihhxO. SKpe^eciciH cam, ,a;ojiat- 
hocxb sacerdotium; munus hjih officium sacer- 
dotale; pontificatus; flaminium; HcnpaBJiaxb au 
SOJiatHocxb sacerdotio praeesse. 3KpHiia sa- 
cerdos; antistita (templi). 

SECyscacame fremitus; murmur; stridor. SKyac- 
ataTB fremere; murmur edere, stridorem ede- 
re; bombum facere. 

2KyK-& scarabaeus. 

3KypaBJiB grus. 

jKypHaait commentarii diurni, ephemeris 
(^HeBHHK'b ^jth 3anHCBiBaHia pacxoija h npn- 
xo#a); acta diurna (n. pl.\ diurna populi 
Eomani (ac. coBknaHiaMx* bt> ceHaxfc h Hapoii,- 
homx. co6paHin). 

2Kyp^aHie murmur. 2Kyp^:aTB munnurare r 
susurrare; cum murmure labi (o bojix>). 



3. 



IIpHMi^aHie: Muoiie ijmhoau c% npu- 

cmaenox) «sa», otfosuaHawmie uaua,iodn>u- 

crneix, onywenu; e% manoMb CJiyuan* cjin>- 

dyerm npiucKamb coomen>mcmeywiu,iu 

npocmou tmiOA* u Kb neMy npuGaeumb 

incipere ujiu coepisse, uanp. 3a6oMbmb 

aegrotare coepisse. 

3a 1) c% eunurn. nad. a) Ha Bonpocx. Ky^a? 

post (p. se H^H p. tergum ponere alqd); cicxb 

3a cxojtb cm. cxojtb; ixaxB 3a rpaHHuy pere- 

gre abire; BBicaaxB Koro 3a rpaHHuy alqm e 

civitate abire iubere, eicere, exturbare, alqm 

amandare (extra Italiam alqo); ixaxB 3a Mope 

trans mare navigare; bbihxh 3a Bopoia ante 

portam (foribus hih foras) procedere. b) Ha 

Bonp. 3 a ^xo? ( noKa3BiBaex^ npe^M., 3a ko- 

xopBit Aepataxcii! depyxca), b3axb, Becxn koto 

3a pyKy manu alqm prehendere. ducere; cxsa- 

xhxb Koro 3a nuanxB alqm pallio apprehendere; 

aepacaTBoa 3a hxo prehendere alqd; nopa 3a 

Xiio tempus est ad opus faciendum accedere 

hjih opus aggiedi; B3axbca 3a hxo cm. 6paxB0H 3. 

c) Ha Bonpocx. 3a koto? hjh 3a hxo? (juw 

0603H. xoaaxaHCXBa. 3acxynH0HecxBa, B03^afl- 

Hifl, npanuHBi Harpa^Bi a KapBi) pro (loqui, 

mori pro alqo); axo He 3a, a npoxHBX* MeHH 



hoc non est pro me, sed contra me; npocHXB- 
3a Koro deprecari pro alqo; 3acxynaxBCfl 3a 
Koro npejiB k4mx. cm. ax. oar.; cxoaxb 3a Koro r 
3a hxo cm. cioaxb; roBopaxB, cnopaxb 3a h 
npoxHBX* in utramque partem hjih in contra- 
rias partes dicere. disputare, 3a h npoxHB'B 
Hero de alqa re in utramque partem; z a He 
roBopio hh 3a hh npoxHBB neque ullam in 
partem disputo; He rosopHXb hh 3a hh npo- 
xhbx. neutram in partem disputare; npn cy- 
mecTBHx. jyra 03HaneHm h^hh, B03Harpaat^eHia, 
KapBi Ha sonpocB 3a hxo? cxaBaxca npoeToft 
gen. obiectivus, Hanp. xpeCoBaxb B03Harpaat- 
lemfl 3a xpy^i mercedem laboris petere; boxs 
6bijia Harpajja 3a moio ,a,o6po^xej[B hoc erat 
praemium virtutis meae; nojrynaxB Harpa^y 3a 
hxo cm. Harpajta; 6paHHXb Koro 3a hxo obiurga- 
re alqm de hjih in alqa re; HJiaxHXB, nonjia- 
xHXBcs 3a hxo, uoKynaxb, npoj^aBaxB 3a cm. 3in 
rx, xanate h Apyr. BBipaacema cx> npeii40r.«3a> 
hoj^-b cooxBtxcTByron^HMH raaroaaMH. d) Ha 
BonpocB Kor^a? ante, 3a xpn ro,na ante tres 
annos, tribus annis ante, tres ante annos, tri- 
bus ante annis; ante tertium annum, tertio 
anno ante, tertium ante annum, tertio ante 
anno; 3a Tpn ro.ua ao cMepxH oxn,a tribus an- 



3aapeeTOBaTB. 



3aCpBi3rnBaTi>. 



105 



nis hjlh tertio anno ante mortem patris; ao 
ero npnxoAa tribus annis hjih tertio annoan- 
tequam venerat, ante tres annos hjih ante an- 
num tertium quam venit. e) 3a = bm£cto 
pro: BLuaBaTL koto, ^to 3a koto, 3a ^to, npn- 
HHMaib Koro 3a Koro cm. sth oar. 

2) Ch meopum. nad. a) Ha Bonpoci r,a,t? post, 
p^AKO pone; Henocpe^CTBeHHo 3a ^iMtXno 
MBCTy, nopaAKy, caHy) secundum alqd; bto- 
pon 3a k$mb secundus, proximus alcui huh 
ab alqo; 3a ropon ad terga montis; CKpwBaTb- 
ca 3a ropofi post montem se occultare; 3a- 
mHmaTBCH 3a CTfeaMH moenibus se defendere; 
3a co6ok> post se, post tergum, a tergo; jie- 
ataxt 3a i&mb post alqm esse; 3a cuhhoh Koro 
post tergum; nepeuocuo — Tafino clam hjih 
alqo inscio, ignaro; 3a rpaHBn,eio peregre (ha- 
bitare); 3a ctojiomb = bo BpeMa o6B\na, ch- 
jrfeTb 3a ctojiomb cm. ctoib; 3a piKoro trans 
hjih ultra flumen. b) Ha Bonp. 3a k$mb? 3 a 
^tMt? npn raarojiaxB hath, cjrfeAOBaxB, ro- 
HflTBCH, noctnaTB h t. n. cm. sth narojibi; 
h^th 3a boaoh cm. BOAa; 3a mhoh! sequere 
hjih sequimini me! c) Ha Bonp. 3a \k&mb? a) 
AJia o6o3Ha^. npHHaAJeHHOCTH, tslkl: ocra- 
BaTbca 3a k£mb manere alcui; 6bitb 3a MyaeeMB 
3a kbmb nuptam esse alcui hjih cum alqo, 
oHa HHKorAa He Gbuia 3a MyateMt nunquam 
viro nupsit; Tenepb o^epeAB 3a mhoh cm. one- 
peAB. p) ajih 03Ha^ema npn^HHti propter, 
(npenflTCTByiom;eH hphhhhw, bb npeAJioat. ot- 
pHD;aTejibHbixi>) prae, Hanp. prae multitudine 
sagittarum solem non videre; 3a k$mb a^o 
CTajro? per quern stat? quis est impedimento? 
d) Ha Bonp. 3 a ^xmt.? (AJia 03Ha*i. 3aHaTia, 
ynpaatHeHia), Hanp. cmotpbtb 3a H$>m> cm. 
CMOTpiTb; CHABTb 3a ^t,mb versari, occupatum 
esse in alqa re. 

3) hocjte eonpocum. MrtcmouM. ^to? cb UMe- 
uum. nad. qualis? quantus? qui? <rro aio 3a 
^ejiOBiK-b? quid hoc hominis est? 

3aapecTOBaxB cm. apecroBaTB. 

3a6asa delectatio, obiectatio;=npeAMeTB 3-bbi 
delectamentum, obi ectamen turn; aha 3-bbi ani- 
mi causa, animi voluptatisque causa. 3a6a- 
bmtb delectare, oblectare (alqm, alcis ani- 
mum); cHJibHie voluptate afficere, perfundere. 
3a6aBJiaTBca h£mb delectari, oblectari, se 
delectare, se oblectare alqa re. 3a6aBHHK£ 
homo multi ioci hjih iocosus; ioculator. 3a- 
6asH£iH iucundus, suavis; = myTOHHbiH iocu- 
laris; = cmt.ihhoh ridiculus. Adv. iocose, iocu- 
lariter; ridicule. 

3a6seHie oblivio; npeAaTb *ito 3-Hiro memoriam 
alcis rei abicere, deponere, ex animo eicere, 
alqd ex memoria deponere; cm . TaKHte 3a6bi- 
BaTb. 

3a6epeMeH^TB gravidam fieri. 

3a6nsaTB 1) = B6HBaTb, cm. stotb ra. 2) 3. 
mejib oTBepciie obturare (foramina). 

3a6apaTB = 3axBaTtiBaTb corripere; auferre 
(yHocHTb cb co6oh); nepen. 3 ceo"T> tto bt» 
roiOBy cm. rojioBa 2, c. 3a6npaTBca KyAa 
cm, 3ajii3aTb; = TaincoMB npoSpaTBca furtim 
irrepere in alqd; furtim venire ad alqm. 

3a6HTL = Ha^aTb 6htb coepisse cb cootbbt- 



CTByromfiM^ tji., cm. 6htb; 3. TpeBory concla- 
mare ad anna. 

3a(5jiaroBpeMeHHHH maturus; (cBoeBpeMen- 
hlih) tempestivus. Adv. mature; tempestive. 

3a6jraropa3cyAHTB cA&aaTB ^to hh6. alqd fa- 
ciendum putare, videtur mihi, placet mihi 
alqd facere. 

3a6jiecT^TB, 3a0jtHCTaTt splendere, micare, 
fulgere coepisse, pa3HHny cm. hoab cj. ejiecrcb; 
effulgere (ingens sol inter graves imbre nu- 
bes, Liv.); rjia3a 3a6jiHCTajiH oculi arserunt. 

3a6jryflHTBca itinere deerrare; errare. 3a- 
6jEyac,o:aTLCfl per errorem labi hjih npodo 
labi; errare, in errore versari, errore captum 
esse; falli (oSMaHbiBaTbca). 3a6xyac,a,eHie 
error; (jioatHoe MHBHie, noHaTie) opinionis 
eiror hjih opinio erroris, opinio falsa; Sbitb 
bb 3-Hia versari in errore; ohb HaxoAflTca 
Bt tomb 3., ^ro... errore tenetur ut credat 
cb ace. c. inf.] BBecTH Koro bb 3. alqm in 
fraudem impellere 

3a6oxBBaTB aegrotare coepisse, in morbum 
incidere, morbo temptari hjih corripi; morbum 
nancisci. 

3a6op*B saepes, saepimentum, saeptum; 06- 
HeciH ^to 3-poMB saepto circumdare, saepi- 
bus cingere hjih claudere alqd. t 

3a6oTa newb cura (valetudinis); curatio al- 
cis rei (none^eme); 6paTb Ha ce6a 3. ^eMB 
curationem rei suscipere; nopy^aTb KOMy 3. 
^eMB dare alcui curationem rei; bcb cboh 
MbiciH h 3-Tbi ycTpeMHTb Ha tito omni cogi- 
tatione curaque incumbere in alqd; omnes 
curas et cogitationes conferre in alqd; 3to 
Hama 3. hoc nobis curae est. 3a6oTHTBca 
^eMB curare alqd hjih cb ut, Tanace cb 
npocT. conj.\ sibi curae habere alqd; alqd 
alcui curae est; consulere, prospicere alcui 
rei hih cb ut; servire, inservire alcui rei 
(HMBTb *rro nocToaHHo bb BHAy); providere, 
prospicere alqd (frumentum npoAOBOJiBCTBiH, 
hjih alcui rei, prospicere - ut, ne); 3. kom;b 
prospicere alcui, prospicere hjih consulere 
rationibus alcis; consulere saluti alcis; co- 
lere alqm; He 3. komb alcis saluti deesse; 
3. o6b oOu^en nojib3$ communes utilitates in 
medium afferre; 06% btomb a no3a6o^ycB hoc 
mihi curae erit; nycTB ohb o6b btomb caMB 
3a6oTHTca hoc ipse viderit; o6b stomb no3a- 
60TMHCB huic rei cautum hjih provisum est- 
3a6oTJtnBOCTL cura; diligentia. 3a6oTJEH- 
bbih diligens; curiosus (in alqa re). Adv. di- 
ligenter; accurate; cum cura; curiose. 

1. 3a6pac&iBaTL, sa6pocaTB obruere (alqm, 
alqd terra), cooperire (alqm telis); nepeu.= 
ocbinaTB onerare (alqm iniuriis, maledictis); 
congerere (in alqm maledicta). 

2. 3a6paC£iBaT£, 3a6pocHT& 1) KyAa hh6. 
cm. dpocaTB. 2) 3. aKOpb cm. auopb; 3. jpsm-' 
Ky, ctTb cm. 2. 3aKHABiBaTb 2.8) 3af>pomeH- 
hhI = odaBJieHHbiH bb He6pe»eHiH negle- 
ctus; desertus (noKHHyTbin). 

3a6peH^:aTB increpare (anna). 
3a6pecTH pervenire in alqd. 
3a6pH3rHBaTB aspergere, conspergere (alqd 
alqa re), respergere (sanguine). 



106 



SaGyHTOBRTB. 



BaBHCfeTB. 



3a6yHTOBaTB,— ca car. 6ynT0BaTbca. 

3a6yineBaTB effervescere; exaestuare (o Mopfc). 

3a6uBaTB ^to hh6. oblivisci alcis rei, alqd, 
Koro hh6. alcis; oblivion! dare; venire in oV 
livionem alcis rei; capit alqm oblivio alcis 
rei; (npe^aBaxb 3a6BeHiio) memoriam alcis rei 
abicere, deponere, ex animo eicere, alqd ex 
memoria deponere; = ynycKaib mi* BHjry ne- 
glegere; 3. cfl&iaTb hto hh6. oblivisci ex inf., 
alqm fugit Cbinfc He 3a6HBan» c/rfciaTB me- 
minisse ci» inf.\ a BToro HHKorita He 3a6y#y 
ex animo meo nunquam id excidet; penitus 
hoc animo meo infixum est hih insidet; eius 
rei memoriam nunquam abicere possum; a 
Koro hh6. HHKor^a He 3a6y,ny nunquam ex 
animo meo discedet alcis memoria; He 3a- 
tfyflKrej ^to... mementote ch ace. c. inf; 
npeat^e nkwh tbi Mena cosepnieHHo 3a6y^emb 
antequam plane ex animo tuo effluo {Cic.)\ 
ohi JterKO 3a6HBai r b oSh^bi offensarum im- 
memor fuit. 3a6tiBaTBca 1) BbixojrHTb h3:b 
naMaTH cm. 3a6biBaTb. 2) = nepexo,a;HTb rpa- 
hhuh npnviHHia sui oblivisci; dignitatis suae 
immemorem esse. 3a5uB^HBOCTi. oblivio. 
3a6HB^iHBLZH obliviosus, immemor. 3a- 
6uTi»e r oblivio. 

1. 3a6traiB 1) kt» KOMy aecurrere, advenire 
(ad alqm); cm. Taoce 1. 3aBeprBiBaTB 2. 2)3. 
b nepers, procurrere. 

2. 3a5£raTL currere coepisse; concursare coe- 
pisse (3. Ty#a h cioAa, 3acyeTHTbca). 

3aBajrHBaTB = 3acbinaTb obruere; = i nepenoi- 
HaTb complere; Bee 6biJio 3aBaaeH0 cHiroMB 
omnia nives oppleverant; nepen. 3aBaJieHHBiH 
irjkiaMH, 3aHaiiaMH negotii plenus, vehemen- 
ter occupatus, laboriosus, opera distentus; 
6uTb 3aBaieHy paooTaMfc, irjfcjiaMH, 3aHaTiaMH 
multis negotiis implicitum hjih distentum esse; 
negotiorum magnitudine obrutum esse. 3a- 
Bajrt = 6appHKa;i;a : 3acfcKa cm. sth cyra,. 

3asacTpHBaTB acuere, exacuere; praeacuere; 
(KJiHHoo6pa3Ho) cuneare. 

3aBeAenie 1) KaKB xMcisie institutio, con- 
stitution naroiaMH cm. 3aB0AHTB. 2) to, ^to 
3aBe#eH0 institutunr, yiednoe 3. cm. nraojia. 

3aBep6oBBiBaTB coJ^aTx hjih aceiaioiHHXB ne- 
pecejHTbca m> ^pyroe mbcto scribere, con- 
scribere; conquirere (chjtoio); mercede condu- 
cere (HaHHMaTb). 

1. 3aBepTBisaTB, aasepHyTB 1) bo hto in- 
volvere (alqd in alqa re), involvere, velare, 
tegere oaKVTaib, alqd alqa re). 2) 3. kb KOMy, 
KyAa devertere (ad alqm hjih in villam, do- 
mum alcis, Massiliam). 

2. 3aBepTtiBaTB, sasepTfrrB = Ha^aib Bep- 
rkih torquere, circumagere coepisse. 

3aBepmaTB = npnBo^HTb wl KOHiry conficere; 

ad effectum, ad exitum adducere, ad finem 

perducere. 3aBepmeHie confectio; naro- 

jiaMH, cm. 3aBepmaTb. 
3aBe^zeptTB, 6e3Auu. advesperascit, coepit ad- 

vesperascere, vergit hjih inclinatur in vespe- 

rum dies. 
3aBHBaTB crispare; boiocbi comam, crines, capil- 

los calamistro intorquere hjih inurere h npocTO 

inurere. 3aBHBaTBca (o BOJiocaxi) crisparl. 



3aBHflHHH = B036yjK^aiom;iH 3aBHCTb invidio- 
sus; = aoctohhbih CTaacaHia dignus cui invi- 
deatur; = cqacTJiHBBiH beatus, fortunatus. 
3aBHAOBaTB KOMy, ^eMy invidere alcui, al- 
cui rei, komj b*& vsm> invidere alcui rei al- 
cis, Hanp. invidere honori alcis; mee 3aBH- 
xyiorb invidetur mini hjih in invidia sum, 
(CHjibfffce) invidia premor, ex invidia laboro; 
invidia flagro, ardeo; ik>ahh% 3aBHjryrorb Bt 
cnacTbH invidetur hominum commodis. 3a- 
BH:jj;ymiH cm. 3aBHCTJiHBHi. 

3aBHjj;tTi> prospicere, procul conspicere alqd. 

3aBH3a:aTB eiulare coepisse. 

3aBHCHM0CTb obsequium (noBHHOBeHie); rjia- 
rojibH. o6opoTaMH, Hanp. jkhtb, Haxo^HTbca 
b% 3-cth indigere alterius, alienarum opum 
(He o6xoji,HTbca 6e3"b noMom;H ^pyroro); =: He 
HMfrrb npana pacnopaataibca co6oio sui iuris 
non esse; vivere ad aliorum arbitrium; 6htb 

BE 3-CTH OTX KOrO CM. 3aBHCBTb; AepsaTb, 

y,a;epjKHBaTb Koro bt> 3-cth in officio continere 
alqm (o noKopeHHOMt napojti); b-b nojHot 
3-cth alqm sui iuris sententiaeque esse non 
sinere (He jiaBaTb KOMy caMocioaTejiBHo #y- 
MaTb h ^McTBOBaTb). 3aBncHMBin ort Koro 
hih ^ero pendens ex alqo hjih ex arbitrio, 
voluntate alcis; aptus ex alqo hjih ex alqa 
re; subiectus alcui rei (fortunae); obnoxius 
p alcui hjih alcui rei; parens, serviens alcui (o 
noii^aHHOM'B), TaKHte meae, tuae, suae dicio- 
nis; indigens alcis hjih alcis rei (Hyatinaion^iH- 
ca); 6bitb 3aBHCHMy otb Koro (o noManHBixi., 

HO^HHeHHBIXB) CM 3aBHCiTb. 

3aBHCTjiHBOCTB invidia; malignitas. 3asn- 
ctjihbbih invidus, invidens, lividus, mali- 
gnus. Adv. cum invidia, maligne. 3aBHCTHHK r B 
(homo) invidus, (homo) lividus, (homo) ma- 
lignus; obtrectator. 3aBHCTB invidia, chjxb- 
Haa livor; malignitas (Hei;o6po)KejiaTejibCTBo); 
B036ym,naH)niiH 3. invidiosus. 

3aBHcfeTB ote Koro, orb iero pendere ex alqo 
ex alcis arbitrio, ex alqa re; aptum esse ex 
alqa re; contineri alqa re; verti in alqo, in 
alqa re (ocHOBBiBaiBca Ha); in alcis manu, 
potestate esse, positum, situm esse (o 
npeAM.); in alcis potestate, sub alcis dicione, 
in alcis dicione et potestate esse, parere, 
servire alcui; obnoxium, subiectum esse al- 
cis imperio (o JtHnaxx, irjkihixB Hapoijax'B, 
rocyflapcTBaxib, ropoAaxt); ot-b Teoa Bee 3a- 
bhchti in te omnia sita sunt; b% btome ciy- 
^ai Bee 3aBHCHrb ot:& Tsoero ateiaHia id to- 
tum vertitur in tua voluntate; orb aioro Bee 
3aBHCHTi hoc caput rei est, hue omnia re- 
deunt; be stomt. cjiy^ai MHoro saBHcarB otb 
npnpoiiiHBix'B ^apoBaHiH ad hanc rem maxi- 
mam vim habet natura; Ha BOHHi MHoro 3a- 
bhchtb ott. c^acTia multum in re militari po- 
test fortuna; bth niaHBi saBHcan. or& oScToa- 
TejiBCTBB haec consilia sunt temporum; orb 
aioro 3aBHCHTB Bee cyji;e6Hoe pimeHie haec 
res totum indicium continet; pfcmenie btoto 
jr^jia coBepnieHHO 3aBHcnrB ot*b Baci. huiusce 
rei potestas omnis in vobis sita est; otb hxi 
ycMOTptHia h cyatsema 3aBHCHTb TenepB Bee 
ptmeHie eorum ad arbitrium indieiumque sum- 



3aBHTOH. 



3asa3Ka. 



107 






ma omnium rerum redit. KaK-s ipa.HMam. 
mepMiim pertineread alqd; sequi alqd. 

3aBHToi: (o Boiocaxt) calamistratus. 

-3aBJca^^BaTL temb potiri alqa re, Bcer.ua pu- 
iiri rerum 3. BepxoBHOD Biacxbfo; occupare 
(regnum, urbem), indicionem aia sub potesta- 
tem saam redigere; cmoh 3. hbmb invadere 
alqd. 3asjiaA&Hie possessio, (paHbme ,npy- 
mxfc) occupatio. 

daBJt9KaTL Koro Ky^a, k-b qemy pertrahere (ho- 
stem In locum iniquum); illicere (alqm in frau- 
dem), pellicere alqm ad, in alqd; alqm dolo 
perducere (in proelium). 

<3aBO£HT£ 1) koto Ky#a ducere, adducere, de- 
ducere, perducere alqm ad, in. 2) — bo si e- 
KaTb bo tjto, Hanp. 3. bb soirn implicare 
alqm aere alieno. 3)=:Ha T inHaxB, 6mxb bh- 
hobhhkom , b qero, nanp. 3. p$*ih, pa3roBop:b 
vewb sermonem instituere, inferre, ordiri de alqa 
re, de alqo; alcis rei mentionem facere hjeh 
inferre, inicere; 3. px^b, pa3roBopx. cb kemi 
sermonem instituere, ordiri, conferre cum alqo; 
3. pt^B tfpyroM'b sermonem alio transferre; 
3. cnop*, ccopy controversiam, causam iurgii 
inferre, vewb vocare, adducere, deducere 
alqd in controversiam; 3 . jjpyatoy cm. flpyatfa. 
4)— bb o£HTb, ycxpaasaxb, noiaraTb Hiqaio 
inducere (morem novum); introducere (consue- 
tudinem); instituere, constituere alqd; ohb 3a- 
sejrB TaKon nopaAOKi ita rem instituit; 3. no- 
pK^OKt bx> npoBaau;iax r b statum provinciaram 
ordinare. 5) =npio6ptxaxb parare, compa- 
rare. 3aB0£HT£ca xo3aacxBOMb rem consti- 
tuere. 

3aBoeBame 1) KaKi ifcacxBie occupatio 
(3anaxie), expugnatio fB3axie mxypMOMb); ona- 
caxeibHO nocpe^. naroioBb. 2) 3aBoeBaH- 
Hoe, pi. bellp hjh armis parta; 3-Hia JlyKyi- 
jta parta a Lucullo; cipacTb Kb 3-Hiaarb imperii 
proferendi hjih amplificandi iijh finium profe- 
rendorum cupiditas; pfcmTb 6oibmia 3. magnas 
terras occupare; vijepacaBaxb 3a coGoa caon 3. 
armis mh bello parta hi a npocxo parta reti- 
nere; oxKa3axbca oxb cbouxb 3-Hifi quae cepi- 
mus, omittere; jrjiiaxb hobbia 3. quae non ha- 
bemus occupare. 3aso9BaTeJiB expugnator 
(urbis, coloniae); BeiuKia 3. qui multas terras 
bello cepit; vir multis victoriis inclitus; 3. irfc- 
aaro CBExa victor omnium hjth universarum 
gentium; domitor gentium. 3aBoesaTB capere 
(urbem, Veios; hostium castra; ager ex hoslibus 
captus; haec de priscis Latinis capta oppida); 
expugnare (xasate cb puSaBjr. cjob'b vi, per 
vim, obsidione); pitiri (urbe); armis Ma bello 
subigere; armis quaerere sibi (nanp. nova do- 
micilia); cxapaxbca 3. ropo^b nia cajroa aia xa- 
TpocTbio ant per vim autdolis temptare urbem. 

3aBoxaKHBaT&, 6e3uuu 3aBoioKJio He6o cae- 
lum nubibus obductum est, obscuratur. 

3aBOJEHOBaTBca (0 Mopx>) mare horrescere nia 
fluctuare, aestuare coepit. 

3aBonHTB clamorem flebilem tollere; eiulare 
coepisse; conclamare. 

3aBoparasaTB Dvertere, convertere; (Ha3a,a,b) 
retro flectere, circumagere (equum). 2) 3. Kb 
komy cm. ]. 3aBepTbiBaTb 2. 



3aBop*iaTL fremere coepisse. 

3aBTpa eras, crastino die; (Ha ciB^yromiu ^eHb) 
postero die; insequente die; postridie; £0 3. in 
crastinum (diem). 3aBTpaKaTB prandere; ien- 
tare. 3asTpaK-B prandium (bb nojr^eab); ien- 
taculum (paHo yxpoMx>V 3aBTpamHiH cra- 
stinus. 

3as^epa nudius tertius. 3aB^epaniHin ona- 
cax., Hanp TBoe 3. nacbMO litterae quas nu- 
dius tertius dedisti. 

3aBHBaHie (Bfcxpa) stridor. 3aBBisaT6 (0 bb- 
xpt) sibilare, saevire. 3asbiTB (0 JHonaxB a 
jKaBOTHtiXB) ululare coepisse-; (0 bbxpb) sibi- 
lare, saevire coepisse. 

3aB£#OHO nocpe#. sciens, prudens. 3aBBABi- 
Bame administrate, functio, dispensatio (ae- 
rarii, pecuniae, annonae); procuratio (no no- 
pyqeaiio), officium; naroiaMH, cm. saBiflbi- 
Baib, TaKace ynpaBieaie. 3aBB£BiBaTB nkwb 
praeesse (rei publicae, provinciae); praeposi- 
tum njra praefectum esse alcui rei; admini- 
strare (rem familiarem, rempublicam, provin- 
ciam); gerere (rem b3ne,prospere, male; rem 
publicam); no %eMy inoo nopy^eHiro procu- 
rare alqd. 

3aBtpeHie cm. yBtpeHie. 3aBtpaTb cm. yBB- 

PHTB. 

3aB*Bca velum. 

3aB4THBTH 1) — nepejtaHHHE no 3aBl 
t y, 3aBBn;aHHbia hereditate acceptus; a maio- 
ribus traditus h relictus 2) = 3a,a;yineB- 
Htia intimus; summus (officium 3. loirb), re- 
ligiosus (cBam;eHHbia). 3aBBTt testamentum; 
cm. saBtmaHie. 

3aB4mHBaTL velare; contegere, obvolvere. 

3aBEmaHie syxoBaoe testamentum; tabulae 
testamenti, bi> cBH3a pi^ia h npocTO tabulae; 
voluntas mortui, ultima voluntas (npe^cMepx- 
aaa BOJia); cocxaBiaxb, nacaxb 3. testamentum 
facere, conscribere; yMepexb 6e3^ 3. intestato 
mori; yMepmin 6e3B 3. intestatus; ohb ne ocxa- 
Bwvb 3. eius testamentum erat nullum; no 
3-HiH) testamento, per testamentum; HaciiB^- 
hhkb no 3. heres testamento institutus; nofljroJK- 
Hoe 3. falsum testamentum; falsae tabulae. 
SaBfeujaTejEB is qui testamentum facit; fte- 
stator. 3aBBiuaTB KOMy qxo legare alcui alqd, 
KOMy see CBoe HMyn^eciBO alqm heredem 
omnibus bonis instituere; 3. ^xo6bi, ^to6m He... 
cavere ut, ne. 

3aBa#aT£ cm. BaHyxb. 

3asa3aTB, 3aBa3HyTt (vestigio) haerere. 

3aBa3Ka 1) vinculum, ligamentum. 2) (bt> 
ApaMi) *nodus fabulae. 3aBa3HBaTB 1) eo6. 
ligare, vincire, devincire alqd, cm. xaKate cba- 
3biBaTb; 3. bo to) vestire, vincire alqa re. 
2) nepen. = Ha^HHaxb, Hanp. 3. ^kiio, cpaate- 
Hie pugnam aia proelium cominittere, manus 
conserere; 3. cx» k^mb xaatSy litem alcui inten- 
dere; in causam cum alqo descendere, ccopy 
in controversiam descendere. 3aBH3BiBaTb- 
ca = B03HUKaxb, Ha^anaxbca conflari, moveri, 
contrahi (certamen); concitari (pugna atrox); 
nasci (sermo pa3roBopx>);. oriri; 3aBa3aica cb 
BparaMa raapKia 60a cum hostibus acriter 
pugnatum est. 



108 3asHJiBiH. 3afta*ia. 

3asjijcMH marcidus. invitis nautis in portum navem; vi et neces- 

3arasKa aenigma; = .nBycMbicieHHBia, Heno- sario sumus in portum coacti); intra alqm 

HHTHbia ^tScTBifl hjih ciOBa ambages (pl.),= locum compellere (homines); adigere in alqd 

BonpocB, no,mieatam:ift ptmeHiio quaestio; axo (clavum rB03flb, cuneum ohhb). 2. 3aro- 

Ma MeHfl 3. (=: 3Toro a He noHAMaio) hoc non h&tb, — raHHBaxB agitare (co6. o jkhbox- 

intellego; oxraaaxb 3-Ky cm. oxrairBiBaxb. 3a- hbixb, Hanp. Ha oxoxb; nepen. h o iioiiaxB). 

ra^o^HOCTB aenigma (somniorum obscurita- 3aropaacHBaTB saepire, consaepire alqd alqa 

tes et aenigmata, Gic.% obscuritas, ambages re, saepto circumdare, saepibus cingere alqd 

(pi.). 3ara^OTiHiJH obscurus; ir^ycMKicieHHWH (oropaatHBaxb); — nperpaacjmxb intersaepire 

ambiguus; = 3anyxaHHBiH perplexus; = xaHH- (bb cepeanHB, iter), obsaepire (CBepxy hih 

cTBenHHH arcanus (origo); = y,prBHxejibHbiH cnepeflH, iter, viam), praesepire (cnepeflH, 

mirabilis; 3. lejoBto homo multiplicis et aditum trabibus). 

tortuosi ingenii (Koxoparo He jierKo pa3ra- 3aropaTt (oxb cojHH,a) adustioris coloris esse. 

#axb); rpo3HTL hbmb bb 3. BBipaacemaxB minas 3aropaTLca 1) co6. exardescere, conflari (h 

alcis rei per ambages iacere; KaKB cywecms., nepen.), ignem, ignes hjih flammam concipere; 

3araflo*iHoe ^ero hh6., bb ^earb hh6. cm. 3ara- ignem comprehendere; flammis corripi; igne 

^ohhoctl. Adv. obscure, per ambages. 3ara- hjih flammis comprehendi. 2) nepen. — bo3- 

fluBaTtKOMy 3araitftyproponere alcui aenigma. HHxa-Tb exardescere; cm xaKHte B03HHKaxb. 

3aracaTb cm. racHyTb. 3aramaTB cm. racnTb. 3arop,nHTBca: superbire coepisse, magnos spi- 

3arn6aTB inflectere alqd. ritus hjih magnam arrogantiam sibi sumere. 

3arjcaBie inscriptio (libri); titulus (libri); nomen; 3aropoflHBiH suburbanus; 3. iwmb villa subur- 

BbiCTaBHTb Ha ^eMB 3. inscribere alqd (li- bana (juraa). 

brum); cm. xaKace 03arjraBHTb. 3arop£;xBiH (otb cojrana) adustioris coloris; 3. 

3arjiaKHBaTBnepew.— HcnpaBiaTb^fcM'b, Hanp. ihuo vultus coloratus. 

cboh) BHHy corrigere; restituere; expiare (vir- 3aroTOBjteHie comparatio, niarojiaMH, cm. 3a- 

tute incommodum); redimere (flagitium, faci- roxosjiaxb. 3aroTOBjiflTB comparare, (Ha 6y- 

nus, culpam); purgare (malum facinus forti Jiymee BpeMa) praeparare (res ad vitam degen- 

ac memorabili facinore, Liv.)\ o^hhb Heo6- t7 dam necessarias), providere (frumentum in 

.nyMaHHbm nocTynoKB cxapaxbca 3. apyrHMB hiemem, exercitui). 

temerttatem temeritate alia tueri (Liv.). 3arpaacji,aTB cm. nperpaac^axb. 

3arjrasa 1) — 3aoqHo absente alqo; 3. opaHHXb 3arpaHH^HBiH externus (HaxojtfiiniHca bhb 

Koro alcui absenti maledicere. 2) = BflOBOib, npeirjkioBB Hero jraGo); — H3B 3a rpaHnnbi 

cm. axo ciobo- aBHBmifica, npHBe3eHHHH adventicius, impor- 

3arjrymaTB vocem {clamorem) alcis hjth: stre- tatus; barbarus (He pHMCKin). 

pitum rei alcis vincere; obstrepere; 6bixb 3a- 3arpe6aTB — crpeSaxb corradere (minas de- 

rjiymaeMy 3ByKaMH xpy6B tubarum sono ob- cem); converrere; nocjioe. tvjkhmh pyxaMH 

strepi; nepen. 3. cobbcxb conscientiam (animi) atapB 3. alienis gloriari bonis, 

comprimere. 3arpeM*TB tonare, intonare; 3, ^bmb crepare, 

3arjta^BiBaTB bo ^to introspicere hjth inspi- concrepare alqa re (armis). 3arpo6HBiH, 3. 

cere alqd (Hanp. librum); a TOJbKO 3arjraHyjiB atH3Hb vita altera. 

bb KHHry tantummodo inspexi librum; (Tafl- 3arpoM03&aTB obstruere. 

komb, yKpa^oft) furtim inspicere, introspicere 3arpoxoTaTB intonare, concrepare. 

alqd. 3arxaABiBaTBC£ Ha qxo etiam atque 3arpycTHTB aegritudini mh maerori se dede- 

etiam considerare alqd; alqd oculis devorare re; maerori animum dare. 

(noiKHpaxb rjia3aMH). 3apra3HSTB cm. MapaxB. 

3aroBapHBaxB = na^HHaxb roBopnxb dicere 3ary6jiaTB cm. ry6uxb. 

(loqui) exordiri, incipere hm coepisse; ad di- 3a#aBaTB proponere (quaestionem BonpocB, 

cendum aggredi; = 3aBOAHTb pi^b cb kbmb aenigma 3ara,a^y); 3 y^eHMKaMB ypoKB *di- 

o ^eMB, cm 3aBOAHTb 3. 3aroBopn^HEB scipulis pensum imperare. 

coniuratus; coniurationis particeps ejth socius, 3aAaBJEHBaTB 1) cm. 3a^yniaxB. 2) oblidere 

conscius, n npocxo conscius; 3aroBopm;HKH (pa3iaBHXb); conculcare, (pedibus) obterere 

HHor,a,a coniuratio (bcb npHHa^eacaniie kb 3a- (3aionTaTb); iumentis obterere alqm (B^yHH 

roBopy). 3aroBopB coniuratio (npoxHBB 3a,naBHXb Koro). 

%eH atH3HH in alcis caput facta); Boo6m,e con- 3a,napHBaTB 1) jtapHTb KOMy MHoro magna pe- 

spiratio, consensio; cocxaBBXb 3. coniurare, cunia hjh magnis muneribus donare, afficere, 

coniurationem facere hjth confiare, cb k^mb amplissimis muneribus afficere alqm. 2)= 

coniurare cum alqo; npoTBBB Koro hjih ^ero noj^cynaTb aapaMH muneribus coiTumpere alqm. 

coniurare contra alqm, alqd, conspirare in 3a ( a;a T ia = 3ajnaHHaa pa6oia, B03ioaceHHaa o6a- 

alqm, aiqd; hpothbb ibefi jkh3hh coniurare de 3aHHoCxb munus(oratoris; vitae; virtutis; geo- 

alqo interficiendo, conspirare in alcis caedem; metriae); xpy^Haa, cjihihkomb TpyAHaa 3. onus, 

jua. Hero hh6. coniurare de alqa re facienda munus atque onus; partes (coo\ pojib); condi- 

HJiH in alqd, conspirare in hie ad alqd. cio (Ha3HaneHie; upH3BaHie); res proposita, 

3aroHrnHKB (cKoxa) pecoris actor. 3aroHB opus propositum; 3. HCKyccxBa quod proposi- 

(3aropoateHHoe mbcxo jwh CKoxa) crates pasto- turn est arti; Moa 3- cocxohxb bb xomb, hxo- 

rales (oco6. oBe*rm). 1. 3aroHaTB, — rHaTB 6bi... mihi propositum est ut; (co6. 3aAaHHaa 

intra cogere (oves), cogere in... (vis vnetorum na jieHb pa6oxa) pensum; 3. (bohpocb) juh pt- 



t 
> 



3a;nBKraTfc. 

meHia quaestio; 3. ata3HH vitae munus; vitae 
studium; xpynHaa 3. res difficilis sua magna; 
xaxB KaKt 9to 6Lura oqeHB TpyflHan 3. quia 
id ardnum factu erat; pimaTb (acnojHaxb) 
oqeHb xpynHyio 3. quod est difficillimum, effi- 
cere; ^ro 3a xpy^Haa 3. cb ueonped. hcika. 
quid negotii est cb inf.; xpy^Haa 3. cjrjfcuaxB 
nxo Had. magnum quoddam est onus atque 
munus, magna oa ardua res est cb inf.] tbi 
B3aiB Ha ceoa Tpynnyro 3. suscepisti onus 
grave. 

3aflBHraTL, — asHHyxB ^to ^mb, uto 3a 
iTO obicere, opponere, obdere alqd alcui rei 
(pessulum ostio — 3. 3a^BaatKy). 3a,a;BHa:Ka 
(y ^Bepea) pessulus; 3a^BHHyxb 3. foribus 
hjeh ostio obdere pessulum; occludere fores 
pessulo. 

3a^epacHBaTB l)=ocTaHaBiHBaTb, 3a- 
mejiMTh morari, remorari alqm, alqd; moram 
facere, interponere, obicere alcui rei; moram 
afferre alcis rei aia alcui rei; tardare, retar- 
dare alqm, alqd; tenere, retinere, sustinere 
alqm, alqd (ocxanoBaxb, He oxnycKaTb); deti- 
nere (quam acerrimo proelio Hannibalem; 
nostros proelio; naves nostrae tempestate de- 
tinentur; in aliis negotiis detineri); ^xo6m He 
3. BacB Aoribe ne diutius teneam, ne multis 
morer (t. e. vos). 2) = cxBaxaxB, apecxo- 
BaTb comprehendere; = He oxjiaBaTb, He bh- 
xaBaTb retinere alqd (navem); comprehendere 
(3axBaTHTb, naves). 3aaep:KKa mora, retar- 
datio. tardiias; impedimentum (npenaxcxBie); 
.6e3B 3. sine mora, nulla mora interposita; 
sine dilatione (6e3t oxcpo^Ka); cm. xaKate 3a- 
Me^jeHie. 

3aflHiH posticus (postica pars aedium); H3B 
Abvxb posterior (pes 3. Hora); aversus (Haxo- 
Aami&ca Ha 3. cxopoHfc, na 3. <})pohxbJ; po- 
stremus, ultimus, extremus (noariytHia); 3. cto- 
pona pars posterior oa postica, aversa; 3. 
SBepb ostium posticum ajra npocio posticum; 
3. Bopoia porta postica Km aversa, bb aa- 
repi porta decumana. 

3a,n;ojcro pridem; iam pridem; 3. &o ^ero multo 
ante, longo tempore ante alqd. 

3a,a;ojrmaTB cm. jKMrB. 

3a,0iOMi cm. 3a,HB. 

3aflOXHyTBCff spiritus alcui intercluditur. 

3aapeMaTE obdormire, obdormiscere; dormitare 
(3acbinaTb); dormire coepisse; in somnum labi 
(Maao no Maiy 3acbinaxb, r^ii obi citoBaio 
oo,a;pcTBOBaTb); somno opprimi (ocoo\ npoiHBB 
boih). 

3a^poacaTt intremiscere (terra intremuit) ; 
contremiscere (oco5. otb dpaxa, acnyra); hor- 
resco; horror me perfnndit; pyKa 3a^pomaiH 
manus tremere coeperunt aia npocio tremunt. 

3aflyBaTB 1) Ha^aib Ayxb (0 BBTpi) flare 
coepisse; BixepB 3aji,yjrb cb cfcBepa veatus 
a septentrionibus ortus est. 2) racaxb extin- 
guere. 

3aflyMTHiB0CTB, KaKB nocTOHHHoe Ka^ecTBO 
tristitia, maestitia; Bnacxb bb 3. tristem, mae- 
stum fieri, esse. 3aflyM*iHBbiH 1) npe^aB- 
miaca &ywh cogitatione defixus; deliberabun- 
dus. 2) ckiohhlih Kb sa^yM^HBocTH tristis, 



3a»THMaTB. 



109 



maestus, melancholicus. 3aayMEiBaT£ 1) = 
3aMbimjtaTb, 3ax£Baxb cogitare, velle (alqd 
facere); induco m animum (Liv., Sall.\ ani- 
mum induco (Cic.) cb inf. a ut; habeo in ammo 
ajra in animo (mihi) est cb inf.\ consilium 
capio cb gen. gerund., cb inf., cb ut; consi- 
lium est cb gen. gerund.] (ammo) intendere 
cb inf.] moliri (*ito hho". saatHoe, BeaaKoe); 
*rco Tbi 3a,nyMMBaeHib? quid cogitas? quid agis? 
quid tibi vis? Kyua th 3-Baemb? quo tendis? 
2) 3araji;biBaTb, npaayMbiBaTb fingere. 3a- 
AyMBiBaTBCs in cogitatione defixum esse; 
multa secum animo volutare; nySoKo 3. Ha#B 
wbwb cogitationem hjih mentem defigere in 
alqa re; He 3. = pimaTbca cm. 3aTpy,nHjiTbCH. 

3afl;yinaTB Koro spiritum oh fauces, collum 
elidere alcui; gulam laqueo frangere. 

3aAymeBHBiH intimus (amicitia); 3. ^pyrB ami- 
cus intimus eih coniunctissimus; amicissimus 
(alcui hih: alcis); ohk 3. ,npy3ba summa inter 
eos est amicitia; ohb 3. ^nyrB moh est de 
complexu ac sinu meo, gesto eum in sinu; 
CA^jiaTLCH ^bHMB 3. ApyroMB in intimam fa- 
miliaritatem alcis pervenire. 

3a^B (3a,a;Haa ^acTb, CTopona) pars posterior 
mh aversa; (AOMa) postica pars aedium; domus 
postica, (3a,HHiH <$pohtb AOMa) aversa pars 
domus; noBopoiHTbca kb KOMy 3a,a;oMB alcui 
tergum obvertere; doaTb 3a^0MB aversum 
stare. 

3a,n;EixaTBca: exanimari; npn6ia:aTb 3ajiBixaacB 
anhelantem hih exanimatum accurrere. 

3aABiniaTB spirare his resprirare, spiritum 
ducere coepisse. 

3a^saTB 1) 3a ^to stringere (cjrerita KacaTbca); 
offendere in alqa re, ad alqd (y^apaTbca 060 
to)). 2) nepen. 3. Koro temptare alqm; laces- 
sere (,aipa3HHTb, pa3^paa:aTb iurgio); cavillari 
(no^TpyHHBaTb); 3. Koro 3a atasoe alqm, alcis 
animum offendere; acerbissimum dolorem alcui 
inurere (0 jiHuaxB); alqm mordere, pungere 
(0 npe^M.). 

Safl'BJiBiBaTB praesaepire (saropo^aib, aditum 
trabibus); obturare (foramina); obstruere (adi- 
tus). 

3aeflHHo cm. coo6ma. 

3aeMB mutuatio; onacai. nocpej;. oar.; 6paTb 
bb 3. cm. 3aHHMaTb 3; ^asaTb bb 3. mutuum 
dare alqd (ccyAtfTb cb ycioBieMB, ^to6h ccy- 
aceHaa Bem;b 6tua B03Bpan;eHa bb H3B^CTHoe 
BpeMa a 6e3B BcaKaro ymepGa aia 3aMiaeHa 
paBHOH^HHoio); commcdare alcui alqd QjaBaTb 
ito heQ. bb 3aeMB, 6e3B (fopMajibHaro ji;oro- 
Bopa, cb t^mb, qTodbi B3aiaa Bemb dbuia bo3- 
Bpam;eHa bb KaKOMB-foi to Ha 6buio bha^, = 
o^oiacaTb Koro qtMB). 

3aacapnBaTB car. atapaxb. 

3aarcHBaTB (o paHi) coire; consanescere; sanum 
fieri. 3ascHso vivus (alqm vivum comburere). 

3aacnraTejibHBiH, 3. cxpfeia malleolus; 3-Hoe 
cy^Ho oneraria navis ad incendendum praepa- 
rata. 3aacaraTB accendere (lumen, tus, fa- 
ces); (npeaaxb oraio) incendere (aedificia, vi- 
cos); (cb yKa3aH. Ha apfcoe naaMa) innam- 
mare (taedas, classem, urbem). 

3aatHMaTB comprimere (manum, oculos); 3. ko- 



110 BaHCHTO^HOCTB. 3aKJiHHaHie. 

My porb vocem praecludere alcai, nepen. lin- rare (corpus); 3aKajreHHWH duratus (cMOTpa 

guam mh vocem alcis comprimere. no cmbicjiy, ex. npn6aBieH. laboribus, multa 

BamHTO^HOCTB copia rei familiaris hjih rerum, exercitatione, usu armorum, omnium rerura 

opulentia; vita bonis abundans. 3ascHTcni- patientia); patiens laboris, Jaborum, aestus, 

■ huh fortunatus; beatus homo; satis dives; frigoris. 

modice locuples (HMtomjH sobojibho MHoro 3aicajnjBaTB transfigere; transfodere (alqm gla- 

3eMin); (HMiioiniH MHoro JxeHerc,) pecuniosus, dio),percutere (alqm pugione KHHacajioMT>); cae- 

bene nummatus; (6oraTtif 3anacaMH, cpe*- dere (hostiam, victimam acepTBy); ferire(por- 

cTBaMH) copiosus, opulentus; o^eHb 3. perdives. cum); 3aiuaxb acepxBy xaicaee mactare. 

praedives; jriiaxbca ^eiOBiKOMt 3-hlimx> for- 3aicaH*iHBaTB cm. KOH*iaxb. 

tunis augeri, fortunam amplificare (alqa re). 3aKanBiBaTB, — KonarB, cm. 3apbiBaxb. 

3aacMypHBaTB rjia3a cm. atMypnTb. - 3aKapicaTB crocire coepisse. 

SasBeH-BTB sonare coepisse; sonare; incfepare. 3aKaiB occasus (solis); coamje Ha 3-xi sol occi- 

3a8By^aTB sonare coepisse, sonare; BMicxfc, wb dit; nepen. Ha 3-x*fc AHen mohxx. aetate extre- 

ojiho BpeMfl cb hbmb consonare; ;ryxoBBixT> ma; extremo aetatis tempore; exacta aetate; 

HHcrpyMeHTaxb canere coepisse, canere (tubae in vitae occasu; prope acta decursaque aetate. 

cornuaque). 3aKaTBisaTB qxo Kyjxa volvere, devolvere 

SaseoteHiTB virere coepisse, (0 JxepeBKHXB) alqd in, sub alqd. 3aKaTBisaTBca (0 coaanfe) 

frondere coepisse. cm. 3axoiiHTb 3; y koto hh6. 3pa*iKH 3aKaxbi- 

3a3H«aTB = noiaraib ocHOBame 3,naHiK) cm. Baroxca (061. yMHpaiomeMiO alcis oculi sol- 

ocHOBaHie 2. vuntur, labuntur. 

3a3HasaTBCJi (superbia) se efferre; magnos 3aKnsaTB = Ha^axb KHBaTb capite nutare coe- 

sibi spiritus sumere; superbire. pisse. • 

SaaopHBiH (jxocxohhhh nopimamfl) repreben- 1.3aKHflBiBaTB,-KHaaTB hto, koto ^smb 

dendus, vituperandus; reprehensione, vitupe- obruere (alqd, alqm alqa re); Koro 3eMJieK> 

ratione dignus; qui (quae, quod) offensioni terram alcui inicere. 

est, offensionem affe'rt hjih habet; 3-Hbia cioBa 5 2. 3aKHflBiBaTB, — khhytb 1) hto Kyxa 

ptan sermones obsceni; 3-hbih Jjjaa odiosa iacere, mittere, conicere (telum, alqd intra 

{n. pi.); 3. atH3Hb vita turpis. vallum, in, trans alqd Ha, 3a, *epe3t *ixo); 

3asptaie, 6e3X> 3-ma coBton nulla religione 2) 3. y^o^Ky hamum demittere; hcbojib, cx>xb 

deterritus. rete iacere; JiKopb ancoras iacere. 

3a3BiBaTB = 3BaTb Kysa, cm. npnrjiamaxb. 3aKHnaTB, — h-etb I) co6. effervescere, ebul- 

3anrpBiBaTB canere coepisse (ex. npn6aBJie- lire (3aKJi0K0Taxb). 2) nepen. npHxo^HXb bx> 

HieMB bb abl. hmchh HHCxpyMeHTa, Ha koto- cnjibHoe i^Bnateme, BOJiHeme exaestuare (ma- 

poMX> nrpaioxB, xanx> tibia Ha (juiefirfc, fidibus re), effervescere; KpoBb 3aK.nniia sanguis ve- 

Ha jrapi); psallere coepisse (Ha cTpyHHOMB hementius moveri hjih agitari coepit; cpaace- 

HHCTpyMeHTi.); My3MKa 3anrpaJia symphonia Hie 3aKnnxao acriter pugnatur, pugnatum 

canere coepit. e $t. , , 

SaHKa lingua haesitans. SanicaHie haesitantia 3aiuiaji;B 1) cm 3aJiorx>. 2) napn, onxbca o0i> 

linguae. 3aHKaTBCfl lingua haesitare. 3. cm. febcii 2; BHHrpaTb 3. sponsione mi 

3aHMOjj;aBenB creditor. 3aHMoo6pa3HBiH= (0 tomb, KoxopoMy npej^oatHJiH OHTbca 001 3.) 

B3ATHH hjih JiaBHLra B3auMbi cm. B3aHMti h sponsionem vincere; nponrpaTb 3. (sponsione) 

3aeMB. Adv. B3HXb, ,a,axt 3. cm. B3afiMM, 3aeMB, vinci. 

3aHMCTBosaTB 1) co6.— 3aHHMaTb cm. 3aHHMaTb J . 3aKJta;i.BiBaTB, — KjracTB obturare (iora- 

3. 2) nepen. mutuari (subtilitatem ab Acade- mem, obstruere (aditum); (3aMypoBaTb) saxis 

mia); sumere, assumere (alqd); petere (exempla saepire, concludere alqd. 

ab alqo); haurire (legem ex natura); depro- 2. 3aKJia^HBaTB, — jio»htb 1) Kauoe hho. 

mere (vel a peritis vel de libris). 3,naHie fundamenta alcis rei iacere, ponere. 

3anHTepecoBaTB Koro studium alcis excitare, 2) 3anpaTHBaTb, 3aTepaxb *m alieno loco po- 

hjih in se convertere; animum alcis movere. nere alqd; a 3aji03KHjn> Ky^a to KHnry nescio 

3aHCKHBaTB y koto alcis gratiam aucupari ubi librum deposuerim. 3) = 3anparaib cm. ax. 

hjih favorem quaerere, benevolentiam captare; tji. 4)— OT^aBaxb no^ 3ajiorx> pignerare, op- 

venditare se alcui, existimationi hominum; 3. pignerare (alqd pro alqa re), pignon dare. 

y Hapoxa multitudinis animos ad benevolen- 3aKJiaHie (atepTBbi) immolatio. 3aEJiaTeJiB 

tiam allicere; auram popularem captare. popa (totx», koxopbih cBH3HBajix» asepraeHHoe 

3aKa6ajiHTB alcui servitutem hjih iugum servi- acHBOXHoe h HaHocmrb eMyyaap* mojioxkomi>), 

tutis iniungere. cultraiius (co6. 3aKJiaTeib). 

3aKaflBi^HBiH cm. 3aAymeBHtiH. 3aKJieHMHTB nepen. koto hh6., ce6a no- 

3aKa3HOH mandatus (pa6oxa opus mandatum). tarn turpitudinis hjih mfamiae alcui, sibi mu- 

3aKa3B (nopy^eme) mandatum; oht. HMteTi* rere. 

MHoro s^obx. multa ei mandata sunt. 3aKa- 3aKjrHHame 1) ynpannnjame obsecratio. 2) 3. 

3BiBaTB (nopy^axb c^Jiaib) mandare (vasa) . syxoBT. necyomantea. 3aKJiHHaTB l)__yMO- 

3aKajrame, saKajiaTeJiB cm. 3aoa... 3aKa- Jiaxb obtestari, obsecrare, implorare et obte- 

jiaTB cm. saKajiHBaTt. stari alqm; 3.Koro Bcim, ™ Jjoporo h cbato 

SaKaaeHHBiH cm. 3aKaiHBaTb. 3aEaoiHBaTB omnibus hjih infimis precibus petere, orare, 

l; co6. durare (ferrum ictibus). 2) nepen. du- omnibus precibus orare et obtestari alqm. 2) 



3&KJIOKOTaTfc. 

~BH3biBaTB ayxoBB carminibus elicere un- 
ferorum aoimas, manes, infernas umbras). 
3aKJtOKOTaTL ebullire. 

3aKjcy6HTBca (o jtbime) evolvi tfumus evolvi- 
tur ex), 

3aKjno^aTB 1) orpaac.ua tb BOKpyrB clau- 
dere, cingere, circumdare, (oropaatHBaTb) sae- 
pire; ropo^B 3aKimeHB bb CTBHaxB urbs moe- 
nibus cincta, circumdata est, muris saepta est; 
circumvallare (o Bparfc oSiarajomeMB ocaAofl, 
oppidum, castra); 3. Koro bb xeMHHiry alqm in 
carcerem conieere; condere hih includere in 
custodiam hih in carcerem, in custodiam da- 
re; 3. bb okobbi catenis vincire alqm; alcui 
catenas hih vincula inicere; 3. Koro bb o6b- 

flTia CM. OdHHMaTb. 2) 3. MHpi. C 0I0 3B, 

^oroBop'B, 6paKB, apyaeSy cm. 3th ciosa. 
3) — 3aKaHiHBaTi> finem facere (alcui 
rei, y IJnn;. alcis rei); finem imponere (alcui 
rei, epistulae); finire, concludere (epistulam, 
orationem); 3. pi^b dicendi finem facere; per- 
orare; cboio pfc^b, hhcbmo ohb 3aKiHraiB cii- 
iryjom,HMH caoBaME ad extremum haec dixit, 
in extrema epistula haec scripsit, in extrema 
oratione haec addidlt. 4) = bbibo^htb 3 a- 
k 1 H) ^ e h i e concludere (acute ocTpoyMHo), 
colligere, efficere, cogere (ex alqa re, cb ace. 
c. inf. hih ut); 3. no ceSt de se coniecturam 
facere; no ce6i ipyrnxB de aliis ex se conie- 
cturam facere; ex sua natura ceteros fingere. 
5)co,a;epacaTbB£ c e 6 e in se continere; 
continere, eomplecti, comprehendere alqd; ha- 
bere alqd(6biTb t£cho CBH3aHy cb *temb). 3a- 
Kjno^aTLCa: bb qeMB constare, consistere in 
alqa re; alqa re contineri; teneri alqa re; si- 
tum, positum esse in alqa re; in alqa re esse, 
inesse (in legibus multa insunt...; in facul- 
tate dicendi inest iuris civilis scientia); niti 
alqa re, in alqa re (hmbtb naBHyio onopy bb 
HeMB); bb diowh Bee 3aKiKraeTca in eo omnia 
sunt, nituntur, vertuntur; 3. bb hhcib qero ha- 
beri, esse in numero. 3aKJEH)^eHie 1) inclusio, 
naroiaMH, cm. 3aKimaTb 1; 3. bb TeMHHny 
custodia, vincula; HaxoijHTbca bb 3-mn in cu- 
stodia hih in carcere, in vinculis esse; custo- 
diri. 2) 3. iioroBopa foederis sanctio, 3. ao- 
roBopa, Mnpa, coK)3a, opaica o6bikh. onncMBaeT- 
ca oar., cm. 3aKJBo^aTb 2, Hanp. no 3-hih mh- 
pa pace facta (composita, constituta), ijia 3. 
MKpa ad pacem faciendam, pacis faciendae 
causa. 3) == KOHeirb, cm. KOHeuB; no 3. c^eTa 
ratione subducta; bb 3. in extremo, ad extre- 
mum (dicere, scribere). 4) = b h b # b con- 
clusio; ABiaTB, s bbiboshtb 3. cm. saKiamib 4. 
3aKJEK)HHTejELHBiH extremus; ultimus; 3. 
pi*B peroratio, epilogus, orationis conclusio; 3. 
ciobo verbum extremum hih verba extrema; 3. 
npnroBopB iudicium ultimum, sententia ultima. 
3aKJiaTHH Bpar-b inimicus hjih hostis hih ad- 
versarius acerrimus, capitalis: qefi hh6. 3. 
BparB omnium hominum inimicissimus al- 
cui; 3. Bparb qero alienissimus ab alqa re; 
6tiTb 3. BparoMB Koro capitali odio disside- 
re ab alqo; implacabile odium concepisse in 
alqm. 

3aK0BHBaTL KOrO CM. 3aKIK)^aTL(BlOKOBH)l. 



3aKOHHopojR;n;eHH£XH. 



Ill 



3aKOJiaHHBaTB 1) hto bo wio figere, defigere 
(clavum rB03Xb); adigere, agere (sublicas 
CBan). 2) = 3a^tJiMBaTb obstruere (aditum). 

3aEOJiAOBBiBaTB fascinare (y noai. h no3^- 
hehih. nircaT.); effascinare (visa, lingua, voce 
et lingua). 

3aKOjre6aTBca 1) cofi. nutare, labare coepisse; 
titubare coepisse (0 ^eiOBBKfc, kotopbih He- 
TBep^,o ctohtb Ha Horax'b). 2) nepeu. dubi- 
tare, dubitatione aestuare, haesitare, fluctu- 
are coepisse. 

3aK0JrtixaTtcfl: nutare coepisse (galeae). 

3aKOHHopoacfleHHBiH, 3. ji$tk liberi iusta 
uxore nati oh legitimi. 3aKOHHocTB no- 
CTynKa ex lege factum; CTporaa3. (^ejEOBfea) 
severitas; a oipnuaio 3. TaKoro o6pa3a afcfi- 
CTBia nego legibus illud fieri posse hjih po- 
tuisse. 3aK0HHBiil legitimus (imperium, poe- 
na, nuptiae); 3. Hauasame poena legis; aeth 
oti* 3. 6paKa liberi legitimi hjih certi; legibus 
constitutus; npaBHjibHBiH, cnpaBe,a;iHBMH iu- 
stus; HM^Tb 3. CHjy (cHJiy 3aK0Ha) pro lege 
valere; #aTb ^eMy 3. ckjtv sub legis vincula 
conicere alqd; noKHHyrb 3. no^sy leges per- 
fringere; 3. oSpasoMi. cm. 3aKOHHo; xo 3, 
cpoKa ante suum tempus, ante tempus. 
Adv. lege, legibus, ex lege, ex legibus; iure. 
3aKOHOB££'k legum peritus; cm. TaKace npa- 
BOBt^. 3aKOHOB*fl;4Hie legum scientia hih 
peritia. 3aKOHOsaTejiB legis hjih legum (0 
HfccKOJibKHX'b saKOHax'b) lator (toibko tomb, 
kto npe^iaraeTB Hapo^noMy coSpaHiio ojchhb 
hjih nfecKoubKO saKOHonpoeKTOBB; a yate otb 

HapOXa 3aBHCHTB, J^aib-JIH HMB 3aK0HHVH) CHiy, 

fjih h-Itb), legis oh legum auctor; bb h3bbct- 
homb cjiy^at qui legis hih legum auctor 
est (fuit); KaKB cocTaBHTejib 3aKona legis hih 
legum inventor, conditor, scriptor, qui legem, 
leges condit (condidit), scribit (scripsit), com- 
ponit (composuit); tomb, kto iteibimb pa- 

XOMB 3aK0H0BB ^JTb TOCyimpCTBy H3BiCTHBlH 

CTpofi, Hanp. rpe^ecKie 3-ih qui Graeciae for- 
mam rerum publicarum dederunt; JlHKyprB, 3. 
JIaKeAeMOHaHB Lycurgus, a quo disciplina La- 
cedaemoniorum legibus astricta est; Coiohb 
Sburb 3. Aghhhhb Solo Atheniensibus leges 
scripsit. 3aKOHOflaTejiBHBiH:, Hanp. 3.BiacTB 
ius legum scribendarum. 3aKOHOfl;aTejiB- 
ctbo legis hih legum latio, TaKate leges; leges 
et disciplina (Hanp. Lycurgi); 10 ibtb nociB 
3. JlHKypra decern annis post leges a Lycurgo 
scriptas hih post quam L. leges scripserat; 3a- 
HHMaTbca 3-bomb legibus condendis operam da- 
re. 3aKOHonHcaTejrB cm. 3aKonoji,aTejib. 3a- 
KOHonojioaceHie cm. 3aK0HB. 3attOHonpe- 
CTynjieHie cm. Hapymeme. 3aKOHonpecTyn- 
hhkb violator legis hih iuris; qui legem (le- 
ges) violat hih non servat, non observat 3a- 
kohb 1) lex; ecTecTBenHbift, doatecKig 3. fas 
(ius ac fas omne delere — nonnpaTb HoraMH h 
neioBBHecKie h SoacecKie 3-hbi); cTaTba 3-Ha 
caput legis; coopaHie 3-hobb corpus legum hih 
iuris; npe^araxb, BHocnTb 3. legem ferre, au- 
ctorem legis esse hih (oiJraniaiBHo bb komhuI- 
axB) rogare; yTBep^HTb, npHHaTB 3. legem iu- 
bere, accipere; OTBepmyTB, yHH^Toatuxb tollere; 



112 



3aKopeHHTi>. 



3aMaHHBaTB. 



abrogare, 3aMiHHBi' ero ^pyrajTB obrogare (le- 
gi); flaxb, H3^aTL 3. legem dare (alcui), othoch- 
TeibHO ^ero legem iubere ran sciscere de alqa 
re (0 Hapo#x>), legem mh lege sancire de alqa 
re (0 Hapo^ h ceHaxii}; aaTb 3., to>6h, *ito- 



lum cibi sumere, cm. xaKace 3aBTpaKaxb. 3) 
nepen. 3. asmkb = Bapyrx. 3aM0JKHVTb, He 
AOKOH^HB'b piis sermonem incidere, praeci- 
dere; medium sermonem abrumpere (Vera.. 
Tacit). 



6u He... ferre legem hah lege sancire ut, 3aKyTHBaTB involvere, velare, tegere (alqd 

ne..., sancire et iubere ut, ne... (0 Hapojrfc): alqa re). 

cocTaBiflTb, jtaBaTb, imcaTb 3-hh leges scri- 3ajia oecus; atrium (nepBaa 3. npn Bxo;rjk b'b 

bere, dare, dicere, constituere, imponere (al- phmckih jjomb). 

cui); coSjrioAaTb, HapymaTb 3-hm cm. sth nar.; 3ajiaaTB latrare coepisse; latrare; mewb aa- 

^aTb ^eMy coy 3-Ha, mrfcTb cujiy 3-Ha cm. BaTb 3HaKB significare. 

3aKOHHtiH; 3-homb npeanncaHo lex iubet, lege 3ajieraTB (0 3aca,a;i) in insidiis subsistere, sub- 

cautum est; no 3aK0Hy cm. 3aKOHHo. 2) nepen. sidere; in insidiis esse. 

— npaBHjro, npejpiKcaHie lex (nalurae, vitae, 3ajrefl;eHtTL conglaciare (npespaTHTbCfl bb 

Vivendi); norma, regula (xoiibKo bb sing.\ al- JieflB, aqua frigoribus); congelari; gelu con- 

cis, alcis rei), norma et regula, praeceptum; sistere (0 pfoti). 

3. ryMaHHocTH humanitas; 3. npupo^w lex na- 3ajrescajiBra obsoletus. 

turae hih naturalis; ratio profecta a rerum 3ajreTaTB Kyjra intro involare in locum alqm; 

natura; axo 3. npapo^bi hoc natura praescri- = AaieKo yjrexaTb longe, procul avolare; 

bit; HapymaTb Bet 3-hh npHiraa quidquid (BBepxB) evolare, subvolare. 3ajreTHHH, 3. 

decorum est, neglegere atque pervertere; no- nxmia advena hih peregrina avis. 

ciaBHTb ce6Jj tto 3-homb sibi legem statu- 3ajie^iHBaTB cm. sajifri&BaTB. 

3aj£HBaTB 1) mo ^jmb aspergere, conspergere 
(alqd alqa re, aqua); perfundere (alqd alqa re). 



ere, ut. .. 



3aKopeHHTt, — HHTBca cm. 3aneiaTj[BBaTb, 

BKOpeHHTbCH. 3aKOpeH^JEBIH = BKOpeHHB- 

minca cm. BKopeHHTbca. 
3aKOCH*jiHH offirmatus, obstinatus; 3 310^1 

scelerum caput; homo omnium quos terra 

sustinet, sceleratissimus. 
3aKoyjioKB angiportus. 
3aK0^eH*jitiH cm. Ko^eH-feabift. 
3aEpaABZBaTBca cm. BKpajrbiBaxbCH. 
3aEpH^aTB = HaqaTb Kpn^axb clamare coe 



2) 3. noacapx*, oroHb cm. xynmxb. 3ajEHBaTB- 
oa cjre3aMH vim lacrimarum profundere; la- 
crimas effundere; collacrimare; 3ajiHBaacb cjie- 
3aMH lacrimabundus; cum hih non sine multis 
lacrimis; 3. CMixoMb cachinnare, cachinnum 
edere hih tollere. 3axHBB sinus (mariti- 
mus). 
3aJEHKOBaTB exsultare (otb patera gaudio, 
laetitia); gaudio triumphare (coepisse). 



pisse; == BCKpHKnsaxb, cm. ax. r^ar.; 3. Ha 3ajiorB pignus (npeAHeTB, kotoplih nepe^aiorb 



Koro inclamare alqm. 

3aKpyrjiflTB rotundare alqd. 

3aKpyatHTBca cm. KpyMXbca. 

3aKpBiBaTB 1) co6. tegere, contegere, obtegere 
(alqd alqa re); (KpbimKon) operire; = 3annpaib 
claudere (portam), operire (ostium); (Byaabio, 
noKpbiBajioM'b) velare, operire (caput); 3. na- 
3a oculos comprimere ( — 3ajKMypnxb; xaKJKe 
mortui yMepnieMy), oculos operire (0 tomb, 
Koro kiohhxb ko CHy), oculos claudere (Ha 
Bcersa, o6b yMHpaiomeMB), mori (yMnpaTb); Ha 
bbkh (Ha BcerjEa) 3. na3a coniventem sonmo 
consopiri sempiterno' (Cic). 2) nepeu. a) — 
c k p bi b a t h, ne oSnapyrnHBaxb occultare, 
tegere, celare. b) = npeKpam;aTb, oKaH^H- 
BaTb (coSpaHie, 3ac^ame) dimittere (conven- 
tum, concilium, senatum). 3aKptiBaTfccs, 
pass, oxt 3aKpbiBaib; oa3a 3aKpbiBaioTca oculi 



KOMy hh6. msi o^esne^eHifl, oco6. Kpe^uTopy); 
flducia (co5. ode3neqeHie nocpe^cx. 3ajiora, 
3ariMi h caMBiu 3aior^, cb toio pa3Him;eio, 
hto pignus TOJLbKo BpeMeHHo nepexojiiHjio B'b 
pyKH Kpe^HTopa, a fiducia x^aaocb ero noiHOio 
co6cTBeHHOCTbio; Bupo^eMB ^arontin fiduciam 
HMfeb npaBo, sanjaTHBi bi> cpoKi cboh ^oan, 
noTpe6oBaTb Hasa^t ^aHHbia B'b saion npe,a;- 
Merb); = saflaxoKb arrhabo; AaBaTb ^to B'b 3. 
pignori dare, opponere, fiduciarium dare alqd; 
6paTb 3. pignus capere, auferre, fiduciam acci- 
pere; 3. apyacoti, npifl3HH pignus amicitiae, 
voluntatis, benevolentiae; 3. j[K)6bh pignus 
amoris (a ^taxi); 3. Mnpa pignus pacis. 
3ajroacHTB cm. 3aKia^biBaTb. 3ajEoacHHKB 
obses; ,a;aTb s-kob-b obsides dare (alcui); Tpe- 
6oBaTb 3-KOB'b obsides exigere ab alqo, impe- 
rare alcui. 



conivent (somno), operiuntur, comprimuntur. 3ajtnB, BbinuTb 3-noMi> *uno impetu ebibere, 

3aKpiiTie oaroiaMH, cm. 3aicpbiBaTb. BbinsTbil 3-hom^ uno impetu epotus. 

3aKp^njra:TB cm. yKpiniaxb. 3ajiB cm. 3aia. 

3aKynaTB hto emere (nicKoibKO npe^MeT., CKy- 3ajrtHHTbca ignaviae et socordiae se dare, 

naxb) coemere; (3anacaxb) comparare. 3a- languor! desidiaeque se dedere. 

KynKa emptio, coemptio; oxnpaBHXbcn Ha 3. Sajefe^HBaTB sanare, sanum facere (alqd). 

xosapoBi. ad merces comparandas proficisci. 3aMaHHBaTB pertrahere alqm in locum alqm 

3aKycaTB Koro (t^o CMepxii) mordicus intern- (hostem in locum iniquum); alqm dolo perdu- 



cere. 3aKycica gustatio; cm. xaK^ce saBTpaKi. 
3aKycBisaTB 1) loma^n, 3aKycHBi» y^Ma, 
M^axbca, npH6jiE3Hx. TaK^: velut effrenatum 
incerto cursu ferri; Jioma^b, 3aKycHBx. yiioa, 
m^hi^b, HeceTt Koro impotentem regendi equus 
invitum alqm effext. 2) =noicxb HeMHoro pau- 



cere. 3aMaH*raB0CTB ^ero alcis rei iucundi- 
tas, suavitas, dulcedo, gratia. 3aMaH^HBBii: 
iucundus, suavis; dulcis; 3. y^oBoabcxBiH vo- 
iuptatum illecebrae; 3. ^o6biqa praedae dulce- 
do; vto hh6. ABjijieTCfl 3-boh floobi^eii 4 alqd 
praedae dulcedine (alqm, homines, mentes) 



3aMapHBaTB. 

allicit; nMiib mhoio 3-Baro multum deleqta- 

tionis hjth iucunditatis habere. 
3aMapHBaxL alqm fame enecare (n3Hypnxb 

Koro rojroji,OMT. ,a;o KpauHoexn); alqm fame ne- 

care, conficere (ao CMepxi). 
3aMap£iBaxB ])cm. Mapaxb. 2) ~ 3a^epKHBaxb 

(nncaHHoe) cm. 3aqepKUBaxb. 3) nepeu. — nep- 

HHXb KOro CM. OqepESTb. 

3aMacKHpoBtiBaTB 1) co$. koto hh6. personam 
alcui aptare am alcis capiti imponere; 3. ceda 
personam sibi accommodare hih aptare, perso- 
nam induere, persona caput tegere; 6bixb 
3-Bafly personam gerere, ferre; 3-BaHHBiii per- 
sonatus; ore involuto. 2) nepeu. = nprncpBi- 
BaTb tegere (alqd alqa re); = cKpLiBaib occul- 
tare (alqd). 

3aMaTBiBaTt bx, oyooKx. glomerare; 3. ^xo bo 
mo volvere, obvolvere alqd alqa re. 2) 3aM0- 
TaTb roJiOBoft caput quatere, concutere, quas- 
sare coepisse; (bx> 3HaKX> necorjiacia) renuere, 
abnuere (coepisse). 

3aMaxHBaTt,— MaxaTB iactare coepisse (alas 
KptLibflMH). 3aMaxHBaTBca ^x>mx>, Hanp. 
pyKon brachium tollere, Me^ieMX. efferre alte 
gladium hjih attollere gladium; cm. xaEace 

3aH0CHTb 5. 

3aMa^iHBaTB madefacere. 

3aMefljreme mora, retardatio, tarditas; cun- 
ctatio (MifflKanie); dilatio (onaaAtiBame); 6"e3x> 
3. sine mora, nulla mora interposita; sine 
dilatione (6e3x, otcpohkh); xiao ne xepnaxx. 
3-Hin res dilatiqnem non recipit hih non pati- 
tur. 3aMeflJiaTB l) = Me^j[HTb cm. ax. ria- 
rojrb; He 3aMeMHTB c#Lmxb mo haud cun- 
ctanter, sine mora hjih nulla mora interposita 
facere alqd; nullam moram facere cx> gtn. 
gerund* 2) = 3a,a,epatHBaxb morari (iter al- 
cis morari atque impedire reditum), remorari 
(iter alcis); tardare (profectionem, cursum); 
moram afferre, inferre, facere alcui rei, mo- 
ram et tarditatem afferre (bello); (3aji;epM- 
BaTb) detinere(rem, pacem, victoriam); = 3a- 
TarsBaTb trahere, extrahere; 3. Hcnojraeme 
Ha^eatAM lentiorem facere spem. 

3aarejitKaTB micare coepisse; 3. B^ajin procul 
cerni, conspici, apparere. 

3aMep3aTB congelari; frigore hjih nive con- 
crescere; npeBpauiaxbca bi> ie#x> conglaciare 
(aqua frigoribus); gelu consistere (o pfott); gelu 
constringi et consistere (o Mopi); = raSnyxb 
oxx> Mopo3a frigore mori, frigore hjih vi fri- 
goris exanimari (o jkhbbixt> cyinecxBaxx>); 
frigore confici (h o npe^M. Heoayinexu.); pyKH 
3aMep3JH (oKoseHfciH) manus praeriguerunt. 

3aMepxBO, Hanp. 3. Bbmecxii Koro alqm pro 
mortuo auferre; jreataxb 3. pro mortuo iacere. 

3aMeTaTB,— MecTH converrere (bx. Ky^y). 

3aMexaTBca — 3a6iraxb, 3acyexHXbca concur- 
sare coepisse; (bx. xpenexi) trepidare et cur- 
sare coepisse. 3aMexbiBaTB cm. 1. 3a6pacw- 
BaTb, 1. 3acbinaTb. 

3aMeTiTaTB vaticinari (npe^aBaxbca nycxbiMX> 
Me^xaMx.); *spes inanes concipere; alqd so- 
mniare coepisse. 

3aMHHaTB,— mhtb 1) co6. (HoraMH) conculcare, 
(pedibus) obterere. 2) nepeu. == CKpbiBaib, 

MyCClJiyCl. PYCCKO-JIATHHCKnL C JOEAPS. 



3aMBicejnb. 



113 



yxaHBaxb cm. cKpbiBaTb; 3. pfcib sermonem 
incidere, praecidere. SaMHHaTBca (bx. ptiH) 
haerere, haesitare, adhaerescere. 
3aMnpanie cep^ma angor (animi). 3aMHpaTB 
emori, mori;— Jininaxbca ^ryBCTB-b cm. anmaxb- 
ca; y MeHfl cep^e 3aMHpaexT> angore conficior. 

3aMHpaTB CM- MHpHTb H MHpX». 

3aMKHyTocTB commercium nullum cum homi- 
nibus; vita solitaria. 3aMKHyTBin cm. 3aMbi- 
Kaxb. 

3aMjrtBaTB cm. inmaTbca (^yBCTBi.). 

3aMorHJiBHBiH: cm. 3arpodHLiiL 

1 . 3aMOKi arx (yKpinjieHHbifl, Ha B03BbimeHHo- 
cth); castelium (BcaKoe yKpinaeHHoe m^cto); 
n;apcKiH 3. domus regia; B03,a,ymHBiH 3. somni- 
um; cTpoHTb bos^. 3-kh somnia sibi fingere. 

2. 3aMOKi claustrum; ^epataib hto doa'b 3-KOMt 
clausum et compressum alqd servare; pa3io- 
Maxb 3. claustrum refringere, OTopBaTb re- 
yellere. 

3aMOJiBB:TB cjiobo 3a Koro deprecari pro alqo, 
3a Koro y Koro deprecari a)qm ab alqo (qiofibi 
oTooHHTb oxi Hero KaKyro hh5. onacHocTb); 
commendare alqm alcui (peKOMeH^oBaxb). 

3aMOJiKaTB obmutescere; conticescere (co6. 3a- 
MOJi^aTb, ho is. nepeu. sermo, tumultus); quie- 
scere (ycnoKOHTbca); B^Tpi sedari, quiescere. 
3aMOjraaTB (nepecTaTt roBopaTb) tacere, con- 
ticescere, obmutescere; Bci 3aMOii^aiH silen- 
tium factum est; 3acTaBHTb Koro 3. alqm ad 
silentium compellere; alqm elinguem reddere; 
alcis linguam retundere (Koro hh6. rpoMKo 
jKaiyionraroca); 3acraBHTb 3aM0Ji^aTb, onpo- 
BeprHyB'b bcx. ^obo^bi npoxHBHHKa refutare; 
3acTaBHib 3. 3JTbie H3B1KH no^eH linguas homi- 
num retundere. 

3aMapHTB cm. 3aMapnBaxb. 

3aMopCKin transmarinus. 

3aMya:ecTBo, 6bitb bt> 3-b^ nuptam esse alcui. 
3aMyaci Bbixo^nib njta h^tu 3a Koro nubere 
alcui. 

3aMyTHTB turbare (aquam). 

3aary^HBaTB, — ^ihtb, cm. my^htb; 3. Koro ji,o 
CMepTH alqm per cruciatum interficere, necare 
(co6.)\ 6bitb 3aMy^ieHy ^,0 CMepTH per crucia- 
tum perire. 3aMy^HBaxBea exerceri (alqa 
re); se exercere (in alqa re); (npH KaKon hho. 
pa6oTi) labore confici, laborious se fran- 
gere; (y. komekob^) macerare se, macerari. 

3aMBiKaTt 1) coG. claudere; praecludere (cne- 
pe^u y BxoAa); obserare (3anupaTb Ha 3a- 
^BHatKy); nepeu 3aMKHyTBit Bt ce6i qeio- 
BiEx. homo taciturnus (MoinajiHBBifi), occultus 
(CKpBixHBif). 2) bx! BoeHHOMT> a3biici 3. me- 
cxBie agmen claudere. 3aMBiKaTBca cm. 
3annpaxbca 1. 

3aMBicejE r B cm. niaHx> 3, naM^peme; moh 3. 
xaKate quod animo intendo. 3aMticjiOBaxBiii 
ingeniosus; callidus (eius inventum). 3aMBiin- 
jestb (in) mente uih secum, (in) animo agi- 
tare (bellum, rem); cogitare alqd hjih ex. 
inf.\ (^xo hh6. BaatHoe, 3HanHTej[bHoe) moliri 
alqd; qxo hh5. xy,a,oe, 3ioe machinari (alqd, 
alqam astutiam, perniciem alcui); dolum hjth 
malas artes comminisci; (nojixoxoBjaxb Bee 
Sjra ^ero hh6. HyaKHoe) parare. 

8 



114 



SaM-feH-b. 



3aHOCHTB. 



3am*HB compeusatio. 3aM*HHTi> ito vbwb 

1 ) — B03Earpa3Kji;aib compensare alqd alqa re. 

2) — 3aMtmaTb oahhl npe^MeTi ipyraMB alqd 
in locum alcis rei reponere; Koro niwb alqm 
in alcis locum substituere ma sufficere. 

3aMirica nota; signum (3Harcb); niiaTb 3. Ha 
qeau> notam apponere alcui rei; notare alqd 
alqa re. 3aMiTHLra quod sub sensum hjie 
sub oculos, in conspectum cadit, aspectabilis 
(Cic.),ia aperto positus; cmem. 3. insignis, con- 
spicuus; cm. TaKate bh^huh 2. Adv. insigniter; 
manifesto; ei.Ba 3. sensim. 3aMtn:aHie 1)i,ee- 
CTBie saMi^aromaro animadversio; rjaroaaMH, 
cm. 3aMiiaTb. 2) lerKitt BbiroBop'b lenis re- 
prehensio; jrjkiaTb KOMy 3. alqm leviter repre- 
hendere (de alqa re 3a to>). 3) Bbicua3aHHaa 
Mbicib dictum; qacTo nocpea;. neutr. pronoun. 
huh adj., Hanp. npejnociaTb HfaojibKo Kpai- 
tsmxt, 3. pauca ante dicere; HicKoibKO 3. o jra- 
THHCKOM-b a3BiKi HOBiHErax-b nacaTeaea *quae- 
dam ran nonnulla de latinitate recentiorum 
scriptorum. 3aMtHaTejEBHHH notabilis, no- 
tandus, notatu dignus; soctoehme ynoMEHama 
memorabilis, commemorabilis, memoratu di- 
gnus; BiuaromiftGH, ciaBHHH clarus, insignis; 
y^HBHTeabHWH mirus; npn 3tomt> 3-Hte Bcero 
to, ito in quo illud est vel maximum, quod 
(Cic). 3aM±<iaTB 1) sentire, videre, audire; 
asejiaTb 6wTb 3-ieny se conspici velle; oculos 
in se convertere; otSpaiETb Ha ito BHBMame, 
iohte so iero, y3HaTb animadvertere (alqd 
hjth ace. c. inf.); cognoscere, sentire, intelle- 
gere, Tidere; He 3. npHSiaacema CTapocTE 
*imprudenti alcui senectus. obrepit. 2) nocia- 
BiHTb Ha be,p>, BbicKa3HBaTb notare (cb nopn- 
iiameM'b); monere, admonere (HanoMEHaTb); 
dicere; Tyra a 3aME>iy tojibko eme to, too 
(itoSm)... tan turn admunebo ci> ace c. inf. 
hie ut. 
BaMtiuaiejiECTBo 1) 6e3nopH^OKT,, pa3- 
CTpoftciBO perturbatio (exercitus, rerum); = 
Tpenera trepidatio;=TpeBora turba, tumultus; 
BceoSntee 3. omnium rerum perturbatio; npa- 
BO^HTb Bi 3. implicare (aciem); turbare (ordi- 
nes hostium); perturbare (exercitum); contur- 
bare (rem publicam); =B0iH0BaTb agitare (se- 
ditionibus tribuniciis res publica atrociter agi- 
tabatur). 2) CMymenie perturbatio; npaBO- 
&wib Koro Bt 3. animum alcis aia alqm com- 
movere, perturbare, conturbare; implicare 
(alqm incertis responsis). SaMiniHBaTB = 
3anymBaTb Koro bo ito deducere alqm in 
alqd; deducere am asciscere alqm in socie- 
tatem alcis rei; implicare alqm alqa re. 
3aMtmKHBaTt cm. Mea,aHTb. 
3aM*maTt cm. 3aMiHflTb 2. 
3aHaBtcKa, — HaBtct velum (Boofiine KycorcB 
MaTepia, KoiopbiM'b ito hh6. 3aBfcniEBaK>rb, 
Hanp. bt. jBepaxT., y nocreaa); ooabniaa, nbim- 
Haa, BbiniaTaa aulaeum (oco6. Ha^T> nociejiBK), 
Kb BHsi fiaaaaxaHa, bi Teaipis); noi,HflTb 3. 
(wb TeaTpi) aulaeum tollere, ouycTaTb aulae- 
um mittere, premere. 3aHaBimHBaTB mo 
velis obtendere alqd. 
3aHeMoraTB in morbum incidere, morbo tem- 
ptari uia c'orripi; morbum nancisci. 



3aHHMaTejtBHHH cm. npaBieKaTejibHHa. 3a- 
HHMaib 1) 3axBaTUBaTb capere: occupare 
(locum); craoio expugnare; potiri (loco), tenere 
tlocum, a nepeu. locum oratorum); 3. ropo^t 
no Kanaiyianja urbem in iidern accipere, tra- 
ditum oppidum recipere; 3. Hanepejrb, 3apaHt.e 
praeoccupare, praecipere. V) HanoiHHTb was. 
noKpHBaTb coSoh), iiMT> Ha6. occupare (aream 
fundamentis); continere (reliquum spatium 
mons); tenere (mediam aciem); complecti (tan- 
tum spatium 3auaTb BoeaHtiMH coopyateHiaMa); 
3. noaoateHie, jiojUKHOCTb, MicTOCM. noiomeHie 

i, AOJIKHOCTb, MT.CTO 3; 3TB BTpbl 3aBMyTB 15 

jlHea hi ludi XV dies auferent. 3) = 6paTB 
B3aflMH mutuari ajwrnutuum sumere alqd; = 
3aaMCTB0BaTb, B3BieKaTb cm. 3aHMCTB0BaTb, 2. 
4) 3. koto itMii^aacTaBiaTb pa6oTaTb occu- 
pare, occupatum tenere alqm alqa re; exercere 
alqm (laboribus); 3. Koro MHoraMH ,iriiaMa 3a- 
pa3i> distinere, distringere alqm; 3 a Ha the 
occupatus; 3aHaTbia MHoraMa flfaiaMa, oieHB 
3-Tbitt distentus, districtus, obrutus (3aBaaeH- 
hmh), impeditus multis hjih plurimis negotiis; 
6bitb 3aHaiy viwb occupatum esse in alqa 
re; intentum esse alcui rei; KaFtoii hb6. pa6o- 
toh in manibus mihi est hjib habeo alqd; Cbitb 
3-Ty lyatBMH ^iaaMa in alienis negotiis disti- 
neri; tskb umb yMH Bctx-b 6mib 3-th omni- 
um impeditis animis (Caes.), 6uTb oqeHb 3-Ty 
maximis occupationibus distineri; oht, 3aHarb 
TtMi., itoOm... id agit, id molitur, ut; ne 6biTb 
3aHaTy vacare. 5) = 3a6aBiaTb, aHTepe- 
coBaTb delectare, oblectare alqm, delectatione 
allicere, capere, tenere (alqm, alcis animum); 
placere (alcui); hominum studia excitare. 3a- 
HHMaTtca occupari in alqa re; versari in 
alqa re; dare se alcui rei; operam ponere, 
collocare in re; tractare (causas amicorum, 
. historiam); facere (mercaturam); exercere (ar- 
tem, medicinam, accusationem); colere (studia 
litterarum); npraeatHo 3. studere (alcui rei, lit- 
teris. agri culturae); studiosum esse alcis rei; 
incumbere (ad, in alqd); cneijiaibHO 3. ^bm^ 
hb6. oahhmb una alqa in re separatim ela- 
borare; nodoaHHo, 6e3npeptiBHo 3. mbm-b con- 
teri, se conterere in re; nocToaHHO 3. reoMe- 
Tpieft geometriae munus tue'ri (Cic); bt, mh- 
cjiaxi 3. iiiwb cm. jrjMaTb o qeMt 1 , b; 3. 
nociopoHHHMH siiaME alias res agere; 3. Ka- 
kbmt. hh6. acKyccTBOMB artem colere, exerce- 
re, factitare; He 3. 6oabine acKyccTBOMi ar- 
tem desinere. 
3aH03a *assula. 

3aHOCHTL, — HeCTH 1) MHMOXOJOMB, Ha nyTH 

ito hh6. praetereuntem hie transeuntem de- 
ferre alqd ad alqm, dare, tradere alqd alcui. 
2) = yHOCBTb, nepeHocaTb auferre, asportare; 
Ha spyroe MicTO transferre. 3) yBieKaib, yHO- 
CHTb caaoro (o Bfepi, 6ypt) deferre; 6biTb 3a- 
HeceHy Ky^a (o Kopaoat) deferri, deici, tempe- 
state abripi alqo. 4) 6e3Jiuv,., 3. CHiroMT. nivi- 
bus oppleri bie obrui, necKOMi *arenis qbrui. 
5) 3. Ha koto pyKy manum intendere in alqm 
hie alcui. 6) = 3anECbiBaTb, cm. st. naroax. 
3aH0CHTLca cm. 3a3HaBaTbca- 3aHoc^H- 
boctl inanis naa vana superbia, h npocTO 



3aHy3p,biBaTB. 

superbia; arrogaatia. 3aHoe?ZBUE[ super- 
bus; vanus; arrogans; insoleas; inflatus (iacta- 
tioae, insolentia) HajryTBifr; 6bitb 3-bbimt. inani 
superbia tumere; superbia se efferre. 

3aHy3«tiBaTi> infrenare equum, frenum inicere 
equo. 

SaHaiie 1) occupatio (oppidi); obsessio (viae, 
templorum); naroiiaMB, cm. 3aHHMaTB. 2) = 
ynpaacHeme bt> newb occupatio, negotium, 
opus, pi., opera; cura; studium (philosophiae); 
studia (litterarum, graviora); (o6pa6oTKa) tra- 
■ctatio (philosophiae, litterarum); 3. 3eMiejrfi- 
JtieMi. cultus agrorum; yjrcTBeHHtiH 3-Tia cul- 
tus animi; HayiHBia 3-Tia litterarum mm doc- 
trinae studium; litterarum tractatio; iHiepa- 
TypuHa 3-Tia scribendi studium; y Koro Hao. 
MHoro 3-Tia alqs maximis occupationibus dis- 
tinetur; alqs multis, plurimis negotiis disten- 
tus, impeditus, obrutus est; Bet cbob 3-Tia 

. nocBaTHTb qemy totum se collocare in re (in 
optimo vitae statu exquirendo, in cognitione 
et scientia); Bpeaia 3-Tia occupatio alcis (occu- 
pationem alcis observare). 3aHSToi, 3a- 

HHTBIH CM. 3aHHMaTb 4. 

SaoAHO communiter; 6bitb ci kemt. 3. consilia, 
causam suam, rationem cum ' alqo communi- 
care; consilia iungere cum alqo. 

3aOCTpHBaT£ CM. 3aBaCTpHBaTB. 

Sao^HHH, nponcxo^aniifl; bi oicyTCTBiH Koro 
quod absente alqo fit, dicitur, absente alqo 
factus, dictus. Adv. absente alqo; 3. OpaHHTt, 
nopHnaTb Koro alcui absenti maledicere; 3. 
oSBUHHTb Koro absentem alqm accusare. 

BanaflHufi: ad occidentem hie ad occasum solis 
vergens, spectans; 3. Btiept favonius; zephy- 
rus; 3. CTopoHa obeuntis solis partes. 3anaff- 
Hff laqueus (nena). Banaflt occidens (soil; 
occasus solis; Kara cipaHa obeuntis solis par- 
tes; asHTeira 3-jta ad occasum solis habitantes; 
Ha 3. in occidentem; ad occidentem versus; 
ch 3-.ua ab occidente; Ha 3-jte in occidente; 
jiemaib, HaxoipTbca kb 3 -ay ad occidentem 
(soleml vergere, ad ran in occidentem (solem), 
inter occasum solis spectare. 

3ana3fltiBaTL, — ca morari; sero venire; rem 
in serum trahere; 3ano3,naBniift serus. 

3anaji3HBaTB bo too intro repere mh irrepere 
in alqd; Ha ito erepere, in superiorem locum 
repere; correpere, se abdere in alqd (cnpa- 
TaTBca). 

3anajiLij:HB0CTL iracundia; excandescentia, 
animus in iram praeceps. 3anaaBiHBBiH 
iracundus; praeceps in iram. Adir. iracunde. 

3anacaTL praeparare (res ad vitam degendam 
necessarias); providere (frumentum in hie- 
mem, exercitui); comparare. 3anacaTBca 
vksn, comparafe sibi alqd; providere alqd 
(ligna 4 in hiemem); armare se alqa re. 3a- 
nacHoft, — huh paratus, comparatus; provi- 
sus; 3. bohcko cm. pe3epBi; 3. anopb ancora 
ultima. 3anac% copia alcis rei; facultas (om- 
nium rerum in oppido); apparatus (c^iiaHHua 
nparoTOBieHia, omnium rerum ad bellum); 
cticTHoft 3. penus, (xaa BoftcKa) commeatus; 
hmetb 6oibmoi 3. TOro abhndare alqa re, 
Ha 3., npo 3., Hanp. isynHTb 110 (pecunia, 



3anncKa. 



115 



pretio, argento) parare, comparare, praepa- 
rare alqd; otjkhkhtb tto npo 3., Ha 6y,nymee 
BpeMa alqd conditum vetustati mandare. 

3anaxHyTt olere, (cMbHie) redolere coepisse, 
vbwb alqa re wlk alqd. 3anaxx odor, (»a- 
peaHaro, atnpHaro) nidor;=6aaroyxaHie hali- 
tus; odor; HM$Tb, H3,a;aBaTB, acnycKaTB npiaT- 
hbih: 3. bene olere; exhalare odores suaves, 
HenpiaTHBift 3. male olere; foetere. 

3ana?EHBaTB cm. MapaTB. 

3aneiaTj['BBaTb (bk cepwfi) imprimere (alqd 
in animo atque mente, menti; in omnium 
animis deorum notitiam ipsa natura); inscul- 
pere (natura in mentibus informationem de- 
orum; res insculptae in auimo); inscribere 
(ut illi non infundere in aures tuas orationem, 
sed in animo videantur inscribere); inculcare 
alqd (lacTBiM'B noBTopeaieMfc); ray6oKO 3. ito 
defigere alqd in animo; alqd penitus animo 
mentique mandare; 3. ito bt> naMHTa memo- 
riae mandare (alqd, TaKme ct> ace. c. inf.); 
TBepjto, nyooKO memoriae hjih animo suo 
affigere. 3ane^:aTJitBaTBca, ito hb6. 3ane- 
■ laTiiBaeTca (3aneiiaTii.iocB) bt> cepflni, 
be naMaTH alqd penitus in animo insidet, in 
mente penitus inhaeret, animo affigitur (affi- 
xum est), nySoKO alqd in animo sensuque 
meo penitus afiixum atque insitum est (Gic); 
ito hh6. HaBceraa 3aneiaTjrf>jiocB be naMa- 
TH alqd ad diuturnitatem memoriae stabile 
est. 3ane<iaTBiBaTB signare (BOoSme), obsi- 
gnare, consignare; anulo claudere. 

3anHHaTBca 1) cm. CHOTtiKaTbca. 2) be piiH 
haerere, haesitare. 3aniiHKa haesitatio; ro- 
BopHTb 6e3i 3. verba celeriter volvere; psib 
npoH3HocHMaa 6e3E 3. oratio fiuens, volubiliter 
fusa. 

3annpaTB 1) cm. 3aupHBaTb, 3aMBiKaTB. 2) 3. 
Koro concludere, claudere alqm; bo too conclu- 
des, includere alqm in locum. 3) cm. npe- 
rpa;K,i,aTb. 3anapaTBca 1) se includere (in 
alqa re, se domi). 2) = He co3HaBaTBca ne- 
gare, infltiari. 

3aniiCKa 1) cm. 3anHCBiBame. 2) = nacBMei;o 
litterulae; litterae paucorum versuum; scida 
(co6. locKVTOKb OyMarn). 31 pi. 3anacKH = 
jtHeBHHKi., Me.Myapbi commentarii; libri rerum 
gestarum; libri de memoria vitae suae; nyTe- 
BBia 3. *itineris descriptio; fitinerarium. 3a- 
iihchoh, 3. KHHatKa pugillares (pi ); adversa- 
ria ipl.,— Kynn,oBT>); commentarius (TeTpajtb); 
BHecm, 3anncaTb ito Bt 3. KHHatsy (hjlh na- 
MaTa) alqd memoriae causa referre in libel- 
lum. 3aniiccniKa cm. 3anacKa 1. 3anncBi- 
BaHie 1) scriptio, perscriptio; raarojiaMH, cm. 
3anncbiBaTB 1. 2) = BHec3Hie, naroiaMH, cm. 
3anncHBaTB 2. 3annctiBaTB 1) scribere, per- 
scribere (Bee a no^poQao); inscribere ^alqd ia 
alqa re); litteris consignare his mandare; 
notare, annotare (oTMlraaTb); enotare (3ana- 
CBiBaTB mbicih, B03HHKaioni;ia npa HTeHia qero 
hko.); memoriae prodere tradere alqd (nepe- 
jiaBaTB noioMCTBy); 3. qieHOBt ceMeicTBa, 
HMymecTBO rpajKsaHi (0 n,eH3opi) cm. nepe- 
nicb (npoH3Boji;HTb); 3. ito Ha ie& cqeTi cm. 

CieTB. 2) = BUHCBIBaTB, BHOCHTb CM. BHOCHTB 

8* 



116 



3airaaKaHHBiH. 



3apBm;aTi>. 



2, b. 3anneMBaTLca bb cojwitbi nomen 

dare hjih profiteri; KaH^njiaTOMB Ha saKyio 

hho. .hojikhoctb nomen profiteri. 
3anjraicaHHiiH, 3-HLie ria3a foculi diffleti. 

3anjiaKaTi. lacrimare. Here, plorare, vagire 

coepisse, pa3mniy cm. noiiB rji. njiaKaTB. 
3anjraTHTt cm. miaTHTL. 
3anjE8CKaTt pyicaMH plausum dare, impertire; 

plaudere coepisse. 
3anjieTaTB bojiocbi comam in gradus frangere 

mh formare (Suet., Quint.); capillos compo- 

nere. 
3anjrtCHeB , fejiiiH mucidus. SamifccHeBiETB 

mucescere; mucorem hjih situra contrahere; 

situ corrumpi. 
SanosiflB cm. npe^niicanie, npHK.a3anie; nep- 

Baa, BTopaa h t. a. a. *prima, altera etc. 

legum divinarum tabula; jiecaTb 3-Jien deca- 

logus (uepKoen. nucam.). 
3ano,iytHHHiJH cm. hcthhhbih. 
3ano3,o;ajiMH serus; qui sero venit 3art03- 

saTE cm. 3ana3,nHBaTh, 
3anojE3aTB cm. 3anaji3BiBaTB. 

3anOMHHTB CM- HOMHHTB. 

3anop:& tignum transversum (nepeKiajriiHa); (y 
jiBepen) obex; pessulus ■ 3a^BiiHu:a). 

3anpaBJiaTB J) (KyinaHte) condire (alqd alqa 
re). 2) 3. it mb cm. ynpaBJiHTb. 

3anpem;aTB vetare (cb ace. c. inf., alqd, 6e3B 
jiono;iH.; bb pass. mh-e 3anpein;aK)TB vetor); 
(otjnmiaitHO, o JiHirfe, HMironieMB Ha to BJiacrb) 
inter dicere (alcui alqa re hjih ne); (npe;uiHcaTb, 
htooli He) praedicere alcui ne, ut ne; mite 
3-uieao roBopiiTb vetor huh non licet mihi 
dicere; bto npaMo (ocooeHHo) 3anpeHieH0 IOjiie- 
bbimb saKOHOMB quod est lege Julia, ne fieri 
liceat, sanctum diligentena btoto jo ciixb nopB 
He JvtiajiB, ho h He jiyMaio, htoobi oho mh^ 
6bijto 3-meno id neque feci adhuc neque mihi 
tamen ne faciam, interdictum puto. 3anpe- 
meme interdictio; naroiaMif, cm. sanpeuiaTB. 

SanpocTO simpliciter. 

3anpya:HBaTB cm. npyjjHTB. 

3anpBirHBaTB,— npBiraTB, HaiaTb nptiraxt sa- 
lire coepisse; 3. otb pajiocTH exsultare (gaudio). 

3anparaTB jroiua^eii iungere equos (curru, cur- 
rui, plaustro bo ^to). 

3anpaTMBaTB cm. npaTaTB. 

3anyrHBaTB Koro metum afferre, inicere alcui; 
angere alqm, alcis animum. 

3anycKaTB^:ocTaBJHTb bb Heopeacemn negle- 
gere: sany^eHHHf (o noafe, ca^i) neglectus, 
incultus, desertus. 3anycKH cm. B3anycKu. 

3anycT r EjiBiH vastus, desertus; = HeB03n,f^an- 
hbih incultus. 3anycT , BHie vastitas; solitudo 
(6e3jno;ue). 3anycT*TB vastari. 

3anyTBiBaTt 1) coo. onyTUBaTb,ooBH3tiBaTb cir- 
cumligare (alqd alqa re); implicare (alqm, alqd 
in alqa re). 2) nepeu. = nepenyTLTBai'B, npuBO- 
jiutb bb 6e3nopH r T:oKB perturbare; miscere; 3 a- 
nyTaHHLif hnpeditus:perplexus( r feMHBiH, He- 
HCHtiii): difficilis (res). 3) = BiiyTLiBaTb, BOBie- 
KaTbCM. BOBieKaib 2. 3anyTBiBaTBca Y)co6. 
implicari alqa re (h nepeH.). 2) nepeu. mente 
turbari (cMiimiTBCH); confuse ijjiii perplexe loqui. 

3anHJiaTB exardescere, conflari (co6. n nepeu). 



3anBiJEeHHHH pulvere sparsus. 

3antixaTBca exanimari; otb 6 , fera cursu exani- 
mari; sanBixaBiniiicH anhelans, exanimatus. 

Sairfesajia, — BajTBinHK-B praecentor. 3ani- 
BaTB canere incipere. 

3anacTBe armilla. 

3an£THaTB maculare (3aMapaTb naTHaMn; h 
nepeu. XmqumdiYQ (famam alcis, se vitiis), con- 
taminare; labem hjih labeculam aspergere alcui 
rei; 3. ce6n, koto notam turpitudipis hjih in- 
famiae sibi hjih alcui inurere; 3. koto m-emb 
inurere alcui alqd (notam turpitudinis vitae 
alcis); 3anaTHaHHBifi contaminatus (facinore, 
tot parricidiis); 3anaTHaHHBift kpobbio cruen- 
tus hjih cruore oblitus; 3anHTH. TaKHMB 3jio- 
jj,iiiHieMB tanto parricidio oblitus. 

3apa6oTHBiH, 3. njraia manus pretium, manu- 
pretium (no^eHHaa); pretium operae, merces 
* (Boo5m;e). SapaSoTOK^ cm. 3apa6oTHBiH; 
quaestus, lucrum. 3apa6oTBiBaTB quaerere 
alqd (paooToio pyEB cboiixb manu; alqa re vi- 
ctum); parere (alqd alqa re); 3. ^mb ^enbrn 
alqa re pecuniam sibi facere hjih colligere; 
quaestum facere alqa re; in quaestum conferre 
alqd. 

3apaacaTB koto 6o.ii3Hbio transferee morbum in 
alium; morbum contagione in alios vulgare; 
eoto cbohmh uopoEaMH vitiis suis inficere alqm; 
3. B03Jj.yxB vitiare aera; 3apajK0HHLiii B03Jj,yxB 
aer pestilens. 3apa3a 1) npHjinnMiiBan doj[B3HB 
morbus contagiosus; pestilentia (^yMa). 2) 3a- 
pa3iTTejiBHBin npHMipB contagio (dicti factique 
Ha cjionaxB 11 Ha &$>]&)', morum corruptio. 3a- 
pa3HTejitHBiH contagiosus, contagione vul- 
gatus; ooji^hb 3-Ha morbus ad alios transit; 
morbus contagione vulgatur; 3. npimipB con- 
tagio. 

3apa3 r B simul, uno hjih eodem tempore; Bci 3. 
omnes simul, omues universi; oobhhhtb bc^xb 
3. omnes uno nomine accusare; bbihhtb 3. o^eHb 
mhoto uno potu plurimum haurire; no ojiHOMy 
3. singuli. 

3apairfee in tempore (BOBpeMii); mature; ante. 

3apacTaTB vestiri (vepribus), convestiri; pairfe 

CM. 3a5KHBaTb. 

Sap.ni'BTB, — fltTBca rubescere. 

3apeBo longinqui ignis species; flamma ex 
incendio longinquo. 

3apeKaTBca iureiurando interposito affirmare 
se alqd facturum non esse. 

3ap3Kas:feTB cm. pacaBiTB. 

3apMtaTB cm. pjKaTB. 

3apoflBims germen; nepeu. semen (malorum); 
igniculus (quasi virtutum igniculi); initium; 
cm. TaiuKe 3aqaT0KB. 3apoac^aTB creare, pa- 
rere, excitare. 3apoacii,aTBCJa: concipi; oriri, 
exsistere; bb komb hiio. 3apojj,HJiocB no^osptnie 
incidit alcui suspicio cb ace. c inf., mbicjib 
cogitatio subiit animum. 

3apoirraTB cm. ponTaTb. 

3aptiBaTt,— ptiTB defodere; 3acBinaTb 3eMJieio 
obruere; (noKOHHiiKa) sepelire, humare. 3apBi- 
BaTBca {nepeu.) se abdere (in bibliothecam, 
in litteras). 

3apBi^aTB singultare, plorare, deplorare coe- 
pisse. 



3aLP^3HL^BTh. 



3aCTLIBaTB. 



117 



■■3-V ' 

w 



& 



ft 
a*:-- 



: 3ap*3HBaTB caedere, trucidare; mactare (ocoo. 
aepTBeHHoe a'.iiBoxHoe); iugulare; — nepepi- 
3axb KOMy ropjio secare alcui collum. 3apB- 
3iiBaTLca fauces secare. * 

3apt^HHH qui trans flumen est; ulterior (no 
Ty CTopouy jreacamifi). 

Baps BeyepHJDi *rubor caeli vespertini; (Verg.) 
rubens vesper; yxpeHHaa 3. aurora; nepen. 
initium. 

Baca^a insidiae (Kaui mbcto, xaKB n jao,a,ii, Ha- 
xojurmiecfl bb 3aca^t); qrfcjiaxb, ycxponxb 3- 
insidias collocare; homines in insidias locare 
MR collocare; ycxponxb Kcwy 3. alcui parare, 
instruere insidias; 3acBcxb bb 3. cm. 2. 3aci- 
jmxb 2; nonacTt bb 3. in insidias incidere. 
3acaacHBaTB 1) Koro bb xeMHimy cm. xeM- 
HHua. 2) 3. mbcxo pacTeHiHMtr conserere alqd 
alqa re. 

BacBepKaTL cm. CBepKaiB. 

3acBH,o,*TejiBCTBOBaTL testari, testiflcari; te- 
stimonio confirmare; xti Jiymne Bcero Moaceinb 
3., hto... tu es optimus testis cb ace. c. inf. 

-SacBHp'fencTBOBaTL =^naqaTb cBirp'kicxBOBaxB 
furere, saevire coepisse, cm. CBHpfcicxBOBaib. 

BacBtTJEo de die. 

SacB-E^aTB incendere. 

3acejiHTB frequentare (incolis); 3. mbcxo nepe- 
cejieHuaMii cm. KoaoHia. 

BacjioHaTB operire, cooperire; 3. cbbxb KOMy 
luminibus alcis officere, alcui officere; 3. Koro 
(nepen.) obstare, obesse alcui. 

3acJiyra meritum, promerituni; 3. npe^B rpaat- 
^anaMii meritum in cives; Bernim ero 3-rn 
npe^o MHofr magna eius sunt in me merita 
mii beneficia; no 3-ri pro merito mh npocxo 
merito, pro dignitate; 5e3B Moeft 3-rn nullo 
meo merito; cm. xaiwKe yciyra. 3acjiyaceH- 
hbih bene, optime meritus de re; omni lau- 
de dignus, omni virtute ornatus. 3acjiy3&ii- 

BaTB =r ^BJiaXBCfl HJIH 6tITb ^OCTOKHWMB *ierO 

mereri alqd (laudem. praemia, scelere poe- 
nam); 3. hto, n&ivb cooxBtxcxBCHHoe B03Me3- 
flie 3a c^BjraHHoe promereri (suo beneficio; 
reus leyius punitus, quam promeritus erat); 
dignum esse alqa re hjiii cb qui n conj.; ohb 
3acjiyHuiBaeTB noxBaiy dignus est laude itjih 
qui laudetur; laudandus est; xaKme habere 
laudem; ohb 3aciyjKHBaerb Bfcpy dignus est 
fide itjih cui fides habeatur; fides ei debetur; 

_ 3-atiiTb oiaro^apHocib cm. (karo^apHOCXB 2, a; 
3Toro-jm x 3acjryaviT.nB oxb xe6a? sicine de 
te merui miir meritus sum? mo hito. Me- 
Hxe h3bbctho, ^£mb Toro 3acjiy)KHBaexB alqd 
minus quam debet iuii quam pro rei digni- 
tate cognitum est; oocxoaxeibcxBo K,a3ajiocb 
3acjiyaEHBaK)mi[Mi BHiiManie baud spernend[a 
res visa; a 3ac3yauLTB bto (mo hho xya,oe) 
merito hjiii non iniuria hoc mihi accidit; non 
immerito hoc mihi evenit; baud indigno mihi 
accidit; iure plector. 

SacjiyniHBaTBca nero attento animo audire 
alqd (ex. Cojibhiiimb BHHMameMB CvXyniaxB). 3a- 
cjiBiinaTB = ycibimaTb H3Kam exaudire. 

BacMaTpHBaTBca cm. 3arjm;rbiBaxBCJi. 

SacMtaxBca (rpoMEo) cachinnum tollere hih 
edere: cm. cmbhtbch. 



3acoBB cm. 3anopi>. 3acoBBiBaTB inserere 
(alqd alcui rei, in alqd); (bhit3x>) demittere in 
alqd; (Sbicxpo) conicere in alqd (alqd in os, 
alqm in culleum — bx. mbuiokx*); — 3anpaxaxb 
condere, recondere in alqd. 

3acoxjiBiH aridus (folia, lignum); cm. Tanate 
cyxofi. 

3acnaHBiH cm. cohhbhi. 

3acnopHTB cx> kbmx> in certamen descendere 
cum alqo; disceptare, (0 Hay^HbiXB BonpocaxB) 
disputare coepis.-e (cum alqo, de alqa re); cm. 
xaK^e cnopiiTB. 

3acTaBaTB Koro offendere, nancisci alqm (ne- 
omuji.aHHo, cjryMailHo); incidere in alqm (na- 
XKHyxbCH Ha Koro); (Koro Hm,einb) invenire, 
reperire alqm; Bpacnjioxi deprehendere alqm 
(in alqa re). 

3acTaB;iaTB, — CTaBHTB Koro cm. npnnyat^axb; 
3acTaBiixb Koro co3Haxbca, cm. co3uaBaxBCfl. 

3aeTap*EJiBiH inveteratus; confirmatus (opinio 
npe^pascy^oKX*); (nyooKO 3acBBmifi) penitus 
insitus (opinio); 3. bb Henf^ecxBt omnium re- 
rum inscius et rudis. 

3acTeacKa fibula. 

3acTHraTB opprimere (alqm incautum, impru- 
dentem, improviso neoaciiAaHHo; alqm nox, 
mors, hiems oppressit); occupare (neojKiuaH- 
ho, adventu hostium occupari); = 3acxaxb 
Koro npnqoMB deprehendere alqm in alqa re. 

3acTHJiaTB tegere, contegere, vestire, sternere 
alqd alqa re. 

3acTon institio (cxoaHie); bb xoproBjrB 3. mer- 
catura iacet. 

SacTOJiBHEKB conviva; convictor (eate^neBHbjfi). 
SacTOJiBKBiH, Hanp. 3. oecfea sermo inter 
cenam natus 1011 sermo convivalis, conviva- 
rum; 3. nicHb carmen convivale. 

3acTOHaTB cm. cxoHaib. 

3aCTpamHBaTB cm. 3anyniBaxb. 

3acTpoHBaTB l)^nocxponKaMii 3acxBHKXb hxo 
obstruere, officere (luminibus alcis oxHHMaxb 
cbbxb). 2) nocxpoilKOH 3aHaxb m^cxo coaedi- 
ficare (locum); mbcxo 3acxpoeHHoe locus fre- 
quens aedificiis hh tectis. 

3acTptBaTB,~cTpaHyTB cm. 2. sacB^axb 1. 

3acTpBJiHBaTB traicere, transfigere, transver- 
berare (npoH3axb cxpiiou). 

3acTynaTB 1) — orpaac^axb, 3am,inn;axB, cm. bxh 
tji. 2) 3. KOMy ^opory obsistere alcui, interclu- 
dere alcui viam, officere itineri alcis. 3) 3. 
koto, Mbe mbcxo fungi vice, parti bus, officio 
" alcis; loco alcis esse; 3. oma, Maxb, pojoxe- 
jiefi y Koro ikomy) pro patre, patris instar, 
matns loco, instar matris esse alcui, in pa- 
rentum loco esse alcui. SacTynaxBca 3a 
Koro, 3a mo patrocinium alcis suscipere; 
adesse alcui, alcis rebus, alcui rei: defendere, 
tueri alqm, alqd; defendere, suscipere alcis rei 
causam; (npoca 3a Koro) deprecari pro alqo; 
excusare alqm, 3a Koro npe^B kx>mb interve- 
nire pro alqo apud alqm. 3acTynHHK^ pa- 
tronus (npe^ cy^pMB), defensor. 3acTyn- 
Hiin,a patrona. 3acTynHH^ecTBO defensio; 
patrocinium. 

SacTyni pala. 

3acTBiBaTB refrigescere, refrigerari. 



118 3aeT'kHHHBOCT£. 3aTpy;n,H:eHie. 

SacT'feH^HBOCTB verecundia, pudor (vm&m- 3aTacKHBaTB, 3aTaniHTB xoro bo *ito alqnt 

Bocrb, cKpoMHOdb); timiditas hxh animus ti- pertrahere in, intra alqd, protrahere in alqd- 

midus (podocxb); npnpoflHafl 3. natura et pu- 3aTBepatHBaHie ediscendi opera; memoria 

dor*, lOHomecKaa 3. aetas et pudor SaciVBH- (Hanp* fabubarum). 3aTBepacnBaxB ediscere, 

^hbhh timidus, pavidus (pooKifi); verecundus, memoriae mandare, tradere, committere, (cKSh- 

pudicus (CTbi^aBHfi, CKpoMHtia). Adv. timide, Hie) infigere alqd. 

pavide, verecunde, pudice. 3aTBopHHKB homo solitarius. 3aTBopHsrcer 

3acyeTHTBca cm. cyeTHTbca. CKin solitarius; BecTH aca3Hb 3. vitam solita- 

SacyHyTL cm, 3acoBbiBaxb. riam agere; hominum coetus fugere. 3aTBop- 

Sacyra siccitas; aquarum penuria (He;tocxa- HH^ecTBO vita solitaria. 3aTBopt obex; 

toki. bo^m, Biara); bx> xoMb rojry 6biia 3. tignum transversum (nonepe*raaa). 3aTBO- 

siccitate insignis fuit annus; siccitatibus eo paTB claudere (portam), operire (ostium) . 

anno laboratum est; npo^ojiacHTeibHaa 3. cm. 3aTBOpaTBca claudi; claudi posse (ianua r 

npo^ojiatHTejibHMH. porta); jtBepb He 3axBopaeTca (Heib3fl 3axB0- 

Sacy^HBaTB pyitasa brachia nudare. paxb) ianua, porta claudi non potest. 

SacBijiaTB ablegare alqm (gt> jKeiameMi. oTjrji- 3aTeicaTB KpoBbio (o r;ia3axx>) sanguine suf- 

jraxbca orb Hero); amandare (in ultimas terras). fundi. 

1. 3acBinaTB, sac&inaTB obruere (alqm terra); 3aTeMHtnie obscuratio; oarojaMH, cm. 3axeM- 

cooperire (alqm telis cxpfciaMn). Haxb. 3aTeMHHTB l) = ,n£jraxb xeMHHM'b- 

% 3acBinaTB, sacHyTB obdormire, obdormi- obseurum facere; obscurare (xaiuKe nepeu. y 

score; dormitare; dormire coepisse; somnum Hanp. alcis famam, laudem, gloriam); 3. npe,n- 

capere; KptnKO 3. somno sopiri uia consopiri; MeTbi noctem aaa tenebras rebus inducere, 

jreataBmie Ha 3eMirk h sacnyBinie KapayibHbie offundere. 2) — AXiJiaxb neacHBiM'b alcui 

vigilum strata somno corpora; CHOBa 3. so- rei obscuritatem et tenebras offerre, lucem 

mnum repetere; ne MO*ib CHOBa 3. somnum in- eripere et quasi noctem quandam offundere; 

terruptum recuperare non posse; rope hjtec 3. pft^ib orationem occaecare. 

CKOpCb He .naexx. eomj 3. aegritudo somno 3aTepnBaTB. — TepaTB cm. Tepaxb, 2. 3aKJia- 

privat alqm; 3. Ha^t n$>wb indormire alcui rei. flHBaxb 2. 

3acBixaTB exarescere. 3aTHxaTt cm. yMoaicaxb; o Biipi, Syp-fe sedari,. 

8ac*BaHie cm. 3ac:fcBX>. 3ac$BaTB conserere quiescere. 3aTHinB = 6e3BtTpie, cm. 3io cjt. 

(agrum). 3ac*Bt consitio; consitura agri 3aTMeBaTB, — tmhtb cm. 3axeMHaxb; xyua 3a- 

(Cic); pa3Hbie cnoco6bi 3aciBa consitiones tmhjih He6o, cm. 3aBoaaKHBaib; nepeu. ob- 

(Cic). scurare, obruere; fulgere (veteri triumpho re- 

Sact^ame consessus (co6. CH^tnie BMicxfc, cens). 3aTMeBaTBca cm. 3aieMHaxb (pass.); 

3ax*brb sacfycaHie); 3. ceHaTa senatus; 3 co- o cojihitL jiyHi deflcere (sol deficit); y Koro 

BinxaxeibHaro npacyxcxBia consilium; ^enb hh6. 3axksjica yMi. alcis mens turbata hjih 

3-Hia dies, b^ ceHaxi dies senatus, curiae; alienata est. 3aTMeme obscuratio (solis; a 

dies quo senatus habetur. nepeu.); defectio (solis); jryHuoe 3. cm. nyH- 

1. 3acsAaTB sedere, considere, btb KaKOMt hh6. hbih; 3. yMa mens alienata alienatio mentis. 
Midi in alqo loco considere; ceHaxt 3aci- 3aTonjiHTB D^uorpyaaxb B'b BO^y deprimere, 
flaex* senatus habetur. opprimere (navem). 2) = 3aiHBaxb inundare 

2. 3actjj;aTB, aacfeCTB 1) 3acxpaxb r^i haere- (agros, terram). 

re in alqa re; fixum hih infixum esse inalqa 3aTO^aTB cm. ccbiaaxb, samno^aTb 1. 3aTO^e- 

re; 3actcxb ^oMa (He BLixo^nxbt in publicum Hie cm. cc-bUKa, 3aKiio^eHie. 3aTo^iHHK^ 

non prodire; pedem e domo non efFerre. 2 ) npa- deportatus (coaiaHHbiH); in carcerem hih in 

xanxbca bx> 3acaA^ subsidere, subsistere in vincula coniectus (saoio^eHHUH bx. xeMkuiiiy). 

insidiis; occultari (3anpflTaxbca); 3. b^ jrfccy 3aTpane3HHn cm. 3acxojibHbi&. 

(Hanp. o Henpinxeit) occupare silvam. 3a?paTa (3axpa*ieHHbiH ^enbrH) pecunia im- 

3aciKa arbores obiectae hjeh congestae; saepes; pensa. 3axpanHBaTB insumere (pecuniam in 

concaedes (BoeHHbifi xepMHHx> BpeMeHx* HMne- alqam rem), consumere (pecuniam in agrorum 

paxopoBT>); 3-koio orpa,a,axb, 3aropoji;HTb ^ito emptionibus), (H3ji,epatHBaxb ^eHbru bx> oatEua- 

arboribus obiectis permunire, concaedibus mu- hIh nj>n6him) collocare (in ea provincia pecu- 

nire alqd; arboribus deiectis mh congestis nias magnas collocatas habent; in eo fundo 

saepire (angastias, vallum); 3-koio nperpa- dos collocatur); ponere (pecunias in praedio). 

^uxb Bci bxo^h, BCHKia AOCTyn^ urboribus 3aTpeneTaTB tremere, coiitremiscere. 

succi^is omues introitus praecludere. 3aTpornsaTB 1) cm. xporaTb; nepeu* 3. hio b^ 

3acicrb cm. 9. saciiaxb. pt^H, co^HHeHia tangere, attingere, caerKa 

3aTaHBaTB celare alqd; occultare alqd; (upa- leviter tangere, breviter attingere. 2) cm. 3a- 

tbopho) dissimulare alqd; 3. rHtBt iram op- .ntsaTb. 

primere; 3. ^bixame spiritum retmere hjih ani- 3aTpy6nTB tuba canere. 

mam comprimere. 3aTpy,n;HeHie difficultas; negotium (Coabmofi 

SaTanjEnsaxB cm. 3axoniaxb. xpy,a,x>, Koxopwa ci^yexx. npaioataxb ki, neMy 

3aTaniBiBaTB — npaxauxbiBaxb occulcare alqd; .hjih ^ocxaatema uiia); impedimentum (npe- 

proculcare (segetes); = y6axt HoraMH, pa3- naxcxBie); KaKoe xyxx. 3.? quid hoc est negotii? 

aaBHXb conculcare, (pedibus) obterere; nepeu. xyrb (b^ 3toh%) Hixx> HHKaKoro 3. hoc hih 

3. Koro bx. rpa3b proculcare alqm. istud quidem nullam difficultatem habet; ecia 



p. 






3aTyxaTfc. 

6bi He ohjio apyrax'B 3 si nihil esset durius 
(Caes.)\ c% 6oibmEWb 3-HieM^ difficulter; 6e3i> 
3., 6e3^ BCKKaro hjih Maiifimaro 3. nullo ne- 
gotio; facile, facillime; fliaaTB, npE^HHaTb 3. 
KOMy difficultatem afferre alcui, (=r npenaT- 
CTBOBaTB) impedimentum afferre, impedimento 
esse alcui; obstare alcui; a$jio npcucTaBaaeT* 
ooibmia 3-iria res habet multum difficultatis 
hjh magnam difficultatem, (cniBHfce) multis 
difficultatibus obsjructa est; Haxojpmbca bb 
6oibhiom:b 3-ma magna difficultate affici; cm. 
Tame 3aTpy,a,HaTbca: BcrpfcqaTb Soibmoe 3. 
in magnam difficultatem incurrere; HB-iaeTca, 
B03HHKaeTi. 3. accidit alqd quod impediat; 
eciR (Meatjiy tt»mt>) ne abbtch KaKoe hh6. 3. 
nisi quid incident hjih intervenerit, obstiterit; 
6oporBca cb 3. cm. oopoTbca v; upeo^oiiTb 3. 
impedimentum superare; ycrpaHHTB bc$ 3-ma 
omnia removere quae obstant et impediunt; 
BCHKoe 3. ycTpaneHo nihil negotii superest; 
npn TaKHXB 3. tantis difficultatibus obiectis. 
/BaTpy^HHTejitHOCTb difficultas (viarum); 
incomniodum (HeyaoocTBo); negotium (xjouotbi, 
CBfl3aHHbia cb KaKHMi> hh6. jrjfcuoMB). 3aTpyfl- 
HHTejiBHtiH = cioiomiH rJoabinoro Tpy^a dif- 
ficilis, (cBJiBHie) arduus; = TarocTHBifi mole- 
stus, gravis, incommodus; operosus, laboriosus 
(conpa^eHEHH cb 6oibuihmb Tpy^OMB); ohb 
Haxo^H jicji bb o^ieHb 3 . no joaemH magna 
difficultate afficiebatur; erant ei res in magnis 
difficultatibus; Haxo^HTBca bb 3. nojiorceHiH 
bcjteXctb. ^ero premi alqa re; nocTaBHTb Koro 
bb 3. noioareme alqm in angustias adducere; 
bb btomb ctoib 3. noiOffieHiH in tanta asperi- 
tate (Sail.); B3aiB Ha ce6a aiy 3. pa6ory h 
o6fl3aHHOCTb onus huius laboris atque officii 
suscipere; sto aiio onenb 3. cm. 3aipy^HeHie 
(j&io npeACxaBjaeT'b ooiBinia 3.); oneHb 3a- 
Tpy^HHTejiBHo c^fcJiaTb tito hh6. importunum 
est cb inf 3aTpyflHaTB = ^ijraTb Tpyn- 
hbimb difficilius hih gravius facere (alqd alcui); 
npHHBHaTb 3aipy^HeHia cm. 3aTpy,a,HeHie; npe- 
naTCTBOBaTb, MimaTB impedire, tardare (alqd, 
aditum, Koro bb newb alqm ad alqd facien- 
dum); a He 6yay 3. nihil a me morae erit; = 
fjHTb KOMy bb Tarocib molestiam alcui exhi- 
bere, afferre; molestia alqm afficere; alcui 
oneri hih gravem, molestum esse; negotium 
alcui exhibere bih facessere (npi™HaTB xio- 
hotbi). 3aTpy^HaTBca = ct> Tpy,a,0MB pi- 
niaTbca Ha mo gravari cb inf.; dubitare, 
cunctari cb inf. (KOJteQaTbca); haesitare: He 3. 
non dubitare cb inf., HHor^a cb quin (ne 
3a,nyMhiBaTbca), non cunctari ct> inf hjih cb 
quin; non gravari cb inf.; He 3aTpy#HaacB 
sine dubitatione, nulla interposita dubitatio- 
ne; haud cunctanter, audacter (cMi.no). 

3aTyxaTt cm. TyxHyTb. 

3aTHKaTB obturare (foramina OTBepcTia); ob- 
struere (aures); claudere (alcui os). 

3aTBui0K% cervices (pi.). 

3aT£saTB 1) npe^npEBBMaTb tito, 6biTb 3a^HH- 
ihhkomb nero facere, moliri; machinari (oco6. 
hto hh6. xy,noe); auctorem esse alcis rei; con- 
flare (bell urn, tumultum gladiatorum ac fugi- 
tivorum, accusationem et iudicium). 2) = 3a- 



Sa^iaTOK'B. 



119 



flyMHBaTb, CM. 3T0TI* TJL. 3aT^HJEHBBIH 

(cnoco^HbiS Ha Bti^yMKn) ingeniosus, ad exco- 
gitandum acutus; 3. rojosa ingenium ad exco- 
gitandum acutum. 

3aT^MB 1) inde, deinde, turn, postea; nacTO 
nojiHie quo facto, qua re cognita, audita; 
secundum haec. 2) 3sntMT> mo cm. noTOMy 
hto; 3aTBMi, HTo6bi=:saa Toro, htoobi ideo, 
idcirco, propterea ut, npocTO ut. 

3aTia (o6bikh. bo mhowc. h.) consilium (njiaH'b), 
inventum (BBuyMKa), machinatio 

3aTarHBaTB 1) = cTarBBaTb constringere 
(sarcinas KpinKo cBa3tiBaTb); colligare. 2) = 
BOBjieKaTb, cm. 3T. nar. 3)=npoBojraKH- 
Baib trahere, extrahere (helium in tertium 
annum); ducere (bellum, bellum in longius). 
3aTHrnBaxBCH 1) (0 paHaxi) coire. 2) = 
npoBOjaKHBaTbca trahi, extrahi, duci, pro- 
duct (0 BpeMeHH); oca,na ropo.ua 3aTarnBaeTca 
lentior est urbis oppugnatio; bto j&zo 3aTa- 
rnBaeTca tardius id fit. 

3ayHBiBHBin flebilis, miserabilis. Adv. flebiliter. 

3aynopcTBOsaTB contumacem fieri. 

3ay^HBaTB cm. 3aTBepmHBaTb; meditari, com- 
m entari, (npHroTOBaaibca m> ^eMy, 3ay^a:- 
BaTb). 

SaxsaTi, He3aKOHHoe mh HacMbCTBeHHoe npn- 
CBoeme ce6i ^ero hh6., oaroJiaMH, cm. 3axBa- 
TbiBaTb 2. 3axBaTBisaTB 1) cm. cxBaTBiBaTB. 
2) — npncBOHBaTb ce6i hto HesaKOHHO, 
chjiok) sibi sumere alqd; sibi arripere alqd 
(imperium); occupare, invadere (regnum, ur- 
bem); 3. BepxoBHyio BJiacTb potiri rerum; rem 
publicam capere (Sail.). 3)= 3acTHraTb, 
cm. 3T. rjrar. 4) 6e3Jiim. 3axBaTbiBaeT*& 
Ayxt spiritus supprimitur. 

3axEopaTB cm. 3a6oirBBaTB. 

3axjionBiBaTB obicere (fores). 

3axoflHTB, saHTH 1) kt* KOMy, Kyjja dever- 
tere (3aBepHyTB, ad alqm, in domum alcis); 
(ct. HaMipemeME cnpocHTB hih nonpocnTb 
newb) adire alqm; convenire alqm. 2) = no a- 

XO^HTB 06XO^,OMT., Hanp. 3. Bt TBLITb, Ch 

TBTJiy CM- TBOI). 3) o He6*ecH. CBiToaxi. occi- 
dere. 4)3. 3a hto— nepexo,a,BTB, nepedynaTB 
3a mo transire alqd; egredi alqd; nepeu. 3. 3a 
npeji^jtBi ^ero modum alcis rei excedere; He 
3. 3a npejckjrBi ckpomhocte non transire fines 
verecundiae; intra fines verecundiae se conti- 
nere; He 3. 3a npe^iaBi o6a3aHHOCTH sese re- 
gionibus officii continere. 5) 3. bo hto, cm. 
3a6peciH, bxo^htb; nepeu. 3. bt> newb TaKb 
^aieKO, ito... cm. ^aieEo. 3axofl£, saxoac- 
Aeme (cBiTHiT.) occasus (solis); 3. coam^a 
Tasate sol occidens. 

SaXOT'ETB,— T^TBCa cm. xot£tb. 

3axoxoTaTt cachinnum tollere bjth edere. 

3aXpHH!BTB CM. Xp^HiXB. 

3an;tnjEa:TB, — ca 3a hto cm. sa^iBaib. 

3a^aTOK^ (nepeu. = nanajio A^a, 3apoABimi, 
nepBaa ocHOBa), o6bikh. bi> pi. sanaiKH se- 
mina, velut semina (artis; initia quaedam ac 
semina virtutum); incunabula, orum (coC ko- 
ibiGejib. = nepBBia ochobbi), Hanp*. dicendi; 
nostrae veteris puerilisque doctrinae; = nep- 
Baa nonBiTKa rudimentum, rudimenta, primum 



120 



3aHBaHHTBCH. 



rudimentum, prima rudimenta; cm. Tame 3a- 
po^tinrb. 

3a^BaHHT£CH cm. 3aropflHTbca. 

3a^epKHBaxB delere alqd; mo hh6. nacaHHoe 
Ha bockoboh ;i;ome*iK£ inducere. 

Ba^epHHTL mo nigrum colorem inducere alcui 
rei; nepen. cmj onepiMTb. 

3a^epnbiBaTL cm. ^epnaTb. 

3a^HHmHKi auctor (seditionis, caedis, huius 
consilii); dux; princeps (seditionis, factionis, 
coniurationis); architectus (omnium a. et ma- 
chinator); princeps atque architectus (scele- 
ris); concitator (seditionis, concitatores tur- 
bae ac tumultus, belli); caput. 3a*iHH- 
mHija auctor; causa. 

3a^HCJiaTL inserere numero (civium alqm). 

3araTHBaTLca haerere in libro (libris). 

Qarfkwh cm. noieMy. 

3amaraTB pleno gradu incedere; ingredi. 

3ainaTaTBca cm. 3aKOJre6an>ca 1. 

SamesejiHTL cm. nieBeiuTb. 3ameBejiHTBcs 
moveri, commoveri. 

3amHBaTB obsuere. 

3amHTa 1) icaKT. ^tiicTBie defensio; propu- 
gnatio; npejTB cv,h;omt> patrocinium (n Boo6me), 
causae dictio hjih actio; 6paTb Ha ceoa 3. Koro 
ad causam alcis accedere, patrocinium alcis 
suscipere; roBopnxb bt, cboio 3. pro sua causa 
dicere; npiiBO^HTb mo bt> 3, defendere alqd 
hm ct> ace. c. inf.; cnocoox 3-xti defensio 
(n pi). 2) BCHKifi npe^Mexx,, OXpaHJIK)- 
uuh praesidium; munimentum (fossa, haud 
parvum munimentum; hae saepes instar muri 
munimenta praebent); tutela (Ha^opx,, noKpo- 
BHTeibCTBo); portus. perfugium (yd'feMHie); 
no^-b ^ibeio hh6. 3. tectus praesidio alcis; 6paTb, 
npHHHMaTb Koro nojri. cboio 3. alqm in fidem 
accipere, recipere; patrocinium alcis suscipere; 
0Ka3axb KOMy 3. cm. 3aniHm;axb; cm, TaKate no- 
KpoBHTejtbCTBo. 3amnTHTeJiBHHH, Hanp. 3. 
pfrib defensio; oratio pro se rai pro alqo ha- 
bita; 3. h o6BHH0TeibHbia pinn orationes pro 
se et pro aliis et in alios habitae; npon3HO- 
CHTb 3. p-fe^b dicere hjth orare pro se; se de- 
fendere; causam dicere, (3a Apyroro) dicere 
pro alqo, defendere alqm. SaiiiHTHHKi de- 
fensor; propugnator; tutor (noKpoBHTeib);npe;rB 
cv^omt. patronus. 3amHTHnna patrona. 3a- 
mnmaTB 1) — oTpamaTb ott. koto, Mero 
^ijaeMoe Hana^eme, jTMcTBHTeaLHyio, yate 
B03HHEmyio onacHocib defendere alqm, alqd, 
se ab alqo, ab re, piate alqm contra alqm, se 
armis adversus alqm, xaKate defendere alqm 
apud praetorem (npejrr. npexopoMB); 3. Koro bt. 
cyj$ defendere alqm apud iudices hih causam 
alcis defendere, dicere; dicere pro alqo, patro- 
num alcis esse; *rro hiio\ iudicio defendere 
alqd; 3. koto no KaKOMy hh6. ciy^aio defen- 
dere alqm de alqa re (de ambitu no oobhhc- 

HiH) BT. He3aK0HH0MT> AOMOraTeJIbCTBt aoihcho- 

CTHoro Mtcia), purgare alqm de alqa re. 2) = 
oSeperaxbKoro OTT>B03MOJKHaro uana- 
tfeHia,oxx» bo3mohch. onacHocTH tueri (alqm, 
alqd; fines suos ab incursionibus hostium); 
(cHJibFrke) tutari; (ooopoHJiTb) tegere, protegere 
alqm ab alqa re, contra alqd;^cpaataTbCH 



3B^3^a. 

3a hxo propugnare pro alqo, pro alqa re. 
3ain,Hiu;aTLCs cm. 3amHniaxb; npejrr. cy^OMT> 
causam dicere; 3. bt. *ieMi» Hat)., no oOBHHer 
Hiio Bt qeMT. defendere alqd, purgare alqd, 
se de alqa re. 3am;HmeHie cm. 3amHTa 1; 
rjraroiaMii, cm. 3auiHniaTb. 

3amypHBaTB rjia3a comprimere, operire 
oculos. 

Sa-BsaaTL 1) Ky#a advehi (curru, navi); — 3a- 
Bopa^HBaTb cm. 3T. rx 2) nonacxb icyja, 
3a6iy,D.HTbCH (bi 6oioto, lici) devehi; venire, 
pervenire in alqd; He^aaHHO, He3aMixno de- 
venire in alqd. 3a*B32tra 1) 3. .somt. de- 
versorium. 2) KaKi. cym. advena; peregrinus 
OryacecTpaHeirb); viator (nvTHaKT.). 

3aaBJteHie indicium (noKa3aHie, aohoct.); si- 
gnificatio (nacbMeHHoe litterarum); denuatiatio 
(periculi); 3. Ha^aibCTBy delatio; ^ijaTT 3. cm. 
3aaBiflib. 3ajjBjra:TL (j,0H0CHTb) indicium fa- 
cere (alcis rei), indicare (de alqa re, alcui); 
indicium deferre (alcis rei ad alqm); deferre 
(alqd, de alqa re, de alqo, ad alqm); cm. TaK- 

, me ofrbflBJijrcb 1, aoHociiTb 2, a. 

3aant lepus. 

3saHie (coaiOBHoe cocTO^nie qejioBiKa) locus 
(senatorius, equester); condicio (noioaceme); 
ordo (juoah o^Horo cociobIh, ordo mercato- 
rum): otixb HH3Karo 3BaHia cm. npoacxoatAe- 
me 2; jtio^h BcixT. 3BaniH h B03pacxoBT. homi- 
nes omnium ordinum et aetatum; mwih no cbo- 
eMy 3. pro dignitate vivere 3BaTB 1) = 
npE3HBaib vocare alqm (alqm nominatim 
vocare, alqm nomine appellare 3. Koro no 
iiMemO; citare alqm; 3. kt> ce5i alqm ad se 
vocare; Beiikrb no3BaTb Koro alqm arcessi iu- 
bere; 3 Ha noMomb alqm in auxilium, ad 
opem ferendam vocare. 2)=^iipnrj[amaTB, 
cm. 3T. ijl. 3) = HMeHOBaTb appellare, no- 
minare, Mena 3obvxi» nomen mihi est; MeHa 
30ByTb TaeMi. Gaius vocor, nomen Gaius HJta~ 
Gaio mihi est; KaKT. Te6a 30Byxx.? qui vocare? 
quod tibi nomen est? 

3BeHo (iriira) anulus. 

3BeH!BTL tinnire; (3BynaTb) sonare; 3BeHHXi> bi> 
yiHaxT. aures tinniunt. 3bohetb bt. kojiokoii. 
"campanam pulsare; KoioKoibHHKOMT. tinnire; 
3BOHflTT>. no3BOHHJiH tinnuit tintinnabulum. 
3bohk1h canorus, acutus; (acHtifi) clarus; 
(^Hcxbiu) candidus. Bbohx sonus; sonitus; 
tinnitus; 3. kojokojeobt* *sonus campanarum. 

3syKi sonus; tojioct. jKHBoro cyn^ecxBa vox; 
clangor (tubarum); crepitus (armorum); 3-kh 
Tpy6T> h poatKOBT. concentus tubarum ac cor- 
nuum; no^T. 3-ke tfneaibi ad tibicinem (canere, 
hostias immolare); H3^aBaTb 3. cm. H3^aBaTB 1. 
3By^aTt sonare, resonare; xopomo, npiaTHO 
3. bene, suaviter, pulchre sonare, resonare; 
suaviter ad aures accidere; xy^o 3. male so- 
nare; (0 jryxoBLixb HHcxpyMeHTaxx.) canere 
(tubae cornuaque). 3By^HOCTB roaoca vocis 
sonus. 3syq:HBiH vocalis; cm. 3B0HKin. 

3s!B3Aa stelia; astrum, sidus (co3Bt3Aie); Heno- 
^BHaiHaH 3. Stella inerrans; sidus certa sede 
infixum; yxpeHHHfl 3. Lucifer; Venus; se^ep- 
Haa 3. Hesperus, (hhcto jiaTHHCK. ciobo) Ve- 
sper, stelia Veneris; nai,aK)maa 3. Stella trans- 



3BfcpHHen;'i>. 

volans; na^eme 3-/iBi traiectio stellae; 3. na- 
^aexB Stella transvoJat. 3b£3ahbih, fianp. 3. 
He6o caelum astris distinctum et ornatum. 
3B*3,noraffaHie — ^aTejiB cm. acxpoioria, 
acxpoaorB. 3B^3ji;o^:Ea Stella exigua. 
3B4pHHen,x vivarium. Ss'fepHHLiii nocpes. 
gen. ferarum, beluarum. 3b*pojeobctbo, — 

JCOBB CM. OXOTa 2, OXOXHHKB 2. 3B*pCKiH 

immanis (natura), ferus, saevus; no-3BipcKH 
beluarum more. 3b£pctbo (nepeu.) feritas; 
immanitas (atecxoKocxb). 3b^pb fera; bestia; 
belua (orpoMHHfi, HeyraoaciH); xuiuhbih 3. 
bestia rapax hih rapto vivens. 

3ra, 3ra He BiuaxB caligo diem occupavit; 
(Ho^bio) uox tenebris obducta est. 

3aame aedificium, aedes, domus; nepeu. kto 
hh6. aoBepmaexB Hanaxoe 3. id opus quod in- 
•stituit, alqs exaedificat. 

3^oposaTBca cb KiMB^npHBixcxBOBaxb xpyvh 
apyra inter se consalutare, salutem reddere 
et accipere. 3flopoBMH l) = He doibuoft 
sanus; salvus, integer, validus; Obitb 3-bmmb 
valere, valetudine bona hm integra, firma, 
prospera uti; 3. ubexb inna coloris bonitas. 
2)=CHibHtiH, KpinKil firmus, robustus. 
3) = noie3Htil rjlr ajtopoBtfl saluber; 
salutaris; corpori utilis; cm. xaK&e 3^paBBiu. 
3ji;opOB£e 1) co-CTOflHie 3AopoBBa bo- 
o6me valetudo; KaKB TBoe 3.? ut vales? ocb£- 
^OMJiaxbca %eiirb. 3. de valetudine alcis 
quaerere. 2) xopouiee cocxoame 3,a,opoBba 
sanitas; valetudo bona, commoda, prospera, 
integra, firma, h npocio valetudo; y Koro hh6. 
H-feacHoe, caaSoe 3". alqs tenui, infirma vale- 
tudine est; bcji^ctb. caa6aro 3. He nocTynaTb 
na rocyaapc-TBeHHyro csyacoy valetudinis im- 
becillitate impeditum rem publicam non ca- 
pessere; y xoro Hud. xopomee, Kpfcmcoe 3. cm. 
3^opoBbifl, KpixiKifi; Muisxbca 3-Bba valetu- 
<linem amittere; oepe^b 3. valetudini parcere; 
3a6oTHTbca, neinjrcb 3. valetudini suae (di- 
ligentissime) consulere, valetudini servire, 
magnam curam in valetudine tuenda adhibe- 
re, babere rationem valetudinis; He 6epe*ib 
3-Bba valetudinem neglegere, valetudini pa- 
rum parcere; acepxBOBaxb npu wwl z-hewh 
valetudinem perdere; nnxb 3a Hbe 3. propi- 
nare alcui salutem; Ha TBoe 3.! bene te! bene 
tibi! Ha CKOjrbKo no3BOiiaeiB axo ero 3. quod 
cum salute eius fiat. 3flpaBie cm. 3£opoBbe. 
3,npaBOMBicjrie sana hjiu bona mens, recta 
ratio; integrae sententiae 3apaBOMwcjis- 
min sanus (homo); prudens (6iaropa3yMHbifi). 

3ApaBCTBOBaTL = 6hlTb 3,HOpOBBlMB, CM. 

3AopoBbi0; ,a;a 3#paBcxByexB! vivat! (Korjta 
hbk>xb 3a 3£paBie) bene illi on ilium! feli- 
citer! 3ipaBCTByn! 3^paBCTByHTe! salve! sal- 
vete! 3^;paBbiH cm. 3flopoBbiw; 3. yMB, pa3- 
cxhokb, cmbicib, cm. 3£paBOMBicjiie; 3. cyaue- 
Hie integra sententia. Adv. cm. 6jraropa3yM- 

HO. 

3fl;4cB hie, hoc loco, hac regione; 6biib 3. 
adesse; ocxaBaxBca 3. manere; cm. xaKate 
xyxB. 3fltniHiBi huius loci hjth huius urbis; 
qui hie (hoc loco, in hac urbe) est; dome- 
sticus (AOMamHiu, xy3eMHbiu); vernaculus (ao- 



3eMjieBJiEyj r fe2ien; r b. 



121 



Mopom;eHHLiH); indigena (xy3eMHBi&, xy3e- 
Men,B); oui apud nos nascitur, gignitur. 

3ejreHHOH pbiHOK'b forum olitorium. 3e.ne- 
hhh viridis; gramine vestitus, herbis con- 
vestitus (0 lyraxs, noiaxB, 6eperaxB); virens 
(3., CBiatiu eme He 3acoxmiib; frondens (no- 
KpbiTtiH iHCTBoro, o lepeBt); = eme CBimia, 
co^Hbift recens;— He3ptitiH crudus. 3ejieHB 
1) viriditas; Mojo^aa, cb^trblr 3. herbescens 
viriditas; HOKpbiBaTbca 3ejeHbio (0 ^epeBbax-b) 
frondescere; a BHAiJBjyra a xoimbi, noKpbi- 
TBie nBimHOK) 3. campos collesque nitidissi- 
mos viridissimosque videbam; ntiuiHaa 3. 6e- 
peroB^b riparum viridissimi vestitus. 2) — 
oboui;h, cm. oBouxb. 3ejreH*TB = ^iiaxbca 
3eieHbiMx> virere coepisse, jtepesbaxB fron- 
dere coepisse; 6mxb 3-hbimi> virere. 

3eMjreBjfa£'B , ;ieiit possessor agrorum; bb cbs- 
3h p^^u h npoexo possessor; 3-ubi bb Chd;h- 
jiH qui in Sicilia arant. 3eMjreBt3 f BHie re- 
gionum terrestrium et maritimarum scientia; 
= 3eMieonucaHie geographia. , 3eMJteffl4- 
jreu;B agricola; arator; colonus; 3-um bb Ch- 
UHjiin qui in Sicilia arant 3eMjre£:&jrie 
agri cultura; agri cultio mw agrorum cultus; 
aratio; 3aHHMaxbca 3-JiieMB agrum colere, agri 
culturae studere, agris colendis operam dare; 
arare. 3eMJies'feJiB-qecKiH, nanp. 3-Koe opy- 
fl;ie instrumentum rusticum hjih villae; bb cbh- 
3h piq;n u npoexo instrumentum; (pi.) instru- 
menta agrorum. 3eMjreM*pB geometres, 
fgeometra; agri mensor hjiu npoexo men- 
sor; decempedator (xoxb, koxopbih Meacesoro 
cameHbio oxMipiiBaexB uss^cth. npocxpaHcxBo 
3eMjrn). 3eMjreMtpHBiH, 3. HCKyccxBO geome- 
tria; ars dimetiendi. 3eMjreMBpCTBo agro- 
rum mensura; cm. npe^biji;ym;ee cjobo. 3eM- 
jieonHc ame cm. reorpaijria . 3eMjrepofl;- 
hbih terra genitus 3eMjreTpaceme terrae 
motus hjth tremor. 3eMJiHCTBiH terrenus. 
3eMjra 1) terra Booome, oco6. ate naKB cxh- 
xia h Maxepia, bb npoxuBon. kb ^pyraiaB cxh- 
xiaMB; cyma bb npoxnuon. kb Bo^i; terra con- 
tinens XBep^aa 3., MaxepaKB. 2) tellus, 3. 
KaKB cpe^oxo^ie BcejreHHofi, bb npoxuBon. kb 
ApyrnMB xtiaMB HeoecuBiiiB. 3) humus, 3. 
KaKB HiT3uiaa uacxb Bir^HMaro Mipa; no^Ba. 
4) orbis terrae 36mhoh mapB (no MH^Hiio 

,HpeBHHXB) HJiaCXB, Ha KOXOpOMB mbi KHBean&; 

terrae, orbis terrarum coBOKyunocxB bc^xb 3e- 
Meib. 5) terrae globus, 3. KaKB niaHexa. 6) 
agger 3. co6paHHaa bb Kyny a cn&aaHHaa H3B 
Hea Hacbinb, Hanp. HanojiHHXb, sacbinaxb 
3-ieio 60.10x0, pobb paludem, fossam aggere 
complere. 7) solum, noBepxnocxb 3eMJin, KaKB 
ocHOBanie jjjia npe^MexoBb, Ha Heu Haxo^a- 
iHuxca; na^axb Ha 3. in solum cadere; Ha 
3eMjrB, Ha 3eMJiK) humi; ynacxb na 3. proci- 
dere, elabi de manibus (0 npe^MexaxB); pro- 
labi, (nocKOJtb3HyBUincb) fallen te vestigio ca- 
dere (0 jufHaxb): cMoxptxb bb 3eMJiio terram 
intueri; noBaiuxtca na 3 corruere; nosaiuxB 
Koro Ha 3. humi prosternere alqm. 8) y^a- 
cxokb 3eMJiii oxHocnxejibHo ero ^ H3H^e- 
ckhxb KanecxBB solum; no3eMeibHoe Bia^Hie, 
noMBXibe fundus, sedes, sedes ac solum; 3eM- 



122 



BeMHO^ORHBIH. 



3ITHTB. 



jih, po3^aHHLifl Cvjuioh Sullanae assignations; 
Ha 3eioi repHHXOB'b in Hernico; Ha Henpia- 
TejibCKoa 3eMJFk in hostico; Ha Hyatofi 3eMiFE 
in alieno. 9) = dpaHa, BJiaJtiHie, rocy- 
^apCTBO terra; fines; regio; ager; ci vitas, pa- 
gus; = odJiacTb ager. agri, terra, fines; B'b 
3eMJit, o6iacTH BTpycKOBi. in Etruscorum fi- 
nibus huh agro h Kopo^e in Etruscis. 3eM- 
jEflKt popularis; qui eiusdem est populi hjih 
gentis, nationis, civitatis; homo eiusdem civi- 
tatis; qui in eadem civitate (mecum, nobis- 
cum, vobiscum) natus est; civis (corpam^a- 
hhhb); municeps (hs'b Toro »e npoBHHuiaib- 
Haro ropojia); Hamn 3-kh nostrates; nostri 
homines; nostri incolae (Cic.y^R tojibko nostri. 
3eMjisHHKa fragum . 3eM jiahhcthh cm. 
3eMJtscTMH. 3eMJiHHHT:HiiB[, 3. ,n;epeBO arbu- 
tus. 3eMjrjiHon terrenus (collis me tumu- 
lus xojno>; murus); 3. Hactmb agger; 3. ciaoia 
bitumen; 3. UBfrrb color terrae. SeMjuraKa, 
cl OKOH^aH. ateHCK. pojia t£ cioBa, KOTopwa 
npHBejueHti no;rb cjiobomi> 3eMJiaKT>. 

3eMHOBO,aiHMH, 3. atHBOTHoe bestia quasi an- 
ceps, in utraque sede (in terra et in aqua) 
vivens. 3eMHOH (Ha 3eioi Haxojjanjiica) 
terrenus, terrester; qui (quae, quod) in terris 
est; 3. TBapb (bt> hpothboh. kb bo^hoh) ani- 
mal terrestre; bestia terrestris hjih agrestis; 
nocpejj. gen, terrae (globus 3. mapi.; fruges; 
*superficies — noBepxHocTt; summa cutis 3. 
Kopa; incola hih qui terram incolit 3. an- 
Teib); humanus (felicitas; vita 3. atH3Hb, TaK- 
ace haec vita); 3. tara *bona quibus in hac 
vita fruimur; fortunae; Bbicmee 3. djiaro re- 
rum humanarum maximum; 3. npoH3pacTama 
ea quorum stirpes terra continentur; res quae 
gignuntur hjih oriuntur e terra; 3. coKpoBBiua 
opes, divitiae; seMHoe res externae hie hu- 
manae; humana (n. pi.). 

3epKajio 1) co6. speculum; cMOTpiTt bt> 3. 
Inspicere in speculum; cMoxpiTbca bi. 3. con- 
templari se (hjih os suum) in speculo; intueri 
se in speculo. 2) nepeu. = poBHaa noBepx- 
HOdb speculum (aquae, aquarum). 

3epHo granum; aceMnyacHoe 3. cm. jBeBrayxiraa. 
3epHOBOH xaidt frumentum. 3epHumKO 
granum parvum. 

3nr3arT>, hi,th 3-raMH no *ieMy errorem vol- 
vere per...; npOBedH lopory 3-raMH, mo6hi 
cjtfuaTL cnycK'b ci xoiMa MeHie KpyxtiM'b 
mollire aufractibus modicis clivos (Liv.). 

3HMa hiems, tempus hibernum, tempus hie- 

• male; KaKi* BpeMK KpaTHaumux'b jjHen bruma, 
tempus brumale; cypoBaa 3. cm. cypoBbin; 
MarKaa, VMtpeHHaa 3. hiems mitis; upoBO- 

flHTb FJTJJ 3BMy CM. 3HMOBaTb; HaMaJIO 3HMLI 

initium hjih principium hiemis. 3hmh1h hi- 
bernus, 3. ^eHb dies hibernus hjih hiema- 
lis; = jjeHb xojioahuh, CHiatHtra dies frigidus 
et nivalis; 3. nopa, BpeMa cm. 3HMa; 3. cnaHKa 
(H^KOTop. atuBOTHLix'b) somnus in hiemes pro 
cibo provisus, (oirfeneHtHie)- torpor hibernus; 
3. noxoA'b *bel3um hieme gestum hjih geren- 
dum; coBepniHTb 3. n. *bellum hieme gerere; 
3. KBapTspw (cxoflHKa) (castra) hiberna, hi- 
bernacula; oTnpaBHTbca, ciaxb Ha 3. KBap- 



THpti, 3aHflTb 3. kb. in hibernacula conce- 
dere; oTBecTH, OTnpaBHTb Ha 3. kb. in hiberna 
deducere, dimittere; pacnpeajkiHTb no 3. kb. 
in hiberna dividere; pa3MtonTb uo 3. kb. in 
hibernis collocare, per hiberna distribuere 
(milites), componere in hibernaculis (exerci- 
tum), Bt KaKOMt hh6. Micxi in alqo loco hie- 
mandi causa collocare hjh hiematum dividere 
copias; CToaTb Ha 3. kb. in hibernis esse; hi- 
bernare, hiberna agere. 3HMOBaTt hiemare, 
hibernare, hiemem agere alqo loco; soncKi, 
CToain;eMi> Ha 3hmhhxx» KBapTapaxTb cm. TaKaie 
3HMHin. 3nMOBKa hiematio. 

3iaHie rictus (oTKptiTaH nadb); hiatus. 3iaTB 
hiare; 3-K>m;aH nacTb rictus. 

3jiaKt cm. pacTeme, oboiuv, 3-kh (bi 6oia- 
hkk4) herbae nan herbarum genus 

3jiaTOBjraCLiH flavus. 3jtaTOJEio6ie auri avi- 
ditas. 3jiaTOHOCHHH: cm. 3030tohochhh. 
3jiaToporiH cornibus inauratis. 3jiaTopyH- 
hlih: aureo vellere. 

3jihtb Koro stomachum alcui movere; alqm 
hjh animum alcis irritare hie exacerbare. 
3jiHTBca Ha hto alqd iracunde ferre, Ha Koro 
ira accensum, iratum esse alcui; cm. Tame 
cep^HTbca . 3jio malum, nefas; ;rkiaTb 3 . 
nefas facere; peccare; ^iiaTb mhoto 3Jia multa 
improbe facere; npE^EHflTb KOMy 3. alcui in- 
iuriam facere, inferre; alcui nocere; 6wtb 
3iomi. in malis esse; c^HTaxbca ^jiomi* in 
malo esse: ynoipedjiaTb mo bo 3. cm. 3jio- 
ynoTpediJiTb; KOMy Ha 3. .irBjraTb *ito alqo 
invito hjih adversus voluntatem alcis facere 
alqd; BciMt Ha 3. invitis omnibus; diis homi- 
nibusque invitis. 3jio6a malitia; odium (He- 
HaBHCTb); invidia (Heji,o6poateJiaTeJibCTBo); jrfe- 
aaTb hto H3i> 3. alqd malitiose facere; HHTaTb 
wh KOMy 3. alcui invidere; odium in alqm ha- 
bere hjih gerere; acerbissimum est alcis odi- 
um in alqm; ropfeib 3J106010 Kb KOMy odio hjih 
invidia alcis ardere. 3jk>6hbih ^malitiosus, 
malevolus; invidus, maliguus (Hejj,o6poacejia- 
TejibHtiS); iracundus (rH$BJiHBMH). Adv. mali- 
tiose; invide, maligne; iracunde. 3aroBOHie 
odor malus; foetor. 3jzobohhbih male olens; 
foetens, foetidus. 3jioBpeflHOCTL vis nocendi 
hjih noxia; ;noKa3biBaTb 3. nero ostendere rem 
esse noxiam Ban nocere hjih quantum res 
aliqua noceat 3jEOBpeflHBiH damnosus (alcui, 
alcui rei); = narySHbifi perniciosus, exitiosus; 
pestifer (civis, vipera); funestus, calamitosus; 
3. "sejioBfe homo perniciosus hjih exitiabilis 
pernicies; pestis; 6bitb 3-hhmi> nocere; exitio 
esse. SjEOBtmiH malus (omen); sinister 
(avis); funestus (npejjB$iii,aroiiiiH rndejib). 
Sjio^ik maleficus; homo malus, improbus 
hjih scelestus, sceleratus, nefarius et impius; 
homo perditus, profligatus (^eji. nponamm); 
homo sine religione ulla ac fide; 3jiojxM! 
scelus! 3jiojj;tHCKiH maleficus; sceleratus, 
nefarius (0 Jiuurb h npedM.)\ sceleris plenus 
(0 npedM.)\ scelestus (0 Mti.fb h npedM.)\ 
impius (6e36oatHLifl). Adv. nefarie, sceleste, 
scelerate, impie. 3^oa^hctbo, — jjcfcame 
maleficium, malefactum; scelus (npecTymie- 
Hie); nefas; impietas (no othohi. m> dory, 



3noHtej[aTejiBHbifi. 



3HaKi». 



123 



oTe^ecTBy, po^HTeaaMB); coBepnraTB 3. scelus 
facere, admittere hjth committere, edere; sce- 
lere se devincire, se obstringere. 3jroacejra- 
TejcBHuS malevolus; ravidus (3aBHCTjraBBra); 
malignus . 3jroate jcaTe jebctbo malignitas , 
invidia. 3jeoh (= aceiaiomm, npH^HHaiomiH 
3JO spyrHML) malitiosus, malignus, malevo- 
lus; BpeflHBii malus; cbhpbiibih saevus; ate- 
CTOKiH asper; HpaBCTBeHHo xy^on, Hcnop^eH- 
hmh malus, pravus; improbus, impius, scele- 
stus; 3. stihiKb lingua maledica; 3. (siopt^H- 
bbih) ^jiobbkb homo maledicus. Adv. mali- 
tiose; male; improbe. 3jioKa*iecTBeHHocTB 
gravitas (morbi; caeli KiuMaTa). 3jroKa*ie- 
CTBeHHtiH gravis (morbus; caelum onMaTB). 
3jroKOBapHMH malitiosus; fraudulentus. Adv. 
malitiose; fraudulenter. 3jroKosapCTBO ma- 
litiosa astutia, malitia, fraudulentia, malae 
artes. 3j[OHaMBpeHHHH malevolus, mali- 
gnus. 3jroHpaBie improbitas, malitia, mali- 
gnitas. 3jcoHpaBH£in malus, improbus; ma- 
litiosus (3JI06HBIH, KOBapHHH). 3jIOnaMflTJEH- 

boctb animus iniuriarum memor. 3jrona- 
mstjihbijh,— mhthlih iniuriarum hjih ini- 
micitiarum memor; 6bitb 3-hbimb memorem 
esse alcis rei, memoriam (iniuriae, contume- 
liae) retinere; He 6bitb 3-hbimb iniurias non 
insectari. 3jtonojiy^ie, ajtonojry^HHH cm. 
Hec^acTie, HecqaciHBiH. 3jropa^HtiH male- 
volus; malis alterius gaudens; alienis malis 
laetans. 3jiopa,ncTBo malevolentia; ' voluptas 
ex malis alterius sine emolumento suo; invi- 
dorum gaudium. 3jeopbuhbhh maledicus; 
TieiOBBKi. 3. homo maledicus; conviciator (we- 
B6THHK1). 3jiocjEOBie maledictio; crimen 
falsum, calumnia (KjreBeia). 3jiocjiobhtb 
male dicere (alcui), maledicta dicere, male- 
dicta, convicia conicere, conferre (in alqm);— 
KaeBeTaTt cm. bt. oar. 3jeocthhh cm. 3jio- 
yMBimieHHBiH, 3jioohbih. 3jioctl cm. 3Jo6a;= 
apocrb furor; pa3jipaateHie iracundia. 3jeo- 
c^iacTie,— ctocthhh cm. Hec^aciie, Hecqa- 

CTHBIH. 3jEOTBOpHBIH CM. 3JIOBpeii;HBIH. 3jIO- 

yMMrajreHHHKt machinator (3aTBHBaioin,iH 
^to hh6. #ypHoe, sceleris); insidiator (noKy- 
inaioinwca Ha hto, vitae). 3jioyMBimjieH- 
hbih (0 Auu,Yb) malitiosus, malevolus; (0 jri- 
ib, = cb 3Jibimb yMBicioMx c^BiaHHBiS) sce- 
lestus; improbus (h Jiuutb). 3jioyMLimjraTB 
male cogi tare; dolum hjih malas artes com- 
minisci; Ha Koro machinari perniciem alcui; 
3. Ha hbio JKH3HB insidiari alcui, insidias po- 
nere hjih struere alcui, vitae alcis. 3jio- 
ynoTpeGjieHie 1 ) HenpaBHJibHoe, ftypHoe 
ynoTpe6ieHie qero utentium pravitas; male 
utentium vitium hjih culpa. 2) aypHaa npn- 
BBimta mos pravus, consuetudo mala, res 
mali hjih pessimi exempli; quod contra fas 
iusque est; yHnqioacnTb, HCipe6aTb MHoro 
SoibmHXB 3. pleraque pessimi exempli corri- 
gere; pacnpocTpaHaexca 3. mos pravus per- 
crebrescit (Tacit): B03MyTHTeiBHoe 3. res 
indigna, facinus indignuin; indignitas. 3jio- 
ynoTpe6jiaTB male hjih prave, perverse, te- 
mere uti alqa re (HeBBpHo ynoTpetoTb); 
perverse, intemperanter, insolenter, immodice 



abuti alqa re (3axo,nHTB 3a npeijBJibi ckpom- 
hocth, yMBpeHHocTH bb ynoTpe6JieHiH ^ero, 
alcis indulgentia 3. ^beio jihoo chhcxoah- 
TejiBHOCTbK), alcis patientia repnBHieMB); H3- 
6traTb cjrfeflyeTB abuti alqa re 6e$b BcaKarc* 
yKa3aHia Ha ay p h e ynoTpeSjieHie; 3 ji 0- 
ynoTpeSjraa *ito per alqam rem (cbod 3a- 
KOHHyio BiacTb) per potestatem; 3. ^to Ha 
hto, Bfc CBH3H pB^H Taote conferre, conver- 
ter alqd ad alqd. 

3MieBH,n;HLiH anguineus. 3MieBJiacBin angui- 
bus crinitus. 3msh cm. 3Mifl. 3m4hhlih no- 
cpeii;. gen. serpentis hjih serpentum; angui- 
nus hjih gen. anguis, angulum. 3m*a ser- 
pens, anguis, coluber. 

SHaKOMen;* cm. 3HaKOMBiH 2. 3HasoMHTB 1} 
koto cb k$mb conciliare alcui notitiam al- 
cis, alqm ad alqm deducere. 2) koto cb^ 
ib mb docere alqm alqd (y^HTb), imbuere 
alqm (artibus); bcb npeiiMeTBi, cb kotopbimh 
oSbiKHOBeHHO 3HaKOM)iTB lOHomeH omnes doc- 
trinae, quibus puerilis aetas impertiri solet. 
3HaKOMHTBca 1) cb k^mb cognoscere alqm; 
ad consuetudinem alcis adduci (no^pyjKHTBCH); 
a cb kbmb hh6. no3HaKOMHJicH alqm novi, vidi; 
acejiaTb no3-ca cb kbmb appetere alcis fami- 
liaritatem; mhb 6bijio npiHTHO no3-cn cb hhmb- 
perlibenter eum vidi, eum cognovi. 2) 3. c^ 
hbmb cognoscere, (H3yiaTb) discere alqd; s. 
no3HaKOMBica cb hbmb (h 3Haio) gnarus sum 
alcis rei; alqd notum habeo. 3jiaKOMCTBO 
1) cb kbmb notitia alcis (3Hame Koro); usus, 
usus et consuetudo alcis; ta3Koe 3. familia- 
ritas alcis; hmbtb, Becin 3., 6bitb bb 3-bb cb 
kbmb intercedit mihi cum alqo consuetudo; 
CBecTH cb kbmb 3. familiaritatem iungere hjih 
contrahere cum alqo; cm. xasace 3HaK0MHTb- 
ca J. 2) 3. cb ^bmb cognitio (03HaK0MJieHie); 
notitia, scientia alcis rei (3Hame). 3Ha- 
kombih 3)^3HaeMBifl > bbaomhh notus, 
cognitus; (bcbmb h3bbcthbih) vulgatus, per- 
vulgatus; a TyTB He 3. nemo me hie novit ? 
ignotus hie sum. 2) — hmbiohuh cb kbmb 
3HaK0MCTB0 notus; amicus (jtpymHBiH), fa- 
miliaris (kopotko 3., jtpyrB); 6bitb 3-mbimb cb 
kbmb nosse alqm; intercedit mihi cum alqo 
consuetudo; 6bitb cb kbmb o^enb xopomo 
3-mbimb alqo hjih alcis amicitia familiariter 
uti; hobbih, CTapBiii 3. modo cognitus, vetustis- 
simus familiar is; ohb mhb JtaBHo 3. usus mihi 
vetus et consuetudo cum eo intercedit; 3-MBie 
noti, amici, familiares; hmbtb MHoro 3-mbixb 
muJtos habere amicos hjih familiares. multis 
notum esse. 

3Hanx signum (Boodme, doloris, amoris; si- 
gno esse cjiyatHTB 3HaK0MB); nota (npHMBTa f 
MBTKa; ,a,BjiaTb 3. Ha ^eMB notam apponere 
alcui rei; notare alqd alqa re); significatio 
(odHapyaceHie, BbipameHie, alqa virtutis, pu- 
doris, amicitiae); indicium (yKa3ame Ha ^to, 
npH3HaKB, veneni, benevolentiae, irae); vesti- 
gium (ciesb) ; insigne (xapaKTepHCTH^iecKaa 
^epTa, TaKHte OTHOCHTejibHO oTjraHHTeabHBixB 

3HaKOBB HJIH HHCHrHlH HO flOJIHCHOCTH, COCJO- 

Biio, Hanp. insignia imperatoris, imperii, sa- 
cerdotum, pontificalia, regia); stigma (3., ko- 



124 



3HaMeHaTea:&HBiH. 



3HaTB. 



TopBia npaatHrajiH pa6aMXi); argumentum, do- 
cumeatum (ji:oKa3axejiBCTBo, CBaflixejEBcxBO); 
3. ooHHia honoris insigne; — npe^HaMeHO- 
Bame prodigium, portentum, ostentum; augu- 
rium (Ha oceob. noiiexa sjk Kpnna HTHirb); 
omen; 3HaKH o^oSpoHm cm. o^oopeme; 3naKH 
pacnoiojKema, conacia studia; cm. TaK^e npn- 
3HaKV, ^aBaTi 3. signum dare, ex. ieMy alcis 
rei iiiH alqd faciendi, significare ut...; ,a;axB 

•CBOHMX, CO CT^HBI 3., HTO ropO^TX. B3aXX> SUiS 

captfoppidi signum ex muro tollere; xaxb 3- 
pyKofl, KHBanieM'& pojiobbi manu, nutu signi- 
ficare ut (kx> coBepinemio KaKoro hho*. aiia); 
j&mTh 3. naibnaMH digitis innuere; jrkiaxb 
^pyrt tfpyry 3-kh significare inter se; = BoeH- 
bbih CHrnaji'B signum, xpyooii classicum; ^aTb 
3. (Kb Hana^emio) signum dare; ad arma con- 
clamare; ,naeTca 3 canit signum hjih classi- 
cum; flaBaTB 3. Kb BtiCTynieniio, oxcxyniemio 
cm. BEiCTynxeme 1, oxcxymieHie 1; no ,a,aH- 
nowy 3. signo dato. 
SHaMeHaTejiBHiiH = HM^Kiniiii 3HaMeme. Baac- 
hhh magnam yim hjih magnum pondus ha- 
beas; gravis. 3HaMeHHTOGTt claritas (ho- 
minis, viri claritate praestantes); — ciaBa cm. 

3X0 CJIOBO; = 3HaM6HHTBIH HeJIOBIiKb CM. 3Ha- 

MeHHTbifi; npioSpfccxn 3. cm. npocnaBJiaxbca. 
3HaM6HHTLiH clarus, iJlustris, nobilis, incli- 
tus (o duuasoh h npedMem.; 3. nfcMb alqa re]; 
magni nominis; nnor^a aocxaxorao ille. 
3HaMeHOHocen;x signifer, aquilifer, vexilla- 
rius. 3iiaMH signujn (militare); vexillum 
(inxaH,iapxb): BBicxaBiraxB, Bo^pyacaib 3. cm. 
Bojrpyacaxb; npHcaraxB 3-hh sacramentum hie 
sacramento dicere, cm. xaoie npHcaraxB; npn- 

MKHyXB KO 3-HH KOrO, CIVMTB nOJTb ^BHMX. 

3-HeMij castra alcis sequi, sub alqo militare. 
3Hame notitia, scientia, prudentia (alcis rei); 
3. A^t usus rerum; 3. ^eioBfe^ecKOH npa- 
po^Bi cognitio naturae humanae; 3. CBfexa no- 
titia hominum, rerum, temporum; ^eioBiKX. 
cb nySoKHMTj 3. CBbra homo plurimo rerum 
usu; 3. BoenHaro jr&ra belli mm belli gerendi, 
rei militaris peritia; rei militaris usus; 3. mxsct- 
hocxh cm. mxscxhocxb; xeopexH^ecKoe, npaitxn- 
MecKoe 3. cm. axii ~npujiai.\ 3. npome^maro 
praeteritorum memoria, DyAynxaro futurorum 
prudentia: Hay*iHBia 3- scientia litterarum; 
doctrina; eruditio; litterae; artes; nyooKia 3. 
cm. nyooKiii 2, c; 3. h3bikobx. linguarum sci- 
entia; 3. JiaxiiHCKaro a. *]inguae Latinae sci- 
entia; HMtxB 3HaHia wb newb alcis rei scien- 
tiam hjih prudentiam habere; intellegere, sci- 
re alqd; doctum, eruditum oh instructum esse 
alqa re; peritum, non ignarum esse alcis rei; 
kxo hho\ HMiexx. oSmupHBiii H HeOOHKHOBeH- 
hbih 3. plurimae in alqo sunt litterae neque 
vulgares; npioSpixaxB 3. bx. neMX> scientiam 
alcis rei cousequi; alqd percipere, eate^HeBHo 
HOBBifl 3. cotidie alqd addiscere; cxapaxBca 
npioSpfccxn HayqHLia 3. in litteris elaborare; 
pacinnpaxb cboh 3. doctiorem fieri (alqa re 
^4mx> HHd.);HCKyccTBa xpeoyiou^ia BBicmnxx* 3. 
artes in quibus prudentia maior est; o6mnp- 
hbih, oyooKia, pa3HOCXopoHHm 3. doctrinae 
copia, varietas; CHaoateHHbiu yqeuBiMH, (jmio- 



cofycmw&i HcxopsiecKHMH 3. instructus doc- , 
trina, a doctrina, a philosophia. ab historia. 

3HaTHOCTL pojta nobilitas. SHaTHiil nobilis, 
generosus; nobili hjeh non ignobili loco natus, 
honesto loco ortus; genere clarus mk illu- 
stris, insignis; generis diguitate conspicuus; 
o^eHB 3. po^a TaKate summo loco natus; 3HaT- 
Hiie pairicii, nobiles, proceres, primores; 3- h 
He3naxnbie infimi et principes; summi et in- 
fimi; proceres et vulgus; 3RaxHBie h ooraTBie 
principes genere et fortuna. 

SHaTOKi peritus, gnarus hih sciens, intelle- 
gens (alcis rei); existimator (n^Huxejib); BeiH- 
Kit 3. intellegentissiinus peritissimus (alcis 
rei); yqesbift h ocxpoyMHBiff 3. doctus et in- 
tellegens existimator; tohkIS 3. spectator eie- 
gans (formarum); 3. .upeBuocxa cm. ApeBHOCTb; 
OBixb 3-komx. ^ero intellegere alqd, versatum 
esse in alqa re: He OBiib 3-KOMb Bb qeMX* ne- 
scire alqd, imperitum esse alcis rei, in alqa 
re rudem et peregrinum esse. 

3HaTL= 3HaXHBie, CM. 3HaXHBIH. 

3HaTL scire (3Haaie ocsoBaHHoe na naMaxa h. 
noHiiManiH, alqd, ex. ace. c. inf., Cb noes. eonp.\ 
partk. sciens ynoTpeSjLaexca xojibko KaKt 
adj. = CBT^ynxiii, oulixhbiS; sciens hoc feci = 
cb yMBicjioM^^; nosse, cognovisse (a y3Haix>, 

yBHIXiJIb, 3aMtXHIb HXO HEO., H OHO MHB 3Ha- 

komo), cognitum habere; ca]lere (co6. HaM030- 
jiaxb pyKH, 3Haxb H3X. npaKXHKn); didicisse (a 
BujHMjib k 3Haio); comperisse, compertum ha- 
bere (HasipHO y3HaJib h 3Haio); non nescire, 
non ignorare, alcis rei non ignarum esse (6btcb 
CB-EAyinirMb bx> ^eMx. hh6. I; me non fugit hjlh 
non praeterit (oxx> MeHa He ycKoiB3aexx.); = 
noHHMaiB tenere, intellegere; = BHAtTB vi- 
dere; mm 3HaeMx». hxo... (o KaKoarb hh6. hcto- 
pnq. 4>aKxi) accepimus, traditum mh prodi- 
tum est, inter omnes constat; a He 3Haio ne- 
scio, non em baud scio; ignoro; me fugit hih 
praeterit; incertus sum; ne 3Haa, ^xo Anxexa- 
xopx> npnobiix. ignarus venisse dictatorem; 3. 
CBixX) res humanas nosse; 3Haroiiiiii CBiiXT> re- 
rum humanarum prudens hjih gnarus, peritus; 
morum peritus; 3. Koro alqm nosse, perspi- 
cere; intellegere qualis alqs sit; 3. Koro cb 
(no) Bii^y, bx. oa3a cm. bhjtb l; He 3. Koro 
alqm non nosse, alqs mihi ignotus est-, BcaKii 
ce6a caMoro Menbine Bcero 3Haexb minime 
sibi quisque notus est; He 3. Koro ex, bk$j 
ignorare faciem alcis; He 3. *ibero jihoo oxua 
nescire quis sit pater alcis; 3. no .xaxbinn cm. 
jiaxbiHb; = yMixb cm. ax. o.; MHoro 3. ma- 
gnam doctrinam habere (iim^xb MHoro nay^H. 
3HaHifi): He MHoro 3. Bb iewb non multum 
intellegere in alqa re; HHuero He 3. nihil in- 
tellegere, pOBHO Hu^ero omnium rerum in- 
scium atque rudem esse; a a;eiajix> 6bi 3. sci- 
re velim; a ne 3Haio, hxo mhis jitJiaxb nescio 
quid faciam, Ha ^xo mh^ pfcuraxbca quidnam 
consilii capiam; a He 3Haro, ^xo mh^ CKa3aib 
nescio, non habeo mh nihil habeo, quod di- 
cam; a He 3Haio, kxo nescio quis; a Huxajrb, 
caMx. He 3Han) mxo legi nescio quid; ohx. He 
3Hajrb, in— hjih... dubitavit utrum— an...; a He 
3uaH), He— m baud scio hi a nescio an...; na 



BHaneK'B. 

ckojtbko a 3. quantum scio, quod sciam; 3Haio 
(m> omeihmib) scio, teneo, in memoria habeo; 
tbi flojaieHfc 3Haib, 3naft, 3HalTe scito (He 
sci), scitote (He scite), sic habeto, sic habetote; 
a xoponio 3. bene (probe) scio hjih intellego, 
non me fugit hjih praeterit; a xopotno 3Haio, 
qTo... bene scio cx> ace. c. inf., non ignoro, 
non sum ignarus hjih nescius ci> ace. e. inf.; 
a naBtpHO 3Haio certo hjih certe scio (cx> toio 
pa3Hnueio, hto certo scio yKa3BiBaeTX» Ha vbt»- 
peHHoexb juma roBopain,., certe Ha necoMHBH- 
hocxb caMoro <f)aKxa); pro certo scire; certum 
habere; a 3., hto rosopio intellego quid lo- 
quar; a 3Haio, tto mhb Ha axo otbethtb cer- 
tum est quid respondeam; ohe cKa3ajrb (npejix. 
cy&owh). ito Haqero He 3Haexx» negavit se 
quidquam comperisse; pa3cnpocHJiH texe, ko- 
TopBie motjih bto 3. quaesitum est a peritis; 
BorE 3HaeTE (becxb) KaKoft nescio qui. 
3aMBTb em,e HXKoxop. o6opoxBi: a) 3. o 
^eMB (bmecte ce keme, o newb Apyrie He 3Ha- 
iotb i conscium esse alcis rei hjih de alqa re 
(facinoris, coniurationis); 3. 3a co6oft ^to hho. 
conscium (sibi) esse alcis rei; a He 3Haio 3a 
co6oft HHKaKofi bhhbi nullius culpae mihi con- 
scius sum; 3. ^eMB scire de alqa re, kome 
de alqo, xaKace video, videmus ex. ace. c. inf.; 
3. oxi) Koro ex hjih de alqo scire, ex alqo 
comperisse, audivisse; HH^ero ne 3. neME 
hjih kome alqd ignorare, alcis rei ignarum, 
rudem atque ignarum esse, alqm ignorare; a 
hcme hh6. 3. He xony abnuo, recuso alqd, 
de alqa re, = oxBepraio, npe3Hparo contemno, 
sperno, aspernor, repudio alqd, =: mht, ^to 
hh6. Henpiarao, npoxHBHO abhorreo ab alqa 
re; Koro hho. 3naTb ne xo^y aditum sermo- 
nemque alcis defugio, alqm non agnosco (fili- 
um, He npii3Haio cboijme ; ; aspernor, repudio. 
fri ue 3. cxBi^a pudorem posuisse; He 3. co- 
bbcth sine nil a religione et fide esse, nihil 
religioni sibi habere, c) JiaxB 3. alqm certi- 
orem facere alcis rei itjih de alqa re; alqd 
alcui indicare, significare; facere ut alqs sciat 
alqd, mittere qui dicat; Aaii mhb 3. fac sciam 
hjih facito ut sciam. d) JiEJiaxB ^xo, cant 
toto He 3Haa imprudentem alqd facere. e) 
«xo 3Haf, 10 3 Hat xe», hocjie npejiniecx- 
Byromaro yaioBHaro mm ^HnaiBHaro npe.po- 
ateHia, He nepeBo^Hica. 3HaT£CH ex. keme 
usu hjih consuetudine coniunctum esse cum 
alqo, est mihi consuetudo cum alqo. 

SHa^eics (BoeHHBifi) vexillum. 3Ha^eme 1) 
KaKoro hho. cioBa significatio; vis; no- 
HaTie mbicjib, coe^aHCHHaa ce h3becxhmme 
cjiobomb notio, sententia; cjiobo niaiexx 6oJiie 
XBCHoe, 6oji£e oouinpHoe 3. vox angustius 
valet, latius patet; cjiobo oiEexE xaKoe 3na- 
^eaie haec vis subiecta est verbo hjih inest 
in verbo hjih est verbi; nepBona*iajiBHoe 3. 
cioBa vis verbi; cjiobo hostis yxpaxnjio 3. 
«qyatOH> nomen hostis a peregrino secessiti 
hmetb to me canoe 3. idem valere, eundem 
sensum habere; Eanoe 3. HMEeiE axo cjiobo? 

- quae est vis huius verbi? quae vis sub- 
iecta est huic voci? jjaBaxB, npwjjaBaTb H3- 

BBCTHOe 3. TJeMy (~ XOJIKOBaXB BE H3BECTH0ME 



Sojiothctmh:. 



125 



cmbicjte) interpretari alqd. 2) — BaaHociB 
(0 npedM.) vis, pondus, gravitas; pBmaio- 
mee 3. momentum; (0 auhoxi) auctoritas, 
gravitas: hivtetb 3. valere, vim hjih auctorfta- 
tem alqam habere; esse alcis momenti; alqd 
esse, alqo numero esse; hm^xb 6ojiBmoe 3. (0 
Auim) magnam habere auctoritatem, aucto- 
ritate florere, multum valere hjih posse (apud 
alqm); (0 npedM.) magni esse momenti; gra- 
vem esse; hmbtb ooiBmoe 3. Ji,Jia qero ma- 
gnum momentum facere ad alqd, 66ibinee 3. 

- plus momenti aiferre ad alqd; hmbtb 3. bcjtbji,- 
ctb. ^ero valere alqa re; He hmbtb HHKaicoro 
3. nihil esse (0 .tuu,tb); nihil esse, leve esse 
(0 npedM.); nullius momenti esse (0 jiuuib 
h npedM.); npHjj;aBaTB 3. ^eiay cm. npniia- 
FaxB '2; noTepaTB cBoe 3. refrigescere (crimen 
in causa refrixit — h3bbcth. oSBHHHTejibHBii 
nyHKTB bx. npoi^eccB noxepajix. CBoe 3.)* 3Ha- 
^HTeJiLHOCTB magnitudo, multitudo, vis; = 
BaatHoexB gravitas. 3Ha^HTejEtHBiH ma- 
gnus (urbs, pecunia, iactura, bellum, h o au- 
W&b); amplus (civitas); grandis; luculentus 
(patrimonium, oratio, scriptor); haud mediocris 
(diligentia); haud spernendus, non contemnen- 
dus (scriptor, auctor); 3. qacTB pars bona; 3. 
nejioBiKb homo magnus, clarus, illustris, no- 
bilis, auctoritate hjih dignitate praeditus; ho- 
mo gravis (BaacHbiH); He 3. inanis, levis; an- 
uaxB levis; despiciendus (HH^ToacHbifl). Adv. 
aliquantum; haud paulum; npn comparat ali- 
quanto, 3Ha^HTB 1) = 3 h a q a ib signi- 
ficare alqd; mo 3x0 3na^HXB? quid hoc sibi 
vult? cm. xaEHte 3HaiieHie 1. *2)^hm , etb 
Bici, BaatnocTB, MHoro, Majio, hhwo ne 3. 
cm. SHa^ieHie 2. 

3naioiittH cm. CBfeymifi, ohbithbih; 3. 3aKOHBi 
homo legum peritus; 3. npaBO cm. npaBOBB^x.; 
^ejiOBiEi, 3. homo eruditus; jiioji.h yneHBie h 
3-mie docti intellegentesque. 

3hoh aestus, fervor, ardor; jibthIh 3. calores 
aesjivi, (cnjibHie) aestivi solis ardor; b^ chjib- 
HBtmifi lixHil 3. ardentissimo aestatis tem- 
pore; mediis caloribus; 3. coimia calor solis; 
TaKHte pi. nimii calores. 3hohhhh calidus, 
(cHJibHBe) fervidus, fervens. 

Sobi vocatus (tojtbko bb abl. sing.); a npn- 
mejiB Ha ero 3. ab eo vocatus hjih invitatus, 
eius vocatu veni. 

SofliaK* (orbis) signifer; fzodiacus. 

3ofl^ecTBO^ BOfl^ia cm. apxHTeoypa, apxn- 
xeKxopx>. 

3ojia cinis; favilla (em;e ropa^aa; TJXEionijft ne- 
nejix.). 

3ojEOBKa glos. 

3ojiothctbih = noxomfi Ha 30J10T0 ex auro 
flavus (3. i^BBTa); ex. 3. KyjipaMH fiavus. 3o- 
jiothtb inaurare alqd; aurum inducere alcui 
rei; auro inducere, auro polire alqd; sojjo^e- 
hbih xaKme auratus; cojuraxLi cb nosoio^en- 
hbimh mniaMH milites aurati. 3ojeoto au- 
rum; cjihtofb 3-xa auri massa, KycoKX. — caMO- 
pojxoKX glaeba, (noMeHBine) glaebula auri hjih 
aurea; 3ojioto (saKB MOHexa) cm. 3ojiotoh; 
nocwe. He Bee to 3., *ito 6aecTHTX. species 
saepe faJlit. Sojtotoh aureus; ex auro fa- 



126 



3oojioriH 



HL 



ctus hjih fabricate; 3. cocyafci vasa aurea h 
npocTO aurum; 3. ataxia vena aurea; 3. MOHeTa 
nummus aureus a npodo aureus, (Mejrcaa) 
nummulus aureolus; 3. npiacKb metallum auri 
nan aurarium a npodo auraria; 3. jrfcjrb Ma- 
CTep'b aurifex. 3ojjotohochhh aurum ve- 
hens, auro fertilis (o p$Kfc). 3oji:oTOHBtT- 

HUH CM. 30I0THCTMH. 30X0T0IHBeH, — 

inseHKa *qui (quae) auro piugit vestes; 
phrygio. 3oji<yq:eHBra cm. 3oiroTHTb. 

3oojioria *descriptio animantium; *zoologia; 
HHcaTt 3-riio animantium omnium ortus, vi- 
ctus, figuras persequi. 

3opKia oculorum acie acri; acute cernens; y 
Hero 3. na3a acute cernit; oculorum acie 
valet. Adv. acute. 3opkoctl acies oculorum 
acris; visus acer. 

3paHeKt pupilla. 

3pHTejEb spectator; 3-ia bt» TeaTpfc spectato- 
res; theatrum. 3pHTejiBHHii;a spectatrix. 

.. 3ptjiHin;e spectaculum; npe^ciaeiaTb ne- 
qaitHoe 3. triste spectaculum praebere (alcui); 
tristem aspectu esse; tbi He bbjhccb Obi Ta- 
Koro 3 non ferres ista, si videres; cm. Tame 
cueHa 3. 

3piuiocTB maturitas (co6. h nepeu.y, maturi- 
tas tempestiva (co6.)\ tempestivitas (co6. a 
nepeu.). 3pfe££iii 1) co6. maturus; tempe- 
stivus (o MO/taxB, co6. cBoeBpeMeHHBifl); He 
3. cm. He3p^JiBi&. 2) nepeu. 3. B03pacTi aetas 
firmata, confirmata, bi> CBH3H ptia a npodo 
aetas; 6bitb 3-jbim^ maturum esse, maturita- 
tem suam habere; 3. cyat^eHie iudicium acre, 



acre et certum; iudicium subtile, intellegens 
(cyatfl. 3HaT0Ka); no 3. oocyayceHiH re dili- 
genter et accurate perpensa. 

3pime visus; sensus videndi hjih oculorum, a 
npocio oculi; oculorum acies; xopomee 3. 
oculi acres atque acuti; acies incolumis; y 
MeHK xopomee 3. bene ajin acriter video, ocu- 
los acres atque acutos habeo; oculis valeo; y 
MeHa cna6oe 3. cm caa6HH 1; Hanparaib 3. 
oculorum aciem intendere; jiamaTb Koro 3-Hia 
cm. ocjrBniaTh; jtamaTbca 3. oculos hjih (ocu- 
lorum) lumina, aspectum amittere; oculos 
perdere, oculis privari; oculis capi; Kpyrt 
3-Hia cm. Kpyro3opi; TO*iKa 3-aia cm. Toxica. 

3ptTB maturari, maturescere, ad maturitatem 
venire, pervenire, perduci; maturitatem asse- 
qui hjih adipisci; adolescere; coBepmenHO co- 
3pixb plane, bene maturescere; percoqui. 

3y6-B dens; uepe^me 3. dentes priores Hia pri- 
mi, adversi; 3a^aie 3. dentes intimi; MOJioa- 
HBie dentes primi aia primores; KopeHHof 3. 
dens maxillaris Hia genuinus; 3-mh, wb 3y- 
6axt mordicus aia morsu (alqd auferre). 
3y6en;i (Ha crfeni) pinna; o jtByxt 3. bidens^. 
3y6HOH, 3. 6ojh dolor dentium. 3y6^aTHH 
dentatus; fdenticulatus; (KaKBHHia) serratus. 

3tBaTB 1) oscitare, 3$Baa (cohjihbo, bhjio) 
oscitans, (adv.) oscitanter. 2) — riasiTb ocu- 
los circumferre. 3:ebi fauces. 

3a5HyTt algere, frigere. 

3stb 1) Myatfc jjoqepa gener. 2) Mysst ce- 
ctpbi maritus ran vir sororis. 



H. 



H com* et; que (npacoe^aHaeTca Kb Komry cjio- 
Ba); atque, npejrb coraacHBiMH ac; o 3Ha*ieHiH 
h ynoTpeOiema bthxb TpexB coh>3ob^ cm. 
rpaMM.; a = TaKate h etiam, pB\a,Ko et; a^ 

XOTa, xoth h cm. xoia; h — a (KaKfc — TaKB) 
et — et, cum — turn; a ne nee, neque, ecia 
ate OTpaname othochtch toibko kt* o^HOMy 
HOHSTiio, a He Kb ecLioh mbicjih, et non, ac 
non; a He - a He neque — neque (nee— nee); 

He TOJIbKO— HO H CM. TOJIbKO; a TaKate, et, 

quoque; e raKt itaque (He et ita); c^raTaTbca 
xfcwb h xaKt Ha3BiBaTbca alqm haberi itaque 
dici, haberi dicique, et haberi et nominari; h 
aaace, ^aate (TaKate) h, pasHBiM'B o6pa- 
somi. h, h Aaate He cm. jiaace; a ho- 
st o My, h BCJii^CTBie aToro, h bott> 
et ideo, ideoque; itaque, igitur, ergo; ob eam- 
que rem; et ob earn causam, eaque de causa, 
nocpe,a;. othocht. cjeob-b quare, quapropter, quo- 
circa, quamobrem; nacTO AOCTaTOHHO npoexoe 
atque, et, que; h noTOMy He, h TaKi He 
TaKace TOJibKo neque; h BcexaKH et tamen, 
ac tamen; atqui; h npocTO atque; hs^hctbh- 

TeibHO, H B'b CaiOIl &§!$> CM. ^MCTBH- 

TeatHo; a HHKaKOir, h hhkto, h hh^to 
nee ullus, nee. quisquam, nee quidquam; h 
HHKor,n;a nee unquam; h HHr^i nee usquam; 



h npn xoMt, h k^ TOMy atque, et, que; ^Jia 
Sinataftinaro onpejrJfeaeHia hmchh cymeCTBH- 
TeabHaro et is, isque, atque is, ecia otho- 
cHTca B'b narojiy hih utioMy npe^ioatemio, 
idque; k ki. Toaiy He neque is, neque, nee; 
h BOo6m,e et, que, atque omnes HJia omnia, 
h npocio atque; h bm^ct^ ct> TiMi cm. 
BMtcTi; npa BOCKiHuaHiaxt, BBipaatarontax's 
yji,aBjreHie Hero^oBame, pyccKoe «a» nepeso- 
SHTca nocpeji;. at, Hanp. si istuc venissem, 
habuissem non hospitem, sed contubernalem: 
at quern virum! h KaKoro ^eioB^Ka! Bt OTpan,a- 
TejibHOMt npe^JioateH. nocai npejumecTByio- 
n;aro oTpHn,aTejibHaro cjioBa «a» nepeBOjrar- 
ca nocpeji;. aut hjih ve, Hanp. minime leges 
nostras moresve (o oSbi^aeBT.) novit; nemo 
tribunos aut plebem timebat; «a» TaKse ne- 
peBo^HTca nocpe,i. aut bi> pHTopaqecKHXt 
BonpocaxT* ct oTpanaT. cmbicjiom^, Hanp. quid 
est maius aut diificilius quam severitatem 
cum misericordia coniungere? Kor^a kt> ox- 
HOMy oipauaT. npe,a;jioateHiio npncoe^aHaeica 
ente apyroe, to «h He» nepeBO^HTca TaKace 
nocpe^ aut hjih ve, Hanp. nunquam peccasti 
aut contra leges fecisti. 
Bb HiKOTopbixT* cjiy^aaxii pyccKoe «h> BOBce 
He nepeBOAHTca: a) bb h^kotopbixb coe^aHeni- 



HGO. 



HjjeajTB. 



127 



flXfc, Bfc KOTOpfclXt T^CHO CBH3aHBI flBa HOHH- 

Tia, apyrfc flpyry npoTHBonojioxHBifl, Hanp. 
maxima minima . supera infera, equi viri, 
viri mulieres, liberi servi. b) oobikhob. 6esrb 
coi03a couocxaBJiaioTCH coocxBeHHBifl HMeHa 
^ojracHocTHtix'b jrant, npHHaflieiKaniHxi. Kb o^- 
hoh Kojuierin, TaKB oco6. HMeHa jUByx'b KOHcy- 
jobb (Bt abl. abs ), Hanp. On. Pompeio M. 
Crasso consulibus. c) npn coe^HHeHiH xpext 
hjih 66ibinaro HHcaa nonaxift C01031. (et, ac) 
cxaBHTca npejrjb KamjrBiMB H3X> hhxi., hjih ohh 
cifyiyiOTT. ^pyrt 3a JipyroM'B 6e3i> ncaKaro coio- 
3a d) npE uepe^HCJiemaxx* BbipaiKema alii, 
alii multi, alii plures, innumerabiles alii, reli- 
qui, reliqui omnes, ceteri, alia multa, cetera h 

T. H. OfJMKHOBeHHO npHCOe^HHaiOTCH 6*e3i> COH)- 

3a. e) npa coe^HHeHin Hiitix!. npejpomemH 

«H, H OHT>, H 3X0XB, H TaKt, H BOTl, H 

hoxomv, h BcexaKH» jiy^ine coBepmeHHo 
ycTpaBHTB nocpefl. Hajjieacainaro nocxpoenia 
nepiojja, npa homoihh pronom. relat, partic.* 
Hooper. noii5HHflK>niHXB coh)3ob , & BpeMeHH, 
npHHHHti h jrp., Hanp. noro.ua iuioxa. anoTOMy 
mm He MomeMt hjtxh co ABopa tempestas quia 
mala est, in publicum prodire non possumus 
hjih tempestas tarn mala est, ut in publicum 
prodire non possimus. f) hocjte imperat. hjih 
con/., 3aMftHflK>inaro ycjioBHoe npejuosc, cjte- 
jryiomee 3a hhmx. npejaoateH. ex. fut. I h II 
(apodosis) npacoejiHHHexca 6esT> et, Hanp. re- 
cordare de ceteris: intelleges (h th noftMemB); 
haec reputent isti: yidebunt (h ohh yjiHBaTB); 
recognosce tandem mecum noctem illam su- 
periorem: iam intelleges (h th TOT^acB nofi- 
MeniB); tolle banc opinionem: luctum sustule- 
ris, TaKate tantum a vobis peto, ut — cogitetis: 
intellegetis (h bbi noiMexe). 

H6o CM. BX.JIB. 

Hsa salix. Hbobbih saligneus (virga, vimen 
npyn.). 

Hrjra acus; Hna xBOHHaro jjepeBa folium te- 
nue et capillaceum (Boo6me); seta (ejra), fo- 
lium pinnatum (cochbi); KOJixraa, ninnx. spina; 
spiculum; aculeus. 

Hro 1) co6. cm. apMO. 2) nepen. nro paScxBa 
iugum servile hjih servitutis; servitus; cBep- 

,-■>, THyTb cb ce6a Hro padcxBa iugum servile ex- 

yf cutere. 

•mrojEKa cm. una. 

Hrpa 1) Ha MysuKaibH. HHCTpyMeHTt can- 
tus (tibiae hjih tibiarum Ha <f>jreHT$, fidium 
hjih nervorum na jiapi); sonitus (3bvkh, H3,na- 
BaeMue HHCTpyMeHTaMH, tympanarum). 2) Hr- 
pa aKTepa actio. 3) = 3a6aBaludus (o6BeK- 
thbho, KaKt npe^M. 3adaBbi), lusus (cyfoeK- 
thbho, KaKt jriicTBie, = nrpame; y U,hii. b^ 
3tomi 3HaqemH lusio); nrpa b^ mm, pilae 
lusus; pila; nySiH^HBin nrpbi (3ptinn;a) ludi 
(circenses, gladiatorii, scaenici), {mwb 6u no- 
^apoKi> Hapo^y, 3ptjiHn^a, KOToptia Bt Phm^ 
ycxpaHBajiHCb ^jih Hapo,a;a na c^erb ot^Jjib- 
Htix'b ifflirb) munera (n. pl.)\ ycTpoaxb arpH 
spectaculum, ludum, munus edere; h^th Ha 
Hrpti ludos spectatum ire; OiHMniHCKLa nrpti 
Olympia, orum (Olympia vincere ocraxbCfl no- 
^iXHTejEeMb Ha 0. nrpaxx., y noaTOBi); Hrpa 



b* kocxh ars tesseraria, KaKB nrpa a3apxnaii 
alea; hm^tb b^ nrpi ciacrie, Hecnacxie, bh- 
HrpaTb, npoarpaxb prospera, minus prospera 
alea uti. 4) nrpa cjiob'b lusus verborum; 
nrpa ub^xob-b colorum varietas; colores varii; 
nrpa npapo^Bi naturae ludibrium. HrpaaH- 
me. ciyxHTB H-UTeM-B KOMy alcui esse ludibrio; 
eludi, deludi; 6bitb H-m,eMB sixpoB-B ludibri- 
um ventorum esse. HrpaTB 1) Ha My3Bi- 
KajibH. HHcxpyM. canere (tibia, fidibus), 
xaKace psallere, citharizare, My3BiKa Hrpa- . 
exi. symphonia canit. 2) = 3a6aBJiflXB- 
cfl ludere; nrp. bb kocxh tesseris hjih talis 
ludere; alea (aleam) ludere; b*& mh^tb pila lu- 
dere. 3) Hrpaxb Ha cn,eHi fabulam agere; 
nrp. xpare^in tragoedias actitare; nrp. poib 
cm. poib HrpHBOCTB animus hilarus et 
ad iocandum promptus (ckiohhocxb myTHXB, 
srpaxB); vigor; hilaritas; lascivia (pSsboctb); 
hilaritas et lascivia. HrpHBMH bilaris hah 
hilarus (Becejibift), iocosus (myTjiHBBii), lasci- 
vus (pfe3Bbii, majioBJiHBbiH); alacer (jkhboh). 
HrpoKt 1) Ha My3BiKajibH. HHcxpyM. 
canens, Ha Jinpi fidicen; citharista, citharoe- 
dus; lyristes; Ha (jjJieHii tibicen. 2) Hrp. b-b 
kocxh alea hih in alveo ludens; cipacxHBif 
nrp. aleo; no npo^ecciH aleator hjih qui ar- 
tem tesserariam profitetur. HrpyniKa deli- 
ciae; h-kh oblectamenta (n. pi.) puerorum; 
crepundia (n. pi,, norpeMyniKH). 
H^eaji^, abstr. npe^craBJieHie o BBicmeMt 
coBepmeHCTBt npejj;Mexa (jinna hjih Ben^H), 
concr. caMBiH npe^MexB, npe^cxaBJiaeMBin b^ 
BLicmeMt coBepmeHCTBi undique expleta et 
perfecta forma, eximia quaedam hih perfecta 
species h npocxo species alcis rei; specimen 
(temperantiae prudentiaeque, pontifex maxi- 
mus Q. Scaevola; P. Rutilius, specimen in- 
nocentiae); nocpe^. optimus, perfectissimus, 
summus, pulcherrimus; h^;. rocyjxapcTBa (Hjje- 
aiBHoe r.) res publica hjih civitas, quam no- 
bis fingimus, KaKB o6pa3eirB exemplar rei 
publicae et forma; civitas optima hjih perfe- 
ctissima; hs. rocy^apcTBa (H^eajibHoe r.) 
IIjiaTOHa ilia commenticia Platonis civitas, 
civitas quam finxit Plato (cum optimum rei 
publicae statum exquireret); hjl, KpacHopfrria 
perfecta eloquentiae species, optima species 
et quasi figura dicendi; species et forma ex- 
celleutis eloquentiae; moh hs. KpacHopx.*ri£ ea 
quam sentio eloquentia (Gic.)\ hj;. opaTopa 
(H^eajibHtiH o.) imago perfecti oratoris; ora- 
tor summus; JJeMoceeHB, h#. opaxopa Demo- 
sthenes, norma et regula oratoris (Plin. ep.)\ 
hji;. KpacoTbi species pulchritudinis, (ateHCKon) 
excellens muliebris formae pulchritudo; h#. 
JipeBHefi JioSpocoBtcTHOCTH exemplar antiquae 
religionis (Gic.)\ hs. "qecTHaro ^ejiosiKa spe- 
cies boni viri; hji. Myflpena perfectus homo 
planeque sapiens; H3BtciHBiH hji,. IIiaTOHa 
ilia Platonis rei forma et species (Cic.)\ moh 
ha. (kb iieMy a CTpeMJiiocb) id quod volumus; 
oh^ moh hji. nihil eo maius hjih perfectius 
novi hjih cogitare possum; cocxaBHTB ce6i 
hx. singularem quandam summae perfectionis 
imaginem animo et cogitatione concipere, o 



128 



HKHHffjiiraecKiBt. 



HftTH. 



^eM^ imaginem alcis rei ammo hjih mente 
concipere, rocyAapcTBa tingere sibi alqam ci- 
vitatem; npeAcxaBHTb, H3oopa3HTb ha- qero 
alcis rei formam exponere, speciem et formam 
adumbrare, opaiopa imaginem perfecti orato- 
ris adumbrare, npaBHTeia praecipere qualis 
esse debeat princeps; npeACTaBHTb, n3o6pa- 
3htl &pa h-iomx* cnpaBe^iHBaro npaBuxeirji 
Cyrum ad effigiem iusti imperii scribere. 
H^eajiBHWH: quo nihil praestantius mh per- 
fectius, pukhrius cogitari potest; summus, 
optimus; perfectus mh perfectissimus; ha- ro- 
cy^apciBO, KpacoTa cm. H^eait; nto ha- co- 
BepmeHCTBa perfectio atque absolutio optimi; 
H3o6paatenie ha- xapaKTepa perfectioris ho- 
minis descriptio; npeAcxaBHXb, H3odpa3HTb 
tito bx. ha BF^i alqd tale describere, ut 
omnibus numeris perfectum et absolutum sit. 
H,n;ea cm. noHATie, npeACTaBJienie, mbicjtb. 

HflHJuiir<iecKiH, Hanp. ha. aiH3HB bi, AepeBHii 
iucunditas mh suavitas vitae rusticae. HflHa- 
jria (kurt. poAX> noBTH^. npoH3Be^emH) car- 
men mh poema bucolicum; pi. h npocTo bu- 
colica (neutr.y, co*iHHHTejrb H-jiifi poeta buco- 
licus, scriptor carminum bucolicorum. 

HffioTt homo hebes ad intellegendum, tardus, 
stupidus, (CMBHiie) mente captus. 

HflOJEonoKJiOHeHie impius hjih deorum ficto- 
rum hih falsorum cultus; (uepKoeu. nucam.) 
idololatria. H^ojionoKaoHHHKx deorum fl- 
ctorum hjih falsorum cultor; f idololatra. 
Hsojit 1) co6. deus fictus, commenticius; 
(KyMnpx.) simulacrum dei falsi hjth ficti; h 
npocTo simulacrum; idolum (u,epK. nucam.). 
2) nepen. cm. KyMnpx.. 

HfflTH, xo,miT:b I) o npeAM. OAynieBireH. 
1) co6. ire (ad alqm, Romam, domum); (ma- 
raxb, BtiCTynaTb) gradi, ingredi, (ex. Baat- 
hoctbio) incedere; vadere; xoahtb B3aAx» h 
Bnepefl'b ambulare, bx. h3bt.cthomx> npocipaH- 
ctb£ inambuJare (domi, ante tabernaculum); 
deambulare (ao ycTajrocTs), obambulare (b^oib 
iiero, ante vallum); hath npo^b (yAauiTbCfl) 
abire, abscedere, discedere (nocjrBAHii oar. 
xaote = pacxoAHXbCH, o hiickoibkhxx* jranaxx., 
discedite in vestra tecta HAHxe no AOMaMx.), 
digredi; hath h a 3 a a x. redire; hath b n e- 
pejtt, Bnepe^H cm. Bnepejrb, Buepexn; cm. 
TaKate bbixoahtb I; hath cx>, Kt, Ha adire 
(ad alqm, ad fundum, in conventum iudicum; 
Romam, curiam; ocod. ex. onpeAteHHoio irfeibio 
ad arbitrum, ad praetorem in ius; magistra- 
te); inire (in urbem, urbem, domum), ingredi 
(in) stadium, domum, pontem, viam); intrare 
(limen, eo, quo), introire (domum, in urbem), 
prodire (in publicum, in contionem); hath Ha 
Boi-Hy, bx> noxoAT> ad bellum ire, proficisci; 
Ha Kapayxb excubiae in stationem procedunt, 
milites in stationes succedunt; Ha npHcrynx. 
impetum facere; hath otx> ^ero abire ab 
alqo loco (ab urbe), h 3 x> ^ero exire, exce- 
dere, egredi (ex urbe); memo ^ero prae- 
terire, transire locum; ^ p e 3 x> *ixo transire, 
transgredi, traicere (ex, npocT. ace. hjh ex. 
trans); cx> 6ojrte BBicoKaro MT-CTa Ha 6ojiie hh3- 
Koe descendere (Capitolio in forum); npe^i. 



k4mt> anteire, antegredi alqm; 3 a Rf>ar& cm. 
cjEB^oBaTb; cm. Tanate yxaacHBaTb; — ycipe- 
MHTbCH, ompaBHTbca Ky^a proficisci, se con- 
ferre, tendere, contendere alqo, petere alqm 
locum; h^th cnaTb cm. cnaxb; h^th npaMoio 
,noporoio cm. flopora; h^th CBoeio ,a.oporoH) 
viam hjth cursum tenere, viam persequi (n 
nepen.); suum institutum tenere (nepen.); He- 
dbiTb bt. cocTOflHia xo^HTb ingredi non posse, 
o OojibHOM-b ad ingrediendum invalidum esse* 
pedibus non valere; He 6wrb ooibme bt> co- 
cTOflHia xo^HTb usum pedum amisisse, oti> 
ycTajiocTH defessum esse ambulando; ^acTO 
xo;iHTb Ky^a frequentem venire alqo (in se- 
natum) frequentare locum, frequentem esse 
cum alqo; xo^htb ntiuKOMT) cm. nlmiKOM'b; 
Ky^a tli xo^iemb hjtth? quo tendis? quo cogi- 
tas? quo vis? h^,h (npo^b)! abi! abi hind 
apage sis! tbi Moacenib h^th! ilicet! hath 3a 
v%>mt> petere alqd, 3a bo^oh cm. BOAa; 3a 
xi>wb (htoobi npn3BaTb, npusecTH) arcessera 
alqm; h^th no m>mrb cj&p&wb cm. gs^xe. 
2) nepen. h,hth bi oiCTaBKy cm, OTCTaBKa; 
h^th sauyscb cm. bbixoahtb 5; h^th Ha CMepxb^ 
Ha norn6e.ib morti se offerre, obicere, mortem 
oppetere; co3Haxej[BHO h^th Ha cboio norH- 
6ejrb prudentem et scientem tamquam ad in- 
ternum voluntarium ruere; hath npoTHB-b 
Eoro facere adversus alqm, alqd (rem publi- 
cam) ? alcui, alcui rei adversari; hath npo- 
thbl 3aKOHa legem violare; hath bohsoh Ha 
Koro cm'. BOHHa; hath bt> coiAaTBi cm. BCTy- 
naTb 2; hath Ha to, ^toobi... id agere ut, Ha 
to, ^to6bi nory^HTb Koro TaKate ire alqm per- 
ditum (supin.). 

II) o npeAM. HeoAyHieBi. 1) co6. ire 
(aquae); moveri (sol); ferri (6bictpo ABaraTbca); 
(o pfei) ferri, fluere; hath npe3T> ^to transire 
alqd, per alqd; hath hoax. 3eMJiK) subire ter- 
ram; BBepxx. ad supera ferri, sublime ferri; 
Kopaoib HAeTx» dbicTpo navis cito fertur hjih 
volat; KopaSjib HAerb na Bcixi - napycaxx> 
cm. napyci>; AoatAt, CH-ferx., rpaA^ HAeTX. cm. 
3th cym;ecTB. 2) nepen. a) 6 BpeMeHH, 
HAeTX. BpeMH tempus transit hjih praeterit; 
6paTy HAeTXi A^CKXbif roAb frater decimum an- 
num agit; AecaTBift toax. HAexx* cx> xtxx> nopx>, 
KaKX>... annus agitur Tiecimus, ex quo... b) 
HAexx. cjryxx., pt^b, Bonpocx>, a^o o ^eMx> cm. 
3th cyn^.; HAyTX. MHpHBie' neperosopBi cm. ne- 
peroBopBi. c)^noABHraTBCa BnepeAX>, HMixb 
ycnixi* procedere, succedere; xopomo hath 
bene, prospere cadere h npocTo procedere; 
succedere; xyAO hath minus prospere, parum 
procedere, parum succedere; A^ito HAeTi> 
jiyqme res incipit melius ire, hactx. cx» ate- 
aaHHBiMx. ycnixoMX. res ex sententia succedit 
hjth procedit, res optabilem exitum habet; 
KaKX> 6bi a&io hh mio utcunque res ceciderit 
hjth casura, cessura est. d) o MfccTHOCTflxx., 
= npocTHpaTbcji pertinere (Belgarum fines 
pertinent usque ad Rhenum); attingere (ao 
6epera oram). e)~ no^xopTL, npHJin- 
lecTBOBaTt aptum esse alcui, alcui rei, 
ad alqd; (cornaconaTbCJi) convenire, congru- 
ere (alcui rei, cum alqa re); decere (KOMy 



EbKflHBeme. 



H3B0JIB. 



129 



■ ■;->■ 



alqm); ne h^th kt> ^eMy abhorrere, dissentire 
ab alqa re; axo He H^era id fieri non (nul- 
lo moclo) potest, effici non potest; non licet. 
HxftBBeme sumptus; impensa, impendiuin; cm. 

Hs6aBHTejit liberator, vindex (on> ^ero alcis 
rei); servator (cnacnxeib). HsdaBJieme li- 
beratio; — cnaceHie salus. H36asjiaTB libe- 
rate hih vindicare (alqm ab alqa re; alqm 
periculo liberare); eripere (alqm ex re, ex pe- 
riculo); exsolvere (alqm alqa re); levare (alqm 
metu, aegritudine, molestiis); demere (alcui 
alqd, molestiam, onus, sollicitudiuem); H36. 
koto ort HeoSxosHMocTH cukiaTb tto hh6. 
remittere alcui necessitatem alqd faciendi; 
HStf. Koro oxx> secTOKon caiepTE alqm ab atro- 
citate mortis vindicare; n36aBH Hact Bor& 
orb 3Toro! dii meliora; dii averruncent! quod 
abominor! cm. TaRate ocBoooamaTB, cnacaxb. 
HaSaBjiaTBca otb *iero exsolvi, liberari al- 
qa re; se liberare alqa re; effugere (pericu- 
lum); evadere (ex re, ab alqo); TaKate evo- 
lare (e poena, ex alcis severitate); cm. TaKate 
cnacaibca, ocBOOoat/jaxbca.^ 

HsdajEOBEiBaTE indulgentia corrumpere (fili- 
um); H3oaJioBaHHBiH cqacTieMb felicitate cor- 

ruptus. 

Hs6HBaTL, — 6htb contundere (alqm pugnis— 
KyjiaKaMH*, pugiles caestibus contusi); — y6n- 
BaTb concldere tmagnam multitudinem fu- 
gientium). 

H36npaHie cm. H36pame. H36npaTe;iB (Bb 
KOMimiaxi.) qui suffragium oh ius suffragii 
habet; cui suffragii latio est. H36npaTejrB- 
hbih, Hanp. roiocx> suffragium; hs6. coSpame 
(Phmck. Hapo,a;a) comitia(n._pZO. H36npaTB 
1) BOo6me, cm. BbiSnpaTbl. 2) H36\ Ha floiac- 
hoctb creare, ftHKxaTopa dictatorem dicere; 
capere (flaminem Dialem, virginem Vesta- 
lem); Meamymapa interregem prodere; o bh- 
6opi Bi Koiieriro h o6i> H36pamB ceCfe to- 
Bapama alqm cooptare; Bb ceHaiopti alqm 
in senatum, in patres legere mh cooptare; 
Koro bx> naps alqm regem creare; Koro ce6i 
bx> TOBapnnrH alqm sibi collegam creare; ko- 
to Ha Hbe jih6o m^cto, bm^cto Koro (Boo6me) 
sublegere, (bt> phmck. KOMnniax:b) subrogare 
mm sufficere (alqm in locum alcis); H36pan- 
HbiH Ha ^ojiJKHOCTb, ho erne He BcxynsBinil m> 
nee designatus (consul, praetor h t. sO* 
H36panie Ha AoiacHOCTb creatio, lectio; na- 
rojiaMn; HeMe^JieHHo nocafc csoero^ H36paHia 
statim creatus; eflHHooacHoe H36pame cm. 
Bbioopx.; komhuih ;pa H36paHia KOHcyioB'b cm. 

KOMHUTH. 

H36bitokb id quod superest (hto ocTaeTca b^ 
HSiHniK-fe); copia rerum; cm. TaKate H3o6mie; 
HafliiflTb HeHMyurHxt (HyaiAaioinHXca) H3T> 
cbohxt> H3-K0BT. ex eo quod affluit opibus, 
necessitates aliorum sustinere; H36. pa#ocxn 
laetitia effusa, nimia; H36. lOHomecKHXb 
chjtb robur invenile; vigor aetatis. 

1. H36*feraTB pervagari; emetiri. 

2. HsG-feraTB vitare (locum, periculum), evi- 
tare; devitare (malum, dolorem; procellam 
temporis); fugere (bellum, conspectum, turpi- 

MyCCEJiyCt. PVCCKO-JIATHHCKIH CJIOBAPB. 



tudinem); effugere (periculum, invidiam, vitu- 
perationes); defugere (proelium, aditum eorum 
sermonemque); subterfugere (He3aMiTH0 otj$- 
jiaxbca OT-b^ero, periculum, poenam, calami- 
"tatem); declinare (VKiOHaxbca, ea quae no- 
citura sunt); evadere (ex re, ab alqo — yta, 
oxjrfeiaxbca oxi, ^ero); H36. koto (ne ateiaa ci> 
hhmt> roBopuxb, ero BH^iTb! sermonem alcis 
defugere, colloquium alcis fugere; conspectum 
alcis vitare. 
H3Baame 1) KaK"b A^HCTBie sculptura. 2) KaKb 
npoH3BeseHie statua, signum, simulacrum. 
H3saaTB sculpere, exsculpere. 
HsBepraTB eructare, evomere (sanguinem; 
ignem, flammas BoiKaHt). H3BepmeHie 
eruptio (Aetnaeorum ignium); nocxoaHHbia 
n3B. 3thh perpetui ignes Aetnae. Hsseprt 
homo immanis, belua immanis (0 ^ezoBtKTj) h 
npocTO belua; monstrum hominis; homo cru- 
delissimus; H3B. po^a neioBtHecKaro homo ad 
extremum perditus; homo nequissimus, flagi- 
tiosissimus; omnium deorum hominumque 
pudor. 
H3BecTB calx; He rameHaa calx viva; rame- 
Haa calx extincta hih macerata. HsBecT- 
kobbih KaMeHb lapis calcarius- 
H3BHBaTBca (0 piKT>) in ambitum currere; 
H3B. BOKpyrT) nero se circumvolvere alcui rei; 
pererrare alqd (0 pacTeHiaxx); nepeu. H3B. 
npe^T. K^M-b adulari alqm, humiliter servire 
alcui. H3BMHHa flexus; anfractus; sinus. 
H3bhjihctbih tortuosus (amnis); flexuosus. 
H3BHHeme l)=znpomeHie cm. npomeHie. 2) 
— onpaB^biBame exeusatio (b^ ^ewb alcis rei), 
purgatio; npnBecTH hto bt» CBoe H3B. excusa- 
re alqd, afferre alqd (aetatem); npnHaTb 
H3B. excusationem accipere, He npnHHMaTb 
excusationi obsistere. H3bhmtb 1) ^= npo- 
miaTb, oTnycKaTb BHHy cm. npom,axb. 2) H3B. 
Koro, hto = onpaB^biBaTb excusare, purgare 
alqm, alqd (npe^ sto alcui, apud alqm); 
hto hh6. H3BHHaexx. Mena dat mihi alqd ex- 
cusationem; E3B. omn6KH roHOCTbH) excusatio- 
ne adulescentiae vitia defendere; Hyat^a H3- 
BHHaeTt koto necessitatis exeusatio defendit 
alqm; 3x0 mohiho H3BHHHTb hoc excusationem 
habet, vkwh alcis rei. H3BHHaTBca se ex- 
cusare nan purgare (de alqa re), npeA'b k^mt» 
excusare se alcui in alqa re; ^ocTaxo^HO H3- 
BHHHTbca npes'b KiM^b satisfacere alcui, vhwb 
excusare alqd, doiT>3Hbio excusare morbum, 
excusatione valetudinis uti; a Mory H3B. He- 
3HaHieMX>, cbohmh rojtaMH est mihi exeusatio 
inscientiae, habeo excusationem aetatis. 
HsBjreKaTB 1) BbiTacKMBaxb extrahere (telum 
e corpore); educere; eh HanpaatenieMT. cmx> 
evellere (dentem alcui); nepeu. H3B. ^31* ^ero 
noib3y. Bbiro^y fructum capere hih percipere 
ex re, quaestui habere alqd 2) — ;rimaTb 
HSBie^eHie, Bbiji.epatKH cm. BbaepatKa. Bte- 
BJie^enie evulsio; naroiaMn; nepen. cm. 
Bbi^epatKa . 
Hsbh-b extrinsecus; ab exteriore parte; ^acTO 
nocpe^. externus hih exterior, Hanp. noMom;b 
h3bht> auxilia externa. 

H3B0JIB, H3B0JIBTe B^ BHA^ HdpihU. — XOpO^ 



9 



130 



H3BOPOTJIHBOCTB. 



H3rOHHTB. 



mo, corjiaceHt, yciynaio per me licet, nihil 
impedio, non repugnabo; h npodo per me; = 
nycTB Syj^eiT. esto. 

HsBOpOTJEHBOCTt velocitas (SticipoTa); agi- 
litas (atHBOCTh); (yMCTEeHHaa) ingenii celeri- 
tas; calliditas (xirrpocTB), sollertia (jiobkoctb). 
H3BopoTjiHBHH velox (6bictpbih); pernix 
(npoBOpHBiit); agilis (jkhboh); nepeu. versati- 
lis (ingenium); callidus (xhtpbih), sollers (jiob- 
Kift, Haxo^HHBBifl). Hsbopot'e (oxroBopKa, 
yioBKa) causa simulata, speciosa (nyciofi 

v npejurorfc); latebra. 

H3Bpam,axB — HCKaataib detorquere, perverse 
interpretari; depravare (alqd narrando). 
H3BpameHie, nanp. 3aKOHa malitiosa legis 
(iuris) interpretation calumnia. 

H3B*SMBaTL CM. paSBT^BIBaTB, HCHBlTBIBaTB. 
B"3B^CTie, BBTTB (Co6. E3B. yCTHOe, HOTOMT) H 

BCflKoe #pyroe) nuntius (o Heart alcis rei); 
(imcBMeHHoe) litterae; (H3BtmeHie, oS^aBjieme) 
significatio; (coo6m;eHHoe KaKHMi hh6. hcto- 
PhkomI)) narratio; memoria; res memoriae 
tradita; (H3Biciie, Ha KOTopoe ccmaiOTca) 
auctoritas; = cayxt fama, rumor; H3B. o no- 
6i;$ {nHCBMeHHoe) litterae me tabellae vic- 
trices hjth laureatae; (ycTHoe) nuntius vi- 
ctoriae; ^ocTaBHTB n-CTia BipHBia, xo&HBia 
vera, certa, falsa nuntiare hjih afferre; npa- 
HecTH KOMy H3B., hto... alcui nuntium afferre, 
perferre a npocio afferre c% ace. e. inf.] no- 
jty^nTB H3B. o whrh nuntium accipere, certio- 
rem fieri alcis rei, de alqa re; nuntiatur al- 
cui alqd; accipere, audire alqd; cognoscere, 
comperire alqd, de alqa re; a ratio H3B. o6:b 
3T0M£ mihi allatum est de ea re; nony^HTB 
^ocTOBtpHBia H3B. o neM'B certis auctoribus 
comperire alqd; at^aTB oojiie ,hoctob$phbixb 
B3B. exspectare, si quid certius afferatur; a 
orB Caipia nncBMeHHO nojiynajiT. H3B., hto... 
ab Satrio reddita mihi est epistula ct ace. 
c. inf.; nuntiatur a> ace. hih nom. c. inf.; 
npnxoAHTi. H3B. bi> Phmi», hto... Romam affer- 
tur c% ace. c. inf.; a-Tia, kotopbih Bdpi- 
Ha»Tca y .upeBHHXi. o mowb hjth nowb quae 
de alqa re, de alqo a veteribus narrantur 
hjth traduntur: a-Tia ,npeBHHXi> ea quae ve- 
teres memoriae prodiderunt; ycjiBiniaTL E3B. 
o HBea cnepTH mortuum (interfectum) alqm 
audire; obi. npa6Bix& at KapeareBi, ce h-ti- 
eMB o no6fyr£ npa KaHHaxi. nuntius victo- 
riae Cannensis Carthaginem yenit; o CMepTH 
Marona cyaiecTByioT'B ABa pa3!ireHBiXB a-Tia 
de Magcnis interitu duplex memoria prodita 
est; H3B., hto... quod affertur huh aff'erunt cb 
ace. c. inf.; H3B. o xostb, hto tbi cjujuaica 
KoncyjroM'B, o^€hb oSpa^oBajio MeHa maxima 
sum affectus laetitia, cum audivi te consulem 
factum esse. H3BtcTHTejrL nuntius- H3- 

B!ECTHO CM. HSBBCTHBlft. HSB'ECTHOCTL 

claritas; (ciaBa) gloria, nominis fama, no- 
men magnum; npioopfcem H3B, famam sibi 
comparare, cbohmh fliuaMH rerum gestarum 
gloria florere; nominis famam adipisci; 
gloriam consequi, assequi; nobilitari, cla- 
rum fieri; npaBecra hto bt> h3b. cogno- 
scere; finire, definire (tohho onpejrfciHTB). Hs- 



BicTHHH 1) hto MHorie 3HaioTB notus, 
cognitus (npHBe^eHHbiH b'b bsb^cthoctb); com- 
pertus, spectatus, perspecttts (HcnBiTaHHBit, Ha 
jcijii y3HaHHBifi); contestatus (HCHBixaHmiH, vir- 
tus); apertus, manifestus, ante pedes positus 
(bi> npoTHBonoi. Toiay, ^to ckpbito, 3anpaTa- 
ho); HMa lJ,e3apa 6bijio MeH^e B3B. BapBapaivrB 
Caesaris nomen in barbaris obscurius erat;= 
3HaMeHHTBin, cm. 3to cji * ; BciML H3B. omni- 
bus notus; in vulgus, apud omnes pervagatus; 
passeribus omnibus notus (Cie. fin. 2, 23, 

75); OH'B BCEMi H-CTeHL KaKi. ^eCTHBIH qejio- 

Btwh inter omnes eum probum virum esse 
constat; «H3BiciHBiH» HHor^a MoatHO nepenecTH 
h nocpeji;. ille, Hanp. H3B. HSpi^eme CoiOHa 
illud Solonis; 6bitb n3BicTHBiMi» notum, 
cognitum esse; BciMi> omnibus notum esse; 
apud omnes hjth in vulgus pervagatum esse 
(o npedM.); H3BicTHo, ^to... constat, no- 
tum est ct ace. c. inf.; bc$m:b h-ho, hto in- 
ter omnes constat, omnes sciunt, nemo igno- 
rat, quis nescit, quis est, qui nesciat? c'b 
ace. c. inf.; mh4 xopomo h3b. non ignoro, non 
me fugit, non me praeterit; non sum ne- 
scius cb ace. c. inf.; c^iiaTBca h3b£ct; 
hbimi. palam fieri (oco6. palam factum est> 
finnotescere; = pacnpocTpaHHTBca percrebe- 
scere; = npocjiaBHTi.ca famam colligere; cui- 
jiaTt H3BkTHBiMi palam facere; in me- 
dium proferre; (mo he6. cupBiToe) aperire,pa- 
tefacere; in lucem proferre res occultas, (em,e 
Ma.no E3B$CTHoe) vulgare, divulgare, evulga- 
re;:=npociaBHTB nobilitare (alqm, alqd); e te- 
nebris in lucem evocare (familiam obscuram). 
2) = o n p e x t ji e h h bi fi, cm. bto aiono. 
H3B^maTL Koro o ^eMi> certiorem facere 
alqm de alqa re mh alcis rei; docere alqm 
de alqa re; nuntiare alcui alqd; facere ut 
alqs sciat alqd; mittere qui dicat; o6j> 3towb 
a JKejraxB B3B. Te5a id te scire volui; H3B. 
Eoro o CBOQWh wpE6hiTm nuntiare se (alqm) 
adesse hjeh venturum esse. H3B!Bm;aTLca 
cm. H3BicTie (noJry^aTB). H3B"Biu;eHie nun- 
tiatio, significatio, rjaroiams, cm. HSBi- 
maTB. 

H3rH6aTt, H3orHyTi. fiectere, inflectere. H3- 
rH6t flexus; anfractus (viae, litorum); sinus; 
curvatura. 

H3rjiaKHBaTL 231. naMain, BOcnoMHHama me- 
moriam alcis rei a npocio alqd oblitterare; 
memoriae alqd eximere. H3rjra3KHBaTLca, 
Hanp. naMaTB vewh uarjiaacnBaeTca memo- 
ria alcis rei (sensim) obscuratur et evanescit; 
naMaTb ^eMi* n3rjra^HJiacB memoria alcis rei 
deleta kih extincta, oblitterata est. 

H3rHame exsilium, interdictio aquae et ignis, 
relegatio, deportatio; oxnpaBHTB b"b H3ra. cm. 
H3roHaTB; e,u;th b% H3rH. in exsilium ire; 6bitb, 
jkbtb b^ H-Hia exsulare, in exsilio esse; Bep- 
HyTB Koro H31. H-Hia reducere alqm de exsilio 
huh exsulem. HsrHaHHHKx exsul; (patria) 
extorris; deportatus (ccblibhbih). 

H3rojroBte pulvinus (no,a;ymKa); cervical (no- 
jrymKa &xz tojiobbi); ch^tb y H3r. Koro a ca- 
pite alcis residere. 

H3roHaTt 1) cm. BBironaTB. 2) E3B oie^ecTBa, 



HsropoRt. 



H3MtHa. 



131 






t.. 






1? A 



J 



H3B ropo^a alqm ex urbe hjih ex civitate pel- 

- lere, expellere, eicere, ex urbe exturbare, de 

■ , civitate eicere; alqm ex urbe abire, exire, 

emigrare, hih e patria exire iubere; alqm ex 

patria eicere; alqm exsilio afficere, in exsili- 

um eicere, pellere, expellere h npocTO eicere; 

alcui aqua et igni interdicere; alqm relegare, 

deportare (bb onpeAteimoe m£cxo). 3) ne- 

pen. expellere (dubitationem), delere (om- 

nem suspicionem ex auimo); ex animo eicere 

(amorem alcis rei). 

H3ropo,zi;B saepes; iKHBaa H3r. saepes viva. 

HaroTOBjreHie, — TOBjiaTt cm. npirroTOBJie- 



Hie, — XOBJHXB. 



H3rpii3aTt dentibus ilth morsu lacerare; (o 
MBimaxB) corrodere. 

H3,n;aBaTB 1) — npoii3Bo;i.iixB, ncnycKaxB, Hanp. 
3bvkb sonare, sonum edere hjh reddere, o 
npedj*. odymeeju vocem mittere, emittere. 
2) — ooHapojtpBaTB, BbinycKaxt, Hanp. KHnry 
edere, emittere libram, foras dare librum: 3a- 
kohb, cm. 3aKOHB 1; yi;a3B edictum proponere; 
edicere. 

EteflaBHa antiquitus; e vetere memoria. 

HaaaJEeica e, ex longinquo. H3^ajrH procul 
(conspicere, iaculari); eminus (pugnare). 

H3^airie (khhxh, co*XHHeHia) editio; rjiarojiaMH. 
H3,u;aTejrB "editor hjih rjiaxoioMB edere. 

H3^ep3KHBaTB (jUdEhTH) CM- TpaXHXB. Il3Aep3K- 

Ka expensum, pecunia expensa; pacxo,nT> Ha 
mto sumptus alcis rei; impensa; bboahtb bb 
h-kh afferre sump turn, esse sumptui; nyxeBBia 
Hs^epjKKii cm. nyxeBOTi. 

Hs^peBJie cm. H3^aBna 

H3ji;iJxaHie respiratio; 30 nocjijHsro H33. us- 
que ad extremum spiritum; ao nocat^Haro 
H3A- 3aHHMaiBCfl vkwb in studio alcis rei ageu- 
dae mori; Haxo,in;xBca npn nocxfaneMB 113^. 
animam agere. 

1. H3,H^BIXaTB, — SOXHyTB (O HEHBOTHEIXb) 

mori; perire (norno'axL). 

2. Hs^BixaTt, — aoxHyTB exhalare, exspirare 
(alqd). 

HsafcsaTBca HajrB Kfeart illudere, ludibrio 
habere, deridere, irridere alqm. 

'B.sjs^jiie opus; jjOMauiHia, xy3eMHr>ia H-iia do- 
mestica (n. pL). 

HsjraraTB exponere alqd, de alqa re; (o6b- 
acHaxB) explicare (alqd, de re), explanare 
(alqd); (pa3CEa3tiBaxb) narrare; (no^poOno, na- 
y^Ho) disserere de alqa re; (noKa3BiBaxB, bbi- 
acHaxb) demonstrare, ostendere, docere; a 

H3JE0aty BaMB CBOH ML1CJIH HaC^eXB 3X0T0 di- 

cam quid sentiam de hac re hjh quid mihi 
videatur; jiobko h3j. facile dicere. 
H3JEHsaTB 1) co6. effundere; pina H-BaeiB cboh 
boabi bx> Mope, cm. H3JiHBaxBCH. 2) nepeu. na 
Koro mhjiocth, SiaroTrkaHia conferre, congere- 
re in alqm plurimum benignitatis, amplecti 
alqm beneficiis; Ha Koro rHiBB tram in alqm 
effundere; necB cboh xh^bb iram omnem in 
alqm evomere (Terent.); ^ojixo cuepacaH- 
hbih rH^BB Ha BparoBB diu coercitam iram 
in hostes erumpere (Lw.)\ Ha Koro 330CXB, 
ateiHB, aji,B virus acerbitatis suae evomere 
apud alqm (Cic.)\ bilem effundere, stomachum 



erumpere in alqm. Ha^tHBaTBca effundi, se 
effundere, influere (in mare). 

H3JiHmeKB cm. H3odHiie; a pa3;rLxaio cboh H3i. 
cb ^pyrHMH de eo quod mihi superest, aliis 
gratificor; cb h-komb abunde, satis superque, 
cumulate. H3jrHmecTBO nimis multum, ni- 
mis hjth nimium multa; hsi. bb niaiBi ve- 
stium luxuria; vestitus nimius; h3jl bb cao- 
BaxB inanis quaedam profluentia loquendi 
(Cic), turba hih flumen inanium verborum; 
BcaKoe H3J. Bpe,a,HO ne quid nimis (nocAoe.). 
H3JiHniB±H supervacaneus; inutilis (6e3no- 
je3HtiH); non necessarius (ne hv;khb]h). 

H3jriaHie effusio hjth rjrar. effundere; nepeu. 
H3JT. oiaro^apHaro cep^ua *ea quae a grato 
animo proficiscuntur hjh quae gratus animus 
nos dicere iubet. 

H3JEoa:eHie expositio, explicatio; (pa3CKa3B) 
narratio; oopasB H-Hia oratio, sermo, dictio, 
dicendi genus kih modus; H3aniHoe h3ji. or- 
natus verborum, orationis; npocxoe H3J. ora- 
tionis subtilitas; oratio subtilis, verborum te- 
nuitas. 

HSJEfc^mBaTB CM. BBU^^lHBaXb. 

H3MyiiHBaTB,— ca cm. My^axb, 3aMy^HBaiBca. 
H3MBinij];eHie, — mjiaTB cm. BBi^yMBiBame, 

BBI^yMBIBaXB. 

H3M^Ha proditio (npe^axejiBCXBo), perfidia 
(BipojroMcxBo); = OTna^enie defectio; rocy- 
AapcxBeHHaa H3M. cm. rocy^apcxBenHbif. H3- 
M!BHeHie mutatio, commutatio; immutatio; 
no,a;BepraxBca H-Hiio mutationem habere; cm. 
xaoce nepeM^Ha. H3m , ehhhk , b proditor (pa- 
triae); (ociaBflaroirriM, noKH^aiom.iH mo hh6.) 
desertor, desertor ac proditor; homo perfidus 
(BBpojiOMHBifl); cm. xaiciKe rocysapcxBeHHBif. 
H3M'BHHHTiecKiH perfidus (b^pojiomhbih); 
(KaKB nocxoaHHoe Ka^ecTBo) perfidiosus; do- 
losus, subdolus (KOBapHBif). Adv. periide, do- 
lose; H3M. BBi^aiB Koro cm. BBuaBaTB 1, a; 
H3M. noKHHyxb koxo relinquere et deserere. 
H3m^htihboctb mutabilitas. H3M!feHH:H- 
bbih mutabilis, commutabilis. H3M*Hae- 

MOCTB CM. R3MEH^HB0CXB. HsMllHaTL 1) 

mutare; mutationem hih commutationem fa- 
cere (alcis rei); coBepineHHo commutare, im- 
mutare; ox^acxH alqa ex parte commutare, 
3aK0HB alqd de lege derogare; = nps^axB 
neaiy hobbih bh^b novare (alqd in legibus, 
pugnam); H3M. KB«jry*inieMy emendare, corri- 
gere; kb xy^meMy corrumpere; roBopHXB o 
xomb, ^exo HejiB3a h-hhtb acta agere; ho He 
Sy^eMB roBopHXB o xomb, Mexo He^B3a H3M. 
sed acta ne agamus; hto em;e mojkho H3E. 
quod integrum est; *ixo pa3B cjiy^HiocB, Toro 
He H3M^HHmB factum fieri infectum non po- 
test (Terent,). 2) H3M. KOMy fidem alcui 
datam fallere, prodere hih destituere alqm; 
deficere, desciscere ab alqo, ab alqa re 
(noKHHyib Koro, mto); h3m. ;t,ojrry ab officio 
discedexe, de, ab officio recedere, dece- 
dere; He H3M. Aoiry in officio manere, per- 
manere; hsm. oxe^iecTBy patriam prodere 
(npe^aiB BpaxaMB); cmbi mh^ HSM^HaioTB 
vires me deficiunt; naMaiB Ha^HHaeTB mh^ 
H3M. memoria mihi non constat, me deficit; 

9* 



132 



HsAffepeme. 



H3py6aTB. 



Hajjea^a HSMinoa spes fefellit. H3M*hstb- 
ca mutari, commutari, imrnutari; (npeBpa- 
nxaxBCtf) converti; see hsmbhhiocb versa sunt 
omnia, B,a.pyrB omnium rerum subito facta 
est commutatio; HpaBbi (BpeMena) n3Mi,HB- 
jmcfe alii sunt nunc mores; Bee bb cbbxb H3- 
MiHKeTca nihil semper (in) suo statu manet; 
H3M. bb ararfe vultum mutare; cm. xaKace ne- 

peMBHHXbCfl. 

HaMtpeme dimensio (geometrica quadrati, 
Cic. Tusc. 1, 24, 57); xiaronaMH. H3M*- 
paTL metiri (alqd alqa re, laoce nepen. = 
cyinxb o ^eMB no ^eMy); commetiri (siderum 
ambitus inter se numero); dimetiri; mensu- 
ram alcis rei inire; nepen. H3M. *txo hbmb 
ponderare, aestimare alqd alqa re, ex alqa 
re. 

HaHamHBaTB usu atterere, deterere alqd; 
H3HomeHHtii usu tritus, detritus; obsoletus. 

HsneMoraTB vires alqm deflciunt (JiHmaxbCfl 
chjib); succumbere alcui rei nojuB opeMeneMB 
Hero hho., Hanp. labori, crimini. fortunae, 
senectuti, doloribus; cedere, imparem esse 
(oneri, dolori, labori); concidere (sub onere); 
frangi, confici alqa re (dolore). H3Heaio- 
aeHie defatigatio; confectio; defectio (vi- 
rium); npn^xs bb h3h. vires deficiunt alqm; 
debilitari. 

HaHypeme 1) KaKB jrMcxBie inflrmatio, debi- 
litatio. 2) KaKB cocToaHie infirmitas; H3H. tb- 
jia vires corporis afTectae; languor corporis; 
defectio. H3HypHTeJiBHBiH = H3Hypaioinm 
cm. H3Hyp^TB. H3HypaTL infirmum, imbe- 
cillum reddere; macerare; absumere (corpus, 
vires corporis); enervare (corpora, senectus 
alqm); afficere (aestus, labor, fames, sitis af- 
ficiunt corpora, fames affecit exercitum); de- 
bilitare; fatigare (yxoMxaxb); (coBepmeHHo) 
conficere; H3HypeHHbiii affectus (corpus), 
(caibHie) confectus (vigiliis, vulneribus, fri- 
gore, fame, inopia); enervatus et exsauguis; 
H-penHoe tbjio corpus affectum. 

H8HyTpH ex interiore parte, ab interioribus 
partibus. 

HjKHfcateimocTB mollities hjih mollitia; mores 
efteminati. EteHlisKMBaTB mollire, effemi- 
nare alqm, alcis animum. 

HsoOHJiie abundantia, affluentia (bb *ieMB al- 
cis rei); copia (SojiBinofi 3anacB); hmbxb hto 
bb h-jhh abundare, redundare alqa re; y Koro 
hh6. bo BceMB H3o6. alqs circumflujt omnibus 
copiis atque in omnium rerum abundantia 
vivit; bb n-Jtia satis superque; abunde, abun- 
danter. H3o6HJioBaTB abundare, redundare 
alqa re. H3o6HjrBHBiH abundans, affluens; 
H3o6. ptiSoio plenus piscium; cm. Tdume oohjib- 
HBift. Adv. abunde, abundanter. 

HsoGjiH^aTB cm. oSjinnaTB, yjra*jaxb. 

HaodpaacaTB (o niacxnq. H3o6paaceHiu) ima- 
ginem alcis exprimere; alqd fingere, effingere 
(k o6b opaTopi, nncaxejixi); alqd pingere, de- 
pingere (o acHBOUHCi^i, ho h na caoBaxB); fa- 
cere (o BaaTeiB, staBoniicn,B, ho h o6b opa- 
Topi\ Hanp. multo maiora et acerbiora ver- 
bis facere); agere (o6b aKxepi); adumbrare 
alqd, speciem et formam alcis rei (bb naB- 



HBIXB ^epiaXB O tftHBOHHCnB, H Ha ClOBaXB); 

DHCBMeHHO mb ycTHO H3o6p. mo exponere 
alqd, de alja re; pa3CKa3aTB narrare; ona- 

• caTb describere; deformare (hie quern supra 
deformavi); H30op. Koro MaibmiKOMB. rononiea 
alcis simulacrum puerili hjih iuvenili aetate 
fingere; HanuuHO, schbo, Btpno H3o6p. hto 
alqd exprimere atque efflngere verbis, imitari 
atque exprimere; alqd sub aspectum, oculis 
em sub oculos subicere. H3o6paateHie 
1) KaKB ^BficTBie descriptio, explicatio, 
narratio, xaKate xiarojiaMH, Hanp. npn H-mn 
MapaeoHCKOH ohtbli cum pugna depingeretur 
Marathonia. 2) ii3o6paateHHHH npe^MeTB 
imago (Booonie); efligies (xyjxoHtecTBeuHoe 
BocnpoH3Be^.eHie KaKoro hho. npe^Meia); si- 
mulacrum (BCHKoe xyji;oacecTBeHHoe H3o6paat. 
Been <J>Hryptr, nopaataiomee cxo^ctbomb cb 
npejiCTaBJieHHtiMB npe,3,MeTO>iB, KaKB o ata- 
BonHctT, TaKB h o npoiiSBeijeHiflXB MacTHKH, 
npeHMym- oob E3o6paa;eHmxB ooroBB); si- 
gnum (ooinee o5o3ua^eHie bckkoh paooisi njia- 
CTHHecKaro HCKycciBa, oobikhob. 6k>ctb hih 
ciaTVH oo^eciBa); statua (cTaxya KaKoro hh6. 
qeioBBKa); n-Hia npe^KOBB imagines maio- 
rum; cm. xaKace Kapxima. 

H3o5p:ETaTe£B inventor; qui invenit ilih re- 
perit alqd, f repertor; -= bhhobhheb auctor. 
H3o6pETaTejiBHHr^a iuventrix; quae inve- 
nit hjih reperit alqd. H3o6p*TaTejEBHOCTB 
sollertia; animus acutus ad excogitandum; 
oob opaxopi , noaxi inveniendarum rerum 
copia (Cic). H3o6ptTaTeJEBHHH sollers; 
ingeniosus; ad excogitandum acutus; 6hxb 
oneHb n-HbiMB (oob opaxops, noaxB) rerum 
inveniendarum copia florere. HsoSp-ETaTB 
inveuire, reperire; parere (ars dicendi alqd 
pariat et procreet), excogitare (Bbi^yMBiBaxB). 
H3o6p^Teme 1) KaKB ^McxBie inventio; 
excogitatio. 2) iT3o6pBxeHHoe inventum, 
res inventa on reperta; ca,xaaxb H3o6p. alqd 
invenire, MHoro hobmxb H-Hif multa nova 
invenire; xopomin h nojie3Hbia h-hih res bene 
et utiliter inventae; utiliter, bene inventa 
(n. pL)\ c.iy^aftHoe H3o6p. ea quae casu in- 
venta sunt. 

H30HTH KpOBbH) CM. KpOBB. 

H3opBaTB, — saTBca cm. pa3ptiBaxb, — Baxbca. 

H3ompaTB nepen. acuere (mentem, pruden- 
tiam intellegendi; ingenia adulescentium); 
exacuere (cum animus exacuerit illam ut ocu- 
lorum sic ingenii aciem). 

HapaHHTB Koro vulnera alcui inferre, infligere; 
H3paHeHHbif vulneribus oneratus, confectus 
(noiyMBBmift MHoro paHB). 

HspacxoABiBaTB erogare (pecuniam ex aera- 
rio, in classem); expencfere (pecuniam). 

H3peiieHie (HpaBoyqenie hjh: ocxpaa Mbicjib 
bb KpaxKHXB cioBaxB) verbum; dictum, vox; 
elogium (Solonis); sententia; ^acxo Jiocxaxo^- 
ho n. pronom. hjth adj., Hanp. illud Solo- 
nis; praeclarum illud Platonis; = oxbbtb 
responsum, opaKyia responsum (oraculi); ora- 
culum, sors; npe^CKasaxejia effatum. 

H3py6aTB Koro, ^xo membratim caedere; con- 
cidere; H3p. Ha MeiKie KycKH minute concidere. 



EtepbiraTb. 



Hs'BHBJieHie. 



133 



£ 




H3pHraTB eicere; eructare, evomere (sangui- 
nem, ignem). 

H3pt3tiBaTL dissecare, consecare; persjecare; 
E3p. na Me,iKie kjckh minute consecare. 

HspflAHHH non exiguus, satis magnus, non 
contemnendus, aliquantus ejih (cb gen,') ali- 
quantum (/tOBOJibHO MHoro). Adv. satis bene. 

Hacjr^soBaHie quaestio; inquisitio, indagatio 
(veri, rerum occultarum); investigatio (anti- 
quitatis); exploratio; Hay*raoe H3Ci. disputatio; 
npoH3BO,aiHTb H3cx neMy quaerere alqd mh 
de alqa re; alqd cognoscere; nojaeacaxb 
h-hik) in quaestionem hih in cognitionem hjih 
in disquisitionem venire; cognosci. H3CJEt.no- 
BaTejit investigator (antiquitatis). Hscjtfc- 
^HBaTL quaerere alqd, de alqa re; inquirere 
in alqd; anquirere alqd (no^poono, BeecTo- 
poHHe); explorare; investigare, pervestigare; 
sciscitari causas alcis rei; disputare de alqa 
re tHayimo). 

HscTapn cm. H3iaBHa. 

HacTynjieHie furor; (cHJibHMiniH nopbiBB. 
rHiBa) saevitia; bb h-h1h furens, furibundus, 
furiosus; npnxo^nxb bb H3d. (bb apocib) fu- 
rore incendi hjih inflammari. 

HscymaTt siccare, exsiccare; arefacere. H3- 
CHxaTL siccari, arescere, exarescere. 

H3caKaTL arescere; exarescere (amnes, fontes; 
lacrimae; h nepeu. facultas orationis): nepeu. 
exhauriri; cie3ti h3chkih lacrimae consum- 
ptae sunt. 

H3y5paHCTBO cm. ydpaHCXBO. 

H3yBt-q:HBaTi. mutilare (ypB3biBaxb); truncare, 
detruncare (corpus). 

H3yMHTejn>HtEH mirabilis, mirus hir admira- 
bilis (yjiHBHTejitHBiH): incredibilis (^eMy xpyjuio 
noB^pHTb). H3yMjreHie stupor, admiratio; 
npHBecTii bb ii3yM.i. obstupefacere (alqm); 
npHjrH bb H3yMjr. obstupefieri; bb n-ms 
stupefactus. H3yMjraTL cm. H3yMJieHie (irpn- 
Becxii bb). H3yMJEaTBca stupere, obstupe- 
scere (^eMy alqa re); admirari (alqd). 

H3yMpys"B smaragdus. 

H3ypo^HBaTB cm. a3yB^iiBaTb. 

H3ycTHtiH cm. ycxubift ; H3yci. npeaame cm. 
npe^ame. 

H3y^iaTB discere (phiiosophiam , ius civile); 
(ocHOBaTejibuo) perdiscere; (3HaK0MHXbca) co- 
gnoscere (librum, oratorum Graecorum litte- 
ras, Demosthenem totum);alcui rei studere, 
operam dare (arti, litteris); alcui rei hjih stu- 
dio alci s rei deditum esse; tractare alqd. 
Etey^eHie studium alcis rei; raaroJiaMH, cm. 
H3y^aTb; cjijiaxb hto npe,piexoMB cneuiaib- 
Haro H-Hia alqd summa cura tractare, in 
alqa re summam operam collocare. 

H3i 1) bb mbcxh. 3naM. ex (e); de; a; bb 
iaT. MacTo npejuiorB He cxaBHXbca: a) npn 
naroaaxB cb npncxaBKOio ex (e), Hanp. H3- 
maxb Koro K3i> ropo^a expellere alqm urbe. 
b) npn co6ctb. HMenaxB ropo^OBB h ceaeHia, 
xaKate npn domus, Hanp. yarn H3X> PHMa 
Roma abire, proucisci; domo exire; npe^orB 
ex mii ab bb 9tomb ciyqai cxaBnxca tojibko, 
eciH xo*mie aeejiaioxB onpe,a,taxb ncxoflHyio 
TO^Ky ^BnateHia h ufaih ero (otb KaKoro jip 



KaKoro Micxa). c) npoHcxojK^eme jraua H3B 
KaKoro hh6. Micxa ofoiKHOBeHHO BtipaataeTca 

COOXB'EXCTByiOmHMK adj., Hanp. KOHOHX. WZh 

Aohhb Conon Atheniensis ; II,Rn;epoHB sat 
Apntraa Cicero Arpinas; pfcace nocpeji,. npea- 
jora, Hanp. (y Jluein) Turnus ab Aricia, le- 
gati ab Ardea; H3t-3a ex (prorepere bmjtb- 
3aTb, prodire, procedere Bbixo t n;HTb); BdaBaTb 
H3i>-3a CToia (oo^eHHaro) a cena surgere; 
H3'b-no^; , b ex (protrabere, extrahere alqm ex 
alqo loco), subter (?b acc.\ jcjea o6o3Ha*i. ^BHKe- 
Hia H3t oKpecxHOCTefi ropo.na ab (Caesar a 
Gergovia discessit). 2) A&& o6o3HaqeHia 
Bem,ecTBa, H3B KOToparo hto hh6. c^ano, 
npe^jror'b «it3B» cb cBOHM'b na^emoMT. bb iaT. 
nacio 3aMiHHeTca cooTBBTCTByromHMB adj.) 
Hanp. cocy^B H3B cepeSpa vas argenteum; 
poculum aureum; ho h nocpe^. ex, Hdm,e ch 
npn5aBj[eHieMB partic, Hanp. factus: craTya 
H3B 6poH3bi statua ex aere (facta), simula- 
crum ex aere (expressum); (nepeu.) ohb h3b 
Sora^a cjijkiduicsi 6b^hhkomb ex divite pauper 
factus est; ^xo H3B Te6a 6jxqt%? quid te, de 
tenet? 3) ajeh odosHa^eHia no6yji;HTejiB- 
Hoit npn^HHH, ocHOBama, HCTOiHHKa, hs'b 
KOToparo ^to hh6. nonepnaeMB. propter (p. 
timorem); per (per avaritiam decipere); npoc- 
tbimb abl., ho Hame cb npsSaBJiemeMB no,a;- 
xo^amaro partic, Hanp. motus, commotus, 
ductus, adductus, impulsus, coactus, Hanp. ohb 
bto cA^ajiB H3B HeHaBHCTH. dpaxa odio in- 
census, metu coactus fecit; H3B CTBiji;a pudore 
adductus; HHor^a mohho ynoTpediixb h gen*, 
nanp. o6BHHenie H3B 3aBncTii crimen invidiae 
mm irjLibiii odopoiB cb verb, finite Hanp. 
H3B JEiodBH kb xe6^ a ateiaiB impulit me 
amor tui, ut vellem; 3Haxb, y3HaxB ixo H3B 
Hcxopi a ex historiae monumentis alqd co- 
gnovisse; H3B ToMepa mbi y3HaeMB. snaeMi 
ab Homero discimus, ex Homero cognosci- 
mas; im* ToMepa HBCXByexB ex Homeri libris 
(ne ex Homero) patet. 4) bb pa3#$3[H- 
xejibHOMi. cMbicji ex, de, inter, in, Hanp. 
unus ex iis, quidam de exercitu captivi; no- 
cpej;. gen. partitiv.. 5) bbixoahxb H3x> ce6a, 
H3B xepnimia, cm. Bbixo^nxb II, 3, f; jrpyria 
Bbipaat^eHia cm. ho^b xbmh rjiarojraMH, npn 
Koxopbixi Haxo^xca npejuorx. H3B. 

Hs^-Ba, Ttt r h-TLOJI % 'h CM. H3B 1. 

H3X'fesaTB exedere (vetustas monumenta, ae- 
gritudo animum). 

H3B*3ataTB, H3^i3^HTL peragrare ; perlu- 
strare; emetiri (omnes terras). 

Z3iaBJieHie significatio (amoris); enuntiatio; 
professio (Bbipameme, oSBaBJieme, bonae vo- 
luntatis, pietatis); riaroiaMH, cm. H3i»aBJiaxB; 
H3BaBi. yBaateHia observantia; 6iarojiiapH0CTE: 
gratiarum actio (Ha cioBaxx.), relatio (Ha 
fli^ri) ; n-Hia pa^ocTH , neiajnr, HeHaBECxs 
h. x. n. nocpe^;. pi. oxBie^eHHtiXB cyn^ecxB. 
gaudia, luctus, odia; H3BflBa. pa^ocTH Taicace 
gratulatio; H3BaBj[- o^oSpeHia cm. o^o6peHie. 
H3iaBaaTB significare, ostendere, declarare; 
dicere cb ace. c. inf.; HS'BaBa. KOMy yBase- 
Hie alqm observare; pa;a,ocxB TaKate significo 
me gaudere; ateiaHie cm. ateiaHie; ohb H3Ba- 



134 



Ha'BKCHeHie. 



HMym,ecTBO. 



bhjib cboh) roTOBHOdb se non nolle dixit; 
H3-iflTb conacie assentiri^oxpopeHie probare, 
comprobare, laudare alqd; coataiime, co6o- 
ii3HOBaHie dolorem suum alcui declarare. 
HstacHeme cm. ooBHCHenie HartacHaTi cm. 
o&BacnaxB, H3JiaraTt. HstacHaTBca cm. 

BLipaiKaTBCfl i. 

Ha^aiie, hsbhtb cm. HCKjno^ieHie, HCKiioHaxb. 

HsMCKaHie inquisitio, conquisitio; rjiarojiaMH, 
cm. H3BiCKHBaTb. H3HCKaHHHH exquisitus 
(epulae); lautus (pocKonrabiH, cena); = HCKyc- 
CTBeHHBifi nimia diligentia hjih arte factus; 
o pls*ra calamistris inustus; elaboratus (con- 
cinnitas, Cic); h3bick. BBipaaceme verbum 
electum, exquisitum; H3JiaraxB ^ixo bb caMHXB 
h3bick. BBipaacemaxB electissimis verbis alqd 
exponere; exquisitissinais verbis a]qd laudare. 
Adv. roBopETb h-ho curiose loqui. H3ti- 
CKHBaTB quaerere, inquirere, conquirere 
(cxapaxBca Hafin); invenire, reperire (Haxo- 
jjhxb); explorare. 

Hshiiihoctb elegantia (morum, verborum); ve- 
nustas (npHBieKaTeiBHocTb); urbanitas (xoh- 
koctb, H3HmH0CTb BBipaacenia); pulchritudo 
(verborum); o pi^H xaKate ornamenta hjih ve- 
neres dicendi, fiores verborum. HsainHtiH 
elegans (co BKycoMB), venustus (npnBJieKaxejib- 
hbih); pulcher, urbauus (sermo); ornatus; H3. 
Pb*ib, a3BiKB, cjiorB oratio elegans, orationis 
elegantia; sermo venustus; H3. KHirra liber ele- 
ganter scriptus; m- HCKyccxBa artes elegan- 
tes, liberates, ingenuae, bonae, optimae; bcb 
H3. HCKyccTBa h nayKH omnes bonarum arti- 
um disciplinae Adv. eleganter, venuste, pul- 
chre, ornate (dicere, scribere). 

Hjih 1) cok>3b p a 3 a "fe JiHxejibHbiu aut, 
HCKiimexB o^ao h3b JreyxB noHaxin hjih cxa- 
bhxb Ha m^cto npeJibiiyinaro noHaxia jjpyroe, 
Hanp. hie vivendum aut moriendum est; num 
quid simile populus Romanus audierat aut 
viderat; vel, xaicace HCKiio^aexB o^ho noHaxie, 
ho Menie piano, niiMB aut, npe^cxaBJiaa npo- 
THBonoitoatHocxb KaKB MaJiOBaHtuyio bb ;iaH- 
homb ciy^at h lipejiocxaBJiaa nnxaxeuo hjih 
cjiyniaxeiK) aa BbioopB, KaKoe hmghho hckjiio- 
*iaxb noHaxie, = hjih ecJin yro;mo, hjih obixb 
MoatexB, hjih jipyrHMH caoBaMH, Hanp. vel spe- 
ctator laudum tuorum vel particeps vel so- 
cius vel minister consiliorum; ve (npnexa- 
Biaexca kb KOHny Toro cjiOBa, kb KOXopoMy 
npHHajpeatHXB h coe/JHHaexB xojibko oxjrfcjib- 
Hbia cjioBa), yKa3HBaexx» Ha xo, hxo Meatjiy 
jiByMa nonaxiaMH MaioBaatHaa pa3aHua, Hanp. 
duabus tribusve horis; consules alter ambove 
rationem agri habeant; sive hjih seu. Maao 
oxiratiaexca otb vel, yKa3biBaexB Ha to, mio 
Xia mna roBopauxaro coBepmeHHO 6e3pa3- 
jih^ho, KaKOMy H3B jxbvxb nonaxiH 6yji,exB Jia- 
ho npeAno^ienie, Hanp. Bacchus sive Liber; 
hoc Plato sive quis alius dixit; hjih — hjih 
aut— aut, vel — vel; sive — sive, cm. jih II; pa3- 
HHna Meayry hhmh xaKaa ate KaKX> h Meat^y 
aut, vel, sive; hjih x o *i h b e, n p a b h i b- 
HBe roBopa aut; vel ut verius dicam; vel 
hjih sive potius; ac potius, atque adeo, pfcace 
sive adeo; h npocTO atque; hjih same aut, 



Hanp. non multum aut nihil mihi concessisti; 
hjih noKpafHef M-fept aut hjih vel certe, 
h npocTO aut, Hanp. cuncti aut magna pars; 
hjih Boodme aut omnino, aut saltern, h 
npocxo aut. 2) sonpocuxejibHaa *i a- 
c x h u, a bb pasjtBiHxejibHBixx. Bonpocaxx. cm. 

JIH I, 2; HUH HEXXi BI> npaMBIX'B ABOHHblXX. 

Bonpocaxx* an non, bb KOCBeHHBixB ace o6bik- 

HOBeHHO necne. 
Hjix limus. 
HMeHHTHH illustris, clarus, nobilis; nobili ge- 

nere hjih loco natus; auctoritate praeditus. 

HMeHHO 1) ilXOSbl BbIJJ,BHHyXB h orpaHHHHXb 

KaKoe hho. nonaxie ipse (is ipse, id ipsum); 
quidem (at id quidem net'as habetur); xorsa 
hm., Kor,a;a cum maxime; Tenepb hm. nunc cum 
maxime hih nunc ipsum (apud te esse ve- 
lim); hoc ipso tempore; xoriia hm. illo ipso 
tempore. 2) Korjia «HMeHHo» bbojjhxb noacHe- 
Hie a) ox^ijibHaro noHaxia, xo noacaaioi^ee 
ciobo oSbiKHoseHHO Henocpe^cxBeHHO npHCoe- 
SHHaexca kb noHaxiio noacaaeMOMy bb bh^b 
npnaoateHia, Hanp. iBa xpaopiftmnxB ncyaca, 
hm. TaHHHoaiB h CnHiiioHB duo fortissimi 
viri, Hannibal et Scipio; summus Romanorum 
orator, Cicero; quod multi voluerunt paucique 
potuerunt, ab uno tyranno patriam liberare; 
HHorsa nocpe^;. onpeiianxejibHaro gen., Hanp. 
nepe^HCiHBB npoqia npuqaHbi, a hm. HaBoi- 
Henie, lyay, onycxtaie collectis ceteris cau- 
sis eluvionis, pestilentiae, vastitatis (Cic.)\ 
HHor^a, hxoobi Bbi;j,BHHyxb noacHeme, «hmch- 
ho^ nepeBO^nxca oarojiaMH dico, inquam hjih 
nocpej. (is) qui est, id est, Hanp. summus Ro- 
manorum orator, Ciceronem dico; reliqua, hi- 
storian! dico et prudentiam iuris publici; ora- 
tor hoc uno excellit, id est oratione; hm. 

TOTX>, KOXOpBIH, ^Jlff OXJIH^ia o^Horo Jinna 

hjih npe^Mexa oxb j;pyroro, is qui, Hanp. filius 
L. Pisonis erat, eius (a HMeano Toro) qui pri- 
mus de pecuniis repetundis legem tulit; bt> 
3xomb cjiy^at oxHocHxejibHoe npejaoaieme co- 
Kpamaxb Hejib3a. b) 1,1a npHCoejj;HHeHia ntjia- 
ro npe^ioaceHia, cjiyacamar o noacHeHieMB npe- 
jiibisymeH MbicJiH, nam, namque, enim, etenim; 
HHoria BOBce He nepeBo^nxca, nanp. vidi et 
cognovi quid maxime spectares, cum pro alcis 
salute multi laborarent, causas apud te ro- 
gantium gratiosiores esse (a hm., ^xo y Teoa 
hmbioxb 6o:ihWQ 3Ha^eHia...). HMeHHon 
yKa3B mandatum ipsius principis. 

HMnepaTopcKiH imperatorius hjih nocpe^. 
gen. imperatoris, — rum, Caesaris, Augusti, 
principis. HatnepaTopx imperator: Caesar; 
Augustus; princeps (naBa). HMnepaTpania 
domina; Augusta; uxor hjih coniux principis. 
HMnepia regnum; imperium: pnMCKaa hmu. 
imperium Romanum. 

HMnpoBH3aTopx qui ex tempore versus fun- 
dit hjih poemata facit. HMnpoBnsoBaTB 
subito hjih ex tempore versus fundere; carmen 
hjih poema ex tempore facere hjih componere. 

HarymecTBO res familiaris h npocxo res (sing. 
h pl.)' : bona; fortnnae; (leHeacHbia cpeACTBa) 
pecunia, opes: facultates; census (hm. BHecen- 
Hoe bb chhckh ii,eH3opa); patrimonium (na- 







m 



Hmh. 

ci^CTBeHHoe); Soibinoe hm. amplae divitiae; 
y Koro hho. 6oibinoe hm. alqs opibus hih fa- 
^ultatibus abundat; Moe, TBoe hm. xaKace 
mea, tua, Hanp. omnia mea mecum porto;« 
rocy^apcxseHHoe hm., cm. rocyijapcxBeHHtifi; 
yBeiHHHTt cBoe hm. rem familiarem hjih npo- 
cxo rem augere; yBeinneaie H-Ba rei famiiia- 
ris amplificatio. HMfcme cm. HMymecTBo; 
j.BHatHMoe, He^BHHHMoe hm., cm. 3th npniar,; 
hm.— noMidbe cm. bto ciobo. Hmetb 1) ha- 
bere; hm. npn ceo-E *ixo esse cum alqa re 
(cum telo), secum habere, gestare hih por- 
tare; hm. Koro npn ce6*B ad manum habere, 
alqm apud, circa se habere hm. hxo noirx. 
pyKofi (Ha roxoBi) alqd promptum atque 
expeditum habere; — co^epmaxb, 3aKiH)HaTb 
bx> ce6i habere, Hanp. dies aestate habet 
horas decern et octo; comprehendere, cora- 
plecti; hm. bx> AiHHy in longitudinem patere. 
2) = Bia^-EXb, o6ia,a;aib habere (uxorem, 
servos, agros, auctoritatem, spem); (6trxb 
3aK0HHHMx> Bia,irfcxeieMx., hm. bx> CBoei Bia- 
cth) possidere (bona, agrum, magnam vim); 
alcui est alqd (He ciiayeTi. CMBUiHBaTb cx> 
est alqd alcis); KanecTBa npncymifl KOMy bli- 
pasaioTCH naroioMt esse cx> gen. hih abl. 
qualit. hih nocpeji.. inesse in alqo; ecin npn 
^onoiHeaiH ecTb onpe,a;x>iHxeibHoe npniaraT. 
hih MtcTOHM., uti alqo, alqa re (patre dili- 
genti, vento secundo h t. n.); hm. bx. komx. 
Koro habere cx> tibohhmmx. acc\ hm. H3BicTie, 

B03M03ftHOCTb, BbirO^y H Tip. otfopOTbl CM. HOITX. 

cooTBtTCTByjoinHMH cyinecTB.; He hm^tb nero 
carere alqa re. 
Hmh 1) co6. Ha3Banie anna hih npe^M. nomen, 
vocabulam, appellatio; no HMenH nomine; Ha- 
3BaTb Koro no h-hh alqm nominare; nomina- 
tim citare (no3Baib); Hocnxb hmh nomen ha- 
bere, gerere; appellari; dici; hochtb, HMixb 
hmh no KOMy hih neMy (ort) nomen duxisse, 
accepisse ab alqo, ab alqa re; MaibHHKy 
bci^ctb. ero Seahocxh 6uio jiaHO hmh 3re- 
pia puero nomen ab egestate Egerio inditum 
(Lw.)\ ero hmh Tat nomen ei est Gaius hih 
Gaio; jiaxb KOMy hmh Tan nomen alcui tri- 
buere Gaio, alqm dicere Gaium; rpeKx. no 
h-hh JLh^hix. Graecus, cui nomen est Diphi- 
lus hih Diphilo hih qui Diphilus appellator, 
dicitur; jiaxb KOMy hmh alcui nomen impo- 
nere, dare, aj oxx. qbero ihoo HMeHH nomine 
alcis (no Hbeuy ih6o nopyneHiio); iussu alcis; 
verbis alcis, Hanp. salutem ei die huh saluta 
eum* nuntia ei meis verbis; oxx. h-hh rocy- 
jtapcTBa publice. b) ToibKO no h-hh nomine; 
verbo; KnpeHeHHti — o)Hioco<|)bi toibko no 
h-hh Cyrenaici philosophi nominati (Cic.)\ 
cbihx. Sbiib uapeMx. xoibuo no h-hh, Ha ca- 
momi> me -rfcix. npaBHia MaTb ero nomen re- 
gis penes filium, vis omnis imperii penes 
matrem erat; onx. obiix. n,apeMX. xoibKO no 
h-hh (THxyiy) rex erat nomine, non re; no- 
minabatur rex, non erat. c Ha Hbe ih6t) hmh 
fide alcis (pecuniam mutuam sumere). d) bo 
hmh, npn 3aKJTHHaHiHXX. h npocboaxx. per ex. 
ace. 2) nepen, ciasa, H3BiiCXHocTb fama; 
nomen, notitia (H3Bx.cxHocxb); existimatio, 



HHCTHHKT'L. 



135 



opinio (MHEHie spyrnxx. ' o nacx., oco6. xo- 
pomee); npioSpfccfn, cocxaBHTb ce6i hmh no- 
men consequi, famam coiligere, rpoMKoe hmji 
amp) issimum nomen consequi, 6e3CMepxHoe 
iminortaiitatem assequi; ecjin a npiooptjii* 
HBKOTopoe hmh si quid in nob s notitiae ac 
nomiliis est; ,a,o6poe hmh bona fima hjih exi- 
stimatio, opinio, h npocxo fama, existimatio, 
opinio; laus; Jinniaxb Koro flo6paro h-hh alqm 
fama spoliare; cxapaTbca mmiiTh Koro ^;o- 
6paro h-hh de fama alcis detrahere; iHiHHTbCH 
#ooparo h-hk omuem honestatem amittere; 
^ijro H^,exx> o MoeMt #o6poMi> h-hh mea exi- 
stimatio agitur; cm. xaKace ciaBa. 

HHa^e aliter: alio modo hih pacto; alia ra- 
tione; (HanpoiHBX>, ne xaKx>) contra; (cia6ie 
^mx. contra) secus; hh. — HemeiH aliter 
hjih contra, secus — atque (ac); cosepmeHHO 
hh. longe aliter hih secus; -bt. npoxHB- 
homii ciynai, a He to aliter; sin aliter 
mh secus; sin minus; nojraie h xo^Hie nocp. 
quod nisi ita est hih esset, ni ita esset hih 
se res haberet, quod ni ita se haberet 

HHBajrHjjt miles ad anna inutilis; pi. TaKme 
causarii (coi^axw, yBoieHHtie no dojix>3HH). 

HH^HBHflyaJEtHOCTB singularis alcis hominis 
natura et mores, h npocxo proprietas hih 
natura, mores alcis. HH^HBH^yaJiBHUH: 
proprius, singularis. 

Hh,hhb£tb cm. HHeH. 

HHsycTpia artes, quae quaestus causa exer- 
centur. 

HHefi pruina; noKptiTBifi HHeeMx> pruinosus; 
pruinis obrutus; Bee noKptiBaeTCH HHeeMi. 
omnia pruinis obteguntur; noin, jioMa noKpti- 
th HHeeMx. agri, tecta albicant pruinis. 

HHor^a interdnm, nonnunquam; hhoh pa3t 
aliquando. 

HHoaeMex^x cm. HHocxpaHeux.. 

HHoaHaTiamiH: translatus. 

Hhoh 1) cm. jtpyrou. 2) = Hforiii, hbkoiopwh 
aliquis, aliquid; non nemo, non nihil; pi. non- 
nulli, aliquot, quidam; xaKme sunt qui; B'b 
HHOe BpeMH, hhoh pa3x» cm. HHor^a. 

HHOCKasame, — 3aTexbHLiH cm. aneropia, 
aneropHHecKifi. 

HHOCTpaHei^t, — HKa peregrinus, peregrina 
(HeiOBiKx>, mHBymiH bx> cxpant, rocy^apcxBi, 
Kb KOTopoMy ohx> He npuHajieatHTX) no npo- 
HcxoiK^eHiio, h He npHHHXbil bx. hhcio rpaac- 
JtaHX>); alienigena (bx> jtpyrofi cxpani po^HB- 
mincH); advena (npHinienx.); hospes, hospita 
(noibsyionxiucH npaBOMx. rocxenpinMcxBa); bar- 
barus, barbara (He-pHMiHHHHx>). HHocTpaH- 
hhh peregrinus (npeSbiBaiOHi.iH bx. expand, 
kb Koxopofl He npHHaAieauixx. no nponexoat- 
.neHiio); externus (BHtniHiii, bx. mhcto mbcx- 
homx. 3HaneHiH, bx. npoxHBonoi. kx. intesti- 
nus BHyxpeHHiftj; exter, exterus (bx> noiaxun. 
oxHomeHiH, uohxh toibko o jraijaxx., nationes; 
civitates); nnocxp. H3LrKx> lingua peregrina, 
sermo externus; — H,xyiniH, hphbo3hmhh H3x> 
3arpaHHUti adventicius; importatus; barbarus 

(ne piiMCKlH). 

Hhcthhkti sensus hih appetitio naturalis; 
bx. cbh3h p^hh h npocxo appetitus; natura, 



136 



MHCTpyMeHTrb. 



HcKjocreaTB. 



nanp. no H-Ty natura duce. Hhcthhkthb- 
huh, Hanp. hhct. dpeMieHie kt> nojie3HOMy, 
hhct. oTBpameHie ott. BpejiHaro accessus ad 
res salutares, recessus a rebus pestiferis* 
Adv. duce natura (sua); sua sponte (facere 
alqd); beneficio ingenii (alqd invenire). 

HHCTpyMeHT^t instrumentum; machina. Hh- 
CTpy Me HTajiBHMH, Hanp. hhctp . My 3HKa 
nervorum et tibiarum cantus. 

HHey6opflHHai;iff immodestia; intemperaatia. 

HHTepecHiin cm. npHBieKaiejibHtiH ; h-ho 
y3eaTb hto hh6. alqd iucundum est ad co- 
gnoscendum. HHTepecoBaiB delectare, de- 
lectatione allicere, capere, tenere (alqm. ani- 
mum); placere (alcui); hominum studia exci- 
tare; 3to MeHa He HHxepecyerb nihil moror. 
ZHTepecosaTBCfl vkwb alqd ad me perti- 
nere puto, alqd mini curae mh cordi est; alqd 
foveo (artes); He hht. v&in> neglegere alqd, 
nihil curare alqd. HHTepect 1) co^yB- 
CTBie studium; 3a6oxa cura; B036y f a;HTb net 
hht. studium alcis excitare, animum alcis 
movere; npeacTaBJiHTb hht. iucundum esse. 
delectare; mo hho. ,pa MeHa HMfcera hht.' 
non aiienum alqd a me puto; y Koro hho\ 
hht. kt. Hay^HbiMi. 3aHHTiaMi. alqs opti- 
marum artium studio incensus est. 2) = 
nojb3a, BLiro^a usus, utilitas, commodum, 
emolumentum; res, rationes alcis; causa; bt. 
TjbHxi* jihoo H-caxB ex usu alcis; hi. BH^axT. 
Moero hht. mea causa; He bt. CBoeMB H-afe, 
ho bt. h-ce o6mei cbo6o#bi non suarum ne- 
cessitatum, sed communis libertatis causa 
(Caes.)] mo hho\ bt. Moearb (jra^H0MT>) h-ce 
mea interest; bt> H-caxi. rocynapeTBa pro re 
publica; consilio publico (BT. ^acTHBixB, Jinq- 
hbixt. hht. consilio privato); BoupeKH H-caari. 
rocy^apcTBa contra rem publicam; hto hho*. 
cooTBiTCTByeTt mohmi. H-cawb, u-caMT. rocy- 
xapcTBa alqd e re mea, e re publica est; y 
bcIxb ojjhht. hht. omnibus idem conducit; 
cotao^aTb Men jihSo, cboh hht. prospicere hjih 
consuiere rationibus alcis, suis; commodis al- 
cis, suis servire; commoda alcis tueri; corn- 
modi rationem habere; hht. rocyaapCTBa, 
o6miH hht. rationes hjih utilitas, causa rei 
publicae, utilitas publica, commodum publi- 
cum; SnarococTOflHie rocy^apcTBa Gbijio cbh- 
3aHo cb mohmh h-mh in mea causa rei 
publicae salus consistebat 

HHTpnra fallacia; dolus; callidum hjih clande- 
stinum consilium h npocTO consilium; saBo^HTb 
H-ry fallaciam facere (in re); 3aBo,nHTb 3Ty 
HHTp., tfpyriH h-th id struere et moliri, alia 
moliri; Sjiaro/xapa qbeft n-rfc alcis opera. 
HHTpnraH'B conflandae aliis invidiae hjih 
fallaciae componendae, clandestina consilia 
struendi (callidus) artifex. ZHTpsroBaTB 

CM. HHTpHra (3aB0/I,HTL). 

HH(jfiaHTepia cm. nixora. 

HpoHH^ecKii: ironicus, fictus: ynoTpe6jiaTb 

cjioBa bb np. CMLicjii verba invertere. Adv. 

ironice, per ironiam; ficte. lipoma ironia; 

(urbana) dissimulatio; dissimulantia; verbo- 

rum inversio. • 

HcKaacaTL del'ormare (alqm, vultum alcis); 



depravare ( HCKpiiBaaTb); nepeu. corrumpere 
(alqd narrando); depravare: in peius mutare 
hjih vertere (HeBBpHo H3o6pa&aTb). HcKa- 
aceme deformatio (Liv.); depravatio; oaro- 
jiaMH. 

HCKaJTB^HBaTB CM. H3VBBHHBaTb. 

HcKaTejiB npHRJHoqemf, cm. npHKjnoHeHie. Hc- 
EaTeJIBCTBO cm. aoMoraTeibCTBO. HcKaTB 
1) CTapaTbca HaHTH mo quaerere; inqui- 
rere, requirere; conquirere; (BBiBBjrtiBaTb) in- 
vestigare, indagare. 2) CTapaTbca nojiy- 
^ h f b *rco, floSuBaTbCH quaerere (victum, - 
alcui honores); petere (auxilium, salutem ab 
alqo, salutem fuga cnaceHia bt. 6:btctb:e); 
appetere (amicitiam, societatein, alcis); hck. 
HbeH mhjiocth gratiam alcis captare; alcis be- 
nevolentiam consectari; BiiroAU commoda 
sectari; necrn, cJiaBti, cm. ^OMpraTbca; yjj,o- 
BOJEbCTBin captare voluptates; npHKiroHeHiH, 
cm. npHKJiioqeHie; BiacTH opes hjih potentiam 
consectari; cy^a ius suum persequi. 

HcKjiK)^:aTB 1) eo6. excludere. 2) nepeu. TaK- 
ace excipere, segregare, removere alqm ab 
alqa re (a re publica H3B cjiyatoti); H31. hh- 
cjia rpaatj^aHT. a numero civium segregare,. 
(cHJibH^e) e numero civium eicere; H3B Tpn6bi 
alqm tribu movere; H3i> ceHaia, H3T. MHCJia 
ceHaxopoBB alqm e, de senatu eicere, alqm lo- 
co sordine) senatorio, de senatu movere; Koro 
H3B oSmecTBa cJiaBHMmHXT. Myacea alqm a 
comitatu clarissimorum virorum abstrahere;— 
H3T.HTB, He npHHHMaxb bt. pascHeTT. excipere 
alqm, alqd; discedere ab alqo hjih ab alqa re 
(eciH a neology Bacb cum a vobis discessero); 
Koro H3T. H3BicTHaro MHCia eximere alqm de 
numero (proscriptorum); HCKJimaa ero, Te6a, 
hto hh6. illo, te excepto, alqa re excepta r 
praeter alqm, alqd; si, cum ab alqo, ab alqa 
re discesseris; ncKJuovaa ecjiu nisi. Hc- 
Kjno^eHie exclusio; narojiaMH; = ns^HTie 
exceptio; Bci 6e3"b hckji ad unum omnes y 
(pij^Eo) omnes ad unum; omnes sine discri- 
mine, sine ulla exceptione; see 6e3B hco. 
nihil non; BCHKoe 310 6e3B hckji. nihil mali 
non (inest); 6paTb, Ha6upaib (jipz BoicKa) 
BcixT. 6e3T. hckji. dilectum habere sublatis 
vacationibus; 3a H-meM'b Koro hjih nero cm. 
Hcoio^aTb; cb ikwb H-HieMB, hto praeter- 
quam hjih nisi quod; ^ijiaib hckji. ct> k^m^b, 
ct, hbmt. excipere alqm, alqd; hto hh6., kto 
hh6. cocTaBJiHeTT. hckji. alqd, alqm excipio, 
alqd, alqs excipitur; He jrjtaTb hcki. nullum 
discrimen facere; 3aK0HB He 3saeTT>* hckji. 
lex ad omnes sine ullo discrimine pertinet; 
hckji. He ^onycKaeTca nemo (nihil) excipitur, 
nullum est discrimen; pbyucoe foiBaeTB hckji., 
^to... raro illud accidit, ut...; He TpeooBaTb 
^jh ce6a H-Hia nihil sibi praecipui expetere. 
HcEJEBD^HTejiBHLiH proprius, praecipuus 
(iusi; praecipuus et proprius: singularis 
(imperium); solus, unus, solus et unus. Adv. 
proprie; praecipue (Hanp. alqm diligere); ohh 
ce6t h-ho npHrmcbiBajiH BcaKyio y^eHOCTb sibi 
soli docti videbantur; ohi. hcki. HMierb bck) 
BJiacTb penes eum unum est omnis potestas; 
nocsaTHTb Bee CBoe cTapame hckji. o,a,HOMy 



:W"- 



HCKOHH. 

Aiay se totum conferre ad alqam rem; unius 
rei studio deditum esse; in alqa re (cogno- 
scenda) studium suum omiie ponere; hmt>xb bb 

.■> BH,ay HCKJt. tojtbko cboh) no.iB3y nihil aliud 

- nisi suam utilitatem hjih snam solias utilita- 
tem sequi, spectare. 

Hckohh post hominum memoriam; inde ab 

•;■(; antiquissimis temporibus. 

HcKonaeMUH , n;apcTBo h-mbixb metalla (n. 

;■■ pl.)\ metallorum natura; npHHafliemaxB kb 
itapCTBy h-mbixb metallicum esse. 

HcKopeHeme 1) co6. exstirpatio. 2) nepeu. 
extinctio; fabolitio; jrynne riarojiaMH. Hc- 
KopeiLHTB nepcu. stirpitus extrahere (nunc 
errorem,- quasi radicem omnium malorum); 
radicitus extrahere (cupiditas radicitus tol- 
lenda est atque extrahenda); exstirpare (vi- 
tia); eveJlere (mala); tollere. 

HcEopEa scintillula. 

HcEOca rjra^TB Ha Koro alqin limis oculis aspi- 
cere. 

HcKpa 1) co6. scintilla; acnycKaxB, MeTaTB, 6po- 
caxb hckpbi scintillas edere, emittere. 2)nepeu. 
H-pBi ^o6po^iTej[E igniculi virtutum, virtutum 
quasi scintillae; ecjiw bb xeSi coxpaHMacB 
xotb HCKpa npeatHeft jth)6bh ko mr1> si quid 
in te residet amoris erga me pristini. 

HcKpeHHin verus (amicitia); (npaBjjHBbifi) sin- 
cerus; =^ OTKpoBeHHBifi, cm. bto cjiobo; HCKp. 
#pyn> verus amicus; amicissimus; HCKp. pa- 

. Ioctb animi laetitia; gaudium atque laetitia. 
Adv. ex animo, vere, sincere, unice (nanp. ama- 
re, diligere alqm); valde, vehemenier (gaude- 
re); a ncKp. pa^b, *ito... gaudeo vehementer- 
que laetor cb ace. c. inf. HcKpeHHocTB ani- 
mus verus hjih sincerus; sinceritas, simplici- 
tas, Veritas; animus apertus. 

HcKpHBJieHie inflexio. HcKpHBaaTB infle- 
ctere; distorquere, depravare (os); ducere (os). 

HcicpHTBca micare, fulgere; rjia3a HCKpaTca 
oculi fulgent;=iicnycKaTB hckpbi cm. HCKpa. ' 
| HcKponiHTB comminuere. 

ZcKynaTt redimere (culpam; flagitium aut fa- 
cinus, Sail.). HcKynHTeaB (H36aBnxejib) li- 
berator; (BBiKynffBmia) redemptor; (cnacnxejib) 
servator; o XpHcxfc j[y™e Bcero salvator (y 
omv. uepneu). HcKyinreHie liberatio; = 
BtiKyuB redemptio;=cnaceme salus. 

HcicycHTejiB onncaxb nocpej. is qui cb coot- 
BtTCTB. rjraroioMB, cm. HCKyniaxb. 

HcKycHHKt artifex alcis rei (saltationis); homo 
peritus alcis rei; versatus, exercitatus in re. 
HcKycHocTB exercitatio; artificium; sollertia; 
ingenium aptum hot habile ad alqd. HcKyc- 
hbih qui alqd commode hjih scienter facit; 
hck. Bpa^B medicus arte insignis; artifex 
alcis rei; peritus alcis rei; exercitatus in re; 
eruditus, sollers, ingeniosus; = hckvcho cj$- 

: laHHtifr artificiosus. Adv. commode, scienter 
(tibiis cantare), perite, bene. HcKyccTBeH- 

HHH 1) CB HCKyCCXBOMB CJJ fcjl a H H BI H 

artificiosus; ad arti normam conformatus hih 
excultus; perfectus; bb BBicmeft cxeneHH hck. 
politissima arte perfectus; He hck. incon- 
ditus. 2) c^ijiaHHtiH pyicaMH qejo- 
B^Ka, A^aHHBiH, He npnpo^HBiH artificiosus; 



HcnoJiHeHie. 



137 



arte hjth manu factus (portus); operosus. 
HcKyccTBO 1) Boo6me ars; hckvcctbom'b 
arte, per artem; manu hih opere (vKpinjienHBra 
npnpoijoio h h-bomb natura et opere hjth manu 
munitus); ^o6bitbih h-bomb artificiosus; bb 
npoTHBonojrojKH. kb peMecjry ars, artificium; 

CJVLianHBIH CB HCTBOMB CM. HCKyCCXBeHHBlfi 1. 

2) jiobkocxb, yM^Hie jrjkiaTB to) hh6. ars 
(scribendi), artificium; scientia; BoeHHoe hck. 
cm. BoeHHBiii; jjoBecxs *n:o ji,o CTeneHH n-Ba 
alqd in artem vertere, ad artem redigere. 

3) HCKyccTBa h HayKH artes et disciplinae; 
3aHHTie H-BaMH h HayKaMa artium et littera- 
rum studium; hsaiuhbih, cboSoahbih E-Ba cm. 
H3.am;HBiH. 

HcKycuBaTB dentibus hjih morsu lacerare; (£0 
CMepxn) morsu interimere. 

HcKymaTB temptare; crapaiBCfl cospaTHTB 
Koro cb nyTH hcthhbi alqm, alcis animum 
sollicitare; co6jia3HaTB alqm pellicere. Hc- 
KymeHie temptatio; sollicitatio; cooaa3HB 
(corruptelarum) illecebrae; bbo^htb Koro b-b 
hck. cm. HCKymaxb. 

HcKt actio; petitio (rpaa^aHCKil); hckt* o Ha- 
HeceHin 6e3HecTm iniuriarum actio; iniuria- 
rum formula; Ha^aTB hckb actionem in- 
stituere, lege agere, in ius vocare; nojjaTB 
hckb Ha Koro lege agere cum alqo (H3B 3a 
^ero alcis rei), akui litem intendere; iodicio 
persequi alqm; alqm in ius vocare, nomen 
alcis ad iudicem deferre; (no jrfjiy o Hanece- 
Hin 6e3^ecxia) alqm iniuriarum postulare, al- 
cui iniuriarum formulam intendere; cm. TaK- 
mq .pjkx.o 5. 

HcnapeHie exhalatic; to tto HcnapaeTCfl 
(napB) halitus (terrae), vapor. HcnapsTLca 
exhalari. 

HcnaiKHsaTB cm. MapaTB. 

HcnempaTt maculare; distinguere (caelum dis- 
tinctum stellis); HcnempeHHBifi, nanp. ayrB 
hch. HBBTaMH praium floridum hjih floribus 
vestitum; KHnra hch. ouiiiOKaMH liber ' men- 
dosus. 

HcnHCBisaTB scribendo absumere alqd; cxpa- 
Hwuy paginam complere. 

Hcno^JToeBa, % B3oa,a;B hch. oculi torvi; cmo- 
TpBTb, B3rjiHHyTB hch. torvis oculis aspicere 
alqm, alqd. 

HcnoaTHmica furtim; clam. 

HcnojiKHCKiik cm. rtrraHTCKiH; ncn. TpyjVB mo- 
les. HcnojiHHi cm. nejTHKaHB. 

HcnojiHenie conservatio (co6jno,a,eHie); naro- 
aaMH, Hanp. hch. o6a3aHHocTH He Bcer^a JierKO 
non semper facile est officium exsequi; ^;o6po- 
coBicxHHMB H-HieMB cBoero ooin^aHiH pro- 
misso fideliter servando; ^oSpocoBicxHoe ncn. 
o6a3aHHocxH officii religio; Obixb to^hbimb 
bb hch. cbohxb o6fl3aHHocxefi diligentem in 
retinendis officiis esse, HeSpeatHbiMB in officio 
cessare, claudicare; ecu. ooiniaHiH xaitate 
promissum, promissa bb coeOTHeH. cb naro- 
jraMH flagitare, exspectare; npHBOji.HTb bb 
hch. cm. HcnojiHHXB 2; cm. xaKate BBinojaeHie. 
HcnojiHHMOCTB efficiendi facultas, bb cbh- 
3h pina npocTo facultas; Ha^jK^a Ha "ncn. 
spes effectus; a He coMHx,Baiocb bb h-cxh 



138 



HenopTHTB. 



HentiTaiiie. 



BToro naaHa non dubito quin illud consilium 
effici possit. Hchojih.hmmh quod effici po- 
test; Jierao HcnoiHHMtiH factu facilis; foixB 
hchojihhmbimb facultatem habere; aer^e n-Maa 
Mtpa consilium explicitius (Caes . ) . He- 
noaHHTejiB confector; exactor (supplicii); 
ncn. npHKa3aHm imperii minister; n-xejia 3a- 
kohobb ministri legum. Hchojehhtcjib- 
hoctb diligentia; religio ^oSpocoBicTuocTB). 

HcnOJTHHTeJIBHBIH 1) KB HCHOlHeHilO 0X- 

HOcam,iHCfl, sen. Biiacxb imperium. 2) o ^e- 
jiob'ek'e = ToqHBii, HcnpaBHtia diligens; 
(AOOpocoBtaHBifi) religiosus. Hciiojehhtb 

1) HanOJEHKTB, CM. 3X. IX; HCHOJIHeH- 

hbih qero accensus, infiammatus alqa re 
(ira, amore, odio); ncn. hch3hh vividus, vege- 
tus (6o,a,pBiH, jkhboh); ncn. paji;ocxH laetus, 
laetitiae plenus; gaudio hie laetitia commo- 
tus, perfusus; ncn. ^yBcxBB Siaro^apHocTH 
gratissimus, pietatis plenus; ecu. Hafleae^Bi 
plenus spei; spe animoque impletus; KHor^a 
no,a;o6fl. odopoxBi mojkho nepeso^uTB cooxBii- 
ctbviohihmh npHiarax. Ha bundus, osus, entus 
(mirabundus ncn. yauBjeHia, furibundus; ani- 
mosus — ncn. Myacec-TBa). 2) = coBepmaTb 
explere (officium, spem), implere (partes offi- 
cii), (npnBOAHTb bb HcnonHeme) ad effectum 
adducere (alcis mandata), facere (mandata, 
imperata); perficere (conata — aa^yMauHoe 
npe.a.npiflxie); ncn. 3aKOHB servare legem; o6a- 
3aHH0CTB, jojttb, cm. ROJiVb 1; oata^aHie cm. 
03KH#aHie; odinuaHie promissum, promissa fa- 
cere, implere, efficere, praestare, servare, 
solvere , persolvere (alcui), promisso stare, 
satisfacere; He ncn. ofiimaHia fidem fallere, 
frangere; hch. m>io jih6o npocb6y petenti sa- 
tisfacere, non deesse; Hbe jih6o aieiauie, xpe- 
6oBaHie voluntati alcis obtemperare, morem 
gerere alcui; nopy^eme mandata persequi 
hjih exsequi, conficere, efficere, perficere; ne 
Hen. nopyneHiu xaKace mandata neglegere; 
Heare^jieHHo ncn. npHKa3ame non morari im- 
perium; 3T0r0 HeJ[B3fl H-HHXb CM. HeHCHOJIHH- 
JttHH. HcnOJEHSTLCa 1) HanOJEHflTBCvff CM. 

ax. rjiar.; acn. pa^ocxa magna laetitia hjih 
gaudio affici; laetitia perfundi; Mipa Moero 
xepn^HBH HcnoiHHJiacB patientiam rumpo, ab- 
rumpo; eMy hcuoihoocb 30 jtbtb triginta 
annos vixit; eMy eme He echojihhjiocb 30 
jibtb nondum triginta annos natus est hjih 
complevit. 2) — nr>HBO jjaxbca bb h c- 
uojiHeHie, coBepmaxbca evenire, eventum 
habere; evadere; TaKHce ratum esse, verum 
esse; moh acejiama Hcnojmaioxca optata mihi 
contingunt; oSfcinaHia He acnojmaioxca pro- 
missa ad irritum cadunti 

HcnopTHTB,— ca cm. nopTHTB,— ca. Hcnop- 
^eHHOCTB pravitas, turpitudo; hcu. HpaBOBB 
mores corrupt! hjih: depravati, perditi, turpes. 

HcnpaBJieme 1) H3Mx.HeHie kb JiymneMy 
refectio (noanHKa, B03CxaH0BJieme bb npeacmi 
bhab); correctio, emendatio; naroiaMu; (HpaB- 
CTBeHHoe) emendatio sui; reditus ad virtutem, 
ad bonos mores. 2) nenp. aoxxhocth ad- 
ministratio muneris hjih officii; bo BpeMH n-Hia 
SOI3KHOCTH dum fungitur munere hjih admini- 



strat, obit munus; npn nenp. CBoef jnojiiKHO- 
cth in munere suo obeundo hih fungendo, 
administrando. Hcnp asjtKTB 1)h3mt>hhxb 
kb ji y a hi e m y alqd corrigere (c^kiaxB jrya- 
me), emendare (ycipaHHTb Bcfc ohih6kh h He- 

SOCTaTKB, TaKHCe CO^EHeHlH, UHCBMeHHOH 

paSoxi); melius facere, efficere alqd; reficere, 
reparare (npaBeciH bb npeacHii bhj;b); in me- 
lius restituere; (CHOBa iipocMOTpiiTb HanncaH- 
Hoe h HcnpaBHTb, mo Hyacno) retractare; 
nenp. Koro alqm ad virtutem re vocare, mores 
alcis (piace alqm) emendare', corrigere. 

2) HCnp. .HOJIJKHOCTb CM. ^OJtatHOCTB. Hc- 

npaBMTBcs (bb HpaBCTB. oTHom.) meliorem 
fieri; se corrigere; ad bonam frugem se reci- 
pere; mores suos mutare, ad virtutem re- 
dire hjih revocari. HcnpaBHOCTB cura; di- 
ligentia (tohhoctb, aKKypaxHOCTB). Hcnpas- 
hbih diligens; curiosus (in alqa re). Adv. di- 
ligenter; accurate; cum cura; curiose. 

HcnpaMJiflTB cm. BBinpaMJiaxb. 

HcnyraTB, — ch cm. nyraTb, — ca. Hcnyrt 
terror (npe^B hx^mb alcis rei); bb H-ri terrore 
percussus; terrore coactus. 

HcnycicaTB, hcu. npiaTHbift 3anaxB spargere 
odores; itbxixbi ucnycKaioxB npiaxHbit 3anaxB 
odores afflantur e floribus; ncn. bohib cm. 
BoniaTb; ncn. B3ji;oxb ingemiscere; nocai.nHiH. 
b3aoxb, jcyxB animam efflare, animam hjih 
extremum vitae spiritum edere; animam emit- 
tere; exspirare; spiritum extremum effundere 
(in victoria); animam effundere, finire, vitam 
effundere; vitam, extremum halitum efflare. 

HcnuTaHie 1) pascjiB^OBaHie, H3y^eHie 
probatio, spectatio; temptatio; narojiaMH; hcu. 
npapojiBi investigatio rerum naturae; ™ 3K- 
3aMeHB *temptatio scientiae alcis; fexamen, 
fexploratio discipulorum ; npoH3BO^KXB acn. 
cm. HcnBiTBiBaib 2. 2) nepeneceHie a) KaKB 
t ,a,McTBie, onacaxb nocpe,n. partic, gerund. 

'" hjih gerundiv. no,a;xo^am:HXB oar., cm- hchbi- 
XMBaib a, Hanp. no u-Hia MnornxB 6tii;cxBiH 
multa acerba expertus. b) =:HCHBixaHHoe 
SfcijcxBie, Hec^acxie, nociaHHoe npoBHAt- 
HieMB malum, res adversa; calamitas; miseria; 
kxo hh5. no^Bepraexca BceB03MoatHMMB acn. 
fortuna alqm omnibus difficultatibus vexat; 
bbihochxb MHoro TaatKHXB ncn. multa acerba 
experiri; niultos casus experiri; multis ini- 
quitatibus exerceri. HcnBiTaTejit npapo^Bi 
cm. ecxecTBOHcnbixaxeib. HcnBiTBiBaTL 1) 
npoSoBaxb temptare (alcis patientiam, se); 
experiri alqm, alqd; Ha caMOMB ceot de^ se 
(ipso) experiri; hch. Ha ontiTt, cm. onwxB. 
2) pa36apaTB, H3y^axB, no3HaBaxb bb 
noxpoSuocxaxB probare (alqd, oxHocnxejibHo 
to^hocxh, ,a,o6poTbi); spectare (MHoroKpaxuo h 
no^pooHO pa3CMaxpHBaxb, ^toSbi y3Haxb cboh- 
cxBa npe^Mexa), oco6. spectatus (HcnbiiaHHbiH 
na ^EJii, Hanp. fides, virtus); exquirere (#3- 
cifcAOBaxB); ponderare, examinare (B3Bimn- 
saTb); a ncnbixbiBaio cboh chjibi (nepen.) 
tempto hjih experior quid possim; acn. Koro 
othochx. ero no3HaniH alqm experiri tem- 
ptareque; *alcis litterarum (artium) scien- 
tiam temptare; xaKJKe periculum facere (al- 



'*•■ 



MCTanTBIBRTB. 

j;xis, alcis rei); (y^eHHKOBt) *s&entiam disci- 
pulorum explorare; hch. c^aciie, cm. ntnaTb 
1. 3) npeTepntBaiB, nepeHOCHTi expe- 
riri (multa acerba); pati,' perpeti, tolerare, 
perferre (dolores, cruciatum); perfungi (mo- 

| lestia, periculis, laboribus); cm. TausKe bbi- 

£._. hochtb 2, a. 
CcTanTtisaTi. — iiohhtb HoraMH proterere, 

| proculcare (segetes). 

^TcTeKaTB effluere; (o ptKaxt) cm. BbireKaTB; 

f> (o BpeMenH) transire, praeterire; bi> HCTeK- 
wewb roj,y anno praeterito, (bt> npeiruecTBVio- 
meM'b) anno superiore hjh priore, proximo; 
hct. KpoBbX) aiimam cum sanguine effundere 
(yMepeTb ott> cnjbHoI noTepn kpobii). 

|HcTep3aTB cm. pacTep3HBaTb. 
iCTeux (npei^ cytfOMi) actor; petitor; qui 
petit. 

LCTe^eme cm. npomecTBie. 
[cTHHa KaK^ Ka^ecTBo (= hcthhhoctb) veri- 

| tas; = HCTHHHoe verum, vera; tobophtb hct. 
cm. npaBjca 1; Karcb mo&ho tfjnace Kb h-ht. 
quam verissime potero hjh tojkko quam 
verissime; bc^mi. H3Bi>CTHaH, HeocnopHMan 
hct. pro vero constat, ob cj&js,yjom,wn> eoio- 
sowb «hto» inter omnes constat ct> ace. c. 
inf.; nycToa cjvxb npHHHMaTb 3a neocnopn- 

;: Myio hct. levem auditionem pro re comperta 
habere (Caes.)\ no h-hb, cooacHO ct> h-hoh 
vere, bhojht, verissime; bo n-Hy profecto, 

| sane; hcthhbi XpncTiaHCKoft stpbi *praecepta 
vera hjh verissima, quae doctrina Christiana 

| tradit; cm. Taose npaBjua i . Hcthhhhh 
BooSnie verus (amicus, amicitia; honestas — 
. 6*jaropo,a,CTBo);=Haj l ejKHBiH certus (amicus);— 
Heno^tjibiiKiH sincerus, germanus; — npoi- 
' hbih, AiitcTBHTejibHbiH solidus (utilitas, glo- 
ria, laus); = HCKpeHHifi, HenpHTBopHBia cm. 
HCKpeHHiH. Adv. vere; hct. MyipBii vere sa- 
piens. 
IcTjrisBaTB putrescere hjh putescere. 

!CTOK% CM. HCTOMHHK'b 1. 

[CTOJEKOBaHie, HCTOJIKOBBIBaTB CM. TO.IKO- 

Bame, TOJiKOBaTb. 
LCTOMJieHie, HCTOMJxaTt cm. yTOMieHie, 

yTOMJIHTb. 

ICTopraTt eripere (alqd alcui, ab alqo; alqm 
ex manibus hostium); extorquere (arma e 
manibus, sicam e (de) manibus alcui, repu- 
l gnanti e manibus hastam); koto mT> norsSeJH 
servare alqm ab interitu; hct. y koto cie3bi 
lacrimas excutere alcui. 

[dopHKt (nncaTejrb no HCTopin) historiarum 
hjh rerum gestarum. rerum scriptor hjh 
auctor; h npocTo scriptor, auctor, historicus. 

HCTOpH^eCKiH 1) KT> HCTOpiH OTHOCflffl,iHCH 

historicus (sermo, genus); qanie nocpe^. gen. 

| historiae, rerum, rerum gestarum; hct. hcth- 
Ha, ^ocTOBipHOCTb fides historiae, rerum; 
hct. ,npeAame rerum gestarum memoria; He- 
noxn&ibHbie hct. naMATHHKH incorrupta re- 
rum gestarum monumenta; pa3CKa3HBaTb ^to 

f;CB hct. To^HocTbio, AocTOBipHocTbio narrare 
alqd ad historiae fidem; mbi bt> dtomb to- 
poA'fe na Kaat^oMi. inary . iiaxoiHMCJi Ha hct. 
noHBfc quocunque ingredimur in hac urbe, in 



HCTO^ffiHITb. 



139 



aliqua historia vestigium ponimus; hct. cib- 
&u bb CBA3H p-fran npocio vestigia. 2) = 
i,octobt,phmh, He BBiMBiniieHHbiH fide 
historiae comprobatus; verus, certus; hct. 
jihhhocth ^homines, quorum res historiae fide 
comprobantur huh qui rerum gestarum histo- 
ria florent; hct. BpeMeHa tempora. quae hi- 
storia complectitur; aetas, quam historic thus. 
memoria complectimur; mto6h orb MHeme- 
CKaro nepiojta nepeHTH kb BpeMeHaM'b hct. ut 
a fabulis ad facta veniamus. Adv. historice; 
ad fidem historiae; vere. HcTopia 1) histo- 
ria hjh pi. historiae Karc& coBOKynHocTb ot- 
^ijbHBix'b (JaKTOBi.; KaK-b ocHOBaHHaii na boc- 
noMHHaHiH memoria rerum, Ha coo6m,eHmx:b 
ji^TonHceH memoria annalium; no^epnnyTaji 
H3T> nscbMeHHBix^ naMHTHHKOBt litterae; (j>aK- 
tbi, coSBiTia, cocTaBJinom;iH HCTopiio res 
gestae h npocTo res ; nsy^enie H-pin, 3a- 
HATie H-pieft studia historiae; 3Hame H-pin 
cognitio historiae (BooSnie), phmckoh rerum 
Romanarum; He3Hame s-pin ignoratio, (no 
codcTBenHOH BHffE) ignorantia historiae hjeh 
rerum; ^peBHfla ect. res veteres, antiquae; 
antiqua (n. pl.)\ res gestae et memoria ve- 
tus; BepHyTbca, oopaTHTbca k^ ^peBHen H-piH 
memoriam rerum veterum repetere; bch 
^peBHKfl hct. CBHAT/reibCTByeTi. monumenta 
vetustatis atque omnes historiae prodide- 
runt; Bca j,peBHfl.a h HOBafl hct. omnis haec 
et antiquitatis memoria; hct. Bcteb BpeMeH'b, 
Bceo6m;aa hct . omnium aetatum memoria; 
BKpaTi^i H3ioacKTb bck) hct. omnem rerum 
memoriam breviter complecti hjh compre- 
hendere; hct. CBoero BpeMeHH earum rerum 
historia, quae sunt (erant) eius aetate gestae; 
hct. MHoe^ecKaro (reponnecKaro) nepio^a 
historia fabularis; paMCKaa hct. historia po- 
puli Romani hjh Romaua; memoria rerum 
Romanarum; res populi Romani; ccbuaTbca 
Ha CBHj^TejbCTBO H-pin ex annalium monu- 
mentis testes excitare; B'b n-pin mbi ^HTaeMi., 

HCT. HOBiCTByeTI. CM. ^HTaTb, HOBtCTBOBaTb*, 

BCTopia He SHaeTt hh oihoto ciynaii, r.n'B... 
cm. cjyHaft 1; hct. KaKOH hh6. HayKH (ea 
pa3BHTifl) gradus et aetates, aetates et tem- 
pora (eloquentiae); Tanate cursus, curriculum. 
2) pa3CKa3i> oporo KaKoro hh6. 
c o 6 bi t i si historia (ncTopH^ecKift), narratio 
(Boo6m;e); narratiuncula; fabula, fabella (CKa- 
3ame); res (pa3CKa3aHHbi& 4>aKT^), Hanp. 
huius rei est auctor Livius; CTapan hct. 
historia vetus hjh antiqua; fabula vetus; 
Tame nocpe^;. neutr. pronom. hjh adj., 
Hanp. vetus est quod dicam; Socrates in 
Phaedro Platonis hoc hjh haec narrat; ho 
Kb MeMy h ynoMHHaio ary cTapyio hct.? sed 
quid ego ilia commemoro? 1 
HcTO^iHHKt 1) co6. fons; caput (aquae Feren- 
tinae, Liv.). 2) nepen. fons, caput, causa, 
origo, principium, parens, mater; materia; 
hto hh6. cjyatHTi. h-kom'b vero alqd nascitur, 
gignitur hjh oritur, exsistit ex re, manat ex 
hjh ab re; sequitur, consequitur rem; alqd 
est fons alcis rei; bott» ^to ciyatnjo h-komi> 
Moet ciaBbi ab his fontibus profluxi ad ho- 



14 ELCTOmaTl.. IH>HB. 

minum famam; bct. bcbxb 3oib materies hjibc EEcxo^htb peragrare (totam Asiam, disiun* 
stirps ac semen malorum omnium; HCKaTb bb ctissimas terras); ncx. cxpany regionem obire 
vewb hct. bcbxb soib causam omnium malo- pedibus, ropo^B spatium urbis emetiri pedi- 
rum repetere ab alqa re; 3Ta no6i,na slew- bus. Hcxoahlih, hcx. xo^Ka initium; caput 
iacb h-komb BejrHHaHmefi ropecxa acerbis- (ab eo quasi capite disputatio ducitar). Hc- 
simo luctu redundavit ista victoria; BepHyxb- xoji finis; exitus, eventus; Bee hphhhjio 
en Kb caMOMy n-Ky qero a fonte repetere, a .npyrow, xopomin ncx. omnia aliter, bene, 
capite arcessere alqd; xotb, Ha KOToparo prospere evenerunt; HMixb y^a^HBifi, median*- 
MoatHo cociaxbca, aBTopuxeiB auctor; a ya- hlih hcx. optabilem exitum habere, ex sen- 
Han. H3B xopoinaro hct. bono auctore com- tentia evenire; Hey^a^Htit, xy^on baud bene, 
peri, certos mh idoneos auctores babeo; minus prospere evenire; bb H-jri 3hmbi. jAts^ 
H3y^aTb H-KH fontes adire; ohb o6biKHOBeHHo extrema hieme, aestate; bb caMOMB h-ab 
ciyatnrb mokmb h-komb si quid aliquando jrfna affecta iam prope aestate; bb H-jri ro,a;a 
scio, ex isto soleo scire; He npnBojta M-Ka (Ka- extremo anno hjth in exjtu anni, exeunte 
Koro hh6. H3BicTia) sublato auctore (Sail.). anno. 

HcTonjaTB = H3HypaTb, cm. 3T. oar.; exhau> HcxyaajiBiB: macie confectus, corruptus hjih 

rire (provinciam sumptu^; conficere (— aoko- peremptus. HcxyaaTB macescere; o^ieHB 

Haxb, oco6. bb pass.); absumere (alqd in alqa macie confici, extabescere, corrumpi. 

re); consumere (opes; consumptis precibus); Hcij:EJieHie sanatio (morbi); curatio; B03Moas- 

atterere (opes, alqm); couterere; hct. &o HOCTb H-aia medendi facultas. Hch.b-jijitb 

CMepTH enecare (ocoo. partic. perf. pass. sanare, sanum facere (alqm, alqd); mederi 

siti, fame, frigore, illuvie enectus); hcx. Bci (alcui, alcui rei); curare (alqm, alqd, co(5- 

cpe^ciBa cm. cpe,a,CTBo 1. Hcromeme de- cTBeHHO toibko yxaatHBaib 3a kbmb). 

fatigatio (yTOMjeme);. confectio; defectio (vi- Hc^esaTt (oSpamaibca bb hh^xo) evanescere 

rium\ (memoria alcis rei, spes); ad nihilum reci- 

HcTpaTa, HCTpa^iHBaTB cm. Tpaia, TpaTHTb. dere; diffluere; = nepeciaBaTb cymecTBOBaxb 

HcTpe^HTejiB exstinctor; confector (c. et con- esse desinere (periculum);— y^ajraxbca abire, 

sumptor omnium ignis). HcTpeGjieme ex- discedere; tolli (dwTb ycipaHeHy; h nepeu. 

stinctio (nyxeMB ySienia); internecio (H36ie- consuetudo ilia de civitate sublata est); hcv. 

Hie, Gallorum); nosBeprHyxbca coBepmeHHOMy H3B ria3B e conspectu, ex oculis auferri, ex 

H-Hiio (o njreMeHH, Hapo/t) ad internecionem oculis elabi, (Sbicxpo) e conspectu evolare; 

deleri, caedi, redigi; onncaTb nocpeX. oar. nusquam apparere; cerni hjeh apparere desi- 

delere, evertere. HcTpe6jEaTB delere (ur- nere; 6eperB 6sicxpo nc*ie3B H3B BH^y (ox- 

bem, hostes, exercitum, Volscum nomen), njrbiBaioniHXB) celeriter e terrae conspectu 

exstinguere; excidere; recidere (nationes eas); ablati sunt; Hatfeaym. Hde3aexB spes sene- 

consumere (aedes consumitur incendio); absu- scit, evanescit; y BparoBB Hc*ie3jra Ha^eacua 

mere (incendium a. domum); h-6hxb napo^B 3aBja#BXb ropo^oMB hostibus spes potiundi 

ad internecionem adducere gentein; cm. TaK- oppidi discessit (Gaes.)\ 3a6oxa, CTpaxB, 

ate yHHHToataTb. BocnoMHHame o ^eMB y Koro curam, timo- 

HcTpe6oBaTB cm. TpeSoBaTb. rem, memoriam alcis rei abicere. 

HcTpecKHBaTBcat rimas agere; rumpi, dirumpi. Hc^epnBiBaTB 1) $o6. exhaurire. 2) nepeu.= 

HeTyKaHB simulacrum dei falsi hih ficti; h no^pooHo H3JiaraTb omnia accurate expone- 

npoGTo simulacrum dei. re, nihil intactum relinquere; ho bthmb 

Hctbih cm. hcthhhlih. npe^MeTB em,e He nc^epnaHB sed non sunt in 

HcTa-aame cruciatus; nojrBepraxb Koro Bee- hoc omnia (flic). 

B03MoatHHMB hct. omni supplicio alqm cru- Hc^HCJieHie cm. BH^HCieme, nepe^HCjeme. 

ciare; exempla cruciatusque in alqm edere HcTiHcaaTB 1) = BLinncJiflTb, cm. bt. nar. 

(hto6bi ^aib ocTpacmy spyrHMt); yacacHM- 2) cm. nepe^ncjaib. 

hihmb HCT.H3aHiflMB ultimis suppliciis alqm HTaKt itaque (o6hkh. bb Hawaii npejtioate- 

cruciare. HciaaaTB cruciare, (cnjbHie) dis- Hia); igitur (o6hkh. nocai nepBaro hjih hb- 

cruciare, excruciare; cruciatu alqm afficere. ckoibkhxb cjtobb npe^oatema, tt.cho Meat^y 

Hcxo^aTancTBOBaTB conficere (^oSHTbca, co6oft cBa3aHHbixB); ergo (cJii^oBaTeibHo, 

alcui reditum); (BbinpocHTb) impetrare (alqd, o6hkh. bb HaHajrfe npejuroat.). 

ab alqo, alcui ut, alcui alqd ab alqo); obti- Htotb summa; no^BO^HTb HxorB summam hih 

nere alqd ab alqo, ut (hocib MnoroKpaxHtixB rationem subducere. 
nontiTOKB). 



I. 

IeporjEnc^n^ecEiH hieroglyphicus, hierogra- Ibdjib Quintilis mensis (bo BpeMeHa pecny6jiH- 

phicus; *litteris Aegyptiis scriptus. Iepo- kh); Iulius mensis. IiojibckIh Quintilis; Iu- 

rjiH^B littera Aegyptia hjih hieroglyphica, . lius. 

hierographica. Ibdhb Junius (mensis). IjohbckIh Iunius. 



Ka6aHiH. 



KaKt. 



141 



K. 



Ka6amH aprugnus hie nocpeA* gen. apri. 
Ka6aHt aper. 

KaBajrepHCT-L, EasajEepincKii:, KaBajte- 
pia, cm. Bca^HHKt, Bca^HEHecKia, KOHHnna. 

KaflHTL odores incendere; odoribus suffire. 

Kaaynen caduceus. 

Kaacflenie sufficio, *rEMi> alcis rei; onacaTeibHo. 

KaacfloroflHEiH cm. eacero^HBift. Kaac^EiH 
omnis (Bcara); quilibet (jho6oh); quivis (nep- 
bmh BCTpt^Hbifi, kto hh nonajrb); nullus nou 
(KaKt subst h Karcb adj.\ nemo non (Kant 
subst. = BcaKiH 6e3t ECKjnoMenia); quisque 

(KaaUblfl BT> OT/T/klbHOCTH B3aTBlfi), CEIbHte 

umisquisque; k. aeHb singulis diebus; Ha k. 
j^eHb in singulos dies; k. ess* jjByxi. uter- 
que, cm. Taoce 06a; k. kto quisquis; qui- 
cunque; k. npo ce6a pro se quisque; k. no 
nopfltfKy primus quisque; qepesi k. naTb 
atiTi> sexto quoque anno; k. voji% quotan- 
nis; singulis annis (He quoque anno); k. pasi> 

KaKI>... CM. BCHK1H. 

KaaaTLca videri (ct> nom. c. inf.)\ th, Ka- 
aceTca, cep^aTi* stomachosus mihi videris; 
hto ehbimt. Kaaceica yAHBHTeibHbiMt quae 
quibusdam admirabilia videntur; bto tojibko 
KaaceTca, Ha cauoarb ace #fcjrfj He TaKt hoc 
videtur esse, verum non est; hoc speciem 
quidem veri habet, sed verum non est. 

££a3eHH£iii cm. rocynapcTBeHHbia, oSinecTBeH- 
hbih. Ka3Ha rocynapcTBenHaa cm. sto npn- 
jiar.; k. iiMnepaTopa fiscus. Ka3Ha^eH (y 
pEMiaH-b) quaestor; aerarii praefectus; di- 
spensator. KaaHa^eHCTBO aerarium (ro- 
cynapcTBeHHoe); fiscus (jlih xpanenia aeHert 
HMnepaxopa). 

Ka3HHTL Koro (cMepibio) supplicium sumere 
de alqo, supplicio capitis afficere alqm; mor- 
te multare alqm; securi percutere alqm (ot- 
Pyohtb roioBy); 6uTb Ka3HeHy Taicace suppli- 
cium ma capitis poenam subire. 

Ka3HOKpa,n;cTBo peculatus. KasHOKpaAi. 
depeculator aerarii; peculator. 

KasHL (cMepTHaa) poena capitis hie mortis; 
supplicium capitis, capitale hah ultimum. ex- 
tremum, bt> cbh3h pi>Ea h npocTo supplicium; 
nex (diem neci destinare HaaHa^ETb ^.eHb k.); 
npe^aBaib, no^BepraTb k-hh supplicium su- 
mere de alqo; noxb cipaxoMi cMepTHoft k. 
sanpeTHTb ito morte proposita vetare alqd; 
nos'b cipaxoMi> cMepTHofi k. nociaHOBHTb ca- 
pite sancire (si quis...): nparoBopaTb Koro kb 

CMepTHOH K. CM. HpHTOBapHBaTb; OCBOO'O^HTb 

brb k. capitis alqm absolvere; BecTH Koro Ha 
t. ad supplicium ducere h npocxo ducere 
alqm; chokohho, TBep^oio nociynbjo h^te Ha 
£. vadere ad mortem. 

KaiMa margo (BooSiue Kpafi); niaTta, Maie- 
fcia extremus quasi margo- vestis (no Plin. 
W- 5, 6, 9). 

KaHTLCH cm. pacKaHBaibca; Kaiomjfca poeni- 



tens; (,co3HaBmiHCfl bx CBoea bhht.) confes- 
sus; Kaiomarocff rpiinHHKa Maiyiorb datur 
poenitentiae venia 

KaKOBo xe6fc? (Karcb TBoe HacTpoeme) quo 
animo es? quid tibi animi est? KaEOBOH 
cm. KaKoft. KaKOBt? qualis? .qui? RaKOBo 
TBoe 3^opoBbe? ut vales? KaKOBo s4io? qua- 
lis est res ilia? quae est eius rei ratio? na- 
kobb 6u hh qualiscunque; KaKOBo 6u hh 
6biio j&io utcunque res est; quoquo modo 
se res habet. KaKoi ]) BonpocHT. qua- 
lis? qui? quantus (cKoib Be^aKifi)? k. 9TO 
MeioBtK-b? quid hoc hominis est? 2) otho- 
cht. qualis, qui; quantus; KaKOH 6m hh 
quicunque, qualiscunque; KaKOH- HnSy^b 
aliquis, quis (nocjrfi si, nisi, ne, num, cum, 
an h ipyr.), quispiam, cm. rpaMM.; KaKofi 
Hn6yAb wyrofl alius quis mi quidam, quis- 
piam h npocTo aliquis, Hanp. odio aut amore 
aut aliqua permotione mentis. 

KaKt 1) naptbH. eonpocum. (bi> Bonpocaxt 
npaubix'b h kocb.) qui (qauie Bcero Bt npa- 
Mbixi Bonpocax'b bt. coe^aHeHia cb posse- 
piace b% Bonpocax'b eocb.); quomodo, quem- 
admodum; KaK-b! (jujra Bbip'aatema y&MBJie, 
Hia) quid? quid ais? KaKt TaK^? KaK-b axo? qui 
fit? quomodo hjth quo casu accidit? quaenam 
est causa? k. BejiaKi*? quantus? k. sojiro? 
quam diu? quoad? quousque? k. ^ado? quam 
saepe? k. Maio? (othocht. KOia^ecTBa) quam 
pauci? quotusquisque, Hanp. k. Maio' (jioo- 
cotJjoB'b, npesapaiomax-b CMepTb? quotusquis- 
que philosophorum est, qui mortem conte- 
mnat? k. Maio quam non multum; quam nihil; 
k. bhcoko? k. ^oporo? (npa rjaroiaxt ntHETb, 
noKynaTb k t. h.) quanti? quanto? 2) npu 
eocKAUuauwxi, ocoo. B'b cbe3h cb adj. k 
adverb, quam, nanp. k. th KpacHBi.! quam 
pulcher es! k. a aseiaxb 6ti! quam Hia quan- 
topere vellem! k. a paji,OBaica! quam hjth 
quantopere laetabar! k. Maao bt> Te6t yno- 
BaHia! quam nihil fiduciae babes! k. a cjrfmB, 
^ito He 3aM*feTHjrb! me caecum! qui non vide- 
rim; k. o6MaHqaBLi Ha^eatAM jnoj^efi! o fal- 
lacem hominum spem! x. c^acoHBa Ta dpa- 
Ha, KOTopaa. . . ! o ten am ill am beatam, 
quae...! 3) uaptbu\ omuocum. — KaKHMT. 06- 
pa30Mi quomodo, quemadmodum; qua ratione, 
quo pacto; k. bcjieki, k. Mait he quan- 
tuscunque; quantuluscunque; k. he (= Ka- 
kemt. 6h o5pa30M^ hh) utcunque; k. 6h he 
(— CKOibKo 6h he, xoia) quamvis, quantum- 
vis cb conj.; k. 6u to he 6ujlo utcumque res 
se habet; quidquid est; k. to, k. Toro id 
quod, quod, Hanp. 6ujub E30paHt ^EKTaTop^b, 
k. Toro, noBH^HMOMy, TpeSoBajio noioaceme 
j&zb dictator dictus est, id quod rerum con- 
dicio poscere videbatur; k. mo at ho ct> corn- 
par at. cm. mojkho . 4) npu cpaeHeumx^ 
a) bbop i^ijioe npe^oaceHie ut, 



142 



KajiaMGypt. 



KanHTajracT'B. 



sicut; quemadmodum; k. HaupBMBpxi, f.-xo 
cm. HanpuM'Epx.; «EaEX>» He nepeBO^HTca m> 
Bbo&EUTh npejuoat. cx> riarojioMX> sentiendi 
hih dicendi, npn newb XBa pyccE. npejiio- 
atesiH npu nepeBoirjk Ha jrax. H3. cjiKBaioxca 
bx> oj^ho, Hanp. xbi, k. a noiaraH) (k. Eaatex- 
ca), cvjjhuib HestpHO non recte te iudicare 
existimo, non recte iudicare videris; e.~ xaEx> 
(h) ut— ita hjih sic, quemadmodum — eodem 
modo hjih sic; k. (BOoOnie)— xaKx> (oco- 
deHHo) cum — turn; e. 6y,a;xo, k. 6bi quasi, 
quasi vero (ocoSeHHo ^acxo cx> upoHieu); 
tamquam, tamquam si, ut si, veJut si, pro- 
inde quasi cx> conj. b) bbo^a oi.u'EIB- 
Hoe noHjixie ut huh sicut, tamquam, quasi, 
velut; oxhocht. KaKoro hh6. Ea^ecxBa qualis; 
cxojib yMHHH ^eioBiKx., k. 33onx> vir pruden- 
tissimus, qualis Aesopus fuit, mh sic enim 
fuit Aesopus, hjh Aesopus vir prudentissi- 
mus, Aesopus, quanta erat prudentia; k. — 
xaK^ h et— et, Hanp. k. npu atn3HH, xaEx, h 
nocjii cMepxn et yivus et mortuus; xajtate 
nocpeji;. ut — ita (sic, item); == Ha noii.o6ie in- 
star cx> gen.; modo, ad, in modum, more, 
ritu ex. gen. (pecorum more trucidari, in mo- 
rem servorum parere*, ad morem fugientium; 
bestiarum more, pecudum ritu; ohh aMctbo- 

BaiH He K. no6^HTeiH, HO E. pa30OHHHKH 

agebant non victorum sed latronum more); 
loco, in loco, in numero c% gen. (alqm patris 
loco, in parentis loco colere; in germani fra- 
tris loco diligere alqm); kto hh6. y Koro k. 
cbihx. alqs alcui est (in) filii loco; pro ex. abl. 
(pro hoste habere alqm); nocpeji,. similis, Hanp. 
amenti similis; 'nocpefl. Hapfrrifi, Hanp. k. 
pa6x> serviliter (sentire); k. K)Homa iuvenili- 
ter (exsultare); k. aceHiHHHa muliebriter (se 
gerere); coBepmeHHO xaKi, k. ecus 6bi 
iuxta ac si cx> conj. c) nocii npujiarax. u 
HapiiHiH, o3Ha*iaioiiiHxx> cxo,hcxbo hjih Hecxo^;- 
ctbo, paBeHCTBo hjih HepaBeHCTBo (nocii si- 
militer, aeque, pariter, iuxta, perinde, aliter, 
contra, secus h t. h.) «EaEx>» (*temx») nepeBO- 
flHTGa nocpe#. ac (atque) xaKJKe et, ut, no- 
cjib idem o6bieh. uocpeii,. qui, Hanp. ne sim 
salvus, si aliter scribo ac sentio*, hi^to 
iHoe k. nihil aliud nisi, nihil aliud quam; 
nociTi tantus, talis, tot, toties «EaEi»» nepe- 

BOJIiHXCfl COOTBBTCTByiOniHMfc OXHOCHXeJIBHBIMXi 

(quantus, qualis, quot, quoties). 5) = k o r % a, 
cm. Eorija; e. toibko, k. CKopo cum, ut, 
ubi, simulac; b c a x i fi p a 3 x>, e. cm. Bca- 
Eiu; e. b s p y r x^ cum; c x> lixt n o p x>, 
k. cm. nopa. 6) hocjtb h4kotopbixx> xjiaroJioBX>, 

Hanp. BHft'EXL, pa3CEa3BIBaTB, HOHUMaXB H 

jp., npH^axo^Hoe npejyroac. nepeBOflnxca no- 
cpe,n. ace. c. inf.^ ecjin «xaKX>» aBiiaexcfl 
tojbeo 3aMiHoro coio3a «hxo^, nocpefl- ut, 
ecjrn «KaEX.» = EaKHMx. o6pa30MXi, xaKX. oco- 
6eHHO nocjrfe videsne, videmusne, videtisne. 
7) k. - h h 6 y a h aliquo modo; cm. xaKate Eoe- 
KaKi^; K.-io nuper, modo, proxime; e. pa3t 
cm. pa3x> (bx> KOHAi). 

KajraMeyp^ *lusus verborum. 

KajtaH^a specula. 

KajieHflapE fasti (orum). 



KajiHTKa portala. 

KajiHTB calefacere. 

KajrBKa homo mancus et omnibus membris 
captus ac debilis; homo mancus hih (xpo- 
moh) clandus ac debilis. 

KaMen gemma. 

KaMeHHCTHH lapidosus, saxosus. KaaceH- 
hmh lapideus. saxeus; e. somx. domus lapi- 
dibus exstructa; e. MocxoBaa via strata; e. 
njiuxa saxum; nepen. y Eoro hho. k. cep^ne 
alqs durus ac ferreus est KaaieHOjroMHa: 
lapicidinae (pl.)\ lautumiae hjih lotumiae. 
KaMeHociKi lapicida KaMeHiqnKi cae- 
mentarius. KaMeHB lapis; 6oiBmoft e., csa- 
la, O610MOEX. cEajiti saxum; 6yjiBiatHHEx. si- 
lex; MaieHBEift e. Boo6me, xaKa:e jtparouiH- 
HBif lapillus; ji.parou'BHHBiH e. gemma; xsep- 
tf&ift EaEx> k. duritia silicum; adamantinae du- 
ritiae; durissimus; H3X. k. cm. EaMeHUBii; 
npeBpauxaxBca bx> e. cm. KaMenfcxB; noSuBaxB 
Koro EaMeHBHMH lapides in alqm conicere; la- 
pidibus alqm prosequi; lapidibus cooperire 
alqm; najiaioxx, e-hh (cx> He6a) lapidat; ne- 
pen. obixb K-Henrc npexEHOBeHia (0 npedM.) 
alqm torquere, scrupulum alcui inicere; (0 
jiuwb) apud alqm in odio esse. KaMeH^TB 
in lapidem hjih saxum verti; nepen. obstu- 
pescere (metu). KaMemeKi lapillus; yno- 
xpe6iaBmiica npu c^raoieHiH calculus. 

KaMHHt caminus, focus. 

KaarnaHia cm. noxo^x.. 

KaMiimeBMH arundineus; canneus. KaMMinrB 
arundo, noMeHBine canna; o,a;Ha EaMBimHHa ca- 
lamus* 

KanaBa fossa. KaHajrt ji,Jia coe^HHemfl 
ii,Byxx> bosx. fossa; no^ 3eMJieH specus; ox- 
Boji,HBif k. %m y^aneHia hchhcxotx. H3Xi ro- 
po,a;a cloaca; = xpy6a canalis; MopcKOH npo- 
jihbx> fretum (Britannicum — e. JlaManmcEif ). 

KanaTt funis; EopaoejiBHBifi rudens; retinacu- 
lum (X., EOTOpBIMX* mO HH6. HpHBH3aHO EX> 

MBCxy. Hanp. EopaSiib). 

KaHflaJEBI CM. OEOBBl. 

KaHj^ejiaQpx candelabrum. 

KaH^HsaTi (ucKaTejiB jhojihchocxh) petitory qui 

petit; candidatus (co6. o^xbih, no puMCxoMy 

oSBi^aio, bx> 6iayK) xory); ohxb, ABHXBca 

k-xomx> Ha ^ojffiHoexB EOHcyia consulatum 

petere. 
KaHflHTept dulciarius; crustularius. 
KaHHKyjiBi dies caniculares. 
KaHyHt, k. npa3#HHEa dies proximus ante 

diem festum; Ha e-hb cm. HaxaHyHfc. 
KanaTB stillare, destillare; (verb, transit.) e. 

Ha ^xo instillare. KanejiMca guttula; nepen. 

hh k-kh ne tantillum huh ne minimum quidem. 
KanepCTBO, Kanepx cm. pa36oflHH^eciBo 

(MopcEoe), pa3doflHH^ift (cysHo). 
KanHTajiHCTt homo pecuniosus hjih- bene 

nummatus. KannTajii 1) bx> npoxHBonoji. 

kx. npon;eHxaMx> caput; sors; Kasx> npHHOcamiH 
• Aoxoiix. (nponeaxBi) vivum; He xporaxB e. 

nihil detrahere de vivo. 2) Boo6m;e cyMMa 

jiieHerx. pecunia huh pi. pecuniae; nummi; 

MepxBBifl e. pecuniae otiosae hie vacuae; (He 

npHHOCHmiH npoi;eHTOBx>) pecuniae steriles. 



KaiiHTaH'fc. 

^anHTaHx KopaSia nauarchus; magister hih 

^praefectus navis; k. Ha xpiepfc trierarchus. 

JanHTejEB (koiohhbi) capitulum. 

',aniiTyjisijia (cuaia ropo#a hih Kpinocxn) 

deditio; cuaxBca Ha khjio dedere se suaque 

omnia (alcui); facere deditionem alcui (hosti), 

ad aiqm (ad hostem); arma condicione ponere, 

per pactionem tradere (o coijtaxaxB); certis 

I condicionibus hosti tradi (o ropojrjfc); CAaBmiHca 
Ha K-uiio dediticius. 

iannmte templum dei ficti hih deorum ficto- 
rum. 

sKanKaHB murex. 

pCanM gutta; rycxoro Bem;eciBa stilla; k. 
kpobh gutta ^sanguinis; stilla cruoris; nepen. 
ro nocix>,a,HeH k. kpobh ad ultimum hih ad 
extremum: He hhxb hh k. ne minimo quidem 

t haustu bibere; nepen. hh Kanin cm. KaneiBKa. 

ganycTa brassica; crambe. 
,apa cm. HaKa3ame. 

^apaBaHt commeatus; comitate; crebrum ag- 
men; *peregrinatio armata mercatorum. 
/apaKaTHn;a cm. KopoKax^ija. 
^apaTejit punitor, castigator, vindex, ultor. 

f KapaTt cm. HaKa3BiBaTb- 

|Kapay-tEHTE 1) cm. cxepe^B, oxpaHaxB. 2) k. 
Koro ih6o insidiari alcui. Kapayjrx l)jnma, 
cxoamia na k-ib custodiae, custodes; excu- 
biae; hohhoh vigiliae, vigiles; oxpaHHLift k. 
praesidium; miles ad praesidium datus hih 
mililes ad praesidium dati; custodes; pac- 
npesiiHTB k-ibi no ^OMaMB xbxb, KOTop&ie.... 

|j. custodes dividere per domos eorum qui..; 
pa3daBHTB k-ih custodias hih vigilias, 
stationes disponere; oSxojihtb k-ibi vigi- 

| lias, stationes circumire; co^epacaxbca no#B 

[ k-iomb cm. cxpaaca. 2) uocxb statio; custo- 

l diae; cxoaxb Ha k-ib excubare, excubias 
agere hih habere, vigilias agere, in custodia 
hih in custodiis esse; = 3anHMaxB nocxB 
($opuocxB) in statione esse, stationem age- 
re, habere; cxoamift Ha k-jte excubias agens; 
coi^aTBi BBicxynaioxB bb k. milites in sta- 
tiones succedunt, excubiae in stationem pro T 
cedunt KapayatHiiH, Hanp. k. hocxb cu- 

| stodiae; (<j>opnocxB, nepe,a;oBOH KapayiB) sta- 

h tio; praesidium; k. oifranepB qui custodiae 

r hih excubiis hih vigiliis praefectus est; 

| (Kant cymecme.) cm. KapayiBm,HKB, KapayiB 

1. KapayjitHa custodia. KapayatmHKB 

custos; (hohhoh) vigil nocturnus. 

ipera currus (BooSnie BcaKiii BKHnaacB); ao- 

poatHaa k. raeda (ooibinaa k. Ha HexBipexB 

JKoiecaxB, jpa hbckoibkhxb ihitb h 6araaca); 

\ cisium (lencifi BKnnaatB na AByxB KoiecaxB, 

|.bb po^i KaSpioiexa), carruca (xa ace raeda, 

ho oorane yKpanieHHaa h BtpoaxHO 3aKpti- 

xaa); petorritum (otkpbitbih raiibCKii bkh- 

naatB Ha nextipexB KoiecaxB); ftia b3#h bb 

: .ropoflfe npH TopatecTBeHHHX'b ciynaaxB car- 

pentum (^ByxKoiecnaa, npeHMyni. m& ateH- 

MUhhb h aipenoBB); pilentum (BBicoKaa, Ha 

|4-xb KoiecaxB, cb HaBXiCOMB; ynoxpeSiaiacb 

10006. npH TopacecTBeHHBiXB BBI^3^ax^ 3Hax- 

|hbixi atenn^HHt Ha KaKoe hho. CBanieHHO- 

^tficTBie); tensa (Ha 4-xt Koiecax^, bb 4 10- 



IKacea. 



143 



ma^n; ^ia nepeB03KH H3o6paateHiH SoroB'B 
H3^ Hxt xpaMOB^ Bi> Circus maximus bo 
BpeMa ludi Circenses). 

KapHKaTypa 1) abstr. depravata imitatio. 2) 
concr> imago depravata hih (0 KapTHHi) in 
peius picta, (0 niacraTiecKOMB npoH3Be^emH) 
efficta; homo in peius pictus, effictus. 

KapKaTB crocire, (npe^Bimiaa ,nypHoe) occinere. 

KapjtHKB pumilio hih pumilus. 

KapMaHB sinus, no oTHomeHiro m> apeBHHMfc, 

KOTOpBie He HMtlH KapMaHOB'B, a ? hto Ha,no 

6biio, KiaiH bx. CKia^Ky, KOTopyio Tora o6pa- 
30BLiBaia Ha rpy,nH (KaK'B no-pyccKH <noio- 
atHTB ^xo 3a na3yxy>); hoiohchtb ^to b^ k, 
alqd in sinum ingerere; cm. TaKace Komeiercb. 
Kappe (bt> BoeHH. ^tii) orbis; hoctpohtb k. 
orbem facere hih colligere; nocipoHTbca bb 
k. in orbem consistere, cpire; in orbem se 
tutari. 

KapTa reorpa^a^iecKaa tabula geographica, 
bb CBa3H pi^H h npocTO tabula; k. 3eMHoro 
mapa orbis terrae in tabula depictus; descri- 
ptio orbis terrarum. 

KapTaBHTB balbutire. 

KapTHHa 1) co6. imago picta; tabula picturae; 
pictura. 2) nepen, = npe^ciaBieHie imago, 
species, forma alcis rei; acHBaa, Hana^Haa k. 
nero expressa imago alcis rei; npe^ciaBHTB 
Hana^Hyio K-ny ^ero cm. H3o6paacaTB (bb 
KOHi^i); qxo hh6. npe^CTaBiaeTB K-Hy ^ero 
alqd est imago alcis rei; naroioMB imitari. 
KapTHHKa parva tabella. KapTHHHLiii 
1) co6. k. ranepea cm. ranepea. 2) cm. 
aeHBonncHBiu. 

KacaTejEBHo cm. OTHocHTeiBHO. KacaTBca 1) 
co6. =z ^oTporHBaTBca, cm. axoxB nar. 2) ne- 
pen. roBopuTb iieMB cierKa leviter tangere, 
breviter, strictim attingere, breviter perstrin- 
gere, paucis percurrere alqd; npn ciy^ai, mh- 
moxo^omb mentionem incohare; pa3roBopB Ka- 
caexca ^ero cm. pa3roBopB. 3) k. ji;o koto, 
^ero pertinere (ad alqd, ad alqm); attinere 
(ad alqm); spectare (ad alqd); attingere (alqm);, 
hxo Kacaexca ^0... He ciisyeTB nepeBo,HHXB 
nocpe^;. quod attinet ad...; o6bikhob6hho ,a;o- 
cxaxoHHo nociaBHXL naBHoe noHaTie bb Ha- 
waii npeAioaceHia, Hanp. hxo Kacaexca ao ^0- 
B^pia, 10 ero Moacno B036y^HXb ^ByMa cno- 
co6aMH fides ut habeatur, duabus rebus effici 
potest (Cic.)\ hxo Kacaexca £0 XBoero npnie- 
ataHia, xo a xBaiio ero. ho nopnnaio TBoe 
BBicoKOMipie industriam tuam laudo, vitupero 
arrogantiam; hxo Kacaexca #0 B036yac^eHia 
cocxpa^aHia, xo hhkxo bb sxomb ne npeB3o- 
meiB 3BpHnn,a,a in commovenda misericordia 
nemo fuit maior Euripide; kb naBHOMy no- 
Haxiio, hxo6bi 6oiBme BBi^BHHyxb ero, MoatHo 
npnSaBHXb quidem, nanp. -qxo Kacaexca &o 
xyiHxeieft (J)moco({)iH, 10 a socxaxoHHO ox- 
BtxHiB hmb philosophiae quidem vituperato- 
ribus satis responsum est; hxo Kacaeica &o 
MeHH, xo a jiyMaio, hxo... ego puto hih puto 
equidem; hxo Kacaexca ^0 xoro, hxo... quod 
cb indie, 
Kacca area hih theca nummaria; bb cBa3H 
Pbhh h npocxo area, theca; loeuli; cm. xaote 



144 KaTaKOM5a. KanyiiH. 

Ka3Ha. KaccnpB exactor mm coactor pecu- Ka^myTB cm. Ka^axb. 
niahrm (npieMiiraKB)r custos pecuniae (xpaHH- Kama puis. 

xeib); dispensator (iasHaiefi). KamejiB tussis; (3ioKa*ieciBeHHbiH, npoaoajKH- 

KaTaKOM6a catacomba; crypta. xeibHbiii) tusses (pi). KanmaTB tussire. 

KaTaaort index; f catalogue. KamTaHOBiiH, k. #epeBO, cm. KamraHB; k. poma 

KaTapaKTt cm. BoflonaAt. castanetum. KamTaHB castanea (^epeBO h 

KaTacTpo<J)a fortunae vicissitudo (nepeMBHa hjiojb). 
c^acxia); exitus, eventus (hcxo^b, pinienie); KaaTBca cm. pacKanBaxbca. 
casus (HenpeABtf^HHoe coSbixie). Kaeeapa opaxopcxaa suggestus; bb Port ro- 

KaTaTB volvere; yolutare, pervolvere. Ka- stra in. pi, Kaeeapa, cb Koxopofi npoH3HO- 
TatBca 1) volvi. 2) nporyjiHBaxbca Ha jio- chjih pi^H kb Hapoay); b3ohxh Ha k. in ro- 
ma,a;axB, BepxoMB vehiculo hjik carpento, stra escendere, BbicxynsTb procedere; aBnxb- 
equo gestari hjir vectari. ca bb Hapo^noe coopame h npa dtomb 

KaTa^aJiK^ solium, in quo corpus mortuum Bcxaxb Ha K-apy in contionem ascendere : 
iacet escendere; ronopnxb cb K-^pbi de mh pro 

KaTeropia genus; oGiacrb numerus, ratio; o(5- suggestu dicere; cb K-^pti oSpamaxbca kb 
mia k. loci, capita; hxo hho. oxhochxca Kb Hapo,a;y, coa,naxaMB e loco superiore contio- 
k- nojre3Haro alqd 'in rationem utilitatis ca- nari; cb K-flpw. oobhbhxb hto pro suggestu 
dit, cm. xaKace paspaAB, oxjtLib. pronuntiare^ alqd. 

KaTHTB cm. KaiaTb. KaTHTBca volvi, (bhh3b) KBaapaTHtiii quadratus; Aecaxb k. <}>yxoBB 
devolvi, (H3B Hero) evolvi, (snepeAB) provolvi; deni in quadrum hjih in quamque partem 
cie3H Kaxaxca hsb raa3B lacrimae profluunt pedes. KBaspaTt quadratum; quadra; KaKB 
ab oculis; hoxb rpa^OMB KaxnTca cb Koro alqs (Jmrypa tetragonum, Jiax. ciobo figura quadrata. 
multo sudore manat. KBaKame .xaryuieKB ranarum voces. Ksa- 

KaTOJiHKB homo catholicus (nepK. niwam.), KaTB coaxare. 
bb pi xaKHte catholici. KaToaHHecKii: ca- KsapTajEt ("qacxb ropo^a) pars, vicus, regio; 
tholicus (yepK. micam.)\ k. BBpa *fides ran no oxAaieHHbiMB k. xopo.ua per aversa urbis 
doctrina catholica; npHHaxb k. BX>py doctri- (Liv.). KBapTHpa habitatio: hmbxb y Koro 
nam catnolicam amplecti. k. habitare apud alqm; tecto receptum esse 

Ka^aTB iactare, agitare (Koiedaxb, niaxaxb); ab alqo; naBHaa k. cm. naBUbiS; 3HMHia 
movere (npsBo^axb bb ^BHJKeHie); k. roioBo! cm. 3hmh1h; 6htb pa3M$meHy no K-paMB (o 
quatere, quassare, concutere caput; iactare coiAaxaxB) per hospitia dispositos hjeh di- 
cervices; k. peSeHKa (bb KOJibiSejruj infantem spersos esse; in oppido hjek in hospitiis col- 
cunis impositum movere. Ka^aTBca (ma- locatos esse; pacnoaaraTb, pa3Mx>maTb no 
xaxbca) titubare; vacillare; (Ha KaieMXB) K-paMB (cojuaxB) milites per hospitia dispo- 
oscillo moveri; nxnnti, Ea^arouxiaca Ha bbt- nere, in hospitio dividere, per oppida disper- 
KaxB ayes insidentes ramis. tire. KsapTHpoBaTB y Koro cm. KBapTHpa. 

Ka^ecTBeHHBiH, bb k-homb oxHOiueHin gene- Ksepxy sursum. 
re; bb k. h KOjmecxBenHOMB oxHomeHiaxB co- Ke^pOBUH cedrinus; ex cedro factus; k. opbxb 
oxBixcxBOBaxb veuj pariter aequaliterque re- cedris. Ke^pB cedrus (xaKace Ke^poBoe se- 
spondere alcui rei; yxBepHt^axb, ^xo ^o6po- peBO. KakB MaxepiaiB). 
flfcreiH bb k. h KOJiH^ecxBeHHOMB oTHomeni- KeHOTat|)ia honorarius tumulus; fcenotaphium. 
axB paBHbi virtutes esse inter se aequales et KenTaBpB centaurus. 
pares. Ka^ecTBo proprietas (ocoSeHHoe Kecapt cm. HMnepaxopB. 
cbohcxbo)j ecxecxBeHHoe natura; vis, ratio; KHBame nutatio capitis; nutus; na3aMH h 
h upocxo res, Hanp. in summo imperalore K-HieMB ^jiaTB, xaBaxb 3naKH signa dare 
quattuor has res inesse oportet; xo^bKO bb nutu oculisque. KnBaTB toioboh capitis 
$hjio(X><}>ckomb a3biKt KaKB t. t qualitas; xo- motu nutare, capite uutare-, k. KOMy innuere 
pomee k. bonitas; cym,ecxBeHHbia k. npeAMe- alcui, signum dare nutu, bb 3HaKB conacia 
xobb naturae rerum n npocxo naturae; hmx>xb annuere. Khbokb nutus. 
3Ha^eHie tojibko no KaiecxBy, a He no ko- KnfliaTB 1) cm. 6pocaxb; k. B3opbi Ha ^xo cm. 
jiH^ecxBy genere valere, non magnitudine; k. B3opB; k. atpeSift cm. opocaxb. 2) = pom^,axb 
KaKB npeHMym,ecxBO virtus, KaKB He,a,ocxaxoKB (o atuBOTHbixB) pullos parere, fetum pro- 
vitium; xopomia, noxBajibHbia k. laudes, vir- creare. KnaaTBca cm. Spocaxbca;- k. bb 
tutes, animi bona, artes bonae; xy^bia artes nasa apertum, manifestum esse, apparere 
malae; bb Ka^ecxBt Koro, Hanp. II,nuepoHB (alcui); Kaat^oMy nemo non videt, intellegit. 
bb k. Koucyia Cicero consul; ohh, bb k. no- Khjeb Kopadjia carina. 
ciobb (:=xaKB KaKB Stuff nocjiaMH), 3aHajiH KnMBajiB cymbalum. 

oupejiBjreHHoe Mfccxo qui legati cum essent, KiraacajEB sica (y5innbij pa36ofiHHKa); pugio 
certo in loco consederant; ^acxo ^ocxaxo^HO (Ha bohhb). 
pronom. tulw adj. neutr*, Hanp. illud est Khhytb cm. waxb. 

sapientis, boni oratoris: y Hero MHoro cxojib KHnapncoBBiH cupresseus; k. pon^a, ji^cb cu- 
BbtfaroniHxca, diecxamnxB k-bb, hxo... multa pressetum; k. sepeBO cm. KanapncB. Knna- 
in eo sic eminent et elucent, ut...; Ka^ecTBa, pnct cupressus. 

Koxopbia quae; KaKoro k. qualis; xaKoro k. Knny^iH fervid us. KnrrBHie fervor. Knn^TB 
talis eih sic comparatus; cm. xaoce cbohcxbo. fervere; aestuare (h nepeu.^ Hanp. mare). 



KapKa. 

Khusthte fervefacere (alqd). 

KapKa ligo (seMjiexTjjnviecK. opyj^e ;lih pa3- 
puxjeHiji aeauiH, ycipaHeHia KopHeir); dola- 
ora (cMita, jiomtO* 

KHpnirtHHH (cuiiaHHWH H3B KEpnH^a) late- 
ncies, latere structus (murus, paries). Knp- 
nH^i later; TpySiaTWH imbrex; jrjLiaTb, bbi- 
jiijLBiBaTb k-^h lateres fingere, ducere, odraar 
r'aTt coquere. 

Kncjiora acor, acidas sapor. Rhcjebih aci- 
dus;~ octpbih acer; acerbus (Bsatymifi port, 
Hanp. o Hecntjibixt * nao^axt); emt>tb k. 
BKycb acidi saporis esse. KncHyTB acesce- 
re, coBepmeHso upokechvtb coacescere. 

Khctb 1) BHHorpaAHas uva. 2) pyKE manus, 3) 
k. acEBonacua piniculus. 

TChtb balaena. 

KHiHTBea iactare se, insolentias se efferre; 
qjura iactare alqd, gloriari alqa re, de alqa 
re, xaKHte in alqa re. Kh^jthboctb iacta- 
tio; superbia inanis; fastus (TmecjiaBie). 
Kh^jthbbih inflatus, inflatus iactatione, in- 
solentia; vanns, gloriosus. 

Kamsa intestinum (o6bikh. bx pi.). 

KnmiTB plenum esse alcis rei; refertum esse 
alqa re ejee alcis rei. 

Kneapa cm. nuTpa. 

KjiasOnme locus publice funeribus destina- 
tus; coemeterium (y uepnoeu. nucatn.). 

KjraflOBaa cella promptuaria ejeh penaria; 
apotheca (ocoo. &3.H. xpaHenifl BEHa). 

KjiaHATBca (naicjioHHTb roioBy) caput inclina- 
re;,HH3K0 k. Koaty (bx> Hors) alqm adorare, 
venerari; = 3,nopoBaTbCfl salutare alqm oe 
salutem dicere, impertire, B'b pECbivrt salutem 
scribere alcui; salutem nuntiare alcui; KOMy 
oTb Koro salutem alcui mittere ab alqo; ne- 
jTbTb k. KOMy iubere alqm salvere ejie salvum 
esse; mittere salutem ad alqm (per alqm), 
bi nacbMi salutem alcui ascribere; moe U,h- 
nepoH'b KiaHfleTca Te6i salvebis a Cice- 
rone meo. 

KjraccmcB = KaaccH^ecKifi nacaTeiB cm. 
KJiaccs^ecKil. KjraccHn;H3Mi, praestantia. 1 
KjraccH^ecKiH = npeBocxo^HBiE, o6pa3ii,o- 
bbie optimus, praestantissimus, eximius (in 
suo genere); praecipuus; qui instar exempli 
esse potest; k. nncaTeib scriptor optimus, 
praestantissimus; scriptor subtilis atque ele- 
gans (no H3am,ecTBy BBipaateHm h cteih); 
XpeBHie k. nacaiejiH scriptores veteres 
(Graeci et Latini); optimi Latinitatis et 
Graecitatis auctores (othoc oiora); praestan- 
tissimi oh optimi Graecorum atque Latino- 
rum scriptores (Boo6me KaKi. o6pa3u,0BBie 
HHcaiejiH); scriptores classici qui vocantur; 
k. o6pa30Bame *liberalior ingenii animique 
cultus, qui Graecorum Latinorumque scripto- 
rum studio comparatur, xaKHte *humanitas; 
spars k. o6pa30BaHia "contemptores huma- 
nitatis. Kjtaccx 1) classis— oTjrjuieHie, pa3- 
pfl^ ordo, genus; pa3^iHTb Ha k-cbi descri- 
bes classes; generatim describere. 2)— y^efi- 
Haa KOMHaia auditorium. 

KjracTB ponere; locare, collocare (noMinjaTB); 
deponere (cioecbtb); e manibus dimittere (no- 

MYCCEJEITCb. PVCCKO-JUTHHCKIH CJOBAPB. 



X 



Kjiohhtb. 



145 



jioaHTb H3B py&b); Ha oh bo ^to ponere, col- 
locare in alqa re; imponere alcui rei, in alqd; 
reponere super alqa re; k. B'b Kyqy conicere 
in acervum; k. neMy ocHOBame fundamenta 
alcis rei iacere, ponere; k. opyacie = caaBaTb- 
ch arma ponere hie deponere; arma tradere 
alcui; manus dare (ofoflBHTb ce6K noG&Kflea- 
Kuwb); k. afiaa ova gignere, parere. 

KjieBaTB, o m^axx, a) £ctb cibum capere 
vesci alqa re. b) KiKBOMi manaTb, kojotb 
rostro caedere hih tundere. 

KjreseTa crimen falsum, calumnia; criminatio 
(falsa); maledictum. KaeseTaTB Ha Koro de 
fama hjth existimatione alcis detrahere; male- 
dicere alcui; (3a chhhoh) de alqo absente de- 
traheudi causa maledice contumelioseque di- 
cere; jroatHO odBHHHTb calumniari, criminari 
aiqm. KjieBeTHHKi auctor criminis falsi; 
calumniator. 

KjteBpeTx cm. TOBapHm,!.. 

KaeHTB glutinare, conglutinare (alqd). Ejiefi 
gluten. KjieHKin glutinosus; tenax. 

KjienMHTt signare; forma publica percutere; 

(npecTynHBita) notam oh maculam alcui hjch 

alcis fronti inurere. Kjie&MO signum, nota; 

nepeu. HaaoacHTb Ha Koro k. notam turpitu- 

dinis hjih infamiae alcui inurere. 

KjieHOBLiii acernus. KaeHB acer. 

KjremHa (paKa) brachium. 

Kjihki, (soB-b) vocatus (toibko Bt abl. sing.); 
vox; paAOCTHLifi e. clamor laetus; clamor et 
gaudium; acclamatio secunda, acclamatio; con- 
clamatio; bt> cba3h pt^E h npocio clamor, 
clamores; HcuycKaTb pa^ocTHBie k. conclamare. 

KjiHMaTB caelum, caeli status; aer (B03#yxfc, 
aTM0C({)epa); natura loci e npocTo ioca (ecTe- 
CTBeHHBiii Ka^ecTsa mt>cthocth); 3ji;opobbie k. 
caelum salubre, caeli salubritas; aer salubris; 
KaKoS hh6. MiciHocTH salubris loci natura; 
HessopoBBift, Bpe^HBift k. caelum grave, caeli 
gravitas; aer pestilens; yMfcpeHHBii k. caeli 
temperatio, (6ojiBe noaiHq. cjtobo) temperies; 
aer temperatus calore et frigore; mite cae- 
lum; cypoBtiE k. caelum asperum; xenjiBiE, 
xoK^HBiii K. aer calidus, frigidus; acapKiii, 

CypOBBlfi K. Bi CBH3H p^^TE H HpOCTO Calor, 

asperitas; k. ymrfepeHHte, v$>wb b'b TajuiE 
loca sunt temperatiora quam in Gallia; xora 
k. oneHb cypoBi, locis frigidissimis (Caes.); 
npEBtiKaTB Kb K-Ty *caelo assuescere. 
KjiHHOo5pa3HBin cuneatus (adv. cuneatim); 
k. crpofi Boicxa cuneus; eoctpohtb bohcko 
KJiEHoo6pa3Ho cuneum facere; aciem per cu- 
neum componere. Kjihhb cuneus. Kjihhbi- 
meKB cuneolus. 

KjIHI'B cm. KJIEK1>. 

KjriaHTi, cliens; 6bitb hbemt> k-tom'b esse in 
clientela alcis; cn^aTBCH in clientelam alcis 
se conferre. 

Kjtohhtl 1) co6. cm. HaMOHflTb. 2) nepeu. = 
HanpaBJLSTb spectare alqd, ad alqd; MeHH kjeo- 
het'b ko CHy dormito. Kjeohhtbca 1) eo6. 
cm. HaooHHTBCfl, CKjioHSTBca. 2) nepeu. a) 
HanpaBiaTBCH, 6jimwihcsi ki qewy se incli- 
nare (sol, victoria); ,neHb kiohetch Kb Be^epy 
sol se inclinat; sol praeceps in occasum est; 

10 



%'■>' 



146 



Kjuraeirb. 



Kor.ua #eHB miOHHaca kb Be^epy praecipiti 
iam ad vesperum die. b) — hmItb h^ibk) 
spectare, pertinere ad alqd, TaKxte spectat 
alqd eo, hue ut...; quorsum haec spectat 
oratio? haec oratio eo pertinet ut...; #tao 
kiohhtch Kb xomv, mo6u... Tame id agitur 
ut...; £$10 kjiohhtch kb HacHaiio res ad vim 
spectat. vis quaeritur. 

Kjio^eKi pannus (jocKyT*); pa3opBaiB Ha k-kh 
consciudere, discerpere. 

KaytaTB, Hanp. hbiib pulverem movere. Kay- 
6htbca volvi, evolvi; conglobari; KaySamiii- 
ca ibimb fumi volumen. KayCoKt glomus. 
Kjry<5* cm. KjySoKB; k. iBiMa fumi volumen. 

Kjtbikx dens. 

Kji^TKa cavea. 

Kjhobb rostrum. 

Kjho^tb 1) a) co6. clavis; k. hom&ibhbih cla* 
vis adulterina; nepe^aTB k-*ih ropoia urbem 
tradere, reddere. b) nepeu. m$cxo BaatHoe bb 
BoeHH. oTHomeHiH, k. cTpaHBi, claustra (n.pL); 
ianua (Asiae; xaicme animi — Kb cep,a,ny) . 2) 

PO^HHK'B, HCXOHHHKB fonS, SCatUHgO (OBH)- 

mift k.). Kjrio-qeBOH, k. Boi,a aqua fontana 
hih viva, vivo e fonte, vivis e fontibus hausta. 
Kjho^hctbih fontibus abundans. KjncniHira 
iugulum. Kjtiothhkb dispensator; cellarius. 

Kjesctb cm. npoMHuaTb. KzacTLca iurare; ius- 
iuratidum iurare, dare; noimaBiHifica iuiatus, 
iureiurando astrictus; He no&iaBniiHca iniura- 
tus; k. bb newb iurare alqd; k. ^ibmb iu- 
rare, adiurare per (per Jovem, per deum, per 
omnes deos, per caput suum); KxiraycB (,n,ymoio), 
mo**, ita vivam, ut...; ne vivam, si...' ne sim 
salvus, si...; moriar, si... (cm. rpaMM.); k. He6oMB 
h 3eMaefi per omnes deos iurare. KzsTBa 
iusiurandum; religio (KaKB ocnoBaHHaa Ha 
cob$cth); ara k. ne yAepacajra ero ille hac 
religione non est deterritus; aaxB K-By cm. 
KaacTBca; .naxB jroasHvio K-By falsum iurare; 
peierare; b3atb cb Koro K-By alqm iurare iu- 
bere; o6a3axB k-boio alqm iureiurando astrin- 
gere, obligare; B3aHMHoio k-boio o6a3aTB ceoa, 
^toSbi He... iureiurando ac fide inter se san- 
cire, ne...; k-bok nojriBep^HTB iureiurando fir- 
mare, affirmare; iurare, adiurare (alqd, ace. c. 
inf.); kto hh6. CBa3aHB k-boio, ^aHnoio Bpa- 
i&wb alqs iureiurando hostium tenetur; ocbo- 
6o,ihxb otb k-bbi alqm iureiurando liberare; 
npecTynnxB, HapyniHTB K-By iusiurandum ne- 
glegere, violare, non servare, non conservare; 
6bitb bbt)Hbimb k-b$, coxpaHHTB K-By iusiuran- 
dum conservare; cm. xaitme npacara. Kjiht- 
BeHHBiH, Hanp. i,axB K-Hoe od-EuiaHie fidem 
et iusiurandum dare. Adv. iureiurando; iureiu- 
rando interposito; k. oxpeKaxBca otb ^ero eiu- 
rare alqd; a Mory Te6a k. yBBpHTB bb btomb 
iuratus tibi possum dicere. KjiaTBonpe- 
CTynjreHie periurium. KjiaTsonpecTyn- 
hhex, hlih periurus; = BtpojioMHBiH per- 
fidus; nocxynaxB k-ho periurum, perfidumesse. 

KHHra liber (othocht. co^epacaHia; xaKace ox- 
AkiBHaa ^acTB co^HHema); volumen (cBep- 
iokb, cbhxokb); codex, tabulae; litterae (Bca- 
Koe nncBMeHHoe npoH3Be,3,eHie); *ieMy ohh Ha- 
y^niHCB E3B K-rx, TOMy a Hayqiica Ha cjevhi- 



Korga. 

6fc quae illi^litteris, ea ego militando didici 
(Sail.); k. o ^eMi> liber de hjeh liber qui est 
de, quo agitur de; H03Hama npiodptTaeMBia; 
apoBiBaeMBia H3B k-tb scientia quae ex litte- 
ris percipitur; cneTHaa k. codex (accept! et 
expensi— npprxo^a h paexo^a), rationes, tabu- 
lae; 3apBiTBca b'b K-ra cm. 3apBiBaTBca; pac- 

KpHBaTB K. CM. paCKpBIBaTB; 3aiIHCBIBaTB BT> 

k. cm. bhochtb 1. KHHrone^aTaHie *ars 
typographica. KHnronenaTHH ::: officina ty- 
pographica. KHHronpo^aBer;i bibliopola; 
librarius; librorum venditor. KHaroxpaHH- 
jrame cm. ORGjrioxeKa. EHnace^Ea libellus. 
KHHacKa 1) yMemwum. libellus. 2)— KHHra 
cm. KHHra. Khh3khbih, Hanp. k. niKa(J) r B ar- 
marium librorum; k. a3BiKi> *sermo accuratus 
et politus, quo in scriptis utuntur; oratio ac- 
curata et polita; k. yqeHocTB *scientia, rerum 
quae ex (solis) libris comparatur; b'b cBa3H 
pi^H h npocTO litterae; k. ToproBja *mer- 
catura libraria; k. jraBKa (taberna) libraria. 

KHHay deorsum. 

KHyTt lora (n.pl.); flagrum, flagellum (nieTB). 

KHarHHa princeps femina; coniux he uxor 
principis (mena KHa3a); b-b csa3H pi^n h 
npocxo princeps (fern.). KMseecKiii nocpe^;. 
gen. principis hjth principum; aulicus (npn- 
Ha^Jieman^iH k^ KHaatecKOMy ^Bopy) hih gen, 
aulae;^=npnj[H^HBiI, cooTB&TCTByioniii KHa3io 
principe dignus; quod decet principem. Kha:- 
seKs regulus, tetrarches. Khjj3b princeps. 

Ko npedA. cm. m>. 

KodBiJia, — jEHn;a equa. 

KoBapHBiH malitiosus, dolosus, fraudulentus, 
insidiosus; k. nocTynoKi fraus. kdv. malitiose, 
dolose, dolo; per fraudem, fraude, fraudulen- 
ter, insidiose, ex insidiis, per insidias. Ko- 
fi apcTBo malitiosa astutia, malitia, fraudu- 
lentia, dolus; = oGMaHt fraus. 

KosaTB tundere (ferrum); procudere (gladium); 
Boo6me, .HsroTOBJiaTB fabricari (gladium, ful- 
mina), facere (gladium). 

KosepKaTB cjioBa verba corrupte pronuntiare; 
os in peregrinum sonum corrumpere. 

Kosepx vestis stragula; stragulum; peripetas- 
ma; peristroma; tapete. 

Kobhib trulla. 

KOBBI, CTpOHTB K. CM. K03HH. 

Korfl;a 1) uapn>u. — bb KaKoe BpeMa? quando? 
quo tempore? k. KOH^inca axa 6opB6a? qui 
finis erit certaminis? k. -HH6y^B, k. -jth6o 
aliquando, quando; unquam; ullo tempore; 
k.-to cm. o^HajKtfLi. 2) cow3% cum, ut, ubi , 
oS'B ynoTpe6j[eHiH bthxb coiosobb h o HaKao- 
HeHia npn hhxb cm. rpaMM ; bb to BpeMa 
k. quo tempore; cum; BCHKin pa3B k. quo- 
ties; cum; ubi; ut;=:nocirl Toro KaKB postqu- 
am; = ecjra cm. ecin; ^acxo nocpe^. partic.^ 
Hanp. k. JJioHHcil 6bijib H3rHaHB H3B Cnpa- 
Ky3B, ohb hphSbutb... Dionysius Syracusis 
expulsus venit...; jrateuy mbi He b^phmb, saate 
k. ohb roBopsTB npaB^y mendaci homini ne 
verum quidem dicenti credere solemus; k. 
rpeMHXB DnHTepB love tonante; k. Bee 6bijio 
npnroioBjieHO, ohb oxnpaBMca omnibus rebus 
comparatis profectus est. 



KoroTB. 



KojiIiho. 



147 



>rOTB unguis (nxuirb h 3BX>peii); nepeu. no- 

nacTfc bt> Hbii k. in manus alcis venire. 
-rat nonnullis hjh aliquot locis;=H3pi^Ka, 
. jtocpe^. rarus, Hanp. rari apparebant Koe-rxfj 
.BoaBJiiaHCb. Koe-KaKi ^.laxb hxo cm. He- 
. ftpeatHo; k. nepe6iiBaxbca, nepeMoraxbca vi- 
4am inopem colere, parce ac duriter vivere, 
^"^4arb hho. vitam tolerare, propagare alqa re. 
* Eoe-^TO quaedam (n. pL)\ si ffMiio xefrfc k. 
.CKa3axb habeo quod tibi dicam. 

>»a 1) Ha Tiif cutis (ooji-Be xoHKaa h hehc- 
Has k. mjnm h 3KHB0XHbix r b, a xaKace Mar- 
khxx> pacTemfi); corium (Sojiie xoacxaa n 
'|,jKecTKaH Koaca jkhboxhhxt* it pacxemfi); tergus 
:,(xoj[CTafl k. atHBOTHaro); callus, callum (mecx- 
Kaa, M030iHCTaa k. Ha pyicaxx. u Horaxx., 
< TaKme k. HiKoxopHXT. ujio^obi,, Hanp. ado- 
uvKOBi). 2) k. CHaxaa cx> mHBOTHaro pellis, 
tergus. 3) BbuiaaHHaa corium. Koraa- 
hhh e corio factus; corio consertus. Ko- 
aEeBHHKt coriarius KoscHija pellis, mem- 

brana; nio^ont cutis. 

Iobsl capra, capella. Koseji'h caper, hircus. 
Kosepon capricornus. Ko3in caprinus, 
hih nocpe^. gen. caprae, caprarum. Ko3Jie- 
hokt. haedus, MaaeHbKii haedulus. Ko3jeh- 
hbih hircinus, haedinus. 

>3hh dolus; fraus; fallacia; calumnia; insidiae; 
consilium dolosum hjiet clandestinum; cxponxb 
k. fallacias facere hjeh fingere; dolum parare, 
insidias parare, fraudem moliri; KOMy alcui 
dolum nectere, fallaciam in alqm intendere; 
clandestinis consiliis alqm oppugnare. 
lojz^oBaHie veneficium. KojiflosaTB *colere, 
exercere artes magicas. Koje^obctbo vene- 
ficium (npuroTOBieHie *iapx>); ars juh disci- 
plina magica. Kcuraynt veneficus, magus. 
Koji^yHBa venefica, maga. 
pOJEe6ame 1) 006. vacillatio, nutatio uih onu- 
cax. nocpeji;. raar. vacillare. 2) nepeu. incon- 
stantia; fluctuatio animorum; titubatio; 6e3x> 
BcaKaro K-Hia sine ulla dubitatione; nocpe^. 
non dubito quin. KoJte6aTt 1) coO. labefa- 
ctare; movere. 2) nepeu. labefactare (alcis fi- 
dem pretio; rem publicam); movere (alcis sen- 
tentiam); frangere (alqm); noKOireoaxb rocy- 
ftapcxBo bi> ocHOBamH concutere, labefactare 
hjth vexare rem publicam; statum rei publi- 
cae convellere. KojreGaTBcs 1) co6. labare 
(rpo3HTb na.neHieM'b); nutare; vacillare (ma- 
Taxbca). 2) nepeu. He ptmaxbca, dbixb Hepfc- 
mHTeibHbiM'b incertum esse, dubitare, in du- 
bio esse, (cratHie) dubitatione aestuare; hae- 
l sitare; fluctuare (inter spem metumque); pen- 
dere, nacxo cx» gen. animi, HicKoibKHX'b 
4Hnaxx> animis; He KOjre6jiacb sine dubitatio- 
ne, nulla interposita dubitatione: haud cun- 
ctanter, sine cunctatione. 
>jrecHnn,a currus; Soesaa essedum; xpiyM- 
4>ajibHafl currus triumphalis; Ha K-irfe curru 
vectus; in curru sedens. Kcureco rota; k. 
cnacxia rota fortunae. KoaecoBaTB Koro 
alcui crura frangere hjth suffringere. 
wea: orbita 

>jiB[HecTBeHHbiH multitudine , numero (no 
toJiimecTBy); cm. KaiecTBeHHbiu. KoJtH^e- 



ctbo magnitudo, modus (pecuniae), nu- 
merus, copia; t^ustutitas; ooibinoe k. ma- 
gnus numerus, multitudo; vis (ingens vis ho- 
minum; magna vis auri, argenti); b* 6ojn>- 
moMi> K-Bi multus; ^oBOJibHo oojibmoe k. Hero 
hh6. aliquot; k. iero ek6. ySaBjraeTca otb 
Hero alqd alqa re minuitur; ociaBmucb bb 
Ma.io»% k. (0 mj&xb, oco6 conaiaxi) ad 
paucos redacti; bt. npocojiiH', k. cjrora *men- 
sura, *qaantitas; cm. TaiWKe KanecxBo. 

KojikIh = a3BHTeibHbiH aculeatus (litterae 
niicbMo); asper (asperiores facetiae k-iuh 
ocxpoTbi). Adv. aspere, acerbe. 

Kojnrera cm. TOBapniui>. Koajteria: collegium.- 
KojureKiiifl: cm. coSpaHie 2. 

KojEOji;eii;t puteus. 

KojioKOJit campana. Kojtokojib^hkb tin- 
tinnabulum; k. 3BeHHTi. tinnit tintinuabulum. 

KootOHHCTB cm. nepeceieHeut. KojroHia co- 
lonia (KaKi. atHTeiu, xaK^ h mt.cto hmh 3aHa- 
Toe); ocHOBaTb K-Hiio r^i hh6., oinpaBSBB Ty- 
ii,a nepeceieHneB'b coloniam mittere in locum, 
coloniam mh colonos deducere in locum alqm; 
in loco collocare, condere hjeh constituere co- 
loniam. 

KojroHHa 1) ctoiS-l columna. 2) OTpajiB boh- 
CKa pars exercitus, manus; agmen (bt> noxo- 
•^b). KojiOHHaaa porticus. 

KojiopHTt color; apKifi, CBtarLiu nitor; col- 
lustrata (n. pi.) in picturis; npa^aib pina k. 
quasi colorare orationem. 

KojiocHTBca spicam concipere. 

KotfOCCaJIBHOCTB CM. TpOMa^HOCTb. KOJTOC- 

CajEBHBIH cm. rpoMa^Hbift. Kojloqc?> si- 
gnum peramplum et excelsum; simulacrum 
immani magnitudine; colossus; statua colossica. 
KojEoct spica; BiHOK'b mi* K-cbeBt corona 
spicea. 

KOJTOTHTB CM- 0*HTb. 

Kojeotb 1) pungere, compungere (alqm); cm. 
3aKajrbiBaTb. 2) = pacKaibisaTb findere, difiin- 
dere; caecfere (ligna). 3) 6e3,iuu. KOjeT^b bi> 
rpyflH pectus dolet, KOJieii. B'b 6oKy latera 
punguntur hjih dolent. 4) nepeu. hto hh6. 
KOMy na3a KOJieTi* alqd invisum me odiosum 
est alcui, pungit alqm. KoaoTBca 1) pacKa- 
abiBaTbca findi; diffindi. 2) 06b nrjiHCTbix^ 
pacTeniaxi> pungere. 

KojraaHs pharetra. 

Kojit palus; vallus (noiuca^uHa); stipes (ctboji^ 
AepeBa); sudes (MeHMnnxfc pasMipoBi, o6^i- 
aaHHbifi). 

KoJiBiSejEB cunae; cunabula (pL, u nepeu.); 
incunabula (pi., u nepeu., Hanp. inc. doctri- 
nae); &wra. bi, k-jih puer vagiens (coo. Kpu- 
Hamin); cb caMoi k. a primis cunabulis; inde 
ab incunabulis; Aohhm, k. Hays-b Athenae, 
doctrinarum inventrices. 

KozBtxaTB agitare, movere . KojrBixaTBca 
agitari, moveri. 

Kojtbh;o (Ha najibi^i) anulus; k. Koib^yrn ha- 
mus; k. BOKpyri, cojiHua, iyHH orbis, corona 
solis, lunae. KojEBTyra lorica sertaj conser- 
ta hamis. 

Koji:bho 1) genu; ctohtb Ha K-Haxt genibus 
niti hjih nixum esse; npemiOEHTb k. genua 

aO* 



148 



KOJIK^iH. 



KoHen^. 



flectere, submittere, npca;* k&mb genua " po- 
nere alcui; nacxB, 6pocaTbca Ha k-hh in ge- 
nua procumbere, npe,a^ kbmb, accidere geni- 
bus alcis, procumbere ad genua alcis, yMoxaa 
prosternere se et supplicare alcui, taroroBia 
attingere genua alcis; humi procumbentem 
alqm venerari e npocxo venerari alqm; ony- 
cxnxbca Ha k-hh poplitibus se excipere; Jie- 
saxb npejr^ kbmb Ha K-HaxB ad genua alcis 
iacere, yMonaa alcui supplicem esse; 'Ha k- 
HaxB genibus nixus. 2) = noKOJi'b , Hie, nieMH 
cm. 3th cjEOBa. KojrijHonpeKjioHeHie ge- 
nua flexa hjih curvata. 

KojrKraii aculeatus, spinosus. Kojrio^Ka acu- 
leus; spina (mnnB) 

KoMaH^a 1) = HaiajibCTBo, cm. sto cji. 2) ot- 
paiTB manus. KoMan^HpoBKa legatio. 
KoiaaH^Hpi. cm. Ha^aibHHKft. KoMaHa;o- 
Bame cm. Ha'iaibCTBo. KoMaHjioBaTB cm. 
HanaiBCTBOBaTb. 

KoMapt culex, 

KomefliaHTx histrio; cm. xaoce aKxepB. Ko- 
Mejjia comoedia; fabula; npe,ncxaBHXb, no- 
CTaBHTb, pa3birpaib k-^;ieo fabulam agere. 

KoMeH^aHTi, oeitb k~xomb ropoija urbi prae- 
esse zia praefectum esse. 

KoMeTa stella crinita (quam Graeci xojxtjttjv 
vocant); fcometes. 

Eomhki. 1) co^EHHTejib KOMejqfi (poeta) comi- 
cus; comoediarum scriptor. 2) KOMii^ecKia aK- 
xepB actor comoediarum hih comicus, h npo- 
cto comicus; comoedus. 

KoMHccapt curator. KoMHCcia: 1) ~nopy- 
^eme, cm. axo ex 2) coopame jihitb, H36paH- 
hhxb jijlsl odcyatJieHiH, pa3CMOxptma KaKero 
hho\ &im arbitri; k. H3B £ByxB, xpexb *ue- 
hobb duumviri, triumviri. 

KoMHn,in comitia (n. pl)\ k. aia BbiSopa koh- 
cvjiobb comitia consulum, comitia consularia, 
xpnoyHOBB comitia tribunitia, xth BbiSopa 
n;apii comitia regi creando. 

KoMH^ecEin I) co6. comicus. 2) cm$hihoh 
ridiculus. Adv. 1) cornice. 2) ridicule. 

KoMMeHTapii: ~ xoiKOBanie interpretatio ; 
enarratio; 3anncKH commentarius (o6hkh. 
pi.), KoaiMeHTaTopi interpres; enarrator; 
fcommentator. 

KoMMyHH3Mx aequatio bonorum hjih patri- 
moniorum; aequata bona hjih patrimonia; 
y hhxb 6bijtb, rocno^cTBOBaib k. omnia 
communia et indivisa omnibus erant, ve- 
lut unum cunctis patrimonium esset; BBe- 
cth k. fundos aequabiliter inter omnes divi- 
dere et aequato patrimonio neminem poten- 
tiorem altero reddere. KoMMyHHKania cm. 
CGoSmeaie. 

KoMHaTa conclave; cubiculum (jua oiAuxa, 
cnaibna). 

KoMOKt globus; glaeba (rjmda 3eMjra). 

KoMnaHioHi, socius; consors hih rei pecunia- 
riae socius. KoMnaHia societas, socii. 

KoMneTeHTHocTB ius, auctoritas. KoMne- 
TeHTHEiH iustus, legitimus, idoneus (iudex). 

KoMHHjraTop , B qui Jibrum ex alieno libro 
(aliorum hjih ex alienis libris) componit, con- 
gerit. KoMnHJumiff liber ex alieno libro 



(aliorum mra ex alienis libris) compositus, 
congestus. 

KoMnjEHMeHTt verba honorifica; verborum ho- 
nos; (nycTHH caoBa, (J»pa3H) inania verba; 
verba; ictatTb, roBopnxB KOMy k-th laudare 
hjih honorificis verbis prosequi alqm. 

Komb massa; globus (KpyrjibiK); glaeba (r.iBio'a 
3eMJrn). 

Kohboh praesidium; custodia; hojtb K-eMB cum 
praesidio, cum custodibus. KoHBoapoBaTB 
praesidio mh custodiae esse alcui; Quia oKa- 
3aHia no^eia) prosequi alqm. 

KoHeKi. 1) eculeus. 2) rpeSenb kpobjih culmen 
domus hjih aedium. 3) nepeu. = m>a. jih5o 
oxoTa, cipacTb res qua aliquis maxime dele- 
ctatur: deliciae; y BcaKaro cboh k. trahit sua 
quemque voluptas (Verg.). 

KoHeBt* 1) finis (bb npoTHBonox kb Ha^aay); 
terminus (npe^ijiB, rj^t hto hh6. ^oiacHO koh- 
^KTbca, Hanp. senectutis, vitae); pars extre- 
ma hjih ultima, postrema, summa v ima, ^acTO 
TaKate o^hhmb npnjiaraT. extremus, ultimus, 
nanp. k. nncBMa extrema epistula; bb K-i^i 
KHarH extremo, in extremo, postremo libro 
(fin fine libri, epistulae, fad calcem libri. 
epistulae); bb k-dJ ro#a extremo anno hjih 
in exitu anni, exeunte hjih vertente anno; bb 
k-h;b jTEia aestate extrema, uomth bb k-b;b 
jiBTa affecta iam prope aestate, bb caMOMB 
K-ni'B JiBia aestate iam exacta; na k-e$ CBiTa 
in ultimis terris; cb Hanaia jto K-na cm. Ha- 
^iaio:=: HCXOJI.B, KB KOTOpOMy hto hh6. npH- 
xo^axB exitus (orationis, anni, vitae); r=pe- 
3yjibTaTB eventus; k. pb^ih, nncbMa = 3a- 
KJimeme clausula; z= MBpa, npe,nBJiB mo- 
dus, Hanp. pi3HB He ohjio K-n,a nullus modus 
hjih nullus finis caedibus fuit; k. hch3hh finis 
vitae, ffinis; exitus vitae; CMepxb decessus, 
obitus, mors; nora6eJib exitium vitae, exiti- 
um, interitus; npe^B k-mb, npa k-mb atH3HH 
(yMapaa) cum adventare mortem videret; 
moriens; OHcnaaTB, at^axb K-i^a ultima exspe- 
ctare; ^obo^htb ,a;o K-n;a, npaBoxaTb kb K-ny 
cm. KOH*iaTb; noioaKHTb k. ^eMy finire alqd, 
finem facere alcis rei (Cic.\ alcui rei; alcui 
rei finem imponere, afferre, constituere; di- 
rimere (nox proelium); ttbmb hh6. HaBcer^a 
nojioateHB k. bohhb bellum alqa re sublatum 
est et sepultum; ohh loibKo co CBoeio CMepTbio 
nojioJKHJiH k. 6htbb nullum ante pugnae fi- 
nem fecerunt quam morientes; npaxo^HTb, 
npn^HataxbCfl kb K-ny in exitu esse (annus, 
consulatus)., ad finem, exitum adduci; exire 
(indutiae); = Hcxom;aTbCff alqd mox con- 
sumptum erit hih non multum alcis rei s-u- 
perest; alqd deficit; Ewktb k. cm. KOHHaxbca; 
k. pi^H xaKOBB hie est exitus orationis; cni- 
mHTb kb K-n^y ad finem huh exitum prope- 
rare, alqa re defungi festinare; bb K-irfe 
k-h,obb in extremo; j;iio cb k-ibomb res con- 
fecta hjih absoluta, transacta, expedita est; 
k. Bx.H<iaeTB s^Jio exitus acta probat (Ovid.)\ 
2)^=ocxpie, nanp. Me^a mucro gladii. 3) = 
niiiB, cm. 3xo cjiobo; cm. xaKate hcxo^. 
KoHe^Ho 1) no^xBepatAaH sane, vero, qui- 
dem; k. TaKB ita vero; cb npoHiea videlicet., 



KoHHM:ecKlH. 



KopaSejiBHMH. 



149 



scilicet, nimirum, nempe; credo, opinor. 2) bb 
cmBCjfc ycTynHTeJibHOMt quidem (npaBxai; 
-. ho o^HaKO (oAHaKo ate)* quamquam ra 
etM — tamen, Hanp. oht> k. 6bub Goraxii, 
Kj^Haico ace ycxynajrb bx> 6oraxcxBB opaxy 
jjuamquam erat opulentus, tamen divitiis a 
tratre superabatur; ho k. at enim; k. He neque 
tfero, neque tamen h npocio nee. 

XoHxraecKin cm. KOHycoo6*pa3HBiH. 

StoHKpeTHHH sensibus subiectus (BemecxBeH- 

■j : huh ); finitus, definite, certus definitusque 

. (onpe^iieHHLiH)i k. noHJixie notio rei singu- 

Llaris. 

5toHHHn;a equitatus, copiae equestres; equites, 
h bb co6npax. cmbicjte eques; acies et turmae 
equitum; k. h nfcxoxa copiae equitum pedi- 
tumque mh equestres et pedestres, milites 
equitesque; equi virique; cayjKnxb bx> K-nfc 
equo merere. Kohhbih 1) kb kohio mh ko- 
hamb oTHocaiiiiftcii equi hjih equorum, equi- 
nus; k. pnexame, Sirx, curriculum equorum 
nuivi cursus equorum. equester, KaKB cocxH3a- 
Hie certamen equorum; bb iecxB Mapca 
equina (n. pi.). 2) — BepxoBofi, cHflHntffi 
Ha kohb equestris (statua) mh nocpes* gen. 
equitum. 

KoHonejiL cannabis. KoHomiaHBiii canna- 
binus. 

KoHcepBaTHBHHH bonus (ratio — npHHiranB); 
k. napxia boni. 

KoHCKili CM. KOHHBIH 1. 

KoHCKpHnu,ia cm. Ha6opB. 

KoHcyjrB consul; dBiBiniii k. vir consularis hih 
npocio consularis; k. npeflBiaynjaro rojia qui 
proximo anno consulatum gerebat-, komhuih 

.OH BBlOopa K-JIOBB CM. KOMHUIh; 3aHHMaXb 

AOJi&hocxb K-jra consulatum gerere. Koh- 
cyjEBCKin consularis (exercitus). KoHcyjiB- 
ctbo consulatus; bb k. MeccaiBi 11 IlB30Ha 
Messala et Pisone consulibus. 
KoHTHHreHTt certus numerus militum, qui 
imperatus est, bx> cbji3h pT>*iii n npocio cer- 
tus ixjlk- constitutus numerus militum; Ha3Ha- 

HHTB, yCTaHOBHTB K. JXJL8. KaSKflOH 06m.HHBI 

quantum quaeque ciyitas militum mittat con- 
stituere. 

KoHTHHeHTt (terra) continens. 

KoHTpaKTt pactum, pactio; conventum; no 
K-iy ex pacto hjih convento. 

KoHTpacT^ dissimilitudinum coniunctio, com- 
paratio; coutrarium; dive'rsitas (mira inter 
exercitum imperatoremque); dissimilitudo (mo- 
rum); conocTaBHTB hto pa^;n k. alqd cum alqa 
re confligere {Gic). 

KoHTpnOyi^ia stipendium; pecuniae impe- 
ratae; stipendium, quod victores victis impo- 
nere consuerunt; HajiaraTb k. Ha KaKyio hh6. 
cxpany regioni stipendium imponere; pecu- 
nias imperare; 3anjiaxHTb k. stipendium hjiu 
tributum pendere; oiKa3BiBaxbCfl 3aniaxaTB 
k. stipendium hjih de stipendio recusare. 

KoHycoo6pa3HMH *cono similis; *in coni 
formam redactus; k. ropa *mons in coni mo- 
dum erectus um fastigatus. KoHyct conus. 

KoH^eTH bellaria (w. ph). 

KontfcepeHijia cm. coB&naHie. 



KoH(J)HCKari;ia confiscatio (bb nojB3y HMrie- 
paTopCKon Ka3HH); publicatio (bb no;iB3y ro- 
cy^apcTBa). KoH^HCKOBaTt confiscare, in 
fiscum redigere*, publicare, in publicum ad- 
dicere; pa3Hnny cm. uojcb cjiob. KOH^HCKania. 

KoHmepTx symphonia; concentus, (BOKajibHtra 
h HHCTpyMeHTajibHtin) cantus vocum et ner- 
vorum ac tibiarum: 

KoH^aTB = noioatHTB KOHent ^eMy cm. ko- 
Hen's l;^npaBecTH k^ Konny, ^oboji;htb so 
KOHna ad flnem perducere hih ad exitum 
adducere alqd; peragere (partes suas — cbok) 
poib), conficere, perflcere, transigere, persequi, 
exsequi; (mhphbimi nyTeMi yjoatHTb ^to hh6.) 
componere alqd, kohhhtb, Okohhhtb ^bjio cm. 
sfeio 1; k. Bonny cm. BOHHa; k. 3KH3HB vitam 
flnire, vita excedere, diem supremum obire, 
mori; xarcb koh^imx. ohx. talem vitae exitum 
babuit: k. pt^b, hhcbmo cm. 3a&iKmTB 3. 
KoH^aTBca = npaxo^nxb kx> KOHny cm. ko- 
HeirB 1; finiri, finem habere, capere; exitum 
■habere; finis est hih fit alcis rei; terminari 
(b'b mbcxhomx, oTHOineHin); evenire (alcui 
bene , prospere); eventum habere (hm^tb 
bcxo^xO; tolli, deleri, exstingui; *temt> sto 
kohmhxca? quorsum id cadet mh evadet? co 
oiepxbio nee KOH^aexcii omnia morte delen- 
tur; pfe^b KOH^aexca xtMx., cx> *iero Hanaaacb 
unde orsa est, in eodem terminatur oratio. 
KoH^raHa cm. CMepib. 

Kohb cm. loma^b. Kohiox'l agaso. Ko- 
HBDniHa stabulum. 

KonaHie fossio, fossura; onucaxb nar. Ko- 
naTt cm. pbixb. 

KonefimHEt hastatus. 

KonHTB servare, reservare; reponere, seponere. 

Konia exemplar (k. 3aMiHflK)m;a > a opnTHHai'b), 
exemplum (epistulae, litterarum); b3hxb k. 
cb Hero alqd exscribere, describere, trans- 
scribere. 

Kohthtb fumigare; fumo siccare (cyinuxB no- 
cpe^. ji,BiMa) 

Kohbito ungula. 

KonBe hasta, lancea. KonBenocei^i hasta- 
tus. 

Kopa cortex. 

KopaGejiBHtiH navalis; k. Jiicx. materia na- 
valis; trabes mh arbores navales; k. cHacxH 
armamenta (n. pi.)] k. rpy3x» onus navis; k. 
n^oxHHKx. faber navalis. KopaGaeBjiaflfc- 
jieB^B dominus navis; navicularius. Kopa- 
6jieKpynieHie cm. Kpymenie. KopaGore- 
CTpoeme onncaxb nocpes. aedificare naves. 
KopadjiHK'B navicula; navigium parvulum; 
MajieHbKaa 6apKa lenunculus. Kopa6jiB na- 
vis; navigium (BcaKoe cyjiHO, KaKoro Sbi^poAa 

OHO HH OBIJIO); BOeHHBIH K. CM. BOeHHBIH (B^ 

kohuxj); xpaHcnopxHBin k. navis oneraria; 
ipexBecejrBHbift (bx> xpn paji,a Becejrb) navis 
triremis, h npocxo triremis; ocHacxiixB k, cm. 
ocHamaxb; BBixacKHBaxb k. Ha 6eperi» navem 
subducere; cnycKaTb na Bosy navem dedu- 
cere; cidb Ha k. (navem) conscendere; navi- 
gationi se committere; npnSbixB Ha k-jtb navi 
hih navibus venire hih advehi; npaBHXB 
K-ieMx» cm. npaBHXB. 



150 



Kopajmt. 



KopblCTHBlfi. 



Kopajurt coralium. 

KopeHHon = ochobhoh, nepBoSbrxHufi, Hanp. 
k. 3aK0Ht lex prima hih princeps; xaoie no- 
cpea. fandamenta (naturae); k. acHxejm qui 
nati sunt in alqa terra; k. cjiobo, Kant rpaM- 
MaxiraecKiii xepMHHX. vocabulum primitivum 
hih principale; k. oiorx> *syllaba primitiva. 
KopeHB \)cofi. radix. 2) nepen. stirps (om- 
nium malorum), fons, causa; materia; c&Kop- 
Hean. (co6. n nepen.) radicitus, stirpitus; ci> 
KopHeMi. BLipnaxb ^to (nepen.) cm. HCKope- 
hatb; nycKaxb Kopna co6. radicem agere, ca- 
pere, nepen. radices agere; nydoKo nycxnxb 
k. penitus immittere radices, nepen. altissi- 
mis radicibus detixum esse, penitus haerere 
in animo alcis; *rro hho. ecxb k. *iero xaKHte 
alqd ex alqa re nascitur, gignitur, exsistit; 
proficiscitur ab alqa re; cicynocxb k. scaKaro 
3jra ex avaritia omnia scelera et maleficia 
gignuntur, avaritia omnia vitia habet. 

Kop3HHa corbis; flscina. (niexeHaa H3x> npyxb- 
eBi), canistrum (ocoo. H3x>-no,n;T> xjit6a); ca- 
lathus (xjlx inepcxrr, ii;bt>xobi>); qualus hik 
qualum (ynoxpefeiBmaaca oco6. bt> ceabCKOMi. 
xo3AHCTBi); sporta (k. mh. hockh). Kop3HH- 
i Ka, — HoiKa corbula; fiscella; quasillus; spor- 
tula. 

KopHTL KOrO 3a ^T0 CM. VKOpflTb. 

KopH(J)eH, rjtaBa, saatHMinee jehd;o npn *ieMX» 
caput, princeps, dux, auctor alcis rei; caintin 
Bti.naiom.iHCfl, bkahuh bt> *ieMX> hh6. magister 
alcis rei; peritissimus alcis rei, antistes, prin- 
ceps alcis rei; auctor (dicendi). 

KopHrj,a cinnamum, cinnamomum. Kopn*i- 
HeBui: fuscus. 

Kopna (uwROB-b) cutis. 

KopMa puppis. 

KopMHJiHi^a nutrix. 

KopMHjio nepen. k. npaBjema, rocyiapcxBa 
gubernacula (n. pi.) rei publicae oh civita- 
tis, imperii; cm. xaote 6pa3Aa. 

KopMHTejiB altor; educator; onHcaxeibHo. 
Kophhtb 1) ,a;aBaxb namy, nnxaxb pabulum 
oh cibum praebere (bestiae, alcui); pascere 
alqm; nutrire (equos); *ix>mx> pascere, alere 
alqa re; edendum dare alcui alqd (bx> o^homx. 
xaieoMx. hh6. ciyqat); k. MJiajjeHua rpyjtbio 
infanti mammam dare ok praebere. 2) = 
c o a e p at a x b , cm. ax. oar.; moa pa6oxa 
KopMHTi* MeHfl artificio meo me tueor. Kop- 
MHTtca alere se, *vitam sustentare (alqa 
re). KopMJieHie pastio hjih narojiaMH. 

KoparoiH gubernator, rector navis. 

KopM-B pastus (Booome); cibus (mnna hchbox- 
HLix'b); cibaria (n.pl.); pabulum c<j)ypaatx>); 
cm. xanate <J)ypaiKi>. 

Kopo6sa, — 6o*nca arcula, cistula, capsula. 

Kopo6t CM. KOp3HHa. 

KopoBa vacca; bos femina, bi. cba3ti pi^ra h 

npocxo bos; MOJioflaii k. iuvenca. KopoBiH 

vaccinus. 
KopoKaTHija sepia; lolligo. 
KopojieBa, KopoaesirTt, KopojieBCKiH, ko- 

POjeb cm. n;apHn;a, ijapeBOTb, uapcKift, napb. 
Kopona 1) roaoBHoe yKpamenie, Kain> 

3HaKt BiacxH insigne (regium) capitis, insigne 



regium; y bocxo*ihhxx> Hapo^oBx* roioBHaa 
noBA3Ka, nepeme^maa h kx, pHMjnraaMB dia- 
dema (axo cjobo ci^yexx. ynoxpeSjuixs, ecaa 
pi^b n#erb o npaBHTeJEflxi Hamero speMeHa). 
2) uapcKaa Biacxb, n,. .hocxohhcxbo re- 
gnum, imperium, summa rerum; nomen regi- 
um (uapcKifi XHTy^b); = i^apcxBo regnum; 
B03aoacnxb Ha Koro K-Hy cm. KopOHosaxb. Ko- 
poHaniia *sollemnia quibus rex diadema ac- 
cipit hih regnum auspicatur. KopoHOBaTL 
insigne regium vim diadema imponere capiti 
alcis; nepen. regnum kih diadema hih re- 
rum summam deferre ad alqm. 
KopoTaTL npeMH tempus, horas fallere (alqa 
re). KopOTKiii, KpaxKia brevis (KaKi. Bt 
npocxpaHCXBi, xaKi. h bo BpeMenu); contra- 
ctus (coKpam,eHHHH); astrictus (cacaxbift); exi- 
guus (HesHaqaxeibHbiu, Hedoibmoa); curtus 
(yKopo^eHHtifi, cjiHfflKOMx. k.); oqenb k. xaKate 
perbrevis; Kpaxqanmifi nyxb via compendiaria 
(cof). n nepen.); k. cjioxb syllaba brevis hih 
correpta; oco6. o pt^H h roBopjinTeM-b brevis; 
angustus (angusta et concisa oratio, a. et con- 
cisae disputationes); pressus (cataxbin); Sbixb 
KpaxKHMi breviter hiu paucis dicere, scribere; 
rem paucis absolvere; caMO BpeMH 3acxaBiflexi> 
MeHa 6bixb k-khmx» breviloquentem me tempus 
ipsum facit; *ixo6bi 6tixb K-KKMt^^Kopo^e cKa- 
3axb cm. kopoxko; o BpeMeHff brevis; Kpax- 
TiaitmiH jtenb dies brumalis; bruma; KpaT^afi- 
inaa Ho^b nox solstitialis; solstitium; bi> k- 
Koe BpeMH (BCKopt) brevi (tempore); k. .nyxt 
spiritus angustior; u. 3piHie cm. 6iH3opyKiS, 

6lH30pyKOCXb; K. 3HaK0MCXBO CM- 6JIH3KIM (OX- 

HomeHifl). Adv. breviter; arte, anguste (Ci&a- 
xo); breviter, paucis, praecise (bx. HeMHoraxx. 
ciOBaxx.); carptim, strictim (cjrerKa, noBepx- 
hocxho); presse, pressius (Kpaxso, ho onpejrjfe- 
jreimo); ^epntaib Koro k. alqm arte coercere, 
arte contenteque habere; exigue alcui sum- 
ptum praebere; k. 3Haxb Koro alqo hjh alcis 
amicitia uti; Kopo^e cKa3axb brevitatis causa; 
ut brevi comprehendam; ut paucis comple- 
ctar; ne longum faciam, ne longus sim, ut pau- 
cis dicam; ne multa hjih plura; = oj,HifMx» cjio- 
bomx. denique; quid multa yljlyl plura? quid 
quaeris? KopoTKOHoria brevibus cruribus. 

KopOTKOCTB 1) CM. KpaXKOCXb. 2)=6jIH3K0e 

3HaK0McxB0. K. bt> o6pam,eHiii familiaritas; 
usus familiaris. Kopone cm. KopoxKiu (adv.). 

Kopnopar^ia: corpus; collegium (pontificum, 
augurum, mercatorum); societas. Kopnyc* 
(Hacxb apMhi) manus, exercitus, pars exerci- 
tus, copiarum agmen (bo BpeMa Mapma); pa3- 
jrjfcunxb bohcko na xpn k. exercitum trifariam 
dividere. 

KoppecnoHfleH^a cm. nepenHCKa. 

KopCapX CM. paSOOHHUKX. (MOpCKOH). 

Kop^HTt = CBo^uxb contrahere (membra, col- 
lum). Kop^HTtca (cyjiopomHo) contrabi. 

Kop^Ma caupona; cauponula. Kop^Mapt 
caupo. 

KopmyHt vultur, vulturius. 

KoptlCTHMH 1) CM. K0pblCX0J[K)6HBBIH. 2) CM, 

Bbiro^HbiH. KopucTOjnoSHBHE lucri hjih 
quaestus cupidus; = ata^Hbia avarus, sordi- 



Koca. 



:\ 



Kpafi. 



151 



dus; (cja6te) quaestuosus. KopucTOJuoSie 
v lucri hjeh quaestus studium hjih cupiditas; cu- 
piditas, aviditas, = ataji;H0CTb avaritia. Ko- 
ptiCTt 1) cm. KopticTOJttoGie. 2) cm. BLiro^a, 
6apBimB. 

£ JCoca 1) jmHHHaa oxMeab, BbiijaBmaiicfl oxb 
,\ 6epera lingula. 2) opy,a,ie falx. KocapB 1) 
& ■■- xocflmiH cbho messor. 2) kocoh HoatB falx. 

KocBeHHtin 1) cofr obliquus; k. HanpaBieme 
fgi declinatio. 2) nepeu. quod circuitione qua- 
dam huh per ambages fit; k. o6pa30MB cm. 
KOCBeHHo; k. piMb oratio obliqua; k. na^eact 
1^ casus obliquus. Adv. 1) co6. bb kocbchhomb 
HanpaBJiemH oblique, in obliquum, ex obliquo. 
2) nepeu. circuitione quadam; per ambages. 
; Kochtb 1) no^pt3aTb xpaBy, xjtb6b metere 
(6e3B jiohojih.); demetere (fructus, frumenta). 
J,.- 2) k. rjra3a limis hjih perversis oculis esse. 
|;JCocMa villus. KocMaTtra villosus. 
I KocMorpacfria: descriptio mundi. Kocmoieo- 
jehtb mundanus, totius mundi incola et ci- 
vis; civis totius mundi. 
£ JCocHoasHraocTB car. 3aHKame. Kocho- 
aauiHHH cm. aaiTKa. 
KocHyTBca cm. Kacaxbca. 
Koch'etb bb neMB manere, permanere, perse- 
verare in alqa re (in errore); k. bb HeBBace- 
cxbb 1 omnium rerum inscium et rudem esse. 
Kocorop^ deiectus; locus declivis, acclivis, 
proclivis; Kpyxofi k. locus praeruptus; jim 
Bxojjflinaro ascensus arduus. Kocoh 1) obli- 
quus. 2) — Kocooa3tifi strabo; o rjia3axB li- 
mus; perversus. 
3£ocTeo6pa3HLra osseus; ossi similis. 
KocTepx strues lignorum; ijih coataceHia ^ejio- 
B&ta rogus; CMepTb iia Kocxpi mors igne hjih 
flamma alcui illata; npnroBopHTb Koro kb 
co»ateHiio Ha Kocipi *ad rogum damnare 
alqm; yMepeTb Ha K-pfc igne cremari, necari; 
rogum ascendere 
KocTO^iKa (bb HtKoxopbixB iuiojjaxB) nucleus; 

OS. 

Koctbijeb baculum, 

Koctb 1) os; ptidbii spina piscis; ciOHOBaji *. 
ebur; H3B cjiohoboh k-th eburneus, ex ebore 
factus; kocth yMepuiHXB ossa. 2) HrpaabHan 
k. talus (cb neTbipexB ctopohb odo3HaHeHHafl 
o*ncaMn); tessera (cb mecTH ctopohb oGo3Ha- 
qeHHaa o^KaMH); nrpa bb kocth cm. Hrpa; 
HrpaTb bb k. cm. arpaTb. 

Koctiomb habitus (o6*M*raafl ojieayja, Hanp. 
Persicus, habitu Romano); cultus, vestitus, 
ornatus (niaxbe). 

Koctshoh osseus. 

Kocskb ,a,BepHOH postis. 

KoTejcB ahenum; Ha TpexB HoatKaxB cortina. 
KoxjEOBHHa (^ojEHHa oKpyateiiHafl ropaMH) 
convallis. 

KoTOMKa mantica. 

Kotophh 1) mbcxohm. othocht. qui, quae, 
quod; k. HH6yAb, k. 6li hh quicunque; utercun- 
que (H3B otxb). 2) mbcxohm. BonpocHT. 
quis hjih qui (cm. rpaMM.); k. H3B AByxB? uter? 

KoiypH*B cothurnus. 

Ko^eBaxB sine tecto ac sede (sedibus) passim 
vagum esse. Ko^eBOH, Hanp. Hapojrb cm. 



KoqeBniKKt; k. atH3HB *nomadum vita, vita 
instabilis; Becin k. acH3Hb cm. KoiesaTB. 
Ko^esuxHEB nomas; pL nomades hjih vagae 
gentes; homines sine tectis ac sedibus. pas- 
sim vagi. 

KoneHluiBiH rigens, rigidus; (6e3*iyBCTBeH- 
heih) torpens, torpidus. Ko^eHime rigor; 
torpor; stupor. KoneHtTB obrigescere. ri- 
gere coepisse (frigore); A^aTbea 6e3^yB- 
CTBeHHtiMB torpescere, obtorpescere. 

Koma^il felinus. 

KoinejieKt Boo6uie sacculus; .pa ^eHer^ mar- 
supium, sacciperium, crumena, sacculus num- 
morum. 

Kome^ifi cm. KomaHifi. KomKa felis. 

KomyHCTBOBaTB res divinas deridere. Ko- 
myHt qui res divinas deridet; contemptor 
dei fjih religionum. 

EpaB^iH qui pocula ministrat alcui; a cyatbo 
mh a potione (t. e. servus hih puer). 

KpaeyrojEBHBiH KaMeHb lapis angularis. 

Kpaaca furtum; coBepniaTb K-aty furtum face- 
re; K-acH h rpa6eatH Ha jtoporaxB h bb ox- 

KpBITOM'b HOlt, BB TOpOJUaXB H XpaMEXB iti- 

nerum atque agrorum, oppidorum et fanorum 
furta et latrocinia. 
Kpan 1) co6. margo; ora; k. cocy,a;a xaKace 
labrum; KaHMa niaTbfl limbus; Tenb ^epe3B 
k. cm. tqhl 1. 2) nepeu. a) k. CB^xa cm. 
cb^tb 2; Ha k-h) rpo6a cuius aetas morti pro- 
pior est; moriens, moribundus; periculo mor- 
tis extremo; 6sixb Ha k-io rn^eiH in summo 
discrimine esse hih versari; yBJie^b, npKBe- 
cxh Ha k. nornoejiH ad ultimum discrimen 
adducere, cbohmh coBtxaMH rocy^apcTBO suis 
consiliis rem publicam profligare. b) := 
cxpaHa, 3eMiK, po^hoh k. patrium solum; 
patria; ^yatia Kpaa terrae externae h.hh re- 
motiores, longinquiores; gentes externae hie 
exterae; bb lyatia k., bb qyacnxB k. peregre 
(habitare, abire); nyxeniecxBOBaxb no qymsMB 
k. peragrare terras . externas. KpaHHin 
extremus, ultimus (h nepeu.), postremus 
(caMbift 3a^Hin); nepeu. summus (periculum), 
maximus (egestas, inopia); k. i$Ha minimum 
pretium; k. cpoKB dies ultimus; nojtBepraTbca 
k. onacHOCTH in ultimum discrimen adduci; 
in summum periculum vocari; k. Hya^a, 06- 
cxoaxejibcxBa, noJioateHie summa inopia, ino- 
pia omnium rerum, summae angustiae; ex- 
trema res; extrema hjih ultima {n. pl.)\ hc- 
nbixaxB k. cpe^CTBO, npH6irHyxb kb k. cpe.it- 
cxBy extremum auxilium experiri, ad ultima 
auxilia descendere; bb k. cJiy^aB si nimia 
necessitas urget; no KHeS Mipt cm. MBpa. 
Adv. summe, quam hjih vel maxime; k. jko- 
6e3HbiH summe officiosus (in alqm); HacTo 
npeBoexo^Horo CTeneubio, kb Koxopofi ^xa 
ycHieniH MoatHO ein,e npnSaBHXB Ionge hjeh 
vel maxime; HHor^a nocpeji;. abvxb cehohh- 
mobb, Hanp. k. ocxpoyMHO acute arguteque. 
KpaHHOCTB 1) (npoTHBonojioatHocxb) res 
diversissima; jho6hxb k-cth contraria sequi; 
BAaBaTbca bb k-cth modum transire, exce- 
dere; nimis vehementem esse in utramque 
partem; plus minusve facere; *ito HaxosaTca: 



352 



KpaMOJia. 



Meac#y aByMfl k. quod est inter nimium et 
parum. i:)=KpaHHaa Hyaena cm. Kpafi- 
Hiif; = KpaflsaH onacHoexb summum discri- 
men; aoBecxn ^o k. rem in ultimum discri- 
men hjth periculum deducere; xbno ^oniio £0 
k. ad extremum perventnm est; res est ad 
extremum perducta casum; ultimum discri- 
men adest; ao TtpaiHOCxa cm. KpaHHifr (adv.). 

KpaMOjra, KpaaioaBHHKB cm. Mflxeatx., mh- 
xeatHHKx.. 

Kparrasa urtica. 

Kpaniraa macula; cx» k-mh maculis variatus, 
maculosus; punctis distinctus. 

Kpaca cm. KpacoTa, yKpameme: k. khocth 
forma insignis et florentissima aetas. Kpa- 
caBeiix homo formosus. Kpacasnna. mu- 
lier (virgo, puella) formosa bjih forma egre- 
gia, excellenti, puichra facie insignis, forma 
excellens; cnjibHfce mulier (virgo, puella) mirae 
pulchritudinis. KpacHBun pulcher (piier, 
urbs, forma; quid aspectu pulchrius?); — 
npHBjeKaTeibHHH, raiBifi, mbjiobhahbih venu- 
stus; = co BKycoMi elegans; — 6jiarooopa3- 
bbih, CTaTHBift formosus (o jran;axx>); = bfj;- 
hbih, 6pocaK>m,ificii bx. na3a no CBoeft Kpaci- 
boh HapyjKHocTH speciosus; mhibih bellus, o 
MicTHOCT.ax'B amoenus; k. npnpo^a naturae 
amoenitas; amoenitates locorum; k. cjrorx. 
oratio elegans; orationis elegantia; sermo ve- 
nustus. Adv. pulchre; venuste, belle; H3am,Ho 
eleganter, ornate (dicere, scribere). 

KpacHJTBmHK'B tingens; infector. KpacHTB 
1) noKpuBait KpacKOH) colorare (alqd), colo- 
rem inducere (alcui rei). 2) — yKpamaxb, cm. 
ax. oar. KpacKa 1) BemecxBo, aiyaamee 
kx> OKpamHBaHiio pigmentum. 2) pyMflHBifi: 
UBtxx. lana color; rubor; Bomaxb, npHBecxn 
Koro bt» k. ruborem afferre alcui. 

KpacHOBaTMH subruber; 6*bixb k-xbimx> subru- 
bere. 

KpacHop'feTiHBBiH disertus (o^apeHHBiH cno- 
co6Hocxbio BtipaacaxbCH hcho h onpeaxaeHHo); 
facundus (oAapeHHBiS cnocooHocxbio roBopnib 
npiaiHO h KpacHo); eloquens (y Koro xaiaHxi, 
KpacHoptMia pasBHi-b o6y*ieHieMX> h ncKyc- 
cibomx.)- Adv. diserte, facunde, eloquenter. 
KpacHopt^ie eloquentia (cm. KpacHop^H- 
bbih); KaKX. mckvccxbo ars loquendi hih orato- 
ria, rhetorica; (nio^oBHXocib) copia dicendi, 
orationis; jiobkocxb, ^apx. cuoBa facultas di- 
cendi; oratio (satis in eo erat orationis; bbi- 
pa3flreju>H0CTBj cnia pi™ vis dicendi; facun- 
dia; oSia^axb, oxjmaxbCii BeiHKHMi, K-nieMt 
multum valere mh posse dicendo; excellere 
dicendo; nocBaxnxb cefa k-hdo ad dicendum 
se conferre; y*nixb K-qiio dicendi praecepta tra- 
dere; yquxejit k-hIh rhetor, dicendi magister. 

KpacHoxa rubor. KpacHomeKiH "genis ru- 
bentibus. KpacHBiii ruber; CBx/rjio-KpacHBii, 
pbiacin rufus; aieixo-KpacHBiii, 30jroxHcxBii ru- 
tilus (^Ba nocjr£#HHxx> *iacxo h o Boaocaxx.); 
nypnypoBaro irBixa purpureus; Sbiib k-hbimx> 
rubere; ^iiaxbcn k-hbimt> cm. KpacHtxb. 
KpacH*ETL rubescere, oxi. cxH^a erube- 
scere; oxi> wo hh6. alqd alcui rubori est; 
noKpacH$Bx> rubore suffusus. 



KpHBH3Ha. 

KpacoBaTBca magnifice incedere hjeh se in- 
ferre (BaaiHO BBicxynaxb); se ostentare (xsa- 
cxjihbo) k. b-b 3oaoi* h nypuypi insignem 
auro et purpura conspici; o npe^Mexaxx* con- 
spicuum esse, omnes advertere. KpacoTa 
pulchritudo (corporis, verborum, virtutis); k. 
k SjiecK^ Heo^i species candorque caeli; oco6. 
ateHCKaa (npeaecxb) venustas; oco6. MyatcKaji 
dignitas; elegantia (H3.am;H0CXb); forma, spe- 
cies; amoenitas (npupojrjbi, MicraocxH); BHy- 
xpeHHAfl k., npeHMymecxBO virtus; Kpacoxbi 
pi^H ornamenta hjih veneres dicendi; flores 
verborum. 

KpacTB furari (ab alqo alqd, pecuniam ex 
templo); furto abigere; furtum facere (coBep- 
maxb Kpaaty, y Koro alcui); MeHte pi3K0 = 
xanKOMx. yHecxH surripere alcui, ab alqo alqd, 
auferre alqd ab alqo. Kpacrtca arrepere 
ad al^d, furtim accedere, succedere ad alqd* 

KpaTKin cm. KopoxKiu. KpaTKOBpeMeH- 
hoctb temporis brevitas; k. atH3HH cm. 
acH3Hb 1 ; = orpaHHiieHHocxb BpeMena tempo- 
ris exiguitas bjih angustiae. KpaTEOBpe- 
MeHHLiH brevis. KpaTKOcxt brevitas; Bpe- 
MeHH cm. KpaxKOBpeMeHHoexb; p$hh brevitas 
dicendi. 

KpeaTypa cm. xBapb. 

KpeflHTopi cm. 3auMo ( naBeni , b. KpeflHTt fi- 
des; #axb KOMy tixo,bx. k. credere alcui alqd. 

Kpeacepi navis vagans mari hjth praeter 
oram. 

KpeMeHB silex. 

KpeMJiB arx. 

Kpecjio (oQbiKHOBeHHte bx. pi. Kpecjra) sella, 
cathedra; KypyibCKoe sella curulis. 

KpecTBHu baptismus, baptisma {om%* vepneu), 
KpecxHTB baptizare (omit,. uepnJ). KpeeT^ 
crux; npHSnxb ko Kpecxy alqm cruci affigere 
hjif suffigere; in crucem agere hjih tollere 
alqm; rpo3HXb komv npn6sxb ko k. crucem 
alcui minari, minitari; CMepxb Ha Kpecxt poe- 
na crucis, bx> CB.S3H: pi^H h npocxo crux, 
supplicium servile (noxoMy ^xo y #peBHHXx> 
npnoHBaiH ko Kpecxy xojibKO pa6oBi>); k. Ha 
k. *in crucis speciem; in decussem hjih de- 
cusses. 

Kpecx&flHHHB agricola, agricultor, bx. cba3h 
pt^H h npocxo cultor, colonus (3eMie^BJiei^ , b); 
(homo) rusticus (ornacxn no saHiixiio, ox^a- 
cxn no rpy^ocxH bx» oSpaiueHin), agrestis 
(atHBymift bx» ^epeBHt, Heo6pa30BaHHBifi My- 
atHKi>, pB3^ie qiMi» rusticus); = atuxeib ^e- 
peBHH paganus; vicanus; Heo6pa30BaHHBie 
K-He homines agrestes; pnMCKie k. xaoce a- 
grestes Romani (Liv.). KpecTBaHcxin ru- 
sticus, agrestis (vita). KpecTBaHCTBo ru- 
stici universi. 

KpemeHie cm. Kpecx^HBi. 

KpHBHSHa flexus; anfractus (H3BHJiHHa, H3- 
th6x»); aduncitas (KpHmooopasHaa). Kpn- 
bhtb 1) co6. incurvare, inflectere (crnGaxb); 
distorquere, depravare (os), ducere (os). 
2) nepeu. k. Aymoio simulare hjih dissimu- 
lare. Kphboh curvus; incurvus, incurvatus 
(3arHyxBifi); aduncus (BHyxpb 3arHyxBifi); re- 
duncus (Hapyacy BBirHyxBifi); falcatus (cepno- 



*KpHKHyTB. 



KpoTKift. 



153 



bbjchbih); lunatus (ayHOo6pa3HBiH); pravus 
(HCKpHBJieHHBiH, KaK'B HeaocTaTOKt); obliquus 
(fcocofi); k. Horn crura distorta. Adv. oblique; 
nepeu. k. cynnTb perperam iudicare de alqa 
re. KpHBOHoriH varus; valgus. 

KpHKHyTB cm. Kpn^axb. KpiocyHB vocalissi- 

mus (HMiiomiH rpoMKifi rojtoci.); rabula (rop- 

' JiaHt fl6e^HHK-b); clamator. proclamator, la- 

trator (B3,a;opHBiH cTpan^iii, nioxoft- opai-op*). 

KpHKi, clamor; rpoMKift k. otb oojih, bi> 

' : [ rHtBi vociferatio, Taieae voces; k. B03HHKaio- 

; min npa ccopfc, 6paHb convicium; kphkh o,a;o- 

■ 6pekia, OAoSpHTeabHBie cm. o^oSpinejibHbiB; 
kphkh Hey^osojibCTBia, Heo^o6peHia acclama- 
tio adversa, h npodo acclamatio, ptace cla- 

. mores; pa^ocTHLiS k. cm. pa^ocTHbifi 2; ji.iT- 
ckih k. vagitus; opaHHbifi k. cm. GpaHHBifi 1; 
k. o noMOura vox opem hjth fidem implorans; 
imploratio; vox; vox quiritantium; pa3#ajicfl 
atajiooHBiH k. o noMonjK quiritatio facta est; 
no^Haxb k. clamorem edere, toll ere, cm. xaK- 
ace Kpn^aTL; no,a;iraMaexca k. clamor fit, oritur. 

KpHcxajuix crystallus; H3X> K-ia crystallinus; 
CBfauft, npo3pa^HBii Kani. k. (cieoo) vi- 
treus; pellucidus (liquores amnium, poculum). 

KpHTHKa *ars njrn res critica; *studia cri- 
tical cyataeme BooSine iudicium, censura; 
HciopH^ecKaa k. diiudicatio rerum (gestarum), 
factorum; no^BepraTBca k-k:b (o coHHHeHin) 
in arbitrium iudicantium (existimantium) ve- 
nire; noflBepraTbca cxporofi k-kb reprehendi. 
KpHTHKOBaTt iudicare, mo, Koro *censu- 
ram agere ma gerere alcis rei, alcis; — no- 
pauaxb vituperare, reprehendere alqd. KpH- 
thki. criticus; *artis criticae studiosus; iudex; 
existimator (pi. xaKace existimantes); expo- 
rts h a^bhbih k. Aristarchus, sjioh Zoilus. 
KpHTH^ecKin 1) "criticus; k. vmi> ingenium 
acutum. Adv. * critica ratione. *ad criticam 
rationem; more hiii e praeceptis criticorum 
hih artis criticae; k. pa3CMaxpHnaxB ^to con- 
siderare alqd. 2) — 3axpy,nHHxeiBHBiH\ 
onacHHH anceps, dubius, incertus; k. noio- 
aceme res dubiae hjth suspensae; discrimen. 

KpirsaTB clamare (alqd, triumpnuni, de alqa 
re; ex. ace. e. inf., ci ut); clamorem edere, 
tollere; proclamare cx> ace. c. inf.*, rpoMKo k. 
clamitare; bt> npaMoft pfrra: ad arma! clami- 
tans; bi> KocBeHH. pi^ra cb ace. c. inf\ aca- 
jooho quiritare; o iooxdmb cxpanqeMB pro- 
clamare, o naoxoMt opaxopi latrare; o hb- 
ckojibkhxb conclamare (cb aonojEHeH. h 6e3i. 
AonomeH.); bb nopBiB-B apocTH,_CTpacxH vo- 
ciferari (cb .nonoiHeH. h 6e3B AonoiHen.); k. 
npoTHBi* qero, rpoMKo B03paataxB reclamare; 
k. H30 Bcero ropja, bo secB rojocx. maxima 
voce clamare, altum clamorem tollere; cla- 
mitare; k., KpHKHyxb KOMy inclamare alqm; 
(npii3BiBaa) advocare alqm; k. bci-bax- KOMy 
clamore alqm insequi; k. «no6t,na!» victoriam 
conclamare; k. Ha Koro (= rpoMKo ,6paHHXb) 
increpare alqm. 
KpoBaBLin =: oKpoBaBJieHHBiH cruentus hjh 
crueutatus; sanguine respersus me oblitus; 
= cxoK)m;iH MHoro kpobh cruentus (victoria, 
annus); k. cpaateHie, 6oi cm. KpoBonpoiHT- 



hbih; k. Mecxb ultio (ct npH6aBjeHieMt, eczn 
xoro xpe6yeTi> acHocxb, cjiobx. necis, parri- 
cidii, mortis alcis); k. ^oatj^b imber sanguinis 
hih sanguineus; K-Baro nBBxa sanguineus. 

KpoBaTB lectus, lectulus. 

KpOBHHKa cm. Kama (kpobh). 

KpoBJia tectum; cm. KpoB^. 

KpOBHtiH consanguineus; consanguinitate pro- 
pinquus, sanguine coniunctus; k.' po^cxBeu- 
hhki.,— HHi^a consanguineus, consanguinea; k. 
Hyat^a cm. KpaHHin. KpOBomaAHOCTB san- 
guinis sitis, crudelitas, saevitia (mecTOKOCTb). 
KpOBoacaAHBiii sanguinarius; sanguinem si- 
tiens; sanguinis hih caedis avidus; obitb 
k-hbim'b sanguinem sitire; sanguinem petere; 
sanguine gaudere (HaxojiHXb y^OBoabCTBie m> 
npoiuxin kpobh). KpoBOMmeme cm. Kpo- 
BaBBift (Mecxb). KpQBOnpojiHTie caedes; 
npoH3BecTH k. Mesvuy rpaat,a;aHaMH caedem 
civium facere hjih edere; ^aate nodi^HxeiaMH 
oBaa^tio oxBpameHie npe,nx> pi3HeH h k. 
etiam victores sanguinis caedisque ceperat 
satietas. KpoBonpojrHTHtiH cruentus (vi- 
ctoria); k- cpaaceHie, dot, Boftfla pugna, cer- 
tamen, bellum atrox; npon3oniJio k. cpaate- 
Hie T-aiuKe pugnatum est ingenti caede, plu- 
rimo sanguine. 

KpoBB tectum; araxb cb k^mx> uo^b o^hemx k. 
habitare cum alqo, apud alqm; npHHaib Koro 
noxb cboh k. recipere alqm tecto hih in do- 
mum suam. 

KpoBt sanguis; bh$ xiia, BBixeKaiomaa mi> 
paHbi cruor; k. xe^ex^ sanguis manat (e vul- 
nere); MHoro k-bh xe^exx. H3Xi pasbi multus 
sanguis e vulnere manat; hotokx* k-bh multus 
sanguis; nocii doibmot noTepn kpobh multo 
sanguine profuso; h30hte KpOBbio animam 
cum sanguine effundere; ocxaHOBHTb k. san- 
guinem cohibere, sistere; npoiEBaTB k. 3a 
Koro, 3a oTe^ecxBO sanguinem pro alqo, pro 
patria profundere, patriae largiri; sanguinem 
pro re publica effundere; nooi^a CTOHJia mho- 
ro k-bh cm. ctohtb; 6bixb csa3aHy cx> k^mx> 
y3aMH kpobh sanguine cum alqo coniunctum 
esse, sanguine attingere alqm; npoHcxo^HXb 
oxi napcKOH k-bh regia stirpe genitum esse; 
regio genere ortum esse; cep^ne 3a:iHBaeTca 
K-bio acerbissimo dolore crucior; vehementer, 
gravissime doleo, npn newb hho. incredibilem 
dolorem ex alqa re capio; mcthtb kpobbio 3a 
npoiHxyio k. caedem caede et sanguine san- 
guinem expiare; mortem alcis persequi, KOMy 
hh6. poenas domestic! sanguinis ab alqo ex- 
petere. Kpobhhoh sanguineus. 

KpOKosHjrt crocodilus. 

KpojEHKt cuniculus. 

KpoM-B praeter ex. ace. (omnes praeter eum); 
nocii oxpnnaT. BBipaateHift qacxo nocpe^ 
nisi, Hanp. philosophi negant quemquam bo- 
num esse nisi sapientem; larace nocpe^;. 060- 
Potobx. excepto alqo, cum ab alqo discesse- 
ris; k. xoro, ^to praeterquam quod hjeh nisi 
quod. 

KpOHHTB CM. OKpOnJLHTb. 

KpOTKin mitis, lenis (cHHCXO^HTeibHBift); Cle- 
mens (mhiocthbbih); mansuetus (thxIh, #0- 



154 



Kpoxnb. 



Kp-feHHTeJTBHMH. 



opoxynrHbift); facilis, comis (ooxojuiTeibHbiil, 
jiacKOBHtt); indulgens, remissus (ycTynqHBbifr, 
MflrKifl); placidus (thkIh, cnoKOHHbia). Adv. 
leniter, clementer, mansuete, remisse, pla- 
cide. Kpotoctb animus lenis, mitis; mens 
placida; mores placidi; lenitas, dementia, 
mansuetudo, facilitas; C£ k-tmo cm. kpotko. 

Kpotx talpa. 

Kpoxa, MeiKaa qacTb Hero hh6., mica; Kpoxa 
xi£6a frusta, frustula (pi); fragments panis 
(ocTaBfflieca KycoiKH). Kpome^iH&ra pusil- 
lus, minutus; k-hmh phSkh parvi pisciculi; k. 
noMtobe parvum praediolum. KponiHTB 
comminuere, frangere et comminuere; cm. xy- 
coKb. KponiKa cm. Kpoxa. 

KpyrjrHH I) co6. Boodme rotundus; mapo- 
o6pa3Hwft globosus; Kpyroodpa3Hbii orbicula- 
tus; npojiojiroBaTO-KpyribiH, KpyrjroBaTbia h 
raa^KiH teres (brachium). 2) nepeu. k. toxb 
cm. nfcabiH; k. cnpoTa orbus (orba) patre et 
matre; k. hhcjo *numerus summatim compre- 
hensus. KpyrospameHie cm. upyrooopa- 
menie. Kpyro3opt cm. ropH30HTb; Taoce 
conspectus, aspectus, Hanp. hto hh6. orpaHH- 
^HBaeT'b nanrb k. alqd aspectum nostrum 
definit. KpyroMt circum, circa; BoaHTb, 
roHHTb k. in orbem hjh in gyrum ducere, 
agere, circumducere, circumagere (alqm, 
alqd); xo^nTb k. in orbem ire; circumferri. 
Kpyroo6pa3HtiH in orbem circumactus 
hjih sinuatus. KpyrooSpameme circuitus; 
circuitio; k. njianexi. orbis, cursus; cosepmaTb 
CBoe k. orbes suos explicare. Kpyrx 1) co6. 
circulus (MaTeMaTH^ecKifl); orbis (OKpyatHOCTb 
h naomAUb, 3aKH0HaK)m:aiicfl bi> KpyroBOH jih- 
hIk); gyrus (KpyroBoe j^BiiateHie); onacaxb, 
Ha^epTaTb k. circulum, orbem describere; 
okojio Koro, *iero circumscribere alqm, alqd 
(virgula; circino — n.upKyjioM'b ); cociaBHTb k. 
orbem ducere, efficere; craTb bt> k. (KpysKOKt) 
in orbem consistere; cioaTb b^ Kpyry in or- 
bem stare; nosopoTHbii, nojiy^ennbiu k. cm. 
bth npniar.; k. ciymaiejieir corona. 2) nepeu. 
a) = o6m,ecTBO societas; grex (philosopho- 
rum, hominum honestissimorum greges; in 
nostro, ut ita dicam, grege); = coSpame coe- 
tus (matronarum, hominum); concilium (deo- 
rum); KpyatoK-b SHaKOMbix'b circulus; npe6bi- 
Baib, BpamaTbCH b^ Kpyry ipy3el versari 
cum amicis, inter amicos; BbiOHpaa n3t aioro 
K-ra caMbix'b JiymiBX'b ex quibus cum optimos 
legeret; BbipBaHHbifi H3^ ceMeftHaro k. avol- 
sus a suis; b^ K-ry o6pa30BaHHbix r b itoien 
inter homines politiores hjh elegantiores; b* 
HameM^ k. TaKate nobiscum. b) k. siaTejib- 
hocth negotia, Hanp. bto He npHHa^eatHTi. 
Kb MoeMy K-ry %. hoc non pertinet ad nego- 
tia mea; munus (xojiJKHOCTb), Hanp. npaHaft- 
leatHTT. K"b MoeMy K-ry #. est mei muneris; of- 
ficii partes; officium; ciyateoHbifi k. afcflieib- 
hocth provincia; cayateoHbia 3aHaTia munia 
(n.pl., TOJbKO b^ nom. k acc.y, bto upasa^- 
leatHTb K'b k. #. aeH3opa hoc censorium est 
(Cic); aoiHKHocTb ct> o6nrapHbiMT> k. #. munus 
amplum; HMfcTb otfnrapHbiS k. #.- late patet 
alcis munus, HeoojbmoH, y3Kift angustis fini- 



bus continentur muneris delati officia; KOMy 
hh6. jtocxaeTca oGnrapHbm k. #. alqs ampliori 
muneri praeficitur, ad ampliorem provinciam 
vocatur; sto He npHHajpeatHTb K'b Moewy k. 
jl. hoc meum munus non est; hae non sunt 
meae partes, c) ciiiaTb k. = o6ohth o6xo- 
%owb circuitu hjih circuitione uti; iter suum 
flectere. Kpyseme versatio; k. tojiobw cm. 
rojioBOKpyaceHie. KpyacHTt in orbem tor- 
quere, circumagere alqd. KpyscnTBca (in 
orbem) circumagi, se circumagere; k. okojio, 
BOKpyrt Hero versari, volvi, ferri circa alqd; 
rojrosa KpyaciiTca vertigine corripior. 

KpyatKa. cantharus, guttus. 

KpyacoicB circulus; cm. Tanate Kpyri. '2, a. 

KpynHHKa grauum parvum. 

KpynHHH, cocTOHm,iH mi> 6ojihm^xb ^acTau'b, 
Hanp. k. necoi^ glarea; =: 6oj[bmof, poaibit 
grandis, amplus. 

KpyTnsHa deiectus (collis, montis); locus 
praeruptus; jvlr Bcxo^am;aro ascensus arduus; 
KpyTa3Hbi praerupta, praecipitia, ardua (n. 
pl.)\ BbipoBHHTb K-Hbi xoiMa mollire clivum. 
KpyTHTB torquere . KpyTOH 1 ) praeru- 
ptus (mons), deruptus (ripa, collis); abscisus 
(saxum, rupes); praeceps (oopbiBHCTbin); ardu- 
us (Bocxo,a;flm:iH hohth hto BepTHKaibHo, TaKt 
hto Tpy^HO nojjHHMaTbca, semita, collis); k. 
no^ieMi. arduus ascensus. 2) = cypoBbifi, 
Bcnbiib^HBHH cm 3tu cjioBa. Adv . prae- 
rupte. KpyTOCTt 1) cm. KpyTH3sa. 2) cm. 

CypOBOCTb, BCnblJIb^HBOCTb 

KpymeHie Kopa6jra naufragium; Tepntib k. 
naufragium facere; nocii k-hlh facto naufra- 
gio; noTepntBmin k. naufragus. 

KptiJiaTLra volucer; penniger. KpHJto 1) coG. 
ala; ToibKO o nxnuaxt pennae; ypi3aTb 
Kpbiiba pennas alcui incidere; onycTuib k. 
(cod*) alas demittere; (nepeu.) languere, con- 
cidere 2) nepeu. ^acTb BOUCKa cornu; o koh-. 
Han;^ r coio3HHHecKHX , b BoftcKaxi xaKJKe ala. 
KpmiHinKO pennula. KptuiBijo *scalae 
in publicum ferentes. 

KpiiTB tegere, contegere, integere (alqd alqa 
re). KpBima tectum; HepenRHHaa tegulae. 

Kp£nHTejEBHBiH, K-Hoe cpe.n.cTBO, Hanp. ciy- 
atHTb k. cpe^,CTBOMT> ad corpus reficiendum 
aptum esse; praeclaram habere utilitatem 
ad vires recreandas. KptaHTB cm. VKpin- 
JiflTb, HOAKptnjraTb. KptnHTtca (.nyxoMt) 
animum suum hjih se confirmare; animo 
(animis) non deficere (He na^aTb ji;yxoMi»); 
durare, perdurare (owTb TBep^wM^); Kptnucb 
TaKate fac animo sis bono. KptnKin vali- 
dus, firmus, robustus (CHJibHbif, npoHHbift, 
ycxoHTiHBbiH); durus (TBep^biu); solidus (hjeot- 
hhh); fortis (npo^Hbia, lignum); valens, vali- 
dus (CHibHo ^McTByiomiH); vehemens (cHib- 
hhh, ventus); acer (ocrpbifi Ha BKyct); acu- 
tus Quh BKyca h o6onaHia); K-Karo Ttiocio- 
a;eHia corpore validus; corpore robusto; 6biTb 
k. TtiocjioateHm corpore vigere mh valere, 
validum esse, corpore robusto esse; k. 3,ho- 
poBbe firma corporis constitutio, corpus bene 
constitutum; k. cohi. somnus artus; k. xjxi> 
animus firmus constansque, constantia; cm. 



KpK)KT>. 



KycaTb. 



155, 



TaKHte chjibhbih. Adv. firme, firmiter. fortiter; 
constanter; k. cnaxB arte et graviter dor- 
mire. KptnHyTB firmari, confirmari; corro- 
borari, se corroborare (o t^jee h flynri); ado- 
lescere (res publica, res Persarum, ^thenis 
iam adultis); convalescere (o m%ax% h 
npedM.). KptnooxB 1) soliditas (njioT- 
hoctb), firmitas, stabilitas (npoqaocib), duri- 
tia (TBepAocTB); k. ^yxa animi firmitas; cm. 
TaKate craa. 2) yKpinaeHHoe m^cto arx, 
castellum, locus munitus. 

KpiOK^ uncus; ^eepHofi k. cm. XBepHofi. 
Kpio^eK^ hamus; bamulus. Kpioiico- 
tbopctbo malitiosa iuris interpretation ca- 
lumnia. Kpro^KOTBopt calumniator. 

KpaacB = jteub ropt, cm. itbub. 

KcTaTH opportune, commode, bene; oneHB k. 
peropportune, percommode, optime; tbi npn- 
xoaHinB, flBJiflembca o^ent k. in tempore hjih 
opportune te mibi offers; KOMy hh6. npnxo- 
^htch hto hho*. o^eHb k. alqd alcui com- 
modum hjih opportunum accidit, evenit, op- 
portune offertur. 

Kto 1) MTbcmouM. eonpoc. quis? (H3B AByx'b) 
uter? cHJibaie nocpe^. onHcaHia cb oxpnnaT. 
cmbicjiomb, Hanp. kto He 3HaerB, hto... quis 
est qui nesciat...? kto ate? kto TaKoij? quis- 
nam? kto TaMT>? quis bomo est? quis tu? 
2) omuocum. cm. KOTOpBifi. 3) kto — kto = 
o^hht.— .npyroa cm. jjpyroH. 4) kto-to qui- 
dam; nescio quis hjih qui. 5) KTo-HH6y;i,B 
aliquis, quis, quispiam; quisquam, pa3HHn,y 
cm. bt» rpaMM.; kto hh6. Apyroi alius quis 
hjih quidam, quispiam h npocTo aliquis. 6) 
kto 6bi hh quicunque, quisquis; kto Gbi hh 
npHniejrb quicunque venit. 

KTOMy CM. TOTS. 

Ky6apB (BOjreeKb) turbo; rbombus (B0Jime6- 

HBlfi). 

KySH^ecKin cubicus. 

Ky6oic& poculum; SoKajrb scyphus, calix; ocy- 

niHTB k. pocuium exbaurire. 
Ky6"& cubus. 

KyBrnHHt urceus, urna; amphora. 
Kyjja 1) napfbu. eonpoc. quo? quern in locum? 

quorsum (haec pertinent Ky/ta bto otho- 

chtch)? in quam partem? 2) omuocum. quo; 

Ky;i.a-HH6y,HB aliquo, quoquam, quopiam; 

Ky^a 6bi hh quoquo, quocunque; quo vis, 

quolibet 
Kyapa cirrus, cincinnus (jiokohb); Ky,npH cae- 

saries (rycTbie, jUHHHBie bojiocbi). Kyjjpa- 

bbih cirratus, cincinnatus (cb KyapaMH Ha 

roioBi); crispus (Kyp^aBbin). 
KysHeux faber ferrarius. KysHe^HtiH, k. 

MacTepcTBO ars ferraria, fabrica ferrea. Ky3- 

Hnn;a fabri officina, officina ferraria. 
KyKjra pupus, pupulus (MajiB^HKB), pupa, pu- 

pula (^tBOHKa ). 
KyKyniKa cuculus. 
KyjraKi pugnus; yj^apfc KyaaKOMB ictus pugni; 

yjtapaTb Koro k-komt> pugnum alcui impin- 

gere, pugno alqm ferire, caedere, bi jihho 

pugnum alcui in 'os impingere; catHMaTb k. 

cm. catHMaTb. Kyjia^HBiH Soft, 6*oeirb cm. 

3th cymecr.; k. npaBo, cm. npaBo (cniBHaro). 



KyjiHca paries scaenae; nepeu. 3a KyjracaMa 

.= TaaHO post siparium (Cic). 
KyjiBTypa (6opa30BaHie yMCTBeHHoe h HpaB- 
CTBeHHoe) cultus humanus, cultus atque hu- 
manitas; cultus humanus civilisque, humani- 
tas; CTeneHb K-pBi 'doctrinae mh eruditionis. 
humanitatis (quasi) gradus; CToamiH na hh3- 
mea creneHH K-pti in infimo humanitatis gra- 
du collocatus; ctostb Ha o^eHB hh3koh ct. 
K-pti omnis fere cultus et humanitatis exper- 
tem esse; Ha blicokoh ct. K-pbi humanitate 
esse politissimum, omni vita atque victu 
excultum atque expolitum esse. 
KyMHp-b 1) cm. HfloiTb. 2) nepen. npe^Mera 
cjrfenoH npHBH3aHH0CTH, Hanp. kto hh6., hto 
hh6. moh k. insanio amore alcis, alcis rei, 
alqs est mihi unice in deliciis, alqm prae om- 
nibus in oculis fero hjih gesto, alqs unus mi- 
hi omnia est. 
KyrraTt lavare (alqm, aqua). KynaTBca la- 

vari, TaKate lavare. 
Kynenit mercator; negotiator; pi. TaKHte mer- 
cantes. Kyne^ecKin nocpe^. gen. mercato- 
ris, mercatorum; k. Kopadjib, cyji.Ho navis mer- 
catoria hjih mercatoris; k. (|)jiotb naves mer- 
catoriae-, classis navium mercatoriarum. Ky- 
ne^ecTBo mercatores, collegium mercato- 
rum. KynnxB emere (aedes ab alqo, domum 
de alqo); mercari; = npioopiTaTB parare, aere 
parare, comparare; k. Aoporo, ^emeBO alqd 
male hjih magno, bene hjih parvo emere, ,a;e- 
meBjre minoris, j;opoace pluris, 3a ctojibko 
tanti (cm. rpaMM.). Kynaa emptio; mancipi- 
um (na ochob. Kyn^aro aKTa); k. h npo^aata 
emptio et venditio; 3aKOHBi o Kynjii h npo- 
JxaafB venalium vendendorum leges; Kynief h 
npo^aateH emendo vendendo. 
KynozB tholus. 

Kyiraaa tabellae emptionis; tabulae venditio- 
nis; emptionis hih venditionis lex; bt» cbs3h 
pi^H npocxo litterae. 
KypraHi tumulus. 

Kypeme suffitio, ht.mt> alcis rei hjih onncaT., 
cm. KypnTB- KypajiBHHri;a turibulum. Ky- 
Phtb (coauiraTB ^ito hh6. ^.na ojiarosoHia) 
odores incendere; odoribus suffire. 
KypHHia gallina. 

KypcB (nyxB KopaSia) cursus; ^epataTb k. cur- 
sum suum tenere; H3MtHaTB k. petere alium 
cursum 
KypnaBBiH crispus. 
K-ypBepB cm. roHenib. 
KypaTHHK^B gallinarium. 
fitycaTB mordere (n 6 KOMapt, Myxt, SMit), 
morsu violare (alqm alqd). KycaTBca 1) cm. 
KycaTB. 2)^=KycaTB jipyri* apyra inter se 
mordere. KycoKt, ^acTB ^ero, 3a pa3B ot- 
KymeHHan 3yoaMH offa, frustum (Hanp. panis); 
nacTb nero hho. pars; oTJioMJieHHBin KycoKi 
fragmentum, frustum; k. atejitsa massa ferri; 
pa3pi3aTb, H3pyonTB Ha MeJiKie k. minute 
concidere, consecare; comminuere; pacTep- 
3aTB, pa3opBaTb Ha k. dilacerare, discerpere; 
CuiJiaHHBiH H3i» o^Horo K. solidus. Kyco- 
TieKB particula; fragmentum, fragmentum 
parvulum (oTJioMJieHHBiH); (Kpoxa) frustum, 



156 



KycTapHHirb. 



JIapen, r b. 



frustulum; k. MpaMopa 'crusta; ManeHBKifi k. 
particula parva; k. aceitsa ferrum minutum. 

KycTapHHKt virgulta (n. pl.)\ fruiicetum. 
BycTB frutex. 

KyTaTB cm. 3aKyTHBaiL. 

KyTHTB potare (nnxb), no ntiBiMi* RH&wb totos 
dies perpotare, aeHB h hohb diem noctemque 
continuare potando, £0 Be^iepa perpotare ad 
vesperum; = nnpoBaxb comissari, .no rjryooKofi 
hohh ad mediam noctem comissationem ex- 
tendere. 

ByxHa culina. 

Ky^a acervus; strues (k. Bemeii, cwwieRWbWb 
b% h3bbcx. nopfljiKt, pfl^aMH); congeries (k. 
Bemeii 6e3£ Bcaicaro nopa^Ka); strages (rpyaa 
nopaateHHtixi., ydaxBixi* mm Ky^a pa36nTBix , B, 
cjioMaHHBixi semen); k. jno^eft multitudo, ca- 
terva, globus; copocaxb bx. K-ny in acervum 
conicere, paHnti, noKiamy (o co.p;axax'B) sar- 
cinas conferre r colligere, in medium conicere. 

Ky^iepB qui equos regit bjift iumenta agit; au- 
riga (Ha (SoeBon KOiecHinrfe n Ha pncxajra- 
max'b); redarius Ky^ep'B xopoacHofi KapexBi 
(reda). 

KymaKB cingulum. 

KymanBe cibus (nnina); npuroxoBJieHHoe 6joo- 
Ao esca; #oporia k. dapes. KymaTB cm. 
ecxb, o6fctaTB. 



Bt 1) ;pa o6o3Han. HanpaBJieHifl, JiBHJKe- 
Hia Ky^a hh6. ad, in c:b ace. (Kb BocroKy. 3a- 

- najiy ad oiientem, ad occidentem, k& cisepy 
ad hih in septentriones); versus, adversus 
(Kb PuMy Romam versus, Kb OKeajay ad 
Oceanum versus; no HanpaBaemio Kb xojMa»r& 
adversus colles); o BpeineHi, Kb senepy ad 
vesperum; sub vesperum (hoxb BeiepB). 
2) ma. o6o3Ha*ieHifl nepexo^a Afci- 
cTBia- Ha H3BfccTHoe anno erga (bb Apyate- 
CTBeHHBixi. oTHomeHiax'b, Hanp. bonitas erga 
alqm, Iiberalis erga amicos); in (amor in 
alqm); adversus (=bb oTHomemH kb KOMy, 
Hanp. quonam modo me gererem adversus 
Caesarem; pietas est iustitia adversus deos; 
impii adversus deos); qame b'b xanoMB cay- 
*iai, ecun otb axoro He npoH3of^eTb ^By- 
CMBicJtie, cxaBnxca npoexon gen., Hanp. amor 
alcis, odium servitutis. 3) jt,Jiao6o3Ha- 
i e h i a cjii^cTBia, BBireKaiomaro m>% 
H3BtcTHaro tfEHCTBia cum, Hanp. Verres 
Lampsacnm venit cum magna calamitate 
civitatis — Kb SojiBinoMy nec^acxiio ,a;jia rpaat- 
AaHt; Kb BeaHKofl Moen pa^ocxa cum magna 
mea laetitia; kb 6oiBinoMy HeyjiOBOJibCTBiK) 
rpaHt^aHB magna cum offensione civium; kb 
BejraKOMy ropio cm. rope. 



Jl. 



JEa6HpHHTt labyrinthus. 

Jlasa UaKB actuKaa macca) saxa liquefacta, 
massa ardens; (oxBepAtBniaa) massa sulphurea. 

JIaBHHa ::: glomeratae nives ac de monte devo- 
lutae. 

JlaBHpOBaTt (o JiKuaxB n KopaoJiaxB) vagari, 
vectari; navigare (o jno^axB). 

JEaBKa 1) CKaMBa scamnum; sedes, sedile (bo- 
odme ctviajiifnxe). 2) AJia npoiaraH xoBapoBB 
taberna. JEaBO^HHKB caupo; tabernarius. 

JlaspoB&iH laureus; je. b^hoki> corona laurea; 
laurea. JEaBpt 1) laurus, yKpanieHHBift i-mh 
laureatus. 2) nepen. = ciaBa gloria, laus; 
noatETHaxB laBpBi gloriam sibi parere; noKo- 
hxbch Ha ji-xx* parta gloria velut reposito 
frui honore. 

JEarepHun castrensis; nocpe^;. gen. castro- 
rum. Jlarept castra: nocxoanHBiH (castra) 
stativa; yKpinjieHHtin castra munita; Micxo 
jura a-pa locus castrorum; locus castris ido- 
neus; BLiopaxB Mtcxo jyra R-W locum ca- 
stris capere, BBiroji,Hoe Mtcxo locum castris ido- 
neum deligere; pacnojioaKHXB, pacKimyxB a., 
pacnoioiKHXBca, cxaxB j-peMt castra locare, 
ponere; oxmxiIhxb, oiMfepaxb Mfccxo jijir i-pa 
castra metari; pacnoioacnxb jt. b6jih3H ^py- 
roro Ji-pa castra castris conferre; exoaxb r^i 
jr-peMi> tendere (sub vallo, extra vallum); in 
alqo loco castra posuisse; in castris esse, 
castra habere; cuaxb ji. castra movere, pro- 
movere, proferre. 

JTasaHi cm. jra^oHX*. 



JEa^HTB, Hanp. co bc^mh neminem oifendere; 
cxapaacb jr. cx> xoh h ^pyron cxopOHoft per 
ambiguum favorem. 

JEa^OHHni^a acerra. JlasoHt tus. 

JTa^OHL palma. JEajnomH, 6nTb Bt j. cm. 
pyKonjrecKaxB. 

JI&Kh frapMOHia bx> arpi, n^Hiii) concentus; 
ntxB He bx> i. concentum mh numerum in 
cantu non servare; a numero aberrare; nepen. 
Xto Ha i. He n,nexi> res parum procedit, pa- 
rum succedit; ,nta> nomjro na ji. res bene, 
prospere cedit, n npocxo procedit, succedit 

«ZTa3apexB valetudinarium. 

JEa3HTB (BBepxx.) eniti, coniti, evadere; (bhh3l) 
descendere, se demittere. 

JEaaypeBHH caesius, caeruleus. JIasypB co- 
lor caeruleus. 

JlB i 3jT^MK'h speculator; explorator. 

JTaH latratus. 

JEaKeS servulus. 

JlaKOMHTtca ligurrire. JIaKOMKa cuppes 
(Plaut.)\ homo fastidii delicati. JlaKOHCTBO 
1) KaKb KaqecxBO cuppedia. 2) = cjiacin cup- 
pedia {n. pl.\ bellaria (n. pi.). JlaKOMtiH 

1) cuppes (Com.); qui, quae omnia ligumt. 

2) = BKycHBiH delicatus (cibus). 
JIaMna lucerna. 

JIaHHTa cm. m;eKa. 

JEaHB cerva. 

JIana ungula; Hora pes; * atejii3Haa ji. manus 

ferrea*, harpago. 
Jlapen-B area. JEapB cista. 



Jlaciea. 

JLacsa blanditia, blandimentum (&6ukr. pi. 
blanditiae, blandimenta); blandae voces; ocw- 
naib Koro ji-mh totum amplexari alqm. Jlac- 
KaTejiBHUH biandus; ji. cjroBa voces blandae 
hih oratio blanda; blanditiae. JlacKaTexb- 
ctbo cm. jiecTb, JEacEaTB (manu) permul- 
cere alqm (norjraiHTb Koro); amplexari et 
osculari alqm; blandiri alcui (Ha cjiosaxB); 
jr. ce6ii HaAeatiiOH cm. jibCTHTb 2; — BbmiBaTb 
npiflTHtm ^yscTBa blamdiri (voluptas sensi- 
bus); permulcere (animos). JEacKoaocTB hu- 
manitas; (oSxojjHTejibHOCTb) liberalitas, comi- 
tas, (Bib paaroBopt) affabilitas; benignitas. 
JEacKOBiiH humanus, comis, benignus, (bb 
pa3roBopt) affabilis; blandus, amabilis, urba- 
nus; jr. oopameme comitas, liberalitas; oopa- 
THTbCfl kb KOMy cb ji. cioBaMH alqm libera- 
liter oratione prosequi. Adv. humane oh hu- 
maniter, comiter, liberaliter, benigne (alqm 
salutare, invitafe); blande, amanter, officiose. 

JlacTo^Ka Mr-undo. 

JEaTHHHCTi Latinis litteris hjih: Latine doctus; 
linguae Latinae peritus; xopomin ji. bene 
Latine doctus hjih sciens, loqnens; bonus La- 
tinitatis auctor (o nacaiejit); ohb xopomifi j. 
in eo est sermo Latinus; HOBEuuiie (Tene- 
pemnie) i. *qui nunc hjih hodie Latine scri- 
bunt hjh loquuntur. JEaTHHCKiii Latinus; 
nepeBO^RTt Ha ji. x3biKb in Latinum conver- 
ter, Latine reddere H3B rpe^ecKaro Ha ji. 
asbiKb ex Graeco in Latinum vertere, con- 
vertere niH transferre; xopoiuii ji. jismkb 
sermo Latinus, Latinitas; nioxoa sermo pa- 
rum Latinus, bephbih, H3Hm,Hbift sermo ele- 
gans: sermonis (Latini) elegantia; 3Harb ji. 
a3tiKB Latine scire, Latinae linguae peritum 
esse; doctum esse Latinis litteris; vmbtb ro- 
BopnTb no jraTHHCKH Latine loqui didicisse; 
y*iHTLCH ji. fl3biKy Latine discere; yqHTb Koro 
ji. Ji3tiKy Latine docere; xy,a,o nucaib, tobo- 
pHtb no JianmcKH male, inquinate (Latine) 
scribere, loqui; xoponio, B*fepHo Latine scri- 
bere, loqui; pure et Latine scribere, loqui; 
bene lingua Latina uti. 

•EaTHHKt homo loricatus, lorica hjih thorace 
indutus hih munitus. JEaTH lorica (KoataH- 
HHfl); thorax (m^hbih); Haj$Tb ji. lorica sis 
thorace se induere hjih tegere; bt> JiaiaxB 

CM. JiaTHHET.. 

JEaTMKb sermo Latinus, lingua Latina; otho- 
cht. nncbMeHHaro h yciHaro nsioaeHia ora- 
tio Latina; ~ jiaTHHCKan jiHTepaxypa litterae 
Latinae; 3HaTb, He 3HaTb no ji-hh cm. jiaTHH- 
CKin. 

JIaaHie cm. Jian. JIaaTL latrare. 
I JEraTt mentiri (alqd, in, de alqa re; Tamse 
oculi, vultus mentiuntur); mendacium dicere 
(roBopaxb nenpaBJiy, o6bikh. caMfc toco He 
3Haa); falsa (pro veris) dicere (HaMfcpeHHO h 
HeHaMBpenno); fallere (oSMaHMBaTB). JlryHt 
cm. JiaceHB. JItjubsl mulier mendax. 

JEe6eji,HHtiH cycneus; olorinus; ji. h-echb can- 
tus cycni hjih oloris, cycnorum, olorum; ne- 
peu. tamquam cycnea vox et' oratio. Jle- 
6e%h cycnus; olor. JLeCawm cm. JiedeJiaHbin. 

JleBt leo. 



JleacaHle. 



157 



JlerioHHbiH coimarb miles legionarius. Jle- 
rioHt Jegio. 

JEersiH 1) *ito JierKO HecTH, ho TaatejiBiH le- 
vis (onus); ji, BoopyaceHie armatura levis; 'ji. 
nnma cibus levis (He o^eHb CHTHaji), cibus 
facilis ad concoquendum (JierKO nepesapHMaa); 
nepen. = He3Ha*raTejn>HBra levis (morbus, vul- 
nus, proelium), parvus (dolor); = cnoKOHHHfi 
levis, placidus (somnus, mors); je. BBTep'b 
ventus lenis; ji. B03,a;yxB = HffCTtm aer sa- 
lubris; ji. nocTynb, noxojiKa ingressus tener, 
tener ac mollis; ji. Ha 6iry, Ha Hory veiox, 
pernix; nojiyumb ji. BbiroBopB leviter repre* 
hendi- Adv. leviter; ji. paHCHHHH leviter vul- 
neratus hjih saucius; i. o^tbih expeditus; 
ji. BoopymeHHbift cm. BoopyateHHBia; (obiCTpo) 
velociter. 2) ^to JierKO c^BJiaTb, He Tpyji- 
hbih facilis; 6e3B 3aTpyji;HeHifl h ycJioacHeHia 
solutus, expeditus, nullius negotii; bto JierKO 
o6tflCHHTb hoc facilem habet explicationem; 
neMy ji-ko noBipHTb facilis ad credendum; 
ji-ko noHJiib, hto... facile est ad intellegen- 
dum, facile intellegitur cb ace. c. inf.; ji-ko 
OTJuraaib ji.oSpoA'bTeib otb nopoKa virtutum 
ac vitiorum facilis est distinctio; He JierKO 

OTJIH^HTb HCTHHHyiO JIK)60BB OTB npHTBOpHOH 

non facile diiudicatur amor verus et fictus; 
hxb JierKO noOiAHTb facile est hos vincere; 
9to ji-ko cA^JiaTb id nihil habet negotii; KOMy 
hho. ji-ko c^iiaTB hto hh6. alqs facile facit 
alqd; proclive est alcui facere alqd; ji-ko CKa- 
3aiB, ^to .. proclive dictu est c^ ace. c. inf. 
(Gic.% 3to jier^ie CKa3aTb, -q-EMB cutjiaib id 
dictu quam re facilius (Liv.). Adv. facile; so- 
lute (moveri, dicere, agere); expedite (expli- 
care, celeriter expediteque percipere); nullo 
negotio, sine negotio; commode (verba facere). 
Jlericia cm. jierKoe. JlerKOsipie, — Btp- 
hoctl credulitas. JEerKOB'fepHbiH credulus; 
Sbiib ji-hbimI) TaKJKe facile impelli ad cre- 
dendum; jiioah cTain MeH^e i. homines mi- 
nus creduli esse coeperunt. JierKoe pulmo. 
JlerKOMBicjieHHOCTB cm. JierKOMBicjiie. JEer- 
KOMHCjreHHbii: levis; =r HenocToaHHHM mo- 
bilis; Heo6iyMaHHBi& temerarius; BiTpeHBiS, 
HeHaAeatHBifi vanus; neSpeacHBift neglegens; 
dissolutus. Adv. leviter, temere. neglegenter, 
dissolute; parum considerate. JlerKOMticjEie 
levitas animi hjih animus levis; levitas; ~ He- 
nocToaHCTBO mobilitas ingenii, animi n npo- 
cto mobilitas; = BiipeHocTB vanitas; = mo6- 
syMaHHocTb temeritas; = He6pemH0CTb negle- 
gentia; animus dissolutus. JlerKocTB 1) le- 
vitas: — CKopocTb velocitas. 2) = He Tpyji- 
Hocib facilitas; c% Ji-dbio cm. JierKift 2 (adv.). 

JleaeHHCTBiH glacie adopertus, obtectus. Jte- 
jieHtTB conglaciare; frigore concrescere. Jle- 
AObhtbih, ji. Mope raare congelatum hjih 
concretum glacie; TaKB Ha3BiB. ji. oKeaHt 
*Oceanus glacialis. Jlejj^ glacieS. 

JleacaHie narojiaMH, cm. leacaTB. JleacaTt 1) 
o iHi^axi. iacere (npoinBon. ctohtb); cubare 
(jpa 0T,a,Bixa); ji. 3a ctojiomb cm. B03JreataTb; 
ji. bt> nocTejin cubare (iacere) in lecto; = 
6biTb dojibHbiMi. cm. 6oibHon; i. npe^t KiM'b, 
y Horb Koro cm. Hora. 2) o npesMexax'B 



158 



Jleasee. 



JlKHe&Ka. 



esse, positum esse; no^o3piHie zemwrb Ha 
kojtb cm. no,a;o3px>Hie. 3) o Mfccxnocxaxx. 
si turn esse; spectare (Ha bocxokx. in orien- 
tem solem; Ha ion. ad meridiem; Ha cfeBepo- 
3ana,ir& inter occasum solis et septentriones); 
vergere (ad septentriones): iacere (inter eos 
campos saltus; palus iacens inter Cyrenas et 
Aegyptum); j. npn vewb situm esse ,ad alqd 
(ad flumen), cm. xaK&e npnaeraxb; i. no3a,nK 
Hero, npejrb nkWh esse (post me Aegina. ante 
me Megara); iacere, situm esse (ante alqm 
locum); a. npn ^oport viam tangere; .1. aa- 
jieKO orb Hero abesse, distare ab alqo loco; 
nyTb 3BWSTB Ky^a = npoaeraeTt, cm npojre- 
raxb. 4) nepeu. mo he6. y MeHa jreanrb Ha 
cepjotfi cm- cepjme; Ha komx> he6. neatExx* oda- 
3aHHocTb cm. odfl3aHHocTb. Jles&aHiH iacens; 
humi stratus. 

JlesBee acies. 

JleikC'h-TB&pRisL cm. TBioxpaHETeib. •JTendt- 
MeflHKt medicus qui regere alcis valetudi- 
nes solet, Bt cba3h pfc*ra e npocTO medicus. 

JleKapCTso cm. afcK... JleKapB cm. Bpa*n>. 

JleKCVLKOWh CM. CJIOBapb 

JEeKitfa, HHiaTb jr-nia legere; scholam habere 
de alqa re; scholam alqam explicare; cjry- 
Eiaxb HbH 1. alqm (disputantem) audire, *al- 
cis scholis interesse, eaie^eBHO cotidie ad 
alqm audiendum ventitare; cjrymaxb ji-niH 
neMXi he6. audire de alqa re. 

JlejiiaTB cm. HiatHTb, jracKaxb. 

JEeHTa redimiculum, taenia; fascia roioBHaa, 
sua CuepacHBania bojioct.; lemniscus ireHxa 
#ia yKpamenla Bi>HKa. 

Jlewh linum. 

Jleonap^-L leopardus. 

JleneiaTB balbutire . 

JEeneniica pjia. atepxBonpHHOEiema libum. 

JlecTHHH 1) noxBajibHbiH, noneTHHi ho- 
norificus; ^jra MeHa oqeHb i-ho summo honori 
mihi duco, hxo th... iucunde facis, quod... 
Adv. honorilice. 2) saiiaHHHBHH, npiax- 
h h ft iucundus, gratus . Jleoih blanditiae; 
blandimenta (pi)', adulatio HH3Koe, no^ioe 
jacKaxeabcxBo; assentatio Btipaaceme corjiacia 
bo bc6mx>, htooli yro^RXb KOMy; ambitio 3a- 
HCKHBaHie, mejrame HpaBEXbca; oxotho ciy- 
maxb j[. adulatoribus aures patefacere; tobo- 
pio xe6i 3to 6e3x> aecxn non blandior tibi; 
noli putare me hoc auribus tuis dare. 

JleT-aprHTiecKiH veternosus. JleTapria ve- 
ternus (co6. u nepen.). 

JleTaTL volare, volitare; n. BOKpyrt tircumvo- 
lare; cm xaKace lexxvr^ 1. JEeTy^in volucer; 
x Mbimb cm. Mbiuib. JleTt volatus; y6nxb, 
3acxpij[nxb nxirny Ha aexy avem volantem 
deicere. JEe-rfcTB 1) volare; 1. BBepxx. evo- 
lare, subvolare; Ha3ajrb revolare; memo Hero 
praetervolare hie transvolare 2) nepen. 
6bicxpoMX> ^BHHteHiH Boo6me volare co bc£me 
cho:khlimh; ferri; BpeMeHH fugere, aufugere; 
BpeMa aexHxx. xaKate volat aetas. 

JEeq:e6HMH, jie^eme, jie^HTB cm. jtbh... 

Jle^t cm. aoatHXbca. 

•/Emeu* homo mendax. JIhchboctl mendacii 
libido; vanitas; vaniloquentia (xBacTOBCXBo 



cii npeyBeiHHeHieMX.). JEsbebbih mendax; va- 
niloquus (jnp6am,iH xsacxaxbca h npeyBeiH- 
HHBaxb); vanus; fallax (ooMaHHEBbift). 

JIh I) eonpocum. uacmima 1) bi. npocxbix'b 
Bonpocaxi. ne (npscoe^HHaexca ki xoMy cao- 
By, bx> KOiopoMi 3aoioHaexca cnaa Bonpoca* 
Hanp. totane urbs arsit^); bx> K0CBeHHbix T b bo- 
npocaxx> bm. ne mohcho nocxaBHXb h num, 
Hanp. Epaminondas quaesivit, salvusne hjih 
num salvus esset clipeus; ecquid (npe^noaa- 
raexx. oxb^xx* yxBep^HT., Hanp. ecquid atten- 
dis?); ne— in nonne (npe.ariojiaraex'b oxBix'b 
yxBep^Hx.; b^ Bonpocaxx* npaMbixt h kocb.); 
bx> Bonpocaxx.: He BH^Hinb-JH xm? He bh,hhmx>- 
jk mbi? He BHAHxe-JH Bti? bm. nonne o6hkho- 
BeHHo cxaBHTCH ne (videsne? videmusne? vide- 
tisne?); nocai rjiarojtoBX* cx^ 3HaneHieMXi «hh- 
xaxbca e omu^axb» (conari, experiri, tentare T 
exspectarenx. n.) He— ih nepeBO^HTca npes'B 
si. 2) bi Bonpocaxx pa3,a,tjiHxejibHbixx. ih — 

hjth ne— an-, utrum— an; an; B^KoeseHH. 

Bonpocaxx. KpoMt xoro enie utrum — ne, ptee 

an — ne; ne (anne), Hanp. verumne est 

an falsum hie utrum verum est an falsum 
eih verum est an falsum; m> kocb. Bonp. quae- 
ritur, utrum verum sit an falsum hie fal- 
sumne; anne falsum; quaeritur, verumne sit 
an falsum; quaeritur. verum sit falsumne 
hjih anne falsum; HHor^a ^Ba ox^xabHtixx*, 
,a;pyrX) ipyry npoxHBonojiaraeMbixii noHaxift, 
Moryxx> 6bixb conocxaBjeHBi 6e3B BcaKoft bo- 
npocEX. nacxEUbi, Hanp. velit nolit, scire dif- 
ficile est (xonexx. ie ohi> ejie He xonexfc). 
II) pa3dn>Jiume.ibuuu co\03% ie — hie sive — 
sive (seu — seu), Hanp. plurimae bestiae ha- 
bent, quo tutas se reddant, sive cornibus petunt, 
sive oentibus mordent, sive alio modo se tu- 
tantur. 

JEh6o — ih6o cm. ejie II. 

JInBeHB imber; maximus imber. 

«ZEH3aTt lambere alqd (e niaMenH), lingere. 
J1h.bo6ji.iori> parasitus. JEH3o6jiiOflHH- 
■q:aTL parasitari. 

JlHKOBaHie = pa^ocxHtiH kpeki^ clamor laetus; 
clamor et gaudium; strepentium clamor; B£ 
cba3e pi^H e npocxo clamor; = BejEKaa pa- 
Xocxb laetitia exsultans; mira hie ingens lae- 
titia. JlHKOBaTB laetitia hjeh gaudio exsul- 
tare; gaudio triumphare; laetitia mh alacri- 
tate gestire.H npocxo gestire (6tixbBHi ce6a 
oxxi pa^ocxu). 

JLHETOpt lictor. 

JEhjqh lilium. 

JlHMaHt CM. 3aJIHBIi. 

JEhmohhbih, jl. jepeBO citrus; H3X. x ^epeBa 
citreus; 1. ponia citretum. JlnMOHt malum 
citreum e npocxo citreum. 

JTHHrBHCTt grammaticus; linguarum multa- 
rum intellegens. 

JlHHeHKa regula. JLaHeHHtiH, ji. Kopa^Jb 
navis longa (BoeHHoe cy.a.Ho); maximae for- 
mae navis; a. BoftcKa legiones; milites gravis 
armaturae e npocxo gravis armaturae. JIh- 
Hia l) = ^epxa linea. 2) — HanpaBieHie 
BOo6m;e linea, regio; no (bx>) npaMofi je. recta 
linea; ad lineam (no oTB-fecy); recto itinere, 



JlHHHTfe. 



JlHIliaTB. 



159 



recta via (hphmbimb nyTe&rt); aeqna fronte 
(o cojmaTax'b, Kopatoxt); doeBaa ji. acies; 
nocTpoHTB B-b jl. aciem instruere; noexponxbcfl 
b$ j. aciem ordinesque constituere. 

JKhhstl (o niBiTax , B,KpacKax'B) decolorem fie- 
ri, evanescere; nojEHHHJiBiH decoloratus, de- 
color. 

JlHna tilia. 

JjHinciH tenax. JEHirayTB adhaerere (alcui 
rei); inhaerere (alcui rei, in re). 

dODttHOBixn nocpeii,. gen. tiliae. 

dOQRpa fides (pi-); lyra; nrpaxB Ha ji. cm. nrpaxb. 
jiapvtK-h poeta lyricus hjih melicus. JIhph- 
kecKin lyricus mh melicus (poesis, poeta). 

JJjtCHna vulpes. JlHCH^Ka vulpecula. JlHciii 
ynlpinus. 

JlHCTBa frons (pi. frondes); folia; cb rycxol ji. 
Irondosus, frondeus. JlHCTBeHHBiH jftcB 
*silva arborum frondentium. JIhctokb 6y- 
Marn scida, scidula. J1vlct% 1) pacxenia 
folium; jihctbh xaote frons, frondes (jmcTBa 
*epeBBeBX>); obits uoKpwxy i-mh frondere; no- 
jtptiBaTBCfl 1-mh frondescere: jihctbh cna^a- 
jOTb folia cadunt; folia decidunt ex arbori- 
bus; 6e3B jr. (roitifl) foliis nudatus, foliis 
careris (jiHmeHHBiH jincxbeBB). 2) jr. Oyinarn 
plagula; xohkIh MeiajrjnraecKiH nuacTB bra- 
ctea; lamina. 

JbxTaBpH tympanum; 6htb bb ji. tympanizare. 

JtHTepaTopt cm. nHcaxejiB. JlHTepaTypa 
litterae; monumenta litterarum, monumenta et 
litterae; Hama jl. bx> cbjj3h pi^ra h npocxo 
nostra (pl.% ncxopia n-pti historia litterarum. 
JjHTepaTypHHH cm. Hay^HBifi. 

JIhtb 1) fundere (alqd); bo too hho\ infundere 
alqd in alqd; Ha too superfundere alqd alcui 
rei. 2) = BtiiiijrBiBaxb too H3B pacnjraBjreH- 
Haro BemecxBa fingere; jr. H3x> 6poH3M ex 
aere ducere (alqm, opus); laxan cxaxyn ima- 
go ficta; signum. 3) noxx. jtBexB cm. KaiHiB- 
ch; jioamb JiBerB cm. jaomjih. JEhtbch fluere, 
ferri; H3x> qero hh6. effundi , se effundere 
ex re. 

JlnXOHMCTBO CM. B3TOOqHH*ieCTBO. 

JlaxopajiiKa febris; cxpajtaTB i-koh febrim ha- 
bere, febri laborare, CMBHte aestu febrique 
iactari; 3axBopaTB ji-koh in febrim incidere, 
febri corripi. JEnxopaaoHHEiH acaf>B ae- 
stus febrisque, ji. o3ho£>b febrium frigus. 

lEm^eMfepnTB simulare hjih dissimulare; simu- 
latorem huh dissimulatorem esse (KaKx> no- 
CTOflHHoe KanecTBo, pa3HHuy cm. npn ciobb 1 
npHTBopHTBca). JCnueMfepie CM. HpHTBOp- 
ctbo. JEni^eMipHBiH 1) o npe^MeTax'B 
simulatus, fictus (amor, amicitia). Adv. ftcte, 
simulate. 2) o jtsnaxB cm. jinneM'spx.. JEh- 
neMtpi. simulator hih dissimulator (pa3HH- 
ny cm. npHTBopcTBo). Jtniip 1) facies (KaKi. 
nepejLuaa. ^acxb rojroBBi); = BBipaateHie jrana 
vultus (nps^aBaeMoe eMy oco6. rjta3aMa); 
os (BbipaateHie, npnftaBaeMoe jrniiy oco6. 
Ptomi); ^lepTBi jL-nd, cm. nepTa; etb^tb jriniia 
cm. UBfcrB i; Bccejioe ji. vultus hilaris hjth 
serenus; cb pa^ocTBH) Ha inut vultu hilari 
atque laeto; Mpa^Hoe a. vultus tristis; cipo- 
roe BBipaaceme JTHua vultus severus; aep3Koe 



BBipaaceHie jana os durum ac ferreum h npo- 
cto os; Ch BBipasteHieM^ iHua ckop^h no6i- 
^HTeifl vkwb yMHpaioniaro victoris magis 
quam morientis vultum praeferens; CMOTptTB 
KOMy bx> jr. intueri os, vultum hjih os et ocu- 
los alcis; contra aspicere hih intueri alqm; 
CKa3aiB KOMy B'b ji. liberrime profiteri apud 
alqm; CKa3aTB KOMy npaB,ay bt> j. veras vo- 
ces coram ingerere alcui; 3HaTb Koro no hh- 
uy alqm de facie nosse; nocTaBHTB Koro cb 
k4mb cb Jinua Ha jr. componere alqm cum 
alqo; jhuomb ki. inuy coram alqo, praesente 
alqo; tobophtb cb k^mb jihhom:b Kb jehj cm. 
jih^ho; BoficKa CTOiHH hhh^om'b kb jiHi^y exer- 
citus erant alter alteri in conspectu; nepen. 
CTeperb q,t> Jiima 3eMiH cm. yHiraToataTB; 
6bixb Ha jl. esse, adesse; = HaflxHCB reperiri. 
2) = o co 6 a homo, vir, (ateHCKaro noaa) mu- 
lier; roBopnxb npoxiiBx> jl^m, a He npoxHBB 
mma contra rem, non contra hominem dice- 
re; 6bixb odBHHHxejieMB h cy^Ben b'b o.ajHOM'b 
jiHii^t ipsum accusatorem et iudicem esse; 
KaKoe hho. ji. aliquis; ji. bc^mh HeHaBH^HMoe 
odium omnium hominum; Bet 3HaxHtia j. bb 
rocy^apcTBi omnes honestates civitatis; Baac- 
Hoe, BJiiflTejiBHoe jl. gravitas, auctoritas. 3) Ha 
cueHi ^iucTByioin.ee i. persona; npe^cxas- 
jL&Th KaKoe hh6. jihuo (poib) personam alcis 
gerere, sustinere, tenere, ferre, partes agere, 
obtinere; npe^cxaBinn KaKoe hh6. ji. in per- 
sona alcis. JIh^hoctb 1) caMOCXoaxejib- 
Hoe, oxji;^jibHoe jihho homo, persona; pi. 
homines singuli; H3BtcxHaH a. TaKa;e quidam; 
HCXopn^ecKan jl. cm. ncxopn^ecKiH 2. 2)=jihh- 
Haa o6H,a;a, o6bikh. pi. contumeliae; acerbe 
dicta; privatae offensiones. JIh^hbih = m> 
jinny othoghiiuhch privatus (odium); jl. ocKOp- 
6ieHie cm. Jim^Hocxb 2; Moe jl. %$>jlo quod ego 
privatim gero; proprius, xaKme meus propri- 
us, proprius et suus. proprius suus, suus et 
proprius (npHHaijjrejKainii , CBoficxBeHHBiH xojib- 
ko H3BtcxH. JiHniy), xaKiKe meus, tuus, suus, 
Hanp. moh je. onacHocib meum periculum; cb 
6ojibiuoio ji. onacHOCTBio maximo privatim 
periculo; noiutepraxbca jr. onacnocTH se in 
periculum capitis atque in vitae discrimen 
inferre; nnxaxb kb KOMy ji. HeHaBncxb suo 
nomine odisse alqm; propria ira ofl'ensum esse 
alcui; ji. pacnojioaceme k'b KOMy sua erga 
alqm voluntas; hphhaxb too 3a jr. o6H,ay ver- 
tere alqd in suam contumeliam; ji. oxnome- 
hih necessitudo; familiaritas; jr. 3acnyra vir- 
tus; jt. iociohhcxbo dignitas, auctoritas; npn 
ji CBHAaniH coram, cx> k^mb coram alqo. 
Adv. — caMX. ipse, per se; ji. roBopsxb cb k4mb 
ipsum hjih praesentem cum alqo colloqui; 
ohb ABHJicH jr. ipse hjih coram aderat; j. iti- 
jraxb Bee per se omnia obire; ohb o6hji;bji*b He 
MeHfl ji., ho mena. bb Ka^ecTB^ pHMCKaro ce- 
HaTopa non mihi homini, sed senatori populi 
Romani iniuriam fecit; 3Haxb Koro jr. -alqm 
ipsum hjih de facie nosse; He 3Haxb i. , alqm 
non de facie nosse; alqm hjih alcis faciem 
ignorare. 
JlnmaTB Koro ^ero privare alqm alqa re (li- 
bertate, vita); spoliare (Galiiam omni nobili- 



160 



JlKHIHiH. 



JI05KHOCTB. 



tat©, alqm dignitate, opibus; fama — aooparo 
HJceHH, praesidio); orbare (alqm ope, liberis); 
adimere, auferre, eripere, detrahere alcui 
alqd; nudare, denudare, exuere alqm alqa re 
(cawbix^ HyjKHHXt iipeAtfeTOBfc); nyxeMb 06- 
ataHa fraudare alqm (cibo victuque); jr. Koro 
xii5a, cnocooa nponHxama victu alqm priva- 
re, cotidianum victum ab alqo amovere; HMy- 
mecxBa bonis hjih fortunis evertere alqm, 
Bcero HMymecTBa deturbare alqm de fortunis 
omnibus; HacjrbvtcTBa cm. Haait^cTBo; oxene- 
CTBa patria expellere alqm; npasa rpaamaH- 
CTBa civitatem alcui adimere; aojukhocxh dei- 
cere alqm honore hjih munere, loco movere, 
ab officio removere alqm; £ooparo HMeHH 
Tame laedere famam alcis; infamiam alcui 
adspergere; ^OBfcpia fidem alcui hjih de fide 
alcis derogare; cxapaibca ji. Koro ;to6paro 
HMeHH de fama alcis detrahere; npecxoiia cm. 
npecTOiTb; jkh3hh cm. y6HBaxb; Haieat^M prae- 
cidere alcui spem: cie3M mohx^ jraniaioxi. 
Mesa 6o,npocxn (MyacecTBa) lacrimae meorum 
me molliunt (Cic): ji. 3p$Hia cm. ocjrEniraxb; 
6bitb iHineny qero xaiwKe carere alqa re; 
jHmeHHbif privatus, spoliatus, orbatus, or- 
bus (alqa re); inmeHRbift 3p:fcHia, cjryxa ocu- 
lis, auribus captus. JtamaTLca privari, or- 
bari alqa re; capi alqa re (oculis el auribus, 
altero oculo; mente captus); amittere alqd 
(noxepaxt no coScTBeHHofi bhhTi hih Ge3i. 
ohoh); perdere, deperdere (valetudinem, bona); 
ji. Koro hh6. (bcji&actb. CMepra) amittere 
alqm, orbari alqo; ji. 3pima oculos hjih (ocu- 
lorum) lumina, aspectum amittere; oculos 
perdere; oculis privari, oculis capi; jr. chjii* 
cm. caia 1; qyBCTBt animus alqm relinquit, 
anima deficit; exanimari, intermori (in coq- 
tione intermortuus paulo post exspiravit, 
Liv.)\ npaBt rpajKjuaHcxBa capite deminui, 
cm. TaiuKe Tepaxb; ji. at03HH vitam hjih ani- 
mam amittere; cadere, occidere (bx> cpaateHin). 
JInmeHie ademptio (civitatis npaBt rpaiK- 
saHCTBa); privatio; spoliatio (omnium rerum); 
des'b ji. neciHaro HMeHH salva fama; ji. npaBt 
rpajK^aHCTBa capitis deminutio; pi. jtHmema 
(HcnocxaxoKb bt> newb hh6.) inopia. 
Jlmnmii: supervacaneus, non necessarius (ne 
HyacHBiH); inutilis (6e3nojie3HbiH); quod non 
opus est; vanus (HanpacHbif, Hanp. metus). 
Jlwnn> tojibko cm. uaicb 5; jr. 6 m, ji. 6bi tojib- 
ko dummodo, dum, modo; j. 6h toilko He 
dummodo hjth dum, modo ne, cm. rpaMM. 
Jlo6i> frons, 

JEobhtb 1) capere (alqm, feram); venari (Ha 
oxoii); comprehendere, assequi; excipere (fe- 
ras); ji. pwoy piscari, pisces hamo capere 
(y^oMKoft), ocAoe, bx> MyxHofi Bojri pwoy z. 
ex alterius incommodis sua commoda compa- 
rare (Terent.), ex alieno incommodo suam pe- 
tere occasionem (Liv.). 2) 1. Koro B£ qearb 
deprehendere alqm in alqa re. JTobkih 1) 
shite sollers (HCKycHtifi); callidus (cMbinr- 
jieHHH); qui aliquid commode hjih scienter 
facit; 1. bi oopauxeHin dexter; j. Bt ^eMX> 
hh6. exercitatus in alqa re; peritus alcis rei; 
artifex alcis rei (saltationis); 06% opaxopi 



facilis mu solutus et expeditus adjdicendum. 
Adv. cominode; callide; scienter; dextre; bene 
(interrogate)- 2) y^ooHbin ^Jta ynoTpe6ieHia 
habilis. JIobkoctb sollertia; callidiUs (cmhih- 
leHocxb); exercitatio (aaBbiKi*, Hanp. dicen- 
di); ars, artificium: dexteritas. JToBjata ca- 
ptura huh rjiaroaaMH, cm. jioBHTb; pHttes ji. 
piscatus^ KaKt peMecao piscatorium artificium; 
SBipHHaa j. venatio, venatus; x hthitb au- 
cupium. JIoByniKa laqueus (neuta); pedica 
(chjioki.); fovea (AMa j^jia jiobjih 3Bipefi). 
J1ob% captum hjh quod alqs capit, cepit; 
praeda; ynoB^ Ha oxorfc (capta) venatio; pbi6- 
hhS yjioBfc piscatus; noHMaHHbia nTan,bi au- 
cupium 
JEornKa logice (es); logica (n. ply, dialectica 
(ae) h dialectica (orum); ars disserendi; He 
3HaTb ji. disserendi artem nullam habere. 
JIornKt *artis logicae peritus, Ka&B yqnTeJib 
jiornKH *qui artem logicam profitetur, *qui de 
logicis praecipit huh tradit. JIorH^ecsiS, — 
rHHHUH subtilis (to^hhh); o6hkh, nocpeiii. 
cymecTB. ratio, Hanp. 1. H3jroatea1e di3puta- 
tio ratione suscepta; npHBecTH ^ito b*b ji. no- 
pa,a,0KT> ratione disponere alqd; CTporo ji. h 
Hay^Hoe npasoo ratio atque doctrina; ji. 
xoHHocTb, BipHocTb disserendi elegantia; He 
oSpamaTL BHHMaHia Ha n. TO^HOCTb dis- 
serendi elegantiam contemnere; ji. pacnoio- 
ateHie dispositio. Adv. ratione; ji. BtpHO recte 
et ratione. 
JIoroBnim? cubile; latibulum (y6tjKHm;e 3Btpa, 
Hopa); lustrum (o6hkh. pi. lustra, nem.e- 
pa bi JTBcy, cJTymam,aa jiorosHmeMi. rzh 
sBipefi). 
JIojtKa navicula (He6oibmoe cyji;Ho); scapha, 
cumba, linter (^eJiHOKt). JTo^o^Ka cumbula, 
scapbula, lintriculus. 
JIoflBiiKKa talus. 

Jloace cubile; stratum (co6. noit,cTHJiKa); 6pa?- 
* Hoe ji. lectus (genialis); cm. TaKate nQCTeib. 
JEoacHTBca procumbere; corpus prosternere 
(in herba); j. cnan. cubitum ire; ire ad quie- 
tem; tradere se quieti; j. 3a ctojtb (y ,npeB- 
YLRx-b) accumbere (supra, infra alqm — Bbime, 
HHme Koro; eodem lecto), HicKoibKHX'b jie- 
nax^ discumbere; xyMaH^ desidere, delabi 
(nebula). 
JEornKa cochlear; niocKaa ligula. 
JEokhocte falsum (HenpaB^a); ,noKa3aTb 1. Ka- 
Koro hh6. MHiiHia, H3BtcTia ostendere falsa 
esse quae aliquis dixit, probare ea. quae 
nuntiata sunt, falsa esse. JEoramdi; falsus 
(HeBfcpHbifi); vitiosus (omH6oHHHH); = bh- 
MbimieHHbift fictus; ji. MHime opinio falsa; 
opinionis error , hjih opinio erroris; error; bt> 
pi. Taxate opiniones et errores; Jt. BbiBOji.'b 
huh saoio^eHie captio (dialectica hjih sophi- 
stica); pi. xaoce captiosa (neutr.)*, KaK^ 
mexttuu. mepMum sophisma; jr. y6im^eme 
persuasionis error hjih erroris persuasio; npe- 
flaBaxbca coBepmeHHO 1. MHiHiro sententia 
alcis in magno errore est; ji. cjiyxi rumor 
falsus (b^ pi. auditiones falsae); ji. y^eme 
*doctrina falsa; a. ^OKa3axeJibcxBo *argtimen- 
tum speciosum. Adv. falso; vitiose. Jloact 



Jlosa. 

mendacium; E36iran jehh! cave sis mentiare! 
caMaa jiep3Kaa a. mendacium confidentissi- 
mum; no3BoaeHHaa, HeocyjiHieabHaa a. men- 
dacium honestum. 

Jloaa BHHorpa-nHaa cm. BHHorpa^Htifi. 

JIoayHr* tessera; bt. cbh3h pi^H siguum. 

JEoeotb 1) cubitum; onHpaTBca Ha a. in cubi- 
tum inniti. 2) KaKB Mfcpa cubitum; jlihhoiOj 
nrapHHoio, BtimHHoio bb ojihhb a. cubitalis. 

JIoMaTi. (*no hho\ TBepjipe) frangere, (cnab- 

. Hte) infringere, confringere; (mo hho*. rnoKoe 
xaKffie catenas, vincula) rumpere; = BbiaaMBi- 
Baxb excldere (portas); a. mocxb interrumpere, 

. interscindere, rescindere pontem; KaKoe hh6. 
3jiaHie destruere, demoliri, disturbare, detur- 

, bare (aedificium); diruere (muros); a. 3aMOKB, 
3anopx> refringere, revellere, avellere clau- 
strum; a. KaMenb — JtofciBaxb aoMaa excldere 
e terra lapides, lapides caedere; nepeu. a. 
Ha/rB *temb rojiOBy alqd torquet ingenium al- 
cis; a. pyKH manus torquere. JIoiaaTBca 
frangi, confringi, diffringi, dirumpi. JIoMKa 
KaMeHHaa cm. KaMeHHtifi. JTomkih fragilis. 
JEomkoctb fragilitas. JIomotb frustum. 

JIoho gremium. 

JEonacTB palma nan palmula. 

JIonaTtca, aonHyTB rumpi, dirumpi (Hanp. 
o BepeBKax:b, cxpyHaxB). 

JIockb nitor. JIochhctlih nitens, nitidus. 
JIocHHTBca nitere. 

Socb alces. 
oxmotb pannus; bb aoxMoiBaxB pannosus; 
pannis obsitus; male vestitus. 

JIomajiHHBra nocpea,. gen. equi hjih equorum; 
equinus. JIoinajiKa eculeus. JIoinajiB 
equus; caballus (npocxaa, paooqaa); mannus 
(HeGoabrnaa, ho 6bicxpaa ji. raaabCKoft no- 
poibi); 6oeBaa, BepxoBaa, BbM^maa ji. cm. bth 
npumiam.; a. He BbitaKeHHaa cm. BLii3acaTb; 
chabxb Ha a. cm. chabtb; cicxb na ji. in equum 
ascendere; equum conscendere; Bcnptirnyib 
se subicere in equum; efccxb Ha jxpyryio 
a. equum mutare; noca^nxb koto Ha a. alqm 
in equum imponere, inferre; Ha apyryio ji. 
alqm alteri equo inicere; cb ji-jih ex equo, (o 
HtcKoibKHXB) ex equis (pugnare, colloqui). 

JEoniaKB mulus. 

JJouiHHa fauces (pi.). 

JEyroBOH pratensis. JHyri pratum. 

JLysca lacuna. 

JlyKaBCTBO, JiyKaBBIH CM. XHTpOCTBj EOBap- 
CXBO, XHXpHH, KOBapHBIH. 

JlyKB ]) opymie arcus; cxpiaaTb H3B ji. cm. 
cxpfcaaib; HaxaraBaxb a. cm. HaxarnKaxb; 
onycKaxb ji. arcum retendere , remittere . 
2) pacxeHie cepa. 

JEyHa luna; 6onma ji. Luna; nojiHaa ji. cm. 
nojiHOiyHie; Ha nojtoSie ji. cm. ayHOQ6pa3Hbil; 
jr. Ha ymepSi luna decrescit, senescit; ji. 
npnSaBJiaexca, HapojKJiaerca luna accrescit; 
nepeM^HLi a. accretio et deminutio luminis; 
bo BpeMa nepeM^Hbi a. tempore intermen- 
struo. JlyHHBiH lunaris; ji. 3axMeHie lunae 
defectus, fdefectio; luna deflciens; Hacxy- 
naexB ji. 3axMenie luna deficit; HacxynaexB 
HenoJiHoe nan noaHoe ji. 3. luna aut parte 

aiyccBJuyc-b. pyccKO-JtATHHCKin cjiobapl. 



JlBCTerc'B. 



161 



sui aut tota delitescit; ji. ro;rB annus ad cur- 
sum lunae descriptus; annus lunaris; ji. mm> 
nocpej;. luna lucet, nanp. bb ji. hoib. npa ji. 
CB^Ti luna lucente; ji. cbbtb lumen lunae. 
JIyHOo6pa3HBiH lunae similis; lunatus. 

Jly^eaapHBin radiatus; lucidus;' ji. BiHeu> 
corona radiata, distincta radiis corona. 

JEy^cHHa (iiia ocB^meHia) taeda. 

Jly^min 1) compar. melior, CMOipa no cmbi- 
ciy h commodior, opportunior; salubrior, uti- 
lior; iucundior, suavior, laetior, pulchrior; 
potior, praestantior; Jiy^ime (ecTb) praestat; 
melius hjih satius est; dtuio dbi ayqme, ecjin 
6bi xbi aioro He CA^JiajiB ( pTHOCHrejibHO npo- 
meitmaro BpeMeHH) melius hoc non fecisses; 
cqaxaxb 3a Jiy^niee melius hjih satius esse 
putare hjih existimare; nepeMEHHTb, ycTponxb 
kb jiyimeMy in melius flectere, detlectere, 
mutare. Adv. melius; TaKate commodius, uti- 
lius, potius, rectius, magis (cMOTpa no cmbi- 
cjiy); HeMHoro ji. meliuscule; ji. atHTb commo- 
dius habitare; ji. Hscjitji.OBaib diligentius 
quaerere; a jr. nocxynHjiB 6m, ecjiH 6bi He 
KynHiB melius non emissem; jxiio Ha^HnaerB 
hj;xh ji., h^mb a oatHji.ajiB res melius ire in- 
cipit quam putaram. 2) superl. caMBift jryq- 
miH, jiynme Bcero optimus, cMoxpa no cmbi- 
ciy xaKate aptissimus, utilissimus, commodis- 
simus^ opportunissimus; pulcherrimus, iucun- 
dissimus, laetissimus, suavissimus; praestan- 
tissimus, potissimus; caMoe ji. ,a.0Ka3axejibCTB0 
argumentum maximum hjib gravissimum, cer- 
tissimum, flrmissimum; (caMBie) jiy^mie rojubi 
3KH3HH fios aetatis; xe6i Jiy^me Bcero ocxaxb- 
ca xyxB optime hie manebis; ^xo jiy^ime 
Bcero quod maximum est; a. Bcero Bepnyxbca 
optimum est reverti; qxo xeoi noKaatexca 
caMHMB jry^fflHMB, xo cjj.ijiai quod optimum 
factu videbitur, facies. Adv. optime hjih jrjpy- 
xhmh Hapi^iaMH, COOXBtxCXByiOIUHMH Bbime- 
npHBejr.eHHBiMB npniarax. 

JIy*rh radius (solis); jijhr cojmiia bb pi. xaK- 
me soles; nepeu. a. HaieaiiBi spes aliqua 
(alcui ostenditur nan affulget). 

JlBiCHHa calvicium- JIbicbih calvus. 

JIb cm. an. 

JTlbhhbih nocpejr,. gen. leonis, leonum; leoni- 
nus. <ZEBBHu;a leaena. 

JlbroTa oxb noBHHHocTefl immunitas. 

JEBflHHa *fragmentum ruptae glaciei. 

•^BHyTB {co6. h nepeu.) adhaerere (alcui 
rei), haerere (in re), inhaerere (alcui rei, 
in re). 

JlhQTejs.'h homo blandus; hh3kih a. adulator; 
assentator (o^o6paiou;iii Bee, hto6bi yroji,HXB 
KOMy). JEbcthbbih blandus; a. caoBa voces 
blandae nan oratio blanda, blanditiae; a. qe- 
aoBtKB cm. abcxeirb. JIbcthtb 1 ) cob. blan- 
diri (alcui), (ah3khmb o6pa30MB) adulari alqm 
(alcui Nep., Liv., Curt.);(ojio6pi{si Bee, vto- 
6u yro^HXb) assentari alcui; = qpe3MipHo 
XBaaHTb Koro nimiurn esse in alcis laudibus; 
o aiHBonHcii,^ aberrare in melius; CKa3axB 
tixo hh6., ^ixo6bi noabCXHXb KOMy auribus al- 
cis dare alqd. 2) nepeu. abmy ce6a Ha^eat- 
AOH sperare videor cb ace. c. inf.; in earn 

11 



162 



JI'feBfelfi. 



JlH>6e3HOCTB. 



spem adducor, ut..; spero cb ace. c. inf. 
■ hh fore ut; me spes tenet cb ace. c. inf. 

JLbsbih sinister; laevus (npeHMym.. y hosxobb); 
jr. pyKa sinistra; no i. pyity ad sinistram; cb 
j. ctopohbi a sinistra, a sinistra parte. 

JHfocapcTBO medicamentum; medicina; reme- 
dium (jgra, npoxHBB, otb qero ad, contra 
alqd); jjaBaxB KOMy 1. npoxHBB nero medica- 
mentum alcui dare ad, contra alqd. JlfcKapB 
cm. Bpa^i. 

JliHHBeux homo languori hih desidiae dedi- 
tus; homo deses hih desidiosus. JE:bhhbbib: 
. piger (BflJEiit, HenoBopoTiHBBifi); ignavus (Ba- 
ibih bcjfb% He^ocTaTKa 3Hepria h MyacecxBa); 
iners (He VMBJoniiH, Hecnoco6HLii npnHaxBca 
3a fl&io h noTosry HH^ero He flocTHraioiiijH); 
segnis (bhio, jtehhbo iiMcxByroiniH); deses. 
desidiosus (6e3ii,BHCXByK)iiiiH, ckiohhbih hh- 
^ero He iftiaxB). Adv. pigre, ignave, segni- 
ter. JI^HHTBca desidem esse, ignaviae et 
socordiae se dare, languori desidiaeque se 
dedere (npejiaBaxBca ibhocxh). JTbhoctb 
pigritia, ignavia, inertia, desidia, pa3HHiry cm. 

nOJTB CI. IBHHBB1H. JTeHB CM. IEHOCTB. 
JHttlHTB =z BLIiljklBIBaXB H3B riHHBI, BOCKy H 

t. n. fingere; e gypso fingere hie facere alqd 

(OXIHBaXB BB $OpMy). Jit II H OH, JI. HCKyC- 

ctbo ars flngendi; plastice. JE-biiiuhkb pla- 
stes, fictor. 

J^echctbih silvosus; 1. ropBi saltus; 1. mect- 
hoctb regio silvestris; loca silvestria. JTec- 
hoh Silvester; jr. 6orB **deus silvae; y pHM- 
xzwb Silvanus; jr. hoxokb torrens; 1. impora, 
TponsHKa callis. JTbcokb silvula. 

JTfccTHHua scalae; cSpocaxB Koro cb i-hbi alqm 
per gradus deicere; yuacTb cb i-iibi labi per 
gradus; scalis devolvi; iuxypMOBaa ji. scalae. 

JHjcb 1) silva; saltus (HaropHBi^); nemus (po- 
ma); ji. iHCXBeHHBiH, xbohhbih cm. sxh npn- 
Jiar.; noKpBiTBiH jtecom'b Silvester. 2) cpy fi- 
le hhbih ijepeBBH materia silvestris; cxpoe- 
boh ji. materia, cm. xaKace cxpoeBofi; Kopa- 

6eiBHBIH JI. CM. KOpa6eJ[BHLIH. 

JltTHin aestivus (dies; calores, aestivi solis 
ardor ji. 3hoh). J1±to 1) aestas; tempora 
aestiva; Ha^aio lixa aestatis milium hih 
principium; aestas prima; solstitium; ibxomb 
aestate. 2) lixa — tojibi, cm. ro,n,B; bohxh bb 
lira cm. coBepmeHHOJiiTHifi. JI-BTonHCB an- 
nales libri, annales; commentarii rerum ge- 
starum (ji. Kanoro hh6. ropoiia commentarii 
rerum urbanarum); fasti. JtEToriHceuB an- 
nalium scriptor; 6bixb it.o6pocobx>cxhi>imb jr. 
res singulas diligenter tradere. JltTOC^H- 
cjreme temporum hih annorum ratio; tem- 
porum descriptio; jro xpHCTiancKaro 1. *ante 
Christum natum; jr,o Hamero ji. *ante hanc 
temporum rationem; cm. xaitme xponoioria. 

JHrae6HBra, ji. cpejr,CTBO medicina; medicamen- 
tum. JTfe^eHie sanatio (morbi, mali); cura- 
tio (yxojiB 3a 6ojtbhbimb); medicina (iBHe6- 
Hoe cpeitcxBo). JE^^htb curare (alqm, alqd); 
mederi (alcui, alcui rei); sanare, sanum face- 
re (alqm, alqd BBiJiiquBaib). 

JIio6e3HOCTB amabilitas, suavitas, venustas. 
JEiodesHBiH CuocTOHHB] h ijo6bh ) amabilis, 



amandus; dignus amore hjih qui ametur;=. 
mhibih, AoporoH carus, suavis, dulcis; venu- 
stus. JlK>6HMei(rB ^eft hh6. amor hjih amores, 
deliciae, amores et deliciae alcis; kto hh6. 
moh ji. est mihi alqs in amoribtfs hjih. in de- 
liciis; est alqs de complexu ac sinu meo hjih 
in oculis meis hjih carissimus, longe omnium 
carissimus; alqm maxime, potissimum diligo; 
6bitb HbEWh ji. ab alqo diligi hjth alcui ca- 
rum esse, 6bitb Ji-iieM'b MaTepn a matre plus 
amari; oh* 6bijtb ji. Hapoiia populo praeter 
ceteros gratus et acceptus fuit, nemo populo 
carior fuit; = ^aBopHrb homo gratiosus; gra- 
tiosus; vex hh6. gratiosus apud alqm, fami- 
liaris alcis, alcui; 6bitb ji-neMB n.apa principi 
omnium amicorum esse carissimum; in inti- 
ma principis familiaritate versari; ji. c^acTin 
is quern fortuna fovet, complexa est. JI10- 
6hmbih gratissimus, praecipuus hjth ntJiBiMB 
oo'opoTOM'B, naup. ji. BBipaateHie verbum, quo 
alqs maxime delectatur; ji. 3aHjiTie studium, 
quo alqs maxime delectatur, ducitur, bb cbh- 
3h pt^H h npocTO studium; ^bh hh6. jr. khh- 
ra liber, quern alqs nunquam dimittit e ma- 
nibus; j. mbicjib sententia, quam alqs adama- 
vit, amplexatur, quasi sinu fovet; j. Ky- 
maHBe cibus, quern alqs maxime appetit; jr. 
iiHTfl deliciae patris hih matris hjih paren- 
tum; patri/matri hjth parentibus longe om- 
nium liberorum carissimus; ji. nncaTejiB scri- 
ptor, quern alqs in deliciis habet Jfco6HTe£B 
Mero hh6. amans, studiosus (hih othocht. no- 
ctoahhoh, xapaKTepHCTH^ecKOH ^epTBi) ama- 
tor, consectator alcis rei; 1. My3BiKH homo 
ad musicam pronus; qui sonis hjth cantu de- 
lectatur. JIioGHTejiBHHi^a amans hjih studio- 
sa alcis rei. JIioQhtb Koro hjih ^ito amare 
(yKasBiBaeT'B Ha jiiodoBB H3B ckiohhocth, Jiro- 
6obb ropaHyio, KOTopaa, KaKOBa 6bi OHa hh 
6BiJia, Bcerjr.a HMfce'TB cbohctbo cxpacin, ama- 
re uxorem, fllium, liberos, puellam, patriam, 
litteras, otium; ho HeiB3H amare inimicos, ho- 
stes; 3iorb ate rjrar. ynoxpeSjiaexcfl h jik)6bh 
atHBOxHBixx.); CHJiBHie alqm in amore habere, 
amore prosequi hjih amplecti, amore alcis te- 
neri, captum esse; diligere (jiK)6oBB,npoHCxe- 
Kaiom.aH hs'b yBaaceHia, KaKB pe3yjrBTaxB pa3- 
MBimjieHifl ,a,ocxoHHCXBi jnooHMaro npejpie- 
Ta; noxoMy HejiB3a ynoxpednxb, roBopa 
JiiodBH acHBoxHBix'B, ho mojkho diligere inimi- 
cos hjih bene cupere inimicis); alqm carum 
habere, caritate hih benevolentia complecti 
alqm, alcis hih alcis rei esse studiosum, al- 
cui hih alcui rei studere; alcis rei cupidum 
hih avidum esse; alqa re delectari, gaudere, 
laetari; 1. hxo hh6. jiiiiaxb solere, studere, 
cupere cb inf.; cxpaciHO 1. Koro hih ^xo 
cm. cxpacxHo; irodamiH cbo6ojij cm. cBo6oii;a. 
JlK)6oBaTBca delectari, oblectari, se delecta- 
re, se oblectare alqa re; pasci, pascere ani- 
mum alqa re (cMoxpa Ha ^xo hh6.). JEk>6ob- 
hbih amatorius, 1. nannxoKB medicamentum 
amatorium. J£bd6obb amor (H3B ckiohhocxh 
h expaexn); njiaMeHHaa, ropanaa 1., cm. nia- 
MeHHBifi; caritas (H3I. paatema, 1. ^yatJt.aa 
^yBCXBeHHOCxn); pietas (kb 6oraMB, po^uxe- 



p 



ihmb . po^HTeiefi Kb ij&tjjmb); bene volen- 
tia (looposeiaTeibCTBo); studium, voluntas 
(BaeieHie, pacnoioHteHie kb KOMy hih ^einy); 
6ott> i-bh *deus amoris; y phauahb Amor, 
Cupido; 6orHHa i-bh *dea amoris; y phm- 
iL&wb V"enus; 3HaKB i-bh amoris signum; i. 
Kb KOMy hh6. amor alcis; pietas, benevo- 
lentia, voluntas in, erga alqm; studium in 
alqm hih alcis; i. Kb OTe^eciBy cm. naipio- 
tk3mb; i. Kb 6iH3EHeMy humanitas; caritas 
hominum; H3B i-bh ko mhb, Kb Te6i = pa^;n 
HeHH, Teofl meo, tuo nomine; mea, tua 
causa; propter me, te; nniaxb Kb KOMy i. cm. 
jooShtb; HcnojiHeHHBiH i-bh amoris plenns; 
"amans (alcis, o innaxB, ho h verba aman- 
tissima); i. (pacnoiomeHie) Hapo^a populi 
hih vulgi favor, gratia popularis; (nepe- 
-JTBHiraBafl) aura popularis; roiraibCfl 3a i-bbh) 
ciapaTbCH npio6pBCTH i. Hapoi.a auram po- 
pularem captare, JIioGoaHaTexbHOCTB co- 
gnitionis hih scientiae cupiditas hih amor; 
TOJbKo H3B i-cth tantum cognoscendi studio 
adductus; = Eteiame y^HTbca discendi studi- 
um hih cupiditas; = Hceiame ciymaTb audien- 
di cupiditas. JlH)6o3HaTeaBH£iH *cognitio- 
nis hjih scientiae cupidus; curiosus (homo);— 
HEeiaromiH y*raTbca, ciymaTb discendi, audi- 
endi cupidus; otrib i-hbimb *discendi studio 
incensum esse; scire hih audire cupere. 



Majio. 



163 



JEk>6oh quilibet; — KaKou yroano BeiH- 
tjhhli, CBOHCTBa quantuscunque, quantuslibet, 
quantusvis; qualiscunque. J1jo6oiihth£ih 
1) CHibHO HceiaromiH tto hh6. y3HaTB hih 
yBHA'feTb curiosus; nova sciendi hih videndi 
cupidus 2) 3aHHMaTeibHHH, cm. 3aunMa- 
TeibHbifr. JIioSonuTCTBo curiositas; nova 
noscendi hih videndi studium; .yisendi hih 
spectandi cupiditas; audiendi cupiditas; *rco 
hh6. BH3WBaerb i. habet alqd exspectatio- 
nem (Cic). JlroOontiTCTBOBaTB audire hih 
videre alqd cupere. JIioCocTarcaHie avari- 
tia; pecuniae cupiditas bih aviditas h npo- 
cto cupiditas, aviditas. JtoCSocTsseaTejtB- 
hhh habendi cupidus; avarus; pecuniae cu- 
-pidus hih avidus h npocTO cupidus, avidus; 
aliquantum avidior ad rem (Ter. Eunuch. 
131). 
JLiow cm. qeioBBXb. JLTO&okRh humana 
came hih hominum, hominis corporibus ve- 
scens; 6biib i-jt,oan> came humana vesci, ho- 
minum corporibus vesci. JLeoackoh cm. ^e- 
lOBi^ecKifi. 

JIlOTOCTB CM. ateCTOKOCTb, CBHpBUOCTb. JIlO- 

TBIH cm. atecTOKif, CBHpinwI. 
JIaraTBca calcitrare, calces remittere. 
JIarymKa rana. 
JEa&Ka lumbus; femur (BepxHHH nacTb matKH, 

6eipo). 



M. 



MarnnecKiH magicus; m. ({>opMyia carmen, 
cantio. Maria ars hih disciplina magica; 
magice. 

MarHaTt unus e primoribus; m-tbi primores. 

MaTHHTHtiH KaMeHb magnes lapis. MarHHTt 
magnes; cm. npHBieieaTb 1. 

Marx, magus. 

MaaaTB linere, ungere (alqd alqa re). Ma3& 
unguentum; npo^aBeuB SiaroBOHHBixB m. un- 
guentarius. 

Man mensis Maius. MaHCKin Maius; m. hb^- 
tokb flos vermis. 

MaROBBin nocpefl. gen. papaveris, Hanp. m. 
roioBKa papaveris caput. MaEB papaver. 

;MajreHBKiH parvus, parvulus; m. Maib^HKB 
puerulus; pusio; m. jtbth parvi hih parvuli; 
liberi parvi (no oTHomeH. Kb potfHieiHMB); = 
MiaaeHHBi pueri infantes, pueri infantes mi- 
nutuli; pusillus (o^eHB m., oco6. MaiopociBif, 
ct. ott4hkomi> KOMH^ecKaro); minutus (Kpo- 
meiHtiH); humilis (HH3Kifi, He BticoKaro pocxa, 

/.TaKse o acHBOTHtixfc h pacTemnxt); exiguus 
(no ^HCiy He3HaiiHTeibHbiH); brevis (no Bpe- 
MeHH h npocTpaHCTBy); cm. TaKEte se6oib- 
moH, MaiHH. 

ajio cm. Maibit. MajroBaatHOCTB levitas, 
exiguitas, vilitas. MajEosa&HBiH levis, exi- 
guus, vilis, parvus; quod levioris hih nullius 
momenti est; c^HraTb ^to m-hbimb parvi 
aestimare, ducere alqd, despicere, contem- 
nere, pro Dihilo ducere, leve hih vile habere 
alqd. MajioBOflHOCTB penuria aquarum. 



MajEOBOAHBiH inops aquae hih aquarum. 
Majiosyniie animi demissio hih abiectio; 
animus a spe alienus. MajroAynraBiH hu- 
milis, demissus; imbecillus animo; = 6oa3ih- 
bbih timidus; a spe alienus; 6htb M-HbiMt 
animo esse demisso et humili; iacere; cTaTb 
m-hbimb animum demittere hih contrahere, 
abicere. Adv. demisse; animo demisso, abiecto, 
timido. Majio3Ha^am,iH cm. MaioBaatHbii. 
MajioH3BiCTHBiH parum notus hih cogni- 
tus; obscurus. Maocoji^THin nondum adulta 
aetate, peradulescens; nondum maturus impe- 
rio (enie He choco^hbih ynpaBiaTB rocy^ap- 
ctbomb). MajEOJE^TCTBO pueritia (^tctbo); 
aetas nondum adulta; aetas pupillaris; aetas 
nondum adulta imperio (cm. MaioiBTHifi); 
owb nopyiHiB ewy npaBieHie Ha BpeMJi 
M-CTBa cbohxb jsj&rew. regnum ei commenda- 
vit, quoad liberi in suam tutelam perveni- 
rent; cb M-CTBa cm. a^tctbo (cb ji;.). Majio- 
HacejreHHBiH hominibus vacuus, cultorum 
egens. Majio-no-MaJcy cm. MaitiH. MajEO- 
Pocjiuh humilis; parvae, exiguae hih brevis 
staturae. MajEOCBfeaynuH rerum rudis oh 
ignarus; bb Hay^HOMB oraom. litterarum ex- 
pers; bb ticmb hh6. alcis rei imperitus; 6bitb 
M-m;HMB bb ^eMB hh6. primis (ut dicitur) 
labris gustasse alqd; leviter imbutum esse 
alqa re. MajiocnocodHBiH imbecilli inge- 
nii. MajioynoTpeSHTejiBHBiH inusitatus; 
non tritUs; obsoletus, exoletus (ycTaptaiii). 
MaJio^HCJieHHOCTB infrequentia (senatus); 

11* 



164 



MaHespHpoBaTB. 



paucitas (oratorum). MaacvracjieHHiiH: exl- 
guus, parvus (copiae, numerus). Mantra 
cm. MaieHbKiH; M. A3ia Asia minor; Kant 
Majra. quantus (nepeu.)\ quantulus; KaKt 6bi 
M. HE quantuluscunque; xaicx. m. tantus; tan- 
tulus (homines tantulae staturae); nepeu. = 
HesHa^ttxeibHBiS tenuis (praeda, spes); m. 
hhcio parvus uih exiguus numerus. Adv. = 
He MHoro non multum, paulum, paululum 
(xaKKe ci> gen.)\ pauca, oieHb m. paucissi- 
ma (n. pl.)\ minima pars; minimum*, mo- 
dice (alcis minae me tangunt); mediocriter 
(versatnm esse in re); non magnopere (time- 
re); non multum (differre); m. ,neHerx>, Botaea 
parva pecunia, parvae em exiguae copiae 
(He paucae); — He Sojusmoe hhcho pauci (ho- 
mines); o^enb m. perpauci, perquam pauci, 
paucissimi; cJiumKOM'b m. parum; minus 
(TaKse cb gen. — MeHte ^iMx> cjrk^yerb); 
^ero hh6. ciuiiiikomx* m. alqd deest, y Koro 
hh6. alcui; m. no Majiy paulatim; sensim, 
pedetentim, gradatim; najiejKaa m. no Maiy 
yowBaexx*, Hc*ie3aexX) extenuatur spes et eva- 
nescit; cm. xa&se nocxeneHHo; KaKi. m. cm. 
•Karcb 1; xaKX. m. adeo non, usque eo non, 
ita non (ita non sum cupidus); Taicx, m. jto- 
aeS tarn pauci (homines); xaKT> m., ^to... 
adeo nihil hjih adeo non ut...; xaKi> m., *ixo 
HanpoTHBt tantum abest, ut— ut; xaKHce 
m. KaK'b non magis nan non amplius— quam 
eih nee (neque)— nee (neque); M. xoro quin 
etiam, atque etiam n npocxo atque; Bb otbt>- 
Taxt (=fla JjasKe) cm. ,na. Majit^HKi puer; 
TOibKo o pHMCKOMt MaJib^KKTi praetextatus. 
MajiinmiH minimus; nliiX) he m. comh^hIh, 
Ha^eat^bi ne minima quidem dubitatio, spes 
est; he m. cxpaxx> nulla timoris signiticatio; 
bx> HeMB Hixt he M-maro CXBIfla e ckpomho- 
cte in eo nihil apparet pudens, nihil pudi- 
cum. MaatioTKa infans; puer ejie puella in- 
fans; cm. xaoce MaaeHbKifi. 
MaHeBpnpoBaTB cm. MaHeBpi>. MaHesp* 
(a;jia ynpamnemfl coji^axt) decursio; certamen 
ludicrum; simulacrum pugnae; pi. xaitate mo- 
tus; npoH3Bo,a,nxb m. (o Ha^aibHEitfO militibus 
decursionem ^eie certamen ludicrum indicere; 
milites in decursionem educere; (o co^a- 
xaxx>) (in armis) decurrere; M-Bpw Ha Mopt 
simulacrum navalis pugnae. 
MaHeact hippodromus. 

Man^TL 1) nocpe,n. KaKoro heo. 3HaKa 3Baxb 
kx> ceofc nutu ejie significatione advocare 
alqm. 2) 3BaTb jecxbio, nocyjraMH, o6aa,a,e;KE- 
Baxb a) co6. voce hie cibo allicere. b) nepeu. 
allicere (hominem ad se), illicere, pellicere; 



CM. 3aMaHHBaXb, BBIMaHEBaXb. 

MaHHcJ)ecTi» edictum; n3,naxb m. edictum pro- 

ponere; edicere. 
Mama cm. cxpacib. 
MaHycKpHnT-B cm. pyKonncb. 
MapaTt 1) co6. caeno replere eje illinere, 

inquinare e npocxo inquinare (alqd, se alqa 

re, e nepeH.)- 2) nepeu. cm. *iepHEXb, nax- 

Haxb. 
MaprapnTa margarita; no6ojibine unio. 
MapKHTaHTi lixa. 



MaTepiajrb. 

Mapo^epcTBOBaTt sine commeatu vagum in 
pacato hjih in hostico errare; vagari et la- 
scivire per agros; o H'fecKOJiBKHX'b palari per 
agros praedandi causa. Mapo^epi miles 
sine commeatu vagus; vagus et lasciviens 
per agros miles. 
MapcoBBiH — nocBflmeHBBiu 6ory Mapcy 
Martius (campus). MapTOBCKiik Martius. 
MapTi Martius (mensis). 
MacKa persona; larva (neKpacHBaa, 6e3o6pa3- 
Haa). MacKHpoBaiB cm. 3aMacKapoBBiBaxb. 
MacjiHHa olea hih oliva (AepeBO n aro^a); 
iHKaa m. oleaster. MacjtH^HtiH oleaginus; 
m. ^epeso, cm. MaciuHa; m. bx.xbb frons olea- 
gina. 6oibmaa ramus olivae hjh oleae, to- 
HeHbKaa BtxoqKa virga oleagina; m. pom;a, 
ca,irb olivetum Macjio oleum. MacasHBiH, 
H3oopa3nxb Koro m. KpacKaMH *alcis imagi- 
nem colore oleo trito pingere 
Macca 1) BemecxBo, Maxepia massa. 2) mho- 
acecTBO, 6oibmoe KOJinqecxBO cm. bt. cjioBa. 
MaccHBHtiH solidus ; gravis (argentum); 
H3x> m. 30ioxa totus aureus, ex auro. 
MacTepOBOH (snbst.) opifex, faber. Macxep- 
CEaa offlcina; fabrica (ocod. Ky3Hnn;a). Ma- 
CTepcKOH arttfex, artificiosus; praecipuae 
artis, summa mh singulari arte factus, sin- 
gulari artificio perfectus. Adv. MacxepcKH 
summa hjih singulari arte; summo mh singu- 
lari artificio; egregie. MacTepCTBO ars ? 
artificium. MacTept 1) peMecieHHHK'b 
artifex, opifex, faber; cepe6paHbixi> p&xh m. 
faber argentarius, argentarius vascularius; 
soioxtix'b j^iix. m. aurifex; opyiKennbia m. cm. 
opyacefHbifi. 2)^ncKycHBift bx> vqmi> hh6. 
artifex (alcis rei, dicendi, in re); princeps 
hjeh magister alcis rei; peritissimus alcis rei; 
perfectus in re; m. CBoero ^ijia in suo ge- 
nere Roscius; 6wxb m-btb bxi ^eMX* hh6. alqa 
re, in alqa re (maxime) excellere, in alqa 
re praestare, praestantem esse; bx> KaKOMi 
hh6. ncKyccxBt antistitem esse artis alcis. 
MacTHTBiH exupenb senex venerabilis, gravis; 
m. exapoexb cruda et vinlis senectus (cb^- 
ataa, 6o,npaa). MacTHTt cm. yMaraaxb. 
MacTt color. . 
MacinTaSt mensura. 

MaTeMaTHKa mathematica (n. pl.)\ artes ma- 
thematicae. MaTeMaTHEt mathematicus; 
mathematicorum artium peritus. MaTeMa- 
TH^ecKin mathematicus; m. BBi^HCJieHie ratio 
mathematicorum; m. xo^hocxb subtilitas ma- 
thematicorum; bbibo^exb 3aKJnoieHie eh m. 
xo^tnocxbio necessaria mathematicorum ratio- 
ne concludere. Adv. mathematicorum .ratione. 
MaTepey6incTBO matricidium (Gic.)\ parri- 
cidium (matris); materna , nex, matris nex. 
MaTepey6iHn;a matricida; interfector ma- 
tris; parricida (matris). 
MaTepHKt (terra) continens. 
MaTepHHCKin maternus; m. isooonb materna 
mih matris caritas; m. cep^e animus mater- 
nus; He 3Haxb M-CKaro cepana qualis materni 
animi affectus sit, ignorare nan non nosse. 
MaTepiaat oCibikh. bx. pi. Maxepiajibi 1) Bee, 
^to xpe6yeTca, qxo 3aroxoBJieH0 ^jik pa6oxBi 



MaTKa. 



MexcROMexie. 



165 



■ nocTpota materia; cTpoHTejrbHbra m. xaK- 
aee copiae; aedificiis utilia hjlh habilia. 2) 
M. jufl nucfcMeHHaro hih ycmaro H3ioaceHia 
materia hjih materies; aocxaBHXb komj or- 
poMHufi m. infinitam et immensam alcui sub- 
ministrare materiam; 6oraTMH m. (6oibinoe 
MHoacecTBo npe,nBapHTeiEbHbixB saMixoKB) 
silva rerum et copia uberrima. MaTepi- 
ajiBHMH corporeus; m. 6jrara bona corporis 
mh externa; m. Bbiroflbi lucrum; quaestus; 
m. cpe^cTBa opes; m. nojn>3a utilitas. MaTe- 
pia J ) =: b e m; e c t b o bt» npoxHBonoa. kx> 

. ^yxoBHOMy corpus. 2) ~ t k a h h, cm. axo 

CJt. 3) — THOH, CM. THOH. 

MaTKa = caMKa femina (bb npoTBBono^. kb 
mas caMeirb); m. y meiB hih napmxa rex. 

MaTpoccKia nauticus. MaTpocB nauta, ho- 
mo nauticus; pi. homines nautici, nautae; 

* rpeoubi remiges; m-cbi KaKB Kopnopauia socii 
navales; npHHajLieacamie kb ojraoMy ^oxy 
classiarii; classici (co BomeHieMB cojrflaxB). 

MaTymKa KaKB jracicaxejibHoe oCpameme Kb 
MaTepH mea mater. MaTt mater; nepen. 
parens, procreatrix (omnium artium philoso- 
phia); genetrix (virtutum genetrix frugali- 
tas); mater (mater, ut ita dicam, rerum 
omnium natura; mater bonarum artium est 
sapientia). 

MaxaTB vibrare, torquere (hastam — pa3Maxu- 

BaTb); iactare (alas kpliilhmit, ramos oleae 

'• BiTBAMH MacJHHH); m. pyKOK) manu signifi- 

care (inter se jupyib ipyry); m. xbocxomb 

• (o cooaKfc) cm. Boaxb. Maxi impetus; ^bh- 
jKeme motus; MaxoMB uno ictu. 

Manexa noverca. Ma^iexHHB nocpe^;. gen. 
novercae. 

Ma^Ta malus. 

MamHHa machina; machinatio; ocaftHaa ma- 
china, pi. opera (opera urbi admoyere, ope- 
ribus urbem aggredi); MexaxeirbHaa tormen- 
tum (nooSine), ballista, catapulta (po^B 6ojrb- 
hibxb caMocipfejioBV, nocpe,n. catapultae dpo- 
cajiii upeuMym- ooibinia cxptai, nocpeji,. bal- 
listae — KaMHH). ManraHaJEBHBiH nepeu.~ 
HenpoH3BoibHUH quod sine consilio ac mente 
fit; m. ^BHHteme motus sine consilio hjth te- 
mere factus. Adv. sine mente ac ratione; sine 
iudicio. 

ManrraGB cm. MaciuxaoB. 

MaaK-B pharns; turn's, ex qua ut ex pharo 
noctibus ad regendos navium cursus ignes 
emicant: turris nocturnis ignibus cursum na- 
vium regens- 

Mrjia nebula densa; caligo (Mparcb .orb rydoro 
TyMaHa). 

MrHoseme punctum temporis; bb ojiho m. 
puncto temporis, (co BpeMeHB jIhbih) momen- 
to temporis bjih horae, n npodo momento. 
MrHoseHHUH brevissimus; — BHe3anno hb- 
afliomiucH subitus. Adv. cm. MraoBeHie (bb 
OJEHO m.). 

Me6eab supellex. 

MeflBfcflHiia ursa (xaoce it co3B$3jue). Mes- 

b*bab ursus. MeflB^ffiin ursinus hjth no- 

cpe,n. gen. ursi. 
Me^HKaMeHTt cm. xfcKapcTBo. Mcuhkb cm. 



Bpait. MeannHHa (arsl medicina, ars me- 
dendi. MeannHHCKiH medicus. 
Me^JieHie cuuctatio, cessatio; tergiversatio 
(CTapaHie ykiohhtbch qxb KaKoro hh6. Aiia); 
dubitatio, haesitatio, mora; nocii Tpex^HeB- 
Haro m. tridui mora interposita. MeaJteH- 
hoctb tarditas (in alqa re). Me^aeHHiifi 
tardus (o6b oxfliabH. ,a,MciBiflXB, cb OTrBH- 
jaowb nopnuaHifl h 6e3i. OHaro; TaKate Bt yM- 
CTBeHHOM'b oTHoraeHin); Me^treHHO uo^Hraio- 
miicH Bnepe^ spissus (opus; omnia adhuc 
tarda et spissa); segnis (KaKt nepTa xapaK- 
Tepa, BajitiH, npoTHBonoj. promptus; a o 
npe^Meiaxx., Hanp, oisidio, mors); lentus (He 
ToponjrHBLm, o6iyMaHHHH, saKiio^aeT'b b% 
ce6i noxBajy HHorAa JierKoe nopBi^auie; Tax- 
ate pugna h t. u.); piger (bajehb, itHHBbift); 
lenis (Me^ieHHo aificTByroiBiH, venenum); 
longinquus (Me^ieHHO npoxo^flmifl, nox); ' 

.HBHffieHifl CBtTHJIli 6bIBaH)TI» to 6tiCTp£e, TO 

MeAieHHie stellarum motus turn incitantur, 
turn retardantur. Adv. tarde, spisse (spisse 
atque vix pervenire ad alqm (Cic.)\ segniter, 
leniter. Me^jiHTejEB cunctator; cessator 
(MifflKOTHbin). Me,o;jiHTejiBHOCTB tarditas. 
Me^jiHTB cunctari, cessare; MiniicaTb tnora- 
ri, moram facere; cb TpyjioM'b pimaacb Ha 
tto hho. gravari; yKaoHaacb orb ^ero hh6. 
tergiversari; Koietocb dubitare; HeAoyMtBaTb 
haesitare; m. c^iaib hto hh6. cunctari, ces- 
sare, morari cb inf., He cii^yei'b m. nulla 
mora est; maturato opus est; He Mejua cm. 
HeMe^jia. 

Meat mel; cjia^Kifl KaK'b m. mellitus. 

Me«a confinium (pySeati, pa3^,BJiKK)m,iH 3eM- 
ih jiByxTE. BjiaAimS); limes (Aopora, TponnHKa 
Meac,ny ^ByMH hojikmh); margo agri (Kpat 
noja). 

MeacflOMeTie finteriectio. Meacfloyco6ie 
certamen civile; discordia naa dissensio civi- 
lis. Meac^oycodHBiH civilis; m. BoftHa bel- 
lum civile, bellum intestinum hih domesti- 
cum; xaKate arma civilia (inter arma civilia 
bo BpeMH M-Hofl bohhh). Meacfly npedjt. 1) 
ci> meopum. inter ci> acc.\ BOHHa m. TpeMH 
n,apflMn trium regum bellum; m. o6ohmh boh- 
CKaMH Haxo^Mca moct^ pons in medio erat; 
cxpaHa m. Phmomx. h ApnaMH regio interiecta 
inter Romam et Arpos; nojie m. Th6pomi h 
ropo^OMt Phmomx> campus interiacens Tiberi 
ac moenibus Romanis; pa3ji,tjiHXb xoCuny m. 
cojiAaxaMH praedam inter milites distribuere; 
Haxo^nxbCii Meat3.y cxpaxoMx. h Hajieac^oio cm. 
cxpaxx.; m. npo^BMi. in his (in his cer- 
tior factus est m. npo^HMB ero H3BicxHiz); 
m. npo^HMH, m. ^pyriMH nocpe,a,. cum— turn 
(ne inter alios), Hanp. KceHotfioHTi. m. npo- 
^hmh 3acjiyraMH CoKpaTa ynoMUHaex'b c^"BAyro- 
myio Xenophon cum alias Socratis virtutes 
turn hanc commemorat; m. coSou inter se, in- 
ter ipsos; bx> 3xomx> m. co6oh He COOaCHBI 
KaKB rpaMMaxiiKH, xaKi> n (Jjhjioco^li de hac 
re et grammaticis inter ipsos et philosophis 
pugna est; m. HaMH 6y,n;b CKa3ano quod inter 
nos dicere liceat; sto ocxaHexca m. HaMH in- 
tra nos est. 2) ex. podum. inter. 3) Meac^y 



166 



MeacesaTfo. 



MeTajuiH^ecKiH. 



t b m b interim, interea (o6likh. bi coe^Hae- 
Hin Cb quoad Bin dum; dum iiaec geruntur); 
m. tbmt> KaKT. dum (cm. rpaMM.); — bi 
to BpeMa KaKt cum hjth nocpe^. partic.; ecm 
cok>3t> «m. Tian> KaKB» npoxHBOuoiaraerb o#Hy 
MHCJib ^pyrofi, to 0Ht nepeBO^HTca nocpejt- 
eum ch conj. MeaayHapoflHHH, m. npaBo 
ius gentium; no m. npasy ex iure gentium. 
MeacaynapcTBie interregnum. 

MeateBaxt metiri, dimetiri. 

MeJEaHxojin^ecKiH tristis, maestus, aeger 
animi hjlh animo (aymeBHO GojrbHoii); taetri- 
cus (MpaHHBin, yrpiOMbin), melancholic us. Me- 
jraHxojria aegritudo* animi, maestitia, ango- 
res; KaKB 6*ojrE3Hb atra bilis; melancholia. 

MeaKiH 1) tenuis; m. Ro&ph pluvia tenuis, te- 
nuissima; m. necoKx. pulvis; m. mpiKfrb litte- 
rae minutae; nncaxb m. mpH(j>xoMx> minute 
scribere; m. .neHbra nummuli; m. ckoxb peco- 
ra (pL) e pecus, neutr. (bt. co6npaT. cmh- 
cjtb); pa3ptaaTb, H3py6*nrb, pa3iioMaxb Ha at. 
kvckh coucidere, consecare, comminuere, fran- 
gere et comminuere. 2) — He r j y 6 o k i fi 
tenuis (aqua); m. mbcto (Spo^x.) vadum, locus 
vadosus; m. Oeperx. litus breve; 6bixb m-khmb 
(o pbkb) teaui fluere aqua. Mejncosoflie 
aqua tenuis. MejiKOBOflHBra cm. MeiKifi 2. 

Mejio^n^ecKiii modulatus; = npiaxHBra sua- 
vis, duicis (vox). Adv. modulate; suaviter. 
Mejioflia modi; TaKate cantus; m.^h TaKix. 
cantus numerique 

Meaoraoi: levis, exiguus, parvus, parvulus; 
minutus (diligentia, quaestiones); m. Bonpocb 
quaestiuucula; m. ^ejiOBBKB in rebus minimis 
(pusillis, minutis) occupatus; m. ToproBia 
mercatura tenuis; m. ToproBeirt propola, cau- 
po, institor. Mc&o^ihoctb cura minutior; 
npa3HaK'b m-cth cb Heonp. Haiti, minutioris 
est curae ex inf,\ m. bx» oSpasfc Mbicien h 
B3TjisL%dLTb animus pusillus; animus, mens hu- 
milis. MeiOTiB res parva hih parvula, mi- 
nuta, pusilla, non magna; res levissima hie 
vilissima; He m. non leve est; est alqd; no Moe- 
My mhbhIk) He m., tto... non ego illud parvi 
aestimo, quod....; xanaa m. tantulum; ohh H3- 
ci^OBaiH npnpojrj ro MajrMmRXb ii-^el na- 
tura sic ab illis" investigata est, ut nulla pars 
praetermissa sit (Cic.); To) hho. &&& MeHa m. 
alqd mini iocus hjh ludus est; He m. ct> 
Heonp. Hao. magnum negotium est nia ma- 
gnum est cb inf>\ m-hh Tame res mininiae; 
minima (n. pl.\ Bee, aaate Beia^aamia m. 
omnia minima); pusilla, parva (n. pl^ sed 
quid haec tarn parva commemoro?); leviora (n. 
pi); Kb qeaty a ocxaHaBJiHBaiocb Ha M-naxx? 
quid leviora sequor? 3aHaMaxbca m-mh redu- 
viam curare (nocjioe.). Meat syrtis; vadum; 
CTaTb Ha m. (o KopaSjrt) impingi (vado, saxis), 
affligi, ajlidi (ad alqd); cu^Tb Ha mm (o 
Kopa6ai) haerere in vado; chatb KopaSib cb 
m. navem, vado, scopulo (cx> noflBOSHaro KaMHa) 
detrudere. 

MexBKaTB coruscare (o6x> orn% mojhih); mi- 
care (fulmina, ignes; ferrum ante oculos); 
emicare (fulmina); nepen. b% newb MejrbKHy- 
jia Mbicib, hto... cogitatio animum eius per- 



cussit ejivl subiit ct ace. c. inf* MeJotBKOMt 
1) =: MTHOBeHHO praepropere; raptim. 2) CJier- 
Ka, Qirjio leviter, breviter, cursim; quasi 
praeteriens, transiens (icaKi 6u MHMOxo^oM'b); 
m. noroBopHTb o ^eMT>, KacaTbca Hero alqd 
perquam breviter perstringere atque attingere. 

MejitHHUia molae (atepHOBa); pistrinum. MeaB- 
hhkx molitor. 

MeMyapH commentarii; libri rerum gestarum; 
libri de memoria vitae suae. 

MeHBmHHCTBO minor pars hjih numerus; pau- 
cae sententiae (HeMHoro 10100081). Mem- 
mivi minor; K&b ^Byxx 3ojtb BwSnpaTb m. 
cm. ,nBa; no m. Mipi saltern (no KpafiHea 
MBpt); minimum (npa qncjioBtixx .naHHbix'b). 
MeHBfflOH cm. MJiaAmifi. MeHte, MeHBme 
minus (h cn> gen.)\ m. ji.Byx'b twch^b minus 
duo milia (npa minus, KaKB npa plus H am- 
plius — quam ^acTo onycKaeTca, npa ^eM*b bto- 
paa lacxb cpaBHeHia ocTaeTca 6Q3& nepeMB- 
Hbi, cm. 6oabme b; m. spyrnx-b praeter ce 1 
teros Cb OTpHuaH., Hanp. quod praeter cete- 
ros tu metuere non debebas (C/c); He m. 
hbmb non minus— quam; ropa3.no m. multo 
minus; 60^46 kak m. plus minusve; Bee m. 
h m. minus minusque; KaKT> mojkho m. quam 
minime (ex possum n 6e3B possum); hbmb 
m.,— t^mx quo minus— eo; t^mt> ne m. ni- 
hil minus hjih secius. 

Mep3HyTB algere, frigere; cm. 3aMep3aTb. 

MepaEin taeter (oTBpaTHTeibHHH); foedus (raji,- 
kih, cKBepHBit); obscoenus (rpa3HbiH, nepeu.); 
abominandus, detestandus, detestabilis (rHyc- 
Hbifi, npoTHBHHH, o jiHi^axB); nefarius, nefan- 
dus (scelus, facinus). MepaocTB foeditas; 
obscoenitas; facinus nefarium (Mep3KiH no- 
CTynoKx). 

MepH^iant circulus meridianus. 

MepKHyTB obscurari occultari; rjia3a MepK- 
Hyrb (06b yMHpaion^.) oculi solvuntur, labuntur. 

MepTseB^fc mortuus. MepTBtiH 1) eo6* mor- 
tuus; = Sesji.bixaHHbiH, de3Hta3fleHHLiH exani- 
mis, exanimus; exsanguis; = HeoAymeBieHHMH 
inanimus; vita, sensu carens; m. d.b'bti* inqa 
color pallidus; m. TnmHHa vastum silentium; 
BocKpecHTb Koro nst m-bbixx, xoppHHTb M-Baro 
cm. 3th riar. 2) nepen. mortuus (leges, lin- 
gua); M. Mope Asphaltites lacus a npodo 
Asphaltites. 

MepnaHie lux incerta his dubia; lumen incer- 
tum hih obscurum. Mepn;aTB, cBB^a Mep- 
uaexx. lucerna tenue et extremum lumen spar- 
git (yracaerb, MepKHext). 

MecTH verrere. 

MecTB ultio; ultionis cupiditas; ira, iracundia; 
vindicta (KaKi> y^oBJiexBopeHie); poena (KaKx 
HaKa3ame); mb m. ulciscendae me persequen- 
dae iniuriae causa; ultionis hjih ulciscendi cu- 
piditate incensus; dolore concitatus hjih incen- 
sus; iracundia inflammatus; KposaBaa m. cm. 

KpOBaBBIH. 

MeTaauiH^ecKiH f metallicus; aereus, aheneus 
hjth aeneus (Miji,HbiH, 6poh30bmh) MeTajtJto- 
bh^hlih metallo mh aeri similis. MeTajutt 
metallum, aes; odnibHtm m-mh metallis refer- 
tus; metallorum hih aeris, argenti, auri fertilis. 



MeTaHie. 



MHJIOBaTB. 



167 



MeTame iactus, coniectio (telorum); narojraMH 
mittere, iaculari. MeTaTejit funditor (npahi- 
BEKb). MeTaTejiBHHH, m. opyAie, m. MainH- 
fla cm. Manila. MeTaTB iacere (lapides); ia- 

. culari (cb pa3Maxy); mittere (sagittas), emit- 
tere (tela, pila in alqm); m. atpe6is cm. atpedit. 

3tteTa$opa translatio, verba translata. Meia- 
(J)opH^ecKiH translatus. Adv. translatis ver- 
bis; ynoxpefijuiTb KaKoe hho*. ciobo m. verbam 
transferre 

DCei^ejcB cm. MaxeaB. 

3leTeopojEHTt lapis aerius. MeTeopojioria 
* nubium observandarum scientia; KaKT> HayKa 
ea pars naturalis philosophiae, qua ventorum 
tempestatumque natura colligitur; *meteoro- 
logia. MeTeopojion peritus nubium obser- 
vandarum; * meteorologus. MeieopB— bo3- 
jymHoe aBieaie cm. B03jrymHBiH 2. 

TtteTJia scopae. 

JtteTO^H^ecKiH, nanp. m. o6pa3b H3JtomeHm 
disserendi ratio; m. H3ioateHie (pi%) oratio 
via quadam et ratione habita; m. o6yqeme h 
o6pa30BaHie ratio ac doctrina. Adv. ratione et 
via; via et arte h npocio via. MeTOfli via; 
ratio; «Mexo^» cx> npH6aBjeHieMX> cynxecTBH- 
TejrbHaro bt> po,a.. najL mohho nepeBecxn xaKace 
o^hhmx. cymecTB. Ha io, Hanp. m. jrfc^eHia cu- 

: ratio; m. BocnHxama educatio; m. ocaa,Bi op- 
pugnatio. 

IbteTOHHMH^ecKiii mutatus. Adv. verbis muta- 
tis. MeTOHHMia immutatio; verba immutata. 

MeTpHKa ars metrica; metrorum ratio (KaKx. 
cncxeMa); versuum lex; leges metricae. Me- 
Tpn^ecKiH metricus huh nocpeji;. gen. metro- 
rum, versuum. Adv. legibus metricis hih ver- 
suum. 

MeTponojria origo, origines; maior patria; Ajtb- 
6a, hxx> m. Alba unde orti hjih oriundi erant. 

MeTpt cm. pa3M4px>. 

MexaHH3M^ machinatio. MexaHH^ecKiS 1) 
co6. KaKi TexHHH. Btipaffi. mechanicus; xaKme 
artificiosus. 2) nepen. cm. MainHHaJtBHbia. 

Me^ia sohmium; opinio; ficta cogitatione imago; 
nycxaa m. opinio vana huh falsa; vana spes; 
npe^aBaxbca m-mt> cm. Menxaxb; npe^aBaibca 
nycTHM'b m. vaticinari. Me^Tame cm. Me^ra; 
m. o caMOMi. ce6t inanis hjih vana, falsa de 
se opinio. Me^rraTejiB somnians. Me^TaTB 
somniare (alqd); somnia sibi fingere; m. o 
cedij ^to... opinari, in opinione esse c% ace. 
c. inf.; sibi videri cx> nom. c. inf.\ MHoro m. 
o ce6£ magnam hjh nimiam, falsam de se 
habere opinionem; sibi esse alqd videri. 

IVIe^i gladius; mucro (coo\ ocTpie Me^a); o6fla- 

ataxB m. cm. o6HamaTK nacTb oxx> m. BparoBB 

.hostium gladio hjih manibus interire; omeMi 

. h Me^eMt ferro ignique; npe^aib omio h Meny 
ferro ignique, ferro incendiisque vastare. 

MnraHie nictatio; oculorum inconstantia. Mh- 
raTB nictari; Muraa ^asaxb 3HaKX> nictari; 
signa dare oculis. Mhi-omb cm. Mnra. Mart 
punctum temporis; bi> o,iiihx> m., MoroMi> tem- 
poris puncto hih momento. 

MnaaHTponH^ecKin hominibus inimicus. 
MnsaHTponB qui genus humanum oh uni- 
versum hominum genus odit; alter Timon. 



MH3HHen;i digitus minimus. 

MHKCTypa CM. JTEKapCXBO. 

MHJudoH'B decies centena milia; iBa m. vicies 
centena milia; .necaxb m. centies centena milia; 
m. pa3x> decies centies milies; = 6e3^acJieHH0 
MHoro pa3i> sescenties; milies. 

MnjiOBaTi. lJr^nxaAHTb hjih nponxaib 
veniam hih impunitatem alcui dare, tribuere; 
delicti gratiam facere alcui; liberare alqm poe- 
na; ignoscere alcui; parcere alcui; salutem 
alcui dare: alqm servare, conservare, salvuin 
velle (.napoBaxb )KH3Ht); M.Koropa^n Koro, Bt 
yro,ny KOMy condonare alqm alcui. 2) ^^o k a- 

3BIBaib KOMy MHJIOCXb CM. MOOCXb. Mh- 

jrocepAie misericordia; dementia; 6e3j> m. 
crudeliter; cm . xaKace cocTpaAame . Mhjio- 
cepABin misericors; clemens; 6biTb m-ahmb 
misericordera se praebere (alcui). Mhjeo- 
cthbuh propitius (alcui, o 6orax , b n HHorji;a 
o JiHuax'b BbicoKonocTaBJieHHbixi); comis, hu- 
manus (lacKOBbifi, no oxHomeH. Kb hh3- 
iuhmi.); clemens (b^ oxHomeH. Kb npoca- 
m;eMy hjih npoBHHHBineMyca); lenis (Kpox- 
Kin, He cxporii); indulgens (cHHcxoAHTejib- 
hbih); misericors (MHjrocep,a;biH); otixb m-bbim^ 
kb KOMy alcui favere; in gratia habere 
alqm; alcui indulgere (obixb csacxo^Hxejib- 
hbimi>). Adv. comiter, humane, clementer, le- 
niter; m. (c% mhiocxhbbimh ciosaMH) o6pa- 
xsxbca Kb KOMy miti sermone alqm alloqui; 
m. oTnycxHTb Koro cum bona gratia dimittere 
alqm. MHaiocTBiHa stips (nomin. bx> oac- 
chh . nposi He ynoxpeGHxeieHiO; co^npaxb, 
npocHTb m. stipem colligere; jtasaTb m. stipem 
porrigere; aenxb M-Heio stipe collaticia hjik 
collecta hih precaria victitare hjth vivere; 
aliena misericordia vivere. Mhjioctb 1) = 
pacnojioateHie, 6iarocKJioHHocTB gratia, 
favor, studium, voluntas, benevolentia; oKa- 
3ame m. gratia; 6bitb bx> m. y Koro gratiosum 
hih in gratia esse apud alqm, bx> Sojibmof 
m. alcis gratia florere; multum valere gratia 
apud alqm; ocoQ. y napa, npaBHxejra alqm 
propitium habere; alqs alcui est propitius; 
Haxo^fliuiitcH bx* m. y Koro gratiosus alcui, 
apud alqm; bohth bx. ^bd m. inire gratiam 
apud, ad alqm, ab alqo; gratiam alcis sibi 
conciliare; gratiam alcis colligere; in gra- 
tiam hih favorem alcis venire; exapaxbea 
CHHCKaTB *ibio m. gratiam alcis quaerere, 
sequi, (cHibHfce) aucupari; bbihxh y Koro H3t 
m, cm. BBixo^ffXB II, 3, d. 2)=6 Ji a r o % i a- 
h i e beneficiuin; 0Ka3axh KOMy m. beneficium 
alcui deferre, in alqm conferre, beneficio 
alqm afficere; ocnnaxB Koro m-mh alqm be- 
nefices complecti; OKaHCH MHt axy m. da mi- 
hi banc gratiam; tribue mihi hoc, ut...; c^fciai 
m. amabo, amabo te (ho He amabo vos); npo- 
CHTb m. beneficium petere; npoenxb ^ero H3^ 
m. petere alqd ab alqo beneficii loco; cx> cit- 
Ayrom,. /Heonpe^. Hao. petere in ben efici 
et gratiae loco ut...; Cb Boatieio m. deobenei 
iuvante; no iben m. beneficio alcis . 3) = 
CHicxoatjieHie, non^aia dementia, 
indulgentia; misericordia (MHjtocepji,ie); venia 
(npomeHie); impunitas (5e3HaKa3aHHocxb); 



168 



Mhjih. 



oKasaTt Koaiy m. clementer agere cum alqo; 
(npoBHHHBnieMycfl) delicti gratiam facere al- 
cui; npocETt m. clementiam exposcere; veniam 
delicti met praeteritorum precari; deprecari. 
Mhjtmh gratus, suavis, dulcis, iucundus, ve- 
nustus; — aoporou cams. 

Mmh 1 ) (puMCKan) passas mille (pi. milia pas- 
suum); miliarium hjih lapis miliarius, lapis 
(ciojiob, nocTaB^eHHHH bb KOHni mhih); Ha 
o^ny m. oxb AjeKcaHApiH a primo miliario 
Alexandriae; hcbxb na inecxb m. oxb PnMa 
sexto miliario abesse ab urbe Roma: hhxb 
m. (Ha Bfliofi m.) oxb ropo;m ad quintum la- 
pidem. 2) HiMemtan m. passuum milia quin- 
que (25,000 (fyxoBB). 

MnMHKa *ars mimica. Mhmhki artis mimi- 
cae peritus; KaEB xaHuopB mimus; artifex sal- 
tationis. MnMH^ecKin mimicus;- m. npca;- 
cxaBJieme mimorum actio, KaKoro hho*. coo"bi- 
xin alcis rei gestae imitatio. 

Memo praeter alqm, alqd; ^acio nocpejb na- 
tojiobb cjojkhbixb cx> praeter h trans, Hanp. 
Hpot3Kau> m. *iero praetervehi, transvehi alqd, 
BepxoMB praeter equi tare (Liv.\ (equo, equis) 
praetervehi alqm locum, Ha cy^Hfc praeterve- 
hi (locum, o Kopa6ii h o jkuhxb Ha HeMB 
HaxojmupxcH), praetervehi navi, classe (lo- 
cum), praeternavigare (locum); npojiexaxb m. 
*iero praetervolare alqd; npoBO£HTB m. tradu- 
cere (copias praeter castra, o nojiEOBO^nxi exer- 
citam ducere h in npocTo ducere praeter; npo- 
xo^htb m. praeterire, praetergredi; cm. xasace 
npoxo^aiB; npooiacaxb m. ^ero transcurrere, 
praeferri (praeter alqd). MHMoaeTHHH fu- 
gax (cEopo npoxoflHinjiy; brevis (KpaTKin). 
Mhmoxosom-e transiens; praeteriens (xaE&e 
nepen. quasi praeteTiens); = caerEa, Meatfly 
npoHHMt in transitu; leviter, strictim. 

MHH^ajiBHMH. m. ^epeBo amygdalus, amyg- 
dala. MHHflajrB amygdala, amygdalum. 

MnHepajiBHiiH, m. Bo^a aqua medicata. 
MaHepaat metallum 

MHHOBaTi, MHHyTt 1) H p H X H MUMO, 

ociaBHTb ^to bb CTopoHt transire (locum 
alqm). 2)= npoxo^HXB, oKaHMHBaTb,- 
c a, cm. 3th tji.; eMy Mimyio 20 aixB viginti 
annos natus est; viginti annos vixit; viginti 
annos complevit; bb MHHyBnieMB ro,ny anno 
praeterito, superiore hjih priore. 3J=H36aB- 
ihxbch, a36iraTL, cm. 3th ix 
MHHyTa 1) co6. *sexagesima pars horae. 2) 
= caMoe EopoTKoe BpeMH punctum temporis; 
momentum (pimafomjfi, BaamBiii MOMeHXB); 
discrimen (poKOBan, Tpy^Haa m., alqm in ipso 
discrimine periculi destituere — noKimyxb ko- 
to bb MHHyiy KpaHHefi onacHocTH); tempus, 
Hanp. bb xy m., j&ot&b, id temporis cum; #o 
HacxoHiuei m. ad hoc tempus; bb Hacxonniyio 
m. ad, in praesens tempus (y hcxophkobb co 
BpeMeirc> JIhbih xaEase in praesens, in prae- 
sentia); ^acro «MHHyia» nepeBOAHxcn nocpe^. 
ipte hjih nocpe,n. n. pron. mh adj., Hanp. 
Bt M-Ty cMepTH in ipsa morte; bx,m. orbi^a, 
sub ipsa profectione; b^ pimsTejibHyio m in 
ipso discrimine temporis; #o noc^nei m. ad 
extremum usque; ad ultimum; stoh m. bbi- 



Melphbih. 

ffiH^axB oHt hoc exspectaverat; Kor,a;a yate 
HacTynnia m. xia Toro, qio6H... cum iam 
in eo esset (6 eajin^Ho) , ut . .; He ji,o jixho 
TepHTb hh m. res non habet moram; o^Hy m., 
Ha ojiHy m. paulisper, parumper; in praesens; 
hh o^hoh m., he Ha o^Hy m. ne paulum qui- 
dem, Hanp. dubitare; bl o^Hy m. puncto tem- 
poris, (co BpeM. JlHBifl) memento temporis 
hjih horae; h npocTomomento;ciio m. stalim, 
continuo; bt> xy caMyio m., Koi,na turn cum 
maxime; Bt nocai^Hil ^eHb CBoefi atH3HH, b^ 
xy MHHyxy, Kor^a supremo vixae die, cum qui- 
dem...;.Bi nocii^HiOH) m. jkh3hh extremo spi- 
ritu; ro nocax^HeH m. 2ch3hh ad extremum 
vitae; b% m xbi ox^tixa quoties otiosus est 
(erat); ne Me^uxt, He TepaxtHH m. ^aa Toro. 
hxoo'bi... nullam moram interponere quin. Mn- 
HyTHHH brevissimus; qui (quae, quod) ad 
tempus est; m. y^oBoiLCTBifl voluptates flu- 
xae; m. 6ojb brevis dolor. 

MHHyTB CM. MHHOBaTB. 

MnpETejEB,— Hapa * reconciliator, reconcilia- 

trix gratiae; pacis auctor, arbiter sm conci- 
liator; pads conciliatrix auctor. Mhphtb eoio 
cb Khwh placare alqm alcui; reconciliare alqm 
cum alqo, alqm hjth alcis animum alcui; a]qm 
cum alqo reducere in gratiam; BparoBi> inimi- 
cos in gratiam reconciliare; BoioioiiiHX'b pacem 
conficere, componere, conciliare inter alqos. 
MnpHTBca ex. EfcMt reconciliari alcui, re- 
conciliare sibi alqm, alcis animum; in gra- 
tiam cum alqo redire; m. cb m^mx^ ferre 
alqd (moderate, modice, humaniter, aequo 
animo); cedere alcui rei (temporibus cx> 06- 
cxoflxejiBCXBaMH); accommodare se (ad mores 
mh animum alcis). 

Mnpia^a — 10,000 *myrias; = orpoMHoe mho- 
atecxBo ingens multitudo hih vis, turba. 

Mhphbih 1) 0TH0CHm;iHca ks Mapy, 
nocpe^;. gen. pacis, Hanp. m. sorjBOpx. pa- 
cis foedus, bb CBH3H pi^H u npocTo foedus; 
(^oEyMenxBi MHpHaro jtoroBOpa) tabulae foede- 
ris, pacis; nojuracaxt m. .noroBopx. tabulas foe- 
deris signare, yTBep^nxt foederis fidem fir- 
mare; 3aKjrKmHXb m. ^oroBopx> cm. MHpx>; 
cxaTba m. AoroBopa lex pacis; npe^BapH- 
xejitHBia cxaxbH m. AoroBopa initia hjih 
condiciones pacis; m. n e p e r o b o p bi cm. 
neperoBopx.; m. npe,niomeHie pacis con- 
dicio; m. noioaceHie pax; uaxo^HTbca: 
bx^ m. nojioateHm in pace esse, vivere; m. 
b p e m a pacis tempus (BpeMH MHpa); bx> 
m. BpeMa* in pace, pacis temporibus; bb m. h 
BoeHHoe speMa cm. BpeMa; xaiiate nocpex adj. 
togatus (acHBymiH, 3aHHMaH)miH ,no.KJKHOCxb bx. 
m. BpeMa); ynpaBjrHBiHie rocy^apcTBOMX. bx> 
m. BpeMH qui togati rei publicae praefuerunt; 
m. BpeMeHa=cnoKoiraBiH, XHxifl tempora tran- 
quilla mh pacata, sedata. 2)=He Hapymaio- 
miii MHpa, cnoEOHHBiii quietus, tranquillus; 
m. rpaac^ane quieti animi cives; m. Hacxpoe- 
Hie animus quietus; animus non abhorrens a 
quietis consiliis; pacis amor; = yMapoxBopeH- 
hbih pacatus (provincia); m. oojiacTH pacata 
(to. pl-X E3^ rajira npHxo^flxx. m. BicTH e 
Gallia otium nuntiatur; m. a;H3Hb vita quieta 



IT 



MHPTOBHH. 

ateJiaTB m. h iiokohhoh hch3hh otium ac tran- 
quillitatem yitae sequi. Adv. quiete, tranquille; 
(oona) cum pace, placide; aiao yjiaatHBaexca 
m. res ad otium adducitur (Gaes.). Mnpo- 
3K)6nBira pacis amans, pacis cupidus; pla- 
cidus t mores — xapanxepx,); placabilis (Koro 
lerKo npiiMHpHTt). Mnpojnodie pacis amor; 

■ animus a quietis consiliis non abhorrens. 

Mhptobmh myrteus (murteus). MnpTt myr- 

• tus (murtus). 
Hup* pax (npoTBBon. bohhIi); otium, tranquil- 

litas (THmHHa, noKOH, tranquillitas animi); 
1 concordia (corjiacie); myooKift m. pax summa; 
tranquillitas pacis atque otii; 3HaKx> Mnpa 
signum pacis, insigne pacatum; bx>cxhhkx> mh- 
g£ pa nuntius pacis; 3aKjno*iaxb m. pacem fa- 
cere (cum alqo), conficere, componere, con- 
stituere; conciJiare (cum alqo; inter alqos — 
npHMHpaTB); m. cocxojuicji pax convenit; He 
3aKj[H>HHBT. MHpa xaKHce infecta pace; ycioBifl 
m. pacis condiciones, leges; npe^aoatuTb ycio- 
Biii m. pacis condiciones ferre, npeiixiHcaxb 
dicere (alcui); npocnxb nnpa pacem petere; 
"■ corjiacHTbca naia. pacem accipere; napymnxb 

M. CM. 3T. ix; HaCJaH^aTbCH M-MT>, HCHXb BX> 

MHpi in pace mh in otio esse, vivere; pacem 
habere; pacem agitare (Sail); jkhxb cbittab 
bx> m. pacem servare cum alqo, concorditer 
vivere cum alqo, cb oocbwsm cum finitimis 
pacem colere; oxnycxHXb^Koro cx> MnpoMt cum 
pace alqm dimittere; bx. MBpfc h Ha bohh* cm. 
BpeMA (MHpHoe ii BoeHHoe). 

MHCTepia^iafiHoe Sorocjiyaceme mysteria (n. 
pl)\ *racxo jiaTHHCK. cjtobo initia; initiorum 
sacra; arcana hjih occulta, nocturna sacra, bx> 
cbh3h pt^H h npocxo sacra;=xaiiHoe y^enie 
mysteria (n. pi); ea quae mysteriis tradun- 
tur; arcana. MHCTH^ecKin mysticus; mysti- 
cis disciplines initiatus;=TeMHtiH obscurus. 

Mnen^ecKiH mythicus, fabulosus, heroicus 
(npHHaflieacanriH Kb repoHMecKOMy nepiojry); 
m. pa3CKa3x> * fabula licta. MneojrorH^e- 
ckIh cm. Mflea^ecKin; m. Mipx, fabulae. Mh- 
eojioria historia fabularis; fabulae (mhom); 
* mythologia; m. h ncxopin veterum fabulae 

* et res gestae. 
Mipo3,n;aHie rerum hjih mundi universitas: uni- 

versum. MipoonHcame descriptio mundi. 
MipocoTBopeHie cm. coxBopeme. Mip- 
. ckoI humanus (jiioackoh), vanus (cyexHbin). 
MipaHHHt laicus (He AyxoBHbifi; y nucam. 
uepjceu). Mip* 1) BceaeHHan, cm. axo cji.; 

BHJT,HMHH M. CM. BHflHMHH; £0, OXX. COTBOpe- 

Hifl m. cm. coTBopeme. 2) Becb 3eMHoft mapx, 
orbisterrae; BMicii, cx> juojimh orbis terrarum; 
haec terra; terrae omnes; terrae (BJiacxHxejra 
Mipa terrarum principes, o Hapoafc, oco6. o 
piiMJumaxx.); gentes omnes mh universae, h 
npocxo gentes (HapoAH); ApeBHifi m. orbis 
terrarum antiquus. 3) mm homines; omnes 
homines; omnes; y^eHBif m. cm. cBfcn>; jjpeB- 
Hifi m. antiquitas, aetas vetus; veteres. 
IVtaafleHen,!, infans, puer hjih puella infans 
(euie He roBopHmifi); rpy^Hoa m. (infans) la- 
ctens; ynepexb M-neMx, in cunis occidere; 
MajMHKX. puer, jrfeBo^Ka puella. Maa aeirae- 



MHoriH. 



169 



CKiH CM. JTJfcXCKiH. MjiafleEPieCTBO CM. 

j$tctbo. MjraamiH H3x> Ji;Byxx> minor hjih 
inferior aetate; aetate posterior (no3ace po- 
JtuBmiHCfl); natu minor hjih npocxo minor, 
ocotf. o MJiajinieM'b H3X> ^bjx% 6paTbeBt; m. 
m% HtcKoibKHx^ minimus natu. 

MjieKonHTaiomee jkhbothoc animal nutriens 
lacte, quos generat; animal quod educat mam- 
mis foetum. Mjre^HHH nyTb orbis lacteus. 

MHewcoHHKa ars hih artificium memoriae. 

Mhhmo - MepTBMH, MHHMO-yMepmm * qui 
mortuus hjih extinctus esse videtur neque est. 
Mhhmhh qui videtur; is, qui videtur esse, 
non est; m. Aoopo, 3Jio bonum, malum in opi- 
nione positum hjih (ToibKo m> 33biK^ ({jhjioco(|)- 
ckomi.) opinatum; bonum falsum hih specio- 
sum; fictus, falsus, simulatus, imaginarius 
(jioatHbift, Boo6paataeMHH); ^acTO nocpe,a;- spe- 
cies, simulatio, opinio, Hanp. m. noib3a spe- 
cies utilitatis; m. cTpaxi> simulatio timoris; m. 
AoSpojrj&Tejrb opinio virtutis; m. noKynKa simu- 
latio emptionis; m. cMepTb quasi mors; *opi- 
nata mors; m. ipyatSa amicitia simulata. fa- 
miliaritas assimulata; m. MHpi. pax simulata. 
MHHTejiLHOCTL diffidentla (HejioB'fepqHBOCTb); 
suspicio (uoAOspHiejibHOCTb); dubitatio, haesi- 
tatio (HepimHMocTb); anxietas, animus anxius 
(pooodb). MHHTejELHtiH diffidens (HeAOBip- 
mhbmh); suspiciosus (noA03pHTeibHbifi); timi- 
dus (6oa3JiHBbiH); *omnia in dubium vocandi 
cupidus (bo Bcewb coMH$BaK>ni,iHCfl); 6tiTb 
m-hmmi* suspiciosum, timidum esse. 

MHorin multus; MHorie multi, non pauci; hbjih- 
iom;iecii bt. QoIbniOM'b qncit frequentes; o^eflb 
m. permulti, plurimi (icarc& co6cTBeH. stiper- 
lat.)\ plerique (Boo6ra,e oojibmoe hhcjio, 6oib- 
hthhctbo); MHoroe multa, multae res. Adv. mul- 
tum; o^eub m. permultum; m. xjii6a multum 
frumenti; o^enb m. Tpy^a plurimum laboris; 
oobikh. ace pyccK. uapn>u. «MHoro, o^enb m.> 
cooTBiTCTByioTt bt> jiaT. adj. multi, permul- 
ti, plurimi, plerique, Hanp. m. JiioAei multi 
homines; o^enb m. boShx permulta hjih plu- 
rima bella; m. icTb, jxynaTb multum edere, 
cogitare. a) bm. multi homines (=MHoro jho- 
Aefi, MHorie jiioah) mojkho CKa3axb h multi 
hominum (— MHorie H3x> Jiio^efi; b^ nepBOMx. 
CJiy^ai multi homines pa3CMaxpnBaexca saKX> 
ntjioe, bo BxopoMX) multi KaRX. ^acxb, B3iixaH 
H3X. oojibmaro irraaro). b) ecui kx> cymecx., 
3aBHCHHieMy bx> pyccK. oxx> «MHoro>, npncoe- 
AHHaexcH npHjrarax., xo 9xo npnjiarax. ji,ojiacHo 
bx> Jiax. coeAHHHXb cx» multus coro3a>iH et, 
que, ac (atque) hjih nocpe^- isque, ecjin o6a 
npnjiarax. bti CBoeMx> oxnomeHiu Kb cymecxB. 
cxoiixx. Ha o^HHaKOBOH cxeneHH, Hanp. m. 
BaatHLixx. oocxoHxejibCTBX) multae et hjih 
eaeque graves res; m. TflacKHX'b paHX> multa 
et hjih eaque gravia vulnera; Hanpox. m. 
jiiHHBbixb yMeHOEOBx. multi pigri discipuli 
(xyxx. pigri discipuli cocxaBJinioxx. KaKx. 6bi 
oaho HOHHxie = JitHbXHH, Koxopoe onpe^'E- 
jinexcK nocpe^- multi). «c) ipyrHMH o6opoxaMH, 
Hanp. m. JHO^en multitudo hjih magnus nu- 
merus hominum; o^ieHb m. 30ioxa magna vis 
auri; m. AeHerx> magna hjih grandis pecunia, 



17G 



MHcmecTBO. 



MH'feHie. 



multum pecuniae (ho He multa pecunia); t&kb 
m. aeHerx* tanta pecunia; m. softcKa magnae 
copiae; m. hjio^ob^ copia frugum; HMijb m. 
^ero hh6. abundare alqa re; w&i>Tb m. jrfcia 
multis occupationibus distineri; npH^HHATb 
KOMy m. Bpejta magno damno hjih detrimento 
afficere aiqm; y MeHa o^eHb m. ^oiroBi. cm. 
floinb 2; m. cuocoocxBOBaxb qeiay cm. cnocoo- 
CTBOBaib. d) jLifl* ycHJieHia cpaeuum. cme- 
neuu, Hanp. m. Jiy^nie, 6ora^e cm. ropa3£o. 
e) m. pa3b cm. MHoroKpaTHo; Karcb m., xaKb 
m. cm. Karcb, TaK^; ciHinKOM'b m. nimius (adj.), 
nimis, nimium (adv.)\ xaK2Ke nimis multum, 
nimis hjih nimium multa; y Hacb eme cjihiu- 
KOMb m. BparoBb hostium nimis multum super- 
est MHoro6oa:ie multorum hjih multorum 
et falsorum deorum cultus. Miioro6oac- 
HHKt qui multos hjih multos et falsos deos 
colit. MHoroBJiacTie multorum imperium. 
MiioroBOijHMH aquosus; Goraxbil Kiro^a- 
mh fontibus abundans. MHoroBpeMeHHira 
cm. JtoJiroBpeMeHHbiH. MHororjiaBLra multo- 
rum capitum; multa capita habens. MHoro- 
flHesHMH multorum dierum. MHoroaceH- 
ctbo matrimonium multiplex hjih polygamia. 
MHoro3HaMeHaTejEbHHH ambiguus. Mho- 
ro3Hanie multarum et variarum rerum cogni- 
tio; varia et undique collecta scientia. Mho- 
rosHa^an^iS pollens, pollens potensque; o 
Hpe^MeTax-b magnam vim hjih magnum pon- 
dus habens; gravis; m. cjiobo vox late patens. 
MHoroKpaTHHH multiplex; multus, creber; 
onHcaT., Hanp. na moh m. npocbou saepissime 
hjih etiam atque etiam a me* rogatus; 0Hb He 
OTB^ajTb Ha moh m. nncbMa multis meis lit- 
teris non respondit. Adv. saepe, saepenumero, 
crebro; iterum atque iterum, etiam atque eti- 
am (npn rjiar. «npocsTb»); m. diaroiiapHXb Koro 
plurimas hjih quam maximas gratias agere al- 
cui. MHorojiHCTHti^ foliis densus, foliis 
abundans; frondosus. MHorojifcTHiH multo- 
rum annorum; cm. xaKate npoir.ojiJKHxejibHbiH, 
floiriH. MHorojiiOflHOCTB frequentia; (mho- 
jKecTBo aiHTejieH) magnus numerus civium, in- 
colarum; BooSme coCpaBineecii MHoatecxBo jrio- 
j&k multitudo hjth copia homraum. MHoro- 
jleo^hlih frequens; (MHornMH nodunaeMbift) 
celeber (locus, portus, urbs); 6bixb oneHb 
M-HbiMb multitudine abundare. MHoroHorin 
multis pedibus. MHoroo(5pa3ie varietas. 
MHoroo6pa3HBiH multiplex, varius. Mho- 
rooOiHTHtiH capax; nepeu. multiplex; co- 
piosus; multiplex variusque; CToab m. tantus. 
MHoropa3Jin^HbiH varius; multiplex; diver- 
sus, diversi generis. MHoropi^HBOCTL lin- 
gua prompta; loquacitas (cJOBooxoTJiHBOCTb). 
MHorop^HHBBiH lingua hjih sermone prom- 
ptus; loquax; verbosus; Obixb M-BbiMb xaiUKe 
infinitum esse. Adv. verbose hjih verbosius, co- 
piose, pluribus verbis, fuse. MHorocBlifly- 
mm multarum rerum cognitione imbutus; sum- 
ma scientia; eruditissimus, doctissimus; optimis 
artibus eruditus. MHorocaoBie, — bhbihcm. 

MHOropi^HBOCTb, — Bblft. MHOrOCtfOECHBIH 

plurium syllabarum; quod plures syllabas ha- 
bet;=cocToaiiiiH Wb MHornxi) ^acTefi multi- 



plex. MHorocHiB&HHH nivosus. MHoro- 
ctopohhih nepeu. multiplex, varius, varius 
et multiplex. MHorocTopoHHOCTB varietas. 
MHorocTopoHHuii multorum hjih plurium 
laterum. Mhopotomhbih multa volumina 
continens; multorum voluminum. MHoro- 
TpyflHMH multi laboris, operosus, laboriosus, 
difficilis; CHJibHte arduus. MHorcmB-ETHBiii 
multorum colorum; versicolor (cb oxjuhbomx.). 
MHoro^HCjreHHOCTB magnus numerus; 
multitudo; m. JnofleH xaiuKe frequentia, npeiir 
MeiOBt copia, vis. MHoro^HcareHHtin cre- 
ber (^acTHH); celeber (MHorHMH nocEmeHHbiH, 
contio); frequens (wb nojiHOMfc cocxaBB, sena- 
tus); TaKme magnus, multi; m. TOJina magna 
multitudo; multi; m. oomecTBo celebratio (co- 
tidiana; hominum coetus et celebrationes 
obire); kx> ^eMy hh6. cxoartch, coonpaexca 
m. MHoatecTBO joo^eft alqd frequentia homi- 
num celebratur; hmtjXb m. KOHHHuy multum 
valere equitatu. Adv. magno numero; crebro, 
frequenter. MHoro^JteHHtiH multarum 
partium; multiplex. 

MHoacecTBo multitudo; B-b npoTHBon. K'b ox- 
HOMy hih HeMHor-HMb magnus numerus; vis 
(ingens v. hominum; magna v. auri, argenti); 
SociaxoHHbiH 3anaci. npe^MeTOBi. (o jmuax'b 
TOJibKO b^ xoMb ciy^ai, ecjin ohh pa3CMaTpn- 
BaiOTca KaK'b cpeji,CTBo JUia coBepmeniH Mero 
hh6.) copia; m. npHcyTCTByiom;nxb frequentia; 
Kyna jieacaniHX'b BMtcii npejiMeTOBb acervus; 
SesnopHAo^Haa TOJina, Kyna turba; silva (Mac- 
ca co6paHHbix , b npe^MeTOBb, h3t> KOTopbixb 
Moatao Bbi6paTb noii.xoAamee, rerum, exem- 
plorum, sententiarum); nubes (KaKt 6h Ty^a, 
peditum equitumque); caterva, agmen (TOJina); 
pondus (m. no Btcy, auri, argenti); HMiTb hto 
bi. SoJibinoMb m. abundare alqa re; npoH3Bo- 
iiiHTb 6ojibmoe m. iiBiTOB'b h njioii.oB'b flores et 
bacas fundere. Mhomchtb cm. yMHoataTb. 

MH*BHie, cydbeKTHBHoe, ocHOBaHHoe Sojiie Ha 
^yBCTBi; TaKHte npe^cxaBJieHie, oco5. xopo- 
mee, Koxopoe mh HMteMi. o komt> hh6. opi- 
nio; M. OCHOBaHHOe Ha HCHOMX) C03HaHiH a 

MoxHBHpoBanHoe, xaKate BbicKa3aHHoe senten- 
tia; m. ocHOBaHHoe Ha VM03pfcHiH ratio; cyat- 
ii,eHie iudicium; o6pa30BaBmeeca na ocnoBa- 

HiH OITEHKH JI,OCXOHHCTBa JIHUa HIH Hpe^M. 

existimatio; H3i>aBJieHie boih, ptmeme aucto- 
ritas (senatus); pasiH^ie bx> m-axx> cm. pa3H0- 
riacie; HHorxa JiocTaTO^HO neutr. pronom 
hjih adject, Hanp. illud Aristippeum; ista 
tua (pl-)\ ecjiH Tbi npoBeji;emb sto m. si id 
obtinebis; a ji,epatycb xoro m., hto... hoc hjih 
illud teneo Cb ace. c. inf*\ Meamy hhmh pac- 
npocxpaHHjiocb m., ^ito... hoc apud eos incre- 
buit cb ace. c. inf.; no MoeMy m. mea qui- 
dem opinione; (ex, de) mea sententia; ut opi- 
nio mea est hih fert, ut opinor; quantum ego 
opinione auguror; ut puto, ut mini quidem 
videtur, h npocxo (ego) puto, existimo h x. n.; 
6biTb ioro m. sic existimare, ita sentire; 
6biTb Tanoro m., ^to... cm. jxjMaxb 2, b, c; Ka- 
Koro tbi m.? quid tibi videtur? o HeMb? qua- 
lis is tibi videtur? sci o^Horo m., mto... una 
et consentiens vox est cb ace, c. inf.; 6biTb 



MorKJia. 



Mojie6cTBie. 



171 



Toro ace m., pa3^iaTB m>e m. idem sentire', 
o^Horo m. cl k£mb assentiri alcui; consentire 
cum alqo, in eadem sententia esse; eandem 
sententiam habere quam alqs; He 6bitb Toro 
ate m. dissentire ab alqo; a tote m-hih rfext, 
KOiopwe eorum magis sententiae sum, qui...; 
y Hacb Toro m m to>... in his locis opinio est 
cs. ace. c. inf.; npncoeaHEHTBCfl kb> M-Hiio ko- 
to cm. npHcoe^HHHTbOH; o6mee m communis 
hominum opinio; opinio vulgata, o newb hho\ 
omnium opinio de alqa re; oGmecTBeHHoe m. 
cm. o6m;ecTBeHHBiii; corjtacHoe m. (Jjajroco^oBt 
consensus philosophorum; ,a,ep3Kaaocb, 6bijio 
pacnpocTpaHeHO m., ^to... res erat in ea opi- 
nione, ut putarent cb ace. c. inf.; 0TKa3H- 
BaTbCH orb cBoero m. cm. 0TKa3tiBaTbca; cica- 
3aTb, BbiCKa3aTb CBoe m. dico quod sentio; 
expono quae mini videntur; sententiam meam 
aperio, = no^aBaTb CBoe m. (rouocb) senten- 
I liam dico, bt> cy,n;T> fero; cnpamnuaTb m. 
quaerere quid alqs sentiat; (bi> ceHarfc) alqm 
sententiam rogare; BBicoicoe m. (noHjrrie) ma- 
gna opinio, exspectatio, spes; hmetb BHCOKoe 
m. o komb, o vewb, xopomee, oT3ra<iHoe m. o 
KOM-b magnam de alqo opiniouem, exspecta- 
tionem, spem habere; bene, praeclare existi- 
mare, sentire, sperare de alqo; magna est 
alcis de alqa re opinio; multum tribuere al- 
cui rei; HMtTb, nnTaTb BbicoKoe m. o ce6i 
sibi placere, sibi multum tribuere; magnifice 
de se statuere; se esse alqm putare; hm^tb 
flOBOJTbHO xopomee m. o Hbem xapaKTepi 
opinionem nonnullam habere de moribus al- 
cis; OMniKbM'b BbicoKoe m. o komb nimia opi- 
nio ingenii et virtutis alcis, o caMOMB ce6i 
nimia de se opinio hjih niniia aestimatio, ad- 
miratio sui; hmbtb itypHoe m. o kom-b male 
existimare, sentire de alqo. 

MorHJia sepulcrum; MornjibHBiH xojl\tb tumu- 
lus; bustum; cohth bb M-Jiy (mortem) occum- 
bere; BornaTB, CBec^H ex. M-Jiy alcui mortis 
causam esse; Ha Kpaio m-jibi cm. Kpaa 2, a. 
MorHJELHHH xojim'b, Hactmb tumulus; m. Ka- 
MeHB lapis alcis memoriae inscriptus. 

Mory^in, MorynjecTBeHHtra 1) o^apeHHBra 

60JIbmHMH CHJTaMIf, CM. CHilbHBlH. 2) HMtiomiH 

ooaBinyio BjiacTB n cujiy potens, pollens, opi- 
bus yalens, opulentus; amplus (3HaHHTejib- 
hbih); dbiib m-hlimb potentem esse, opibus 
valere, pollere; multum posse hjih valere. 
MorymteeTBo opes (ooiBinoe BJriame, cpe,n- 
ciBa), opulentia (taBmia cpe^ciBa, cHjra h 
BiiflHie,TaKHte o Hapo,n'fc,rocy,napcTB T fc);potentia. 

Mo.ua mos; consuetudo; (othocht. oaeac^bi) ha- 
bitus, ornatus; 6bitb bb Mo;rfe moris n.i& in 
more esse; more mh usu, consuetudine re- 
ceptum esse; *ito Tenepb bb Mo^t quae nunc 
tenent saeculum; *rro hh6. bxo^ht'b bb MO,a,y 

. alqd in morem vertit, alcis r-ei mos recipi- 
tur; BBixo^HTb H3b mo^h obsolescere; ito hh6. 
Bbimjio H3B m. consuetudo saeculi mutavit 
alqd; 6bitb ojrkry no mo^ nove vestitum esse; 
o^tBaTBca no ^ymoi m. in externum habitum 
mutare corporis cultum. 

Mo^ejib exemplum; exemplar. 

Mo^hlth novus; elegans. 



McnyjisiiiH (roaoca) moderatio hjih flexiones 
vocis. 

M02£eT'b-6£ITB CM. MO^B. 

MoatHO fieri potest; copia est cb gen. gerund.; 
e'#Ba m., m. 6bijio noBipnTB vix est, erat cre- 
dendum; axo m. cjrjtaTb hoc fieri hih effici 
potest Hiff facultatem habet; 3T0My m. noBt- 
paTb hoc credi potest Km credibile est; Ha 
CKOJbKo Mwh m. quantum possum; kreb m. c^ 
cpaeu cmen. quam hjie quantus ch superl. ci> 
npiidaBJieHieMB possum h 6e3% oHaro; .a oy^y 
roBopHTB KaK-b m. KOpo^e dicam quam brevis- 
sime potero; Karcb m. 66jbmHMH nepexoaaMH 
I[e3apb nocnimnji^ Kb BparaMi> Caesar 
quam maximis (potuit) itineribus ad hostes 
contendit; MacTo, KaK'B rjiar. $pa3eojorH^ecKifi, 
BOBce He nepeBO^HTca, nanp. H3i» btoto Jier- 
ko m. noHJiTB inde facile intellegitur; cm. 

TaKHte M01B, B03M0mHBIH. 

Mo3anKa opus tesselatum hih vermiculatum. 

Mo3an^:ecKiH, m. padoia cm. M03aHKa. 
Mo3ri (bt> tojiob^) cerebrum; (B'b KOCTflX'b) 

medulla. 
Mosoj£B callum. - 
Moh meus; Taoce hie, noster (cKpoMnie bm. 

meus); eciH Ha HeM'B HirB aorH^ecKaro yw- 

pema h oTHomeme npaHajueatHOCTH JierKO 

BBIieKaeTB 03B CBfl3H pT»HH, TO OHO BOBCe He 

nepeBOAHTCH; m. ^bjto, m. otoaHHOCTb Cb ne- 
onped. naujioH. meum est cb inf.; Moe meum; 
moh mei; no M-My — no MoeMy MHtniio, na 

MOH BSMfl.H'B CM. MHtHie. 

MoKpoTa umor, umores. Mokphh madidus 
(Ha noBepxHOCTH, CHapyatn); umidus (BHyipa); 
6bitb MOKpbiM'B madere. 

Mo jib a 1) fama, rumor; pa3roBop"B KaKsxt 
hh6. jihii,^ o newh hho serm«; m. oacHT'b, 
tjto... fama nuntiat, rumor est cb ace. c. inf.; 
cm. xanate cjryxij 2. 2) — MnfcHie, cyatiieme 
^pyrnx^ o komb hh6. cm. ciasa 2. Moji- 

BHTB CM- TOBOpHTb, Hp0E[3H0CffTb. 

MojieScTBie (Bceaapo^Hoe Oiaro^apcTBeHHoe 
h*jih pa yMoocTHBJteHifl 6oroB"B), supplicatio; 
Ha3Ha^HTb Tpex^HeBHoe djiaro^apcTBeHHoe m. 
(o phmck. ceHaTt) trium dierum supplicatio- 
nem d^cernere; gratulatio; grates mh gra- 
tiae deo agendae hjiit actae (pro alqa re; 
quod). Mojieme precalio; preces. Mojtht- 
Ba precatio (MOJienie); preces {pi., cjioBa mo- 
jthtbbi); supplicatio (cMBpennoe, oiaroroBifiHoe 
Moieme); votum -(MoiuTBa coe^HHeHHan cb 
odtTOMB); ycTaHOBJieHHaa (|)opMyia mojiht-' 
bli precatio sollemnis; verba sollemnia; sol- 
lemne precationis carmen , bb cBa3n pt^H 
s npocTO carmen; m. npoEf3HocaMaa nepe^ 
CBameHHBiM'B jiMcTBieMT>, oco6. nepe^ atepT- 
BonpHHomemeMi. praefatio; coBepmaTb, tbo- 
Phtb m. precationem, preces facere; preca- 
tione uti; vota facere, suscipere (TBopa 
o6*bt£, pro alqa re) ; MoiRTBa rocno^HK 
*preces a Christo praescriptae. Mojihtb 
Koro alcui supplicare, o MeMB pro alqa re; 
adorare (pacem deum); comprecari (deos 
Terent.)\ alqm supplicibus verbis orare hjik 
ab alqo precibus inflmis petere, alqm orare 
obtestarique, orare atque obsecrare, ut...; 



172 



MoJIHeHHBIM. 



MoHoraMin. 



m. Bora o homohih, cnaceHiH opem, opem ac 
salutem a deo (a diis) precari. Mojehtlcs 
precari, preces hjih vota facere; m. Bory 
precari deum hjih ad deum; orare, invocare 
deum; cMnpeHHo, ojiaroroBiftHo supplicare, o 
qeMT> hh6. precari aJqd a deo. 

MojiHeHHEiH fulmineus . MojrmeHocHHH, 
m. Tyya nubes. Mojraia: fulgur (6jiecKx>), 
fulmen (yjiap'b); m. 6iecTRTb, CBepicaeTT, ful- 
gurat. 

McuroAaa cm. mojiojjoh. JttojroaeacB pueri; 
(Moiojibifl jrj&BynrKH) puellae; adulescentes; 
Mojo^we jho^h cnocoSHtie hochtb opyacie, 
oxx. 17 rcua %o 45 BKJiKraTejibHo iuventus, 
iuniores; bch m. omnis suboles iuventutis. 
MojiotferiKiH fortis (xpaSptifi, ftTJibHbin,); 
strenuus (npoBopHbia); audax. Moaofterj't 
vir strenuus (npoBopHbift), fortis (xpaopbin, 
A'LibHLii), fortis ac strenuus; vir promptus 
(ptmHieibHbifi, cMiabifi); vir bello fortis 
(repop). MojioaenecTBo virtus; audacia 

- (oTBara). Mojioaoh 1) o jihite parvus, par- 
vulus (eme He BtipociniH); infans (ao 7-ro 
roiiaj, adulescens, adulescentulus, iuvenis 

(pa3HHIiy CM. UOiTB CJI. MOJtOIOCTb); m. nejio- 

wbKh puer, adulescens, iuvenis (cMOTpa no 
roj.aM'b); m. ateHmHHa uxor florens aetate; 
M-aas=:Heji;aBHo BbiuiejimaH 3aMyarb nova 
nupta; oht> ^jia axoro eme cjihihkomb m. aetas 
eius nondum ei rei matura est; MOJioace cm. 
Mia^min; puMJuraaMi. ohx> ,nojimeHi> jjaxb 20 
3ajroa£HHKOBT, He MOJioace 18-xh Jita h ne 
cxapme 45-th obsides Romanis viginti dato, 
ne minores octonum denum annorum neu 
maiores quinum quadragenum (Liv.). 2) o 
npe^M.=HOBbiH novus, novicius (vinum). Mo- 
jioaoctb pueritia, aetas puerilis, flos aeta- 
tis, florens aetas; orb 17 ro^a npH6jiH3HT. ro 
copoKOBtix'b rojioBB adulescentia, xaKate pri- 
ma aetas ii npocTO aetas (aetatis maxime 
poenitebat; qui aliquid formae, aetatis arti- 
ficiique habebat); nepiojrb nojmaro pa3BHTi.a 
geioBtKa. otx. 30— 40, h jaace %o 50 jtbtx. in- 
ventus;- aetas integra hjih conflrmata; cb 
m-cth (cb jrfexcTBa) a pueritia, a puero, a 
parvo hjth a parvulo, ab adulescentulo; o ht.- 
CKOJibKHxi. hjih ecjin kto hh6. o ce6i tobo- 
pnrb bx> pi. a pueris, a parvis hjih a par- 
vulis; ab ineunte aetate, a prima aetate 
hjih adulescentia (cb paHHet m.); a prime 
tempore hjih a primis temporibus aetatis; = 
cb pauHaro jrixcxBa a prima infantia; a te- 
neris, ut Graeci dicunt, unguiculis; B03Bpa- 
thtb KOMy m. fJorentem aetatem hjih florem 
aetatis reddere, restituere aicui; atcui iuveni- 
lem speciem uiu iuvenilem quendam vigorem 
reddere. 

Mojioko lac. 

Mojiothtb frumentum terere, deterere. 

Mojiotx malleus. 

Mojiotb molere (hordeum); TaKate molis com- 
minuere, frangere. 

Mojeo^hbih 6pan> quern eadem nutrix alebat; 
m. 3y6bi dentes primi jijiii primores. 

MojEiiajiHBocTB taciturnitas, silentium. Moje- 
^ajiHBBiH taciturnus. Mojraame silentium; 



rjiydoKoe, rpoooBoe m. cm. sth cji.; ynopHoe 
m. obstinatio tacitnrna; xpamixB m. silen- 
tium tenere, obtinere; silere; p qeM'B cm. moji- 
^laTb; ^oiro xpaHHTB m. diuturno silentio uti; 
npepBaxb m. cm. npepbiBaTB; npofiTH mto 
M-HieMX. cm. npoxo^HTB 1. MojtnaTB tacere 
(He roBopHtBj, silere (He H3,naBaxB 3ByKa); re- 
ticere (He oxsfcqaTb Ha Bonpoct); m. o newb 
(xpaHHTb MOJiname) tacere alqd, de alqa re; 
reticere alqd, de alqa re (yManHHBaTb); ce- 
lare alqd (CKpbiBaxb); silentio praeterire alqd 
(nponxH MOJiHaHieMx>); mittere alqd (He aceaaTb 
roBopHTb o *ieMX>); a. He Mory m. Ha to, ^to 
th roBopamb istud a me taciturn non feres; 
He foiTb bb cocxoHHin m. silentium sibi im- 
perare non posse; npHKa3axb m. silentium fi- 
eri iubere; Mojma tacitus; silens (pa3Hnn;y 
cm. uoxb ^33. MOjraaTb); m. nepeHocHTb hto ta- 
citurn alqd ferre; jjoiro CMOTpiiH m. ,npyr& Ha 
Apyra diu silentium aliorum alios intuentiiim 
fuit; 3aM0jniaxb cm. 3t. n. 

Mo jib tinea. 

MoJitCa obsecratio, obtestatio; preces suppli- 
ces; preces infimae. 

MOMeHTaJIBHBIH CM. MrHOBeHHWH. MOMeHTt 

CM. MHHyTa, Mnrx.. 
MoHapxH^ecKifi, m. npameHie, rocyjiapcTBo 

cm. MOHapxia; hm^tb m . oopa3x> npaBiemH re- 
gi (regibus) parere, sub rege (regibus) esse; 
BBecxH m. npaBienie omnem potestatem hjih 
omnia ad unum (uni) deferre. Monapxia 
l)MOHapxH^ecKoe npaBJieHie imperium singula- 
re; unius dominatus; regnum; imperium regi- 
um. 2) MOHapxH^ecKoe rocyjiapcTBO 
civitas quae unius consilio et auctoritate gu- 
bernatur hih ab uno regitur; regnum. Mo- 
Hapxt rex; princeps; =HMnepaxop:b cm. hm- 
nepaTopx>; xaKace onncaT. nocpeji,. qui solus 
regnat. MoHapmin nocpex- gen. regis, prin- 
cipis. 

MoHacTiipCKin monasterialis hih gen. mo- 
naster^ monachoram. MoHacTBipB mo- 
nasterium hjih coenobium {wpnoeu. nucam.). 
MoHaxfc monachus. MoHaxuHH jnonacha 
{uepKoeu. nucam.). MoHamecKiii mona- 
chicus; no m-kh monachorum more. 

MoHeia nummus; 30Jioxafl nummus aureus h 
npocxo aureus; nummulus aureolus (MeiKaa); 
cepeopaiiaa n. argenteus; MenKan m. cm. Mei- 
Kift (^eHbrH); (|)ajibniHBaH m. falsus hjih adul- 
terinus nummus; jwctohhctbo m-xh pretium 
nummi; nepen. npHHHMaTb Bee 3a HHCxyK) m. 
facillime ad credendum induci; njiaTHTb tojo 
ate m-k) par pari rel'erre. paria paribus re- 
sponded parem gratiam (alcui) referre. 
MoneTHBiH abopb moneta. m. a^jio res 
nummaria. 

MoHoraMia <m- eAUHoaceHCTBO. MoHOJiors 
sermo intimus (pa3roBopx> C'b caMHMX> cooofi). 
MoHOTeH3M r B *unius dei cultus. MoHOTe- 
hct% qui mente sola unum deum intellegit hjih 
unum deum colit hjih uni deo supplicat. 
MoHOTOHia una quaedam spiritus ac soni 
intentio (quae Graece jxovoTovia dicitur); m. 
nicHH, pt^H :;: cantus, oratio omni varietate 
soni, vocis carens, nulla varietate soni, vocis 



MoHyMeH'rc.. 



MOHife. 



173 



distincta, insignis. Mohotohhhh unum so- 

num habens; = BajibiH languens (vox); m. 

. pi^t *oratio nulla varietate delectans hjih 

distincta, insignis. Adv. no<ixH Bee npoH3Hocn- 

; jiocb m. h o^Hoo6pa3HO omnia fere similiter 

7 atque uno modo dicebantur (Ck.): nta>, ro- 

:*; BopHTb m. *sine ulla varietate soni hjih vocis 

canere, loqui; mo hh6 SBy^nxx. HeMHoro m. 

. lentius aequabiliusque alqd accidit auribus. 

MOHyMeHTTb CM. naMHXBHKl.. 

JttopaJEBHEIH CM. HpaBCXBeHHblt. MopaJIB 

cm. npaBoyMenie. 

HopraTB cm. Mnraxb. 
I Mop^a os; rostrum. 

Mope mare; = oKearo Oceanus, mare Ocea- 
nus; oTKpbiToe m. altum; salum (oxupbiToe, 
BOJiHyioEneeca); B3BOJiHOBaHHoe, 6ypHoe m. ma- 
re fluctibus exasperatum; noBepxHocTb m. pla- 
num mare; BbuaHnnJHca hsjcb noBepXHOCxbio 
M. cm. Bbi^aBaTbca; ^epHoe, Cpe,HH3eMHoe m. 
cm. 3TH npniar.; Ha Mopi, no Mopio, MopeMX> 
mari; na cynrb h Ha m. cm. cyina; nyxeinecxBie, 
noi3AKa MopeMi. navigatio; cursus inaritimus; 
cx> Mopa a mari; mari; Bixepx* AyiomiH ci> m. 
cm. mopckoh; ropojrB, KOToparo Heib3a 3a- 
, BoeBaTb hk cb cymu, hh ct Mopa inexpugna- 
bilis terrestri ac maritimo situ oppidum; nibiib 
no m., ixaxb MopeM'B mari navigare; nycxnxbca 
bb m« mare ingredi; navigationi se committe- 
re; maria temptare; bmhxh bx> m. cm. oxnibi- 
BaTb; bmhxh, nycTHTbca b'b OTKpbiToe m. al- 
tum petere; in altum provehi mh proficisci; 
cpaacaxbca Ha Mopfc classe pugnare, navibus 
rem gerere; H3i> 3a Mopa npiixanmee nocojib- 
ctbo legatio transmarina; rocno,a,cxBO na Mopfe 
cm, rocno^CTBo. MoperuEasaHie navigatio; 
Kaia ncKycciBO ars navalis; Haysa M-Hia ars 
navalis hjih navigandi; scientia hjih scientia 
et usus rerum nauticarum. Mopenjiasa- 
TeJEB, MOpexofleij-B nauta. 

MopiiTb cm. My^HTB; m. Koro rojio^oMx. cm. 
3aMapHBaTB. Mopoboh, m H3Ba. m. no- 
Bixpie, cm. iiyMa. 

Mopo3t frigus (xoioA'b); CHiBHte gelu (xojibko 
B'b abl) sing.)., 

Mopckoh = bb Mopi HaxoaainjHca, Kb Mopio 
npHHaneataiuiS marinus (aqua, aquae mari- 
nae m. KynaHie, avis, piscis, sal, deus, dea; 
monstrum qy^oBHme); — npHMopcKin, Ha Mopi 
npoHcxo^anxiH inaritimus (portus, bellum, ora, 
aer, navis); m. 3ajiHBB sinus maritimus hjih 
maris; Bb CBa3H piqn 11 npocTO sinus; m. 6e- 
perx. litus; npn6peacbe ora maris hih mariti- 
ma, h npocTO ora; m. rjiySHHa cm. rjiy6HHa; 
m. Bixepx. ventus a mari exoriens me veni- 
ens; atHBOXHoe animal maris hjih marinum, 
6ojibinoe belna marina; nyxb, nyieinecTBie 
navigatio, cursus ^ inaritimus npejinpHHaxb m. 
nyxemecTBie navigare, maria temptare; m. ny- 
xeMi> mari; navi; navibus; classibus; m. r&jio 
res maritimae hjih nauticae, KaKx> nayKa 
disciplina navalis; m. ciyatSa officium mariti- 
mum; nautica ministe'ria; m. xoproBJia, BOHHa 
£ cm. 3te cyin;.; m. chjih copiae navales; na- 
ves; 6ojibniia m. h cyxonyxHbia cnjibi magni 
■ navales terrestresque exercitus; HMixb 601b- 



mia m. Gwrsr multum mari pollere, plurimum 
valere classe maritimisque rebus; m. ^epatasa, 
rocyjmpcxBo civitas maritima, (cobHoe Ha 
Mopi) civitas hjih gens multum mari pollens, 
navibus hjih classe permultum valens; classe 
potens populus; m. cpaaceme proelium navale, 
pugna navalis; m. coji,a,aTi. miles nauticus hjih 
classicus, BT> pL TaKate classiarii; m. pa36on- 
hekT) pirata; praedo maritimus, Bt cba3h pi- 
*ih h npocxo praedo; HanajibHHK'b m. pa36ofi- 
HHKOBb archipirata; praedonum dux; Boraa cb 
mopckhmh pa3fioHHHKaMH bellum piraticum; m. 
pa300HHH^ecxB0 piratica; latrocinium maris hjih 
maritimum; 3aHHMaxBca m. pasSoHHH^eciBOMB 
piraticam facere, latrocinio maris vitam 
tolerare; m. GojitsHb nausea; 3a6ojrbTb m. 60- 
ii3Hbio nauseae molestiam suscipere; cxpa^axb 
m. 6ojit3Hbio nauseare. 

Mopmnna ruga; noKpbiBaxbca m-mh corrugari. 
MopmHHHCTBiH rugosus. MopmHTt cor- 
rugare; m. jio6b, jihii,o trontem contrahere, fron- 
tem adducere. MopmHTBca, JUoaaxB cm. 
Moprn;HXb (jio6b); njio^axx* corrugari, viescere. 

Mop^b cm. ^yMa. 

MopaKt nauta. 

MocTHKat ponticulus. Mocthtb lapide, silice 
hjih saxo sternere; 3acxnjiaxb h^mb hh6. te- 
gere, contegere. MooTOBaa silex hjih lapi- 
des viae; = BbiMomeHHaa yjiHH,a via strata. 
Moctoboh nocpeji. gen. pontis; m. yKpinjie- 
Hie castellum ad caput pontis positum. Mocti 
pons; m. Ha CBaaxt pons subiicius; ciponxb, 
HaBOAHXb m. pontem instituere, facere, effi- 
cere, ^epesx. piny pontem flumini inicere, 
imponere, in flumine facere, efficere, flumen 
iungere, coniungere ponte; contabulare (mare 
molibus Curt, Hellespontum Suet); cHaxb, 
cjioMaxb m. pontem interrumpere, interscinde- 
re, rescindere 

MoTaTB l) = HaBHBaTB glomerare (Bb Kiy- 
6okb). 2)m. tojioboh quatere, quassare, 
concutere caput; iactare cervices. 3) = pa.c- 
xonaxb, cm. axoxi tji. 

MoTHBEEposaTB alqd probare. MoTHB-B^no- 
SyAHxeJibHaa npHMHHa, cm. no6y,a;HxejibHbiH. 

Motobctbo effusio; profusa hjih immoderata 
luxuria. Moti cm. pacxonnxeib. 

MoTBureK-B cm. 6aoo^iKa. 

MoxHaTBin hirsutus, hirtus. 

Moxi muscus; noKptixbifi mxomb muscosus. 

Mo^ihtb madefacere; conspergere (oKponjiaxb). 

1. Mo"5B (eywecme.), hxo ecxb mo^ih quantum 
possum, quantum in me est; omnibus hjih 
totis, summis viribus; Kpa^iaxb <ixo ecxb m. 
maxima voce clamare, altum clamorem tollere. 

2. Mo^B~6bixb bx. cocxoaHiH posse; queo (bb 
KJiaccH 1 !. npo3i bx» dojibmefi ^acxn (f)opMi. Ha- 
cxoam,aro Bp. xojibKO cb oxpnnaHieMB hih Ha- 

XOAHIIIHMCH Ha JIHH,0, HJIH BtlxeKafOUl.HMX. H3B 

CMbicia): a ne Mory non queo; nequeo (y II,HDi. 
He Bcxpi^aexca bx» 1 JiHnt);=MHi no3BOJieHo 
]icet;=:a hm^io cjiy^afi ^ixo hh6. c^biaxb copia 
hjih potestas, occasio mini est alcis rei fa- 
ciendae hjih alcis rei, facultas alcis rei fa- 
ciendae mini datur;— a hmt>h> cnjiy, cpe^cxBa 
posse, pollere; MHoro m. multum valere hih 



174 



MomeHHHKi>. 



MyTHTB. 



pollere; multum, largiter posse, (mttiTb 6oib- 
moe 3Ha^eHie) auctoritate ftorere hjs vigere, 
magna auctoritate esse, magnam auctoritatem 
habere, y Koro hho*. multum posse apud alqm; 
Ka^b ^paaeojiorHqecKiH rx *iacxo BOBce He 
nepeBo^HTCfl, Hanp. a Mory, Kaacexca, Ha- 
attfifcca sperare videor; ;uo6obb Kb oxe^ecxBy 
He Morja yjr,epJKaxb ero caritas patriae eum 
non retinuit; th jryqnie bcbxx* Moacemb 3acBH- 
afcxejibcxBoBaxb, tto... tu es optimus testis cx> 
ace. c. inf.; contumaciam tuam non probo He 
Mory o^oSpHTb; axo Moacexx> 6*bixb hoc fieri 
hih esse, factum esse potest;=axo BipoaxHo 
credibile est, veri haud dissimile est; nero 
hh6. tfoabme Cbitb (cjryqHXBca) He Moaten> 
alqd desiit fieri*, Moatex^ Gbitl, m. CTaTbca 
fortasse (m. 6bixb h BX-poaxno); forsitan ex. 
conj. (m. 6bixb, ho coiviHHTejEbHo); (3a npe^- 
inecxByromuMT. si, nisi, ne) forte; haud scio 
an muL nescio an..., Hanp. nescio an hoc ve- 
rum sit sxo, 6tiTb Moacexx*, cnpaBeairaBO (cm. 
rpaMM.). 

MomeHHHK^ fur (Bopx>; u Karcb 6paHHoe cjo- 
bo); homo fraudulentus, sceleratus. MomeH- 
HHHecKin furax; fraudulentus. Adv. furto; frau- 
dulenter. MomeHHH^ecTBo furtum; fraus; 
perfidia, latrocinium. 

Momeme stratura; ox,a;axb Ha no^pa^i. m. yiu- 
Hbi viam silice sternendam locare. 

Momn *hominis consecrati reliquiae. 

Mpaicb obscuritas, tenebrae, caligo; bo m-k£ 
hohhomx, obducta nocte; m. HeBT^ima igno- 
rantia, error. 

MpaMopHtiH marmoreus; M. Mope Propoutis. 
MpaMopx marmor; mb M-pa cm. MpaMop- 
hbih; H3x> IlapoccKaro, raMexcKaro m. Parius, 
Hymettius. 

Mpa^HocTt obscuritas; (yrpioMOCTb) tristitia. 
Mpa^HHH obscurus; (cujrbHie) tenebricosus 
(domus, locus); caliginosus; o HBixaxxi^rreM- 
hbih fuscus, pullus (vestis) ;— yrpioMBin tristis 
(KapTHHa BpeMeHi. facies temporum; t et 
severus iudex); tetricus; m. HacipoeHie tri- 
stitia. * 

McTHTejEb ultor;=KapaTejib vindex (alcis rei). 
McTHTejrLfeocTB ulciscendi nan ultionis cu- 
piditas; ira, iracundia. McTHTejiBHtra ul- 
ciscendi cupidus; poenae cupidus. Mcthtb 
komv ulcisci alqm, poenas expetere ab alqo, 
vindicare in aiqm; 3a *ixo ulcisci alqd, poe- 
nas alcis rei expetere;=Mcxa npecjii^OBaxb 
persequi (iniurias, mortem, ius legationis lae- 
sum); vindicare alqd, alqd in alqo (KapaTb); 
punire alqd; m. KOMy 3a Koro, 3a ^to ulcisci 
alqm pro alqo, pro alqa re, poenas alcis, 
alcis rei repetere ab alqo, poenas alcis rei 
petere ab alqo; m. CBiHOBbaMfc 3a yfSieme po- 
.HHxeiel poenas parentum a filiis repetere; 
He m. iniurias acceptas non persequi; iniu- 
riam inultam hjeh impunitam dimittere. 

MyapeHBiii: — HCKycHLiH artificiosus, operosus; 
=cio2chlih multiplex; =: Tpy^HHH, cm. xpy,a;- 
hlih;— 3anyTaHHBin impeditus, contortus, diffi- 
cilis;=y^HBHTeibHbiH, cm. axo ca.;=CTpaHHBii 
mirificus (homo); He m-ho non mirum est; non 
est quod miremur. Adv. artificiose, arte, affa- 



bre;=y^aBHxeibHO mirabiliter, mirum in mo- 
dum; cm. xpyxHo. Myspei£& homo hjh vir 
sapiens h npocxo sapiens; ceMb m-uob* (rpe- 
^ecKHxx) septem illi; septem; xaicb Ha3BiBae- 
MBie ceMb M-uoBt qui septem appellantur; Be- 
auiaHmiH m. omnium sapientissimus. My- 
flpocTB sapientia; consilium, prudentia (6isxo- 
pa3VMie, npeijCMOxpHxejrbHOCTb). My^pBiH: 
sapiens, sapientia praeditus; m. cob-btx. consi- 
lium ac sapientia; m. B03AepatHocxb moderatio 
et sapientia h npocxo moderatio. Adv. sapi- 
enter, prudenter. 

MyacaTB cm. B03Myataxb. MyacaTBca cm. Kpii- 
nuxbea. MyacecKia virilis (m. noaa). My- 
scecTBeHHOCTB animus virilis, fortis. My- 
raecTBeHHBiH virilis (animus), fortis; cm. 
TaK&e xpaSpbifi. Adv. viriliter, fortiter; animo 
forti, constanti. MyacecTso virtus, animus 
fortis ujih magnus; fortitudo. MyacHKOBa- 
toctb rusticitas. MyacsEosaTBin rusticus, 
agrestis, inurbanus, incultus. MyacuKx 1) cm. 
seMieflBieiTB. 2) rpyoBit, Heo5pa30BaHHHg *ie- 
jroBiK-B (homo) rusticus, cnjibHie agrestis- 
MyscHin nocpe^. gen. mariti, viri; m. 6paTB 
mariti frater. MyaccKOH virilis (vestis, vesti- 
tus, nomen, vox). Myac^HHa vir. Myacx 1) 
pi. Mymba, -eB^ maritus; vir. 2) pi. MyacH, 
-eu vir; BBiKamH ce6a MyateMi. virum te 
praesta; Mymu b-b pojib CunnioHa n MaKCHMa 
Scipiones aut Maximi; m. rocy^apcxBeHHBiH 
CM. 3X0 ciobo. 

Myaa Musa. 

MyaBiKa 1) KaKx. HCKyccxBo ars musica; musica 
(orum); res musica; y^iuxbca m-k^ artem mu- 
sicam hjih fidibus (na cxpyHHOM'b HHCxpymeH- 
xt) discere; y*raxB m. alqm artem musicam 
mh fidibus docere; 3aHHMax&ca m-koh artem 
musicam tractare; 3Haxb M-Ky musicis erudi- 
tum esse. 2) npoH3Be^eme axoro HCKyccxBa 
modi musici h npocxo modi (My3biKaibHBia 
nbecBi); sxo HCKyccxBO bi» ^.incxBin cantus; 
concentus (m. ncnoiHaeMaa HtcKOJibKHMH jih- 
naMH); niHie h m. vocum et fidium cantus; m. 
arpaexx> cm. Hrpaxb; orjianiaTbca m-koh cantu 
symphoniae percrepare (Gie.)\ upoBo^uxb Koro 
aoMofi vh niHieMt h m-1coh reducere alqm cum 
cantu atque symphonia; GeMHcxoKjrb xBaiy n 
noHexx* Ha3biBaxb caMOK) npiaxHoio m-koio 
*laudem et praedicationem Themistocles sua- 
vissimum acroama dixit. MysBiKaJiBHBiii 
musicus. MyaBiKaHTrt symphoniacus (boo6- 
n^e); tibicen hjih fidicen, cornicen. 

MyKa cm. MyneHie. 

Myaa farina. 

Myj[*& mulus; noroHniHKX. MyjroBX* mulio. 

MyMia corpus mortui medicatum; homo mor- 
tals arte medicatus. 

MyHflHp-B vestitus militaris; vestimentum mi- 
litare. 

Mypasen formica. MypaBeraHKB formica- 
rum cuniculus. 

MycKyjiHCTBiH musculosus, torosus; lacerto- 
sus (ct MycKyiHcxBiMH pyKaMH). MycKyjt-B 
musculus; (3Ha^uxej[bH0 BBi^arom,iHca) torus. 

MyTHTB 1) co6. turbare (aquam). 2) nepeu. cm. 
6yHT0Baxb, B03Mym;axB. MyTHBra turbidus 



Myxa. 



MtraaHie. 



175 



(aqua); turbatus (cjcksaHHMH MyTHBiMB); m. 
na3a oculi caligantes; nocjioe. BB m. bo^b 
pbi6y lOBHTb ex alieno incommodo suam pe- 
tere occasionem (Liv.). 
Myxa musca. 

My^eHnKx martyr (uepicoeu. nucam.). My- 
^eHH^ecKiH, m- CMepTB mors gloriosa; yate- 
peTt m. cMepx&K) fmortem gloriosam occum- 
bere (pro re, pro re Christiana). My^eHH^e- 
ctbo martyrium (uepKoeu. nucam.). Myne- 
Hie cruciatus (co6. u nepen.)\ pfcace bb Kiac- 
ch^. npo3t, h to toibko Bit pi. tormenta; 
stimuli doloris (<f>H3HHecKia m.); vexatio (m., 
KOTopoe HaM-B npHHHHiHOTB #pyrie); cm. Taote 
HCTA3aHie; M-nia cobbcth conscientiae angor; 
morsus hie stimuli conscientiae; 6biTb %m 
Koro M-eMT. paene enecare alqm. My^iHTejiB 
co6. tortor; nepen. vexator. My^iHTejcBHbiH 
gravis (morbus, vulnus); vehemens (malum, 
vulnus); cnibHBe gravissimus, acerbissimus 
(dolor); m. cMepTb TaKace mors cum cruciatu 
et suppliciis; m-hbimb o6pa30MB acerbissime,:= 
acecTOKO crudelissime; Ka3HHTb Koro caMBiMB 
m-hbimb o6p. alqm (omni supplicio) excrucia- 
tum necare (Sail.). MyiHTejiBCKiii cm. 
atecTOKin. My^niB cruciatu afficere; torque- 
re (co6. ntnaTB; h nepeu.); cruciare, excru- 
ciare (co6. h nepeu.); exercere (He ,a;aBaTB 
noKoa, ambitio animos hominum; tantis nos 
in laboribus); angere (TpeBoatHTB); stimulare 
(o cobbcth, cm. cobbctb); vexare (6e3noKo- 
htb); m. Koro ,a,o cMepTH cm. 3aMy*iHBaTB; M. 
Koro BonpocaMH rogitando alqm obtundere; 
npocbSaMii precibus fatigare alqm. My- 
HHTtca n&xb *ibmb magnum laborem insu- 
mere in alqd, impendere alcui rei; cm. TaK- 
ate 3aMy*raBaTBca. 

M-qaTt abripere, auferre; HcnyraBiuaaca 10- 

ma^B m^ihtb Koro alqs pavente equo aufertur. 

M^aTB.CH avolare; citato equo avebi; o 10- 

. ma^a ferri; velut effrenatum incerto cursu 

ferri (HecTHCB). 

pffnracTBin musco vestitus; muscosus. 

pffmeme cm. mcctb; 6oraHa M-Hia ((|>ypia) furia, 
bb pi. TaKace deae vindices facinorum et sce- 
lerum; jrwniaTB M-HieMB cm. ^BimaTB 2. 

Mbijio sapo. 

f3ttticJieHHBii:=Boo6paataeMBiH, cm. 3to ci. Adv. 
animo, cogitatione, Hanp. m. upohtk *ito hh6. 
animo lustrare alqd; m. o6hhtb Koro absentem 
cogitatione complecti alqm; nepeHecacB m. bb 
AeHHbi puta venisse te Atbenas hih esse 
Atbenis. Mbicjehmbih co6. quod cogitari po- 
test; quod cogitatione comprehend! potest; 
HHa^e Bofb He mbicihmb deus aliter intellegi 
nequit; He mbicihmo, mto6bi... absurdum est 
cb ace. c. inf. MucjiHTeJiB oSbikh. o <}>h- 
ioco<|)b intellegendi auctor hih magister; 
npocTo philosophus; nyCJoKift m. gravissimus 
intellegendi magister. Mbicjihtb cm. ay- 
MaTB; 310 m. male cogitare; dolum hih ma- 
las artes comminisci; concipere malum, see- 
ks; MHoro m. o ceo*B cm. MHBHie (bb kortte). 
Hbicjib cogitatio (MBimieHie, HHor,a;a xaKate 
cawaa mbicib); cogitatum, mens, sententia, 
opinio, suspicio; — 3a,nyMaHHoe, niaHB con- 



silium; BBicKa3aHHaa m., H3pi^eHie dictum; 
HHOiyja res, Hanp. rem tene, verba sequen- 
tur; rerum frequentia; m. o vewb hh6. co- 
gitatio alcis rei; mbicih cogitata mentis; sen- 
sa mentis hih animi (mbicih h ^yBCTsa), 
xaKace onncaT. quae animo cogitamus, sen- 
timus n npocio quae sentio, sentimus; ^bh 
hh6. mbicih quae quis cogitat hih sentit; 06- 
pa3B MticieH animus, mens, ratio, sensus 
(bb dwwh cmbicib HHicaKB HeiB3a ^onycTHTB 
cogitandi hjxh: sentiendi ratio); o6pa3B m. jtk>- 
Aen mentes et cogitationes hominum; ^en 
hh6. o6pa3^ m. h nocTynKH (o6pa3B ^iHCTBia) 
alcis consilia hih studia atque facta, mores et 
instituta et facta et vita; 6jiaropo,a;HBiH o6pa3i 
m. liberalitas; HH3KiH, nowtifi o6pas r b m. cm. 
Hii3Kift e; npn TaKOM'b o6p. m. cum ita sentiam 
hih sentirem; 6bitb TaKoro o6p.M. ea mente, 
eo animo esse; a BBicitaaty cboh m. dicam 
quid sentiam hih mini' videatur; Kor.ua 6y- 
^.eT-B roBopHTB AhtohIh, mbi y3HaeMi« h tboh 
m. Antonio dicente etiam quid tu intellegas, 
sentiemus; pa3BHBaTB cboh m. cm. pa3BHBaTB; 
bot-b moh m. ita sentio, hoc mini videtur; 
^acTO TaKace nocpeji;. n.pron. hih adj., Hanp. 
H3BiciHaa m. ConpaTa illud Socratis; Ta npe- 
KpacHaa m. IIiaTOHa praeclarum illud Plato- 
nis; a ateiaio BBiciymaiB tboh m. ista tua 
requiro; mhb TarocTHa m. He npHHai;ieataTB 
Kb HHCiy naTpioTOBi. hoc mihi molestum est, 
me non esse in bonis; Hnorji;a onycKaeTca h 
MYbcmoim. hoc hih illud, Hanp. m., ito bt* 
Phmb Bee npo^aatHO, ny6oKo BKopeHHiact b*b 
HeMT* ei Romae omnia venum ire in animo 
haeserat (Sail.); m. o CMepTH He y^epatH- 
BaeTT. Mynpena hto hh6. c^iiaTB non deter- 
ret sapientem mors, quominus...; Tyr& bo mhb 
B03HHKaiH TaKia m. coepi egomet mecum sic 
cogitare; sic cogitabam; HaBecTH Koro Ha 
apyria m. alqm hih alcis animum flectere, 
alqm abducere ab institutis suis; BnynraTb, 
no^aTB KOMy m., HaBecTH Koro Ha m. o ^eM^ 
alcui cogitationem de alqa re hih mentem 
inicere, dare, cb ueonped. fiopM. alqm ad 
earn cogitationem deducete hih in earn cogi- 
tationem adducere, ut...; mentem inicere alcui 
ut...; 3to Haneio MeHa Ha m. inde mihi natum 
est consilium cb gen. gerund.; 0TKa3aTBca 
orb m. o ^eM'b hhS. cogitationem de alqa re 
hih memoriam, (otb HaMipeHia) consilium al- 
cis rei depouere, abicere; alqd facere velle 
desistere; Bci cboh m. ycxpeMHTb Ha hto cm. 
ycTpeMiaxb; cb TaKoio m. hac mente; Ch toio 
m., ^Todbi ea mente ut; a cjrliazb bto cb 
Mbicibio, ^to... feci arbitratus (existimans, 
putans) cb ace. c. inf.; npnxojiHTb Ha m. cm. 

npHXO/THTB 2; TaKB KaKB MBICIH BCEXB 0BIIH 

3aHaTBi omnium impeditis animis (Caes.); 
co6paTBca cb m-mh cm. coSnpaTbca 3; 6htb 
HcnomeHy mbicibio nihil aliud sentire nisi; a 
TaKB aaieKB otbm..., hto HanpoTHBB... tan- 
turn abest ut (cogitem)..., ut... 

MBict promunturium hih promuntorium. 

Mbitb lavare; (CMBinaiB) abluere. MtiTBca la- 
vari, ablui, 

MbraaHie mugitus. MnrnaTB mugire. 



176 



M£imeHOK r B. 



M'bexeHKo. 



MtiinenoKi musculus; mus pusillus. MBiinin 
nocpeji,. gen, muris hjih murium. 

MnniEa, necTH hto ho/xb m-kojo sub ala por- 
tare alqd. 

MumjieHie cogitatio; ratio; cnocoSHocTb M-Hia 
cogitatio, vis mentis, mens, ratio; npe,a,MeTH 
M-Hia res cogitatae. 

Miranda musculus. 

Mbuhb mus. 

Mt^HHKt faber aerarius M-bahbib: aeneus, 
aereus. Mt^ aes; o5htbih Miiiibio aeratus. 

M&s'b creta 

MfeHa mutatio, permutatio (mercium). M-fcHo- 
boh, m. ToproBJia mutatio oh permutatio 
mercium; BecTH m. ToproBJiio res inter se 
hjih cum alqo mutare. MiHajio argentarius. 
MiHajiBHtiii, m. JiaBKa taberna argentaria. 
M-feHaTB mutare (locum, vestem, equum, sen- 
tentiam); commutare, permutare (calceos); m. 
^to hh6. Ha tito mutare, permutare alqd alqa 
re (equos bovibus), TonapB ua xosapB per- 
mutare merces (cum alqo); cm. Taote H3MB 1 - 

HflTb, UepeMiHflTfc. MfcHHTBCfl CM. H3M^- 

nama; variare; noro^a nacTO MtHaeTca cae- 
lum variat, (bb ojihomb Mtefc) magna est 
caeli varietas; m. whwh cb y&wb res inter se 
mutare; mutare alqd cum alqo; a He noMB 1 - 
HHJica 6u cb hhmb — He ateaajrb 6bi foiib Ha 
ero Micxi nolim ego esse, qui ille est; m. 
cioBaMH cb k£mb colloqui cum alqo; sermo- 
nem conferre cum alqo; nncbinaMH litteras dare 
et accipere, cb kt>mb hho\ per litteras cum 
alqo agere et colloqui; yKpaaKofi m. B3opaMH 
furtim inter se aspicere; Bee Ha CBBTb 1 aii- 
HaeTca nihil semper (in) suo statu manet. 
Mfepa 1) onpe^eHHaa m. .pa H3Mi>pema Be- 
jihhhhh npe^Mexa mensura; m. h bt,cb men- 
surae et pondera; m. KaagioMy npe^ieiy Haa- 
jiejKamaa modus; jiBOHHaa m. nero hh6. du- 
plex res; nojiy*iHTb jibohhvio m. xjrfcSa duplici 
frumento donari; nepen. CBepxB Mipbi, Hpe3B 
Mipy supra, ultra, praeter, extra modum; ni- 
mis, immodice, effuse; no Mipfc pro modo, 
pro ratione., pro cb abl., Hanp. pro viribus 
agere; KaatJJBiH no m. chjib cbohxb pro se 
quisque; no m. noTpeSnocTH ex eo quantum 
satis est; no KpanHefi m. certe; saltern (no 
MeHbmefl m.); minimum (npn hhcjiobbixb JiaH- 
hbixi>, = npHHHMaa canoe MeHbniee hhcjio); 
ecin Haao Bbi^BHHyTb oaho KaKoe hh6. noHa- 
lie, quidem, Hanp. mihi quidem haec vera 
videntur; hjih no KpaflHefl m. aut; MTeHie 
h hhcbmo He oSjierqaiOTB Moel CKop6n, ho no 
KpaflHefi m. 3arjiyinaioTB ee me scriptio et 
litterae non leniunt, sed obturbant (Cic). 2) 
Hajjjtemaniaa Mfcpa modus; moderatio, mo- 
destia (yMipeHHOdb); 6e3B m. sine modo; prae- 
ter, extra, supra modum; nullo adhibito mo- 
do; immodice immodesteque; immoderate; im- 
potenter; co6jiioJtaTB m. modum tenere; reti- 
nere, servare, bb neMB hh6. modum hjih mo- 
derationem adhibere in re, moderari alqd, bo 
BceMt omnia 'modice agere; He 3HaTb. He co- 
OiioAaTb m. nihil pensi atque moderati habe- 
re; modum non nosse; neque modum neque mo- 
destiam habere; He 3HaioniiH m. immodicus (in 



augendo numero, lingua).. 3) m. npHBHMaeMaa 
jUa, npoTHBi. *iero consilium, ratio; npo- 
thbb qero remedium; Mfcpbi npeaocropoatHocTH 
provisio (npoTHBB ^ero alcis rei); b3htb, npn- 
HaTb ariipy rationem inire; .consilium capere, 
npoTHBt ^ero occurrere alcui rei; npHHaTb 
ivripw npe^ocTopoatHOCTH cavere, praecavere; 
providere ante et . praecavere, h npodo pro- 
videre; npHHaTb npa ^eMt BceB03M0JKHbia m. 
npeji,ocTOpoatHocTH omne cautionis genus ad- 
hibere in alqa re; npn TaKHXB Mipaxi. his 
rationibus; npHHaTb HOByio m. rem novam 
instituere; npnHHTb npoxHBT> Koro cTporia m. 
severitatem adhibere in alqo, cm. Taote CTpo- 
rin 1; npiiHHTb acecTOKia m. npoTHBB Koro 
crudeliter in alqm consulere; npadirHyTb kl 
6oiie cnibHbiMi> m. fortiori bus remediis age- 
re hjih uti, kb spyrnMB m. aliud agere; ohh 

CaMH HpHHHMaJIH Mtpbi, KaKia HMB Ka3ajIHCB 

noie3HBiMH per se quae videbantur, admi- 
nistrabant (Gaes.)\ U,e3apb npHHHMaiB TaKia 
m., hto... Caesar ita administrabat, ut... Mt- 
Phjio 1) co6. mensura. 2) nepen. ratio, lex, 
norma, regula; npHHaTb *ito 3a m. ajui Mero 
metiri, ponderare, aestimare alqd alqa re, ex 
alqa re; na^o ycraHOBHTb m. formula quaedam 
constituenda est. M*phtb,— pa:TB cm. H3- 
M^paTb. M-fepsTBca cb k^mb hh6. cnjiaMH 
experiri alqm; contendere cum alqo hjih con- 
tra alqm amis. 
M-fecT-e^KO loculus; oppidulum, oppidum par- 
vum (ropo^oKB); vicus (jjepeBHa). MtcT- 
HH^iecTBO honoris et dignitatis certamen. 
M'bcthoctb locus; regio; loci hjih locorum 
natura (no KanecTBy), loci hjih locorum situs 
(no nojiomeHiio); xaTb cpa^eHie bb BBiro^HOH 
,a,jia ceoa m. suo loco pugnam facere; 3aTpyji,- 
Heaia, Bbi3BiBaeMBia m-tbio locorum difficulta- 
tes; ocMaTpHBaTb m. loci naturam observare; 
poBHaa m. aequum (in aequum descende- 
re); onncame m-cth descriptio loci; 3Hame 
m-cth locorum hjih regionum peritia, scientia; 
3HaK)iHJH m. locorum hjih regionum peritus, 
sciens. M/ecthbih nocpejL. gen. loci'Hjin lo- 
corum, regionis hjih regionum; m. npe^aHie 
*fabula certo loco nata hjih quae certo loco 
nasciiur (nata est); pi. fabulae certis hjih sin- 
gulis locis natae ,hjih quae suis singulae lo- 
cis nascuntur. M^cto 1) npocxpaHCTso, 3a- 
HHMaeMoe KaKHMB hho. t^jiomb locus; spatium; 
m. Meat^y jtByMa npe,n,MeT. intervallum; m. ji,ia 
cn^Hba sedes; m., Ha kotopomb hto hh6. cto- 
htb hih CToajio, ocTaBHBB cifejiBi vestigium 
(in suo vestigio mori; eodem vestigio rema- 
nere; vestigio se movere); MfecTa Jj,Jia 3piiTe- 
jien bb TeaTpt theatrum, cavea; 3T0 M©e m. 
haec est sedes mea, hie locus est meus; ecTb 
m. Aia heckojibkhxb locus est pluribus; M-! 
jtaHTe m.! date locum hjih discedite! 6htb Ha 
MtcTi adesse hjih praesto esse; Ha y3KOMB m. 
in angusto; bb aom4 MHoro m. domus satis 
spatiosa hjih laxa est; bb 1 ^mb he6. H*feTB m. 
ji,jia Hero alqa res non capit hjih capere non 
potest alqd (career eos non cepit); TaKate 
nepen. capere eius amentiam civitas, Italia, 
provinciae, regna non poterant; ohhcthtb m. 



(y&Aa ex Hero) cm. o^aniaTb; Meac^y hhmhbo3- 
BEKb cnopt o m$ctt> Bt cpaacemH erta est inter 
^-eos altercatio de loco, quern in acie tenerent; 
3aHATB m. (cidb) considere, assidere (TaKace 3a 
^tojiom'b, Kor^a ate pint a^erb oSt ofiifleH- 
homi ctohb ^peBHnrb, accumbere, in convivio 
alcis, apud alqm); 3aHflTt m. B03Jrt Koro hh6. 
assidere, assidere alcui; BCTaib, noAHHTbca 
ct> m. surgere, exsurgere, o HtaojibKffX'b con- 
surgere; npe^b k^mt. hh6. (H3i yBamema) 
r alcui assurgere; ^aTL KOMy m. locum dare 
alcui, loco cedere, ^tq6r eme kto hh6. uovh 
€tcTi> partem sedis hie subsellii vacuefacere; 
Tan's ecTb m., r^fe mm vao6ho MoateMi CH^fcTb 
h 6ec^OBaTb est in eo loco sedes huic nostro 
non importuna sermoni; ocTaBHTb m. ami Koro 
hj[h ^ero locum relinquere alcui, alcui rei; 
ynTH cb m. loco cedere; Ha touts ace m. ibi- 
dem; ociaTbca Ha rowb ace m. eodem vestigio 
remanere; Ha CBoeMt (Ha^eacamearb) m. loco 
iratn in loco; Ha csoe (HaAneacamee) m. in lo- 
cum; npHBecTH Koro, npnHecTH hto Ha m., kx 
srfecxy alqm, alqd referre; npnxxii kl Mtoy, 
na m. pervenire; nepen. ijTb He m. roBopnrb 
06% dTowb non est hie locus, ut de his rebus 
loquamur; o6t> btowb bx> .apyroMi* m. de quo 
alibi. 2) onpeflTaeHHoe npocTpaHCTBO 
3eMj[H locus (pi. loca); Meacay RByma. npe^M. 
intervallum ; CBooo^Hoe , He3acTpoeHHoe m. 
area; ny6jiH*iHoe locus publicus; m. npejr* ao- 
momi. propatulum; HacejreHHoe m. locus; oppi- 
dum (o6HeceHHoe ctx>hok>); yKpinaeKHoe m. 
locus munitus; castellum (Kpinocma); otkpm- 
Toe m. (He yKpinjreHHoe) locus non munitus; 
jiKopHoe, cimaji.oqHoe m. cm. bth npiuiaiam.\ 
m. cpaaceHiii cm. nojie 2; m. poacaenifl cm. 
poacaeme; m. co6pama cm. coSpame 3; bo 
Beta m. omnibus loeis; ubique; Bt apyroMX. 
m. alio loco; alibi; bx> pa3HMxx> m., MicTaMu 
cm. Koe-r^i; ct> Mtcxa Ha m. ex loco in alium 
locum, nepeceiaTbCH loca mutare. 3) m. bi> 
KHirrt locus (pi. loci); xaKace HHor^a tojibko 
n. pronom. hih adj., Hanp. to caaBnoe m. 
bx> HjaTOHi illud Platonis. 4) m. k*>mx> hho*. 
3aHHMaeMoe, aojiacHocTb locus (senatori- 
us), gradus (CTeneHb); nepBoe, Bxopoe m. 
princeps, secundus locus; principatus ms pri- 
mae (partes), secundae (partes); 3annMaTb 
nepBoe, BTopoe m. primum locum hih princi- 
patum obtinere, primum gradum tenere, longe 
principem esse; primas (partes) ferre; secun- 
dum gradum tenere, secundum locum obtinere; 
3aHHMaTb nepBoe m. Meacay opaxopaMu prin- 
cipatum eloquentiae obtinere; npe^ocTaBHTb 
KOMy nepsoe m., nocxaBHTb Ha nepsoe m. 
primum omnium ponere alqm; 3aHffn>, 3aHK- 
MaTb Bbicmee m. bt> rocyaapcTBi in summum 
locum civitatis ascendere; altissimum in civi- 
tate gradum obtinere; in altissimo civitatis 
gradu collocatum esse; HU3mee m. infimus 
locus (infimum locum obtinere — 3aHHMaTb); 
BtiTicHHTb Koro ex. m. alqm loco pellere; Ha 
CBoeMt (naflJieacam.eM'b) m. loco, in loco; no- 
cxaBHTb Koro Ha Hbe m. alqm in locum alcis 
substituere mh sufficere; BcxynnTb Ha ^be m. 
in locum alcis hjeh pro alqo substitui hjeh 

MyCCBJIiyCl.. PTCCKO-JIATHHCKlfi C40BAPL. 



M r biuoK r fc. 



177 



suffici; in alcis partes subire; alcui, alcis mu- 
neri, in locum alcis succedere; 3acTynaxb y 
koto m. om;a, MaTepH, poasTeien pro patre, 
patris instar, matris loco, instar matris esse 
alcui; in parentum loco esse alcui; npe^CTaBb, 
mo th Ha MoeMt m. fac hih tinge te esse, qui 
ego sum; egiH 6m ji 6turb na TsoeMs m. si 
ego essem, qui tu es; si tuo loco essem. 
MtcTOHaxoacAeme locus. Micronojuo- 
aKeme loci hjih locorum situs; loci hjeh loco- 
rum natura; m. ropoaa situs urbis; BbiroaHoe 
m. opportunitas loci. MtcTonpe6HBaHie 
sedes, domicilium; habitatio; HacTosmee; m. 
Koro hh6. locus ubi est alqs; Kanoe hh6. 

M^CTO C^yatHTt 06bIKH0BeHHblMl m. Koro hh6. 

alqs plerumque in alqo loco versari solet; 
nepeM^HHTb cnoe m. sedem alio transferre. 
MtcTopoacaeHie locus, in quo alqs natus 
est; m. MeTajooBfc venae metallorum. 

Mtcffi^t 1)— jijksl luna; HOBbifi hjh mojeo^oh 
m. cm, HOBOjryHie; hojihsih m. cm. nojinojiyHie. 
2) mensis; npoaoiacaionxiHca oaflffb m. unius 
mensis; menstruus. MfccaraHfi l)=jiyHHbii, 
cm. dto cjl. 2)=eaceMT>cKHH0 noBTopaiomitcji, 
OAHH'b Mic^t npoaoaacaiomiHCfl, Ha MtcflnvB 
pacqHTaHHbin menstruus; unius mensis (Ha 1 
Mtanrb); m. cpoKi, spatium menstruum: b^ m. 
cpoKb intra mensem vertentem. 

M*thtl bo ^to 1) co6. telum, sagittam hjth 
hastam collineare alqo, ad alqd; telo petere 
alqm, alqd. 2) nepeu. m. bo hto, Ha koto 
spectare alqd, ad alqd; petere alqm. 3) m. b % 
koto signincare alqm; designare, significa- 
tione appellare alqm; describere alqm; iocari 
in alqd (inyTa HaMeKaTb Ha hto hh6.). M*t- 
Ka nota; signum; caiiaTb Ha vem> m. notam 
apponere alcui rei; notare alqd (alqa re). 
MtTKin certus (telum); nepen. acutus (ocxpo- 
yMHbif); m. cioBa, asplenia commode dicta. 
Adv. nepen, acute, non absurde, commode (alqd 
facete et c. dicere, commode et breviter di- 
ctum); apte (dicere, scribere); o^eHb m. otbb- 
qaTb commodissime respondere. 

M-bxob&h TOBapx. pelles (ium). Mtxi 1) 
pi. Mfcxa pellis. 2) pi. Mixn, Hanp. KomaHHtm 
m. uter, culleus; pa3£yBaibHBiH follis. 

MtmaTB 1) mto hh6. miscere, permiscere 
(alqd cum alqa re, vinum aqua); temperare 
(npadaBiaa hto hh5.). 2)m. KOMy B^ieMt, 
npn ^eMT> impedire alqm ab alqa re, alqa 
re, interpellare alqm in alqa re; TaKace im- 
pedire (prohibere, efficere, perficere), ne 
quid fiat, ne quis faciat alqd; m. KOMy ^to 
'flfeiaTb impedire, obstare, prohibere ne, quo- 
minus (impedire TaKace c% inf., prohibere y 
Il,e3apfl Bcer^a, y I^ira;. h JIhb. o6hkhob. ct 
inf. kih ace. c. inf.; ecjrs npn bthx^ rjar. 
HaxojtHTca oipHn;aHie, to nocii hetxi. mo- 
aceTT. cat^OBaTb TaKace quin): He MtniaeTTb 
CKa3aTb nihil obest dicere; cm. TaKace npe- 
naTCTBOBaTb. MfemaTBca 1) turbari, contur- 
bari (o MbicjiHX'b). 2) m. bo hto hh6. cm. 
BMimnBaTbca. 

Mtme^eKt sacculus. MiineKt cm. MimoKi.. 

MtmKaTL cm. Mejuurb. 

MimoKt saccus; 6ojbmoH, KoataHHbift culleus, 

12 



178 



MnrKift. 



HaOnpaTB. 



Mar-Kin mollis kco6. h nepeu.); mitis (co6*. o 
3pfciffiix , & mroaaxt, ho h nepeu.; flfenaxbca 
m-khbtb mitescere);=:HijKHHH tener (h nepeu.); 
m. cep,zme animus tenerior, = cocxpa^ame 
misericordia (alcis); y Koro hh6. m. cepjuxe 
alqs ammo teneriore est, facile movetur, 
misericors est Adv. molliter. ita-KocTB 

. mollitia; KaifB nocToanHoe KaMecxBo molli- 
tudo; m. HpaBa mollitia ran mollities animi; 
lenitas (animi); animus lenis, mitis; mansue- 
tudo mofum. 

MssHHa palea; cMtoaHHtifi ex. m-hoh pale- 
atus. 



MacHCTHH carnosus. Mschhei lanius; fla- 
nio. Mschoh, m. HHma, MHCHoe caro stub: 
pi. carnes. Maco caro; m. ci> kocxhwh vi- 
scera {pl>). MsCOfcflHHH CM. HJIOTOaflHBIH. 

MaTeacHHKt cm. oyHXOBniHKT.. MaTeacHtiH 
seditiosus, turbulentus; (o noKopeHHOMx, Ha- 
pojrfe) rebellans: = ckjiohhbih kb nepefiopo- 
TaMi> rerum novarum cupidus huh studiosus. 
MHTeac* cm. 6vhtb. 

MflTejit vis creberrimaenivis. 

Mani pila; nrpaxb m> m. ladere pila; nrpa m> 
m. pilae lusus; pila; (Hrpame) pilae lusio. 



H. 



Ha I) ch euuum. nad. 1) Ha Bonpocx. Ha 
koto? Ha *ixo? in ci> ace, ho npn rsaro- 
jraxx. cx> SHa^emeMx. cxaBHXb, oacxb h t. h. 
(collocare, ponere, statuere) in ex. abl.\ 
nacTO 6e3x, npe^i., Hanp. ctab Ha kohh, Ha 
KopaSjis conscendere, ascendere equuni, na- 
vem (ho h in equum, in navem); nacxb Ha 
3eMiio humi procumbere (ho in terrain ca- 
dere, decidere); hjith Ha Bpara ho?tem ag- 
gredi, adoriri, adversus hostem proflcisci; 
MHorie oSopoTLi, sjricb He npHBe^eHHtie, cm. 
noflx. rjiaroaaMH, oxx> Koxop. 3aBHCHxx> npeA- 
lorx. cx> cbohm* na^eac. 2) aaa o6o3Ha^eHia 
npej&ia .axsHaseHia, uxjih, Ha Bonpocx* Ky^a? 
in, ad ex. ace. Hanp. hath Ha yjreuy in pu- 
blicum prodire; Ha boctok'b, Ha ciiBepx* ad 
orientem , ad mh in septentriones; 3BaTb 
Koro Ha noMomfc, Ha o6i^b, cm. 3Baxb; hath 
Ha BOHHy ad bellum proflcisci; 6pocHTbca 
KOMy Ha men) in alcis collum invadere (cm. 
inea); roBopnxb KOMy Ha yxo cm. nienxaTb. 
■3) ,pa o6o3HaHeH. BpeMeHH Ha Bonpocx, Ha 
ckojilko? na KaKoe BpeMa (cpoK-b)? KOT- 
aa? in ct> ace. Hanp. 3aKiKraxb aepeMapie Ha 
10 #Hei indutias in decern dies facere; #0- 
Moraxbca KOHcyibCTBa Ha cixviyioniift ro^B 
consulatum in proximum annum petere; na 
BpeMa, Ha HtKoxopoe BpeMa, cm. BpeMa; Ha 
HicKOJbKo ^HeH in paucos dies; Ha Syayniee 
BpeMa in posterum; xaoce nocpeji,. gen., 
Hanp. frumentum, triginta dierum afterre; 
ohx> npHHieirb Ha Apyroft #eHb venit postri- 
die hjih postero, altero die. 4) ;ua o6o3Ha*i. 
U^jih Ha Bonpocbi KaKi»? ^jr.fl ^ero? pa 
hto? ad, in ci> ace, Hanp. jrjkaaTb Ha 3io 
cm. 3io; ynoTpe6iKTb Ha ^ito MHoro BpeMeHH 
in alqd multum temporis insumere, impen- 
dere; Ha ^to? quorsum? quo? ad quid? II) cb 
npedji. nad. 1) Ha Bonpocb r^i? Ha komi? 
Ha ^eMT)? in c-b abl , HHor^a super cb abl. 
(Ha noBepxHOCxa nero hh6.); wacTo ^pyraMH 
ooopoT.: a) nocpe^. abl.. oco6. Kor#a npe^- 
Mei^ mohiho pa3CMaTpHBaTb KaKT. opy^ie jub. 
coBepmeHin ^tHCTBin., nanp. ixaib Ha koh^, 
Ha KoaecHHui equo, curru vehi; ch^btb Ha 
koh£ equo (dat, T^Kace in equo) insidere; 
prpaTB Ha ^jieHii tibiis canere. b) nacxo isb in 



ct> abl. hjih ace. hjlh jsb ripocTOMy abl. npn- 
(SaBjiaeTCH cooTBiTCTByiomee partic, hjih 
CTaBHTCfl o^ho ToabKO partic, Hanp. Ha 
KOHfc in equo sedens vum insidens; Ha KOJiec- 
HHni curru vehens kih vectus, in curr«m 
impositus; b^hokb Ha roioBi corona capiti 
imposita; Ha K0iiH.axi. nixus genibus; ohh 
oTHeciH ero Ha niHTi b% Jiarepb clipeo ex- 
ceptum in castra rettulerunt; ohi. CKasaa'b 
Ha CMepTHOMt o,np4 moriens dixit, c) HHor^a 
npe^JioraMH ab, de, ex (npn btom^ m4cto, Ha 

KOTOpOM'b MT0 HH6. HpOHCXOJI.HT'b, pa3CMaTpH- 

BaeTca KaKi. ncxo^Hafl ToiKa ^BHateHia, ^Jft- 
CTBia), Hanp. Ha npaBOMfc ^ aHr ^ ( C1 > n P a_ 
Baro <{>.) a dextro cornu; Ha CEBepHOH cto- 
poHi a septentrionibus; Ha npaBofi, jit.boh 
CTopoHi a dextra, a laeva; CToaxb Ha ^ben 
ih6o dopoHt ab alqo stare. 2) Ha, Bonpoc^ 
Kor^aP B£ KaKoe BpeMa? b'b KaKOM'b 
cocToaHin? abl. 6e3*b npe^i., Hanp. Ha 
Ahhx'b his hjh proximis, diebus; ^pyrnMH 
o6opoT., Hanp. ohx* yMepi Ha 30-mi. ro^y 
triginta annos natus hjih tricesimum annum 
agens mortuus est; y6arb nTHi^y Ha jreiy 
cm. leTt. * 

Ha6nBaxi> 1) co^.=HanojiHaxb farcire, refer- 
cire alqa re; HaSaTHH vkwb hho\ refertus 
alqa re; no^yniKa Ha6nxaa po3aMH pulvinus 
rosa repletus; coBepineHHO Ha6nxbiH vkwb 
hh6. completus re,= nepenoiHeHHBiH opple- 
tus re. 2) nepeu. h. pyKy usum alcis rei ha- 
bere, (usu) peritum esse alcis rei, exerci- 
tatum, versatum esse in alqa re; h. ijiHy 
pretium alcis rei efferre hjik accendere; h. 
HBHy Ha xjtbS'b annonam incendere. 

Ha6a:paTB l)™co6Hpaxb comportare (arma); 
corrogare (BBinpamHBaa, vela cum antennis 
ex navibus; auxilia ab sociis; pecuniam ad 
neoessarios sumptus); conferre (frumentum); 
congerere (arma, viaticum); colligere (ingen- 
tem numerum perditorum hominum); confi- 
cere (pecuniam, copias, exercitum); efficere 
(magnum numerum scalarum); oSbikh. ct> 
oxtbhkomi* npe3ptHia conflare (pecuniam, 
exercitum; ex perditis etc. conflata manus 
improborum); cm. xaote co6npaxb 2. 2) h. 
bohcko dilectum (militum) habere; milites 



Ha6jiK> f a,aTejiB. 



HasoRHeHie. 



179 



: conquirere (chioio); exercitum comparare, 
conficere, colligere; mercede conducere 
(HaeMsoe bohcko); h. peKpyxB scribere mi- 
lites in supplementum, h npodo scribere, 

I conscribere milites. HaGnpaTBca cm. co- 
Gnpaxbca. 

HaGjHO^aTejrB observator (no3HH. iaT.); cu- 
stos; TafiHLifi h. speculator, (cx> Bpaac^eS- 
HtiM'b HaMtpenieM'b) insidiator; = co3epnaio- 
rain spectator (caeli siderumque); h. npn- 
po^si speculator yenatorque naturae; xoHKift 
h. homo acutus hih sagax, perspicax. Ha- 
CjriotfaTejiBHBiii hocxb statio; h jmt> in- 
genii acumen hih acies; sagacitas; y Koro 
hh6. h yM^ alqs acute videt, acuto ingenio 
est HaSjnojjaTL 1) qxo observare (mo- 
tus stellarum); servare (de caelo, ortum si- 
deris); spectare (sidera);=co3epnaxb contem- 
plari, considerate; e& OoibuiHMB ciapameivrL 
observitare (traiectiones motusque stellarum, 
Cic.)\ h. Mtpy, npaBocyaie, saieoHH cm. co- 
6iK)Aaxb. 2) h. 3a kx>mx>, 3a Htvn> obser- 
vare et custodire alqm, observare alqd; cu- 
rare, regere, moderari alqd. HaGjnojjeHie 
1) KaK^ #McTBie observatio (siderum, cor- 
poris); notatio; animadversio (naturae); jrji- 
laxb h. observare, animadvertere, ( nocpeji. 
onsiTa) experiri. 2) Karcb pe3yibxaxx> quod 
alqs animadvertit, observavit; axo h. BipHo 
haec vera sunt; eciH BipHo h., *ixo .. si 
illud verum est cb ace. c. inf. 

Ha6oacHOCTt pietas; religio. Ha6offlCHHH 
religionum colens; pius; religiosus. Adv. pie; 
religiose. 

Ha6op*B dilectus militum; (cb HacniieMX.) 
conquisitio militum; npoH3BojiHXb na6opx> di- 
lectum habere; cm. xaKate Hadnpaxb. 

1. Ha6paciiBaxB, Ha6pocHTt hxo Ha koto 
- inicere alcui (sibi) alqd (pallium); circumi- 

cere (pallium); induere; o BepxHeMX. niaxb'E 
amicire alqm (se) alqa re; h. Ha rojioBy ca- 
put alcis operire alqa re. 

2. HaSpacBiBaxt, Ha6pocaTB (kopoxko h 
xoibko bb rjraBH. ■qepxax'b nncbMeHHo H3io- 
mwYh wro) speciem alcis rei adumbrare; 
paueis perscribere, litteris breviter perscri- 
bere alqd. 

Ha6traTB Ha *rro incurrere in alqd, offendere 
ad alqd; h. Ha KaMeHb, Meib (o cyjiaxt) il- 
lidi alcui rei, ad alqd, allidi ad alqd (ad 
scopulos); impingere navem scopulis (o mo- 
parcfe). Ha6:fcri HenpiaxeibCKin incursio hjih 
incursus; pa36oHHH*iecKiH latracinium; jriiaxb 
h. incursionem facere in aiqam terram; in- 
vadere (terram), irruere (in alienas posses- 
sions). 

HasajiHBaTB inicere (alcui rei alqd); impo- 
nere (alcui alqd, in alcis cervicibus,' alcui 
rei, in alqd); onerare (alqm alqa re); coacer- 
vare (h. b^ Kyqy); h. Ha Koro 6peMa (nepen.) 
onus alcui iniungere, (Ha ce6a) onus susci- 
pere; na Koro MHoro padoxn labores alcui 
iniungere. 

HasacTpHsaTB 1) co6. acuere (serram nniy, 
gladium); acutum reddere alqd. 2) nepen. h. 
ynra aures erigere, arrigere. 



HaseaeHie Mocxa onacaib nocpe^. pontem 
instituere hih facere, efficere; no H-Hin enpa- 
bokx re (diligenter) cognita re comperta; no 
H-HiH o6t> dTowb to^hbixx* cnpaBOKi, ' subtilius 
ilia consectatus. 

HasepcTBiBaTB compensare (alqd alqa re); 
restituere, reparare; reficere quae omissa 
sunt (noxepio). 

HasepxBiBaTB hto hh6. Ha *ixo convolvere 
(alqd alqa re). HaBepTBisaTBca, y Koro 
hh6. Ha na3ax:b HaBepxuBaroxca cie3Bi alcui 
hjih alcis oculis lacrimae oboriuntur. 

Hasepxy summo loco. Hasepx* sursum. 

HaBBHH^B^rjieaca Ha emmi supinus; ynacib 
h. in tergum cadere. 

HasHBaTB cm. HaBepTHBaib. 

Hasitrariia: cm. MopeniaBaHie; h. oTKpwiacb 
navigari coeptum est. 

HaBHcaTB impendere, imminere. 

HaBjreKaxB Ha Koro *ixq afferre alcui alqd 
(incommodum); importare (alcui calamitatem); 
causam esse alcis rei; Ha Koro HeHaBHCTb 
alcui invidiam conflare hjih odium conciliare; 
alqm in odium, in invidiam vocare, addu- 
cere; odium concitare in alqm; Ha ce6a He- 
HaBHcxb in odium hih in invidiam venire, 
odium hjih invidiam subire; ^rimx. hh6. invi- 
diam colligere alqa re, wo hh6. alcis odium 
suscipere hih in se convertere, in alcis 
odium incurrere hjih irruere, BceoSmyio om- 
nium odia in se convertere, omnibus odio 
hih apud omnes in odio esse coepisse; pn- 
ckvk Hanie^b Ha ceda HeHaBHCXb invidiae 
meae periculo; ^bio ih6o spaacjiy cm. Bpam- 
jia; h. Ha ce6a exw^x. h no3opx> turpitudi- 
nem atque ignominiam concipere; Haica3aHie 
poenam contrahere; ^xo hh6. wbwb hh6. xaK- 
ace contrahere alqd alqa re (malum culpa, 
inolestias sua liberalitate, plus periculi alqa 
re); npn contrahere bx> bxomi* 3HaqeHis He 
cit^yeTi. npaSaBiaxb em;e sibi (mihi, tibi^)=: 
Ha ce6a HCKiD^aa xoibKO ciy^ian BbipaateH- 
Haro hih nojj,pa3yMiBaeMaro npoxHBonoioate- 
Hia, Hanp. flamen peregre habitando — tan- 
turn sifbi reique publicae piaculi con- 
trahet? (Liv. 5, 52, 14); se contentum fore 
ea poena, quam sibi ipsi contraxissent 
{(Jaes. b. g. 8, 22, 2); Kpoarfc Toro m> pass. 
nescio an amplius mihi negotii contrahatur 
(Cie.). 

HaBO^HTB 1) wo Ha hxo (Hanp. KpacKy) in- 
ducere alqd aleui rei. 2) h. mocxx> cm. mocxb. 
3) h. Koro Ha Mbicib cm. mbicil. 4) Ha Koro 
indo hto, Hanp. cxpaxx., yacaci* cm. cxpaxi> 
ymacx> ; CKyity molestiam hih languorem afferre 
alcui; mxo hh6. HaBOjjiHiX) Ha MeHa CKyKy tae- 
det me alcis rei, alqd mihi molestum est; 
h. xocKy, rpycxb ad tristitiam adducere, de- 
ducere, traducere alqm. 5) h. cnpaBKy o neMB 
cm. cnpaBKa. 

HaBOjiiHeHie eluvio; bb pi. xaKate intemperies 
aquarum; BCjrijicTBie h. noiefi propter agros 
inundatos. HaaoflHaTB 1) co6. inundare 
(agros, terram), 2) nepen. Hanp, GpaKinnn 
HaBO^Hflxij cxpaHy Thraces in terram se 
effundent, terram oppriment; CTpaHa HaBOJii- 

12* 



180 



Hasoa^. 



HarpyHtaTi*. 



ca ipsum se inferre; irrumpere ad invitum; 
alcui invito opem hjih alcui recusanti ami- 
citiam suam offerre; inculcare se alcis auri- 
bus (npHHyatflarb koto BbicjiyniHBaib Hacx>). 
Hara6aTB flectere, deflectere. HaraCaTtca: 
flecti, deflecti; inclinari, se demittere. 
aeternum (Ha bbkh b&sobb); pa3B h. semel; HarjtocTB impudentia; insolentia. Harjiua 
in perpetuum. impudens (mendacium); insolens. Adv. impu- 

HaBCTpt^y obviam hjeh nocpeji;. adj. obvius; denter (mentiri); insolenter. 
h;i,th, blihxh KOMy h. alcui obviam ire, ve- HarjrsflHocrB perspicuitas. HaraaAHBiH per- 
nire, procedere; alcui obviam proficisci (bbi- spicuus, manifestus. Adv. perspicue, enucleate; 



HeHa noJi^amaMH sparoBB terra magnis 

hostium copiis oppressa est. 
HaB03^ stercus (oris); KaKB cpeacxBo y£o6*pe- 

Hia no^Bbi fimus h fimum. 
HaBpa^B cm. BpajvB. 
HaBcer^a in omne tempus; in perpetuum; in 



cxynnxb upoxhbb Koro, BpaatfleoHo); occur- 
rere alcui (cnturaxb h.); nona^axbca KOMy 
h. obviam mi obvium esse, fieri, (obviam) 
se offerre alcui;— HaxojiKHyxbca Ha Koro in- 
cidere in alqm, offendere alqm. 
HaBtiKB usus (bb ieMB hh6. alcis rei; di- 
cendi); exercitatio; hm&tb h. usu atque exer- 
citatioue praeditum esse; He H&rkrb h. nul- 
lum usum habere; HMBXb bb ^ewb h. usum 
alcis rei habere, (usu) peritum esse alcis 
rei, exercitatum, versatum esse in alqa re; 



ita ut oculis rem cernere videaris. Harjra- 
AtTBcs *satiari videndo hjih aspectu; He 
mo^b h. *non satiari videndo hjih aspectu, 
Ha hto etiam atque etiam considerare alqd. 
HarosapHBaTB, HanpHM. HaroBopHTb KOMy 
MHoro Aep3ocxeH multis probris et maledictis 
alqm vexare; h. sa koto maledicere al- 
cui; de alqo absente detrahendi causa male- 
dice contumelioseque dicere; = jjohcho o6bh- 
HflTb calumniari, criminari alqm. Harosopt 
maledictum; calumnia; criminatio (falsa). 



hmbxb cihiukomb Maio n-Ka usu parum Haron nudus; nudatus (oSHajKeHHBii); a CKa- 



posse; hm£xb oojibmoH h. bb vewb multum 

et saepe versatum esse in re. 
HaBBBD^HBaTB impohere (onera iumentis). 
HastBaTB conflare; afflare. 
HaBtfttiBaTBca o qeMB quaerere alqd (ab, 



3ajrb xe6B h. HCTHHy nihil tibi dixi nisi ve- 

rum hjih vera; nihil falsi dixi. 
Harojio, MeiB h. cum gladio vagina vacuo; 

gladio destricto hjih e vagina educto, vagina 

nudato. 
ex alqo); exquirere alqd, de alqa re (ex, HaroJiosy, pa30HXb Koro h. cm. rojiOBa (bb 
ab alqo). kohh,b). 

Has^KH in aeternum, in perpetuum, in omne HaroMTB 1) consequi, assequi alqm. 2) h. 

tempus. CKyicy, cxpaxb, TocKy cm. HaBOJinxb. 

HaBtpHBiH certus (mors); exploratus (spes, HaropHtiH montanus (Hanp. homo — HHxeJib; 
victoria); praesens (mors). Adv. certe; certo; cm. ropeirb); in moute situs (castellum); h. 
h. 3HaTb ito alqd certo scire; alqd explora- arfccb saltus. 

turn habere, xaKate cb cjdjjrjroni,. ace. c. inf.', Har-oxa nocpeji;. adj. nudus, Hanp. corpus 
alqd compertum habere; exploratum est al- nudum. 

cui cb ace. c. inf.: r. yiBeprcaaxb mto hh6. HaroxosjiaxB praeparare, comparare magnam 
asseverare alqd hjih de alqa re; pro certo copiam alcis rei. HaroTOBl; exoaxb esse 
affirmare alqd; alcui plane constat hjih ex- paratum; HM-fcxb h. in promptu habere. 
ploratissimum est; a h. He Mory CKa3aTb HarpaOaTB corripere (muitas res, multa). 
affirmare non possum; axo h. ciy^raxca du- Harpaaa praemium; fructus; pretium (KaKB 
bium non est, quin hoc eveniat; h. He ne- B03Harpaatj;eHie 3a xpyjiB); aocxoiiHaa h. prae- 



quaquam, neutiquam, nullo modo. 

HaB-fec-L, noABHJKHoft, ynoxpe6jiaBHiiHca npn 
ocaji,B viaea. 

HasiTB cm. HaroBopb; no HaBfcry ex falsa 
criminatione. 

HacsfriHO cm. HaBcer,a,a. 

HaB^maTB adire hjih convenire alqm; alqm 
(xaoce aegrotum) visere, invisere, visitare, ad 
alqm visendi causa venire; *iacxo h. koto 
alcis domum frequentare; tbi xoito ne naBfc- 
maiB MeHa dudum te non vidi. 

HaBa3^nBocTB importunitas. HaBa3^HBHH 
importunus, molestus (in rogando). Adv t im- 
portune, moleste. HaB33BiBaTB 1) hxo Ha 
ixo illigare (litterae in iaculo illigatae); 
h. cxpyHbi Ha Jinpy lyrae intendere chordas. 
2) Ha koto hjih KOMy ito imponere alcui 
alqd (onus, laborem, condiciones, civitati 
leges); iniungere alcui alqd (civitati leges, 



mium meritum, debitum; h. 3a mo praemium 
alcis rei; jjaxb KOMy H-iy cm. Harpaat^axb; 
nojiyiHXb H-^y 3a ixo praemium alcis rei 
capere, accipere, percipere (ex alqa re, ab 
alqo), ferre; noaynaxb H-^y 3a xpyji;B operae 
pretium mereri, habere: KaKb 6bi bb H-,ny 3a 
hto quasi remunerans alqd; bb H-#y 3a xo 
6"jiaro,a,x>jraie beneficii illius reddendi causa; 
co3HaHie dbijio jiyqmefi h-ji,oh 3a exojib cjiaB- 
Hoe jrfejio satis in ipsa conscientia pulcherri- 
mi facti fructus erat. HarpasaaTB Koro 
praemio afficere hjih donare alqm; praemium 
alcui dare, tribuere, ad alqm deferre, (bb 
BHjrjk B03,najraiH) remunerari alqm praemio; 
h. Koro no 3acayrB meritum praemium alcui 
persolvere; 6bixb Harpaac.a.eHy no 3acjiyrE me- 
ritum praemium accipere; h. Koro i^mb 3a 
pBeme fructum diligentiae referre alcui in 
alqa re. Harpas^eme cm. Harpa^a. 



alcui munus comitiorum habendorum); alcui HarpoMoa^aTB cumulare, accumulare; coa- 

invito hjih recusanti offerre alqd; alqm (in- cervare; exstruere, erigere (ad sidera). 

vitum) compellere ad accipiendum alqd; in- HarpyacaxB onerare (navem frumento); impo- 

culcare alcui alqd (munus). HaBa3BiBaTB- nere (merces in plaustrum). HarpyacaxBca 






Harp'feBaHie. 

onerari; Kopa6.ab Harpy3Hicfl n*avis suum nu- 
merum habet. Harpysxa onacaTb naro- 
aoMt onerare, Hanp. nocii h-kh Kopata na- 
ve onerata; npn h-k:e in nave oneranda. 

HarpfeBame nocpeA- rx, cm. HarpfcBaTb. Ha- 
rptsaTB calefacere; tepefacere (A&iaTb Tenjro- 
BaTBiMt). HarptBaTBca calefieri;incalescere. 

HarpaHyTL supervenire alcui; opprimere alqm 
(imprudentem, incautum — HeoacHAaHHo); He- 
oa^aHHo h. (o npexM. HeoAym.) de impro- 
viso accidere (Salt). 

Ha^aBaxB komv, Hanp. no^apKOBi. multis mu- 
neribus afficere, donare alqm. 

HaAGasjcaTB addere, adicere (alqd alcui rei). 

HaflBoe in duas partes (dividere). 

HafflrpoCHHH KaMeHH lapis alcis memoriae 

- inscriptus; Hajrjracb elogium (sepulcri hjh mo- 
numenti); titulus (supremus); h. Ha^nnct, 
KOTOpyio CojroHt codaBHJi'b ,pa ce6ji elogium 
Solonis; CAfcjraTB KOMy h. Haxnzcb inscribere 
sepulcro alcis; h. p&Hb, cjiobo oratio hsh con- 
tio funebris, (Kaira xBajra yMepmaro) laudatio 
funebris, BB CBa3tr pfc^ra npocTO laudatio. 

HajeKfla spes (Taoce o jthu^, Ha KOTopoe 
B03jraraiorb h., Hanp. Cicero, spes reliqua no- 
stra— nama nociiaHflji H.);=npe,nnojioaceHie 
opinio, oHtff^aHie exspectatio; cjiafiaa h. spes 
exigua bjih tenuis; specula; aura spei; h. Ha 
hto spes, opinio alcis rei; HcnojiHeHHHH h-abi 
plenus spei; spe animoque impletus; acnojt- 
HeHHBifi h-abi Ha 6oroB'B ji jnoAefi plenus di- 
vinae humanaeque spei; bi> h-a^, *rro... spe- 
rans; 6bitb b* h-a:b, nnTaTb H-#y, atHTb h-aoh 
cm. Ha^flTbca; jtbcthtb ce6*a h-aoh cm. ibCTHTB 

- 2; npe^aBaTBca, nHTaTb TmeTHyio (nycTyio) 
H-Ay inepta spe blandiri sibi; inani spe se 
consolari; bo mh$ B03HHKaerb h., mto... in 
spem adducor ci> ace. c. inf. mk gen. subst. 
cb gerundiv.; ecTb h. Ha ^ito in spe est alqd; 
no^aBaTB KOMy H-Ay alqm bene sperare iu- 
bere; cm. Tansce ooHaAeauiBaTb; BHymaTB ko- 
My, B036yat,naTb b-b komt. H-Ay Ha *?to hh6. 
alcis rei spem alcui facere, inicere, dare mh 
afferre, ostendere, alqm ad rei spem excitare, 
CHOBa ad novam spem excitare, incitare 
alqm; bo36*vahtb bt. komt> BeiratyH) h. in ma- 
gnam spem adducere alqm; oh-b noAaerb 6*o'ab- 
niifl h. dat spem bonae indolis; noAaiomiH 
6oJibmifl h bonae spei; de quo bene sperare 
possis; B03iaraTb, nojiaraib H-Ay Ha qio, 
Ha Koro spem ponere, jcollocare, reponere in 
alqa re, spem suam reponere in alqo; sci 
cboh h. Ha MHjrocTb noStAHTeajj omnem spem 
salutis ad clementiam victoris conferre; 6bitb 
MeatAy cipaxoMT. n h-aoh> cm. crpaxT*; OTKa- 
3aTBca ott. h-abi spem abicere; ooMaHyTBCfl 
bi> H-Ai. cm. o6MaHHBaTbca; oSManyTb ^bio 
hh6. h. cm. o6MaHBiBaTb; noTepaTB H-Ay spem 
perdere, spe deici (alcis rei); desperare (alqd, 
de alqa re). HaAe&HocTB fides; constantia 
(dictorum conventorumque; promissi); Veri- 
tas. Ha^ejKHtiH certus (npHHecm h. h3b4- 
CTifl certa nuntiare hh afferre); firmus (exer- 
citus); fidus, fidelis; spectatae fidei;=HCTHH- 

- Hbifi verus; h. nacaTejiB scriptor verus nm 
fide dignus, certus. Adv. fideliter. 



Ha^o. 



181 



HaA3HpaTex£ custos; magister praefectus, 
praeses; exactor (cMOTpamlfi 3a Tkm>, ^to6bi 
*to hh6. HcnojeoocB nin niaTHiocB, KaKB 
ciiAyeTt); curator; daBHTB Koro H-jreMi> HaA'B 
h^mb constitute, praeficere alqm curatorem 
alcui rei, praeponere, praeficere alqm alcui 
rei. HaasupaTB HaA*B Ttab cm. HaASopi 
(HMiTb). HaA3opB cura (HaA^ ^iMi> alcis 
rei); (paAH oxpaHeHia) custodia, (paAn 3a- 
dihtbi) tutela; (KaKi aoskhoctb) praefectura 
(morum); noAt tbohmx h. TaK»e te custode; 
HMiTB h. HaA'B nkwb praeesse, praefectum 
esse alcui rei, praesidere alcui rei; curare, 
regere, moderari alqd (3aB*AMBaTb); naA^ 
k^mt> alqm regere, moderari, (cTepeib) custo- 
dire; nocTaBHTB Koro hoab h. custodem appo- 
nere, imponere alcui; AepataTB uoa^ H-poMt 
custodire alqm; HaxoAHTbca hoa^ vhKWb hh6. 

* h. sub alcis custodia esse, custodiae hih in 
custodiam alcis traditum, commissum esse. 

HaAHBMTBca, He Mory h. ^eMy (CMOipa Ha 
mo hh6.) non satior videndo hih aspectu; 
etiam atque etiam considero alqd. 

HaAKOJitHHtiH. h. ^ama patella. 

HafljiaMBiBaTB frangere, infringere. 

HaflaeacaTB. HaAiemHrb cb neonped. hcikji. 
decet hih convenit ci> ace. c. inf.; (npHJiHiao, 
noAodaerb) meum est, debeo c% inf.; (moh 
AOJin, moji o6fl3aHHocTB) oportet cb ace. c. 
inf.; cm. TaKate aoihchbih 3; Kant H-atHrb ut 
decet et par est. Ha^eatamiH iustus, re- 
ctus, idoneus (noAXOAamifl); debitus, quod de- 
betur (AOJracHBifi), meritus (3acjyateHHbiH), di- 
gnus (aoctohhbik)*, KaatAOMy BOSAaHi* HaAieata- 
miH eMy noieTB suus cuique honos redditus 
est; h. B03pacTy no^erb xaKate aetatis honos; 
b'b H-u^eMii Midi, Bt h. BpeMa suo loco, 
tempore suo. 

HaAMeHHocTL superbia. spiritus (pi.); ani- 
mi; ferocia; arrogantia; superba insolentia. 
HaAMeHHBin ferox (responsum); superbus; 
Taitace magnificus (h. ciOBa magnifica); arro- 
gans; insolens; (npnTH3aTeibHBiH) ambitiosus; 
AtiaTbca h-hbimx superbia se efferre; inso- 
lenter se efferre n npocTO efferri; extollere 
animos. Adv. superbe, insolenter; arroganter; 
ambitiose; tobophtb h. TaKate sublatius dice- 
re; ferociter; Becra ceQii o^eHB h. magnam 
arrogantiam sibi sumere, magnos sibi sumere 
spiritus. 

Ha#o opus est cb inf. hjh ace. c. inf.; ne- 
cesse est hjih oportet (te abire, abeas); ch- 
hohhmh 1 !. pa3HHuy MeatAy bt. cioBaMH cm. 
AOiatHBifi 3; — ecTB ocHOBaHie, npiiMHHa est 
quod hjh cur (abeas); h. cniuiHTb TaK»e 
properato bjih mature facto, maturato opus 
est; hto h. 3HaTb quod scitu opus est; mh$ 
He h. roBOpBTB non mihi necesse est dicere; 
mb£ h. ^ero hh6. opus mihi est alqd hjh 
alqa re; = HyatAaiocb b% nem> egeo, indigeo 
alqa re; MHi nero hho. He h. alqa re carere 
hih supersedere possum (Mory o6ofiTHCb 
6e3i. ^jero); qero TeCi h.?^ quid tibi opus 
est? quid requiris (qero TpeSyemb)? quid 
desideras? mh^ HH^iero He h. nihil mihi opus 
est; h. 3HaTb, hto... (bboa^ noacHeme npe- 



182 



Ha^ojiro. 



awuymeft mhcjh) enim. HaxoGHo cm. na- 
Bp. HasoCHOCTB necessitas; 6*e3B h-cth 
sine necessitate; nulla re cogente; TamKe 
sine causa; mh^ H*fert h-cth, a bb btomb 
He hm-eio h-cth = mhb He ka,no cm. Hajio; ' 
bb dy^aB- h-cth si necesse est hjih fuerit, 
si necessitas postulat hjih tulerit, si res co- 
get, necessitate urgente, si quid facto opus 
est, si opus fuerit; cm. Taicate noipeSHocib. 
Ha^oOHMH cm. HyacHbifi. 

Ha^ojtro in longum tempus. 

HaAot^aTt molestiam hjih languorem afferre 
alcui; molestum- esse alcui; hto hho. mh%> 
h-jio taedet me alcis rei? alqd molestiam 
hjih taedium mibi affert, mihi molestum est; 
KOMy wb6. Ha^otia jkh3hb alqm vitae taedet, 
vitae cepit satietas. 

Ha^UHCB inscriptio (statuae, monumenti); ti- 
tulus (ara cum ingenti rerum ab eo gesta- 
rum titulo); Hajuracn nojrb H3o6paaceBiaMH 
npe^KOBB imaginum tituli; Ha;irpo6Haji h. cm. 
Ha^rpoSHBifi; h. bb crnxaxB carmen; jrkiaTb 
h. Ha HGWh hh6. inscribere alqd; jrjiJiaTb 
h. Ha nacbMt inscribere epistulam (alcui). 
Ha^riHCMBaTi. inscribere (alqd); h. hhcb- 

MO CM. HajUIHCb. 

Haapy6aTB incidere. 

Ha#p:E3LiBaTB incidere, accldere (arborem). 

Ha^CMaTpHBaTL, HajjcMOTpmnKB, Has- 

cmotpb cm. Ha^npaTb, Ha^3ffpaTejib, Ha;i- 

3opt. 
HaACMtxaTBca cm. HacMfcxaxbca. 
Ha^yBaTB inflare, sufflare; implere (ventus 

vela); Ha^yTbiH (nepeu.) inflatus cb npn- 

6aBJieHieMB subsL iactatione, superbia h 6e3B 

hhxb. Ha^yBaTBca tumescere. 
Hax*B super cb ace. (eos super se collocavit); 

supra (uoBepxB, supra terrain est caelum); 

HaXOJIHTbCfl. CT05ITB H. TTEMB CM. CTOHTb d; 

trM^Tb BjiacTb, uapcTBonaTb, rocnoflCTBOBaTb 

H. l&Wh CM. aTH CJ.; H. rOpOtfOMB rOCHOJI- 

CTByexB ropa cm. rocnojtcTBOBaib 2, c; npn- 

HHTb Ha^a-IbCTBO H. BOHCKOMB CM. UpHHHMaTb; 
Tpy^HTbCfl H. H&MB CM. TpyjIHTBCH; TaKHte 

flpyrifl coe^HHeHia bb 3aBHCHM0CTH otb na- 

rOJIOBB CM. nO£B C00TBBTCTBVI0II1HMH rJI. 

HaA^BaTB induere (vestem, galeam); inducere 
(calceos sibi, caestus manibus, soleas in pe- 
des); inicere (sibi pallium); h. ,a;pyroe njiaTbe, 
Apyrie 6aniMaKH vestem, calceos mutare; h. 
Tory B3pocjaro togam virilem sumere (npn 
nepexo^t H3B jrfjTCKaro B03pacTa bb lOHome- 

CKifi). 

Ha^i^aTB (MHoro) qero facere, conficere, 
comparare cb npnoaBjieHieMT. adj. multus 
mii suhst. magnus numerus, magna copia h 
t. n.; h. KOMy xjiohotb negotia facessere al- 
cui. 

HaftiuraxB Koro *rfeMB instruere, ornare, exor- 
nare alqm alqa re; donare alqm alqa re. 

Ha^'EHTBCA sperare; h. cb ueonped. nana. 
hjih cb comoMi hto... sperare esse in spe, 
spem -habere, spe duci hjih niti, spes me te- 
net cb ace. c. inf. hih fore (futurum esse) 
ut...; TBep^o h. cdnfldere; = oHtn^aTb nero 
otb Koro hii6. hjih Mero hho*. exspectare alqd 



Ha^KKBa. 

ab alqo, sperare alqd ex re; h. Ha Bee xopo- 
mee bene hjih recte sperare; hh Ha *rro doJite 
He h. desperare; HannHaTb h. in spem veni- 
re (alcis rei hjih cb ace. .c. inf.); h. Ha koto 
hjih hto sperare alqd hjih cb ace, e. inf. 
fut. (aanp. ohb HaaieTCJi Ha jwiryio atH3Hb 
hjih JioJiro npoacHTb sperat se diu victurum 
esse); spem habere alcis rei; exspectare 
alqm, alqd (cb HafleacjsoH oatn^aTb); a oqeHb 
HaAtocb Ha ito hh6. magna spes mihi sita 
est in alqa re; oieHb, TBepao h., ^to... ma- 
xima in spe sum h.ih magna spes me tenet 
cb ace. c. infc h. Ha Bora deo confidere; 
ocTaeTCH h. Ha TpnoyHOBB spes reliqua est 
in tribunis; ej^Ba mohcho h., ito... vix speran- 
dum est cb ace. c. inf. hjih fore, ut. .; KaKB 

MOffiHO H., KaKB H Ha^'felOCb (KaKB BBOflHOe 

npeja.) spero, ut spero; id quod spero; na- 
npacHO, Tm,eTHO h. inani spe se consolari, 
inepta spe blandiri sibi; HanpacHo, TuieTHG 
h. Ha tito hh6. alcis rei spes me destituit 
hjih frustratur. 

Hae^HH-fe secreto; sine arbitris, amotis hjih 
remotis arbitris; privatim; ohb h. cnpaniH- 
BaeTB ero o tomb, hto... quaerit ex solo ea 
quae... (Gaes.y, tobophtb cb k4mb h. secreto 
cum alqo colloqui; solus solum alqm conve- 
nit 

HaeMHHKB (homo) mercennarius, conductici- 
us; homo mercede conductus: bb pi. TaKate 
conducticiae hjih mercennariae operae, ope- 
rae mercede conductae, bb cbh3H piqn h 
npocro operae (pa6oTHHKH, paSonia cojibi); = 
uaeMHbie cojiJiaTH, BoficKa cm. HaeMHbifi. 
HaeMHBiH, Hanp. h. ,a;eHbrH,~ h. njiaTa mer- 
ces; h. jjomb domus conducta (HaHHTHH j.), 
domus conducticia (oT^aiomificK bb HaftMbi); 
insula (fioibinon somb, ycTpoenHbifi jpa c^a- 

HH BB HaftMbi); JKHTb BB H-HCMB JtOMt in 

conducto habitare; h. KuHxpaKTB conductio 
(co cTopoHti oTjiaiomaro bb HaftMbi), ldcatio 
(co ctopohm HaHHMaion^aro); KaKB jiokv- 
MeHTB tabulae locationis; h. coJuaTBi, noftcKa 
milites conducticii hjih mercennarii; catervae 
conducticiae; milites mercede conducti; exer- 
citus conducticius hjih conductus. HaeM- 
mnKt conductor; h. jjoMa inquilinus. Ha- 
eM*B conductio; oi^aBaTb bb h. locare, collo- 
care (domum); 6paTb bb h. conducere (alqa 
mercede 3a H3BB , CTHyio njiaTy, domum). 
HaacHBa lucrum; quaestus; ~ BBiro^a commo- 
dum, emolumentum HaacHBaTB parare, 
comparare, parere (sibi alqd); h. ce6i H3B 
pyXHHKOBB MHoro ^eaerB magnas pecunias 
ex metalJis facere; necTHbiMB o6pa30MB h. 
ce6i MHoro jreaerB pecuniam magnam bono 
modo invenire; h. 6oibmoe cocioflme ma- 
gnam rem familiarem, magnam pecuniam, 
magnas opes sibi comparare; h. aypHyio 
cjiaBy infamia aspergi, cujibHte infamia fla- 
grare; h. Jtoopyio cjasy nomen invenire; h. 
ce6t spara bb komb alqm sibi inimicum 
reddere, inimicitias alcis suscipere; h. 6o- 
jii3Hb, jrnxopajiKy cm. cxBaTHBaTb; BparoBB 
cm. Bpa;K£a; nocjioe. xyjio Haatmoe bb 
npoKB Heft^eTB male parta male dilabuntur. 



Ha»tHMaTfe. 



HaKa3aHte. 



183 



HaacHsaTBca: divitem fieri; (fortunis) locu- 
pletari; opes nancisci; h. otb ^ero divitias 
facere ex alqa re, rem familiarem augere 
alqa re. 

HasBMaTB premere, comprimere. 

HasaflH post; pijiKo post tergum (3a chhhoh). 
Hasa^x retro, retrorsum; Ha3a,a;B! cede! ce- 
dite! recede! recedite! ana Mkaana TOMy h. 
ante duo menses; abhinc duo menses; Haxo- 
juicl npn rjiarojrfc, «Ha3ajrjb» o6bikh. nepeno- 
Xwica. riaroioarb cjioatHMMB cb re, Hanp. hath 
h. redire, reverti, recedere; naxHTLCfl h. re- 
cedere; 6paTb h. recipere. recuperare, cboh 
cioea dicta retractare; Tpe6oBaTb h. repe- 
tere, reposcere; orjifljrBiBaTbCH h. respicere 
(alqm/ad alqm, alqd, ad alqd), qacTO respe- 
ctare (alqd, ad alqd); npHBecra, OTBecTH, npn- 
Hecia h. reducere, reportare, Koro hh6. ch- 
jioio alqm vi retrahere; txan. h. revehi cur- 
ru, navi h npocTO revehi; OTBe3TH b. repor- 
tare (milites navibus in Siciliam), revehere 
alqm, alqd; GfcataTb b. refugere, fuga locum 
repetere; Te*ib h. refluere, retrofluere; na- 
flaTL h. Ha Koro cm. najiaTb 2. 

HasBaHie nomen, vocabulum, appellatio; no- 
jyiHTb h. no KOMy, ^eMy nomen accipere ab 
alqo, ab alqa re; nomen capere, cjiy^aHHO 
invenire ex re; a nomine alcis, alcis rei ap- 
pellari; see hochtb rpe^ecKia h. omnia 
Graeca nomimata sunt; £aTb qeiay Ha^eata- 
inee h. rem suo nomine appellare, dicere: 

CM. HMfl. 

HaaeML humi; cm. TaKace 3eMJiH 7. 

HasHAame *pietatis incrementum, adiumen- 
tum hjih nocpejj. *pios sensus in animo ex- 
citare, *pietatis sensu implere animum. Ha- 

< 3HfflaTexbHHH *aptus ad sensus pios exci- 
tandos. Ady. apte ad sensus pios commo- 
vendos;*pie. HasHjjaTB Koro *pietatis sen- 
su implere alqm; *pios sensus in animo al- 
cis excitare 

Hasjio KOMy alqo invito hjih adversus volun- 
tatem alcis. 

HasHa^aTL statuere ("diem multitudini, pre- 
tium alcui rei); constituere (locum, merce- 
dem funeris, diem consilio, pretium alcui 
rei); constituere et designare; defcernere (tri- 
umphum); destinare (diem necis alcui, tem- 
pus locumque ad certamen; h-hhh KOMy de- 
stinatus alcui); dicere (diem, tempus, mul- 
tam, diem operi); =^ Bw6npaTb eligere (nupti- 
arum diem); finire (tempus, diem, locum, 
modum); definire (adeundi castra tempus); 
BMfccxfc cb tt>mb dtijio Ha3Ha^eH0, mo6u 
ne... adiectum (est), ne...; h. Harpa^y, npn3B 
praemium proponere (qio6bi noGyjiHTB kb 
y^acTiio bb cocTasaHiH), praemium ponere 
(noS'EJiHTejiK)); h. cyMMy jjeHerB Ha ^ito pe- 
cunias ad alqd decernere; coijjaTaMB atazo- 
BaHbe militibus aera constituere hjih dare; 
KOMy ro^oBoe acaioBaHbe alcui praebere an- 
nua; h. koto kt>mb nominare, dicere (alqm 
augurem, dictatorem h t. #.), declarare (oo*b- 
jiBjTHTb), facere (alqm consulem); deferre al- 
cui alqd (legationem); h. koto HacjrkftHHKOMB 
alqm heredem facere, nuncupare, oaBHO- 



KOMaHjryiomHftiB cm. rjaBHOKOMaHjryromiH; bb 
Ha3HaHeHHWH xenb, cpoKB die certa hjih con- 
stituta. praestituta. Hasaa^eHie 1) ycia- 
HOBjreHia constitutio, dictio (diei, multae); 
h. Ha jxojiacHocTB nominatio; riarojiaMH; Mi- 
cro H-Hifl locus quo tendo ran intendo; fl6- 
crarHyTb CBoero Mtea H-ms, 3 npnobiTb Ha 
Micro H-Hifl eo quo tendebam hjih intende- 
bam, pervenio, (o Kopaojrfc) locum capere; 
cb Thwb H-HieMi, qTo6si ita ut...; ea con- 
dicione, ut; h. hch3hh Jex condicioque vitae; 
boti. Hauie h. ea lege hie condicione hjih ita, 
hoc fato nati sumus; MeaoBiK'b nojryHHjrb <wb 
Bora BbicoKoe h. homo praeclara quadam con- 
dicione a^deo generatus est; npHpo^a &&&& 
HaMb ftoivkQ BbicoKoe h. natura nos ad maio- 
ra quaedam genuit; mm HMfceMt jrpyroe^ h. ad 
alia quaedam nati sumus; HejioBtKb HMtert 
.HBoaKoe h. homo ad duas res natus est. 

Ha30HJIHBOCTB importUUltaS. Ha30HJXHBBIH 

importunus, molestus. Adv. importune mole- 
ste. 

Ha3EiBaTt 1) Koro no hmchh nominare; ap- 
pellare (AaBaTb hmk, THTyjri., alqm legem); 
vocare; Koro hjih ^ito h. TaKi. h TaKB alqm, 
alqd vocare, appellare, alqd dicere cb ace. 
Ha3BaHia; a. ne 3ajryMMBaK)Cb Te6a Ha3BaTB 
MyipeuoMB non dubito te sapientem dicere 
(He esse dicere); Ha30BH Met Koro hh6., kto... 
nocpe^* Bonpoca cb quis? Koro mbi c^HTaeMB 
3a Sora^a h Koro Ha3HBaeMB TaKB? quern in- 
tellegimus divitem aut hoc verbum in quo po- 
nimus? 2) jtaBaTb KOMy, qeMy hmh na3BaHie 
nominare, appellare (alqm, alqd); nomen da- 
re, imponere (alcui); nomen invenire (alcui 
rei, HSOopicTb); h. mto no ^eMy nominare 
alqd ex hjih ab alqa re, vocabulum impone- 
re alcui rei ab alqa re; TaKB Ha3biBaeMHH 
cm. TaKB 1. Ha3BiBaTBca vocari, appella- 
ri; nomen mihi est; cm. 3BaTB 2; h. TaKB ate, 
t£mb ace HMeHeMB eodem nomine vocari; h. 
no ^eMy nomen ab alqa re habere hjih inve- 
nisse. 

HaH6ojiBmiH maximus. 

HansHOCTB simplicitas; simplices mores; an- 
liquitas (qecTHOCTb, npocTora); nativus qui- 
dam lepos. HanBHBin simplex (6e3B npn- 
TBopcTBa); nativus, naturalis. 

HaaaycTB ex memoria; 3HaTb h. memoria te- 
nere, in memoria habere alqd; y^HTb h. edi- 
scere, memoriae mandare, tradere, committe- 
re, infigere alqd; rosopHTb, JneoaMnpoBaTb, 
npoH3HOCHTb hto h. alqd ex memoria dicere, 
exponere, recitare, pronuntiare. 

HaHMeHOBaHie, HaHMenosBiBaTB cm. Ha- 
3BaHie, Ha3HBaTb. 

HancKOCOKB, — kocb oblique, in obliquum; 
ex obliquo; transverse, ex transverso, in 
transversum. 

HaEa3aHie poena; noxa; multa (jjeHeatHBiH 
mrpa^B); supplicium (raacKoe rfejiecHoe a.); 
castigatio (BtiroBopB, nopni^ame), animadver- 
sio (B3HCKanie); ciporoe, atecTOKoe h. poena 
gravis, magna; rkiecHoe h. corporis verbera; 
no^BeprHyTb Koro TtJiecHOMy h. alqm casti- 
gare verberibus hjih plagis; Ha3aa^HTb KOMy 



184 HaKajiMBaxfe. HaMa^HBatB. 

ciHmKoarb cTporoe h. gravius statuere in HaKouajiBHa: incus, -dis. 

alqm; no^epraTB koto, noflBepraTbca H-Hiio HaKOHex?b postremo, denique (npH aepein- 

cm. HaKa3biBaib; noHecTH otb 6oroBB 3acay- cieHiaxb); ad ultimum, ad extremum; o tom*b, 

»|HHoe h. meritas poenas ab diis habere , ^to coBepmaeTca norat aoararo oaKHjaHia 

(Liv.% HaBJieib Ha ce6a h. poenam hih mul- tandem, (enitHte) tandem aliquando; o tomb, 

tam committer^ poenam contrahere; Tpeoo- ^to coBepraaeTCfl no3ate, i£mb 6u mojkho 6h- 

BaTt %ero h. ad poenam repetere alqm, ad jio bjih cjrfcaoB&jo denmm (turn d., nunc d.). 

supplicium deposcere; Ha3HaHaTb h. 3a *ro HaKonjieHie collectio; raaroaaMH, cm. huko- 

poenam (poenas) constituere, proponere alcui njiaib. HaxoiuraTB colligere (coS^paTb); 

rei; poena proposita vetare alqd; 3aK0HaMH coacervare, cumulare; h. ^eHerb cm. kohhtb. 

h cyaoM'b ycTaHosjieHHoe h. legum et iudici- HaKomiaTBCH colligi, contrahi; acervari* 

orum_ poena; noaB crpaxoMB H-Hia poena pro- cumulari, augeri, crescere; o jkh ( hkhx , b Beme- 

posita; fsub poena. HaacaaBiBaTB koto pu- CTBaxB confluere. 

nire, poena afficere alqm, poenas ab alqo pe HaxpecxB *in crucis speciem; in decussem 

tere, expetere, repetere, poenam capere de hjh decusses. 

alqo; poenas repetere ab alqo; in alqm anim- HaKponiHTB interere (panem in lacte). 

advertere, vindicare; multare alqm (pecu- HaKptiBaTB hto v$>wb (pascrataa) sternere, 

nia, exilio. vinculis, morte); castigare (pa^a insternere (alqd alqa re); (npuKpHBaa) tege- 

HcnpaBJieHia, verbis um verberibus alqm); h. re, contegere, obtegere (alqd alqa re); vela- 

Koro CMepTBio morte punire nm multare, re, operire (caput); h. Ha ctojb apparare 

morte hjlh summo supplicio mactare alqm, cenam. 

supplicio afficere; crporo H-3aTB koto alqm HaKynaTB coemere, commercari. 

gravi poena afficere; acecTonaHinHMB oSpa- HajraraTB cm. HaKJia^LisaTB. 

3omb quam acerbissimum supplicium sumere HaJieraTB Ha hto incumbere in, ad alqd; stu- 

de alqo, 6e3^ej0Bi^H0 in alqm omnia exem- dere alcui rei. 

pla cruciatus edere; h., 3a hto poenas su- Haaerici (o cojmaxt) expeditus; sine sarci- 

mere pro alqa re, alqd vindicare, castigare, nis. 

alqd ulcisci, persequi; obitb HaKa3aHy puniri, HaaeTaTB Ha Koro incitato impetu se inferre 

plecti, poenas dare, persolvere, 3a hto hft6. (in hostes); se iuicere (in hostem); in alqm 

poenas pendere alcis rei; kemb hh6. poenas incurrere hjh irrumpere. HaaeTHBin, h. 

expendere alcui. mama cm. nepejeTHbiH. 

HaiearaBaTB calefacere, (cMLHie) ferveface- HaraBaTB hto bo *ito infundere alqd in 

__ re alqd; Ha *jto superfundere alqd alcui rei; 

HaKaHyiri pridie; h. ero npHowiia pridie Mac.ua bb jiaMny lunimi oleum instillare; =r 

quam venit; h. nepBaro JlHBapa pridie Ca- HanojraaTE implere, explere, replere (alqd 

lendas Januarias; h. npa3^HHKa die proximo alqa re). HaMBaTBca o nioaaxB, xaioaxB 

ante diem festum; h. CBoen cMepTH ad ve- cm. 3piTt; oa3a HaaHBaiOTca kpobbio oculi 

sperum mn pridie quam excessit e vita; ne~ sanguine suffunduntur. 

^peu. h. wo *alqa re imminente, instante. HaJiHraocTB pecunia praesens hjih nume- 

^aKapMJtHBaTB cm. kopmhtb; = HactimaTh rata, nummi praesentes hjih numerati. Ha- 

satiare (alqm alqa re). jih^hbih, h. aeHbra cm. HaaH*raocTb; njra- 

HaKHSBtBaTB cm. 1. HaopacbiBaTb. TeatB h. AeHbraMH praesentatio pecuniae; 

HaKJcagBiBaTB, HaaaraTB, HajroacHTB im- MaiHTB h. .neHbraMH praesenti pecunia hjh 

ponere (alcui onus, alcui manus); admovere numerato solvere; pecuniam repraesentare; 

(manum alcui rei); h. 3ojoto Ha mto (o Ha- praesentibns nummis emere alqd. 

Kia^HOH pa6orE) auro distinguere (opus); Hajiorx tributum (npaMOH, ^eHBrH); vectigal 

h-jkhtb Ha Koro okobh catenas alcui ini- (KOCBeHHHfi); stipendium (K0HTpn6yma, Haia- 

cere, alqm catenis vincire. continere; h-khtb faeMaa nodB^HTejieMB Ha noGiacxeHHaro); 

no^aTB, nom^HHy, KOHTpHoyniH) cm. bth cym.; onera (n. pi; KaKB 6peMa, bis graviora one- 

HajoacHTb Ha Koro mrpa^ cm. uiTpaa)oBaTb; ra iniungebat, Caes. b. c, 2, 18); cm. Taicae 

HaaaraTb Tpaypx cm. Tpaypt; Ha ce6a pyxy nonuHHa. Hajio»HTB cm. Haoa^HBaTB. 

cm. pyKa; Ha Koro pyxy cm. ocKopSjaxB HaaoacHHi^a concubina; bb npoiHBOHOJi. 

(otomb). Kt ateHi pelex. 

HaKJteseTaTB cm. oeBeiaTB. • HaafcBo ad sinistram; ad laevam; sinistror- 

HaKjreaBaTB agglatinare (alqd alcui rei). sus (sum). 

HaKJioHeHie inclinatio; Kara rpaMMainq. Ha- HajttnjraTB cm. HajureHBaTb. 

3BaHie modus. HaKJiOHHocTB 1) co6. in- HajnoCoBaiBca: m^mb delectari, oblectari 

clmatio; fastigium; acclivitas (Hanp. xojiMa, alqa re, (coBHie) pasci, pascere animum 

CMorpa cHH3y BBepx*), declivitas (cBepxy alqa re (CMOTpa Ha wo HHd.); cm. Tame Ha- 

bhh3b). 2) nepeu. cm. ckjohhocti.. HaKJioH- rjWAtTbca. 

hbih 1) co6. fastigatus, acclivis, declivis (cm. HaMaaBisaTB linere, oblinere, ^mb hh6. 

HaooHHocTb). 2) nepeu. cm. ckjohhmh. Ha- aczpHHMB unguere, perunguere alqd alqa re. 

mohktb inclinare (caput in dextram par- HaataTBiBaTB b% Kiy6oKi glomerare; Ha ito 

tem); defiectere; demittere (capite demisso cb hh6. involvere alcui rei. 

HaiaoHeHHOH rojiOBofi). HaKaroMTBca in- HaMarasaTB conspergere, madefacere; per- 

clmari; se demittere. fundere aqua. 



HaMaujaTB. 

HaMamaTt unguere, unguentis oblinere. Ha- 
Mamenie unctio. 

HaMeKaTt Ha Koro, Ha wco (voce) significare 
alqm hjih alqd, de alqa re; designare, signiti- 
catione appellare alqm; kohjy Ha hto indi- 
cate alcui alqd; h. cJierna leviter significare; 
myTfl h. Ha mo iocari in alqd; Ha hhoc ao- 
cxaxoHHo HaMeKHyTt quaedam significare hih 
significasse satis est. HaateM significatio; 
TOHKie h-kh facetius significata; flfaaTb TeM- 
Htie h. obscure dicere hjih iacere. 

HaMOpipHTB,— ca cm. MOpHlHTb. 

HaMtpeBaTLca consilium est cb gen. gerund. 
hjeh cx> ut; cogitare ci> inf.; sententia mihi 
est Cb inf.; animo intendere hjib npocTO in- 
tendere ct inf.; habeo in animo hjih est mihi 
in animo cb inf.; id agere ut; velle ct inf; 
proposition mihi est cb inf.; nocpea- con- 
jug, periphr. prima; a h-iocb ^to hh6. cjri- 
iaTb TaKate in eo est ut alqd faciam. Ha- 
Mtpeme consilium (pfcmeme, mraffb); ani 
mus (atejrame); mens (Kant ojjho tojibko npea- 
cxaBjieHie); propositum (n^jiB; ho bte, kjkicchh. 
npq3i 6e3i. onpejrfcjiHT. gen., pronom. me 
adj., jja h to tojibko bt» h$kotopbixi, coe^H- 
Hemax'b, Hanp. propositum peragere hjih 
consequi HcnojiHHTb h., assequi, tenere; a 
proppsito deterreri, a proposito aversus); 
voluntas, Hanp. nocendi, interficiendi; (no- 
HMTKa) conatum, conata (n. pl.)\ onnca- 
TejibHO id quod volo, id quod sequor, id 
quod peto hjih expeto; quod animo inten- 
do; oh^ He Mori> HcnoaHHTb CBoero h. 3a- 
BJiairj&TB A.iyepo'aJiOM'b non quod interderat ut 
Adherbalis potiretur, perficere potuit (Sail.); 
ho bto BOBce He Moe h. sed ab eo plurimum 
absum; hto TBoe h.? quae tua mens? BorB Moe 
h. mens mea haec est; cb KaKHMT> h.? quo 
consilio? quam ad rem? quorsum haec spe- 
ctant?, hjih no OTHomeHiio Kh jinny quid spe- 
ctans? cb Ao6pbiM'b h., bt» .noGpoMi* h. bono 
consilio, bono animo; 6e3i> H-Hia imprudenter, 
fortuito casu, temere hjih nocpefl. adj. im- 
prudens, insciens, ignarus, Hanp. a 3io cj$- 
jiaxb o'es'B H-Hia insciens hoc feci; a sto 
CufaajTB 6e3T> itypHoro (3Jioro) h. non eo con- 
silio hjih ea mente feci ut te offenderem; cb 
t&vtb h., ^to6m, iiToSbi He... eo consilio, eo, 
hoc animo, hac, ea mente ut, ne; hm^tb h. 
cm. HaMipeBaTbca; hm^tb coBepmenHo Jtpyroe 
h. longe alio spectare; B03biMfcrb h. consilium 
capere; npHHaTB h. capere, inire consilium 
(alqd faciendi hjth facere, alcis rei faciendae); 
in animum inducere cb inf.; statuere, consti- 
tuere cb inf. hjih ut; Moe h. cjrjfcjiaTB hto 
hho*. est hjih habeo in animo, propositum mi- 
hi est ci> inf.; nepeM^HHTB h. consilium mu- 
tare. HaMtpeHHBin, a HaMtpeHB cm. Ha- 
MtpeBaTbca; TaKate statui, decrevi cb inf.; a 
TBepiio h-ht, stat mihi sententia cb inf. Adv. 
consilio, consulto, data hjih dedita opera; vo- 
luntate, iudicio; HHorfla, no oTHom. kb jinny 
pyccK Hapiqie nepeBOflHTca nocpeic. adj. 
sciens, prudens et sciens, Hanp. prudens hoc 
feci. 

HaMtcTHHK* praefectus provinciae. regis nan 



Hana^aTB. 



185 



regius; y nepcoBi. satrapes; 6uTb h-kom^ m* 
npoBHHniH provinciae praeesse hjih praefe- 
ctum, praepositum esse, provinciam obtinere; 
AiaaTBca h-kom^ npoBHHniH provinciae prae- 
fici, jfraepoui. HaMtcTHH^ecTso praefe- 
ctura, imperium, y nepcoB* satrapea. 

HaaifriaTB signare, notare alqd; signum hjih 
notam apponere alcui rei; signum imprimere 
alcui rei. 

HaHHSBiBaTB inserere lino (Ha HHTKy, Te~ 
rent.). 

HaHHMaTB conducere. 

HaHocHTt , HaHecTH 1 ) afferre, apportare. 
2) o Boirt, HaHOcam;eH necoKb, hji^ aggerere, 
inferre, invehere. 3) h. KOMy no6on verbera- 
re alqm alqa re; caedere (alqm virgis, verbe- 
ribus), cHJibHbie ho6oh mulcare alqm (cb 
npHdaBJieHieM-B male h 6es r b Hero); h. KOMy 
yjiap^, paHy cm. bth cym;.; KOMy o6njiy cm. 
oSnacaiB; nopaaceme HenpiaTejiio hostem vin- 
cere, superare, pellere, fundere fugareque. 
HaHOCHBiH aggestus, invectus, per alluvio- 
nem adiectus (HaHeceHHtiH boaoh); h. necoK'b 
arenae (ph). 

HaoGopOTt (ne TaKB, KaKB cjii^yerb) per- 
verse, perperam (omnia facere); ■= HanpoTHBt 
contra ea (ho He y U,hh,.); contra; ex contra- 
rio; vicissim (b-b cbok) oqepe^b); ^to o6hk- 
HOBeHHO 6biBaerB h. quod evenire contra 
solet. 

HaoTp*3 f B 0TKa3aTB KOMy praecise negare al- 
cui; plane sine ulla exceptione praecidere h 
npocio denegare (alcui alqd). 

HanaaaTB impetum facere in alqm; impu- 
gnare, invadere, aggredi alqm, alqd; adoriri 
(alqm fustibus, gladiis, alqm a tergo; impru- 
dentem); impressionem facere (in sinistrum 
cornu; cuneo); incurrere, irruere in alqm; h. 
Ha Koro cb opyatieMi. bt. pynaxb ferro alqm 
petere; Ha cjiosax* alqm insectari, lacessere 
(cb npH6aBZ. dicto, dictis h Sesi Hero); in- 
vehi in alqm; maledictis hjih conviciis laces- 
sere alqm; bce Ha Hero Hana^arorb omnes 
eum urgent hjih premunt, vexant; HeoHtHjjaH- 
ho, Bpacnaox^ h. Ha Koro (imprudentem, in- 
cautum, improvisumi opprimere (alqm, TaKate 
nepen. timor opprimit alqm); inopinantem 
alqm aggredi, adoriri, invadere; h. Ha Ha- 
<po;rb gentem bello lacessere hjih temptare; 
Ha BparoBt cb (JuaHra in latus hostium in- 
currere; Hanaaaioinaa CTopoHa (Ha BOHHi) qui 
bellum infert, qui bellum suscepit; Ha Koro 
hh6. HanajrB CTpax"B alqm timor incessit, oc- 
cupavit; in timorem alqs pervenit: h. Ha 
mbicjib venire hjih incidere in earn cogitatio- 
nem, incidit mihi fn mentem o'h ace. c. inf. 
Hanajeme 1) oT^jibHBix'b ihhti petitio, im- 
pugnatio, oppugnatio. 2) oco6. Ha bohh^ in- 
cursio; impetus (ne BCTptqaioTca dat. impe- 
tui, gen. impetuum. dat. h abl. impetibus); 
A^JiaTB h. cm. Hana,naTb; c^ijiaTB h. KOHHHneio 
equitatum immittere in hostes; h. cb (JKiaHra 
nocpeji,. hostem a latere aggredi, invadere, 
hostem ex transverso adoriri; noBToparoniHMca 
H-HieMT. pasiipaataTB Bpara carptim hostem 
lacessere; H-HiaMH ct» pasHwx'b CTopoHi pa3- 



186 



Hanepetft. 



.UpaataTb h ocuataTb Bpara carpere (equitatu 
agmen adversariorum; novissimum agmen hjih 
novissimos); BLi^epacHBaTb, orpaataTb, B0306- 
HOBJiflTb h. cm. 3th rx HanaflKa: vexatia; 
noABepraTbGa H-Kaarb vexari (vexatur Theo- 
phrastus et libris et scholis omnium philoso- 
phorum). 

Hanepefli antea; h. 3Haib praenosse; 3HaTb 
h. niaHi BparoBB consilia hostium praeci- 
pes. 

HanepeKOpi adversus hjih adversum alqd; 
irfejiaTB KOMy Bee h. omnia adversus alqm fa- 
cere; h. KOMy hho*. TaKate alqo invito hjih 
adversus voluntatem alcis. 

HanepepuBL certatim. 

HanepcHHKX cm. ino6HMen, f b. 

Hane^aTJi-fesaTB imprimere (alqd in animo 
atque mente, menti; in omnium animis deo- 
rum notionem ipsa natura); memoriae man- 
dare (TaKate cb ace. c. inf.)\ TBep.no memo- 
riae hjih animo (suo) affigere. Hane^aT- 
xBBaTtcfl alqd in animo (penitus — TBep^o) 
insidet, in mente penitus inhaeret, animo af- 
figitur. 

HannBaTBca 1) potu satiari; h. bojili cm. 
nHTb. 2) h. #0 nbiraa vino hjih mero se com- 
plere; ebrium fieri. 

HanHpaTL na KQ.ro premere (oppidum, ho- 
stes, castra), urgere alqm; instare alcui (He 
flasaTb KOMy noKoa), h 6e3B aohojih., co6*. 
HannpaiomeMB spari; oKpyateHHtiii Hana- 
paiom.HMH BparaMU hostium concursu circum- 
fusus; h. Ha it premere alqd; ~ npH,n,a- 
Baib ^eMy ocoSeHHbifi bbcb vim tribuere 
alcui rei. 

HanHTOKB potus, potio. 

HanHTEisaTL (naKOK) hho. mHjrKOCTBio) satia- 
re, saturare; vfcm> hb6. madefacere alqa re. 

HanHT£ca cm. HanHBaTbca. 

HanofloGie instar ch gen. (pyramidas instar 
montium educere); cm. TaKate nojuooHO. 

HanojiHifTb complere (fossam sarmentis— $a- 
rnnHaMH, naves militibus); implere (orbem ter- 
rarum nominis sui gloria); explere, replere 
alqd alqa re. HanojcHaTBca nocpe^. pass. 
otb rJiarojiOB'b, npHBe^eHHbix^ npn Hanojr- 

HflTb. 

HanoMHHame monitio (npcnocTepeateHie); 
admonitio; praeceptum (HacTaBieme). Hano- 
MHHaTejrB admonitor. HanoMHHaxL KOMy 
neMB alcis animum ad alcis rei memoriam 
revocare; alqd alcis rei memoriam affert; 

• reducere hjih redigere alcui alqd in memoriam 
(Taote cb ace. c, inf.)\ reducere alqm in 
memoriam alcis rei (PUn. ep.)\ admonere, 
commonere alqm alcis rei; commemorare (be- 
neficia, gratiam); (cobt»tvh, npeaocTeperaa) 
monere, admonere alcis rei, de alqa re, 
Taitate cb ut h ne. 

Hanopt impetus (hostium, maris); concursus 
(co BcfcxB cTopoirb, Hanp. hostium, multitu- 
dinis); 0Tpa3UTb h. BparoBT* cm. oTpaacaTb. 

HanpaBJieme 1) co6. regio, Hanp. bb npa- 
momb h. recta regione hih npocTO recta, 
TaKate in directum, recta via: bb KOCBeHHOMB 
h. oblique, in obliquum; no h-rIio kb ro- 



HanpHM r bp p b* 

pojry ad urbem hih urbem versus; no npo- 
THBonojioHtHOMy h. in, contrarium; no 3T0My, 
TOMy h. hue, illuc; no bcbmb h. quoquo ver- 
sus, in omnes partes; no npoTHBonoiioatHMMB 
h. in contrarias partes; no pa3HbiMB h. in 
diversas partes, in diversum, Hanp. ire (h 
nepen. = cjiiyjoBaTb pa3HUMB h.); TaKate di- 
vers! (discesserunt), dissipati (pasdurcniHCb; 
dircTBo no pa3HbiM-b h. fuga dissipata), di- 
versis itineriDUs; no h-hIki pta secundum 
naturam , fluminis; ^aTb ^eMy h. Ky.na hho\ 
alqd dirigere ad, in alqd-(navem in portum); 
xaTb Te^emio piKH H3B$CTHoe h. dirigere 
flumen, xpyroe h. avertere fluminis cursum 
hjth flumen; coxpaHHTb, yjjepataTb h. (Kypcs) 
cursum tenere (oco6. cyAaxi); noTepsTB h. 
(Kypcb) cursum non tenere, a via aberrare; 
noHTH, noBxaTB, nonjitiTb no jxpyroMy h. 
iter flectere. 2) nepen. ratio, voluntas, cur- 
sus, via; CBoeo6pa3Hoe h. ero yMa propria 
animi eius indoles; pa3JiHHHMfl yMCTBeHHbia 
h. diversa forma ingenii; hji,th no h3bt»ctho- 
My h. institutam rationem persequi; cb ioho- 
ciff AaTb cnoen atH3HH TaKoe h., wo...ita ab 
adulescentia vitam instituere, ut...; KOMy hh6. 
AaeTca *ikm> hh6. h. KyAa hh6. alqs insti- 
tuitur alqa re ad alqd; #aib KOMy, qeMy 
xopomee h. ad meliora ducere alqm, alqd. 
HanpasjuiTB Ky,a;a ad, in alqd, alqo diri- 
gere, convertere; h. cboh nyTb Ky^a iter di- 
rigere, convertere, intendere alqo; alqo ten- 
dere; Bci CTpijiw h. Ha Koro omnia tela 
in alqm conicere; m>& jlk6o ^iaTeibHocTb Ha- 
npaBJxeea Ha hio opera, studium alcis ver- 
satur in alqa re; cm. TaKate oSpaniaTB. Ha- 
npaBjccHTBCfl Ky^a cursum dirigere ad; 
alqm locum petere, cnoBa repetere; h. K"b 
Mopio iter ad mare convertere. 

HanpaBO ad dextram; a dextra. 

HanpaKTHKOBaTBca usum alcis rei habere, 
(usu) peritum esse alcis rei, exercitatum, ver- 
satum esse in alqa re; cjihuikomb Maio usu 
parum posse. 

HanpacHMH l) = Tm;eTHbiH irritus (labor); 
vanus;=nycT0H inanis (cogitatio, contentio- 
nes); tboh Tpyjrt H-ceHB operam perdis; 
frustra laboras; nihil agis; Kor^a Bee 0Ka3a- 
iiocb h-hbimt> ut omnia vana erant. 2) = He- 
3acjtyateHHbin immeritus; falsus; iaiustus. Adv. 
1) frustra (no oiHomeH. kb inny, KOTopoe 
BHJtaTi> ce6a oQMaHyTtiMi* bb cbohxb oats- 
^aHiaxB); nequicquam (no oTHoinemH) kb ai- 
jiy, KOTopoe ocTaeToa 6e3B pe3yjibTaTa); h. 
roBOpHTb irritas mittere voces; h. TpyflarbCfl 
frustra laborem suscipere. 2) immerito, in- 
iuste. 

HanpHMipB, KaKT., TaKi. h. ut, sicut, ve- 
iut; in his, in quibus (^Meat^y hpohhmb) 

npHCOe^HHaiOTB BB BH^t HpHMBpa KaKB 0T- 

,3,ijibHbifl noHATia, TaKB h nBitifl npeAJioatenifl, 
Hanp. multi gloriose mortui sunt, ut Leoni- 
das, ut Epaminondas, alii; dei etiam, ut cum 
gigantibus, sua propria bella gesserunt; Pe- 
lopidas omnibus periculis affuit, sicut cum 
Spartam oppugnavit; omnibus fere centurio- 
nibus aut vulueratis aut occisis, in his pri- 



HanpoTHBi,. 



HapoftHQCTB. 



187 



mipilo P. Sextio Baculo; verbi causa (gra- 
tia), = rpev. w? £7tos etTTeiv, ynoTpe6jiaexca, 
Kor.ua jjjia no^TBep^eHia ofimei mbicjih npn- 

BOJJHTCa KaKOH HH6. OTJTJiJIbHblH, Hp0H3B0JIBH0 

Bti6paHHBiH ciy^af, Hanp. sunt astrologorum 
praecepta huius modi: si quis verbi causa 
oriente Canicula natus est, is in mari non 
morietur; exempli causa (gratia) cm. 
npHMipx. b; quidem (npn HMenaxT, coocxb.), 
eciH BB bha,t> npHMipa npHBO^flTi Hbe hh6. 
MHimie, npHjjaBaa eMy ocoSesHoe 3Ha^eHie, 
Hanp. gravissimum civitatum praesidium in 
religione pietateque deorum positum esse, 
iam antiquitus sapientibus nonnullis persua- 
sum fuit; Plato quidem civitatem totam vult 
perfusam esse pietate deorum; xaKi. Hanp. 
ecJiH ut si cb conj. perf. hjih praes. {exem- 
plum fictum. cm. rpaMM.). Ecjih ate aaa nox- 
TBepatAeHia KaKofi hh6. o6meH mbicjih npuBO- 

AHTCa npHM^pi H31. HCTOpiH HJIH UpaKXH*ieCK0H 

#:h3hh, to cjitjiyexx. cxaBHXb nam (enim) hjih 
«HanpuM.» ocxasHTL 6e3x» nepeBojja, Hanp. 
manent ingenia senibus: Sophocles (TaKB h. Co- 
fyoKH'h) ad summam senectutem tragoedias fecit. 

HanpoTHB'B 1) nped.i. contra, adversus, exad- 
versus (urn) cb ace; ex adverso (urbi); e re- 
gione (alcis loci; alcui); in conspectu (alcis 
loci, alcis); leacamiH, HaxojjamiHca, exoamiii 
h. contrarius; contra hjih ex adverso situs, 
positus; ex adverso constitulus (castra): Ha- 
xoitanrjlHCfl h. Kanoro hh6. Mtoa alcui loco 
adversus et contrarius; qui contra alqm lo- 
cum est hjih positus est; in conspectu alcis 
loci situs; HaxojiHTbCH, exoaxb h. Hero ex ad- 
verso situm hih positum, constitutum esse, 
iacere, h. Kauoro hho\ Mfccxa contra alqm lo- 
cum situm hjih positum esse, in conspectu 
alcis loci situm esse; cxaTb h. Koro consiste- 
re in conspectu alcis, contra alqm; Kopa6jra 
pacnojomajTHCB h. Haumxi. naves nostris ad- 
versae constiterunt; doaTB h. Koro (o umi) 
contra alqm stare, astare. 2) cowzb. h. to- 
ro contra ea (y II,hh,. He BCTpi^aeica); ex 
contrario; contra; a bobcc He nopRuaio xe6a, 
h. Toro XBajiio tantum abest ut te reprehen- 
dam, ut te laudem. 

HanparaTL tendere (arcum), contendere (om- 
nes nervos— Bet cboh cmibi); HanpaateH- 
hbih, h. BHnkaHie animi intentio, animus 
attentus, intentus; cb h. BHHMaaieMi. acri 
et attento animo. HanpaaceHie contentio 
(animi, virium); intentio; labor; hto hh6. Tpe- 
6yerB Beiaqaftmaro h. cmi summa ope ni- 
tendum est, omni contentione elaborandum 
est ut...; cb Sojibiuhmx, h. xasHce obnixe, 
enixe; ci> H-HieMi. bcbxi. can. ,no5BBaTbca 
Toro, HTofibi... eniti et efficere ut. Hanpa- 
aceHHOCTL contentio (animi). HanpaaceH- 
hhh cm. Hanparaxb. 

HanpaMHKt directe (dicere), aperte, sine 
fraude; CKa3axb KOMy h. apud alqm liberrime 
profited. 

HanyraTt Koro metum afferre alcui; con- 
terrere, exterrere alqm; inicere alcui metum, 
formidinem; incutere alcui metum; Hany- 
raHHBifi metu perterritus; timefactus. 



HanycKaTt Ha Korjo immittere hm instigare 
(canem in alqm). HanycKaTtca Ha Koro 
increpare, male excipere alqm; vehementius 
hjih acerbius invehi in alqm; alqm vehement 
ter, alqm male verbis accipere. HanycK- 
hoh = jiohchmh, KaatyntiHca simulatus, fictus; 
Actus et simulatus. 

HanyxcTBOBaTB Koro atejaHieM'B cHacTJiHBaro 
nyTH alqm (proficiscentem) votis ominibusque 
hjih verbis prosequi. 

Han&iui,eHHOCTB P^hh exaggerata altius 
oratio: inflatum orationis genus, inflata ora- 
tio; sermo tumidior. Han&inieHHBra tumi- 
dus (sermo); inflatus (orationis genus, oratio, 
orator); h. cthjib tamquam adipatae dictionis 
genus (Cic.) Adv. roBopHTB h. inflato genere 
iicendi uti; adhibere quandam in dicendo 
speciem atque pompam. 

HairBBaTB canere. HanfcBi modus; modi. 

HapaBHB cb ut (sicut); h. ex. npo^HMH ut 
ceteri; nocpeji.. non minus— quam; nocraBHTb 
ce6a h. cb jcemb hh6. se cum alqo exaequa- 
re, Koro hh6. h. cb s&m> alqm alcui aequa- 
re, aequiparare; in aequo alqm cum alqo 
pouere; axo Hapo^fc cxaenii h. cj> BeiHROH) 
no6iji;0H hoc plebi pro ingenti victoria fuit; 
hjtth h. cb k4mt> (uepeu.) parem esse alcui. 

Hapa3B,naTT>CH. Mtcaui. H-exca luna accrescit. 

HapacTaTB Ha ^eMT> nasci; enasci; exsistere; 
gigni; crescere; = yBejEaHHBaiBca crescere, 
accrescere; ^oirn HapacTaroxi aes alienum 
crescit, cumulatur; npouenxbi h-ioxi> usurae 
multiplicantur. 

HapsaxB cm HaptiBaTb. 

HapeKame cm. ynpeKt HapeKaTB 1) Koro 
hh6. cm. Ha3HBaTB: HapeHeHHBiH=Ha3BaH- 

HBIH cm. Ha3BtBaxb; = HaSHaHeHHBIH, H3- 

6paHHbiH cm. Ha3Ha^aTb, H36Hpaxb. 2) h. Ha 
Koro cm. ynpeKaxb. 
HaposHB cm. napaBHT>. 

HapOflHOCTB 1) COBOKyUHOCTb CBOHCTBX., OX- 

jTHqaiomaxi. o^hhx Hapo^t OTt jipyroro mo- 
res populi hjih civitatis; omnis mos (Graeco- 
rum). 2)=Hapo^b, naeMa, cm. bxh cym,. Ha- 
poAHBiil popularis gentilis; nocpe,a,. gen. 
populi, gentis; — h. HenaBHCxb odium gen- 
tile; — ofomaH mos hjih disciplina gentis; — 
opaxopB orator popularis, Kaics no^cipeKa- 
Tenb contionator; qui contionibus populum 
tenet; — nepeuncb recensus populi; — napxia 
cm. napxia;— noaTi) *scriptor carminum, quae 
in ore populi sunt hjih popularium; — npaB- 
jieHie cm. jjeMOKpaxia; - npaBO cm. npaBo; — 
npa3 f a.HHK'B ^sollemnia popularia hjih publi- 
ca,=:nyojrH i iHbia arpbi ludi; BejiHKie h. npa3Jj;- 
hhkh rpeKOBi. magni illi universae Graeciae 
ludi; — npe^aHie *fama quae in ore populi 
fertur; bi> pL domesticae populorum narra- 
tiones; — nicHB versus populi; ^carmen quod 
in ore populi est; — pejuiria sacra publica; — 
CKa3Ka fabula populi; — coSpame contio (ko- 
xopoe co3biBaeTca BbicjiymaxB pa3cyatAeHie o 
KaKOMfc hh6 ooiuecTBeHHOMi) ftiit); Boo6m;e 
concilium populi (Bcero Hapojia) hih plebis 
(xojibko nieoeeB^); pimaiomee h. c. bi> Phmb 
comitia,-orum; npnHajj.ieatam;iH Kt h. c-Hiio 



188 



HapcoKReHie. 



HacHJiie. 



contionarius, contionalis; roBopiTb pfrib bt> 
h. c-Hia contionari, pro contione dicere; — 
cyjb iudicium populi; — TpadyHi, cm. tph- 
6yH-L; cm. TaKate HanioHajbHBiH. Hapoflo- 
Hacejreme multitudo (hominum); frequen- 
tia; civium am incolarum niimerus, inco- 
lae, cives; h36bitok'b H-Hia nimia, nimis 
magna populi copia; TaKate multitudo. Ha- 
pofli 1) Booo*me MHoatecTBo multitudo; vis; 
jno^t, jio^h homines; MHoro Hapo,a,y magna 
vis hominum, multi homines; Hero^Hbifi h. 
homines abiecti, nerditi; roaoc* H-aa homi- 
num bjih omnium opinio; no MHtmio H-^a id 
quod homines arbitrantur; b% oa3axT> Hapo : 
Aa 3to npeKpacHo populo hoc pulchrum vi- 
detur; npe^B Bc*kMi» h- ( hom , b universa spe- 
ctante hih audiente civitate; xo,a.HTb no py- 
KaMi BB H-At (o KHHrax'b, connHemax'b) in 
manibus esse. 2) oco6. a) nieMa, Hanja 
gens, natio; npiraaviuieataiiiiH Kb HameMy h. 
(o aunt) nostras, b) rpaac^ane o^Horo rocy- 
^apcTBa, Haxoflantfeca no%b okhhmt. ynpas- 
iemeHit populus; othocht. H3BtcTHaro H-aa 
TaKate nomen (populi Romani hjih Roma- 
num). c) — 6ojbmaa TOJina bb npoTHBono- 
loatHOCTb Kb 3HaTz plebs; npocTofi h., lepHL 
vulgus; HeaoBta. H3B npodoro h. homo ple- 
beius, de plebe (no npoHCxoataemio); unus e, 
de multis; azuKb (npocroro) Hapo.ua sermo 
plebeius, roBopaTb a3biKOMB npodoro h. ut 
vulgus loqui. 

Hapoac^eme ijnu incrementum lunae; ac- 
cretio (a. et deminutio luminis, t. e. ayHLi 
Gic.). 

HapocTt tuber. 

Hapo^HUH consulto factus. Adv. consilio, con- 
sulto; data bib dedita opera; voluntate; de 
industria; TaKate nocpei. id agere, operam 
dare, contendere ut. 

HapyacHOCTt species, figura, forma, facies; h. 
aoMa exterior pars domus; ojiecTamas h. 
splendor et species; othocht. njiaTba a t. n. 
cultu's, habitus; Kpaciraaa h. dignitas (orna- 
tus corporis et d.); oo*MaH*iHBaa h. species 
simulationis. HapyacHBiH externus; exte- 
rior (ecjrH pt^b H.a.eT'b o AByx'b npe^MeTax'b, 
Hanp. pars); extraneus (Ha HapyamoH CTopo- 
h4 Haxo^nriiiea, ornamenta); h. bhab cm. Ha- 
pyacHOCTb; h. VKpinieaia propugnacula. Ha- 
pyaty, BHBecTH h. cm. ooHapyatHBarb; bm- 

XOtfHTb H. CM. BMXO^BTb if, 6. 

HapymaTB turbare, perturbare (otium, ordi- 
nem); violare I'amicitiam, foedus); rumpere 
(foedus, silentium); migrare (ea migrare et 
non servare; ius civile); h. mhpt> pacem fran- 
gere, turbare, dirimere, lidem pacis non ser- 
vare; h. npncary iusiurandum neglegere, vio- 
lare, non servare, non conservare; apyat6y 
amicitiam dissolvere, dirumpere; npaBBjo, 3a- 
KOffb praeceptum, legem migrare, neglegere, 
violare, non servare; He h. 3aK0Ha nihil com- 
mittere contra legem; He H-iuaa o6a3aHHOCTH 
salvo officio; 3aKOHa salva lege; h. npaBHjra 
rocTenpinMCTBa hospitium violare; oSimame 
fidem fall ere, frangere; o6a3aHHOCTb officium 
neglegere, deserere: h. oomecTBeHHoe chokoh- 



cTBie tumultum inicere civitati; H-maa TaKate 
nocpea. extras Hanp. extra ordinem, con- 
suetudinem. Hapymeme perturbatio (otii, 
ordinis); violatio (foederis); oarojaMH cm. 
Hapymajb; 6e3B H-ma o6a3aHHocTH salvo of- 
ficio; h. Mffpa rupta pacis fides; pax turbata; 
aojiacHo onacaTbca H-Hia Mapa verendum est, 
ne pax frangatur hjh ut pacis fides serve- 
tur; h. #oroBopa violatum hjih ruptum foe- 
dus; c^HTaTb H-HieMi ^oroBopa, ecatt... pro 
rupto foedus habere, si...*, h. jpyac6bi ami- 
citia violata, npacarH periurium, 3aKOHa vio- 
latio legis; h oTpjri;aio h. 3aKOHa nego quid- 
quam contra legem commissum esse; bt* ciy- 
naife H-Hia 3aKOHa si quis contra fecerit on 
si quis neglexerit, violaverit hanc legem. 
HapyniHTejiB violator (iuris, iuris genti- 
um); ruptor (foederis); qui violat hih non 
servat, non observat alqd; h. MHpa pacis tur- 
bator. 
HapfciBaTt, HapBaTL, nB^TOB-b carpere flo- 
res. HapMBi ulcus. 

Hap^SBIBaTB cm. pi3aTb. 

Hapt^ie 1) genus linguae; dialectus; pa3Jra^- 
Hbia h. TaKate (Quintil.) sermonis differen- 
tiae, linguae differentes; rosopnTb Ha AopH- 
qecKOM-b h. Dorice loqui. 2) (ipaMM.) adver- 
bium. 

Hapa^HHEC ornatus, exornatus; decoratus. 

Hapsay cm. HapaBHi. 

HapHfli ornatus: cultus (munditiae et orna- 
tus; amoenior, iusto mundior); ateHCKift h. 
mundus] cTpacTb K'b H-^aM^ munditia nimis 
exquisita; j»o6HTb h-ah *munditiae nimis ex- 
quisitae deditum esse. HapaacaTt 1) h. 
cjii^cTBie quaestionem de alqa re constitue- 
re; ;ooAei bt. Kapayjrt custodias hjh vigilias, 
stationes disponere. 2) — yKpamaTb ornare, 
exornare. HapaacaTBca se exornare. 

HacaacAaTB, HacaatHBaTi, 1) serere (arbo- 
res); h. BHHorpajcb vinum serere, conserere; 
vites ponere; vitem colere. 2) HacaatHBaTb 
hto Ha hto hh6. aptare (alcui rei, ad alqd); 
infigere, (cnepe^a) praefigere (alqd alcui rei). 

HaceJieHie cm. Hapo^oaacejieHie. HacejiaTt 
1) hto k4mi. frequentare (incolis); nepece- 
lem^aMH coloniam bjih colonos deducere (o 

TOMX, KTO CaMI> HXT. OTBO^HTl Ha HOBOe M^- 

cto), mittere alqo; collocare (multitudinem in 
agris). 2) habitare (in alqo loco, B-b pass. 
TaKate habitatur locus); colere (terras, urbem), 
incolere (alqm locum); tenere, obtinere (lo- 
cum); oneHb HacejekHbift frequens (incolis, 
aedificiis, tectis); Men/fee Bcero HacejeHHWfl 
^acTH ropo.ua infrequentissima urbis loca; 
bch h Haa 3eMJia omnis terra quae colitur ab 
hominibus. 
HacHJiie vis; violentia; iniuria alcui inlata; 
ynoTpeoHTb h. cm. cma 2. HacHJtoBaTB 
Tito rei vim adhibere. Hacmiy vix, aegre. 
HacnjibHO vi, per vim. HacnjiBCTBeH- 
huh viol entia factus; oGmkh. nocpe^. vis, 
Hanp. ynoTpe6.iaTb h. cpe^CTBa, npn6iraTb 
K'b h. cpeACTBaM-b vim facere, vi agere hjth 
grassari (in alqm); h. o6pasoM r b per vim; h. 
jrMcTBie vis; iniuria alcui inlata; h. cMepTb 



HacKasBisaTB. 



HacTaxB. 



189 



mors quaesita mh arcessita; nex: yMnpaib 
h. CMepTbK) vis alcui affertur. 

HacsasiiBaTB cm. naroBapjiBaxb. 

HacKB03B penitus (perspicere), per omnes 
partes. 

HacKOJiBKo, h. Mory ut potero, ut possum; 
h. KasKiBitt Moatext quisque pro facultate; 
pro se quisque; h. a. 3Haro, nonaMaio, uomhh) 
quod sciam, inlellegam, sentiam, meminerim 
hih quantum scio, intellego h t. #.; h. a 
ciwmajiB quod quidem audierim; h. Momemb, 
noMoraa MHt cob:btomb consilio, quantum po- 
tes, me iuvato; h. 3-to bo3mohcho quoad fieri 
potest hjih: quoad eius fieri potest; ut tern- 
pus locusque patitur; Hcropia phmjthhb, h. 
mm ee 3HaeMi> historia Romanorum, quam 
quidem uorimus; h. — HacTOibKo quantum — 
tantum (quantum increment^ Nilus capit, 
tantum spei in annum est); 3aHHMaTbca 

HCKyCCTBOMB HaCTOlbKO, H. OHO HpHHOCHTB 

Bbirojiy artis modum utilitate terminare. 

HacKOpo propere, festinanter; CKopo h. ra- 
ptim; h. coopaTt, HaopaTB bohcko exercitum 
raptim conscribere; h coSpaHHtie coi^aibi, 
bohcko milites subitarii; exercitus collectici- 
us, tumultuarius, repentinus, subitarius, ra- 
ptim conscriptus. 

HacKy^HBaTt cm. na^oijiaTb. 

HacJiaatflaTB delectare, oblectare (alqui, alcis 
animum); (cobHte) voluptate afficere, per- 
fundere. HacaarasaTBca qfcMB delectari, 
oblectari, se delectare, se oblectare alqa re; 
capi hjih duci alqa re; voluptatem capere jura 
percipere ex alqa re; pasci, pascere animum 
alqa re (CMOTp.fi Ha ^to hh6.); fl ne Mory Ha- 
cjiaAHTbca satiari delectatione non possum; 
frui alqa re (vita, pace); uti (prospera vale- 
tudine), florere (HMT/rb hto bb h3o6hm, opi- 
bus, diviliis). HacaaraaeHie voluptas; de- 
lectatio, oblectatio, fructus: h. m& nra3B vo- 
luptas quae oculis percipitur; oculorum vo- 
luptas, oblectatio; spectaculum oculorum (3pi- 
iniine); ito hh6. tfOdaBJiHeTB KOMy h. cm. Ha- 
ciaac^aTb; cm. Tame y^oBOJibCTBie. 

HacjiBimEa, a 3Haio 3T0 TOJibKo no H-Kt baec 
auditu comperta babeo, auditione et fama 
accept fando audivi; a pa3CKa3biBaio oob 

3T0MB He HO H-KE, HO HO CO6CTB6HH0My Onbl- 

Ty hoc non auditum sed cognitum praedico. 
Hacjrliaie heredium (yHaciiAOBaHHoe ,no6po); 
oraoBCKoe patrimonium. HacjrBAHHKB he- 
res (TaK3Re regni— npecToia); Ha3Hawn> Koro 
h-komb alqm heredem facere; ocraBHTb Koro 
h-komb alqm heredem testamento relinquere; 
ocTaBHib h-komb cbina herede filio mori oh 
decedere; yMepeTb 6e3B h-kobb sine liberis 
decedere; 6litb *ibHMB h. heredem esse alcui 
huh alcis; h. Bcero HMymecTBa heres ex asse 
hjeh heres omnium bonorum. Hacjii^HUH 
npHHirt filius regis (principis) genitus ut re- 
geret; heres imperii wik regni. HacJitao- 
BaHie hereditas; h. npecmia successio re- 
gni hih imperii; npaBo H-Hin ius successions; 
*ius hereditate succedendi, HacjEfcAOsaxB 
^to hereditate accipere alqd; poflHTeibCKii 
npecTOJTb imperium a patre relictum suscipe- 



re; h. KOMy heredem esse alcui. HacJEbfl- 
CTBeHHbiH hereditarius (regnum, imperium, 
controversia, cognomen); patrius (morbus); 
avitus {malum, vitium); velut hereditate re- 
lictus (odium); acceptus, relictus a maioribus. 
Hacjrt^CTBo hereditas (paterna, materna); 
noiyquTb h. hereditatem consequi, capere; 
MHfi ^ociaeTCH a. hereditas mihi hjth ad me 
venit, obtingit, orb koto hh6. cedit mihi ab 
alqo; a. noaynHJn. Sojbinoe h. hereditas mihi 
obtigit magna atque locuples, otb Hero ma- 
gna mihi ab eo venit hereditas; aamHTb koto 
H-CTBa exheredare (filium), abdicare (filium, 
em,e npa jkh3hh oTpeKinacb orb nero); BCTy- 
naTb bb h. hereditatem adire, cernere; no 
H-CTBy hereditate; iure hereditatis. . 
HacMtxaTBCff Ha^B KEMB irridere, deridere 
alqm; ludere, illudere alqm; cavillari alqm; lu- 
dibrio (sibi) habere, ludificari, eludere alqm; 
ropbKO h. najiB k$mb acerbis facetiis irridere 
alqm. HaeMtmHTB Koro risum alcui move- 
re; CTapaTbca h. Koro risum captare. Ha- 
CMtniKa irrisio; risus; cavillatio (no^TpyHH- 
BaHie); ludibrium (Taote npe^M HaCMtaKH); 
rpy6an h HenpacTOHHafl h. agrestis et inur- 
bana dicacitas; Sbitb ckiohhmmb kb h-mb di- 
cacitati deditum esse; bb H-Ky ad hih per 
ludibrium; cjyacnTb npeji,MeT0MB H-meKB ludi- 
brium, ludum esse, irrisui esse, jim Koro hh6. 
alcui ludibrio esse; jrjkflaTbCii npe^MOTOMB 
H-meKB, no^BepraTbCH H-KaMB irrideri, deri- 
deri, in ludibrium verti, jaa" bcbxb in ora 
hominum pro ludibrio abire (o npejjM.). Ha- 
CMtinjiHBbiH 1) o jiHnaxB irridens, deri- 
dens. cavillans. 2) o npe^M. acerbus, acu- 
leatus; h. cioBa, pi^H verborum aculei; = 
ocTpoTbi acerbae facetiae. Adv. cum aliquo 
aculeo; acerbis facetiis; acerbe. HacMfein- 
hhkb irrisor, irridens, derisor, deridens, 
cavillator. 
HacocB antlia. 

HacTaBaxB (o BpeMeHH) prope adesse, subesse, 
appropinquare, appetere; HacraiB ^ac^ CMep- 
th accessit hora abeundi e vita hih tempus 
supremum. 
HacTasjieHie praeceptum; npe^ocTeperaiouTee 
documentum; HanoMHHame admonitio, admo- 
nitio et praecepta; xopomee h. praeceptum 
utile oh salutare; ^aBaTB H-Hin praecepta 
dare, praecipere, KOMy hh6. xopomia h. alqm 
praeQeptis salutaribus adiuvare; cit^OBarb 
H-Hiio monentem audire, monenti obsequi, 
bene monentem sequi. HacTaBaaTB Koro 
bb qeMB docere alqm alqd; praecipere, tra- 
dere alcui alqd, de alqa re, praecepta alcis 
rei dare; h. koto Ha nyrb, cm. nyrb 2. Ha- 
CTaBHHKt praeceptor; cm. y^HTeJib. Ha- 
CTaBHHita praeceptrix. 
HacraHBaxB Ha ^eMB contendere (de alqa re, 
hoc, illud: cb ut; npejiB k^mb ab alqo); (chjeb- 
Hie) flagitare, efflagitare alqd; instare (de 
alqa re alcui hjih cb ut, ne); ocoSeHHO h. na 
tomb, TO)6bi maxime niti ut...; h. na tomb, 
ito... contendere (alqd, ace. c. inf.)', in- 
tendere (alqd, ace. c. inf.). 
HacTaTB cm. HacraBaTb. 



190 



HacTHraTB. 



HacranaTB. 



HacTHraTB Koro consequi, assequi alqm; Heo- 
atH^aHHO opprimere alqm; h. Koro BpacnJiox'b 
cm. Bpacnjiox'b (Hana^aTt); HO*ib Hacinnia ero 
cm. 3acinraxb. 

HacTHjiaTB sternere; h. nojrb assibus solum 
compingere hih consteraere. 

HacTOH^HBOCTB constantia, firmitas, perse 
verantia, obstinatio, obstinatus animus, per- 
tinacia, pervicacia (pa3HHny cm. no^i> cji. 
HacxoHHHBMH). HacToirraBBra constans, 
(nocTOjraHMfi), firmus (iBep,a;o cioaniiH Ha 
MeMfc), CH^bHie offirmatus; perseverans (ynop- 
ho npecix.irjioniiH cboio irjkib, He CMOTpa Ha 
Bci npenaicxBia h 3aTpy^Hema); pertinax, 
perviqax (ynopHbifr); h. xpyiVb assiduitas et 
labor; 6biTb h-bbwb m> wwb in alqa re per- 
severare. Adv constanter, perseveranter; no- 
cpe^. perseverare ci. inf. ; firme, flrmiter; 
pertinaciter; animo offirmato, obstinato. 

HacTOJCBKo tam, sic, adeo, tantum; h. 6oJibine 
tanto plus; HacKOJibKO — h. cm. HacKOJiLKo. 

HacTopaacHBaTB, — ctopohchtb yura cm. 
HaBacTpuBaTb. HacToposcfc, 6bitb h. cave- 
re, animum attendere ad cavendum. 

HacTOffHie, no H-niio Koro alqo auctore hjih: 
impulsore. HacToaTejEBHBra, h. npocb6bi 
magnae preces; Ha tboio h. npoct6y orante 
et obsecrante te; cx> h. npocbooio magna prece; 
ycxynnxb vbiiwb h. npocbo'aM'b enixe roganti 
alcui non deesse, maximis alcis precibus mo- 
veri; h. Hyaena necessitas. Adv. vehementer; 
magno opere (velle, suadere, rogare); etiam 
atque etiam (rogare, petere h t. n.); h. npo- 
chtb Koro deprecari alqm; fatigare alqm pre- 
cibus; orare et obsecrare alqm. HacToaTB— 
npHoanataTbca, o BpeMenn, cm. HacTaBaTb; Ha- 
CTaexx. onacHOCTb periculum imminet hjih im- 
pendet. HacToamin 1)— TenepemHiii prae- 
sens; propositus; de quo agitur; ^acTo hie, 
Hanp. bi H-ra.eM'b cjiy^ai in hac re; jqui 
H-maro ciy^aa BToro aocxaTO^HO ad id quod 
agitur, illud satis est; h. oocioaTeabCTBa, 
nojioateme cm. 3th cym,.; xauace iojibko haec 
(n. ,pl.); instans (yate HacTynaioinift); h. 
BpeMH hoc tempus; haec hjih nostra aetas 
hjih memoria; h. (TeKymia) ro.ni. annus ver- 
tens, hie annus; &o h. npeMeHH usque ad hanc 
aetatem hjih hoc tempus; adhuc; #0 h. mh- 
HyTbi ad hoc tempus; H-mee praesentia (n. 
ply, instantia (n. pi); id quod adest quodque 
praesens est; y^a^n bt> H-meMi. praesentes 
successus; nioxoe H-m.ee, a eme 6ojiie xaac- 
Koe Gyayniee res mala, spes multo asperior. 

2) = JttHCTBHTeJIbHBIH, HCTHHHMH, He- 

noj^ijibHHH probus (argentum, nummi, merx); 
verus (hcthhhbih, Hanp. amicus, gloria, ora- 
tor, virtus, verus et sincerus Stoicus); iustus 
(icaKi. qxo hh6. jjojijkho 6*biTb); h. opaTop'b 

' TaKate perfectus orator; h. xpncxiaHHH'b vere 
Christianus (He verus Ch.); h. yqeawn vere 
doctus. 

HacTpansaxB Koro Ha ^to = HacxaBJiaib ad- 
ducere, deducere, traducere alqm ad alqd; 
3apaHiTe nacxpoHXb Koro Ha *rro alcis ani- 
mum (0 HicKOJibKHxi. alqorum animos) prae- 
parare ad alqd. 



HacTporo severissime. 

HacTpoeHie Jiymn, #yxa animus; animi, men- 
tis affectio hih animi habitus; inclinatio ani- 
mi; voluntas; ciapaibca pa3y3Haib h. Hapoj^a 
animos populi temptare; Mpa*moe h. animus 
tristis, tristitia; Beceioe, pa^ocTHoe animus 
hilaris, hilaritas, gaudium, laetitia; bx> Mpan- 
homx>, BeceJioMi h. tristis. hilarus; bt> Bpaat- 
ne6HOMT> h. infensus; B-b xopoineMi. h. bene 
affeetus. B^ aypHOMi* male affectus; 6biTb B-b 
TaKOMfc h.. ^ito. . ita animo affectum esse, 
ut; bi TaKOMi. h. sic affectus. 

HaciynaTeJiBHBifi, h. Bofina bellum quod ul- 
tro infertur; bellum ultro illatum hjih (ecia 
0Ha enxe He Haqaiacb) inferendum; h. opyatie 
arma quae sunt ad nocendum, (ecjjH He Tpe- 
6yeTca p*3Koe npoTHBonoJioateHie) tela; h. 
coK)3^b *foedus ad bellum ultro inferendum 
initum; 3aKJnoHHTb h. h o6opOH^teibHHH co- 
1031. in omnia belli pacisque consilia se 
consociare; necTH h. Bonny bellum hjih arma 
ultro inferre; ultro petere hostem; infesto 
exercitu pergere in hostium agrum; jt^hctbo- 
Baxb h-hhmi^ o6pa30Mi, vim inferre, h. h 060- 
poHHTejibHHM'b o6p. vim inferre atque arcere. 
Adv. ultro; AMcTBOBaTb h., h. Becia BOHHy 
cm. HacTynaiejibHbil. HacTynaiB 1) Ha 
^to pedem ponere in re. 2) = HacTasaTb 
(0 BpeMeHH) prope adesse, subesse, appropin- 
quare, appetere;=npH0JiHacaTbCfl, Ha^HHaTbca 
accedere (febris); incipere, oriri; ingruere (se- 
nectus, dies, nox, hiems); Haciynaerb yipo, 
jieHb lux oritur hjih iam appropinquat; dies 
appetit; dies illucescit; HaciynaeT'b HOHb nox 
appetit; advesperascit; ^acb CMepTH cm. Ha- 
cxaBaTb; HenpiaxeJib HaciynaeT'b hostis acce- 
dit, succedit; KOMy nnd. HacxynHJi'b ^ecaxbiH 
roir> alqs annum aetatis decimum agit, em;e 
He HacTynujii. annum nonum nondum-exces- 
sit hjih egressus est. HacTynjceme ini- 
tium (Ha^ajio); cBoeBpeMeHHoe h. BpeMeHi. 
roi^a maturitates temporum; lOHeciH h-h1k 
ouiHBa nuntiatum est aestum decedere;. npn 
H-Hin jifcxa initio aestatis, ineunte aestate; 
no H-Hin Jifca, 3HMbi inita aestate, hieme; 

npH H-H1H HOHH CM- HOW, H. BparOBX. CM. 

Hana^eme; H3X) nero hh6. y3HaBaxb h. h 

ycHieHie 6oJTB3HeH ex alqa re et advenientes 

morbos et crescentes intellegere. 
HaeynHTB,— ca cm. Mopmnib. 
HacynpOTHBB cm. HanpoTHBX.. 
Hacym;HBiH xat6"B victus cotidianus; res ad 

vitam necessariae; pa^n h. xjrfe6a victus 

causa. 
Hac^eTB Koro, ^ero quod attinet ad (o6bikh. 

wb anacxojiapH. ciort); de cx> abl. (oco6. npn 

verba sentiendi et declarandi); ad ci> ace. 

(oco6. Bt coe^HHeH. ci. adj.); iu ci abl. (oco6. 

npn rjiaji. laetari, laudare, vituperare h x. n.); 

h. Hero cKa3aHH bxh ciOBa? quid sibi vult 

haec oratio? quid sibi volunt verba ista? h. 

Toro, hio... quod. Hac^HTBiBaTB alqd nu- 

merare, dinumerare. 
HacturaTB cm. HHcnocbiJiaxb. 
HacBinaTB, HacBinaTB inspergere (alqd, Ha 

hto alcui rei); ingerere (alqd in saccum — bi 



1 



HacumaTB. 



HaXO^HTB. 



191 



mbiiiokb). HacunB tumulus (xojmb); agger 

(£jra o6opoHBi). 
HacumaTt cob. h nepen. satiare (alqm, alqa 

re, animum, libidines, se sanguine civium); 

explere (avaritiam pecunia); coBepnieHHO h. 

exsatiare. HacBimaTBca satiari, exsatiari 

(cibo); famem explere. HactimeHie satie- 

tas. 
Hac^KOMoe insectum; bestiola, animal par- 

vum. 
HaTaJiKHsaTt, HaTOJiKHyTB illidere, impin- 

gere alqd alcui rei. HaTaaKHBaTtca Ha 

koto, na ito (ciy^aHHo) offendere alqm, alqd 

(xaKHce cjiynaflHo BCTpiTHTBca cb rcfeflTB); inci- 

dere in alqm, incurrere in alqm; incurrere in 

alqd (Hanp. npn ^resin). 
HaTanjiHBaTB cm. tohhtb 3. 
HaTGKaTB influere, inferri in alqd. 
HaTepirfeTBca pati, perpeti, perferre alqd. 
HaTHpaTB perungere (corpus oleo), roioBy h 

jranp Ma3bH) caput atque os unguento con- 

fricare. 
HaTHCBB cm. HanopB. 
HaTomaKB nocpe^. adj. ieiunus, impransus. 

HaTpaBJTHBaTB CM. TpaBHTB. 

Haiypa natura (hominis, loci, montis); = co- 
CToame Tiia corpus; y Koro hh6. 3,a;opoBaa, 
Kplmnaa h. alqs robusto corpore hih robu- 
stus est, bona valetudine est hjih utitur, cja- 
daa h. valetudine non firma ttjih minus pro- 
spera est; pncoBaTB cb H-pti similitudinem 
effingere ex vero, hto hh6. alqd ad verum 
exprimere; cm. npnpo^a; He .nocTaBJiaTB xJiioB 
H-poio, ho bm. Hero njiaTHTb seHbrn pro fru- 
mento quanti frumentum es^ dare. HaTy- 

paJCBHBIH CM. eCTe^TBeHHblfl. 

HaTBiKaTBca cm, HaTaJiKHBaTbca. 

HaTarHBaTB tendere (arcum, chordas); inten- 
dere (chordas), contendere (arcum); Tyro h. 
astringere, adducere (funes — KaHaTti). Ha- 
TffHyTBiH (HeeciecTBeHHLif) contortus (ora- 
tio); durus; fcoactus; obitb cb k^mb bb 
h-tmxb OTHomemaxB simultates habere, exer- 
cere cum alqo. 

Hayraa* temere, temere ac fortuito. 

Hayaany cm. Hayra^B. 

Hayiea doctrina, disciplina; HayqHaa ch- 
cxeMa ratio, ars; pi. doctrinae, discipli- 
nae, litterae, studia (scientiae bb otomb 
cmmcjib ynoTpeGjiaxB He cifcxyeTB ) ; cbo- 
6o.HHM.fl h. artes liberates, ingenuae; BBicmia 
h. litterae graviores; BoeHHBia h. cm. 
BoeHHtiH; Myaca h-kh homines litterarum 
studiosi, homines docti; 3aHjme h-mh cm. 
Hay^Hbifi; bb komb hh6. SojibmoH HHTepecB 
kb H-KaMB alqs optimarum artium studio in- 
census est; npn^aTB *ieMy xapaKTepB h-kh alqd 
ad artem et praecepta revocare, alqd arte 
concludere. Hay^aTB,— ca cm. v^htb,— ca. 
Hay^HHH qui (quae, quod) ad litteras hjth 
ad litterarum studia pertinet hjih in artibus 
versatur; nacTO nocpe#. gen. scientiae, artis, 
doctrinae hjih artium, litterarum, disciplina- 
rum; h. no3Hama cm. 3Hanie; h. o6pa30Bame 
cm. o6pa30BaHie; h. 3aHaxia litterarum hjth 
doctrinae studium, litterarum tractatio; hm$tb 



MHoro BpeMeHH %m h. 3aHaTia otio stu- 
dioque abundare; a ho^te *ito He Mory &htb 
6e3B h. 3aHaTm cm. atHTb 2; h. H3ciB,a;oBaHie 
scientia, pervestigatio; h. npe^MeTti res quae 
in artibus versantur; h. noaoiKema artis 
praecepta; 6ojie raySoKoe h. 3Hame jtHTepa- 
TypbT subtilior cognitio ac ratio litterarum; 
h. 6ecB,a;a, pa3roBopB sermo de artium stu- 
diis atque doctrina habitus; disputatio; npi- 
oSpiTatB h. o6pa30BaHie animum doctrina 
hjeh ingenium disciplinis excolere; flia n. ni- 
nes litterarum causa; coBepmaTB nyTenie- 
CTBie cb h. irEjtbio litterarum causa iter fa- 
cere; nojry^BTb nepBoe h. o6pa30Bame primis 
litterarum elementis imbui; litterarum initia 
percipere. Adv. qeioB^KB h. o6pa30BaHHtiH 
vir doctrina excultus, vir doctus; = BB Hayq- 
hoh $opMB subtiliter; AMcTBOBaTb, nocTy- 
naiB h. via ac ratione procedere; h. o6pa- 
6oTtiBaTb hto alqd litteris persequi. 
HaymHHKt (HaroBopm,HKB) delator. Haym- 

HH^aHBe delatio. 
Haymeme, no H-niio Koro alqo auctore 
HaxajtBHBiH, HaxajiBCTBO cm Aep3Kift, ,nep- 

30CTb. 

HaxBajiHTBca He srory kbmb, ^ibmb valde, 
vehementer, maxime laudo, maximis hjth 
summis laudibus effero alqm, alqd. 

HaxjiBiHyTB effundi, se eifundere; (o MHoace- 
ctb^ jrio^eft) affluere, confluere, concurrere. 

HaxaiypHTB 6poBH, ihao frontem contrahere. 
HaxarypHTBca cm. HaxMypHTB. 

HaxoAHTB, HanTH 1) invenire, KaKB pe3yjib- 
TaTB hohckobb reperire (o,a;HaKO 3Ta pa3HHna 
He Bcer^a coSnoAaeica, oco6. ecin He BaateHB 
caMHH chocoSb Haxoat,neHia); (ciy^atHo) of- 
fendere alqd; (HeoatHflaHHO 3acTaTB Koro npn 
qeMB) deprehendere. 2) y3HaBaTb, 3aMB- 
*iaTB animadvertere; cognoscere; reperire; a 
HameaB bb hcmb ycayataHBaro ^eioBiKa co- 
gnovi eum hominem officiosum; ohb HameiB, 
tito no^BeprHeTca 6ojibmoH onacHOCTH vidit, 
intellexit, repperit se in magno periculo fore; 
= nojiaraib, ,nyMaTB existimare, iudicare; 
Haxoaty ^to hh6. xopomnMB, cnpaBe^HBBiMB 
res mihi bona, iusta videtur; alqd mihi placet 
Hiiu probatur; a 3to naxoaty HeB03MoatHBiMB 
video id fieri non posse. 3) = ^yBCTBO- 
BaTb, HcnwTBiBaTb, Hanp. h. bb ^eMB 
y,a,OBOJibCTBie delectari alqa re (bb 6jraroTBo- 
pHTeibHOCTH iuvat alqm aliis bene facere); 
h. bb *ieMB yTtmeme, ycnoKoeHie se con- 
solari alqa re, acquiescere in re. 4) = 3a- 
cTaBaTB cm. 3t. tji. 5) = nojiyqaTb nan- 
cisci (cJiy^afiHO, 6e3B ciapama cb Moen cto- 
pOHH noiy^aTB, Haxo^HTB ^to hh6.); habere; 
Kor^a a 6y,ay hmbtb bo3mohchoctb HaHTH Ha- 
^teatHBixB jno^efi cum mihi hominum certorum 
potestas erit; TaKoro po^a jno^eH mhoto 
MoatHo 6huo HaflTH bb ceHaTi eius generis 
erat in senatu facultas maxima; tto hh6., 
kto hh6. Haxo^HTB BBpy creditur alqd, akui; 
fides habetur, tribuitur en est alcui, alcui 
rei; alqs, alqd fidem facit. 6) Ha MeHa na- 
xo^htb CTpaxB afficior timore; coepi ti- 
mere. 



192 



HaXO^HTBCH. 



Ha^HHaHle. 



1. HaxofflHTBca, HanTHCB 1) inveniri, repe- 
riri; gigni, nasci (o npou3Be#eHiHXb njm- 
poati). 2) HafiTHct bx. newb intellegere, per- 
spicere alqd. 

2. HaxoflHTBca = 6bixb esse, versari; h£ko- 
Topoe BpeMii npe6biBaxb r^t morari, commo- 
rari; xaiuKe agitare (equitatus omnis pro 
castris; Numidae pro muro dies noctesque; 
consul inter primores); = atHTb vivere. vitam 
degere; nepeu. h. bx. 3a6jiykAtiHiEr, Hymjrfe, 
onacHOCTH versari in errore, in miseria, in 
periculo; Bt oneHb 3axpy£HHxejibH0Mx> noio- 
»emH magna dii'ficultate afflci. 

Haxoffl^HBOCTB animi praesentia; animus 
praesens. HaxoA^HBun, 6wxb h-bluvtb ce- 
leriter reperire, quae opus sunt (NepJ). 
Han;i0Hajii>H0CTB cm. Hapo^HocTb. Hau.io- 
HaJiBHBiH gentis alcis proprius; genti natura 
insitus; patrius domesticus (mos); publicus 
(npHHaAieatam;iH Bceft Hanin, dii); h. xapaK- 
Tepi. mores hjih ingenium gentis; omnis mos 
gentis; natura genti insita; ingenia hominum; 
h. ojjeayia vestitus huh habitus gentis alcis 
proprius; axa o&em&a, cb ThTb nopb CTaaa 
HaiuoHaibHefl huuc morem vestis inde. gens 
universa tenet; h. Sort *deus gentis, pi. 
TaRse.dii patrii; h. nopoKb vitium nationis; 
commune gentis vitium; bto BeftHKift h. no- 
poKx. rpeKOBb hoc vitio cumulata est natio 
Graecorum; h. auocb, Hanp. BHeHfla— h. b. 
pHMijmb *Aeneis ad populi Romani mores 
et ingenium excogitata est. Hauia cm. Ha- 
poA'b. 
Ha^aoio initium (BOo6me); principium (KaKx. 
ocHOBame Bcero cjrfcflyionxaroj; exordium (Ha- 
^aio Karcb BBeji;eHie Kb cifciyiomeMy); = 
npoHCXoacflenie ortus, origo; stirps (KaKb obi 
KopeHb, omnium malorum); nepeu* = sa^axKH 
semina, velut semina (artis; initia quaedam 
et semina virtutum); incunabula, orum (coo. 
KOJitiSeib, — 3a^aiKH, Hanp. dicendi, nostrae 
veteris puerilisque doctrinae); = nepsaa no- 
ntiiKa tirocinium, rudimentum, rudimenta, 
primum r., prima r.; n. pt^H prooemium, 
orationis exordium; initium, principium di- 
cendi hjih orationis, exordium dicendi; bx. 
h-iij JTBTa cm. nacTynjieHie; h. nncbMa, pfrin 
prima epistulae, orationis verba; nepBbia n-ia 
(Hanp. HayKH) elementa, prima elementa; 
pyKOBO^mia Hanajia 3aK0H0Bb legum fontes 
et capita; ecin 6w jrjnia saKuo^aia Bb cedb 
tojibko acn3HeHHoe h. si nihil esset in animo 
nisi id, ut per eum viveremus; npe^nojiaraTb 
yate bx. jupeBHMmift nepioax. pnMCKaro rocy- 
lapcTBa cMimenie apHCTOKpaxaqecKaro h ^.e- 
MOKpaTH*iecKaro Hanajia *statuere imperium 
Romanum iam antiquissimis temporious ex 
optimatum et populi potentia mixtum fuisse; 
bx> h-jte cm. BHa^ajit; bx> caMOMt h., cx> ca- 
Maro h. ab initio, a principio; a primo (epi- 
stulam legere); in principio, in primo, xaKace 
in primis; cb H-jra #o Koarta a primo ad extre-. 
mum; BepnyTbca Cb Komxa Kb H-jiy (nepeu.) 
ad carceres a calce revocari; hh H-Jta hh 
KOHna (nocAoe.) nee caput nee pedes; h. Mipa 
initium hjih principium, principia, primordia 



rerum; KaKOBO h., xaKOBx» h KOHenx. principiis 
consentiunt exitus; HMtTb csoe h. bx» ieMX> 
ex alqa re natum esse, exstitisse; profectum 
esse ab alqa re; 6paTb h. cm. Ha^BHaTbca. 
Ha^aJCBHHKi caput (MaBa); praefectus, 
praepositus alcui, alcui rei (nocTanjieHHbiH 
mxb K-EMt, ntM-b); magister (saB-fe^yiomiBV; 
pi. qui praesunt, no oTHomeHiio Kb noAHx- 
HeHHbiMX> superiores; h. BofiCKa imperator, 
dux; magister (phmckoh kohhhii;h equitum); 
naBHbifi h. cm. raaBHOKOMaHflyronira; dbiTb 

H-KOMX CM. Ha^aJTbCTBOB aib . Ha 1 ! aJEBHHH 

primus (littera, verbum); h. ocHOBamn (uanp. 
HayKH) elementa, prima elementa; h. npa- 
bhjo lex prima. Ha^ajiBCTBO 1) imperium; 
(3aKOHaMH npcuocTaBjieHHaa B^acTb) potestas; 
rjraBHoe h. imperium hjh summa . imperii, 
summa rerum; nopywrb KOMy naBHoe h. 
summam rerum hjih imperii ad alqm defer- 
re, summam imperii alcui tradere, permit- 
tere, Ha bohh£ alqm toti bello imperioque 
praeflcere, summam totius belli ad alqm ae- 
ferre; uoxb m>mrb hhG. h. alqo duce, alcis 
ductu; Haxo^HTbca noA'b m&wb jih6o h. alcis 
imperio parere, sub alqo militare. 2) wb co- 

6HpaT. CMHCJTB = Ha^aJIbHHKH, npaBHTejiH 

magistratus (pi., Hanp. urbis). Ha^aJCL- 
CTBOBaTt praeesse, praepositum esse (exer- 
citui, classi, alcui loco, in Bruttiis); := 6biTb 
rjiaBHOKOMaHAyiom:HM'b cm. riaBHOKOMaH,nyK>- 
m;ifi. Ha^aTie cm. naqaio; #o H-Tia BOHHbi 
ante bellum exortum, bello nondum exorto. 
HanaTB cm. na^HHaTb. 
HanepTaHie descriptio (rei publicae); adum- 
bratio; KpaTKoe h. summarium, fbreviarium; 
KpaTKoe h. HCTopiu brevis expositio hih 
enarratio historiae; npe^ciaBHTb KpaTKoe h. 
summas res attiugere. Ha^epTBiBaTB, — 
HepTaTB tito alcis rei speciem et formam 
describere, adumbrare, imaginem exprimere 
'(alcis vitael; H-Taxb HAeaj'b opaTopa orato- 
rem informare, fingere; niaHi. ^ero hh6. ra- 
tionem alcis rei describere. Ha^ep^HBaTB 

CM. ^epTKTb. 

Ha^HHaHie cm. npe^npiaxie. Ha^HHaTB in- 
cipere (bx. npoTHBonoji. Kb 6e3^ftcTBiio, Kb 
HeHa^HHamio); incohare (bx> npoxHBon. kx» 
oKOHqaHiio); ordiri; exordiri (bx. npoxHBon. kx> 
npo^oiaieHiio); aggredi alqd hjih ad alqd fa- 
ciendum, xaoce ct m/'., ingredi alqd=^npH- 
CTynaxb kx^ *ieMy, Spaxbca 3a ^ito; instituere 
alqd = Ha^aTb v'hwb Hady^b 3aHHMaxbcn; 
coepisse (BOoom;e Ha^HHaxt KaKoe HH6y,nb 
^itcxBie, cb inf.); (6e3x> onpejrjkieHHaro no.ii;- 
jreacam.) Ha^ara ^xo hh6. Aiiaxb coeptum 
est, coeptus sum ex. inf. pass., Hanp. Ha- 
qaiH CTpoHXb ^OMb domus aedificari coepta 
est; initium, facere, capere, ducere, sumere, 
ponere alcis rei (nojtoatHXb Ha^ano, nep- 
BbiMb coBepmnxb KaKoe hho\ AiHCTBie, koxo- 
poe smkwb Apyrie noBxopaioxx.); si HaHHHaio 
roBopHTb, h. pfob initium, exordium, princi- 
pium, primordia dicendi facio, capio; dicere 
exordior, incipio, coepi, h npocxo coepi, 
exordior, incipio; aggredior ad dicendum; Ha- 
naxb roBopaxb nocii xpyroro excipere alqm; 



HaHHHHBaTfe. 



HeOojoanofL 



199 



- Bsasafb 6of , cpaateHie, boShv cm. aia cymy, 

, h. Taaoy, jtJiso ob k£m> litem intemiere al- 
cui; h. paooiy, neperoeopy, ci^cxBie cm. 

: 3TH cym/, kto hho*. HanaHaerb vrro .ujuiaTb 
TaKate ab alqo Ht, oritur^ nascitur initium, 
Hanp. fugae, inferendi belli; - 6e3Jiumo Ha- 
^HHaeTi. pa3CBfeEaTb ljacescit, lax oritur, 
iUucescit dies; Ha^Hnaerb cMepKaTbca vespe- 
rascit (Terent.), caelum veSperascit (Nep.). 

■ advesperascit; vergit ad vesperum dies; Ha- 
HHHafl on, ci (inde) ab. Ha^HHaTBes 

, incipere, initium capere, oriri, ordiri, pro- 
ficisci, nasci (c*b nero ab alqa re); HaraHaeTCfl 
cpaateme proelium incipitur hjih committitur, 
BOHHa bellum suscipitur hjih oritur. 

JHa^HHHBaTB,— uhhhtb farcire, refercire alqd 
alqa re. 

Sa^HTaHHOCTi multae litterae. Ha^HTaH- 
hbih qui multa legit hjih pervolutavit; ao- 
BOJEbHo h. ^ejiOB^KL homo satis litteratus; 
6biTb h-hmmb multa Jegisse, onenb h-hhmb 
sunt in alqo plurimae litterae; ^ejioBtKi o^ieHb 
h. bi ApeBnaxt nacaTeaaxt in scriptis vete- 
ribus multum volutatus. Ha^raTaTBca mul- 
ta legere; oH^He Mort h. *insatiabilis in eo 
erat legendi cupiditas. 

JHainenTLiBaxB insusurrare alcui in aures, ad 
aurem alqd h npocxo alcui alqd, TaKme c% 
ace. a. inf. 

HamecTBie cm. BTopatenie, Hanajjeme. 

Hamt noster; Hams nostri homines; nostrates 
(Haraa 3eMJiaKH, TaKate nostri); oijhhb H3i Ha- 
msxb unus nostrum hjih unus ex, de nobis; 

H. HHCaTeJIb, H. MftCTO = TOTB, KOTOpOMl* 

H^eTb p^b hie, ille, idem hie, idem ille; 
hie, de quo (nunc) agitur hjih agimus huh ct> 
noBTopeHieMi cyniecTB. (bb stomb cny*iaii 
Heibaa CKa3aTb noster); bt> h. BpeMa cm. speMa. 

ZQais^HHSx eques; Stub xopoihhmb h. equis 
bene uti; equitandi peritum esse; (napTH- 
3aH3b) excursor; oipai'b h-kobi manus prae- 
<datoria; BMciaTb h-kobi m& peKorHocnnpoBKH 
mittere, qui per agros hostium Tagantes om- 
nia explorent. HaiBflHH^aTt vagari (per..., 
multis locis, in agris, in finibus Romano- 
rum); excursionem facere. Hafcsai excur- 
sio, incursio; xkmrb h. incursionem facere. 
HataacaTB I) Ha *rro allidi, curru impingi 
ad alqd, offendere ad alqd; o KopaGiri im- 
pingi (alcui rei, saxis); affligi, allidi (ad 
alqd, ad scopulos). 2) Ha Koro (Henpiaiejia) 
cm. HanaAaTb; = nepetacaTb ^pe3B Koro cm* 
nepet3HtaTb. 3) = b% 6'ojtbmoM'b ^hcjte ab- 
MTbcs. confluere. 

HaflBy vigilans (6o*pcTBya). 

He 1) He bb cbh3h c-b apyroro nacTH- 

. n;eK) non; tojh>ko bb HtoToptixfc coeflHHeH., 
oco6. npH adv., pfcace npn aaj., OTpnuaa cjra- 
Gfce, hand; si npefljroacemax'b, BbipaataiomHXB 
xename, npHnrameme, npHKa3aHie, ne (ct» 
conj. hih imperat.). a) b^ npe^aoaemaxb 
BonpocHT., BHpaateHHbix'b ct y^HBaemeMi, 
non, nanp. th mh^ He oTB^^aemb? non mihi 
respondes? He— jeh cm. jth. b) ^acTO He, bi 
CBJI3H cb .npyrHMt ciOBOM'b, Bbipa»aeTca no 
jraT. o^hhmT) cjoBOMt, 3aKJiK) i iaiom;nMi> bi> 

w yccE jriyct. rrccno-jATHHCsiS cjroBAPb. 



ce6t OTpguame, nanp. He xoriTb nolle; se 
npHcyrcTBOBaTb abesse; se noxoraxb KO»y 
alcui dee^se; $oro hh6. ne nycKaib bt» aU(K^ 
alqm excludere; a roBopio, ito pffb a:e b|>k- 
urej'b nego eum venisse, ,2) bi> gbk3h c* 
jipyrnMH KacT.H^a^H, a) bobco He, hh* 
naKB He minime, minime vero, neutiquam, 
haudquaquam; nullo modo hjih pacto; nihil 
(hh bt> KaKOftTb OTHonjeuiH). b) ^a«e He, h 
^aia He cm. jjaae. (?) ^a (ho) He, He — a 
(ho), ecjEH ace ne cm. a. a) h He, TaKate 
He nee, neque, ne— quidem (^exbaa quoque 
hih etiam non); ecis OTpHU,aHie oraocHTca 
Kb o^HOMy TOJibKo cioBy/et non; ne TaK»« 
non item, e) ho h He nee kih neque vero; 
h noxoMy He neque; h BceiaKH He nee 
tameu hjch npodo nee. 1) xaK**, hto h^, 
ito6m He cm. tto, hto6bi; tojibko 6^i He 

CM. TOJbKO (Bi KOHUt). 

He6e3BpeAHMH non innocens; == Bpe^HHf, 

O^eHb BpeflHMH CM. BpeAHblfi. 

HeCecHtiH caelestis; h. rtjia astra; sidera; h. 
cbojcb caelum; h. Jia3ypb color caeruleus 
caeli; h. uapcTBo (uapcTBo oiaaeeHHHXi) pio- 
rum sedes ac locus, loca caelestia; h. apo- 

MLICJTb CM. npOMBICJTL. 

He6jiaroBpeMeHHBiH intempestirus, impor- 
tunus. Adv. intempestive, non opportune, 
male. HeSjiaroflapHocTt aniouis ingratus 
hjih beneficii immemor; ujaTHTb KOMy h-» 
pro beneficiis meritam dsfe'taaique gratiam 
non referre . HeCjiaro ^apHbm ingratus; 
immemor beneficii. HedJEarosBy^cHBri ab- 
sonus. He6jraroHa^effiHocTE infirmitas 
(Qallorum, iudiciorum), inconstantia, vanitas. 
He^jiaroHaAesHBiH incertus, dubius; infi- 
dus; levis; infirmus; non constans; = jihchbmh 
vanus. HeCjiaronpHCTOHHocTB indigni- 
tas; dedecus; pi. turpiter facta hjih dicta, 
dedecora. HeGjraronpHCTOHHBiH indeco- 
rus; = He^ocTOHHbifi indignus. HeGjiaro- 
npiaTHtiH iniquus (tempora); alienus (tem- 
pus); H-Hbifl o6cToaTenbCTBa angustiae, o^ens 
magna rerum iniquitas. HeCjiaropaayMie 
imprudentia;=r6e3yMie dementia. He6jiaro- 
pa3TMHBiH imprudens; — 6e3yMHbifi demens. 
Adv. imprudenter. HedjEaropoAHBii: 1) no 
npoHcxoatAeHiio ignobilis; obscuro hjh humili 
loco natus. 2) no o6pa3y Mbicjreft illiberalis, 
inhumanus, humilis; h. nocTynoK'b. o6pa3"B 
Mbicjieu illiberalitas, humilitas. Adv. illibera- 
liter, inhumane, humiliter. 

He6o palatum. 

He6o caelum (TaKate KJiHMaTB); KaK"L Mtoo- 
npeSbiBaHie 6oroni deorum domicilium; KaK£ 
MtcTonpe6BiBaHie ^JiaateHHBix'b cm. He6ec- 
Hbift (i^apcTBo); no^B OTKpwTHM'b He6oMt sub 
divo; B03HOCHTbca Ha h. cm. B03H0CHTbca; 
npeB03H0CHTb koto ao He6ect cm. npeB03HO- 
CHTb; KaKt h. orb 3eMiH plurimum interest. 

He603BHTeJEB cm. 6ovb. 

HeCojiBniofi non magnus; parvus; tenuis 
(praeda, spes); h. Bbirojca parvum commo- 
dum hjth paulum lucri; lucellum; h. 3aMeflie- 
Hie paululum morae; h. iihcjio parvus hjeh 
exiguus numerus; h. cyMMa i^eHerb parva pe 

13 



194 



HeGocKJiOH^b. 



HeBOO&paBHMbiH. 



cunia; paululum pecuniae; qeiosiffK h. pocia 
homo parva hm exigiia, brevi statura; homo 
corpore parvo; homo statura humili et cor- 
pore exiguo; lacro nocpe*. cymecm yMeHb- 
nmreiLHaro, Hanp. libeltus, munnsculum. 

He60CKJE0H£ CM. ropH30HTb. 

HeGpesceme cm. HeopeatHocib. HeCpeac- 
hoctb neglegentia, indiligentia; incuria (b-b 
ctojtb Ba»H0Mb ,$ii tantae rei). He6pe»- 
hhh neglegens (bx newb hh6. alcis rei); in- 
diligens (Hepa^HTejibHtiH); o npedM. negle- 
ctus, neglegenter factus, parum accuratus. 
Adv. neglegenter, indiligenter; sine cura. 

HeGutBaJnjH cm. HecjLixaHHLiit. He6ujiHn;a 
res Acta hjie commenticia (BM^yMKa); mon- 
strum (to) hh6. ^yflOBHranoe). 

HeBAajEesib prope (urbem), haud procul (ab 
urbe). 

HeBemecTBeHHocTt nocpe^. onHcamji, Hanp. 
naaTOffb npHnECHBaeT'B GoacecTsy h. Plato 
sine corpore deum esse vult. Heseme- 
CTBeHHMH corpore vacans; corpore carens; 
corporis expers; sine corpore; 6htb h-hhme 
corpore vacare hjh carere, sine corpore esse. 

HeB3ro.ua casus adversus khe tristis; bt> 
cbh3h p^E h npocTo casus; res adversa, ad- 
versa fortuna; iricommodum, malum; cm. 
TaKace Hec^acxie. 

HeB3Ha*iaH cm. HeiaaHHO. 

Hesspa^iHocTB species invenusta. He- 
B3pa^Hutn (HeKpacHBHfi) specie invenusta; 
indecorus visu; (Hefiojibmot) parvus, exiguus, 
humilis; humili statura. 

HeB slick aTejEBHocTL indul gentia, dementia. 
HeB3£icKaTej[£HBiH indulgens, clemens 

(CHHCXOJIiHTeibHblH). 

HeBHAaaBin cm. HecabixaHHHfi. HeBHflH- 
mbih quod sub oculos non cadit hae videri 
et cerni non potest, oculorum aciem fugit; 
non aspectabilis; caecus (periculum; res cae- 
cae et ab aspe'ctus indicio remotae); 6brrb 
h-mbimt. cerni non posse, in conspectum non 
venire, non aspectabilem esse. 

HeBHHHocTB 1) = Henopo^Hoorb innocentia, 
integritas; nfeaoMyapie pudicitia; castitas. 2)= 
Henpn^acTHocTb BHHt innocentia; B*b co3Ha- 
Hin CBoefi h. ex nulla conscientia de culpa 
(Sal.). HeBHHHHt 1) = HenopoHHtiS, ^H- 
cTbif integer; HpaBCTBeHBbiH pudicus*, niio- 
My^peHHHH castus; h. cioBa verba simplicia; 
h. yflOBOJibCTBie voluptas honesta. 2) = HeBH- 
hobhlih innocens; culpa vacuus nan carens; 
insons (B*b vem> alcis rei); qui a culpa abest; 
oStflBHTb koto H-HbiMb alqm extra culpam 
esse iudicare, (onpaB^axb) alqm absolvere; 
6biTb H-HHM'b culpa vacare hjeh carere, extra 
culpam esse; nihil meruisse; oh* H-Heob B-b 
TOM-b, hto... nullo eius vitio fit ut.... Adv. 1) 
innocenter; pudice, caste, integre. 2) imme- 
rito; nulla mea culpa; 6htb h. ocym^eHy in- 
sontem (immerito) damnari. 

HesKycHMH iniucundi saporis. 

HeBHHMame, HesHHMaTejEBHOCTB animus 
non attentus; He6pea?H0CTb neglegentia. He- 
BHHMaTeJtBHBiH non attentus; HeopeatHLift 
neglegens. Adv. non attente; neglegenter. 



HeBHSTHHH minus clarus; obscurus, ambi- 
guus. Adv. obscure-, tobophtb, npoHSHOCHTS 
h. litteras dicendo obscurare. 

HeBo^t rete piscatorium, m> cba3h pi&H h 
npocTo rete. 

HeBOSBpaTBTBIH CM. 6*e3B03BpaTHHH. 

HeBos^i^aHHHH cm. Heo6pa6oTaHHbiH 1. 

HeBOSMOSHO CM. HeB03M0JKHbIH. Heso3- 

MoatHOCTB o6wkh. nocpe#. fieri hjih effici 
non posse, Hanp. A0Ka3LiBaTb h. ^ero probare 
alqd fieri non posse; npa h. 6iataTb ubi lo- 
cus fugae deest (Liv.); h. nepeliTH qepeas 
Aabnbi insuperabilis ^Ipium transitus (Liv.)* 
HeBO3M0SHHB[ qui (quae, quod) fieri hie 
effici non potest; h-ho fieri non potest; 3T0 
h-ho hoc fieri non hjth nullo pacto po- 
test; ^afl Koro hu6. h-ho ab alqo effici non 
potest; coBepmeHHO h., ^to6h... nullo pacta 
fieri potest ut..; (mini) copia non est cb 
gen. gerund, mh c% inf. mm Cb ut; (mihi) 
erepta est facultas hjeh potestas c& gen. ge- 
rund.; MHi h-ho He cKa3aTb BToro facere 
. non possum, quin hoc dicam; h^tb Bsraero 
H-Haro nihil est quod accidere non possit; 
c;rkiaTb hto h-hwmi eripere copiam hjb: 
facultatem, potestatem ci gen. gerund., n 
npocTo eripere alqd; alqd excludere, tollere 
(iudicium veri); CA&iaTb ^to coBepmeHHa 
H-HWM-b alqd perimere (reditum, consilium); 
cAiaaTb h-hoh BCHKyio 3am;nTy omnem de- 
fendendi facultatem tollere; jrjkiaTb KOMy ^ito 

HH6. H-HHMl CM. BO3M0»HOCTb (OTHHMaTb, 
JTHinaTb); * C^HTaTb HTO H-HHM'b, H-HbUffb, 

?to6bi... desperare alqd, de alqa re, Cft ace. 
c. inf.; fljni Hero, no MoeMV MHtHiro, Htrt 
HH^ero H-Haro nihil est quod ab eo effici non 
posse credam; is mihi videtur nihil non 
etfecturus; ootiiBHTb Tro h-hhmi negare 
alqd fieri posse; ^h Bora H^rb HH^ero 
H-Haro nihil est quod deus efficere non 
possit. 

HeB03MyTHMMH nullo motu perturbatus (qui- 
es, dignitas). 

HeBOBHarpaffHMHH quod reparari hjh sarciri, 
restitui nequit; 6biTb h-hmmi reparari, sar- 
ciri non posse; h. noiepa damnum hjih de- 
trimentum quod sarciri non potest 

HesojtHTB Koro cm. npuHyat,a;aTb. HeBOJCB- 
HHKt l) = pa6i cm. pa6^; BofiHa c% H-KaMK 
belium servile. 2) = 3aT0^HHK , b cm. sto ci- 
HeBOJiBHHn;a 1) cm. pa6HHfl. 2) 3aio^HK- 
na capta; in vincula nan in carcerem con- 
iecta. HeBOjn&HHTiecTBo cm. pafeBO. 

HeBOJIBHH^iH CM. paSCKlH. HeBOJIBHBIH 

1) = HejcoSpoBOJibHbiH, npHHyffi^eHHbiS non 
voluntarius, invitus et coactus. 2) c^jraHHHH 
npoTEB*b boih fortuitus. Adv. 1) HeaoopoBOJb- 
ho, HeoxoTHo invitus (hoc feci). 2) npoTHBt 
bojih sine voluntate, sua sponte; nescio quo 
modo hie quo pacto; y Hero h. copsaaocb 
ci> A3HKa 3to cjobo excidit ei nolenti dictum 
illud. Hesojia 1) cm. pa6cmo. 2) npHHyac- 
aeme, Hyaena necessitas. 
HeBOoepaanMBui quod ne cogitari quidem 
potest; h-mo c^acTJEHBLii *supra quam co- 
gitari potest, beatus. 



(fir- 



s', I 



, HesoopyMreHHMfi. 

HeBOopyseHHiiK inermis, inermus (o mitb); 
nudus (He npHEpbixBifi opysdercb, dextra). 

Hesnona^'B intempestive; alieno hjh non 
apto tempore; non opportune, male. 

HeiBpeflHMocTB integritas, incolumitas, He- 
BpeflHMHH integer, intactos, inviolatus; = 
He paHeHHtiH invuineratus; incolumis, sal- 
vus; bhhth H3i iero h-mmmx> cm. bbixo^htb 
II, 3, i. HeBpeftHMH cm. 6*e3Bpe,a,HBniv 

HeBuroflHLiH deterior; iniquus (locus, tem- 
poral non opportunus, inopportunus (locus); 
h. CTopoHa iero hh6. quod in alqa re dete- 
rius hjih minus laudabile est; vitium alcis 
rei. 

HeBMHocHuojH intolerabilis, intolerandus; 
vix tolerandus; impatibilis (dolorem vos im- 
patibilem facitis. Die.)] non ferendus; 6bxxb 
h-mmm^ ferri non posse; mh£ ^to hho\ h-mo 
alqd ferre non possum. Adv. intoleranter 
(dolere). 

HeBLipaaHMiiH 1) co6. quod dici hie pro- 
nuutiari non potest. 2) nepeu. quod verbis 
exprimi non potest; inenarrabilis (Liv.% = 
yaacHiifi, HecjiBixaHHbra infandus, immensus, 
incredibilis, inauditus, ingens, maximus; axo 
AOCTaBHjio MHi h. yaoBOitbcxBie dici non po- 
test, quantum sim hac re delectatus; cm. 
xamse HeH3o6pa3HMHf . 'Adv. supra quam dici 
hie enarrari, exprimi potest; incredibiliter, 
a h. paflt dicere non possum, quanta laeti- 
tia affectus sim. 

Hesi^oMMH ignotus, incognitus; inexploratus 
(ente He pa3B , E,naHHBiH). HeB-Bflimie cm. 
He3Hame. HeBiacaa homo rudis oh incul- 
tus, indoctus, imperitus, ineruditus. HeBfc- 
secTseHHHH rudis, indoctus, (cotHie) om- 
nium rerum inscius et rudis. HesfcmecTBO 
inscitia, ignorantia; rpySocxb bt> oopameHin 
inurbanitas, inhumanitas, (cHibHie) mores 
agrestes et feri. HeBfeacjraBocTx, inurba- 
nitas, rusticitas, inhumanitas. Hes-festaii- 
bhh inurbanus, rusticus, inhumanus. Adv. 
inurbane, rustice, inhumane, inhumaniter. 

HeBtpie (bx. pej[Hrio3H. cmbicjtb) impietas. 
Hes-BpHocTL l)=HenpaBHJibH0CTb pravitas; 
^0Ka3BiBaTb h. *n>ero hh6. yxBepac,neHia osten- 
dere falsa esse quae aliquis dixit. 2) infide- 
litas; nulla fides; (KOBapcTBo) perfidia; ataio- 
Baibca Ha ^bH) jih6*o h. accusare fidem alcis. 
HesipHHH l)HenpaBHj[bHHH falsus; pra- 
vus (npeBpatHBiH)*, vitiosus (omHoo^HBiH); 
non iustus (ne totobih, He noJEHBifi, Hanp. 
mensura); h. BwpaateHie sermonis error; 
sermo inquinatus. Adv. falso, perperam 
(pronuntiare, interpretari) ; vitiose; (c:ia6£e) 
secus (He Taitx>, Karcb cjiiaoBaiio 6u). 2) 
HeHa^eKHMH, Henpo^Hbift incertus (spes); 
infidus (amicus, promissum). 3) HeHa^eat- 
hhh, KOBapHbin infidelis, infidus; sine 
fide (homo); perfidus, perfidiosus (KOBapHni). 
HeBtpoaTHocTt nocpe#. quod incredibile, 
non probabile est hah quod credi non potest 
Has quod abhorret a fide; soKa3biBaTb h. 
qero hh6. ostendere alqam rem incredibilem 
esse hjih credi non posse, a fide abhorrere. 
HesipoaTHHH non verisimilis; non proba- 



He^oOpojKejiaTejit. 



195 



bilis; ^to eme HeBtpoaxfffce (Kara, Bcraasa) 
quod difficilius (fictu est; cm. xaitse HeHko* 
BtpHtiH. Adr* mm probabiliter; He h. non 
sine veritatis specie. HeBipyronuH iaftpi- 
us, irreligiosus; a vera doctrina (Christi) 
alienus. 

HeBtcTa 1) sponsa; va& hh6\ desponsa alcui. 
2) B3pocjraa aiiBHna, cnocoonaa bbihth 3a- 
Myacb virgo iam matura viro hjeh nubilis. 
BeBtcTKa 1) aceaa cwna nurus. 2) seHa 
opaxa uxor fratris. 

Hero^HOCTB inutilitas; (bcjtb^ cjkiSocxh) im- 
becillitas. HeroflHBiit 1) axa ynoxpe6jreHia 
inutilis (alcui rei, ad alqd); h: KopaSjH naves 
ad navigandum inutiles (Gaes.); ca&iaxb 
^xo h-hhmxj .ma ynoxpeSjieHui corrunipere 
(reliquum frumentum flumine atque inceniip); 
h. Kb BoeHHOH cay»6i ad anna inutOis; h. 
bx^ nanxy ad vescendum non aptus, corru- 
ptus. 2) h. HeaoBta. cm. Hero,naH. 

Hero^oBame indignatio, ira; doior; pa3#paxe- 
Hie stomachus; b% H-Hin, cx» H-HieMi ammo 
irato, iniquo; indignabundus, iratus; bi 5e3- 
mojtbhomx^ h. nepeHocHTb, ^xo... taciturn in- 
dignari cx> ace, c. inf.; rpoMKo BBipamaxb 
CBoe h. Ha to, qxo... fremere ct> ace. c. inf. 
HeroflOBaTt Ha ^xo indignari alqd hjh t% 
quod hjeh ch ace. c. inf.; fde alqa re; iniquo 
animo hjte moleste, aegre , graviter ferre 
alqd; stomachari alqa re; Ha Koro alcui sto- 
machari, succensere, iratum esse. 

HeroAAH homo nequam hjeh nihili; oix>HBjieH- 
hhh h. homo nequissimus. 

HerocTenpiHMHHH non hdspitalis; finhospi- 
talis. 

Heroi^iaHTi mercator; qui magnam facit mer- 
caturam; negotiator. 

HerpaMOTHBiii qui iitteras nescit; 6htb 
h-hhmx> Iitteras nescire. 

Herpt Nigrita; Aethiops. 

He^aBHiS nocp. nuper hjeh proxime cb cooxfiix- 
cxByjom. npn6aBJieHieMT>*, Hanp. xnoe h. npa- 
6bixie bi, Phmi> adventus tuus, cum proxime 
Romam venisti. Adv. proxime; non ita pri- 
dem; modo; nuper; o^eHb h. nuperrime, no- 
vissime. 

HeAEJieKiH cm. He^ajibHifi. Adv. He^aaeKO non 
longe; prope (urbem), baud procul (ab urbe). 
HejjajiBHiii 1) o pa3cioamH, BpeMeHa non 
longus (iter, via, tempus); cm. 6jra3Kii. 2) = 

6jlH3KiH no pO^CXBy CM. 6jlH3KiH. 3) ^eJIOBiK^ 

k R. yMa homo imbecilli animi, consilii, tardi 
hjth hebetis ingenii; 6hxx> H-Haro yMa imbecil- 
lo, tardo hie hebeti ingenio esse. He- 
ffajtBHOBHAHMH, — sopKiS nepeu. stultus. 

HeABHffiHMOCTB 1) CM. HeHO^BHffiHOCXb. 2) = 

HejBHatHMoe HMyn;ecxB0 res hih bona, quae 
moveri non possunt. He^BHacHMtii cm. 
HenojrjBHatHHB; h. HMym;ecxBo cm. HOABHaKH- 

MOCTb; J^HKHMOe H H. HMymecxBO CM. ^BH- 

atHMLiif. 
HeAoGposejcaTejEB homo invidus, malignus; 
malevolus, inimicus, iniquus alcu^ in alqm. 
Hejj;o6poatejraTejii.HLiH malevolus, inimi- 
cus, invidus, malignus. HesoCpoatejEaTejiB- 
ctbo invidia; malignitas. HeaoGpocoBfecT- 

13* 



196 



He^OBOJIfeHEIH. 



Hefl'fejIHMO CTB. 



hoctb nulla religio, (KosapcrBo) perfldia; = 
Hej,o6pocoBtcTHbiH nocxynoKB perfidiose fa- 
ctum. HeAoSpocoBtcTHMH sine religione; 
minime religiosus (in alqa r§), perfidus (ko- 
BapHtiit). Adv. nocTyuHTb h. facere alqd sine 
ulla religione. 
He^oBOJiBHiiH non contentus (alqa re); obixb 
■ h-hhmt> Ktab, vkwh displicet mini alqs, non 
. contentum esse- alqa re (sorte sua cbohmi no- 
j[o»eHieM , b, cyj^boofi); graviter, moleste, aegre 
ferre alqd; poenitet, taedet alqm alcis rei, 
alcis; (BUCKa3BiBaxb csoe HeyaoBOJibciBie Ha 
Koro, Ha ^xo) accusare alqm alqd; 6tixb h-hbimx> 
caMHJKb coooh) sibimet displicere, parum sibi 
placere; poenitet memet mei. 
Heflostpie diffidentia; = noflospi Hie suspicio; 
B036y#aTb Bt kom'b h. cm. B036yat,naxb. He- 
SGBtpiHBOCTB diffidentia, no^oapnTe.iLHOCTb 
suspicio. He,o;oB , Bp i iHBMH diffidens; '= no- 
^o3pHTejo>HHH suspiciosus; — podKiH timidus; 
6uTb h-bhm'b suspiciosum esse. Adv. diffiden- 
ter, timide, suspiciose; h. oxhochxbch Kb KOMy, 
CMoxpfexb Ha Koro in- suspicione habere alqm. 
HeflOBipaTL komv diffidere (alcui, volunta- 
ti alcis, viribus suis); non credere alcui; de 
fide aleis dubitare. 
HeaoHMKa pecunia residua; pi. xaKace reli- 

qua. 
He^oJiriH non longus, non diaturnus, brevis. 
Heflopa8yM*BaTB 1) non recte intellegere. 
2) cm. KoieSaxbca 2. HeAopasyMfeme opi- 
nio falsa, error; no h-hih) errore inductus. 
HeflocJEMinaTB non audire hjih non attendere 

alqd. 
HeflOCMOTp^Ti, non videre; praeterire negle- 

gentia quadam. 
He^ocTaBaTL, 6e3Jtuu. non satis esse (alcui 
ad alqd); non sufficere (alcui ad, adversus 
alqd); non suppetere (He forxb B'b .nocxaxom 
KOJiniecxBt, He XBaraTb); deficere (acxomaxbca, 
He XBaTaTb materia — Maxepiaja; frumentum; 
dies deficiat, si... Heaocxajio 6bi ahh; si tem- 
pus anni ad bellum gerendum deiiceret; ex. 
ace. iHua, y Koxoparo Hejjocxaexx. Hero, Hanp. 
me dies, vox, latera deficiant; non solum vi- 
res, sed etiam tela nostros deficiunt); y Me- 
er He^ocxaeTX. ^ero xaiuKe careo, egeo alqa 
re (Hyamaiocb m ^era), deest mini alqd (y 
MeHfl He^ocTaerb xoro, B'b qearb ecTb no- 
xpe6Hocxb); y MeHa HejjocxaexB xepnima pa- 
tientiam rumpo, abrumpo (acxomaexca); y Me- 
Ha H-ex'b xyxj cx&Jiaxb hxo hhC, Ha qxo 
non audeo cx» inf., parum animi est ad alqd; 
axoro erne HejjociaBajio kx> MoeMy Hec^acxiio! 
id mihi restabat mail! He^ocxaex'b eme xoro, 
ixoobi... illud restat ut; HeMHoraro H-en, 
?to6u... non multum hjih paulum abest, quin... 
HeAocTaTOE'b 1) bx. lean penuria, inopia 
alcis rei; angustiae (temporis, bx> X&6& rei 
frumentariae); defectus (y6bij[b) alcis rei; y 
Koro hh6- h. B'b qeMB carere alqa re, (cajib- 
Hfce) inopia alcis rei laborare, premi; xepntxb 
h. bo BceMt cm. xepni/rb 1; hx>tx> H-Ka B'b 
jutyt&xb, Koxopbie non desunt (homines) qui...; 
h. bx» ^eHbraxi difficultas rei nummariae; ino- 
pia pecuniae hjih rei familiaris; h npocxo dif- 



ficultas; angustiae pecuniae; h. aaepria mol- 
litia; no H-Ry Bt opyatia cum desint arma 
2) nopeK*& vitiuni; axo h. hoc in vitio poai- 
tur Has pouendum est; xferecHbie h. corporis 
vitia; npapoAHiif h. naturae damnum; ymi3axb 
Ha h-kh KHHra *docere multa in libro alqo 
omissa hjih (ohih6kh) vitiosa esse. He^ocTa- 
to^hoctb onacaxeJrbHo, Hanp, joKa3tiBaTb h. 
Kasoro hh6. CBH^feTeibCTBa testimonium pa- 
rum hjih non satis idoneum esse probare; cm. 
cj^A. cjiobo. He^ocTaTO^HUH quod non 
sufficit; 3Toro h-ho hoc non satis est, non 
sufficit. Adv. non satis. 
HeAocTHatHMBiH remotus (y^aieHHMH, ^ajie- 
Kin); non imitabilis; He roHaxbca 3a H-Mbiarb 
nihil sequi quod assequi nequeas; spenme B'b 
HtKoxopbixt HCKyccxBaxi exoart xaK'b bm- 
coko, hxo Ka^yxca no^xn hxo h-mh sia cjtb- 
.nyiom.ax'b noKOJTBHiH *veteres in quibusdam 
artibus ita excellunt, ut posteris paene omnem 
sui consequendi spem abstulisse videantur. 
He^ocTOHHCTBo indigmtas. He^ocTOHHtiH 
indignus alqa re; xu H-enx. Moeft homodih 
xaK»e indignus es, cui auxilium feram; h. 
noBe^eHie, o6pan;eHie indignitas. Adv. indigne; 
immerito (He3acjry»eHH0). 
HeAOCTynHOCTb adeundi nulla potestas hjih 
condicio. He^ocTynHUH 1) o m£cxho- 
cxaxx> ad quern aditus non est; qui haud adi- 
ri potest; aditu carens; impeditus (locus, pa- 
lus, saltus impeditior; victoribus nihil i.); 6wxb 
H-HbiMx» haud adiri posse; clausum esse (Al- 
pibus [talia;) cflfciaxb ^xo H-HbiM'b alqd clau- 
dere (ex omni aditu coBepmeHHo); impedire 
alqd; obsaepire (plebi ad curules magistrates 
iter). 2) o anH.ax'b rari aditus (gen.)\ 6bixb 
H-HbiM'b conveniri se nolle; aditus ad alqm in- 
terclusi sunt. 
Hejiocyr-B angustiae temporis (propter tempo- 
ris angustias. 3a H-roMX»); Mfffe h. cm. HeKor.ua. 
He^ocaraeMBiH cm. Hej,ocxHKHMHH. 
HefloyMtsaTB haesitare (K0Jie6axbca), in du- 
bio esse, dubitare; incertum esse; dubium hjih 
incertum haerere; parum mihi constat, num...; 
a H-Baio, hxo Mnt ^Jiaxb dubius hjih incertus 
sum hjih non satis mihi constat, quid agam; 
xaKi» KaK'b ohh H-Baia, rj,4 ohh Haxo^Hxca 
cum incerti essent,' ubi essent; HeaoyarfcBaa, 
tto cita3axb incertus, quid dicam. He^oy- 
Mtaie dubitatio; Cbixb, Haxo^axbca B'b a-aia 
cm. HeAoyM^Baxb; npHBecxa Koro b^ h. in du- 
bitationem alqm adducere, alcui dubitationem 
afferre, inicere, (cajibHie) incutere (animo). 
HeflO^eTt id quod deest*, damnum; noKpbixb 

h. damnum resarcire. 
Heflpyr-B inimicus. 
Hejryrt cm. 6*ojrE3Hb. 

HefltHCTBHTejiBHUH 1) 6e3B3HaHeHia ir- 
ritus (6e3B 3aK0HH0H chjibi); vanus (nycTOH); 
oSiasaxb hxo h-hbim^ alqd irritum esse iu- 
bere, cm. xaicate oxMiHaxb; 3aBBm,aHie h-ho 
testamentum irritum est. 2) He HpoH3BO^;a- 
mit flfeHCXBia invalidus; 6e3nojie3HBiH inu- 
tilis; 6bixb, ocxasaxbca h-hbimb effectu carere. 
HeasJuraocTB *individua natura. He^taiH- 
muh individuus; quod dividi oh secari, di- 



HeKfeOfcHBlfi. 



HeHs&f'bHHOG'rfe. 



197 



rimi non potest; 6*bitb h-mbimi dividi ran se- 

carinon posse. 
HeaiurtHUH, h. ieHB, cm. GyflHifi; h. niaTa 

*merces quae in singulas hebdomadas habe- 

tur. He^-kaa UpeBHie He CHHTajH no He- 
• ^smb, a no msiwb h MfccsnaMB) septem 
. dies; jb4 h. quindecim dies; onpeAteHHBiH 

nepiojrt BpeMeHH Bt 7 j^Hen hebdomas; *se- 

ptimana; Kaatayio ne^iio octavo quoque die; 

transactis octonis diebus; singulis hebdoma- 
. dibus. 

HeecxecTBeHHtii: parum naturalis; qnod con- 
tra naturam est; monstruosus, portentosus; 

9T0 h-ho hoc monstri simile est. 
HeatflaHHH cm. HeoatH^aHHufi, 
HexeJianie nocpefl. ix nolle, Hanp. owb bli- 

pa3HJTb CBoe h. c^kiaTB 3to se hoc facere 

nolle dixit; taedium. 
Reacean cm. h^mi. 
HeaceHaTMH cm. xojoctoh. 
HesaCseHHifH qui nulla oblivione deletur; 

sempiterna memoria dignus. 
HeaaBHAHHH non dignus hih indignus cui 

invideatur; cm. Tatcae Tflaatift, HeciacTHBra. 
HeaaBHCHMOCTt libertas atque immunitas; 

. pBMCKlH HapO^TB flapOBaiTB KOpHHOHHaMB CBO- 

fjoay h h. populus Romanus Corinthios libe- 
ros, immunes, suis legibus uti iussit. Hesa- 
bhchmbih sui iuris; sui potens; nujlius im- 
perio subiectus; liber, liber et solutus; h. orb 
^ero = He CBflsaHHtin c% ^wb (0 npedM.) 
seiunctus ab alqa re; 6bitb h-mbimv (kb no- 
jihth^. OTHomeHia, 06% ota^jibh. aim.ax'B) sui 
iuris oh suae potestatis, in sua potestate 
esse, liberum esse, liberum atque immunem 

. esse, nemini parere; ad suum arbitrium vi- 
vere; rocy^apcTBi suas leges habere, suis 
legibus uti hjih vivere; CA*kiaTb h-mbimb pro- 

, prii iuris facere (civitatem, urbem). 

.He8a^ojtro ao brevi hjih paulo ante. 

HesaKOHHopoacfleHHtiH pelice ortus; spu- 
rius; incerto hjih nullo patre natus. Hesa- 

KOHHOCTB HOCpej. arf/., CM. He3aK0HHBIH. 

, He3aKOHHBiH non legitimus; nemini lege 
concessus; hto Ha6. h-ho alqd non licet per 

. leges, contra legem est. Adv. contra leges; 

. nocTynaTB h. contra legem facere. 

HesaMfeHHMBiH quod reparari hih sarciri, 
restitui nequit; o"htb h-mbimb reparari, sarci- 
ri non posse. 

HeaaarBTHBiH quod vix sentiri hjh sensibus 
percipi potest. Adv. sensim; non sentiente al- 
qo; clam, furtim (Ta&KOMB); dissimulanter (He 
noKa3HBafl BH^y); h. y^ajTHTBca orB iero 
(caMB xoro He 3aMiqan) aberrare ab alqa 
re; nonacTb Kyaa labi, delabi alqo. 

F esanaMHTHtiit cb h. BpeMeHH post homi- 
num memoriam, ex omni memoria aetatum 
hjih temporum; inde ab antiquissimis tem- 
poribus. 

HeaacjiyaEeHHBiH immeritus; falsus (gloria). 

. Adv. immerito; He3aciy«eHHo cipa^aa indi- 

. gnus calamitatibus; KaKB h. CTpa^aemB tbi! 
qnam indigna perpeteris! 

He8Ba>HHH inyocatus (Terent. h Nep.y 

He8 APpoBHTBca:, MHt He3^opoBHTca leviter 



aegroto, minus belle me habeo. Heaaopo- 
bbih 1) yaletodine affectus; cm. 6ojbho#. 2) 
BpejmBift Ala 3AopoBBfl bonae valetudini con- 
trarius; gravis, (caelum, anni tempus; loca 
natura gravia); pestilens (aedes, annus, aer). 
HesAopoBBe valetudo incommoda h npo- , 
cto valetudo (excusare valetudinem R3bh- 
HHTBca H-eMi; valetudine impeditus). 

He3HaeMBiH cm. HeH3BteFHBit. HedHaso- 
mhh ignotus; h. cb q&ra ignarus, imperi- 
tus rei. HeaHame 1) b^ onpeA*^©H- 
homx cjiy^at inscientia; ignoratio (causa- 
rum, futurorum; eadem i. si in rebus ■nsitatis 

. est), no coScTBeHHOH BHHi ignorantia. 2) bo- 
o6m;e inscitia (rerum,); ignoratio (rerum); 
ignorantia; k He CTwaycb CBoere h. hob -me 
pudet fateri quod nesciam, boo6ib,q feteor 
me omnium rerum rudem et inscium esse. 

He8Ha^HTejiBHocTB exiguitas, levitas. He- 
BHa^iHTejtBHBiH levis; tenuis (res pubiica);= 
MaaiHH exiguus, parvus, parvuliis, rcpomewnk 
minutus; = cjra^BiH infirmus (praesidium); h. 
HeiOB^KB homo mediocris hjh ignobilis, ob- 
scurus; ctojtb h. tantulus; He h. non nullus; 
npe^cTaBHTB qTo bt> h. bka% h-hbimi. rem 
(verbis) elevare, verbis extenuare; CHHTaTB 
tito h-hbimi alqd parvi facere; alqd contem- 
nere. Adv. leviter. 

Heap£jiocTB immaturitas. HeaptjitiH co6* 
njio.nax'B crudus; cofi. h nepeu. immaturus; 
em;e h. nondum maturus; h. cym^eme iudi- 
cium minus hjih parum firmum. 

He3ti6jreMMH stabilis; firmus. 

HeH36"BacHOCTB (suiQiiia) necessitas; nocpe^- 
necessarius. HeH36tacHBiH quod vitari 
non potest; necessarius (malum); who h-ho 
Sin Bcix*B quod necesse est omnibus; h. ctbj;- 
CTBie necessitas (alcis rei, naturae); h. cy^B- 

. 6a, pokb fati necessitas. Adv. necessario; no- 
cpefl. fieri non potest quin... 

HeH3B&AaHHBiH inexploratus. HeHBBtCT- 
hoctb, 6htb b'b h-cth incertum hih dubium 
esse (0 irani h npe^M.); innt animi (ani- 
mis) pendere; dubitatione aestuafe; dubium 
hih incertum habere, certum nescire; ^to6h 
Te6t He ocTaBaTBca ^oite b-b h-cth ne diu- 
tius pendeas; npe^M. in incerto h^k in 
dubio esse, parum mh non satis ctfnstare. 
HeBTSBSCTHBin ignotus, incognitus^ inexplo- 
ratus (HeH3Bi,naHHBiH);=rHe3HaTHBiH ignobilis, 
obscurus, TaKKe nescio quis; HeH3BiciHO 
incertum est, non constat C£ ace. c. inf. hih 
cb noce. eonp. 

HeHsrxaAnMBiH quod deleri kaw extingui non 
potest; sempiternus (b^hhwh); npoH3BecTH h. 
Bne^auTBHie haeret alqd alcui in vi seer i bus 
(ofi-B yBBn^aHiflX'B); penitus inhaerescere in 
men ti bus. 

HeiiajEfriHMLra insanabilis; 6ojt£3hhxi h 
Soibbbixi desperatus. 

HeH3MtHHocTB immutabilitas; mutatio hjh 
commutatio nulla; constantia; stabiiitas (for- 
tunae, amicitiae). HeHSHSHHiiB: immata- 
tus; integer (ocTaBaacB wt npeatHeMi> noio- 
aeHia); idem semper; h. pacnoao^enie kb 
KOMy constans in alqm voluntas; ocTaBaTBca 



198 



HenaM'tpHMOCTB. 



HeMajrbifi. 



h-hhmb non mutari. Hea&ictaaextfil im- 
mutabilis; constans, stabiUs, ratus; idem sem- 
per (vultus); h. nopa^oKB npHpojji naturae 
necessitas. Adv. constanter. HenaMtHae- 

MOCTB CM. HeH3M$iHHOCTb. 

HenaMipHMOCTL immensitas. HenaMipH- 
mlih immensus, infinitus; immanis; h-mo oy- 
ooKiir profundus. 

HeHBoCpaBHMMH inenarrabilis (labor, Liv.)\ 
incredibilis, singularis, mirus; supra quam 
enarrari potest; ero pa^ocTb 6*bMa h. dici vix 
hih non potest, quanta laetitia affectus sit. 

HeHBCJucaeMUH perennis. 

HeH8ET*OTMHH CM. HeH3JTE*IHMBlH. 

HeHa^epnaeMMH cm. HeHCTomHMHtr. 
HeHa-LacHHBiiiH inexplicabilis; inenodabilis 
(res duae, Gic.)\ obscurus. 

HeHMOBtpHOCTB CM. HeBfcpOHTHOCTB. HeH- 

MOBtpHBiH incredibilis; , a fide abhorrens; = 
^pe3BHiaftHHft, y^HBzxeJibHHH mirus, mirifi- 
cus. Adv. incredibiliter; incredibilem oh mi- 
rum in modum; incredibile quantum; supra 
quam cuiquam credibile est; h. BeanKii in- 
credibilis (He incredibiliter magnus). 

HeHMymin egens, indigens; inops. HeHMt- 
Hie, no H-HiK> opyacia cum desint arma. 

HencKycHMH (HeioBKifi) inscitus; inconditus 
(versus); — HecBi^ymifi imperitus, ignarus, 
rudis (alcis rei); iners (poeta). Adv. inepte, 
inscite, imperite. 

HeHcnojrHeHie, b^ cjiy^ai n-Hia 3aKOHa cm. 
Hapymeme. HeHcnojiHHMBiH quod fieri 
hih effici non potest; inexplicabilis (res diffi- 
cilis et inexplicabilis); h. ateaama *optata 
quae non eveniunt; n HTaTb h. acejiama 
*optare quae non eveniunt. 

Hencnop^eHHOCTB integritas, sanctitas. 
HeHcnop^eHHHH incorruptus, integer, non- 
dum depravatus; HpaBCTBeHHo ihctbih sanctus. 

HeHcnpaBHMocTB nocpes- adj., cm. Hencnpa- 
bhmbih. HencnpaBHMBiH insanabilis (in- 
genium; quo nihil insanabilius est); perditus; 
kto hh6. h-bhmb TaKate alcis salus desperan- 
da est. HencnpaBHOCTB neglegentia, in- 
diligentia. HeacnpaBHLiH neglegens. Adv. 
neglegenter. 

HencTOBCTBO furor (TaKate o BB'Tp'B 1 , 6ypi); 
rabies; chji>hhh nopbiBB ratBa saevitia; npH#- 
th bb h. furore incendi hih inflammari; ira 
incendi hjih exardescere. » HeHCTOBCTBO- 
BaTB furere; orb rHisa. apocTH saevire (in 
alqm, in se ipsum, in alqd; TaKate mare ven- 
tis, ventus). HencTOBBZH furens, furibun- 
dus, furiosus; orb miBa saevus, saevitiae 
plenus; ira incensus; h. qeaoBferb homo sae- 
vus; h. aecnoTB saevus quidam et crudelis 
dominus; h. cipacTb effrenata cupiditas; h. 
6ypa vis tempestatis. Adv. cum furore. 

HeHCTomHMHH, HeH3*iepnaeMbifi quod ex- 
hauriri non potest 

HeHC^HCJErHMBiH inaestimabilis; innumerabilis. 

HeHTpaJUHTeTt neutrius partis hjh neutrarum 
parti am studium; quies; otium; cotfjao^aTb h. 
cm. HeflTpa^bHMii; cooaioaaa h. TaKate medium 
se gerendo. HeHTpaJiBHtiH medius, neu- 
trius partis; medius et neutrius partis; qui 



est in neutris partibus; (cnflEotHUi, ocTaio- 
minca si deajMcTBiH) quietus, ottosus; ohtb, 
ocTaBaTbCH h-hbim'b medium esse; In neutris 
partibus esse; neutram partem seqtii, neutri 
parti se adiungere; mediis consitiis stare; 
quietum, otiosum esse; medium se gerere 
(Liv. 2,27,3); quiescere; othocht. flByxfc boimo- 
mnxb ctopohi armis non interesse, toto bello 
abesse et neutris auxilia mittere; nullius 
partis esse; a atejas) ocTaTbca h-hhmb me- 
dius esse volo; yate HeB03Moarao Sy^eTB ocTa- 
BaTbca h-hbimb medios esse iam non licebit 

HeKoraa, mhb 1 h. mihi non vacat hih non ope- 
rae est cb inf. 

HeKpacHBBiH deformis, (h bt> HpaBCTB. othodi.) 
turpis. 

HeKpojior-B hominis mortui vita; HanncaTb h. 
hominis mortui vitam narrare. 

HeKCTaTH incommode, intempestive, non op- 
portune, alieno tempore; mhI qio hh6. oMeHb 
h. alqd submoleste, periniquo animo fero; 
Mirfc o^ieHB h. 6bijio, ^to... aegre-HJik moleste 
tuli, quod... 

HeEpymHMLiH cm. HecoKpymnMbin. 

HeKTapHbiH nectareus. HeKTaps nectar. 

HeJEH^e^piHMHHH cm. 6e3npHCTpacTHbiH. 
Adv. nulla hominis hjih hominum ratione ha- 
bita; omissis auctoriiatibus; minime ambitiose. 

HeJtoBEid laevus; tardus (MejyieHHbiH); rusti- 
cus (MyacHKOBaTbifi); inscitus; = He noAXo,na- 
mifi, Hero^HbiH minus idoneus; ineptus. Adv. 
inepte, incommode. Hcjiobkoctb inscitia; 
tarditas; rusticitas, (pt^a) duritas*, nocpe^. 
adj.) cm. HeaoBKifi. 

Hejitaa nocpe^. non posse; h. CKa3aTb dici 
non potest; eMy HHKaKb h. npa^TH nullo pa- 
cto fieri potest, ut veniat; mh4 h. ynTH abire 
non possum; mihi copia non est abeundi hjih 
abire; h. He noHHTb fieri non potest, quin 
hoc intellegatur; HHor.ua nocpei. oTrjiaroJibH. 
cyin;., Hanp. 6e3pa3cy^CTBo h. H3BHHHTb stul- 
titia excusationem non habet; = He no3so- 
ieno nop licet; cm. TaKate mo^b h HeB03M0»- 
ho. HeJiBsa, ^o-h. cm. KpafiHocTb (ao k.). 

HejiinocTB 1) KaKB KanecTBO insulsitas. 2) 
mo hh6. Heiinoe res absurda, inepta, in- 
sulsa, inficeta; ineptiae; absurde, inepte di- 
ctum, inepte factum. HexsiiBiH absurdus; 
ineptus (ne nojrxoaHmiH); insulsus (raynHft); 
putidus (qonopHbiH); frigidus (He ocTpoyM- 
hbih); inficetus hjih infacetus (uohijibih); fa- 
tuus (nynbiH, myTOBCKOH); oqeHB h. perab- 
surdus; h*btb HHqero H-nie ero pfriH nihil 
oratione eius absurdius mh insnlsius esse 
potest. Adv. absurde, inepte, insulse, infacete 
hjth inficete. 

HejuoffHMOCTB hominum formido. HejEBD- 
AHMBxd qui hominum congressus hjih homi- 
num colloquia fugit atque odit. 

HeMaJiBin non mediocris, non modicus, non 
parvus, non exiguus; cm. TaKate 3HaHHTejiB- 
hbiS. Adv. non mediocriter; non modice (ne- 
jib3H non parum); valde, vehementer; magno- 
pere, non minimum; h- xpyja aliquantum la- 
boris; h. TaKnxi, KOTopbie... non pauci hjih 
multi sunt, inveniuntur, qui Cb conj. He- 



HeMe^neHHO 



HeoOya^aHHOCTfc. 



m 



MajioBaacHMH non nullus, gravis, magaus; 
gravissimus. 

HeMe^JieHHO haud cunctauter, sine cuncta- 
tfone; sine mora, nulla mora interposita; im- 
pigre; h. a&iaTb hto nullam moram facere 
cb gen. gerund.; nulla mora est quin. He- 
MeaJta: cm. HeMe,peHHo; offb crarairb Heoo- 
xoakmbimi> h. aaib p&mHrejibHoe cpaaceme 
non cunctandum exisUmavit, quin pugna de- 
certaret; Beaferb h. npeorBflosaTb Bpara nul- 
lam moram interponere ad hostem inse- 
quendum. 

HeMHJtocep^HUH cm. 6e3»ajrocTHbra. He- 
mhxoctb odium (alcis); nonacTb Bb h. Kb 
komy, BnacTb bi h. y Koro alcui in odium 
venire; in invidiam alcis venire hih incidere. 

HeMHHyeMHH cm. HeH30*$»HbiH. 

HeMHorie pauci, TaKHte—TOJibKo h.; o^eHb h. 
perpauci, perquam pauci; paucissimi; Bb h- 
visxb cioBaxb paucis (verbis); breviter; He- 
MHoroe pauca; o^enb h. paucissima; mini- 
ma pars, minimum. HeMHoro paulum, pau- 
lulum (oppos. multum, Hanp. respirare); ali- 
quantulum (HtaoibKo, 6ojrfee TfeMb paulum, 
progredi; TaKse cb gen.); modice, leviter 
(cierKa, inflexus, saucius); mediocriter (no- 
cpe,mcTBeHHO, versatum esse in re); non ma- 
gnopere (ne o^eHb, timere), non multum (dif- 
ferre); cm. Taicae HicKOJbKo; h. oTdynHTb 
orb cBoero niaHa aliquantulum a proposito 
suo declinare; h. jrao^eH pauci, non multi 
homines; = KopoTKoe BpeMa breve tempus, 
paulum temporis, paululum (exspectare); pau- 
lisper (KopoiKoe BpeMa, tacere); parumper 
(Ha KopoTKoe BpeMa, conticescere); noaoamn 
h.! paulisper mane! nocHflferb h. paulisper se- 
dere; h. cnycTa, noro.ua paulo hjih non ita 
multo post. 

HeMomeHHH immunitus. 

HeMBicjiHMHt quod ne cogitari quidem po- 
test; CM. TaKHte HeB03M03KHbIH. 

HeHaBH^tTb Koro odisse alqm, odium habe- 
re, concepisse in alqm; CMepieibHO h. Koro 
odio hjih invidia alcis ardere, capitali odio 
prosequi alqm; h. ^to aversari, detestari 
alqd, abhorrere ab alqa re. HenaBHCT- 
hhki qui odit. HeiiaBncTHbiH odiosus; 
6*biTb h-hmmi in invidia esse, (mabKO o 
npe.pi.) odium mh invidiam habere, KOMy 
hh6. alcui esse odiosum hjlh invisum, offen- 
sum; alcui esse odio, invidiae, in odio; apud 
alqm esse in odio, invidia flagrare; jrjkaaTbca 
H-HtiM'b venire in odium hjth in invidiam, 
odium suscipere (o jmnarb); c;rjkiai:bca h- 
HLiMb BctMb omnium in se odium converte- 
re; cafcaaTb KOMy ito h-hhm* alqd in odium 
alcis vocare; alqm ab alqa re abalienare. 
HeHaBHCTL odium; invidia (HeAodpoateja- 
TejibCTBO); HHTaTb kt» KOMy h. alqm odisse; 
odium in alqm habere, gerere; alcui invide- 
re, CMepTeabHyio acerbissimum est alcis 
odium in alqm; HaBJie^b Ha Koro h., B036y- 
^HTb npoTHB'b Koro H. CM. HaBJieKaTb. 

HenaAesHOCTB infirmitas (Gallorum); incon- 
$tantia,^vanitas; h. co»3a cb pHMJAHaMH in- 
fida adversus Romanos societas. HeHaseac- 



incerteis (pax, spes), dubius (socii); in- 
fidus; leyis; infirmus; ambiguus (fides); an- 
ceps (victoria, eventus); non constans; <ikh- 
bhh) vanus; nepnaTb H3b h. HCTo^HHROBb 
(06b HCTopHKt) baurire ex vano; naMATb H-na 
memoria iabat 

HeHaAoGHLiH cm. HeHyaHbia. 

HeHapymHMOCTb sanctitas. HeHapymn- 
mhh inviolatus; sanctus; *h. CBSTocib aoro- 
BopoBb foederum religiones. 

HeHacTJiEBbiH, h. norofla sih HenacTbe 
tenipestas pluvia; imbres; bx h. Tanate plu- 
viis diebus. 

HeHactiTHMocTB nepeu. insatiabilis cupidi- 
tas; = HeHacbiTHaa aiqHocTb insatiabilis ava- 
ritia. HeHacbrrHMbifi, — chthbih co6. in- 
saturabilis; nepeu. insatiabilis (cupiditas, ava- 
ritia, crudelitas, voluptas); inexplebilis (po- 
puli fauces, Cic,)\ (6e3^0HHbifi) profundus 
(avaritia, libidines); 6biTb h-hmmi expleri 
hjth satiari non posse. Adv. insaturabiliter. 

HeHyaHbiH non necessarius; supervacaneus; 
inutilis (6e3noie3HHH); vanus (nycTon); quod 
non opus est; coBepineHHO h. ad nullam rem 
utilis. 

HeoGAYMaHHocTb imprudentia, inconsideran- 
tia; temeritas; no h-cth per impri^dentiam. 
Heo6AyMaHHbiH inconsideratus, inconsul- 
tus; (jierKOMMCJieHHbiH) temerarius; (6e3VM- 
hhh) demens; h. mar^ temeritas, dementia; 
y Koro hh6. cpbiBaeica Vh a3HKa h. cjiobo 
alqs vocem temere iacit ; mittit; h. nociy- 
noKi, cjtobo temere factum, temere dictum. 
Adv. inconsiderate hih parum considerate; 
inconsulte, imprudenter, temere (facere, dice- 
re alqd). 

HeoGHTaeMBiH habitatoribus hie cultoribus, 
hominibus vacuus; incultus (ne o6pa6otaH- 
Hbi&, o 3eMJTE); = nycTHHHLia desertus. 

Heo<5o3pHMOCTb immensitas; ambitus infini- 
tus, Heo6o3pHMbii: quod oculis terminare 
haud queas; immensus (Hea3MiipHMbi§). 

Heo6opHMMH cm. HenpeojroiiaMbiH. 

Heo6pa6oTaHHMH 1) o 3eMJit incultus (a- 
ger); purus (locus); vastus (nycTUHHbiH). 2) 
o npoH3Be ( s;eHiax , b yMa non elaboratus, non 
perpolitus, non perfectus, imperfectus. 

Heo6pa30BaHHbiH rudis, incultus; othocht. 
yMBHba BecTH ce6a impolitus, rusticus, agre- 
stis; 6e3b no3Hamfi indoctus; He nojEy^HBrait 
hh o6pa30Baala, he BocnHTaHia ineruditus; 
Boofime 6e3b scaKaro ^ojiobb^. o6pa30BaHia 
inhumanus; 6biTb H-HHMb Tasate a cultu et 
humanitate abesse, cosepmeHHo longissime. 

HeoGTecaHHHH non dolatus, rudis (caemen- 
tum). 

Heo6y3AaHHOCTB licentia (militum, huius 
saeculi, horum temporum, cupiditatum, inl- 
nita et intoleranda omnium rerum); intempe- 
rantia (militum, libidinum); libido (Heo6y3- 
xaHHoe cBoeBOJiie). HeoCya^aHHbiH effre- 
natus (homo, equus, homines effrenatae libi- 
dinis); impotens, intemperans (homo, cupidi- 
tas : libertas); immoderatus (libertasj, immo- 
dicus (cupiditas); effusus (laetitia); solutus 
(vis plebis); nimius (libertas); liberior (vita). 



£86 HeoOibKHMOCTb. HeooHOBtfrte&BHOCTB. 

Becra ri. 3KH3HB libere, liberius vivere-, omni- matio; rpoMio (#p«*taMH) BBipasfe csoe h. 

bus lrbidinibus deditum esse. Adv. eftVenate. reclamare (alcui, alcui rei). Heo^o6pn- 

ffebCxoflHMOCTt necessitas; nocTaBHTB koto TeroHsrifc onscaxL nocpefl. rx ojoGpatb cb- 

bb h. cfliaraTb ito hh6. riecessitatem alcui oTpHnaH., cm. oaoopaTb. 

- imponere bjk afferre alqd faciendi, cogere Heoao^HMira cm. HenpeoSopHSiufi.^ 

alqm facere alqd am ut faciat alqd; a He HeoaymeBJieHiraH inanimus; vita et sensu,, 

BBjKy h-cth ciiiaTb 3To noii video id facere vita carens. 

necesse esse; ho h-cth cm. HeooxoanMo; aoatb HeofliTBifi non ypfcitus; riudus (rojoii jue 

■ no h-cth *menclacium necessarium; menda- otohb Maao ojrjfcTwS). 

cium honestum (Taxaa, KOTopyio no MHBHiro B eo«H;naHHOCTB nocpe,*. adj., cm. toose- 

coiraBmaro mokho onpaBflaTb); mendacium ^aHHEii, Hanp. h. nocfcmema adventus alcis* 

misericors (aonyineHHafl H3B atajiocTH Kb ,npy- inexspectatus hih inopinatus. HeoaciiaaH- 

roMyX Heo6xoffHMMH necessarius; HeH3- hbih non exspectatus, inexspectatus, inopi- 

OkKHira quod evitari non potest; finevitabi- natus, necopinatus; quod praeter exspectatio- 

lis; h. Hym^a cm. Kpafimfi; caMoe h. i^a nem est, fit mh accidit; = BHe3anHHH re- 

3RH3HH quae ad vitam necessaria sunt; ne- pentinus. Adv. praeter exspectationem hie 

- cessarii vitae usus; cm. Taicace HyatHbra; ^to opinionem; praeter oh contra spem; repente. 
hh6., kto hh6. h-jhmb jpa MeHa alqa re, HeoKoraeHHMH non perfectus, imperfectus; 
alqo carere non possum; *rro hh6. tfisaerb mancus (Henojrabra); incohatus (mabKo fiaiia- 
H-SbiMB Ha3HaTOHie ^HKTaTopa alqd dictate- ran); adumbratus (ToibKo caenta aaSiJTOH- 
rem dici mm creari cogit; bto h. ciiACTBie hbih). 

toro necessario inde sequitur (no33,HMm. aia- HeonepeHHHH implumis. 

tmhh); MHt H-MO C^feiaTb ^TO, h-mo, ^to6h... HeOUHCaHHMH CM. HeBbipa3HMblH. 

*■ cm. HyaHO. Adv. necessario; utique (bo bch- BeoupefffcJteHHOCTB nocpefl. adj., cm. He- 

komb ciyqat); *racTo nocpefl. necesse est, onpejtfjaeHHbiii, hjeh nocpeA- oar., Hanp. 

flanp. o^ho H3B asyxB h. aoj»ho cohtbch BcaijCTBie h. AaHHaro hmb OTBtera cum ni- 

necesse est sit alterum de duobus; TaKB h. hil certi respondisset. HeonpeAkaeBHiiH 

aojiatHo 6bno cavTOTbca fieri aliter non po- incertus, dubius; (jrBycMbiCJieHHbiH) ambiROus; 

terat. HeoCxoflHTejiBHOCTB *fuga socie- vagus (sententia); na h. BpeMa in incertum; 

tatis hjih hominum congressus. HeotfxbflH- h. cyMMa aeHerB pecunia incerta; aaTB h. 

TejtBHBiH insociabilis; qui hominum congres- oTBtrb nihil certi respondere. Adv. dubie; 

sus fugit. ambigue. 

Heo6BHCHHMBiH cm. HeH3'bacHHMbiH. HeonpoBepaHMocTB nocpei. adj., cm. ho- 

HeoCtaTHOCTb, —huh cm. Hen3MipHM0CTb, onpoBepatHMbifi. HeonpoBepwHMBifi fir- 

- — mhh. missimus (npoHHbifl, testimonium); quod re- 
HeoGuKHOBeHHOCTL novitas (rei aBJiema, i'elli non potest; invictus (defensio); nunquam 

■ A&ia). Heo6uKHOBeHHMH insolitus, inso- fallens (Hanp. hcthhli — res); h. CBHXfeTeaB 

- lens, inusitatus, inauditus, novus, non vulga- testis locuples. Adv. h. .noKasaxb necessarie 
ris, singularis, eximius; mirus, mirificus. Adv. demonstrare (Gic.)\ h. H3Jto»HTb, A<>Ka3aTb, 

-' insolite, insolenter; praeter modum, mirum hto... arguere cb ace. c. inf.\ h. i0Ka3aTt 

in modum. HeoOu^iHMH cm. HeofiHKHOBeH- ^xo hh6. coarguere alqd (perfidiam, menda- 

hhh. cium, cb ace. c. inf.); convincere alqd hie 

HeorpaHBroeHHocTB infinitas. HeorpaHH- cb ace- c. inf. 

^eHHBiS infinitus, summus; h. B^acTb infi- HeonpaTHOCTB immunditia. HeonpaTHHBr 

nita hjih summa hjih omnium rerum pote- immundus, sordidus. Adv. sordide. 

stas; ^aTb KOHcyiaMB h. BJiacxb bb rocy^ap- HeonBiTHOCTB imperitia. Hcoiibithhh im- 

ctb4 rem publicam consulibus permittere; peritus (bb tomb hh6. alcis rei); eme hobh- 

liber; impunitus (omnium rerum libertas); tokb bb tomb hh6- cm. hobhtokb; cm. TaKKe 

impunitus ac liber; h. BiacTHTeju*, napb cb HecB^ymiiH; h. K)Homa adulescens imperitus 

h. BaacTbio rex vitae necisque omnium do- rerum, imprudens; ciHTaTbca h-hwmb nullius 

minus; rex cuius libido pro legibus habetur, usus existimari. 

HHor^a h npocTo dominus; h. npasaeHie im- Beoc-aa6HMH cm. nocTOHHHUH. 

perium summum, cum dominatu unius omnia HeocMOTpHTeJiBHOCTB=Heo6AyMaHHOCTB im- 

tenentur, h npocTo dominatio; h. TOCToaioOie prudentia, inconsiderantia; no h-cth per im- 

infinita hie immoderata, insatiabiiis cupidi- prudentiam, c^aTb ^to hh6. impnidentem 

tas gloriae; ambitio. Adv. BJiacTBOBaTb h. do- alqd facere; cm. Tanae HeocTopoaHOCTB. He- 

minari. ocMOTpHTeoaHBiH inconsultus, inconsidera- 

HeoflHOKpaTHHH repetitus; Bcit^CTBie h. tus; HeocTopoHHbin incautus, improvidas. Adv. 

npocbfib saepius rogatus; creber (^acrat); inconsiderate (agere), imprudenter; incaute. 

qacTo nocpeA« pi- oTBieTOHHMXB cym;ecTB M HeoeHOBaTejiBHOCTB vanitas; ^0Ka3aTb h. 

nanp. h. B03CTaHia seditiones. Adv. semel at- . KaKoro hh6. ciyxa ostendere famam esse 

que iterum, semel iterumque, semel et sae- vanam, rumorem temere ortum. BeocHO- 

pius; saepius; aliquoties. BaTejiBHBiH iniustus, non iustus (querela); 

Heoflo6peBde improbatio; vituperatio, repre- falsus (suspicio); nycTofi vanus, fictus, teme> 

hensio (nbpHuaHie); rpoMKo BbipasaeMoe ac- re ortus (rumor). Adv. sine causa, temere; 

• clamatio adversa (populi), h npocTo accla- ex vaso. 



HeocnopHMiaft. 

HeocnopHMMH qui impugnari non potest; 
haud hxk non dubius; certus; n. HCXHsa cm. 

HCTHHa." 

HeocTOpoacHocTi, KaKB KaHecmo temeritas; 
no h-cth cm. HeocTopoatHo; = HeOCTOpOXHBlfi 
nociynoKt, ff. cjtobo imprudenter nm temere 
factum, dictum. HeocTopoacHUH improvi- 
dns, incautus; Heo6AyM#B#bifi temerarius. Adv. 
improvide, incaute, teiaer«. 

Heocym,ecTBHMHH cm. BeHcnoaHHMBiH. 

HeociflJibiH vagns, sine certa sede. 

HeocaaaeMMH quod sensu, sensibus percipi 
non potest. 

HeOTBpaTHMELH CM. HeH3d'B , HtHBIH\ 

HeoTBJia^HBHH: importunus, molestus. 
HeoTJioacHtiH quod differri non potest hih 

dilationem non recipit 
HeoTJiy^HtiH, Hanp. h. cnyTHHKX comes fi- 

dissimus. Adv. h. 6*bitb npu komt> assiduissi- 
( me esse cum alqo, artissime cum alqo con- 

iuuctum esse. 
HeoTMtHaeMocTt immutabilitas. HeoTM-fc- 

HfleMMH in perpetuum ratus, perpetuus; ir- 

■ revocabilis (Liv.% immutabilis. 

HeOTpa3HMMH CM. HeR36'fejKHl»IH. 

HeoTCTynHMH cm. HeoTBjmHBbifr, h. npocbdu 
magnae preces; ct h. npocboofi magna pre- 

: ce. Adv. magno opere (rogare); etiam atque 
etiam (rogare, petere); h. npocnib, Tpe6oBaxb 
deprecari (alqm), fatigare alqm precibus, h 
npocTo fatigare alqm, de alqa re; orare et 
obsecrare alqm; h npodo molestum esse al- 

- cui; h. cnpamHBaTb interrogando urgere alqra. 
HeoT^ys^aeMUH quod abalienari non po- 
test 

HeoTieMJteMHH quod alcui abiudicari, ab- 
alienari, adimi non potest 
HeoiOTa taedium; = jrfiHB .pigritia, segnitia; 
• h. pa6oTaTb, 3aHHMaTi>cfl inertia; MHfc h. ^to 

■ hh6. ^iiaTB nolo alqd facere. HeoxoTHo 
nocpefl. adj. invitus; aegre, gravate; nocpe^. 
invitus facio ut...; gravor Cb inf.\ piget me 
Ch inf. 

HenoCt^HMWH qui vinci non potest; invi- 
ctus. 

"HenOBHHHOCTL, — BHHHBIH CM. HeBHHHOCTb, 

— hhh. HenoBHHOBenie cm. HenocjiymaHie. 
HenosopotJtHBOCTB corpus vastum; tardi- 
tas; inhabilis moles corporis vasti. Heno- 
fiopOTJLHBiin inhabilis (navis), immobilis 
(phalanx); = HeyiUHoatifi vastus (corpus, be- 

- lua). 

Henoroaa UypHaa noro^a) tempestas mala 
hjh adrersa, foeda; (SypHaa noro^a) tempe- 
stas turbida, turbulenta. 

HenoAajieKy cm. HexaaeKO. 

HenoABHJKHOCTB stabilitas. Heno^BHas- 

hub- immobilis (terra, phalanx); immotus; 

h. 3Bt3J,a stella inerrans; sidus certa sede 

* infixum; (tob, ocxaBaTtca h-humi. loco suo 

non moveri; immobilem esse. 

-HenogftBJEEBHOCTB integritas. Hen<wfeji£- 
hmh sincerus, incorruptus, integer. 

HenoflKynHOCTt integritas, innocentia. He- 
noAEynHUH integer, incorruptus; 6htb 
h-hbim-b pecuniae bah largitioni resistere. 



HenocTOHHHfcifi. 



201 



HenoffOBpHTexbHHH non suspectus; hto 
Had. b-ho nulla subest in alqa re suspicio; 
kto hho\ H-Jteffb omnis suspicio abest ab 
alqo; alqs caret suspicione. 

HenoApaacaeKirir non imitabilis; quod nulla 
ars hih nulla manus, nullus opifex imitando 
consequi potest; bi ooaiie oSmBpHOMt cmbi- 
cii divinus, incredibilis. 

HenoBBOJteHHtiH, — jEHTexBHbiii non con- 
cessit; vetitus; non ferendus, non compro- 
bandus. 

HenoKOJie6HMOCTL stabilitas, cons tan tia. 
HenoKOJieCHMMH stabilis (animus); firmus; 
ero pimeHie h-mo stat sententia; nulla re a. 
proposito deterreri potest. Adv. ctohtb h. 
stare. 

HenoKopHocTB, — huh cm. HenocjrymaHie, — 

HBJH\ 

HenojiHUH non integer; a quo alqd deest. 

HenoMipHtiH cm. npeaMipHKra. 

HenoHflTjiHsocTB indocilitas. HenoHHMH- 
bmh indocilis; tardus, hebes* HenonaT- 
huh non comprehensibilis; quod intellegi, 
percipi non potest; difficilis hjih non apertus 
ad intellegendum; obscurus (HeacHBiH); quod 
nullius mens aut cogitatio capere potest; h. 
o6pa30M , B nescio quo modo. 

Henopo^HtiH cm. 6e3nopo^HHfi. 

Henodymame immodestia; HenoKopHocTB 
intemperantia, contumacia. Benocjcym- 
huh dicto non audiens; nou bjeh male pa- 
rens; non hib minus oboediens; HenoKopHBit r 
ynopntiS contumax; offt He xoTijit 6htb 
H-HHMt non parere noluit 

HenocjrBAOBaTejtBHocTB inconstantia; h. ff 
npoH3Boit wb ptineHiHX'E varietas libidoque 
decretorum. Henocjrfw>BaTejEBHirii 1) o 
npe^M. parum sibi conveniens; secum pu- 
gnans. 2) o shut, inconstans, non constans; 
6mtb h-hbimi. sibi non constare; o npe^MeTi 
non bjh parum eonsentaneum esse. Adv. in- 
constanter, non constanter; nocTyuaTB h. si- 
bi non constare; secum dissentire (in reO- 

Henocpe^CTBeHHtiH proximus, Hanp. causa 
npn^HHa. Adv. h-ho 3a k^mi, 3a qiMi secun- 
dum alqm, alqd; proximus hjth secundus ab 
alqo, recenti alqa re; h. 3a fioraMH proxime 
hjih secundum deos; h. 3a bthmh caoBaMH sub 
haec dicta; h. npHMBiKaib, npHCoeprHHTBCH ki 
^eMy hh6., caitAOBaTb 3a *iiwb continuari al- 
cui rei (paci externae confestim discordia do- 
mi), subsequi, consequi alqd; excipere alqd 
(hiemem aestas); h. 3a t^mb statim, continuo; 
h. C!fcflOBaTB 3a v&wb alqm vestigiis sequi, 
no nopwty proximum hjth secundum esse ab 
alqo, no BpeMeHH continuo sequi alqm. 

BenocTHJKHMHH non comprehensibilis; quod 
intellegi, percipi, cogitari mh mente, cogita- 
tione comprehendi hjh percipi non potest; 
mo hh6. coBepmeHHo h. prodigii simile est 
alqd. 

HenocToaHHHH inconstans, mobilis; ^ nepe- 
MiH^HBbifi varius, mutabilis: HeBtpHMf infi- 
delis; Hena#e»HBiH inflrmus (h o npe^M-X 
fluxus (fides, fortuna); ventosus (BtTpeHiifi). 
HenocTosHCTBo inconstantia; nepeM^HHH- 



202 



HenoxoHtifi. 



boctb varietas; HeBtpHocTb infidelitas, muta- 
bilitas mentis; raobilitas (vulgi, fortunae, in- 
genii); infirmitas, levitas. 

HenoxoaciH dissimilis (alcis Hia alcui); dis- 
par t alcui, alcui rei); pa3JHHHBifl di versus (ab 
alqo, ab alqa re); 6bitb h-»hmb TaKHte ab- 
horrere ab alqa re. 

Heno^THTejo.HocTB irreverentia {Tacit.). 
Heno^THTejitHMH parum reverens; irre- 
verens (Kb neMy alcis rei Plin. ep.). Adv. 
parum reverenter; h. BecTa ce6a no otho- 

1 men. kb Koacy hh6. reverentiam non adhibe- 
re adversus alqm; oblivisci reverentiae, quae 
alcui debetur. 

HenpaBjja falsum; = jeojkb mendacium; cica- 
3aTb H-ay falsum dicere; mentiri; He roso- 
paTB h. nihil falsi dicere, non mentiri, ve- 
rum dicere. HenpaBAonoaoGHBra cm. ne- 

BBpOflTnblH. 

HenpaBHJTLHocTt 1 ) HeBipnociB, oikhoo^- 
hoctb, cm. 3th cjt. 2) oicTynaeme orb npa- 
BHia enormitas; Hecopa3MBpHocTB minus 
apta compositio (alcis rei). HenpaBMB- 

HUE 1) = HeBipHHH, CM. 9T0 CJT- 2) OTCTy- 

naiOEua orb npaBasa enormis (vicus othoch- 
TeJibHo pacnojoaceHLH, versus); non constans 
(HenocTOflHHbifi). Adv. contra regulam; non 
constanter (HenociOHHHo). 

HenpeflBH^tHHHH improvisus. 

HenpeflycMOTpHTejiLHOCTB,— hbih cm. He- 

OCTOpOHCHOCTB,— Htlfi. 

HenpeKJEOHHOCTB animus invictus; obstina- 
tio, animus obstinatus (ynopcTBo); contuma- 
cia (a bb xopomeMB CMbicjit). HenpeMOH- 
hbih invictus (animus); contumax, obstina- 
tus (ynopHbin); cm. TaK&e HeyMOJiaMBiiL 

HenpejroatHocTL immutabilitas. Henpe- 
jeo3bhbih immutabilis, firmus, ratus. 

HenpeMtHHO utique (scire cupio); certe, cer- 
to (HaBipHo); profecto; haud dubie; ohb bto- 
ro h. otb MeHJi oatff^aerb id a me certo ex- 
spectat HJta sic exspectat, ut non dubitet 

HeitpeoGopHMtiH, HenpeoAOJiHMBin in- 
victus; indomitus; o 3aTpy,a;HeHLaxB, npensT- 
CTBiaxB quod superari non potest. 

HenpeptiBHocTt, — hbih cm. 6e3npepwB- 

HOCTb,— HLI§. 

HenpHBBiKmiH insuetus (alcis rei. ad alqd, 
piflKO cb dat, abl., inf.); insolitus (alcis rei, 
rerum bellicarum; ad alqd, ad laborem); in- 
.solens (belli, malarum artium; in dicendo 
Cic.)\ inexpertus ad alqd (He HcnMiaBima 
^ero Ha a4jte). HenpHBBrcsa insolentia 
(fori); nocpe^ adj., cm. HenpaBBrqHHB. 

HenpHBSTJEHBOCTB asperitas, acerbitas, in- 
humanitas. HenpnBBTJEHBBiH asper (cypo- 
bbeh), immitis, inclemens, inhumanus. 

HenpHroAHBiH cm. HeroAHbia 1. 

HenpHKocHoseHHOCTB sanctitas; nocBameH- 
hhxb doatecTsy npe^MeTOBt caerimonia. He- 
npHKOCHOBeHHBiH intactus (thesauri); in- 
teger (ius — HenapymHMbiH); sanctus, sacro- 
sanctus (oco6. o HapoaHbixB TpaSypaxB). 

HeHpHJtH^HBiH indecorus; turpis; = He^ocTOH- 
hhh CBooo^naro qeaoBta, illiberalis (iocus); 
indignus; = 6e3HpaBCTBeHHbifi inhonestus; He- 



CKpoMHBif parum verecundus (verba); h. no- 
BeAeme indignitas, mores turpes, turpitudo; 
mhb h-ho me dedecet hih non decet cb inf. 
Adv. indecore, turpiter* indigne, inhoneste. 

HenpHMHpHMocTB animus implacabilis, odi- 
um implacabile. HenpHMHpHMBin impla- 
cabilis. 

HenpHHysc^eHHOCTB (bb oSpamema) liber- 
tas; simplicitas (jaorum). HenpHHyaaeH- 
hbih (bb o6pam;eHiH, npocToa) simplex; na- 
turalis. Adv. libere (iocari); fuse (dicere). 

HenpncTOHHOCTB turpitudo, indignitas; h-cth 
^ HenpscTOHHbie HOCTynKH, cjiOBa turpiter 
facta, dicta; dedecora. HenpHCTOHHUH 

CM. HenpHJHLIHblH. 

HenpHCTynHOCTB cm. He^ocTynHocTb. He- 

npHCTynHBIH J ) MiCXHOCTH, CM. HeflO- 

CTynHHH; o ropo,ni, yKpinieHin inexpugna- 
bilis. 2) o jEni, cm. rop^wn, HaxMe.HHttf. 

HenpHTBopHBiH sincerus; verus (lacrimae, 
amicitia); non simulatus, non fucatus. 

HenpH^acTHBiH expers (alcis rei; consilii, 
sceleris); non aftlnis (alcui rei). 

HenpiaaHeHHOCTB, ^hbih cm. Bpaac^a, Bpa»- 
xe6HMH. HenpiaTeJiB hostis; cm. sparb. 
HenpiflTejiBCKiH nocpe^- gen. hostium 
(ager. terra); = HenpbuejbCKH nocTynaromit, 
ckiohhbih kb Bpaat^i hostilis (terra, regio); 
bb H-cKoft 3eMJTB in hostico (npoTHBon. in 
pacato. HenpiaTHOCTB 1) KaKB Ka^ecTBO 
iniucunditas. 2)=HenpijiTHoe ^bjo, h. cJEy^at 
incommodum, molestia, malum; npHHHHHTB 
KOMy h. molestiam exhibere alcui, molestia 
afficere alqm, o^eub MHoro HenpiflTHOCTefi 
molestissimum esse alcui. HenpisTHBrifc in- 
iucundus, ingratus, insuavis; molestus, gravis, 
odiosus; npn stomb h-ho to, hto... illud odio- 
sum est, quod... 

HenpoSyflHBiH C0HB=CMepTb somnus aeter- 
nus (somno aeterno consopiri 3acHyrb h. 
chomb. 

HenpoflOjr^HTejiBHocTB brevitas (temporis, 
diei, noctis); breve tempus hjih spatium. 
HenpoaojEKHTejiBHBiH non diuturuus; bre- 
vis; bb h. BpeMfl brevi, brevi tempore, mox; 

BB H. BpeMfl 6*Bl!ttB 3aKJIK)^eHB MHpB paulo' 

post pax facta est. 
Henpo8paraBiH non pellucidus; quo perspi- 
ci non potest. 

HenpOn3BOJEBHBIH CM. HeBOIBHHH 2. 

HenpoHHijaeMOCTB nocpe^. adj., cm. Henpo- 
HHuaeMBra. HenpoHHi^aeMBiH impeuetra- 
bilis (alcui rei); = HeAOCTynHBii nonpervius. 

HenpocBtmeHHtiH: rudis, impolitus, ineru- 
ditus. 

HenpocTHxejcBHiin maior quam cui ignosci 
possit; quod nihil excusationis habet; cuius 
rei nulla excusatio est; bb Coarse oSmapHOMB 
cmbicjb extremus (dementia); cjJiaTb h. ray- 
nocTB cb neonped. nanAou. ad earn hih tan- 
tam dementiam prolabi, ut.. 

HenpoxoflHMBiH invius; inexplicabilis, inex- 
pugnabilis (via); Tflateao socxynHHH impedi- 
tus (silva). 

Henpo^HOCTB infirmitas. H^npo^mBiH in- 
firmus; non stabilis; caducus (maTKin). 



HenponreHHtift. 



Hecorjiacie. 



208 



HenpomeHHHH, cm. H£3BaHti$. 

HepaseHCTBo inaequalitas; dissimilitude (He- 
cxoftcrao). HepaBHocTopoHHBit inaequa- 
Jibus lateribus. HepaBHtii impar (no kojih- 
lecTsy), dispar (no BHyTpeHBWb Ka^ecTBaatt); 
h. cpaaceHie (ntxoTH cb KOHHauei) proelium 
dispar; disparilis; inaequabilis; dissimilis (He- 
noxoaciH); diversus (paasii^HMH). 

HepaflHBiiH languidus, segnis, solutus; (He- 
6peatHBiH) neglegens (B* Heart alcis rei, in 
alqa re); 6urb h-bhms Bt HcnoiHemn CBoefi 
o6H3aaHocTH in officio cessare, claudicare. 
HepagiBHie languor, segnitia, socordia, ne- 
glegentia. 

HepasCopHHBOCTB onncaT., Hanp. tbi raa- 
ayenzfcCH Ha h. Moero nacLMa scribis te meas^ 
litteras vix legere potuisse. Hepa3(5opHH- 
bhh 1) non fastidiosus. 2) = He^eTKifi dif- 
ficilis ad legendum; quod legi vix potest; 
*parum clarus. Adv. parum clare. 

HepasroBop i iHBEtH *inops sermonis; 6bitb 
n-Buwb parce uti verbis. 

HepasjryraMH, Hanp. apyri. amicus fidissi- 
mus. Adv. h. 6bitb, jkhtb cb rbmi artissime 
cum alqo coniunctum esse, assiduissime es- 
se cum alqo. 

Hepa8pynraMUH quod dirui, everti, deleri, 
extingui non potest; aeternus. 

HepaapLiBHMH quod dissolvi non potest; in- 
explicabilis (vinculum Curt., laquei Quint.). 

HepasptniHMHH (HeoStHCHHMMH) inexplica- 
bilis (res), inenodabilis 

HepaBcyAHTejEtBHiiH cm. 6e3pa3cya.HBia\ 

Hepa3yMHMH imprudens, stultus. Adv. stulte. 

He past cm. pa3i. 

HepacneiaTaHHMH non resignatus; nepeaaTB 
xracBMb h-hmmi litteras integris signis tradere. 

HepacnojioseHie Kb ^eMy declinatio alcis 
rei; fuga alcis rei (laboris,* bellandi); Kb KOMy 
animus (voluntas) ab alqo alienus, (cniLHfce) 
odium alcis, in am adversus alqm. Hepac- 
nojioaceHHUH Kb KOMy, c&ijiaxb nro aver- 
sus ab alqo, ab alqa re; alienus ab alqo, ab 
alqa re; (cajibHie) malevolus, inimicus, ini- 
quus alcui in alqm; 6bitb H-Hy ciiuiaTb hto 
hho\ abhorrere ab alqa re (facienda). 

Hepsz. nervus. 

HepOBHtiH non aequus; inaequabilis (solum, 
Liv.y, saJebrosus (SyrpecTbift); confragosus 
(SyrpncTHH, locus, via). 

Hep&AKO non raro, saepe, saepenumero. 

HeptmHMocTi,— TejitHocTB dubitatio; cun- 
ctatio (Meiaenie); 6bitb b*b h-cth haesitare, 
consilii inopem esse; incertum esse; parum 
alcui constat, num...; animo fluctuari; a bt> 
h-cth, ^to Mai j^ijiaTb dubius nan incertus 
sum quid agam, non satis mini constat quid 
agam; Tpn aha npoBecTH bt» h-cth triduum 
consumere incerta consilia volvendo. He- 
ptmHTejiBHBiH qejioBfecB homo inconstans, 
timidus; cpameme aoaro ocTaBaaocB h-hbihb 
diu anceps stetit pugna. 

HecCtiTo^HLiH: cm. HencnojiHHMtiH. 

HecBoeBpeMeHHMH intempestivus, importu- 
nus;— npe&fleBpeMeHHHH immaturus. Adv. in- 
tempestive, non opportune, male. 



HecBOHCTBeHHtiH nocpei,. BbipaatefliH, npn- 
Be^eHHBix-B iioi> caoBOMt cBoicTBeHHMi, cb 
OTpHuanieM^. 

HecBtayntfii bt> vem> non versatus in alqa 
re; nescius, ignarus, imperitus, rudis alcis 
rei; expers alcis rei (Graecarum litterarum); 
tiro ac rudis in alqa re; peregrinus atque 
hospes in alqa re; 663^ ^ohojih. rudis, indo- 
ctus. 

HecBflSHBiH non hik parum, male cohaerens; 
o pfcqa: dissipatus, disiunctus; coe^KHHTB, cbh- 
3aTt H-Hoe dissipata conectere. 

HecropaeuiBiH igne inviolatus; 6mtb h-mhmi 
ignibus non absumi, igni resistere. 

HecKpoMHocTt inimodestia. HecKpoMHut 
immodestus. Adv. immodeste, parum modeste. 

HecKjraflHBra inscitus, ineptus. 

HecKOH^caeMMH infinitus; sine fine; exitum 
non inveniens (Hanp. sermo). 

HecjiBixaHHUH inauditus, incognitus; = He- 
oOBiKHOBeHHBit inusitatus; hobbih novus; 
yatacHbifi nefarius; qy^ecHBin portenti simiiis; 
h. cayTOi quod fando nunquam auditum erat 
(Liv.); h. Atao, ^to6bi... facinus indignum 
est cb ace. c. inf. 

HecMtHaeMBiH perpetuus; cui magistratus 
abrogari non potest. 

HecMfcTHHH innumerabilis, infinitus;=orpOM- 
HBift ingens. 

HecHOCHtiH intolerabilis, intolerandus, non 
ferendus, molestissimus, odiosus, importunus. 
Adv. moleste, odiose. 

Heco6j[K>AeHie o6a3aHHociH intermissio offi- 
cii, offieium intermissum, hjih ntaHMt npe,a;- 
jioat., cm. co^aioAaTb, Hanp. HaKa3aTB Koro 3a 
h. o6fl3aHHocTH alqm poena afficere, quod 
offieium (officii partes) non explevit (im- 
plevit). 

HecoBepmeHHOXBTie aetas nondum adulta; 
aetas pupillaris; aetas nondum matura impe- 
rio (cm. npnJiaraT.), ohi. bb$phxb eMy npa- 
BieHie Ha BpeMfl H-Tia AfceH cm. MajoatT- 
ctbo. HecoBepmeHHOJTBTHiH nondum 
adulla aetate; peradulescens; no OTHomeH. k*b 
onenyHy pupillus; h. h noTOMy HecnocoSHBift 
BCTynsTb Ha npecxoit nondum maturus im- 
perio. HecoBepmeHHMH non perfectus, 
imperfectus, mancus; incohatus (na^aTbift); 
vitiosus (ouihSo^hbih). HecoBepmeHCTBO 
vitium (He^ocTaTOK-B). 

HeCOBM*BCTHM£in, HeCOBM'BCTHHH C% vkm> 

alienus hih abhorrens a re, repugnans rei; 
cosepmeHHO h contrarius alcui rei; 6bitb 
h-mbimi pugnare inter se, repugnare alcui 
rei; non cadere in alqd; lyBCTBeHHoe y,a;o- 
BOJiBCTBie h. cb HpaBCTBeHHocTBio nulla po- 
test esse voluptati cum honestate coniunctio; 
3th npe,HMeTBi h-mbi harum rerum nulla po- 
test esse coniunctio. 
Hecorjcacie 1) hcctpohhoctb b^ 3ByKaxb dis- 
crepans (in fidibus aut tibiis) concentns. 2) 
ccopa, pa3,nopt dissensio (civilis, civium); 
pas^op^ discordia, discidium; Bpaacjta inimi- 
citiae; jkhtb b'b h-c1h cb Khwb hh6. dissidere 
cum Era ab alqo, discordare cum alqo; dis- 
sidere, dissentire, discrepare inter se. 3) => 



304 



HecoKpyiiiHMfcift. 



pa3Horaacie, npoTHBHoe MHtHie dUssensio (b% 

,. afeiax* noaHTHHecKHxi rei publicae); discre- 
pantia. HecorjracHtiH 1) HecTpoiiafiiH dis- 
sonus. 2) He coraamajomidca cb ictM-B hho*. 
dissidens ab, cum alqo, a se ipso; Cbitb 
H-CHy dissentire (ab, ewn alqo, ab alqa re); 
dissidere (cum alqo, ab alqo, ab alqa re); 
discrepare (cum alqo, cum, ab alqa re, fa- 
cta cum dictis); abhorrere (ab alqa re); ohh 
h-hm Mea^y coooh bo MHfcmHX'B dissident 
hjh dissentiunt inter se; in diversas mh 
contrarias partes discedunt; 0Ht H-ceHx 

. Ha 9to hoc non accipit, non probat 3) = 
He coo6*pa3HHH non consentaneus alcui rei; 
alienus hsh abhorrens ab re; repugnans rei; 

. tito hh6. h-ho c/b ,H^m> alqd alienum est 
hih abhorret ab alqa re, repugnat rei. 

HecoKpymHMHH quod dirui van everti, de- 
leri non potest; aeternus; ferreus. 

HecoMHfcHHHH non dubius; certus; (io3Han- 

: huh) exploratus; fyamb H-HeH* de facto non 

■■: ambigitur; h-hbui hcthhh res nunquam fal- 
lentes. Adv. sine dubio, haud dubie; certe; 

;; tai^te nucpeA- non dubito quin. 
;' :■; p^^spasMtpHiiH, nanp. mo hh6. h-hoh Be- 

J IOTHhbi alqd maius est quam par est; H-Hoe 

^"■- cj^tBHHTejibHO cb npecryiLieHieM'B HaitasaHie 

^ ; Jnoena maior quam pro peccati levitate; bi 

; .pjjrfee oSmapH. cMBicai iniquus (pretium); 
^/ihiustus (onus) Adv. Hanp. h-ho jtJHHHtifi 
^ ' longior quam par est. 

Hecoo6pa3HMH cm. HecouacHBiI 3. 

HecocToaBmiHca infectus; CHHTaTB H-niHMCii 
pro infecto habere. HecocToaTejttHOCTL 
ruina hjth naufragium fortunarum hjih rei 
familiaris. HecocToaTejitHtiH aere diru- 
tus, bonis eversus; h. aojh&hhkb qui non est 
solvendo; non idoneus debitor; flfcjiaTBca h- 
hbim'b foro cedere, aere dirui, naufragium 
omnium fortunarum facere, desinere esse sol- 
vendo; 6bitb h-hhmx ^ojiacHHKOM'B creditas 
pecunias debitoribus solvere non posse, sol- 
vendo non esse. 

.HecnocodHOCTL ontrcaT. nocpea. o6opotobt>, 
npHBe^eHHBix'b npn Hecnoco6HBiH. Hecno- 
coChbih 1) iners; indocilis; tvhoh hebes. 
2) h. kb ^eitty inutilis ad alqd; non aptus 
hjih idoneus ad alqd; He b-b cocToaniH hto 
hho*. caftaaiB non potens alcis rei hjih ad 
alqd faciendum; 6bitb h-hbim-b kb neiay Tanae 
non posse alqd. 

HecnpaBeflJiHBocTB iniustitia; iniquitas; = 
HecnpaBeAJHBBifi nocTynoK-B iniuria; iniuste 
hjih inique factum. HecnpaseaJiHBBiH in- 
iustus, iniquus; = He3aciyateHHBiH immeritus. 
Adv. iniuste, inique, non recte; tbi h. nocTy- 
nnxB, hto... non recte fecisti quod... 

HecntJitiH cm. Be3p£jiBra. 

HecpaBHeHHBiH, — hhmbih non comparabi- 
li6; = oTJiHHHuft sine exemplo maximus (Ho- 
merus); divinus; h. opaTop-B divinus homo in 
dicendo; singularis, eximius. Adv. jtaKTB yca- 
jeme npH compar. aliquanto, multo (maior, 
melius, magis). 

HeCTepnHMMH CM. HeBBlHOCHMBlfi. 

HecTH 1) hto hh6., Ha.aoiKHB'B Ha ee6a hie 



HeyBaaceHie. 

Aepata kb pynaxt ferre, o ooaie xasexoi 
hoetb porUre (onus humeris); h. to> cb cc^ 
6oh secum portare hjih ferre; sustinere (co6. 
noiuepHCHBaTL; He onycicaTB, He jasaTb 
ynacTB, onus, arma; bovem vivum); h. tto 
npeffB kem-b alcui alqd praeferre; h. Koro na 
nieiaxfc humeris alqm sustulisse, humeris 
impositum portare, 2) o Bo^fe vehere. 3) h. 
HBi^a cm. imacTB. ( 4) — nepeHocHTB, xepntTt, 

CM. 3TH IX 5) A^jaXt, A0I»HOCTH^=HCn6l- 
HHTB, HCnpaBJIOTB CM* 3TH TXJ H. BOeHHyH> 

cjiy»6y cm. cJiyaHTb; h. pacxo^Bi sumptus 
tolerare. 6) o Jioiua^H velut effirenatum in- 
certo cursu ferri; jomajiB HecerB KOro hh6. 
equus invitum alqm effert, HcnyraBmaaca 

. lomajiB alqs pavente equo anfertur. Hec- 
thcb — cTpeMHTBes, M^axBca ferri, volare; 
citato cursu avehi (Ha KOHfc); Hecerca uox~ 
Ba, ciyxH cm. cjiyx'B. 

HeCTpOHHBIH cm. HeconacHBiH 1. 

HecyflOxoflHBiH impatiens hjh non patiens 
navium; innavigabilis. 

Hecxo^HtiH dissimilis; di versus. Hecxoa- 
ctbo dissimilitudo; diversitas. 

HecnacTie 1) o6^ o^homi HecqacTHOMi cjy- 
lafc malum; casus adversus Hjra tristia, B'B 
CBH3H ptnH h npodo casus; clades, incom-r 
modum (Heyaa^a Ha bohh4). 2) o npoAoaxH- 
TejBHOM'B cocToaHia res adversae, fortuna 
adversa hjih afflicta; miseria; calamitas (xaK- 
ace Ha BofiHi); ohi. HMtaB h. cb ueotiped. 
uaicA. accidit ei ut..; h. npeciiflyerB MeHa 
omnia mala me consectantur; BnacTB ffB a. 
incidere in miseriam, in calamitatem; kb 
MoeMy h. cum mea calamitate hie pernteie. 
Hec^acTHBiS infelix (o Aumixh h npedM*); 
infortunatus; miser (h o «pe^.); = poKOBof, 
rndeaBHtiH funestus; He6iaronpiHTHHH advexr 
sus. non prosper; infaustus (dies, omen); h. 
cjiy^afi cm. Heciacrie 1; h. (pokoboh) ^acs 
hora funesta, tempus funestum; h. .neHb dies 
funestus mh ater. Adv. infeliciter, misere, 
male; calamitose (Cic). 

Hec^eTHMH innumerabilis, infinitus. 

HeTBepAMH infirmus. 

HeTepntJKHBocTB impatientia morae joh 
spei; festinatio. HeTepn-BJEHBira impatiens 
morae hjih spei; festinans, properans. He- 
Tepn*Bde cm. HeTepnijHBOCTB; = caaBHoe 
aiejiasie cupiditas (videndi); oacH^aTB qero 
cb BejHiaiimHMfc h. alqd acerrime hjih cupi- 
dissime exspectare. 

HeTO^HOCTt 1) KaKt Ka^ecTBo jiaiia indili- 
gentia- 2) o npejiM. nocpe^. adj. parum ac- 
curatus HeTo^HtiH (o mufc) iDdillgens; 
(o npe^M.) parum accuratus. Adv. parum di- 
ligenter, parum accurate. 

HeTpe8BBIH CM. HBflHBIH. 

HeTpoHyTHH intactus, immotus, integer; 

ociaBHTB hto hh6. H-TMMX intactum etc. 

alqd relinquere, alqd non attingere. 
HeyBaaeBde reverentia nulla; neglegentia; 

(CHiBHie) contemptio; 0Ka3BiBaxB KOMy a- con- 

temnere, contemptui habere alqm. HeyBa»H- 

TejTBHMH 1) CM. HeHOMTHTe^bHHH. 2) = He- 

^octohhbih vBaaceHifl, BHHMaHii non probabilis. 



HeyBH^aeMMH. 



H^HCTOTa. 



$m 



HeysHAaeMMH, h. -cjrasa gloria aeterna on 
immortalis, 

Heyaaraa successus uullus; clades,' incommo- 
dam (Ha BoftHt); noiepirfcrb, hm&tb h. male 
rem gerere; incommodum ferre; fortuna ad- 
versa uti; a fortuna desertum et derelictum 
esse; Ha bohhb male rem gerere, adverso 
Marte pugnare; HcnsiTtiBatb nojiHyio h. nihil 
hih nulla res alcui succedit HeyaaraiiH 
adversusi non prosper. Adv. minus hjeh non 

■ prospere, male (rem gerere,- oco6. Ha boh- 

Hey^epacHMHH quern nihil retinere mh co- 
hibere, sustinere potest; intolerabilis (vis Ro- 
mana); = HeoSpaaHHBiH effrenatus; h. Sfcr- 
ctbo effusa fuga. Adv. eff'renate; effuse (fu- 
gere). 

Heyffo6HMH incommodus, molestus, alienus 
(Henoflxojiflmia, o mecte a BpeMemi); ini- 
quus (He6aaronpiflTHMH. HeBMro^Hwfl). Hey- 
Ao6osapHM£iH difticilis ad concoquendum. 
HeyaoGcTBo 1) Kant KaqecTBO incommodi- 
tas. 2) ney^oSHoe nojiomeme, ato h t. n. 
incommodum; molestia. 

HeyAOBOJiBCTBie animus offensus; indignatio; 
adversa alcis voluntas; dolor, B036ya;HTb *ibe 
h. indignationem alcis movere; hto hh6. bo3- 
SyjKAaeTt Moe h. displicet, improbatur, non 
probatur mihi alqd; mihi alqd molestum est; 
alqd aegre fero; taedet me alcis rei; Kpaxa- 
mh BtipaataTb CBoe h. reclamare (tota thea- 
tra); cb H-Bieart invito animo; kt> Beia^aa- 
meMy MoeMy h. magna cum molestia mea. 

Heyaem num; Hey ate an He nonne. 

HeyjKHBiraBbiH importunus. 

Hey kjtohhbih constans; firmus . Adv. con- 
stanter. 

HeyKjncmiix informis (6e3o6pa3Hbia); laevus; 
nepen. rpydwa, MyatHKOBaTtit rusticus, 
agrestis. 

HeyKOpH3HeHHEIH CM. 6e3yKOpH3HeiIHI>lL 

HeyKpoTHftTMH indomitus (equus, furor, cupi- 
ditas); effrenatus (equus, cupiditas; homines 
effrenatae libidinis). 

HeyMojiHMOcTB animus inexorabilis. Hey- 
MOJTHMtiH inexorabilis; inclemens; cb h. 
CTporocTbio severissime, acerrime. 

HeyMtimjieHHHH insciens, imprudens . Adv. 
imprudenter, per imprudentiam. 

HeyMtpeHHOCTt intemperantia, incontinen- 
tia; h. bb ynorpeojieHiH BHHa mtemperantia 
vini, wb nami edacitas. HeysrEpeHHHH 
immoderatus (potus et pastus, cupiditates, 
homo); immodicus; intemperans (homo, ani- 
mus); h. bb nam;* a naTbi profundae et in- 
tempestivae gulae. Adv. immoderate (vivere); 
intemperanter, incontinemer; immodice. 

HeyMtCTHHH intempestivus (HeKCTaia); in- 
dignus (HenpHjaqHMH, He^ocToaHtiii); ineptus 
(Heitnuft); alienus (Hecooopa3Hbia); malus 
(pudor, ambitio). Adv. intempestive, non op- 
portune, alieno tempore, alieno loco (fie- 
KCTaTa); inepte; male. 

HeynoTpe6HTeJEBH£iH inusitatus, non tritus; 
obsolete, exoletus, (ycTaptara); 6htb h-hmmb 
(o ciOBaxB) non dici. 



Heypoacan sterilitas fruguin hjie agrorum, 
Bi CBA3H ptia r npocxo sterilitas; fructuum 
calamitas, inopia frugum; noiHbia h. messis' 
nulla; bb 3tomb ro#y 6uat> h. hoc anno fru- 
mentum angustius provenit; hie annus inopia 
frugum insignis fuit. 

Heypaanija (wb rocyxapcTBi) turbae, tumul- 
tus, seditiones. 

HeycTpamHMOCTB animus impavidus hike 
fortis; praesentia animi, animus praesens. 
HeycTpamHMiiH impavidus, non perterri- 
tus; audax, fortis. Adv. impavide, animo for- 
ti, fortiter. 

HeycoiyacjiHBBiH inofneiosus) iliiberalis (in 
alqm). 

HeycntrnHbiH cm. 6e3ycntniHMH. 

HeycTp oeHHHH inordinate, ineompositus 
(He npsBe,neHHBiH bb nopjwKB); . non aptus 
(ne npacnocoSaeHHbiH) 

HeycTycniHBocTB pertinacia (ynopcxBo). 
HeycTyn^tHBBiH pertinax; non tractabilis, 
difficilis; *vincendi studiosus. ^ 

HeycBinHHH cm. HeyTOMHMbiH. 

HeyTOJtHMBiH qui expleri non potest. 

HeyTOMHMOCTB assiduitas, sedulitas. 
tomhmhh assiduus, impiger; h. CTapaaie 
summa industria, assiduitas; h. ^iHTejKiHOC^'- 
summa industria et assiduitas. Adv. assidue 
(operam dare alcui rei). : Z'- 

HeyTiniHBiH *solatium non admittens, ^om- 
ne solatium repudians; 6*biTb h hmm-b *nihil 
consolationis admittere, *omne solatium re- 
pudiare; owb H-meHi bt> CBoeMt ropfc vincit 
omnem consolationem dolor. 

Hey^THBOCTB inurbanitas, rusticitas, inhu- 
manitas. Hey^iTHBBiH inurbanus, rusticus, 
inhumanus. Adv. inurbane, rustice, inhumane, 
inhumaniter. 

Heyfl3BHMbiH qui vulnerari non potest; ohtb 
h-mmmi. vulnerari non posse. 

HexoTa nocpe,a;. adj. invitus; animo invito. 

HexpHGTiaHCKm *homine Ghristiano indi- 
gnus; *a praeceptis religionis Christianae ali- 
enus, abhorrens; inhumanus. 

He^aflHHo cm. Heoaca^aHHo, cav^ata);— 6e3B 
HaMipeHm imprudenter, per imprudentiam; a 
c^BJiajrb 3to h. imprudens zjih insciens feci. 

He^ero ct ueonped. nana. pa3Jtff*iHtiMH 060- 
poiaMH, Hanp. MHt h. SoaTbca nihil oh non 
est quod timeam hir verear; mh1> h. ooatb- 
ch, hto... non vereor ne...; h. TepaTb BpeMe- 
hh cunctandum non est; nulla mora est; ma- 
turato Ma properato opus est; o6b stomb h. 
roBopHTb non dignum est quod commemore- 
tur; Mfffc h. AtaaTb nihil est quod agam, fa- 
ciam; otiosus sum; negotiis vaco. 

He^ecTHBBiH impius, nefarius. He^ecT- 
hoctb improbitas; fraus (o6MaH:s); perfidia 
(KoeapcTBo), He^tecTHUH malus,, impro- 
bus; oSManqaBHu fraudulentus; KOBapHHf 
per fidus . Adv. male, impro be , f raudulenter, 
perfide. 

He^etEin cm. Hepa36op*iHBBra 2. 

He^eTHBm impar. 

He^HCTora immunditia. He^HCTBiH, h. co- 

BtCTb CM. COBiCTb. 



*x 



.■" ■■■■> 






206 



HeKBKa. 



HeaBKa nocpe^- non adesse; h. bb cvsb kb 

HasHaHeHHOMy cpony vadimonium desertum. 
HeacHOCTB obscuritas. HeacHua minus 

clarus; obscurus, ambiguus, perplexus (re- 

sponsum); h. npOH3HOineHie os confusum. Adv. 

obscure; h. hpoh3hochtb litteras dicendo ob- 

scurare. 
Hh 1) hh o,khhb nullus; hbtb hh o^Horo 

qeiOBBKa, KOTopwi 6bi... nemo (nullus homo) 
• est, qui cb conj.; hbtb he oflHoro HeJioBfeca, 

KOTopwH 6u ne... nemo est, quin at conj.: hh 

OflHHB CMepTHHf , HH OJCHHB MyiTpeHB, HH OflHHB 

Phmjuhhhb nemo mortalis, nemo sapiens, ne- 
mo Romanus (bb coeJCHHemn cb np&iaraT., 
ynoTpe6ieHHHMH bb BHjri cymedBHT., «hh 
oahhb;» nepeBOjrHTca nocpe^;. nemo, a He nul- 
lus); hh aa-Hte ne — quidem; hh MajrMmee 
coMHime ne minima quidem dubitatio; kto. 
KaKoI, ckojibko, T&i, Kyaa etc. 6m hh 

CM. KTO, KaKOH, CKOJIbKO H T. fl.; HH CJIOBa! 

tace! He roBopa he caoBa tacitus. 2) hh — , 
hh neque — neque, nee — nee; h hh — , hh 
neque — neque, et neque — neque; hh— ,hh 
jajKe neque — neque vero; hh totb, hh apy- 
rofi neuter. 

Hhbs seges (3acBKHHoe noae). 

Harrf* nusquam, nullo loco; h. bo BceMB cbb- 
tb nusquam gentium; ^to6h h. ne us- 
quam; — hh bb *iem> in nulla re; nusquam. 

Hnace infra; KaKB adj. inferior; ctojitb h. 
(nepeu.) inferiorem esse, alcui rei posthabe- 
ri, postponi; CTaBHTb h. alqd alcui rei post- 
habere, postponere. HhkhIh inferior (Ita- 
lia, labrum ry6a, pars corporis); h. ciopoHa 
pars inferior; h. miaTbe vestis interior, tuni- 
ca interior; h. doth (BTopocTeneHHtie) dii 
minorum gentium, = noA3eMHbie dii inferi. 

HnsaTB CM. HaHH3tIBaTb. 

HHSBefteHie cb npecTOja, nocpes. njiaro 
npewoat., Hanp. nocjrfc H-Hia ^ioHncia post- 
quam Dionysius regno pulsus est. Hhbbo- 
jjhtb 1) co6. deducere. 2) nepeu. h. cb npe- 
CTOJia cm. npecTOJi'b (jrHmaTb). 

HussepraTB deicere, deturbare, detrudere; 
praecipitare, praecipitem dare. HHasep- 
raTLca se deicere, deici, se praecipitare, 
praecipitari (de saxo, in mare); devolvi 
(cKaTHBaTbca, alqa re cb *iero); (o boab) de- 
currere. HHSBepaceme deiectus. 

HHBeHBKiH CM. HH3KTH. HH3KiH 1) C06. UU- 

milis; depressus oh demissus (Hnace Jieaca- 
min, HH3MeHHHfi); ^eaoBBKB h. poda homo 
parvae hjih exiguae hjih brevis staturae. Adv. 
humiliter. 2) nepeu. a) o tohb, roaocfc gra- 
vis, b) o hJhb vilis; h. irj&Ha pretium vile hjih 
parvum; h. UBHa Ha xjit»6b annona laxior. 

c) o npoHCxomfleHin humilis, obscurus, igno- 
bilis, (cobHie) infimus, sordidus; He.ioBT.KB 

• h. npoHCXOHmeHifl homo humili, ignobili, ob- 
scuro loco ortus; jraoflH HH3maro nponcxo»- 
Aema homines infimi ordinis hjih generis. 

d) no o6pa3y Mbicnefi = nojjJibiH humilis, 
humillimus, illiberalis, sordidus, abiectus, an- 
gustus et parvus (animus). Adv. humiliter, il- 
liberaliter, abiecte, sordide. e) h. cjiotb (di- 
cendi) genus tenue, humile, demissum, sum- 



HirayTB. 

missum. ELh3koctb 1) co6. humilitas. 2) 
nepeu. cm. HH30CTb. Hh3M6hhoctb locus 
demissus; pi. loca demissa, loca iacentia et 
plana. HnaMeHHiiH demissus, depressus; 

H. MtCIO CM. HH3M6HH0CTB. HHSOCTB 1) 

co6. humilitas. 2) nepeu. = ho^ioctb humili- 
tas, illiberalitas; sordes (hominis). Hnat 
(hh»hak iiacTb ^ero) pars inferior. 

HHKaKOH nullus; nemo (gen., abl. xoibKO nul- 
lius, nullo, nulla); h nemo h nullus ynoTpe- 
dJiaiOTca h KaKB adj.^w KaKB subst., nemo 
TOJtbKo cb HMeHaMH * jihub, TaK»e Bceraa ct 
(zdj. 9 ynoTpe6jiaeMbiMH wb bh^b subst.^ Hanp. 
nemo Romanus, a ne nullus Romanus; ne- 
mo dives, nemo mortalis; a HHKa«ofi ne- 
que ullus. HnKaKt He nullo modo, nullo 
pacto, haud sane, minime; h. hbtb (bb ot- 
bbtb) minime vero; ho h. He non item. 

HnEorjua nunquam, nullo tempore, (CHJibHte) 
nullo unquam tempore; ene h. nunquam 
antea hjih ante hoc tempus; h HHKor^a nee 
unquam; h. Gonte nunquam post; hhkto h. 
nemo unquam; hhito h. nihil unquam 
(crabHBe nunquam quicquam); h. hh o^hh^ 
HapojuB nulla unquam gens hih nullae un- 
quam gentes. 

Hhkto nemo (gen. nullius, abl. nullo, nulla); 
nemo unus; bb oTpHnaT. npe^ioateHiaxB quis- 
quam; h hhkto neque quisquam; hto6h h. 
He ne quis, hto6kl ptniHTejibHo h. He ne 
quisquam. 

HnKyaa nusquam; ^to6h h. He ne usquam; 
h. He ro^HTbca cm. roflHTbca. 

HHMaJEO CM. HHCKOJIbKO. 

HuMcjm nympha. 

Hhceojebeo minime; ne minimum quidem; 

nequaquam; TaKse tojibko haud (npH adjJ); 

h. ne ay^ine. dojibme nihilo melior, maior; 

h. He—, ho xaae, ho HanpoTHBB neque— 

et; neque — que, que potius. 
HncnaaaTB denuere, delabi. 
HncnocBiJEaTB (o 6offiecTBi) dare; demittere. 
HncnpoBepraTB prosternere; evertere (rem 

pubiicam — rocyflapcTBeHHbrfi cipofi). 
Hhcxo^htb descender e; degredi. • 

HnTKa, hhtb filum; hhtb pa3CKa3a series 

narrationis. 
Hhd;b, nacTb h. npe^b kbmb (bb 6aaroroBBHiH, 

mojihtbb) procumbentem humi venerari alqm. 
Hn^ea nocpeji.. gen. otb nemo, nullus; cm. 

HHKTO. 

Hh^to nihil, bb gen., dat., abl. o6biKHOBeHHo 
nullius rei, nulli rei, nulla re; nihilum h ni- 
hilo TOJTbKO BB H3BBCTHL1XB COeAHHeHiaXB: 

H3B HH^ero ex nihilo (oriri), de nihilo. (nihil 
fit); nihilo Bcerna npn compar* (nihilo me- 
lior); Hireero He 3Ha^HTb pro nihilo esse; he 
bo hto He CTaBHTb pro nihilo putare, ducere 
alqd; h. kpomb nihil praeter hih praeter- 
quam; h hh^to nee quicquam; ^to6h hh- 
nero He ne quid; H3B Hero, H3B 9Toro hh- 
^ero He BbriUeTB cm. bbixoshtb II, h. Hh- 
^ToacecTBO vanitas, inanitas. BtaHToac- 
hbih = HeBaatHbiH, He3Ha^HTeju>HHi levis^ 
vilis, exiguus; nycTofi vanus, inanis. 

r TB CM. HHCKOJIBKO. 



HpaBOonneaHie. 



2G7 



Hnn^a^ mulier mendicans. Hnmeia mendi- 
citas; summa egestas; BnacTB BB h-tj ad 
^xtremam inopiam redigi. HumiH mendi- 
cus; CA&iaTfcCfl h-ihhm:b cm. HHm;eTa. 

Ho cm. a; He tozbko — hoe cm. tojibko. 

HoBHBHa res nova; novitas. HoBH^eKt no- 
vus, TaKace novicius hjih novellus; h. m> neMB 
hh6. in alqa re tiro, rudis, hospes, peregri- 
nus. HoBoCpaHen/t novus miles; (miles) 
tiro (Kara eme He SHajomm BoeHHaro akia); 
h-uh (Kara nonoaraeme BOHCKa) supplemen- 
tum; yKOMnieKTOBaTt bohcko H-naMH supple- 
ment explere exercitum. HoBOBBejjeme 
res nova; cTpacTB ra H-HiaM'B nimia novita- 
tis hjih omnia novandi cupiditas. Hosojry- 
me Ljina nova hjth prima; BpeMa H-ma tern- 
pus intermenstruum. Hobomoahhh novo 
more hjih nova ratione factus; novus. Ho- 
BOHa6paHHHH, h. bohcko exercitus tiro. 
HoBopoacAeHHiin recens a partu; modo 
natus hjih editus, h ripodo natus, editus. 
Hoboctb res nova; h-cth aha diei fabulae; 
pa3CKa3HBaTb MHoro H-CTeft multa nova nar- 
rare. Hoblih novus (^ero xp TfcxB nop* 
eme He 6lmo), recens (HexaBHo noaBHBmiHca, 
CBiatiH); h. BpeMa cm. BpeMa; HOBMinee Bpe- 
Ma haec hie nostra aetas hjih tempora; haec 
hjih nostra hjih recentior memoria; h. roicB 
annus novus; (Ha^aao rojia) anni principium, 
initium; Ha^HHaromificH ro;rB annus incipiens 
hjih iniens; nepBtift xeHB h. ro.ua primus in- 
cipientis anni dies; h. Mfccan,*, jryHa cm. ho- 
BOJiyme. 

Hora 1) co6. pes; cb tojiobli xo hofb cm. ro- 
jioBa 1; nepeAHaa, 3axHaa h. pes prior, po-_ 
sterior; CTaTB Ha Horn niti (pedibus); xep- 
aaTBca Ha HoraxB se sustinere; no^cTaBHTB 
KOMy h. supplantare alqm; no6$acaTB co bc:ex& 
Hon in pedes se conicere; opocmtbch, naciB 
KOMy b* Horn ad pedes alcis accidere, ad 
pedes alcis (alcui) se abicere, se proicere, 
se prosternere, ad genua alcis procumbere, 
genibus alcis accidere; JieacaTB y koto bb 
Horaxi. ad pedes alcis iacere, stratum esse 
hjih stratum iacere. 2) nepeu. hojjhhtb Ha 
Horn BecB ropoxB totam urbem conciere; 
ctohtb Ha cbohx-b h. non egere consilio cu- 
iusquam, (Bomeflmee b% hocjiob.) suo cortice 
nare; nonnpaTB HoraMH cm. nonnpaTB; nocTa- 
bhtb bohcko Ha BoeHHYio h. exercitum ad 
anna convocare, omnibus rebus ornare atque 
instruere h npodo instruere; ohtb cl kemt. 
Ha KopoTKoft, apyacecKofi h. familiariter uti 
alqo. 
HoroTt unguis. 

HOHCHK'E CM. HOaCB. 

HoacKa (CTOJta, cryjia) pes. 

HoacHti vagina. 

Hosct culter; MaieHBKiH cultellus; oxothh^th 
h. culter venatorius. 

^Sosflipa naris. 

Hojib *zero (indecl.). 

Moirep* (racio) numerus. 
R /SEopa latibulum. 
i Hopua cm. npaBHao, pvkoboactbo, MtpHJio. 

Hochjikh ferculum (oco6. xjih HeceHia H3o6pa- 



seHin 6oroBB); lectica; feretram (npH noxo- 
poHaxi). HocHJLbmHKt lecticarius; baiu- 
lus. Hochtb cm. HecTH; gerere, gestare 
(o6t paejKflB h BoopyaceHin, scutum, vestem; 
anuluin* kojbuo); h. Tory, njiamB amictum 
esse toga, pallio; h. 30JioTyio ubub ornatum 
esse aureo torque; h. xewb gladio cinctum, 
succinctum esse; h. opyacie arma tractare, 
cm. TaKate opyatie; h. 3oioToe kojibuo TaKate 
anulo aureo uti; h. Tpaypi cm. bto cji.; h. 
6opo^y cm. 6opoxa; h, Koro Ha pyKax-B co6. 
alqm in manibus gestare (puerum), in mani- 
bus habere alqm; nepeu. in ocalis ferre, ge- 
rere, in sinu gestare alqm; in deliciis habe- 
re alqm; h. hmh cm. hmh 1. Hochtbcji cm. 
HecTHct; HOCHTca cjiyxt, MOJiBa cm. cjryx"B. 
Hocb 1) nasus; KaKB opraHB oSonaHia (H03xpn) 
nares; kpobb Te^eTB H3t Hocy sanguis ex 
naribus fluit, prorumpit; nepeu. bbicoko ho^;- 
HHMaiB h. superbire, magnifice de se statue- 
re, alqd sibi esse videri; bojihtb Koro aa h. 
alqm eludere et extrahere; alqm versare 

(Plant). 2) = H. HTHHBI CM. KJIH)BI. 3) H- 

KopaSejiBHBiH rostrum navis; hocbi, cuaiMe 
c% 3aBoeBaHHBixt cyiiiOBfc exuviae nauticae; 
= bch nepe^Haa ^aciB KopaSaa prora. 

Ho^eBaTB pernoctare. Ho^jren mansio; lo- 
cus requiesque. Hotooh nocturnus Hjra 
nocpe,n. gen. noctis (hora, tempus); h. MpaK'b 
tene brae; h. cipaata vigiliae nocturnae h 
npodo vigiliae; vigiles nocturni h npocTO 
vigiles; h. cnyac6a (coJi^aTB) munia nocturna 
(pi.); h. TopatecTBo (peinriosHoe) sacra no- 
cturna (pi-)* Ho^b nox; ho^bio nocte hjih 
noctu, nocturno tempore; jchcm'b h h. die et 
nocte; so ho^h in noctem; JteHB h h. cm. 
AeHB; cb HacTynjieHieMb h. nocte appetente; 
sub noctem; primis se intendentibus tenebris; 
rjrySoKaa h. multa nox; b*b rjiySoKyio h. con- 
cubia nocte; eme hohbio (t. e. xp pa3CBBTa) 
de nocte; ^o rcrytfoKOH, H03J(HeH h. ad mul- 
tam noctem. 

Homa onus; sarcina. 

HoaGpBCKm November. HoaGpB mensis 
November. 

HpasHTBca placere (alcul, in alqa re); (chib- 
Hie) non displicere; Haxo/jHTB oAo6peHie pro- 
bari (alcui); satisfacere (alcui, in alqa re), 
plausus ferre (o6* aKTepi), clamores facere 
(o6b opaTopi); ^to hh6., kto hh6. mh4 Hpa- 
BHica gratum hjih iucundum est mihi alqd; 
probatur mihi alqd, alqs; delector alqa re, 
hto hh6. o^eHB HpaBHTca alqd mihi admo- 
dum placet, alqd valde mihi arridet; MHi *ito 
hh6. He HpaBHTca alqd mihi displicet, impro- 
batur, non probatur; He o^eHB HpaBHTca mi- 
nus mihi placet, BOBce He HpaBHTca vehe- 
menter mihi displicet; ab alqa re abhorreo; 
mhb He HpaBHTca hbh hho*. pto oratio fri- 
ge t, bcbmb HpaBHTca omnium ingenti assen- 
su audita oratio. 

HpasoonHcame descriptio morum. Hpa- 
Boy^eHie doctrina de moribus; descriptio 
expetendarum fugiendarumque rerum; ratio 
rectae honestaeque vitae; doctrina hjth ratio 
bene viveridi; o^o Kaitoe hh6. npaBHio prae- 



-208 



Hy. 



* ceptum. HpaBcrseHHocTB 1) Bootae mo- 
res. 2) bi 6ojrBe t*ch. CMHcai mores recti 
hjih boni; honestas, honestum; virtus; probi- 
tas; npaBHJia h-cth praecepta morum, virtutis 
hjih de moribus, de virtute; ibH hh6. noHa- 
Tifl o h-cth quae alqs de bono maloque hjih 
de rebus bonis malisque sentit; *judw ncnti- 
TaHHOH h-cth viri, quorum vita in rebns^ho- 
nestis perspecta est HpaBCTBeHHBiH 1) 
OTHOcamiHCfl Kb HpaBaM'b ad mores perti- 
nens; (Hay^Hoe cjiobo> moralis; H3B Apacxo- 
TeJia mu y3HaJiH h. h noJiHXHqecKoe cocroa- 
Hie bczbxb houth rocynapcTBB omnium fere 
civitatum ab Aristotele mores, instituta, di- 
sciplinas cognovimus (Cic.)\ pyK0B0,iHXbca 
TOifaKO h. MOTHBaMH nulla (alia) re nisi ho- 
nestate duci; He cMOxpa Ha Ba»H0CXb jrkia 
bb h. OTHomemH quamquam res ad virtutem 
gravissima est; h. jjoopoxa bonitas; h. Ka^e- 
ctbo virtus; h. CBo6o,na libertas animi, JUGJieH 
motus animorum voluntarius; h. jioctohhctbo 
gravitas; h. Mipx> honestas: virtus; mores; h. 
4>Hioco$iH philosophiae pars moralis (Gic.)\ 
j philosophia, in qua de hominum vita et mo- 
#■ ribus disputatur hjih quae est de vita et de 



f - y- moribus hjih quae virtutis, officii et bene 

«? C vivendi disciplinam continet; pa3CMaTpHBaxb 

To) hhQ. ex. h. to^kh 3piHia alqd ad mores 

referee/ h. Heo6xoj*HMocxb officii necessitas. 

2)=C006pa3Hblft CB HpaBCXBeHHOCXbK), 

Jto6po;rixejibHbiH probus, honestus. Adv. Hpas- 
cTBeHHO AypsoH (o HeioBliidi) male moratus, 
improbus; (o nocxynicaxx*) turpis; h ncnop- 
qeHHHfi perditus; h. xopomee honestum; xm 
h. o6fl3aHT. ci» ueonped, uanA. tuum est hjih 
debes ex. inf.; h. acnpaBHXb Koro mores al- 
cis corrigere, alqm emendare; a h. npHHyac- 
ffeffb officio cogor. HpaBB 1) = xaparcrepx. 
animus, ingenium, natura, indoles animi, 
mores; y Koro hh(5. BcnbiibMHBHH h. alqs 
natura est acer et vehemens hjih vehemens 
et ferox, THxift h. alqs animo est miti; cm. 
Taote xapaKTep^. 2) pi. HpaBbi mores. 

Hy age, agite. 

Hyasaa 1) Han.oo'Hocxb, noxpe^Hoexb necessi- 
tas; no Hy«#fc necessitate coactus; necessitate 
imposita; necessario; coactus; 6e3x» Hyat^M 
sine necessitate; nulla re cogente, xaitace si- 
ne causa, sua sponte; KaKaa xeSfc h. io 3to- 
ro? quid tua interest? HXiXB Hysytfj roBopHTb 
061. sxomb nihil opus est de hac re dicere; 
non est quod hjih cur de hac re dicatur; bb 
CJiyiafc Hyat^bi cm. Hajj;o6flocTb. 2) Hejjo- 
cxaxoitB, 6iji,H0CTb inopia, egestas; 6biTb bb 
HyatjrE, TepntTb Hy»jry inopia hjih egestate 
premi; in inopia hjih in egestate esse, ad 
inopiam redactum esse; vitam in egestate 
degere. HyaaaTBca bb vem> egere hjih 
indigere alqa re hjih alcis rei; opus est mi- 
ni alqa re; desiderare, requirere alqd (ipeoV 
saTb ^ero); HyjKjjaffiinjHCfl bb noMonxa alienae 
opis hjih aliena ope indigens; He h< bb vem> 
alqa re non carere hjih facile supersedere 
posse. HysHHH necessarius; cm. Taote 
HeoSxoflffMWH; cKa3aTb vewb see h. dicere 
de re, quae dicenda sunt; MHi ^to hh6. Hyat- 



ho mihi opus est alqd hjih alqa re; egeo, iff; 
digeo alqa re; CHaojiHTb BctMi. h. omnibus ^ 
rebus ornare atque instruere, h npocxo or- 
nare atque instruere; cnaTaH) h-hwm^ cj^t- 
jiaxb Tito, alqd faciendum puto; necesse est 
me alqd facere; cm. hb^o. 

HyMH3MaTHKa nummorum doctrina. Hy- 
MHBMaTHKt rei aummariae peritus. 

HbiHt, HUHtniHiH: cm. Tenepb, xenepeuiHii. 

HiipaTb mergere se in aquam, subire aquam. 

H4ra, »htb b-b Htri h yAOBOJibCTBin delicate 
ac molliter vivere., 

H-fejipo, BiJtpa 3eMJiH viscera terrae. 

H*«htb cm. HSHtatHBaTb. H*»hoctb tene- 
ritas; MarKocTb mollitia; MaTepHHCKaii h. ma- 
terni amoris cura hjih sollicitudo, blanditiae; 
indulgentia materna in liberos. H&khbih 
1) tener; TomtiH tenuis, subtilis; nepeu. mol- 
lis; pa36opiiHBbiH, TaKflte H3HiaeHHbift delica- 
tus. 2) = qyscTBHTejibHHH tener; &• 
Tsirb no oxHom. m* poji,HxeJiaMb pius; amans 
(uxoris); npedM. mollis; amoris plenus (lit- 
terae). Adv. 1) tenere, molliter. leniter, deli- 
cate. 2) amanter, pie, blande; h. ano6HXb ko- 
ro intimo amore persequi, pie colere alqm. 

HiKiH CM. H^KOXOpBIH. 

H-BKorfla (b-b 6biJibia BpeMeHa) olim; quon- 
dam; — pa3i> aliquando; quando. 
HiKOTopHH quidam, certus, nescio quis; 
H-pue aiiqui, nonnulli, complures; H-puMt 
o^pasoMt aliquo hjih quodam modo; aliqua 
ex parte; Ha h. BpeMa aliquamdiu. H4kto 
quidam. ^- 

H-bmoh mutus, sine voce, elinguis. H4m4tb 

obmutescere (co6. h nepen-)- 
HtcKOJiBKiH (ToibKO B* noes, uadeotc. mh. 
huca.\ HtcKOJiBKO aliquot, nonnulli, complu- 
res; aliquid, aliquantum cb gen:, pa3CKa3ai:b 
qxo bx. h-khxx, cJioBaxt alqd paucis verbis 
hjih breviter narrare; h. pa3B saepius; aliquo- 
ties; nonnunquam; h. pa3*b cpa^y identidem; 
h. BpeMeHB aliquamdiu; h. BpeMeHH cnycTH 
paulo post; npH ad), h verba paulum, pau- 
lulum (timidus, respirare), xanae nocpe^. 
compar. (h. podKin timidior); nocpea. ad). 
cjroatHBix'b c^ sub, Hanp. h. pa3apaateHHbiH 
subiratus. 
HtTB 1) uai. 6e3mu. nocpea;. non esse, de- 
esse, abesse; y MeHa h^tx> lero hh6. non 
habeo, mihi non est, deest alqd, me deficit 
alqd (y MeHa Hfex'b dojibine), careo, egeo alqa 
re; koto hh6. h. JioMa alqs domo abest. 2) 
uapmu. ompmam. non (ex. noBTopemeMB 
rjiarojia H3x» npeAmecxByiomaro Bonpoca, 
Hanp. habesne? non habeo; pfcAKO npocToe 
non); (cnjibHie, 6e3B noBTopema raarojia) 
minime vero; minime — quidem; nihil vero 
minus; h., HanpoTHBx, immo, immo vero hjih 
potius; h., He TaK* non est ita, non ita est 
(Hejib3H ita non est); oTBterb jj;a h h. cm. jja. 
H4^ito aliquid, quiddam; nescio quid; h. ho- 
soe quiddam novum hjth novi; h. 3aMi*ia- 
TejrbHoe quiddam memorabile, He memorabi- 
lis (gen.). 
HioxaTB olfacere. 
HaHa nutrix. 



o. 



OOBOpafttHBaTb. 



209 



o. 



O, 06% 1) Cb euu. nad. iipa Ha3BaHia npefl- 
MeTa, Kb KoeMy nprntacaroTea, Ha koxopbie 
jrMcxBie HanpasieHO, cm. no,p> xx^me rx, oxx. 

KOXOpbIXT> 3aBECHXX> Hpe^H. Cfc CBOHMI* Uafl., 

Hanp. onHpaxbca, y-^apaTb, y#apaTbca; pyKa 
06% pysy implexis hjh iunctis inter se ma- 
nibus. 2) cb npedji. nad. a) &ia oo~o3Ha*ieHia 
npe^Meia, koxopomx* n\xexx> p*EHb, de (di- 
cere, disputare, disserere, scribere de alqa 
re); xaKate nocpeA. gen. ejie adj., oco6. bt> 
-sasHCHMocTH oxx> cymecxB.., Hanp. naMaxb 
Kowb he6. memoria alcis; 3aK0Hx> pacnpe- 
^tjnemH x^i6a lex frumentaria; xaKate onn- 
caieiibHo, Hanp. coHEHeme EEiaTOHa 6e3- 
CMepTin aynia Platonis liber quo animorum 
immortalitatem docet; KHHra apyato'i liber v 
qui est de amicitia; ho h o,hhemx> npeju. de, 
Hanp. Aristo teles in tertio de philosophia li- 
bro; Theophrasti de vita beata liber; coqn- 
HeHie newb hh6. liber in quo agitur de 
alqa re; HanepoHE H3BicxH0, mo ohx» 6hiFb 
BeiEKii opaxopx. Ciceronem constat summum 
oratorem fuisse; cnapxaHnaxx> roBopaxx., 
qxo ohh 6buh oneBb xpa6pw Spartiatae for- 
tissimi fuisse feruntur. b) ex. UAteu. hucjiu- 
mejibnuMh, noKa3tiBaa ^acxn irkiaro npe#M., 
Hanp. ctoji. xpexx* HoatKaxx> mensa tripes, 
tres pedes habens, cum tribus pedibus. 
O, Mejtcd. 0; Poaiyxb! Romule! a He- 
cqacTHbift me perditum hih tojibko me mi- 
serum! stab! minime vero! ecin oh... 
cm. ecia i. 
06a ambo (06a bm£ct$, 3apa3x»); uterque (npa 
dtom> Kaac^bin H3i> o6oexx> npe,pieioBx> pa3- 
CMaxpaBaexca caMocxoaxeirbHO, bx> 0T r zrb\ibH0- 
cth otx. apyroro, noneMy uterque e CKa3yeM. 
npn HeMi. oSbikhob. cxoaxx* bx> sing., Hanp. 
06a KOHcyja uterque consul; mbi 06a nostrum 
uterque; ohh 06a norafkH eorum uterque oc- 
cidit); 06a MaHiia, Abax. h Thtx. Aulus et 
Titus ■ Manlii; cb odinx'b cxoponx. utrim- 
qde; bx> 06& ctopohbi utroque. 
06arpaTB KpoBbio sanguine imbuere; cruen- 
tare (manus sanguine alcis, templum); 06a- 
rpeHHBin KpoBbio cruentatus eih cruore obli- 
tus. 
06BEUiHBaT£C£ collabi; oSpynraBaxbca conci- 
dere, corruere. OSBaJtt ruina; labes, la- 
psus (terrae, montis); ropHBia o6b. ruina mon- 
tis; CHtatHBiH o6b. = jiaBHHa *glomeratae ni- 
ves ac de monte devolutae. 
OCsepTMBaTB, oSBepHyTt qfrra involvere, 

tegere alqa re. 
OSseTmaJiBiH ruinosus (domus, aedes); obso- 
letus (vestis, vestitus, tectum). 06BeTmaTB 
ruinosum efflci. 
06sHBaTB circumplicare (belua circumplicata 
serpentibus); redimere (sertis et rosa); = 06- 
BepTBisaTb involvere, obvolvere, convolvere; 
= 00BH3BiBaTb circumligare (alqd alqa re). 
ObBHHeme B0o6m;e accusatio, incusatio, cri- 

H7CC12iyCI>. pyCCKO-JlATHHCKlft CJOBAPt. 



minatio; npoxHBi TaHHH6aia Hannibalis; 
npe,a,i> cy^OMt accusatio, Cb npH6aBJEemeM'b 
capitis h 6e$b Hero (o6b. no yroaoBHOMy xb- 
jry); crimen; delatio nominis, Bb csa3H pima 
n npocTO delatio (co6. oS^flBJLeme npe^ 
nperopoMt HMeHH xoro iana, Koxopoe a;e- 
jaemb oSBHHHXb); criminatio (o6b. ocHOBas- 
Hoe Ha hh3khxi>, nojyttirb MOTHBaxt); calu- 
mnia (3iocxHoe oob. HeBHHHaro); B3flib Ha ce- 
6a o6b. accusationem suscipere; onpoBepraxb 
o6b. cm. onpoBepraxb. 06BHHeHH£ZH is in 
quern agitur (BooCme); no j&xy rpaayj,aHCK0- 
My is unde petitur; no jiihij yro^OBHOMy rei 
capitalis aan iudicii capitalis reus; is qui 
accusatur; o6BHHeHHaa rea. 06BHHHTeJKB 
Boofiuie actor; no yroiOBHOMy jttay accusa- 
tor; bt> oahom^ KaKOMi. hh6. Aijrfe is qui ac- 
cusat, Hanp Clc. Tusc. 1,41,99 bis a qui- 
bus accusatus sum (bx> hsbbcxhomi x^xk', He 
accusatoribus meis, cpaBHH ^axaxeib, ciyma- 
xejb); calumniator (a6e^HHKX>); delator (Taft- 
Hbitt o6b.); BBicxynnxb o-jeMX> cm. BBicxynaTb 
2, b. OSsHHHTejibHbiH, nanp. o6b. cxaxba 
crimen, pi^b accusatio, npHroBopx. damnatio; 
BBiHecxu o6b. npHroBopx> damnare, conde- 
mnare alqm. OSBHHaTB accusare, boo 6 me 
alqm de neglegentia litterarum; inertiam 
adulescentium, infirmitatem naturae; in quo 
te; ex quod, cur; alqm graviter, liberius; 
alqm aspere et acerbe in senatu; npej;x> 
cy^OMx. alqm accusare, Ha ocHOBaaiff KaKO- 
ro hh6. 3^aK0Ha (ex) lege; Koro bx> wwb alqm 
alcis rei; bx. naHeceniH o6R%b propter iniu- 
rias; xaKate de alqa re, de veneficiis, de pe- 
cuniis repetundis; bx. y6iftcTBi alqm inter si- 
carios; cb quod; alqm falso, violenter; xaKate 
6e3t ^onojin.; alqm in crimen vocare; nomen 
alcis deferre (de alqa re); alqm in ius, in 
iudicium vocare (de alqa re), in iudicium 
adducere; reum facere hjeh agere, constituere 
alqm; actionem mn litem intendere alcui; 
postulare, citare alqm (alcis rei, de alqa re); 
arcessere alqm (iudicio hie crimine alcis 
rei); diem dicere alcui (npanje^b Koro kx> 
cy^y kx> HSB-BCXHOMy cpoKy); o6b. koto bi> 
yrojioBHOMx> npecxynjieniH capitis alqm accu- 
sare, (iudicio) capitis arcessere, in iudicium 
capitis vocare; Koro bt> rocy^apcxBeHHOMt 
npecxynieHia, bx. H3MtHi de perduellione an- 
quirere alqm, actionem perduellionis inten- 
dere alcui; bx> ocKopojemn HMnepaxopa mo- 
vere alcui crimen maiestatis, alqm reum 
maiestatis apud iudices facere; jiohcho oob. 
Koro insimulare alqm; 3JtoyMBinuieHHO, E3i> 
noMbixb noSyac^emE criminari alqm. 
06bo#htb, odsecTH 1) k r circumducere 
(alqm, cohortes, exercitum). 2) ^xd nbwb 
circumdare, cingere alqd alqa re (urbem 
muro). 
06B0paacnsaTB, — poschtl nepen. capere 
(alqm alqa re); incredibili voluptate perfun- 

14 



210 OOs'feBaTfc. ' OOHTaeMtiH, 

dere alqm; o6b. Koro cbohbtl ocTpoyMieMB h lem; sempiternae gloriae commendare, im- 

myxKaMH alqm sale et lepore pellicere. 06- mortali gloria afficere alqm, ad immortalita- 

Bopoa:HTejiLHi>iH blandus, venustus. tis memoriam corisecrare; hto hh6. immortals 

OCstBaTL Koro, *ito afflare alqm, alqd, aspi- reddere alqd; immortalitati tradere hih corn- 
rare ad alqm. mendare alqd; o6e3CM. ce6a immortalitatem 

OCstmHsaTB vestire (alqd alqa re); = yitpa- consequi hjih adipisci; immortalitatem raa 

maib ornare, adornare (alqd alqa re); = 0Ky- sempiternam gloriam consequi; commemora- 

TMBaTL velare; — o6BHBaTb redimere (sertis); tionem nominis sui cum omni posteritata 

circumdare (alqd alcui rei). ^adaequare (Gic). 

06sfl3BiBaTB circumligare (alqd alqa re, alqd OoesHecTHTB denonestare (%e hh6. Ao6poe 

alcui); cm. o6BEBaTb. hma alcis famam); dedecorare (alqd, se flagi- 

06rn6aTB mhcb, octpobb superare (pars na- tiis); dedecore, ignominia afficere alqm; alqd 

vium Euboeam); flectere (promuntorium). alcui est dedecori, turpitudini. 

06roH2TB praeterire (alqm, h nepeu.). OGeaBaHa simia, pfcate simius. 

OGjryMBiBaTB cogitare, considerare alqd, de 06e;racKt obeliscus. 

alqa re, TaKate in, cum animo,* secum (3pfc- OGeperaiejiB, o6eperaTB cm. oxpaHHTejrc^ 

jo, TinaTejEbHO pa3MLiaiHTb); reputare secum, oxpaHaTB. 

cum animo alqd (pac^HTbisaTb); agitare (in OdepTBisaTBca, — HyTtca k"b komj se con- 

animo bellum. rem in mente, mente, secum; vertere ad alqm. 

rem cum animo, rem animo; res multum OGacnraTB khphhhb lateres coquere; ceo*B pyny 

agitata); secum meditari (ooayMbiBaTb, KaKB manum adurere. 

tto hh6. ciBJiaiB, KaKB hto hho\ soiatHO 06acopa homo edax ejvl gulosus, vorax sjle 

6bitb); animo perpendere alqd (B3BBniHBaxB); multi cibi. OSmopCTBO cm. npoatopaHBoeTb. 

deliberare (alqd, de alqa re); oo#. Bee cir- 063opt conspectus; npe^cTaBHTb Kparafi 063. 

cumspicere omnia; xopomeHBKo 061. commen- ^ero hh6. brevi in conspectu ponere alqd\ 

tari; a oS^yMBisaio MHoroe a Baataoe versan- BceoSmefi HcropiH omnem rerum memoriam 

tur in animo meo multae et graves cogita- breviter complecti; npe^CTaBHTb 063. Hero Bt- 

tiones; TBoe tfto o6^;yMaTb, hto cJiBflyeTB xpoHoaorH^ecKOMT^nopajrjKE alqd temporis ra- 

^BiaTB quid faciendum sit tui consilii est; tione ita describere, ut facile percipi possrt 

iTo hh6. Ha^o o6jryMaTB res consideranda est, OG3BiBaTB cm. Ha3biBaTB. 

deliberationem habet; hto hho\ 3pfcjio h ima- OCraaTB hto *tbmb inducere alqd alcui rei,. 

TeabHO o6n. TaKate toto pectore cogitare de super alqd; cnepe^H praefigere alqd alqa re; 

alqa re; diu multumque secum reputare alqd; o6htbih sojiotomb, cepetfpoMB auratus, argen- 

oCuyMaHHHH (bene) consideratus; prudens tatus; auro, argento ornatus; mb#bio aeratus. 

(consilium); oS^yMaHHHH nmwb TaKate consi- OGnaa iniuria, offensio; ocKopGaeme, nopyra- 

lium et ratio; Bee xopomeHBKo ofayMaBB om- Hie ignominia, contumelia; HaHecra KOMy 

nibus rebus circumspectis rationibusque sub- o-ay cm. oGHacaiB; HaHeceHnaa KOMy 06. iniu- 

ductis; inita subductaque ratione; Tyrb TeSx, ria alcui illata; iniuria in alqm; TaKate, ecaE 

Henero ooiBme oofl. nulla tibi hie iam con- orb BToro He npoH30H#eTB He#oJ3a3yMBHie, 

sultatio est. npocxo iniuria alcis (mea, tua, sua, eorum); 

06e3rjiaBJiHBaTB Koro caput alcis praecidere; He bb oGbttj Te6i 6y^b cKa3aH0 venia tua 

(0 naaa^B) securi alqm ferire mh percutere. mh pace tua dixerim. OGhahbih, 06. ciosa 

06eso6paacHBaTB, — bhtb deformare (alqm, voces contuineliosae, verborum contumeliae; 

vultum alcis); o6e3o6paaceHBbii deforma- (KOJiKia) verborum aculei. OChshhbbih qui 

tus, deformitate corruptns. facile offenditur, laeditur; mollis ad offensio- 

06e3onamHBaTb, — nacHTB tutum reddere nem accipiendam. OCnaaTB offendefe, lae- 

hj[h praestare (alqm, alqd ab alqa re); in dere, violare alqm hjh animum alcis; ihiu- 

tuto collocare (alqd); munire (domum prae- riam alcui inferre, facere, iniuria afficere 

sidiis, se contra perfldiam). alqm. 06naaTBca iniuriam sibi factam 

OeeaopyacHBaTB armis exuere alqm; arma putare, aegre, graviter ferre alqd; offendi, 

adimere alcui. animus alcis offenditur alqa re, He 06. hbmt> 

06e3neraBaTB cm. oo*e3onaniHBaTb; cavere al- alqd aequo animo ferre. 

cui (npHHHMaa Mipti npe^ocTopoatHOCTH, al- 06njiie cm. Hsotaie. 06hjcbhbih cm. h3o- 

cui de alqa re, alqa re); o6e3n. ce6a cavere; 6Hjn>HbiH; opimus (praeda, messis); uber (fru- 

06. MHpB pacem confirmare; o6e3n. npoflo- ges uberrimae, regio aere uberrima); = nao- 

BoibdBie (BoflCKa) prospicere rei frumenta- sopoahhh hbmb ferax, fecundus, fertilis alcis 

riae hjh exercitui frumentum; Clitb o6e3ne- rei; 06. hctohhhkb fons ex quo largae aquae 

TjeHHUMt tutum esse. -manant; 06. 3ojk>tomb auro abundans, auri 

06e3noKOHBaTB cm. 6e3noKOHTb. fertilis. 

OGescnjiHsaTB infirmum hjth imbecillum red- OGhhhkh, 6e3B o-kobb cm. okoihhhoctb. 

dere alqm; enervare (corpora, senectus alqm); 06npaTB cm. orpaSaaTb. 

debilitare; cm: ocaaSaaTb. 06nTaeMBiH habitabilis; utilis ad habitandum; 

OOescjiaBjEHBaTB Koro alcui infamiam con- ohtb o-mbim-b habitari posse. OCHxaTejiB 

flare, aspergere, movere; ode3CJiaBJieHHBiE cm. atHTejb; 06. ciBepHBixB CTpaHB incola 

infamis, famosus. terrae septentrionalis; pi. = CBBepHbie Hapo- 

06e3CMepTHTB Koro reddere alqm immorta- ^bi populi septentrionales; 06. jtbcobb *silvae 



06KJia;n,LiBaTk. 



OOMaHHHBOCTB. 



211 



incola; Bcfe o-sh jbxobb h ropB omnes agre- 
stes in silvis et mbntibus nati. OCnTaTt 
cm. msth l. 

OOKJiaflHBaTi,, o6jroacHTB tegere, contegere, 
sternere, consternere (alqd alqa re); wo hho*. 
cbt>jkhmb aepHOMB recentibus caespitibus con- 
sternere alqd; cm. TaKHte oSaaraxB. 

06KpaAMBaTB, oGoKpacTt koto furtum alcui 
facere: depeculari alqd (xpaMB, o6m,ecxBeH- 
Hyio Ka3ny); o6Kp. rocyflapcxBeHHyio Ka3Hy 
peculatum facere. 

06jtasa indago. 

OdjraraTB, o&xoshtb 1) cm. odmiajiBiBaxb. 
2) o6j. ocaioio obsidere; obsidione cingere, 
claudere. 3) o6jt. no^aTAMH, nonuraHoro tribu- 
tum, vectigai imponere (alcui, alcui rei); ko- 
to HaKa3aHieMB cm. HaKa3biBaxb. 

OfijiarofltTejiBCTBOBaTB koto cm. 6aaro,a,£H- 
Hie (0Ka3BiBaTb, ocbinaxb) h ojrarojtfrrejib- 

CTBOBaTb. 

OGaaroporaeme cultus (animi, ingenii); no- 
ope;*, excolere, fingere. OGjraropajKHBaTL 
excolere (animos doctrina, vitam per artes; 
animum); fingere (animos). 

06jEaAame possessio; 061. cxpaHoro imperium. 
OejrasaTejiB possessor; dominus; = npaBH- 
xeib rector, gubernator, moderator; = Bfta- 
cxcjiehb rex; imperator, 06. Mipa mundi rector 
et moderator. OCxaAaTB h£mb (saaABTb) 
possidere alqd; habere, tenere alqd; — dtixb 
oaapeHy ito alqa re praeditum, instructum, 
ornatum esse; est, inest in alqo alqd; xaKace 
esse cb gen. w abl. quality Hanp. o6ju 6oab- 
moH) y^eHOCTbio magna doctrina esse, xaKH- 
mh CHJiaMH tantarum virium esse; 6oxbnmwb 
3HaHieMB multarum rerum cognitione imbu- 
tum esse; praeclara eruditione atque doctri- 
na ornatum esse; GoabniHMB n Heo6biKHOBeH- 
hhmb 3HaHieMB plurimae in alqo sunt littse- 
rae neque eae vulgares; bb bhcokoe CTeneHK 
o6i. ^t.mb florere alqa re (acumine ingenii, 
magna eloquentia). 

OGaaKO nubes; oSaaKO nburn nubes pulveris. 

06jEacEHsaTB, o6jiacKaTB Koro liberaliter 
tractare, accipere alqm (jno6e3HO o6xo^HTbca 
cb kbmb); liberaliter oratione prosequi alqm 

(06paTHTbCH KB KOMy CB JTaCKOBLIMH CJIOBaMH). 

OCjiacTB 1) co6. ager iris agri, terra, regio, 
fines; *iacxo flocraTo^Ho hmh Toro Hapo,a;a, 
KOTopoMy npHnajaeatHTB ooiacxb, Hanp. ox- 
npaBHTbca bb oo"jt. bojebckobb in Yolscos 
proficisct; bb o-cth repHHKOBB in Hernico. 
2) nepeu, ratio; npHHapemaxB kb o-cth ve- 
ro hh6\ in rationem alcis rei, Hanp. utilitatis, 
cadere; rationem alcis rei attingere; versari 
in alqa re (hoc versatur in philosophia, in 
re publica — bto npHHajpeacHXB kb o-cth <j)H- 
aoco<|>iH, rocyAapcTBeHHaro ynpaBiemfl); per- 
tinere ad alqd; esse cb gen., Hanp. sunt ea 
mathematicorum — npHHajaeffiHXB kb o-cth 
MaieMaTHKH; npHHa^ieataxb kb o-cth ^eioBfc- 
^ecKHXb 3HaHiH in cognitionem humanam ca- 
dere, KB O-CTH BHVTpeHHeH nOJTHTHKH est 

alqd ex domestica ratione; He npHHa^jieMca- 
miK kb o-cth ^ero disiunctus ab alqa re; 
xaKace nocpefl. pars (philosophiae, littera- 



rum); genus (in universo genere, id unum 
genus, t. e. eloquentiae; universum genus 
artis poetlcae — bch o6iacTb no33in); o6j. 
$moco<|»iH oqeHb odmnpHa philosophia latis- 
sime patet; hmbtb ocnoBaTeibBbia 3Hama bo 
Bceft o-cth (J»HJioco$iH omnes philosophiae 
locos notos et pertractatos habere; 061. jih- 
TepaTypw, HayKB litterae; HecBi^ymift bb 
o-cth rpenecKOH jiHTepaTypbi expers littera- 
rum graecarum; HHof^a flocTaxo^HO neutr. 
pronom. hjm adj.^ Hanp. o tomb, wo a 
ftocTurB bb toh h Apyrofi otacxaxB, nycTb 
cy^ATB ^pyrie nos quantum in utroque pro- 
fecerimus, aliorum sit iudicium. 

OdjiaHaTt cm. o^naxb. 

OGjia^HBin nubilus (caelum). 

OGjier^aTB 1) co6. exonerare (navem); o6ji. 
tibjo jth6o pa6oxy partem laboris alcui mi- 
nuere, cozxaTaMB militum laborem sublevare. 
2) nepeu. levare (curam, sollicitudinem; mor- 
bum; inopiam; miseriam; dolorem consolahdo; 
poenam alcis); mitigare (dolores tempus, la- 
borem); allevare (sollicitudines); o6j. Koary 
qxo faciliorem reddere alqam rem alcui; no- 
dfe^y faciliorem alcui parare victoriam, noA- 
bo3b npo^OBOJibcxBia expedire alcui commea- 
tum. 06jrerneHie levatio, mitigatio; aocTa- 
BHTb oojt. levationem facere, KOMy ^ero le- 
nire alcui alqd; levare alqm alqa re. 

OOjieicaTB yestire alqm; induere yestem al- 
cui ; yeste amicire alqm; o6jreqeHHbiH bb 
Tory togatus, bb nianiB oaBHOKOMaH^yH)m,a- 
ro paludatus; 6biTb o6jieqeHHbiMB bochhoio 
BiacTbio esse cum imperio; jtk)#h oSjEe^enHbie 
TaKoro BiacTbio yiri tanta potestate praediti. 

OCjieTaTB circumvolare hjth circumvolitare 
(alqm locum, alqm). 

06jEHBaTB (aqua) aspergere, conspergere 
(alqd); perfundere (alqd, alqm, alqa re). 
06jiHBaTBca cjre3aMH cm. sajinBaxbca; cep^- 
ne o6aHBaexca kpobbkj acerbissimo dolore 
crucior; yehementer hih grayissime doleo, 
npn neMB incredibilem dolorem ex alqa re 
capio. 

06jiH3HBaTB lambere (alqd). 

06jiH^aTB 1) koto bb ^eMB convincere, coar- 
guere alqm alcis rei. 2) o6j. ^xo = o6Hapy- 
HCHBaTb esse cb gen., Hanp. angusti est ani- 
mi — oSiH^aexB orpaHHiieHHocxb; cm. o6Ha- 
pyatHBaxb. 

OGjioaceHie (oca^a) obsidio. OOjioacHTB cm. 
otoraxb. 

OGjiomokb fragmentum; o6ji. cKaan saxum; 
6ojibinie, nperpaatji;aiom;ie nyxb o-kh cKaibi 
saxorum ingentium obiacens moles. 

06Ma3BiBaTB linere, oblinere, (h^mb hh6. 
acHpHHMB) ungere, perungere alqd alqa re. 

OGataKHBaTB mergere (alqd in aquam); intin- 
gere (calamum — nepo). 

OGMaH^iHBocTB error; o6m. 3piHia oculorum 
error hjeh ludibrium hjeh niendacium; o(5m. 
3p4Hia h ciyxa ludibria oculorum auriumque. 
OGMaHTjHBBiH ad fallendum pflratus, in- 
structus; fallax, fraudulentus, falsus; o6m. 
HapyatHocib species simulationis , simulatio; 
o6m* Ha^eat^a spes falsa hih yana; 6bitb 

14* 



212 



OoMaptiBaTB. 



OSOrHyTB, 



o-bmmx> (o npedM.) mentjri (frons, oculi, 
Tultus saepe). OdMaHuxaKt homo ad fal- 
lendum paratus hjte instructus; fraudator, 
circumscriptor. OSMaHinnna mulier ad fal- 
lendum parata kjih instructs. 06MaH*B 1) 
fraus, (ooMaHBiBaHie) fraudatio; circumscri- 
ptio ( oGojEbiueme, oco6. Mojo^eacn); dolus ma- 
lus ii npodo dolus (KOBapciBo) ; fallacia 
(npojrjbjrca, K03hh); BBecxn Koro bx> o6m. frau- 
dem facere, inferre, dolum nectere, struere 
eih confingere, fallaciam facere alcui; B#axb- 
ca bt> oom. in fraudem incidere hih delabi; 
odMauoMt oxHaxb y Koro tto, jranraxb Hero 
fraudare, defraudare alqm alqa re. 2) = 3 a- 
frjiyacxeHie error; onxiraecKiii o6m., o6m. 
3p$Hia cm. onximecKifr; o6m. 3pfcma h cjryxa 
cm. o6MaHHHBOCTb; o6m. nyBCTBt sensuum 
mendacium, bb cbh3h pftra h. npocTO menda- 
cium. OoMaHHBaTt fallere (CKptiBaa hcxh- 
hv), decipere (xnxpo), circumscribere (o6o:n>- 
maxb), fraudare, defraudare alqm (aHinaa Ka- 
koh hh6- Bbiro^w), in errorem inducere u 
npocxo inducere (oStiuarnHMii), frustrari (oom. 
mbh an6o oastuamji); cxapaTbca o6m. koto 
fraude temptare alqm, fallaciam intendere 
in alqm; o6m. m>io as6o Hafleayi.y, oaci^aHie 
spem alcis fallere rail destituere, exspecta- 
tionem alcis decipere. OGManBiBaTBca fal- 
li, se fallere, in fraudem incidere hjlh dela- 
bi; kto hh6. bx> HGWb hh6. oo-exca alqm res 
fallit; a o6MaHyjica b% cnoeft Hajiem^'fe spes 
me fefellit. destituit frustrata est; spe lapsus 
sum ((7a.es.); a bo BcfcxB oxHoineHiaxx> 06- 
Mauyiaa bx> komx> alqs in omnes partes me 
fefellit; a He odMauyica bb cbocmb ojKHjia- 
Hia spes me non fefellit; exitus spei respon- 
ds. 
OOMapuBaTB cm. 3aMapbiBaxb. 
OfiMaTHBaTB circumligare, circumplicare (alqd 

alqa re). 
(XJaiejitTB tenui aqua fluere; *arenis obrui 

(obixb 3aHeceHy uecKOMX.). 
OCMHpaTt, oGatepeTB cm. oSmopokb; ohb 
oSMept oxb cTpaxa metu exanimatus est. 
OOMopoKi animi defeciio; ynacxb bb oom. 
animus alqm relinquit, anima deficit; exani- 
mari; intermori (in contione intermortuus 
paulo post exspiravit, Liv.). 
OCMLiBaTt abluere (pedes alcis), eluere. 
06M , BHHBaTB, — mIjhhtb commutare alqd: *ixo 
Ha qxo hh6. mutare, permutare alqd alqa re. 
OoM'EHHBaTBca *tbmb, Hanp. nacbMaMn lit- 
teras dare et accipere, cb ki>mb hh6. per lit- 
teras cum alqo agere/ran colloqui; ciOBaMH 
colloqui cum alqo, sermonem conferre cum 
alqo; o6m. PuaxBeHHbiMB o6x>inaHieMB fidem et 
iusiurandum inter se dare. 06m*h*& muta- 
tio, permutatio (mercium); o(5m. Mbideft co- 
gitandi iudicandique commercium, onHcax., 
Hanp. nocpe#. quaedam tradere aliis et ab iis 
discere. 
06Ha^eacnBaTB Koro in spem adducere alqm; 
alcui spem (alcis rei) facere, inice/e, dare, 
afferre; alqm bene sperare iubere. 
06HaacaTB nudare (corpus), denudare (alqm a 
pectore); aperire (corporis partes quasdam); 



o6h. Me^B gladium destririgere, e vagina e- 
ducere, vagina nudare h npocTO gladium e- 
ducere (Caes.); o6h. m6*tb 3a ito ferro de~ 
cernere (pro pudicitia coniugum ac libero- 
rum vestrorum); odHaateHHbift MeTb gladius 
vagina vacuus, gladius strictus. 
OGnapoAOBaTB edicere (o npaBuxeibcxBi, 

^OlJKHOCTHOMl JIHIEE, KaKOe HH6. UOCTaHOBie- 

Hie, npeflnHcame); (in publico) proponere (e- 
dictum, fastos populo): promulgare pa3Bi- 
cuB-b no yjHaaMi, le^em, rogationem); pro- 
nuntiare (nyQia^Ho odtHBjaxb, xaKate nocpefl. 
repoib,na); praedicare. 

06HapyacnBaTB aperire, detegere (omnem 
rem, occulta, fraudem); nudare, denudare 
(omnia, alcui consilium); patefacere (rem, 
odium in alqm, sensus suos, occulta consilia 
alcis); palam hjth manifestum facere, in me- 
dium oh in lucem proferre alqd (^iaaxb 
oqeBH,a,HbiMX.); = A^aTb bcbmi. H3BicxHbiMt 
evulgare, divulgare, enuntiare; yKa3HBaxt na 
qxo indicare; cm. xaoce BtiKa3biBaxb. 06- 
HapyacHBaTBca patelieri; apparere; cerni 
(in alqa re, alqa re); bx> rocy^apcxBi He 
oSHapyataBaexca noxpe6Hocxb bx MeM"b hh6. 
res publica non eget alqa re; cm. BbiKa3bi- 
Baxbca i,b. 

O^HHMaTB J) koto amplecti (oS^axie qacTO 

XOJIbKO 0^,HOH pyKOH, KaiCB 3HBiKb CUOKOHHarO 

pacnoioateHia h y^acxia), complecti (odxaxie 
o6iHMn pyKaMa, Kant 3HaKB CTpacxHoa ik>6- 
be h ircKpeHHocxa); 6uxb o6Haxy jsfcm> hh6. 
in alcis complexum venire. 2) hxo hh6. 
yMOMi) complecti (alqd cogitatione, mente, 
cogitatione et mente, animo; alqd oratione); 
comprehendere (alqd mente). 3),o6h. B3na- 
Aomx., B3opoMx> oculis perlustrare; = 3aKjro- 
naxb comprehendere (odxBaxbiBaxb), continere 
(co^epataxb B'b ce6*b), complecti (coBepurenHO 
OBia^xb rfkm> alqd); Bce.ieHHaa o6HHMaexi> 
Bci npeflMerbi mundus omnia complexu suo 
coercet et continet; bb o^hoh KHirri o6Haxb 
bch) iicxopiio uno libro omnem rerum memo- 
riam continere. OGHHMaxBca inter se 
complecti. 

OGHOBJieHie renovatio; instauratio; narojiaMff, 
cm. ooHOBiaxb. 06uoBirflTB renovare, refi 
cere, restituere (templum, muros). 

OShochtb circumferre, circumgestare; o6h. 
qxo 3a6opoMX> saepire 'locum), obsaepire, cm. 
xarc&e oropaatHBaxb; OKonaMH cm. okohx.. 

OSoramaTB 1) co6. locupletare, locupletem fa- 
cere alqm Otemb hh6. alqa re); divitem face- 
re alqm; ditare (alqm; praemiis belli socios, 
Liv.)\ ( divitiis ornare, augere alqm; o6or. 
ceda rem suam, rem familiarem am faculta- 
tes suas augere (alqa re): divitias sibi para- 
re, comparare; ^yatHM'b ,a;o6poM^ manus af- 
ferre alienis bonis; ^ecxHbiMB TpyaoMi bonis 
et honestis rationibus rem suam augere. 2) 
nepeu. o6or. .JiaxaHCKift asHKi copiam Latini 
sermonis augere; aji(j)aBHTb TpeMa 3HaKaMH 
tres novas litteras numero veterum addere. 
06oraiu;aTBCJi cm. o6oram;axb 1. 

OCor-HaTB cm. odronaxb. 

OfiorHyTB cm. odrndaxb. 



OOoroTBopeHie. 



OOpaaei^Tb. 



21§ 



OCoroTBopenie consecratio: adoratio, vene- 
ratio (noKTOHesie). OOoroTBOpaTt — bkjho- 
naTb b'b hhcio 6oroBfc consecrare, inter deos 
hjth in deorum numerum referre; in deorum 
numero collocare; 06. 3bb3^h sidera in nu- 
mero deorum, in deos reponere; — B03#aBaxb 
komy 6oatecKia nonecTH alqm ut deum colere 
et venerari. 

OCoapaTB alqm hortari, adhortari, cohortari; 
aaiinum (animos) facere, addere, afferre al- 
cui; animum alcis confirmare, erigere, exci- 
tare; bonum animum alqm habere iubere; 
animum alcis demissum et oppressum eri- 
gere; apyrt apyra cohortari inter se; oooji;- 
pHBt apyrt apyra mutua adhortatione fir- 
mati. 06oflpaTBca se hjict animum suum 
erigere; animum (animos) capere, colligere; 
animum suum hjh se confirmare; oSoflpucb! 
fac bono animo sis. 

OCoatatB alqm venerari, adorare ut deum; 
colere. 

06o3&aaTB cm. at^aib. 

OGosHa^aTB notare, denotare, signare (oxmb- 
naTb 3HaK0Mt, alqd alqa re); designare (fines 
templo Jovis); notam oh signum apponere 
alcui rei (najioMHTb Ha hto 3HaKx.); significa- 
re (^aBaTfc 3HaT&, ooHapyatHBaTb, o6x»HBiflXb); 
OT^ijiBHtiH 6yKBM o6o3Haqajra ffMeHa, cjroBa, 
HHor^a flame utiHa mwcjih singulae litterae 
nominibus serviebant et verbis, nonnunquam 
significabant integras sententias; 3bykh ro- 
ioca oo"o3H. 3HaitaMH vocis sonos notis si- 
gnare et exprimere; 0603H. cioBaMu, t. e. 
onscaTb verbis describere, declarare. 

06o3HBin, cocxoamiH npn 0603X1 nejioBta. 
calo 

OGosp^BaTB oculis perlustrare; inspicere; ct> 
ropw KaKyio hh(5. cxpaHy regionis situm ex 
monte prospicere; ropo^t ct B03BbimeHno- 
CTefi ex superioribus locis urbem subiectam 
oculis videre (Liv.)\ CTpaHy MomHO o-3pixb 
Ha nrapoKOM-b npocTpaHCXBfc regio latissime 
patet 06o3piHie- conspectus; cm. Tame 
o63op , b. 

0603^ (BoficKa) impedimenta (n. pL)\ othhtb 
y BparoBt Becb o6o3i> hostem impedimentis 
exuere. 

O6OHTH cm. o6xo,a,HTb. 

OGojto^Ka membrana (natura oculos m. te- 
nuissimis vestivit). 

06ojiBCTHTejiB corruptor. 06ojebctht6jeb- 
HHna corruptrix. 06ojri>iii i aTL 1) irretire 
alqm alqa re; alcis animum hjih mores naa 
alqm corrumpere; circumvenire, capere alqm; 
pellicere alqm alqa re. 2) = o^MaHbiBaxb, 
cm. ax. rji. OSojiBmeme illecebrae; (co- 
BparaeHie) corruptela; Moio^eatb aerico no,n- 
flaeTca o-Hiio iuventus facile corrumpitur. 

OGoHame odoratus. 

06opa^HsaTB vertere, convertere. 06opa- 
^HBaTBca se vertere, se convertere (alqo — 
Ky^a); kb KOMy chhhoh terga dare alcui 
{Liv.)\ alcui tergum obvertere; aversum sta- 
re hjh iacere, sedere. 

OGopsaTB cm. oSptiBaTb. 

06opoHa defensio; propugnatio, narojaMH, 



Hanp. npn 06. ropo,na in oppido defendendo; 
Heo6xo#HMafl aaqHaa 06. defensio contra vim. 
OGopoHHrejEBHBiH, Hanp. BofiHa bellum 
quod defendendo geritur; BecTH 06. bohhy 
bellum (illatum) defendere; 06. opymie anna; 
lepacaTb ce6a bx> 06. noiomeHifl paratum 
esse ad vim propulsandam; npHBecxir Kpi- 
nocTb bi. 06. nojiomeHie castellum munire ac 
re bus necessariis instruere, ctbhh ropo^a 
muros instruere; 06. Mipw *quae ad alqam 
rem tuendam hjih ad locum defendendum pa- 
rantur: npiiHATb 06. Mipbi quae usui ad "de- 
fendendum locum (oppidum) sunt, parare; 
06. cpe^cTBo defensio (h pL)\ 06. cok>3^ 
*foedus ad bellum defendendum initum; 3a- 
KiHraxb 06. h HacTynaTeibHbifi ■ cok>3t> cm. 
HacxynaTejrbHbifi. OOopohstb cm. 3amH- 
nxarb. 
06opotx 1) cm. noBopoT'b. 2) o6patHaa 
CTopoHa npeji,MeTa (nanp. MOHeTbi, JiacTa) 
pars aversa. 3) 06. pi^ia verborum, senten- 
tiarum conformation B'b pi. TaKHce figurae 
verborum; pa3JiHHHbiMH 06. varie. 4) Topro- 
Bbie 06. negotia (pl-\ ^eneatHbie negotiatio, 
negotia; 3aHUMaTbCH ToproBbiMH 06. cm. xop- 
roBjra. 5) H3MiHeHie xo^a h Hanpanjie- 
Hia Hero hh6., npnHHTb ^pyrofi 06. aliter 
cadere ion cedere, jryqmifi 06. in melius 
vertere, in meliorem statum converti; see 
npHHQMaerb ^;ia Haci> xoporain, hioxoh 06. 
omnia nobis secunda, adversa cadunt; xkno 
npHnHMaeTi) ujoxok 06. res male vert.it; ji$jlo 
npnHHMaerb HeojKH^aHHbifi 06. res praeter 
opinionem cadit; ^aTb pixy spyron 06. rem 
alio vertere, convertere; statum rei mutare; 
aaTb jvkzy HeyAa^Hbift, hjioxoh 06. totam rem 
inclinare; jiaTb ^iiy xaKofi 06., hto... rein ita 
convertere, ut... 

060K)flHbIH CM. B3aUMHblS. OCoiOflyOCTpBIH 

bipennis hjh utrimque habens aciem. 
06pa6oTKa (noaH) cultio, cultura, cultus; 
subactio; narojiaMH; ro^Hbift Kb o-Ki (0 3eM- 
ii) aptus ad arandum; quod arari potest; = 
3aH^Tie nkwb hh6. tractatio; = BbiijjKa fa- 
brica (aeris et ferri). 06pa6oTBiBaTB co- 
lere (agrum); TmaTeabHO subigere (terram fu- 
sione glaebarum; glaebas; terrae gremium 
mollitum atque subactum); exercere (3ami- 
MaibCH pa3pa6oxKOH) nero, ^oSbisaib); o6p. 
jiepeBO dolare materiam; temperare (ferrum, 
aes); tractare, pertractare (alqd, 3aHHMaxbcs 
HiMT>, cm. h 3T. rx); hxo hh6. CHOBa o6p. 
retractare alqd; reeolere (agros); oKOHHaxejii- 
ho oop. coHUHeHie cm. oT^tiRa; cm. xaKate 

OXA^blBaTb. 

06pa,noBaTB, — ca cm. paji;oBaTb, — ca. 

06pa3en;^ 1) Mojreib exemplum, exemplar. 2) 
npCTM'fep'b j^jifl no,npajKaHm exemplar ad imi- 
tandum propositum hjih npocTO exemplar, 
exemplum; (o6pa3n,oBbitt npnMtp"b) specimen 
(TOJibKo bx> .sing.)\ o6p. ^HKxaTopa uniens di- 
ctator; o6p. HpaBCXBeHHOCTH moribus egre- 
gius; B3HTB hto 3a o6p. cm. npHMtp?.. 
06pa3HBiH translatus. Adv. per translatio- 
nem. 06pa30Bame 1) KaKi j.iftcTBie 
a) o6p. csobx. nocpex formare, fingere ver- 



214 



OSpaTHtaft. 



ba; cm. TaKate ycxpoftcxBo, y^peat^eHie; b) 
p6p. yjna h cepaua institutio (uyreMt Ha- 
CTaBJieHiH no H3BicxHOMy npeAMexy); educa- 
tio, disciplina (nyxeMb BOcnaxaHia a odyie- 
Hifl); mKoibHoe odp. disciplina; odp. lOHome- 
CTBa doctrina puerilis, (Bocnaxame) educatio 
puerilis; 3aHHMaxbca ^lkmi hh6. o6p. ope- 
ram collocare in alcis animo hjih ingenio ex- 
colendo, in alqo erudiendo. 2) KaKx> pe- 
3yjibTax , b ^iacxBia cuitus animi, animo- 
' rum; cuitus atque humanitas: cmaxb h£- 
ckojbko cjeob'b o m>ewb hh6. xapaKxepfc h 
odp. de natura cultuque alcis pauca dicere 
(Sail.), (cuitus o£ho npo cedn bx» bx. 3ezm. 
ynoxpedjrflxb He cai^y exx* , xaKace cultura); 
humanitas; urbanitas, mores politi, politior 
humanitas (CBixcKoe odpa30Bame. ywime 
secTz ce6s bx> odmecxBfc, ntauaBocxb, job- 
koctb); doctrina, litterae (Hay^Hoe odp.); eru- 
ditio (npiodpixeHHoe nyxeMi. BocnaxaHia a 
ody^emii); qejioBto c* aay^HbiMi. odp. homo 
doctus, litteratus; ^eiOBtKi ex. cBixcKHM'b 
o6p. homo politus, urbanus; nojiynaxb Hayn- 
Hoe o6p. doctrina hjih litteris erudiri; He 
indiTb Hay^Haro odp. nescire litteras; omnis 
eruditionis experlem et ignarum esse; He 
HM^Tb HHKaKoro o6p. a cultu et huinanitate 
longissime abesse; noiywrb TaKoe odp., *ixo... 
ita institutum ajia eruditum esse, ut; cbohmt* 
odp. dtixb o6ii3aHy KOMy hh6. alcis praece- 
ptis eruditum esse. O6pa3OBaHH0CTB cm. 
o6pa30Bame 2; CTpana H3BicTHaH cbohmh 
3aKOHaMH a o-cTbH) terra nobilis legibus 
et artibus. OepaaoBaHHtm doctus, erudi- 
tus; aay*rao odp. litteratus, litteris tinctus; 
CB^TCKiH urbanus, elegans; perpolitus (homo); 
odp. B$>Kh aetas politior. 06pa3osaTB 1) 
.naBaxb ^eMy Bajrb, odpa3x> fingere, effingere, 
formare; fabricari (BbuferbiBaxb *ixo a3£ 
XBep^aro Maxepiajia, alqd ex alqa re). 2) &%>- 
aaxb, ycxpaaBaxb, C03^aBaxb facere (homines, 
o UpoMexefc); efficere, Hanp. H$b 3thxx> ko- 
ropxxv OHt odpa30Baix> (cocxaBaji'b) JierioHX. 
ex his cohortibus legionem effecit; instituere 
(cocxaBjiflXb, Hanp. quartam aciem sex cohor- 
tium numero); constituere (yqpea^axb, co- 
cxaBj^Tb, Hanp. tres legiones, rem publicam); 
condere (novas civitates); fabricari (homi- 
nem, verba, xaKace formare, fingere verba); 
odp. HeTbipeyrojibHaK'b forma quadrata esse; 
cm. xaKate cocTaBMTb, o3Ha^axb, ycxpaaBaxb. 
3) coBepmeHCTBOBaTb, npocBtniaxk conforma- 
re (rapMoanqecKH, vocem, animum, mentem, 
mores); informare (artes, quibus aetas pueri- 
lis ad humanitatem informari solet); fingere 
(vocem, animos); excolere (odiaropascaBaxb, 
animos doctrina, , ingenia disciplinis); insti- 
tuere, erudire alqm (arti bus et litteris); 
fformare alqm, vitam et mores iuventutis. 
06pa30BaTBCfl 1) — npoacxo^axb exsistere, 
fieri, gigni, crescere (ex alqa re); oriri et 
confingi (o npe^ams); effici, perfici. 2) dbixb 
o6pa3yeMy, odpa30Baxb ceda cm. odpa3onaxb. 
06pa3u,OBtiH bonus, probus; emendatus, 
rectus (desomadoTiHbia); odp. nacaxeib cm. 
KaaccHqecKia; cm. xaKace npuMipHbift. 06- 



OGpaTHBIH. 

pa3% I) <j>Hrypa figura, forma, (HapyatHbia 
Ba^x.) species, fades; (B3odpaaceHie) imago; 
#axb HeMy Had. oop. nero redigere alqd in 
formam rei; npHHaxb o6p. ^ero speciem alcis 
rei induere (c.n'feiaxbcfl noxoatHMt Ha ^ito); 
mutari in alqm, in alqd (npeBpaTHXbca bo 
qxo). 2) bhj^i. po^i genus; oop. atH3HH, 
MHciei, ^HcxBia, npaBieirifl cm. atH3Hb I, a, 
b, c h 1, Mbicjib, ^feftcxBie, npasieme. 3) 
cnoco6x>, cpe^cTBo modus, ratio; KaKHMt 
o6p.? quo modo? qua ratione? quo pacto? xa- 
khmx> o6p. hac ratione, hoc, isto, illo, tali 
modo; ad hunc modum; ita; xaKHMb o6p., 
qxo... ita ut; caiflyioDiBM'b o6p. ita, hoc hjih 
tali inodo, hunc in modum; rAKOxopHMt o6p. 
quodam modo; nescio quo modo hjih pacto; 
nocpefl. quasi, quasi quidam bjih npocxo qui- 
dam; ut ita dicam; paBHHM'b o6p. aeque, per- 
inde, pariter; pari hjih eodem modo; simili- 
ter, non aliter; item; idem; itidem; iuxta; 
Ha,nieatau;flMX» o6p. recte; eo quo par est hjh 
decet modo; npHjiHHHbiMi> o6p. pro merito; ut 
decet; pa3J[HHHMMb oop. non uno modo, mul- 
tiplici ratione; qacxHUMi o6p. privatim; 
HHbiM'b o6p. cm. HHa^e; raaBHbiM^ o§p. prae- 
cipue, potissimum, imprimis, maxime; raaB- 
hhm^ o6p. co^McxBOBaxb ^eMy plurimum 
conferre ad alqd. 
06paTHtiH, oop. cxopona cm. oSopoxi 2; o6p. 
nyxb reditus; Haxo^HXbca Ha odp. nyin redi- 
re, reverti; Ha odp. nyxn oHt 3aBoeBajn> ro- 
pojrb redieus urbem cepit; HMixb odp. ^M- 
cxBie in praeteritum valere, o 3aK0Haxii in 
praeteritum latum esse. Adv. retro, retror- 
sum; nyxemecxBie xy^a h odp. itus et redi* 
tus; Haxojuicb npn rjiaroaax-b, oho odbiKHOB. 
nepeBOAHxea rjiarojraMH cioatHbiMff vh re, 
npHMipw cm. npn cioBt HasaA'b* 06pa- 
iu,aTb vertere (arma in hostem). convertere; 
odp. ^pyrt Ha jjpyra opyatie arma inter se 
conferre; odp. B3opti, BHHMame cm. B3op^, 
BHHMaHie; b-l oatH^amH, c^ ynoBaHieMi. odp. 
B3opti Ha Koro convertere se in hih ad 
alqm; Bet cboh mmcjh h 3a6oiu Ha ^ixo 
omni cogitatione curaque incumbere in alqd, 
omnes curas et cogitationes conferre in alqd; 
qbfl Had* it>Hxej[bHocxb odpam,eHa Ha hxo 
Had. opera, studium alcis versatur in alqa 
re; odp. xbii-b (o co^axaxt) terga vertere, 
convertere oh dare; Koro B'b dircxBO cm. 
dircxBo; ropoji.x. B'b nenejix. urbem incendio 
delere, incendere; Koro Had. bx. oaeHfl cm. 
npeBpamaxb; bx nposHHuiio in provinciae 
formam redigere; B'b padcxBo, cm. padcxso; 
tixo bx. cboh) noib3y alqd in rem suam con- 
vertere. OSpamaTtca 1) = noBopanH- 
Baxbca, odopa^HBaxbCii se vertere, se con- 
vertere; verti, vertere; ihuomx. Ky^a HHd. 
spectare alqd; Ky;ia dm xh hh oopaxHica bx> 
Mbicjiaxx. quocunque te animo et cogitatione 
converteris; bi> otrcxBo, cm. dircxBO. 2) = 
HMixb KpyroBoe ^BHaceHie se convertere 
(terra se circam axem). 3):=npeBpam;axb- 

CH, CM. 3X. HI. 4) Odp. Cb KtMX. = HMtXb 

odxoat^eHie, 3HaKOMCTBo est ^mihi consue- 
tudo cum alqo; uti alqo hih consuetudine 



OGpeKaTB. 



O0eT<MrrejrbHi>iBU 



215 



alcis; vivere cum alqo; cm. 6. 5) o6p. kb ko- 
mj hh6. hjth Kb neMy hh€>. se- convertere ad 
alqm, ad alqd, se conferre ad alqm, ad alqd 
(ad philosophiae studium, ad studia litlera- 
jum); cb npocboofi, 3a cobbtomb adire, ap- 
pellare, conveuire alqm; et mojihxboh) kt> 
Bory precari deum, o homoihh, o cnacemH 
opem, opem ac salutem a deo, a diis preca- 
ri; Kb KOMy cx> ptobH) alloqui alqm; (xopace- 
•CTBeHHoJ afiari alqm (versibus iisdem); ap- 
pellare, compellare alqm; contioaari apud, 
ad alqm; coutionem habere ad alqm; ex. bo- 
upocoMB cm. cnpamnBaTb; Kb opaityjiy, ch- 

BHJUHHCKHMX. KHHraMB, HCXO^HHKaMB OraCU- 

lum, libros (Sibyliinos), fontes adire; Kb hc- 
syccTBaBTb se ad artes transferee, Kb H3y^e- 
Hiio npaBa ad iuris studium devenire; kb 
jpyroMy npe,a;Mexy (3aHHxiio) ad aliud stu- 
dium se transferre; Kb KOMy hh6. no KaKOMy 
hh6. ATay referre ad alqm de alqa re. 6) ct 
Kfcarb =: o6xo^HTbca (xopomo, AypHo), cm. 
oGxoflHTbca. OGpameme 1) co6. conversio; 
KpyroBoe JtBHateme circulatio; circumactio 
{rotarum); o6p. cbbthjib stellarum, siderum 
cursus; ambitus siderum; conversiones caele- 
stes; nepeu. nycTHTb ^to bb o6p. alqd edere 
(nummos, librum). 2) o6p. ct kbmt., 3Ha- 
komctbo usus, consuetudo; CBixcKoe, TOHKoe 
o6p. urbanitas, (morum) elegantia; humani- 
tas; ohb He hmbctb HHKaKoro oop. humanita- 
tis, urbanitatis expers hjih inurbanus, inhu- 
manus est; acecTOKoe oop. asperitas; joo(5e3- 
Hoe, MarKoe lenitas, dementia; He^ocTofiHoe, 
B03MyTHTejibHoe indignitas. 

OSpeKaTB Ha cMepTb morti addicere, ce6a ad 
mortem se offerre; se devovere (pro alqo; 
cod. nocBSTHTb ceoa no,a.3eMHEiMB oora&ii); 
odpeHeHHMH Ha cMepxb addictus morti, (Ha 
CMepTHyio Ka3Hb) supplicio destinatus. 

OGpeaieHHTejEBHBiH molestus, gravis, incom- 
modus , laboriosus, operosus; nocpeii;. onus , 
Hanp. B3HTB Ha ce6n 3Ty o6p. pa6oxy onus 
huius laboris suscipere; o^ent oo*p. perinole- 
stus; HeMHoro o6p. submolestus. 06peMe- 
HaxB co6. gravare, onerare; nepeu. mole- 
stum hjih oneri esse alcui; onerare alqm, 
hbmb Hud. aiqa re; oop. Koro pa6oxaMH la- 
bores alcui iniungere; ofipeMeHeHHbiH ,a,ojira- 
mh aere alieno obrutus, oppressus; obaera- 
tus; o6p-HeHHHH paSoTaMH, cm. 3aBajiHBaTb. 

O6pHC0BtiBaTB adumbrare alqd; formam ac 
speciem alcis rei adumbrare; o nncaxejrE, 
opaxopt paucis hjih breviter exponere, hbio 
Jindo atH3Hb proponere vitae alcis velut sum- 
mam. 

OdpoKi vectigal; 3eMia oxiiaBaeMaa bx. o6p. 
ager vectigalis; njiaxHTb o6p. cm. noiiaTb. 

OdpocTaiB vestiri (vepribus), convestiri. 

Odpy6aTB bbtbh flepeBa detruncare arborem. 

OGpyTO trochus (nrpyniKa rpen. h phmck. 

-MaJtbHHKOB'b). 

OCpymHsaTB evertere, subvertere, perver- 
tere. OCpyniHBaTBca: collabi, (cajbHie) 
congidere, corruere, Bnepe^ proruere; on 
BeixocTH vetustate mere; nepeu. Ha Koro 
hh6 odpymHBaeica HecnacTie alqs in malum 



hjih calamitatem, miseriam incidit, calamitas 
opprimit alqm. 

OCSpLiBHCTHH praeruptus. deruptus; praeceps. 
(56puBX locus praeceps, praeruptus. 

06pti3rHBaTB aspergere, conspergere (alqd 
alqa re), respergere (sanguine). 

06p£3BiBaT£ resecare (ungues — HorTH); *cir- 
cumcidere (KpyroMB); praecidere (Bnepejtn); 
putare mh amputare (no,np43aTb, vitem). 

OSpaflt mos, ritus (ooHHaft); pej£nrio3Hbia 
odp. religio, caerimonia, ritus; no o6pa,ny 
■ rite. 

OGcepsaTopia *specula, unde siderum motus 
obserVantur. 

OScTasjEaTB cingere, circumdare alqd alqa 
re, alcui rei. 

OGcTaHOBKa, bch AOMauiHaa 06. cultus, victus 
et cultus, victus cultusque, apparatus (appa; 
ratu regio uti), instrumentum et supellex- 
npocTaa soMamHflii oo. parsimonia victus at- 
que cultus hjth instrumenti et supellectilis; 
di^Hafl, CKpoMHaa paupertas ac parsimonia, 
&owb co Bceio 06. aedes instructae, doinus 
instructa; bca bhbhihkk 06. ^ejOBBTiecKOf 
atH3HH *omnes vitae humanae partes exter- 
nae; axa 06. xaKate tojebko haec 

OScToaTeorBHUH cm. no^podHbil; 6hjio 6u 
ciHmKOMX. o-ho longum est ex. inf. 06- 
CToaTejiBCTBo res; ^acxo ,a;ocxaxo^Ho n. 
pronom., Hanp. quae res; quod; haec, ea 
res; hoc, id; HMeHHO to o6ct., hxo... illud 
ipsum quod...; (cMoxpa) no oG-cxBaMb pro re 
nata, pro re; o6-CTBa mH3HH, cm. atH3Hb 1; 
06-cxBa BpeMeHic condicio temporis hih tem- 
porum; tempus hjih tempora; djraronpiaTHHH 
06. felicitas temporum, HeoiaronpiflXHbia ini- 
quitas temporis hjih temporum; coo6paa:axbCfl 
ex. o6-cxnaMH cm. cooopajKaTbca; 3th nia- 

HH 3aBHCflXX> OXX> o6-CXBX», CM. 3aBHCTiTb; no 

BpeMeHH h 06-cxBaMii pro tempore et re; ut 
res sunt (erunt); npn xaKnxx> o6cx. quae cum 
ita sint (essent); cum res ita se habeat; in 
hoc hjih tali tempore (bs cTOjrb 3axpy,a;HH- 
xeibHOMXi HOJioaceniH), h npocTo ita, hie; npn 
xenepemHHXB, HacxoimiHXB o6ct. in praesen- 
tia; H3JioacHXb KOMy Hacxoamm o6cx. expone- 
re alcui praesentem rerum statum; npn Ka- 
khxx» o6ct.? quo modo? no, cooTBfrrcTBeHHo 
xor^amnHM^ o6cx. ut tunc erant tempora; ut 
illis- temporibus; pro ratione illorum tempo- 
rum; no ocoobDTb o6cx. temporis causa; Kaac- 
^bih B3BajiHBaeix. cboh) BHHy Ha 06-cxBa su- 
am quisque culpam ad negotia transferunt 
(Salt.); BaiKHoe, piinaioniee o6cx. momen- 
tum; 3X0 c*iacTJiHBoe oocx. haec opportunitas; 
Ha boShe HH^ToatHMH o6cx. Hept,a;K0 bw3m- 
BaiOTx* BaHHbiii codbixia saepe in bello par- 
vis momentis magni casus intercedunt; xo 
o6cx., hxo... quod, Hanp. quod victor victis 
pepercit, magnum est; to oocx., wo ropo^ 
6hjix. b3hxx», cjiomhjio (coKpymHJio) i^apa urbs 
capta animum regis fregit; o6xo»y, ocxa- 
bihh) bx» exopont to o6ct., hto... praetereo 
quod...; hto Kacaexcfl xoro o6cx., hto... cm. 
Kacaxbcn; cio^a npacoeAHHaexcfl en^e to ooct., 
hto... cm. npHCoexHHjrxbCH; HaxojiHTbCH bb 



216 



OGerp'feJiHBaTB. 



O0m,escHTie. 



xoponinxx. o6ct. in rebus secundis esse, bi 
3aTpy^HHTej[bHMX , b o6ct. (mMOJ&eHiu) cm. 3a- 
TpyAHRTejbHMH; AOMamHiH o^ eT . domestica 
(n. pi.); HaniH ooct. nostra (n. pi). O6- 
CToaTt se habere (ita, bene, male, aliter); 
esse; KaKx> ooctobtx. xizo? quo loco res est? 
bott> KaKt oocxohxx. a&so res ita est oh 
ita, sic, isto modo se habet; ero atio 06- 
ctohtt. jry^me nkm> Tnoe res eius meliore 
loco sunt quam tuae; Ato oGctohxx. coBep- 
meHHo HHane longe alia est eius rei ratio 
oh causa; Bee oocxohxx* 6:iaronojiy*rao bene 
habet; Bce-jra ooctohtx, taronoayTrao? satin 
salvae (scl res)? ' 

06cTp^jEHBaTB Koro, tito tormenta, tela con- 
icere in alqm, in alqd; o6crp. ropo^i. toruien- 
tis »p: telis urbem aggredi; tormentis urbem 
verberare. 

OdcTynaTi. circumsistere alqm, alqd; circum- 
stare (cxoaxb Bonpyrb ^ero, sellam, tribunal 
praetoris). 

CXScyataeme deliberatio; no 3pxaoMx>, Bcecxo- 
poHHeM'b 06c. omnibus rebus circumspetetis; 
re diligentius considerata; inita subductaque 
ratione. 06cyacHBaTB, — cyaeaaTB delibe- 
rare (alqd, de alqa re]; perpendere, exami- 
nare alqd; reputare alqd; sto Ha^o oocyauTb 
res deliberationem habet; ckojbko a c-jtfuaxb, 
nycTb apyrie oo*cy,naxx> quantum profecerim, 
aliorum sit iudicium; Te6i> odcyanxb, *rrd 
cat^yerb jiisaTb quid sit faciendum, tui con- 
silii est. 

OGc^HTHsaTBca: nocpefl. ratio me fall it, 

Haup. UpH BTOXb (Kb 9XOMI>) a o6c^uTaicfl 

in hoc quidem ratio jne fefellit. 

O^TecMBaTB TouopoMt dolare; KaMHH lapides 
caedere. 

06THpaTB abstergere (cruorem, fletum, flacri- 
mas); detergere (mensam); tergere (anna). 

OcjTarHBaTb vkwb intendere alqa re (taberna- 
cula velis). 

OOyBB tegmen pedum; cm. (5aniMaKi>, canorx.. 

OGya^BiBaTB 1) co6. Ha^EBaxb Ha iioina.nb 
y3&y infrenare equum, frenum inicere equo. 
2) nepeu. refrenare tanimum, cupiditates, li- 
bidines; refrenare ac coercere iuventuiem, 
milites); frenare (furores nullis legibus, nul- 
lis vinculis; cupiditates); cohibere (iracun- 
diam, motus animi); coercere (milites, cupi- 
ditates); reprimere (impetus, regios spiritus); 
comprimere (furorem, audaciam alcis, cupidi- 
tatem incensam); continere (cupiditates, lin- 
guam); (cujibnie) frangere; moderari (irae, 
linguae); imperare (cupiditatibus); 06. ce6a 
ipsum se oh animum vincere; sibi impera- 
re; He OMTb bi. cocToaHia o6y3^;aTb ceoa sui 
impotentem esse. 

OCypesaTB cm. o6yaTb. 

OCycaoBjiHBaTBca nkwh teneri, contineri 
alqa re; pendere ex alqa re; positum esse in 
alqa re. 

06y^taTB cm. y^HTb. OSy^aTBca cm. yMHXb- 
ca. Odyseme institutio (^eMy — alcis rei); 
cm. yneme. 

06yaTB caecare, occaecare (ocjiinjiaTb, men- 
tern alcis; occaecatus libidine); occupare, in- 



vadere (timor exercitum, animos militum); 
vexare, agitare, exagitare (ocoo\ cxpa- 
cTAX'b); CTpaxx* a cTpacTb ooyjura ero metu 
et libidine diversus agitabatur. 

06xsaTBiBaTB amplecti, complect! [opere col- 
lem; vitis claviculis suis (cbohmh ycHKawH) 
quasi manibus, quicquid est nacta]; circum- 
iectum esse alcui rei; o(5x. Koro hh6. (*n>e 
hh6. liio) alqm medium complecti; oa^e- 
hh corripere. 

OGxoffHTejiBHOCTB mores commodi hjih faci- 
les; facilitas; affabilitas; , mansuetudo. O6- 
xosHxejibHtiH commodus; arlabilis; facilis; 
mausuetus. OCxo^htb I) co6. xo^htb Kpy- 
iowb circumire, ambire, (m^ ocMOipa) obire; 
HenpiaTeit, 3axo ( a,ameM'b b* TbiJi-b circum- 
venire alqm, oco6. cb (J)jiaHroB , b circumveni- 
re, circumire hostem a cornibus hjth: a late- 
re, circumdare alas hosti; oth mhmo ^ero 
praeterire alqd; = Hcxo^nxb peragrare (ter- 
ras). 2) nepeu. o6x. koto (upu Ha3HaHeniH 
Ha ^oimHOCTb) praeterire alqm; repulsam 
dare alcui (oiKa3aTb b% npocuMOK .a.oaatHO- 
cth); Koro hh6. oSxoAHT'b alqs praeteritur, 
repulsam fert hjth accipit, xaKHte repellitur; 
o6x. 3aK0Hi> legi fraudem facere. 06xo- 

^HTBCfl 1) Cb K^Ml HCT6., CXi ^x»mx> hh6. 

tractare alqm, alqd; se gerere adversus alqm; 
habere alqm (mhjeocthbo, jnoo~e3Ho ,liberaliter r 
.lypHo male); yMitomiu o6x. cb coiAaxaMH 
assuetus militibus; yMiib o6x. ex. h^mt. hh6. 
alqd tractare scire; alqa re bene os optime 
uti; alcis rei peritum, peritissimum esse, He 
yM^Tb alcis rei inscium esse; 6epe»H0 o6x. 
ex. h^mx. hu6. parcere alcui rei, parce uti 
alqa re. 2) 6e3i. nero carere alqa re; He 
o6x. 6e3^ Hero alqa re carere non posse, 
sine alqa re omnino esse non posse; alqa re 
egere 3) — exouxb, cm. CToaxb. 06xoff& 
1) hohhoh o6x. (naipyjib) vigiles nocturni u 
npocTO vigiles. (bo BpemeHa HMnepaxopoBX>) 
circuitores hih circitores. 2)™0K0JibHbiH 
nyxb circuitus; BecTH Koro oQxo^omx. alqm 
circuitu ducere; o6xoaomx> npu^xu Kyj;a cir- 
cuitu ad alqd pervenire. OCxoacfleHie tra- 
ctatio; lacKOBoe, MarKoe lenitas, dementia; 
cypoBoe asperitas. 

06lHHBaTB cm. okuumji^tl. 

OdranpHOCTB amplitudo (urbis); magnitudo. 
06mHpHHH 1) co6. amplus (curia, domus); 
magno ambitu; vastae magnitudinis (urbs); 
latus (campus); patens (mapoKO npocxupaio- 
m,iftca); magnus (domus, urbs, insula, vox); 
He 6biTb bx> cocxoHHiu oxpaHHTb 06m. BiaAi- 
Hia latitudinem possessionum tueri non pos- 
se. 2) nepeu. y Koro hh6. 06m. yMx> alqs in- 
genio valet on abundat; 06m. no3Hama, cb4- 
#EHia doctrinae copia; ueioBtKi> ex. o6m. 
CBB^tHiaMn vir multarum rerum cognitione 
imbutus, summa scientia, eruditissimus, do- 
ctissimus, HMixb o6nr. cBi^Hia multa didi- 
cisse, bx. qeMX> hh6. penitus cognovisse oh 
intellegere alqd; npio6px>CTH 06m. CBt^tHia 
scientiam plurimarum rerum consequi; 06m. 
Kpyrx. fltoreibHOCXH cm. Kpyrx. 2, b. 

06meacHTie convictus, convictio; communis 



06m,eH3B r b€THElfi. 



OO^HBJieme. 



217 



vita; communitas yitae hjih vitae atque vi- 
cttis. 
06meH3B*CTHEiH omnibus notos; in valgus 
hjih apud omnes pervagatus; passeribus 
omnibus notus {Gie. de fin. 2, 23, 75). 06- 
menoHaTHHH ad vulgarem popularemque 
sensum hjeh ad commune indicium popula- 
remque intellegentiam accommodates. 06- 
mecTBeHHMH publicus (oxHocanijHca kt. 
utioMy Hapo^y, rocy#apcTBy); o6m,. 6jiaro, 
uosb3a salus, utilitas communis mh publica 
hjih omnium; salus rei publicae; res publica; 
oom,. atH3Hb (odmeatHTie) vita cotidiana, vita 
communis; (bt> npoTHBonojr. kx> 3KH3HH qacT- 
hoh, vita domestica) vita forensis; oom;. mhtv 
Hie publics recepta persuasio; opinio homi- 
num hjr vulgi; opinio et fama; ocyameHHtiH 
oom- MHiHieMi existimatione damnatus; o6m,. 
^ojratHOCTb cm. rocy^apcTBeHHwa (^oiHCHocxb, 
ciyatfa); o6m\ Kacca, Ka3Ha aerarium publi- 
cum; npocTo aerarium hjih publicum; Ha o6m- 
cverb cm. cieix.. 06m.ecTBO BooSine socie- 
tas (coe^HHeHie HBCKOJibKHxx* lauyb ,a#a ,3,0- 
CTHiKeHia KaKHXt hh6. oo'max'b njtaef, TaKX> 
yneHtixt, KynnoBi. h t. n.); collegium (Kop- 
nopania, Hanp. Kynn.oB'B, peMecjreHHHKOBi., 
HcpenoBX>); npaHaxb Koro bx> odin\ alqm in 
societatem assumere, ascribere; cocxaBaxb cl 
K^M-b hh6. o6m,. societatem cum alqo facere, 
inire, coire; societatem contrahere cum alqo 
(ma. ToproBtixi* ooopotobt.); = KpyatOKi). 
coSpaHie cb Kaicon Had. odmea irfcibio coe-^ 
tus, conventus (Boo6nxe, Hanp. virorum femi- 
narumque); circulus (KpyatoKt, in conviviis 
et circulis); sessiuncula (o6hkh. bx> pi, 06- 
mecTBO coopaBineeca, qTooti TpaKTOBaTb o 
nem> hh6. hjih npocTo m& pa3Bjre^eHia); bx> 
vbewb hho. 06m,. cum alqo; hoctoahho Haxo- 
jr^TbCfl bt> HbeM'b'Had. o6m. assiduum esse 
cum alqo; MHororacJieHHoe 06m,. cm. amoro- 
TiacjieHHbifi; ^eiOBtKi poat^eH-b ;aa odm\ bo- 
mo ad societatem communitatemque generis 
humani natus est; natura homines sociabiles 
fecit. 06meynoTpe6nTejiBHHH usitatus, 
vulgatus, pervuJgatus; tritus; usu hjie more 
receptus; o6m,. npHBBXCTBie salutatio com- 
munis; 6biib odm-HHM'b communi quodam in 
usu versari; c^ijiaTbca o6m,-HbiMx> communi 
in usu ran usitatissimum esse coepisse; cm. 
TaKuce ynoxpednxejibHbin. 06ninHa, o6me- 
ctbo KaK"b ht^to irkioe, cocToamee nojib o,n- 
hhmx ynpaBJienieMi. corpus (in corpus unum 
confusi omnes); cives; populus; plebs (b% 
PaMfc); ceibCKaa pagus; ropoflCKaa civitas, res 
publica; 3anacaTbca bx> oomHHy in civitatem 
ascribi; npaHaxb koto bx> 06m,. civem alqm 
ascribere; nepefiTa bx> ipyryio o6m. civita- 
tem mutare, in aliam civitatem se conferre. 
OGirpH communis (hoc nobis cum bestiis 
commune est); y hhxx> Bee o6ni,ee omnium 
rerum est inter eos communitas; 06m,. . ojaro, 
nojib3a, MHiuie cm. o6mecxBeHHBia, cm. Mei- 
Hie; oom,. Bonpocx. quaestio generalis; nocxa- 
BHTb o6m. Bonpocb generatim quaerere; 
oneHb ^acxo nocpej. omnium, communis omni- 
um, omnium rerum; cm. xaicme BceodmiH; 



o6*m. Hetropia cm. Kcxopia; 06m,. cnjiaMe vi- 
r,ibus coniunctist BecTH BOHHy coeAHHeHHtiMH 
coaMH h no 06m;. niaHy bellum iunctis vi- 
ribus et consiliis gerere; npcuocTaBHTb cBoe 
HMymecTBO aa o6m;. ynoipedienie fortunas 
suas in communionem conferre; mo y MeHa 
ci> to6oh o6nxaro? quid mini tecum est? y 
MeHa Hftrb Cb EKWh Hn^ero o6m. nihil mihi 
cum eo rei est; 06m,. noHaTie notio universa, 
communis, summa; genus universum (alcis 
rei); pi. TaiuKe notitiae rerum; bt> 06m;- bli- 
pa3KeHiaxT> universe (dicere alqd). 

06i cm. o. 

OG^etfUHaTb coniungere; consociare (regnum); 
congregare (homines dispersos in unum lo- 
cum). 

06*BeETHBHHH, Hanp. BT0 CJIOBO HMteTTb TO 

o-Hoe, to cyd'beETHBHoe 3HaqeHie hoc voca- 
bulum turn ad rem turn ad hominem refertur 
hih turn rei turn hominis est; H3JraraTb co- 

dHTia CT> O-HOK) TOHHOCTbK) (o6l> HCTOpHKE) 

facta dictis exaequare (Sail.): bto He cy6$eK- 
THBHLia, a o-Hbia noHaxia haec ab opinionis 
arbitrio seiuncta sunt; haec non in opinione, 
sed in natura posita mh sita sunt. 06%- 
eKTt cm. npe^Merb. 

OGteMHCTMH magnus (liber); ampins. OGi- 
esct ambitus; OKpyatHoexb circuitus; pa3Mipt 
modus; noHaTb ^jeo bo sceMT. 06. quanta 
res sit, intellegere; orpaHH^BTb 06. hqto 
terminare modum rei; ,noBecTH ^to #0 H3- 
BtcTHaro 06. alqd ad certum modum redi- 
gere; npe^MeTt bo BceMTi ooieMi res omnis, 
tota, universa. 

OCii^aTtcs se ingurgitare; largius se invi- 
tare; (oopeMeHaTb atejyjtoKX*) cibo vinoque se 
onerare. 

06^*3 acaTE 1) ixaxb BOKpyrt ^ero circum- 
vehi (curru, navibus, classe); Ha Kopa6it 
TaKate superare (pars navium adversariorum 
Euboeam), flectere (promuntorium); BepxoMi 
circumequitare (moenia); o6x> , fexaTb aarepb 
sparoBx. hostium castra circumire. 2) — 06- 
roHaTb, cm. 3T. vi. 3) o6x>ixaTb KaKyio hh6*. 
CTpaHy obire (provinciam); peragrare (regio- 
nem, terras, orbem terrarum); lustrare; 6m- 
CTpo percurrere. 

OG^aBJieHie promulgate (oco6. rogationis, le- 
gis npe^BapHTeibHoe o6x>aBji. 3aKononpoeKTa, 
KOToptiH no,3.jreatajix> oScyauemK) bt» komh- 
Uiaxx.); nySiaMHO BMCTaBJieHHoe tabula (au- 
ctionis), libellus; npe^nacaHie ,a,oimHocTHoro 
3HU,a edictum; BbicTaBBTb 06-ma Ha caMbixt 
MHorojnoiHbixx* MtcTax r b libellos in celeberri- 
mis locis proponere; Bcatii;. axoro 06. hoc 
proposito edicto; 06. bohhbi nocpeji. bellum 
indicere hjlh denuntiare; belli denuntiatio; 
noadi 06. bohhm bello indicto hjih denuntia- 
to; npaBO ofoaBJieHia bohht»i ius quo bella 
indicuntur. 06%hbjihtl I) ^= 3aaBjaTb, co- 
o6m;aTb dicere, rpoMKO, otkpbito profiteri (se 
victum; grammaticum ce6a yHaTejreMT. rpaM- 
MaTHKa); prae se ferre; aperire (sententiam 
suam, consilium suum, quid sentiam, qui 
sim); docere (alqm alqd); onb o6x.aBHJTb, ito 
He npa^eTT. negavit se venturum esse; 06. 



* 




218 



OG^HCHeHie, 



OCtTHHH. 



Boifiy bellum alcajl ^indfeere, (cb yrpospfi) 
denuntiare; Koro Bpa^awB alqm hostem iudi- 
care; 06. ce6a sa, npoxHBi Koro cm. BHCKa- 
3WBaTbca 1; cm. xaKace cootfnjaxb. 2) = Aa- 
BaTb 3HaTi>, onoBfcmaxb declarare (Hanp. 
munera npejjcxoamia najtfaxopcKia nrpbi); 
denuntiaFe (proscriptionem* alcui mortem; c% 
ace. c. inf.\ Ob ut); indicere (ludos, comitia); 
06. Hbe jih6o H36pame bi voHcyjoi, bt> n,apK 
declarare alqm consulem, declarare, appellare 
alqm regem; cm. ooHapojjOBaxb. 

OCMCHenie explicaiio, explanatio, interpre- 
tatio; = onpejrjuieHie definitio; cm. xairae 
TOiKOBaHie; 06. b% jho6bh amoris sui decla- 
ratio. 06mcmtb explicare (co6. pacnyxbi- 
saxb, pa3BHBaTb, causam, philosophiam), ex- 
planare; illustrare alqd (coO. npojiHBaxb Ha 
hto CBfcrb); exponere (H3JiaraxL); aperire; in- 
terpretari (xojiKOBaxb);==onpejr£jiaxb deflnire; 
HHa^e ofoacH. ^xo hho\ alquam rem aliter 
interpretari; cm. xanate xoiKOBaxb. OCmc- 
HfiTLca pass* oxi o6i>acHaxb; hxo hh6. ^0- 
cxaxoHHO, Bnoiai oS'&acHaeTca vbwb hh6. al- 
cis rei certissima ratio est in alqa re; bthmi 
odBHCHaexca inde intellegitur, patet (ab- 
cxByeTt); oStacH. c% KfcMfc hh6. colloqui cum 
alqo; o6x>acH. Ha KaKOMx. hho\ a3biidi dicere, 
loqui (Latine, bene). 

OfrtsTia complexus; ijepaKy Koro b% 06'bax. 
alqm compiexus teneo; bt> o6x>ax. oxna am- 
plexus patrem; BbipBaxbca H3i> HbHxx* oS-bax. 
eripere se e complexu alcis; npHHHMaio Koro 
ct> pacnpociepxtiMH oS^ax. libens ac supinis 
manibus excipio alqm; nepen. libentissimo 
animo recipere alqm. 06mtb hxo vmomi* 
complecti alqd mente, cogitatione et mente, 
animo; B3opoMX> alqd oculis terminare; cxpax-b 
oftboxb Koro hho*. alqs in timorem pervenit, 
timor alqm occupavit; metus alcis animo 
obiectus est; 6 t> a t u h cxpaxoMi timore 
perterritus, perculsus; ofoaxtri njiaMeneMi. 
flammis correptus; oSiaxhii chom^ rictus 
somno, sopore. 

06BiEHOBeHie consuetudo; mos; institutum 
(ycxaHOBHBmiftca oobrcai); xarcoe 6bijio 06. 
ea erat consuetudo (ut...); xaKOBo Moe 06. 
sic consuevi; no 06-HiK) ex more, ex con- 
suetudine; ut est consuetudo; ut (fieri) solet, 
assolet, ut lit; no csoeMy 06. ut instituerat; 
ocxaBaxbca sfcpHbiMT. csoeMy 06. cm. BfcpHbifi 
I; HMixb o6hkh. consuevisse; solere; consue- 
tudo est alcis; EMtxb 06. *rxo hhG. jjiiaTb 
alcis consuetudo haec est, ut..., xaitace cl 
inf.\ bohxh bt> 06. in consuetudinem venire; 
mxo hh6. bxoahxi y MeHa bt> 06. in consue- 
tudinem alcis rei venio, mini alqd in con- 
suetudinem vertit; y Koro hh6. Bxojjnxfc B£ 
06. jxtexb mxo hh6. alqs in earn consuetu- 
dinem venit hjih in earn se consuetudinem 
adducit, ut...; *ito hh(J. xaKt bohijio bi 06., 
qxo... eo consuetudinis res adducta est, ut... 

(Liv.)\ ^1X0 HR6. BblXOJIKX'b H31> 06. cm. bbi- 

xoiiHXb II, 3, b. OGtiKHOBeHHtiH 1) nonxa 
scerjta foiBaiomiH usitatus, tritus, pervulga- 
tus; 06. caoBO, BbipaateHie verbum usitatum 
et tritum; KaHc^o^HeBHbiH cotidianus; 06. hh- 



ma cibus cotidianus, cena cotidiana; cibup 
yulgaris; 06. pa3roBopi sermo cotidianus; 00. 
atH3Hb communis vita et vulgaris hominum 
consuetudo; cotidianae vitae consuetudo. 2)= 
nocpeaciBeHHbiH, He Bbi^aronxiica vulga- 
ris, mediocris; 06. qeaoBtK'b homo mediocris; 
06. yMii ingenium mediocre; unus e hih de 
multis. Adv. ex more hjih consuetudine; vul- 
go; = no Qoibmeft lacxa plemmque; fere; 
oieHb qacxo nocpea- solere, solitum esse; 
xojfbKo jiHuaxfc consuevisse, assuevisse, 
Hanp. vincere solet, consuevit; 06. enpamn^ 
Baroxx. quaeri solet; KaKX. 06. roBopax* ut 
consuetudo loquitur. ( 

OGsrcKHBaTL scrutari, perscrutari (nepema- 
pnxb, domum, navem); pervestigare (xma- 
xeibHo H3Ciiiji;oBaxb), excutere (alqm = ve- 
stem alcis). OeticK-B, npon3BecxH ^OMamHiH 
06. y Koro hh6. inquirere apud alqm wss. 
in vasa alcis. 

OGfercai: mos, consuetudo; institutum (y^peat- 
,neHie); npffHaxaa ^opMa) npaBHJio ritus; m> 
^axt pejiHrio3Hbixi caerimonia; npHHaxo 
o6bmaeMt mos hjih moris est (ch inf. hih 
ut); no o6bmaK) ut mos est (bx> BHAi scxaB- 
kh); 3xo CTapHHHbiH 06. hie a maioribus sjih 
ab antiquis traditus est mos; hoc a maiori- 
bus institutum est: xaKOB* 06., ^xo est hoc 
in more positum, ut...; y evltl xaKOBt 06. ita 
illis mos est; bohxh B'b 06. cm. o6biKH0Beme; 
^to hh6. cl ro^aMH bxo^hxx* b% 06. vetustas 
alqd in morem perducit; ocBam,eHHUH odbi- 
v&ewb sollemnis; no cxapoMy, ^peBneMy 06. 
vetere consuetudine; more institutoque maio- 
rum; npaBO, ocHOBaHHoe Ha o6bi^at ius con- 
suetudinis. OGEPIHblH CM. 06HKH0BeHHbIH 

1; no o6bi*ihoh 6e3neHHocxH h HeopeatHOCXH 
pro cetera socordia neglegentiaque; 06. npaso 
cm. o6bi^an (bi kohitb). 

OdtflaTL cenare; (Ha nnpy) epulari; h^xh 06. 
cenatum ire; ad cenam venire; 06. y Koro 
hh6. cenare apud alqm; xopomo 06. (BecTH 
xopomift cxojixi) bene hjih laute cenare; mm 
odijtajiH BMicxi h Ha o6n;iH cneTi. idenr (no- 
bis) victus erat isque communis. 06^'h 1) 
noJWHb, cm. 3xo cji. 2) oOx^eHHMH cxojib ce- 
na; convivium; 3a oS^omi. inter cenam hjih 
epulas; pasroBop'b 3a 06. cm. 3acxojibHbiH; 
npnrjiacHXb Koro kx> 06. ad cenam invitare 
hjih vocare alqm; 6litb Ha o64^ y Koro cm. 
oSijiiaxb; hhcbmo npHHecjiH mh4 nocjii 06. 
epistula mihi cenato tradita est; nocjrfe 06. 
Offb cnajn> cenatus dormiit; xopomit 06. lau- 
ta cena, lautus victus. 06 , fetfeHHBiH cioit 
cm. otifoxbi 06. BpeMa (BpeMa oStj^a) tempus 
cenandi. 

OGfcflH-BJiHH ad paupertatem eih ad inopiam, 
ad egestatem redactus. 06*^H*BHie pau- 
pertas; CHJibHie, Hyat^a egestas; od. rocyjuap- 
cxBa paupertas publica. 06*ah*tb ad pau- 
pertatem hjih ad inopiam, ad egestatem re- 
digi; coBepmeHHO in summa egestate esse; 
BCJiiA. 6ojibmHX , b pacxoAOB'b sumptu exhauriri. 

OfrBTHBiii votivus. 064t*b votum; jjara 06. 
vovere alqd, votum facere, suscipere, voto 
se obstringere, (rpoMKo npoH3Hoca) votum 



O6H3aHH0CTB. 



?©rOHfc. 



219 



nuncupare; HcnojHHXb 06. votum reddere, 
solvere, persolvere, exsolvere, yoti religione 
se liberare; npeflnpHHaxbii! no q6. cm. o6fcx- 
hhS. OGfcm.aHie, K&Kb ^^tcTBie promissum; 
AaHHoe cjeobo fides, dictum; aaxb 06. cm. 
o6im.aTb; acnojiHUTb 06. cm. Hcnbiraaxb 2; 
B3aaMHoe 06. fides data et aecepta; o6Mk- 

HHXbCH KJUrXBeHHtlMB 06V CM. oGlffEHHBaTbCa; 

ol&maHie (orb HMenH npaBHxeibCTBa) 6e30- 
nacHocTH, HenpHKocHoseHHocTH fides publica 
(fidem publicam alcui dare; fide publica ve- 
nit — nojiyiiHB'b o6&n,ame). OGtmaTB 1) 
co6. a) Boodme promittere; no codcxBeHHOMy 
nooyxiemio polliceri, HtaojbKO pa3t polli- 
citari (alcui alqd, de alqa re, cx> ace. e. inf. 
fut.) . b) TopatecTBeHHo o6a3axbca, csaxo 
o6$m;axb spondere, despondere (alcui alqd, 
filiam): — B3axb Ha ceoa recipere; nySiH^no, 
TopatecTBeHHo 06. pronuntiare. 2) nepen. = 
nojiiaBaTb na^em^y spem facere, dare alcis 
rei; ostendere alqd (gloriam); kto hh6. o6x>- 
nraexx. mhoto alqs alios bene de se sperare 
iubet; alii de alqo bene sperare possunt; no- 
ciBbi oStmaioib o6ajibHyK) ataTBy *segetes 
largam messem laturae videntur. 
06s3aHH0CTB officium; (no ciyatfi, sojiat- 
hocth) munus, partes; ooa3aHHocxn no cjiyatSi 
munia (pi.); *iba hh6\ 06., Ha komb hr6. Jie- 
atHxx 06. est alcis officium, munus hjth xoib- 
ko alcis, meum, eius est cx> inf.; xaKate de- 
bet alqs alqd facere; BMfcHaxb, CTaBHTb KOMy 
ito bb 00., B03iaraTb Ha Koro oo\ officium 
alcis rei alcui imponere, ^xo hh6. cjrjbaxb 
praecipere alcui oh monere alqm ut...; 
iubere ex. ace. e. inf.; acnoiujiTb 06. officium 
facere, servare, conservare mh colere, tueri, 
exsequi, persequi, officium suum praestare; 
oxoxho officio gaudere; oxHOcaxejibHO Koro, 
OTe^ecTBa suum officium praestare alcui, pa- 
triae; bt> KaqecTBTi apxoHTa satisfacere ar- 
chontis muneri; HcnojraHXb npnHaxyio Ha ce6a 
06. receptum officium persolvere; npeHeope- 
raib cBoeio 06., He HcuoiHaxb officium prae- 
termittere, neglegere, deserere; cm. xaKate 
^ojrn; 3a6biBmiH cboso 06. immemor officii; 
(BipojroMHHH) perfidus; no oxhoih. Kb Bory, 
po^axejiaMB impius. 06s3aHHtiH cm. 06a- 
3HBaxb. O6a3aTejiBp:ocTL=^ycjyauiHB0CXb, 
Jno6e3HocTb humanitas. OGasaTexBHBra 
1) HajraraeMBift ^oiroMX. obligans, obstringens; 
3aKom, HMiex^ &m koto 06. coy lex alli- 
gat oh tenet alqm; alqs tenetur lege. 2) = 
ycjyiOHBbiH, pajryiuHHH humanus, officiosus. 
06s3aTeJiBCTB0 1) = o6fl3aaHocxb officium; 
B3flTb Ha ce6a 06. officium in se recipere; 
xarocxHoe 06. onus. 2) nncbMeHHoe 06. chiro- 
graphum; aoiroBoe 06. syngrapha, ntfmen. 
OGflSEEsaTB Koro Kb vemy obligare alqm 
alcui rei oh ex. ut; saKOHOMt 06. Koro alqm 
lege astringere; 06. Koro ohxbok), npncaroio 
alqm iureiurando astringere, Kb BoeHHoft 
aiyacfiii alqm Sacramento adigere, obligare; 
Koro ycjiyraMH obstringere, devincire alqm 
benefices; xh Mena mhoto (onenb) oSamenib 
gratissimum oh pergratum mini facies, ni- 
hil mihi gratius facere poteris; o6a3aHHbiH, 



6htb oSasaay KOMy hh6, alcis beneficiis #b- 
ligatum esse; alenj 4e1*ere alqd; a KOMy hh6. 
MHorHMX 06. alcui multum hjie multa bene- 
ficia debeo; multa ab alqo beneficia in me 
profecta sunt;- summis beneficiis m officiis 
alqs me sibi obstrinxit; gratissimum animum 
alcui debeo; a o6a3aHX> KOMy cboemi> cyme- 
cxBOBameMi, cnaceHieMB, aca3Hbio alcis bene- 
ficto incolumis oh salvus sum; bxhmx. mh 06. 
{|»Hjioco4)iH illud a philosophia profectum est; 
pa3Bxi xm He c^HTaemb ce6a o6a3aHabrkb 
c^epacaxb ^aHHoe cjiobo? nihilne ad fidem 
tuam putas pertinere? OGflSBiBaTBCs se 
obligare alcui rei hjxh cb ut; se obstringere 
in alqd, KJiaiBoio sacramento, iureiurando; 
ohh Apyrt nepexx* .npyroMi o6a3aiHCb KiaT- 
bok), ^xo He... iureiurando ac fide inter se 
sanxerunt, ne... 

OsajtBHBiH ex longo rotundus; ovo similis. 

OsAOBfejrBin viduus. 

OsecB avena. 

OBxaA'feBaTB potiri alqa re, ho Bcer^a potiri 
rerum — sepxoBHOio Bjiacxbio; occupare (re- 
gnum, urbem); in dicionem oh sub potesta- 
tem suam redigere; ctfioio iuvadere (alqd); 
nepeu. occupare, invadere (timor exercitum, 
animos militum; superstitio mentes Siculo- 
rum; alqm libido); incedere (cupido alqm; 
cura patribus, exercitui omni tantus dolor 
incessit); k^m^ hoo*. OBiajiiBaexx> xocKa, co- 
cxpa^ame desiderium alcis rei capit alqm, 
misericordia capitur alqs; k^mx. hh5. OBJia- 
jt^Baex'b iu±wb alqs ira incenditur, excan- 
descit. 

OBomB olus, (pi.) olera. 

OBpar-B lacuna; vorago (nponacTb); fauces 
(pi., ymeibe, nponacxb). 

OBiia ovis. Os^apx opilio, ovium pastor, 
ovium custos- OB^apHa ovile. 

OrjtacKa sermo, sermones; bohxh B'b orjr. in 
ora hominum abire, in sermonem hominum 
venire; fabulam fieri; nycxHTb Koro bx> o-CKy 
alcui infamiam conflare, aspergere, movere. 
OrjoramaTB qxo h^mx. implere (urbem lamen- 
tis). OrjramaTBca ^mx. personare alqa re. 

OrzoxHyTB obsurdescere. OrjcyinaTB ob- 
tundere (alqm, aures alcis voce). 

OrjEaflbiBaTtca respicere (alqm, ad alqm; alqd, 
ad alqd); nacTO 00. respectare (alqd, ad alqd, 
falqm); referre, retorquere oculos ad alqd. 

OrHeflBimymiH, orHe^. ropa cm. BoaKaHi.. 
OrHeHHBiH igneus (globus— inap-b, color). 

OrosapHsaTB 1) exceptionem, condicionem 
addere, adicere (alcui rei); cm. xaKwe npe^- 
nocbijaxb. 2) = ORieBexaxb, cm. 9x0 *d. 
OroBopxa exceptio (BcmiiOHeHie), condicio 
(ycJioBie); cx» xoio otob.. iixo.. hac lege oh 
condicione, cum hac exceptione, ut..., h npo- 
exo ita julsl sic, ut...; 6e3i. oroB. nulla exce- 
ptione; simpliciter; orpaHEnraxb hxo o-koh) 
cm. oronapHBaTb 1. 

OroHB ignis; (raaMa) flamma; BbictKaxb oroHb 
ignem elicere conflictu, lapidum; noAJtoatuxb 
or. cm. no^iua^biBaTb; pa3B0^nxb or. cm. pa3- 
Bo^uxb; orHeMii h Me^eMX> ferro ignique; npe- 
,a,aBaTb omio, ornio h Meqy cm. npe,a;aBaxb. 



220 



OropaHtHBaTt. 



OffHHaKlH. 



OropaacsBaTB saepire, consaep&e (alqd alqa 
re); 3a6opoMb saepto drcuindare, saepibus 
cingere hjih claudere. 

Orop^aTB dolorem alcui afferre, dolore alqm 
afficere; alqm, alcis animum offendere (o jih- 
naxx* h npeflM.); oieHb, cobho magnum et 
acerbum dolorem commovere alcui (o Ka- 
komx. hh6. coobixin); acerbissimum dolorem 
alcui inurere (o jinijaxx*); axo MeHH orop- 
Maen. hoc mihi aegre est, hoc doleo, hoc me 
mordet; MeHa oropnaerb, hxo... doleo quod 
nm ace. c. inf. Orop^aTBca dolere (alqd, 
alqa re), in dolore esse, graviter ferre alqd; 
dolorem ex alqa re accipere, capere; oneHb 
magno dolore affici; o^eHb or., hto affici 
magno, summo dolore cx> ace. a. inf. Orop- 
neHie aegritudo, dolor (ne*iajib, CKop6b); Kb 
BeaHKOMy Moeiay or. cum magno meo do- 
lore; vehementer doleo quod hjih ace. c. inf. 

Orpa6nTB expiiare, spoliare (provinciam, so- 
cios; alqm pecunia); ocoo odmecxB. y^peac- 
^ema depeculari (fana); exspoliare (fana at- 

* que domos), nudare alqm; diripere (pa3rpa- 
6HTb, provinciam, urbem); populari, depopu- 
lari (onycTouiHTb. provinciam). OrpaGae- 
Hie expilatio, direptio, depopulatio. 

OrpaatflaTt \)co6. cm. oropaacHnaxb. 2) nepeu. 
tueri (ott> Morymet B03HHKHyxb onacHOCTn; 
perf. tutatus sum); defendere (3am,HniaTb 
npn yace B03HHKineH onacHocxH); = npHKpbi- 
Barb tegere, protegere; ~ oxpaHaxb custo- 
dire; = yiepinjiaxb ;ua orpaayema munire; 
Koro, hxo orb Koro, orb Hero tueri alqd ab 
alqa re (fines suos ab incursionibus); defen- 
dere alqm, alqd ab alqa re (alqm ab eo pe- 
riculo; alqm ab iniuria alcis); prohibere alqd 
ab alqo, ab alqa re (coo. oTpaacaib hto orb 
Koro, oxx> Hero, iniuriam ab alqo); tegere, pro- 
tegere alqm ab re, muuire alqd contra alqd. 

OrpaHH^eHie modus; condicio (orpaHHHHBaio- 
mee yciOBie); ruaroiaMH, cm. orpaHa^HBaxb; 
cx> Tbwb orp. ea condicione hih TOJibKO ita 
ut; ex H3Bb , CTHMM'b orp. finibus certis cir- 

. cumscriptus; 6e3x. Bcaicaro orp. nullo adhi- 
bito modo; simpiiciter. OrpaHH^eHHoCTL 
angustiae (loci, temporis; rei familiaris, yM- 
ciBeHHaa pectoris); inopia (orp. cpeacxBi.); 
cia6ocTb imbecillitas (auimi, mentis, inge- 
uii); = raynocTb stupor; tardum ingenium. 
OrpaHH^ieHHBiH, orp. BpeMH temporis an- 
gustiae; cpe^cTBa angustiae, res exiles; <ie- 
jroBtK-b orp. homo imbecilli animi, consilii, 
tardi hih hebetis ingenii. OrpaHiraiBaTB 
nepeu. 'terminis hih cancellis circumscribere, 
terminis delinire et circumscribere; e npocTO 
circumscribere (tribunum plebis, praetorem— 
Biacib Tpnoyua, npexopa);=iiepjKaxb B-b H3- 
bIcthlixii npejrfeiaxi) tinire, delinire; cxfccHATb 
in angustum concludere, adducere deducere 
alqd; ciepmuBaib coercere (avaritiam, luxu- 
riam, fenus); modum (alcis rei) terminare, 
modum (alcui rei) facere, imponere; resecare 
(ypi3aTb, istorum audaciam ac libidines alqa 
ex parte); circumcidere (sumptus nimios, im- 
pensam funeri); orp. hto nkwb finire alqd 
alqa re, terminare alqd alqa re, alqd alcis 



rei finibus Han terminis contineri velle; orp. 
cbox) BJiacTb npejrjuiaMH EBponti imperium 
Europa finire; bch> 3aaany opaxopa orp. y3- 
khmh npejcfeiaMa exiguis quibusdam finibus 
totum oratoris munus circumdare. OrpaflH- 
^HBaTBca *&wb contentum esse alqa re, se 
continere alqa re-, in alqa re; versari in alqa 
re; satis habere ex, inf. 

OrpoMHMH vastus, immanis (neo6biKHOBeHHOH 
BeJiHHHHM); immensus (HeH3MipaMbiH)^ingens. 

Ofl;a carmen. 

Osa6pHBaTB cm. oao6pHsaxb. 

O^apHBaTB 1) cm. .napHTb. 2) Ha^tiflTb instru- 
ere, augere, ornare alqm alqa re; o^apeH- 
HHH *iiwb praeditus, instructus alqa re; oj;. 
xopomHMH cnocofiHocTflMH bonae indolis; 
bona indole praeditus; CTOib 6oraTO o,n. iio- 
^h tantis ingeniis homines. 

Osescfla vestis; vestitus; cultus (c. Punicus 
habitusque; rusticus; miserabilis); vestis or- 
natus; vestis habitus, bt> cba3h pt«ra h npocTO 
habitus. 

CuepacHBaTt no6t^;y Ha^i. Kfevr* cm. no6t»- 
^aTb; oa- Bepxfc cm. Bepx^ 2, b. OaepacH- 
mbih (KaKoro hh6. 6oi'B3HbK)) affectus (morbo 
gravi et mortifero); temptatus, correptus. 

OflHHaKiit o^HHaKOBbiH idem, eiusdem ge- 
neris, aequalis, par; ofl. en> vim> hh6. idem 
qui, idem et, ac (atque); cm. pobhhh. O^hh- 
Ha^riaTtiH undecimus; 6paiy o^. roAi» fra- 
ter undecimum aetatis annum agit. O^hh- 
HaanaTB undecim; no o-th undeni; ofl- 
pa3i> undecies; o-maTu itrb undecim annos 
natus kjh undecim annorum O^HHOKia 
solus; solitarius (homo . vita); HeateHaxbiH 
caelebs; no OAHHO^Ki CToam;iH rarus, sgar- 
sus (Hanp. arbores, domus). OffHHO^ecTBO 
solitudo, secessus; vita solitaria; mmh bt> 
o-cTBt vitam solitariam agere, in solitu- 
dine et otio vivere, procul a re publica ae- 
tatem agere. Oahhb a) = KaKofi ih6o ali- 
quis, qais; HtKifi, HtKOTopbifi, f3b4cxhmh qui- 
dam; a 3Haio o^Horo neaoBiKa, KOTopwft novi 
(hominem) quendam, qui... b"> o^hht. b^ 

npOTHBOnO.HOffiHOCXb K'b HiCKOlbKHM'b 

unus; npn odosna^eHiH BpeMeHH a Mtpbi unus 
He cxaBHTca, ecan «oihh , b» ne npoxHBonoia- 
raexctf KaKOMy hho. ^pyroMy ^HCJry, Hanp. 
(oAHH'b) roi> cnycxa anno post; He 6onte 
oahoh Mipbi non plus modio; alter (altero 
pede claudus — xpoMofi Ha ' o^Hy Hory); sin- 
guli (no OAHOMy); ipse (caMi. no ce6i, dea'b 
qyatoro cosifiCTBia); o,3;hhmt> ciobomi. cm. ko- 
poxKO (bx> kohite); «o f XHn , b» He nepeBO^axcfl 
b*b no f a,o6Hbix , b ofiopoiaxt: ^eMoceeHi., oahh^ 
H3^ cjraBHMmHX'b opaTopoB"b — Demosthenes 
clarissimus orator; oakhx> xojibKo unus; solus; 
(cajibHte) unus solus; unus omnium hjih ex 
omnibus; solus ex omnibus; cm. xarate ejnra- 

CXBeHHblH 1; O^HH XOIbKO pHMJTfiHe He GBHtajra 

soli Romani terga non dederant; Moaierb 
6bixb xoabKO o^Ha HCXHHa plus uno verum 
esse non potest; nponry Bac?b o6x. oahom^ 
axoM'b hoc hih id (unum) vos rogo; y »x> 
o^ho 3xo nocpeA- ipse, Hanp. yatx* oaho 3xo 
A0Ka3biBaexi>, hxo... haec ipsa res hjih hoc 



OfliraaJiBiH. 



OjKeeTonaTin 



221 



ipsum demonstrat cb ace. c. inf.\ hh o#hh£ 
cm. hh; oahhb— flpy-roft, O^nwb 3a spy- 
rnrnt cm. spyrot a; oj;hhi, Ha ^yroan, <o 
.Hbohxb) alter super alterum, <0HtcK0jibKHXT>) 
alius super alium: oxKWb=^roT% ace, OAHffb h 
totb ace idem; bob xo oaaoro, bc£ 3a hckiio- 
qemeMB ojtnoro cm. Becb- 
O^H^ajruH efferatus. GamiaTB efferari (o 

lUOJIflTb H HCHBOTHBIX'b). 

O^Haac^M = oahhb pa3*b semel; = Kor^a-TO 
aliquando, quando (canoe Heonpe^kieHHoe 
o6o3Ha^eH. BpeMeHH = p a3t _ Bb HacToam,.., 
npomejini. oh oyflymeMB BpeMeHH); ohm 
(yKa3HBaeTt Ha BpeMS OTflajieHHoe o'tt. Ha- 
cToamaro, oh nponieamee oh oyaymee,— 
Kor^a-xo oh HtKorAa); quondam (yKa3bi- 
Baerb Ha BpeMa npomexinee). 

OflaaKO, nocifc ycTyoema, BbipaateaHaro noj- 
hbimi. oh coKpameHHtm^ npe,poateHieMB, 
tamen (o6"bikh. bi> Hawaii npe^oaceHia; earn 
ate o^HOMy oa HTiCKoabKHMB ciosaMB bb 
tomb ate npe^oaceuiH npH^aeTca oco6aa ma, 
to tamea CTaBHTca nocjit hhxb); attamen, 
verumtamen, atqui — ojcHaKO me, ho ojtHaKO, 
Tkwb He Menie; at (npn B03paa:eHiHXB); ni- 
hilominus, cHitHte tamen nihilominus (rfeMB 
He MeHie, He CMOTpa na to); quamquam, 
HHor^a etsi (ojtnaKO, Bnpo^eMB, bb Hawaii 
naBHMX'b npe^Jio^eHitt, jua nonpaBKH nan 
orpaHHHema npejcbuymel mbicjht); sed (ho, 
o^HaKo; Kor^a ihijo roBopamee bb -H3iro;KeHiH 
nepexo^axB kb HOBOMy npe^MeTy oh, nocii 
yiuroHeHia otb naBH. npe^Meia, B03Bpa- 
maexca kb HeMy); o^Haico He sed non, nee 
tamen; o^HaKO tojibko TaKB, mto, *ito6bi 
h e sed tamen ita hjih npocTO ita, ut, ut ne... 

OAHo6oa:ie cm. mohot6H3Mb. 

OflHOBpeMeHHMH eiusdem temporis; quod 
eodem tempore est on fit. Adv. uno oh 
eodem tempore; simul. 0,o;Horjia3Bra 
unum oculum habens; uno oculo in fronte 
insignis (o iiHKionaxB) ; (po^HBHiifica cb 

O^HHMB TOIbKO rjia30MT>! 1USCUS; (jTHUIHB- 

' mifica o^Horo nia3a) altero oculo captus 
oh orbus. OflHoropCBiH Bep6jno r a,'b cm. 
BepcLiioATv O^HO^HeBHHH unius diei. 
O^H03Ha^:aii^in idem nan eandem rem si- 
gnificans, declarans; 6bitb oah-iuhmb idem 
hjih eandem rem significare oh declarare; 
idem valere. O^HOspaTHMH semel cb 
npHSaBienieMi. no^xoA^maro partic, nanp. 
factus; nocjrfe oah. houbitkh semel expertus. 
OflHOoGpaaie similitudo; nulla varietas; 
quasi quidam unus aspectus. OflHoo6pa3- 
huh unius generis; una specie (ager); unus 
(bh^— species); simplex; similis atque idem; 
semper idem (vita). Adv. similiter semper; 
similiter atque uno modo (omnia dieere). 
OflHomreMeHHtiH cm. e^HHonx Oaho- 
poflHHH eiusdem generis; eodem genere; sui 
generis; o-Htie Meayy co6oft aequales. Oa- 
HopyKiH unimanus; altera manu orbus. 
Oahocxoskhbih unius syllabae. Oahocto- 
poHHia:, oah- MH^Hie quasi curta sententia; 
solivagus, ieiunus (cognitio rerum); mancus, 
incohatus (contemplatio naturae manca quo- 



dammodo atque iacoh.X o^h. cyjKAeHie indi- 
cium rem son ab omnibus partibus spectaos. 
OAHO(|>aM2Jie3^% nomine cum alqo coniun- 
ctus; homo eodem nomine exvl cognomine; 
6biTt otfH-MH eodem nomine hjih cogno- 
mine appellari O^Hon;BiTHBiH: unius co- 
lor is - 

Oflo6peme probatio, approbatio, comprobatio, 
laus, assensus; plausus (pyKonaecKame); H3t- 
ABjteHie, kphkh, 3naKH o^b6peHia aGclamatio 
secunda, b-b cbh3h pt^H npodo acclamaiio; 
clamor et assensus, clamor laudantium h 
npocTO clamores; BtipaataTb 0& soMy, ^e- 
My cm. o^oopHTb-, 3aciy2KHTb m& ox- pro- 
bari oh se probare alcui, vbwb hh6. proba- 
re alcui alqd; BM3BaTb rpoMKoe ox- cjy- 
maTeiefi clamores (coronae) facere, efficere, 
movere, excitare. OjnoCpuBaTB probare, 
approbare. comprobare (alqd); laudare; (co- 
oauiaTbca) assentiri alcui, alcui rei; ox 
veil hh5. niaH-b accedere ad sententiam al- 
cis; ne o^;. improbare, non probare; = no- 
pnuaTb reprehendere, vituperare alqd; ccnjib- 
Hie) damnare,' condemnare. OAofipHTeJiB- 
HtiH nocpeji;. gen. assentientium, proban- 
tium, approbantium, laudantium (clamor); 
oi,. KpsK'b cm. OAOopenie. Adv. ox yibi6aTbca 
KOMy arridere alcui; ox. BticKa3aTbca o vewb 
probare alqd. 

OxojLmwTh =z x&Tb Ha npeMH utendum dare, 
conimodare, credere alcui alqd; = c^TaaTb 
o^ojimeHie gratum. pergratum, gratissimum 
facere alcui; tbi o^eab (mhoto) o^ojEKHnib 
MeHa, ecaH... pergratum hjth gratissimum mi- 
ni facies, sh O^ojraceHie = mooctb, ycjiy- 
ra officium. beneficium; cjriiaH o^;. da ve- 
niam hanc mihi: cuiiaftTe 0,2;. h... date no- 
bis hanc veniam, ut...; c^TaaTb Aia koto 

dOJbfflOe Ojt. CM. QXOAWLIiTb. 

OaojFBBaTB vincere, superare, frangere alqm, 
alqd; Koro hh6. oxojrbiLb cowb alqs somno 
oppressus est. 

Oflpt, Ha CMepTftoMT. o,a,pt moriens; moribun- 
dus. 

OffyMMBaTBca mutare consilium oh sen- 
tentiam. 

OflymesjieHie, o^ymeBjiaTB cm. Boo^ynr- 

O^BimEa spiritus angustior. 

O^'EBaTB Koro vestire, veste tegere, (bt> Ha- 
KHAKy, oanit') amicire alqm; induere vestem 
alcui, veste alqm; cojuaTBi o^TBie nacTyxa- 
mh milites* pastorum habitu; 5bitb oji;tTy no 
MO^t cm. Mo^a; aeiaTbca o^xlimb b-b 3ojioto 
h trypnypt auro et purpura conspici. Ofl4- 
BaTLca induere sibi vestem, se veste, bo 
*ito hhQ. vestiri alqa re; xyio o#. male ve- 
stiri oh vestitum esse; 0^;. ho-phmckh Ro- 
mano habitu uti; no cTapoft mojce habitu 
moris antiqui vestiri oh vestitum esse. 
Oflfcajio tegumentum, operimentum; stragu- 
lum hjeh: vestis stragula. ' OA*aHie cm. 
OAes^a. 

OsepejiBe monile. 

OacecTO^caTB exacerbare oh exasperare, irri- 
tare (alqm hjih animum alcis). DaecTone- 
Hie animus irritatus; ira, iracundia (pa3,npa- 



222 



OSKHBaTB. 



OKOJIK^HOCTB. 



3&eme); infestus animus; om. vmob-b animi ira quam rem); aiorb roirb 6bo^ o-Baffb se- 

exacerbati. ihkhmh nofiiaaMH hie annus magnis Victoriis 

OacHBaTB ad vitam redire (co6.): reviviscere insignis fait OsHRMeHOBKBaTBCA clarum 

(h nepeu.); — onpaBHTBCH, oooapHTBca se col- fieri, insigftem esse, praestare (alqa re), 

ligere, se hih animum recipere, ad se redi- OaHanaTB 1) cm. o6o3Ha**aTb. 2) = 3Ha*&riB 5 

re; respirare; erigi (eius adventu erecta est cm. ax. rx h 3Hanenie 1. 

spes); se erigere (libertas recreata se erigi t). 03ho6-b laxopaaoratiH febrium frigus, b^ 

OatHBJtaTt cm. BOCKperaaTb; nepen. oat. hbjo cba3h pain h npocTO frigus. 

sh6o Ha^eamy erigere alqm, alcis animum ad OEasame noMonxn cm. noajomb (bt> kohitb). 

hjih in spent; cHOBa oat. bi komi. Hafleatfly OKa3BiBaTB (BHKa3biBaTB Ha jt^jtb) tribuere 



Ha nodt^y alcui spem victoriae redintegrare; 
p;KHBiaeHHH&:=6oHKift vividus, vegetus; oat. 
kfcer© locus frequens, celeber. 
Oapsaame exspectatio, spes, opinio; CBepxB 
<ke. graeter opinionem, exspectationem, 
spem; ooMaHyxB %h oat. cm. oSMaHHBaTt; 
k (fie) o^MaHyjtca bt> cBoeMi o-HiH cm. oo*Ma- 
HWBaTtcii; BoaSy^HTB oat. cm. B036yatjE,aTb; 
onpaB^aTb oat. exspectationem explere, su- 
stinere ac tueri, Hbe jihSo alcis exspectationi 
respondere. OacnjjaTB exspectare (alqm, 
alqd, alqd ab, pfcate ex alqo); HairfeflCB spe- 
rare' alqd, hjih fore ut; spem habere alcis 
rei, ad alqd, Taote ci> ace- c. inf.; ateiaa 
optare ut, ab alqo ut; onacaacB timere alqd 
(ultima); MHoraro oatniiaiorB otV TBoero yMa 
magna est exspectatio ingenii tui ; oat. 
otb Koro cnacema in alqo spem salutis po- 
nere; cm. Taitate atiraTb; He MHoraro oat. otb 



(alcui alqd), praestare (alcui honorem, bene- 
volentiam); KOMy 6jiarojXB\flHie, *iecTB, enpa- 
BeftUHBocxb, yBaateme, HeyBaateme, conpoTH- 
BJieme, ycayry, noMomB cm. bth cym\; KOMy 
XOBtpie cm. .noBftpie (hm^tb, nHTaib); KOMy 
6oatecKia no^ecTH deorum honores tribuere 
alcui; alqm pro deo venerari, in deorum 
numero venerari et colere. OKasBisaTBCfl, 
o Auurb se praebere hjih praestare alqm 
(BHKa3LiBaTB cefla KaKHMt hh6.); reperiri 
(HBjflTbca); esse (iniustum, severum in alqm); 
evadere, exsistere (bbixoiihtb, ABJiaTbca); 
o npedM. apparere (0Ka3BiBaexcH, ^to... 
apparet cb ace, c. inf.: Taitate cb kocb. bo- 
npocoMfc); manifestum esse (6bitb flBHBiMB); 
OKa3BiBaeTca, hto a... reperior. invenior cb 
nom. c. inf.\ bb rocyflapciBB 1 He OKa3BiBaei> 
cfl noTpedHOCTH bb ^eMB hh6. res publica 
non eget alqa re. 



Koro non multum tribuere alcui; oat. Bcero OKafiMasTB cingere:_ (o nJiaTbfc) praetexere 

orb koto hh6\ (bb xyjiOMB CMBicjii) alqm ad (toga, tunica purpura praetexta, o6bikh. tojib- 

quodlibet facinus audacem habere; 9Toro ko toga praetexta naa ojtHO praetexta (Kait-b 

MoatHo orb Hero oat. id non abhorret ab eius cym\), Tora BBicmnx^ ^oiatHocTHBix'b inirb 

moribus; ad ilium ea suspicio pertinet. bb Phm^, yKpameHHaa nypnypoBofi KanMon). 

OaaGo^nBaxB Koro sollicitare alqm; curam OKaiaeHiTB in lapidem hjih saxum verti. 

hjih sollicitudinem afferre alcui, cura hjih OKaH^HBaxB, -cacM. KOH^aiB, — ca. 

sollicitudine afficere alqm, sollicitum habere OKanBisaTB, oKonaTB circumfodere alqd; cm. 

alqm; o3a6o^eHHBifi metuens, timens, sol- TaKate oKoirb. OKanBisaTBca b*b KaKOMB 

licitus, anxius; 6bitb o-hbimb itbmb timere, hh6. Micl^ locum munitionibus saepire; ca- 

vereri, laborare, sollicitum hjih anxium esse stra communire. 

de re. OaaCo^HBaTBca vkm> laborare OKeaH^B Oceanus; aTiaHTH^ecrafi ok. mare 

alqa re, de alqo; sollicitum esse de alqa re, Atlanticum. 



TaKate mihi est curae alqd. 

OaarjiaBJiHBaTB ^to inscribere alqd, 03ani. 

KHnry inscribere librum; 03arji. KHHry «JIe- 

iin» librum Laelium inscribere; bb KHnri, 



OEHAHsaTB ^to oa3aMH, BSopoM^ tantummo- 
do aspicere alqd, eflsa ok. bsopomt. vix aspi- 
cere alqd; cb ropbi ok. B3opoMB cipany re- 
gionis situm ex monte prospicere. 



03arjiaBJieEH0H MeHOKB in illo libro, qui in- OKjreBeTaTB de fama hjih existimatione alcis 



scribitur Meno. 
Osa^a^HBaTB stupefacere; osafla^ieHHbiH 

stupefactus. stupens. 
OaapJiTB iflustrare, collustrare; 03apeHHBift 

apKHMi. cBiTOMt clarissima luce circumfusus; 

03apeHHBiH cuaBOH gloria florens. 
Oaepo lacus. 

OsHpaTBca circumspicere, circumspectare. 
Oajio6a:aTB koto iram alcis accendere; irritare 

(alqm, animum alcis); o3Jio6jieHHBiH ira 



detrahere; maledicere alcui; 3a cuhhoh de 
alqo absente detrahendi causa maledice con- 
tumelioseque dicere; aoatHO q^bhhhtb calu- 
mniari, criminari alqm; npeji-B k^m-b hh6. in 
suspicionem adducere alqm alcui; in invidiam 
vocare alqm apud alqm, criminari alqm apud 
alqm. 
OMHKaTL koto appellare alqm (Ha3BiBan no 
HMeHH nomine hjih nominatim); rpoMKO incla- 



mare alqm. 

accensus; iratus (alcui); infensus, infestus Okho fenestra; cmotp^tb Wh OKHa fenestra 

(alcui). 03Jio6jieHie ira; iracundia; animi prospicere. 

offensio; infensus animus. Oko cm. nasi. 

OaHaKOMJiHBaTB proponere alcui alqd, do- Oeobbi vincula (n. pi); catena (ntiiB); com- 

cere alqm alqd. OaHaKOMJuraaTBca: no- pes (o6bikh. pi. compedes KaH^ajibi); 3aKjno- 

scere, cognoscere alqd, discere, perdiscere HHTb Koro m> ok. in vincula conicere hjth 

alqd. duci iubere alqm, vinculis constringere alqm. 

OaHaMeHOBHBaTB illustrare, ornare, clarum Okojih^hoctb (b% pi^n) circuitio, anfractus; 

facere (alqd alqa re); insignem reddere (al- ambages; tobophtb 6e3B o-cTefi simpliciter 



■fi. 



OKOJI'feBaTB. 

breviterque dicere; 6e5% o-CTeii missis am- 
bagious. Oeojio 1) o m$ct4 circa, cir- 
cum. 2) = ripH6jiH3HTejibHq, npa ^hcih- 
TezhRUXb circiter, ad (ad qningentos capti 
'„ sunt); hxi ohio ok. 200 erant ad ducentos; 
ok. 600 niaroBt circiter passus sexcentos; 
sub c% ace. (sub vesperum); ferine, fere 
(noHTs, npn hhcjeobhxb jaHHbirb); okoio to- 
ro ace *iaca eadem fere bora, circiter eandem 
horam. 

OKOJltBajL CM. yMHpaTi). 

OKOHe^HocTB pars extrema; o-cth (Tfora) 
partes membrorum extremae; cm. ocTpie, 
BepxymKa. OKOH^caHie confectio (KaKB 
^fcTBie); finis, exitus; oarojiauH, cm. koh- 
n&Th h KOHeirb. OKOH^aTeJitHMH extre- 
mes; ultimus (iudicium, sententia); ok. pBme- 
Hie, npnroBopx* Tauace sententia, qua omnis 
controversia dirimitur huh lis diiudicatur; Ha- 
HecTH KOMy ok. nopaacenie alqm devincere, 
fundere ac fugare; uoflBeprnyTb ^to o-hoh 
o6pa6oTKi, oT^JjtKi extremam nan sum- 
main manum imponere rei, extremum perpo- 
liendi operis laborem adhibere; cm. TaKace 
coBepmeHHtii 2. (06.; Adv. cm. coBepmenHo; ok. 
noKopnTB npoBHHniio provinciam conficere. 

OkOH^IHTB CM. KOH^aTb. 

Okoifb munimentum; agger (HacBmb); vallum 
(Hacbinb, BajTB cb lacTOKoaoMB); oShochtb 
o-naMH circumvallare; vallo circumdare, cin- 
gere, saepire; circummunire (urbem operi- 
bus); munitione saepire (urbem); oSHecTH 
o-noMt xoaMi> collem opere circumplecti. 

OEpaHHa fines extremi. 

OKpacKa color. OKpaurasaTB cm. KpacHTb. 

OKpecTHocTB loca quae circumiacent; vicina 
regio, loca vicina mh toibko vicina; proxi- 
mus locus; atniejiH o-creH vicini; qui circa 
habitant; o-cth KaKoro hh6. Micra quae alcui 
loco circumiacent; quae circa locum sunt; 
o-cth ropo^a urbi propinqua oh vicina loca; 
ropojib HMJeT-b KpacHBbia o-cth urbs sita est 
in regione amoena; ex. o-ctaxb ^ero hh6. 
circa hjih circum alqd. OKpecTHBiil, Hanp. 

OKp. JKHTeJIH, Hapo^bl, CM. OKpeCTHOCTb. 
OKpeilJHBaTB CM. KpeCTHTb. 
OKpOBaBJIJITt, OKpOBaBJieHHUH, CM. OOarpflTb. 

OKponjEHTB aspergere, conspergere (alqd alqa 
re). 

ChcpyrMTB rotundare. OKpyr* (ofaacTb) 
ager, territorium; regio; (npoBHHuia) provin- 
cia; no OKpyraMb regionatim. OKpyacaTB 
circumdare (alqd alqa re, domum multi- 
tudine, oppidum vallo et fossa; alqos valid, 
opere valloque, munitione oppidanos; oqeHb 
piflKo cb ace, 6e3T> dbl.\ bb TaKOM'b oiy- 
^ai cit^yeTB 6paTb cingere); cingere (ur- 
bem moenibus); convestire (domus duobus lu- 
cis convestita, KaKB 6bi oj$tblh); := odHecTH 
BaiOMB h pbomx (o6b ocaacAaromeMB) circum- 
vallare; circumvenire (homines circumvent! 
fiamma; cb Bpaac;te6H0K) d,&imd h6stes hjth 
moenia vallo fossaque, moenia exercitu); 
claudere (coo*. saiunonaTb, forum porticibus 
tabernisque; urbs loci natura terra marique 
clauditur); circumcludere (duobus exercitibus 



OMep3HTaHBH£lH« 



223 



circumcludi); KaKB 6u oropaatHBaib saepire 
(urbem muris, domus custodibus; #eneMBHpi>i 
OKpyataiH ce6a mojio^imh jraojibMH H3B na- 
TpnnieBB decemviri patriciis iuvenibus latera 
saepiebant); circumsaepire (corpus armatis); 
circumfundi (cb dativ. h 6e3B ^onom, TaKace 
nepen. obviis sciscitantes; consuli multitudo 
circumfusa; variae et undique circumfusae 
voluptates; TaKase circumfasus multis libris, 
publicorum praesidiorum copiis;- circumfundi 
magna multitudine); OKpysaTb fioibmoR toje- 
nofl, npoBoataa, oxpaHflfl stipare (senatum ar- 
matis; senectus stipata studlis iuventutis); ' = 
CTOflib BOKpyrb circumstare (equites senatom, 
seilam, tribunal praetoris; TaKate nepeu. qos 
fata; tanti undique terrores); cinaimsistere 
alqm;— CH,a,iTb BOKpyrT. circumsedere {alqm 
vallo, oppidum; TaKate nepen. mttfiebirifcus , 
blanditiis); B03,a;yxT» OKpyataerb Hac^ aer 
nobis offunditur; OKpyacaiomiH Hacb Boa^yxt 
circumfusus nobis aer; Toina, OKpyacaronxaa 
opaTopa corona; ropo^ co bcexi. CTopoH^ 
OKpyateHt ropaMH urbs montibus undique con- 
tinetur; KapeareHt o-ateHi rakaHJiMH Car- 
thago succincta est portibus; OKpyatHTb ce6a 
napcKoio nbimHOCTbio apparatu regio uti: 
OKpyacHOCTB ambitus; circuitus; circumscri- 
ptio (terrae); 6ojn>niaa OKp. magnitudo circui- 
tus; octpobi. RwkeT% bt> o-cth 20000 maroBfc 
insula in circuitu viginti milia passuum est 
Hjra viginti^ milia passuum circuitu patet. 

OKpyaCHLIH CM. OKpeCTHBlH. 

OapinHyTB cm. KpinHyib. 

OKTa6pcKiH October. OkthSpb (mensis) 

October. 
OicyHBiBaTB mergere, demergere, summergere 

(in alqd, in, sub alqa re). OKyHbiBaTBca 
- mergi, demergi, summergi. 

OKyTBIBaTB CM. 3aKyTbIBaTb. 

OjrefleH^TB conglaciare; frigore concrescere. 
OjreHiH cervinus. Ojtchb cervus; cisepHHH 

ox tarandrus. 
OjIHBa, OJIHBKa cm. MaciHHa. 

OjEHrapxH^ecKin, Hanp. oinr. npaBieme, ro- 
cy^apCTBO cm. oanrapxm. Ojinrapxia 1 j 
BjracTb, cocpeAOToneHHaH bi pynaxi HeMHO- 
rnx-b JTHUt paucorum potentia hih dominatio. 
2) OJtnrapxH^ecKoe rocy^apcTBO res publica, 
quae in paucorum ius ac dicionem concessit. 
Ojrarapx'B unus ex paucis, qui rem publi- 
cum tenent; pi. ^acTO ^ocTaTO^HO pauci. 

OjiHMiriatfa Olympias; c^ncjieHie no o-^aM^ 
*01ympiadum ratio; CHHTaTb no o-flaMfc *an- 
nos ex Olympiadum ratione numerare. 

OjumeTBopeme ficta personarum inductio; 
personarum confictio; prosopopoeia. Ojua^e- 
TBopsTB, npe^CTaBJTHTb/ KaKofi hh6. npe,iqff. 
roBopaniHM'b, ji.McTByiomHM'b alqam rem lo- 
quentem inducere, loqui hih agere fingere; 
alcui rei orationem attribuere aut actionem 
quandam; = npe^cTaBjiKTb bb BH^i ^ejOB^Ka 
alqam rem humana specie induere. 

Ojeobo plumbum album. Ojiobjihhbih *e 
plumbo albo factus. 

OajepaHTejiBHBiH fastidium creans, afferens; 
foedus (odor, aspectus); intolerabilis (HeBti- 



224 



OMOBeHie. 



hochmmhj. OMepataie taedium (alcis rei); 
fastidium. 
OMOBeHie lavatio; rjiaroiaMH, cm. MUTb, omh- 

saTb. 

OHpanaTB cm. 3axeMHaxb 1; oiip. jmb caecare, 
occaecare mentem alcis; aciem mentis prae- 
stringere. OMpa^aTtca obscurari. Oaipa- 
Tieme obscuratio (a nepen.). 

OaraiBaTB 1) lavare; abluere (pedes alcis); 
eluere, 2) o ptKfc, Mopfc alluere; Mope ombi- 
Baert crfey moenia mari alluuntur. 

Ohi, OHa, oho is, ea, id; iste, ista, istud; 
hie, haec, hoc; ille, ilia, illud; ho cjiiayeTB 
saniTHTb, tto ohb bb nomin. o6bikb. He 
HepeBOAHTCfl, ecjra othochtch kb nojueacani.. 
npei^ynxaro npejuomenia h ecjra na HeMB 
flfrrt jiora^ecKaro y^ap'eHia; ecjin ate ohb 
OTHocHTca kb KOCBeHH. naAeaty npejrBiirymaro 
npe^ioHteniH hjih ecjin o hb npoxHBonojia- 
raeTCH' jipyrHMB jihi^mb, to h bb iaT. m£cto- 
hm. Heo6xoji;aMO (is, ille); owb-i&e idem. 

Ohbih cm. totb. 

OH-feMiTt obmutescere. 

Oaa^aTt, jiscTba onanaroTB folia cadunt; folia 
decidunt ex arboribus. 

Ona3ABiBaTB sero venire; rem in serum tra- 

here. 

Onaaa aquae et ignis interdictio; proscriptio; 
noABeprHyTb Koro o-it, HaJiojKKTb Ha soro 
o-jry aqua et igni mterdicere alcui, proscri- 
bes alqm, in proscriptorum numerum referre 
alqm; 6biTb bb o-jrfc, nojrb o-jioh cm. n3rHa- 
Hie (aeBTb bb H3r.j. 

OnacaTBca cm. 6oaxbca; aojhkko on., ^to pe- 
riculum est, ne. OnaceHie cm. cxpaxB. 
OnacHOCTB periculum; (Kpnxn^ecKoe hojio- 
acenie) discrimen; on. HtH3HH cm. aajibine; noii,- 
Bepraxbca o-cth cm. nojBepraTbca; 6biTb, Ha- 
xoflHTBCfl bb o-cth in periculo hjih in discri- 
mine esse, versari; periclitari; TaKHte agitur 
alqd; bb BejmaHineH o-cth in summo periculo 
esse; o npe^MeiaxB in maximum periculum 
et extremum paene discrimen adductum esse, 
bb Kpairaefi on. in praecipiti esse; in ex- 
tremo situm esse (o npejpi.), bb abohhoI 
on. ancipiti periculo premi huh circumventum 
esse; m>a. HH6yjiB jkh3hb bb o-cth alcis vita 
periclitatur; (tab bhx> o cth extra pericu- 
lum huh in tuto esse; noflBeprnyTb Koro, *ito 
o-cth alqm, alqd in periculum, in discrimen 
adducere. alcui periculum creare, conflare, in- 
tendere, inicere, facere; periclitari (alqa re); 
rpo3HTB on., ^to periculum est, ne; on. M3- 
hh vitae ejus, mortis hjih salutis periculum, 
vitae hjih salutis discrimen; capitis periculum 
hjih discrimen; AiaaTb ^xo cb o-ctbh) fltH3HH 
capitis periculo facere alqd; bb pi. Tame 
pericula mortem minitantia; mortis casus 
(cjry^afiHOCTH, Morymia Bbi3Baxb cMepTb); vi- 
tae dimicationes; Haxo^HTbca bb BeJiflqaftineH, 
KpaflHea on. ;kh3hh in ultimo vitae discri- 
mine esse; no^BepraTbca adire vitae hjih ca- 
pitis periculum; mortis periculo se commit- 
tere, 3a Koro vitae hih capitis periculum, 
vitae dimicationem pro alqo subire, in peri- 
culum capitis atque in vitae discrimen se 



OneHajrasaTB. 

inferre pro alqo; noflBeprnyTb Koro o-cth m. 
alqm in capitis periculum adducere. Onac- 
HbiH periculosus, gleans periculi; rpo3sm;iE 
onacHOCTbH) (nanp. o MicTi) insidiosus (bel- 
lum, locus, homo, amici), infestus; pernicio- 
sus (nary6Hbin); = Taaatii, Bpe^HbiS jim 3&o- 
poBba gravis (Hanp, bellum, tempus anni); 
on. qeJioBB'KB homo perniciosus, capitalis; on. 
npoTHBHHK*b gravis adversarius; on. nojioate- 
Hie res dubiae; augustiae; discrimen; tempus 
(in hoc tempore); mto hh6. Haxo^HTca bb on. 
nojioateHiH alqd in discrimine est hjih versa- 
tur, oTeqecTBO allatum est periculum discri- 
menque patriae; on. npeipipiaTia TaKate pe- 
ricula (multo labore multisque p. effecit, 
multis p. affuit, JSFep.)', onpaBHTbca otb on. 
a npo^ojiHtHTejibHOH 6oii3HH ex longinquitate 
gravissimi morbi recreari; onacHo cjiamKOMB 
on. cb neonped. hcika. anceps est cb inf. 
Adv. periculose. ^ 

Onaxaao flabellum. 
OnaxHBaTB, onaxaTB circumarare, arando 

circumire. 
OneKa tutela (Hajr^ HecoBepmeHHOjriTHHMB); 
cura, curatio (Hajcb coBepnieHHOjrhTHHMB); 
no^B ^beio jih6o on. alqo tutore hjh curatore; 
6biTb ncux. on. tutela alterius regi, in cura- 
tione esse; 6htb hoj;b on. Koro hh6. in tu- 
tela hjih curatione alcis esse. OneKyHi tu- 
tor (Ha^B HecoBepmeHHOjrfcTHHMB); curator 
(Ha^B coBepmeHHOJitTHHMB); HasHa^HTb, no- 
CTaBHTb Koro o-HOMi* alqm tutbrem hih cu- 
ratorem instituere, constituere, o-homb cbo- 
hxb flBTeit alqm tutorem instituere hjih (b* 
3aBtuiaHiH) scribere liberis, instituere filio- 
rum orbitati; 6bitb o-homb tutelam gerere, 
administrare; 6biTb MbHMB hh6. o-homb alcui 
tutorem esse, tutelam alcis gerere. 
OnepaiiioHHiiH naaaB (boShh) omnis hjih 
totius belli ratio; summa rerum. Onepai(ia 
1) — npejinpiaTie res agenda hjih gerenda, 
acta hjih gesta; Ha bohht, res bello gerenda 
hjih gesta, bb CBA3H pt^H h npocTO res ge- 
renda, res gesta. 2) xnpyprnqecKaa sectio; 
aijiaTb on. secare (alqm, alqd). 
Onepea&HsaTB Koro, uxo praevenire (alqm, 
alqd); antevenire (exercitum Metelli); praeter- 
ire (alqm, neperHaTb, h nepen.): antever- 
tere (6e3T> ^ouojih., bb KaKOMB hho\ aM); 
cjiyxB onepejiHJiB Moe hhcbmo fama epistu- 
lam meam celeritate superavit; a bb stomb 
onepe^HJiB ero (npeay^e Ha^aiB AinaTb) 
prior coepi id facere; id facere occupavi 
(Liv.y 
OnepaTBCtf plumis obduci, pennis vestiri, 
onepHBiniiica plumis obductus, plumatus; 
pennatus. 
OneiaJiHBaTL dolorem alcui afferre, dolore 
alqm afficere; oueHb, cujibHO magnum et acer- 
bum dolorem commovere alcui (o KaKOMB 
hhO. coowxin) ; a one^ajieBB, hxo... doleo 
quod hjih ace. c. inf.; si oneHaieHB ^mb 
hh6. doleo, maereo alqd, alqa re, dolorem 
ex alqa re accipio, capio, suscipio; magnum 
dolorem ex alqa re accipio; oneHajieHHbift 
aeger animi, maestus, tristis. 



OnenaTKa. 



Onpefl-fcjieHie. 



225 



OneiaTKa *mendum hjjh erratum typographi- 
cum; rpydas ^vitium typographicum. 

OnnpaTBCA niti, inniti alqa ire. in alqa re 
(co6. h wepew.,);=ynoBaxB Ha mo confidere 
alcui rei hih alqa re. 

Onncame 1) d^scriptio; (pa3CKa3B) narratio; 
expositio (H3ioaceHie); on. acH3HH cm. acH3He- 
onncame; on. nyxemecxBia *itineris descri- 
ptio; fitinerarium; on. 3eMHH geographia; 
on. npapo^bi rerum naturalium hjh rerum 
naturae descriptio; on. bcbxb AocxonpaMBHa- 
TejibHOCTen ErnnTa (KaKB co^HHeaie) liber 
quo omnium fere quae mirifica in Aegypto 
visuntur audiunturque, historia comprehendi- 
tur. 2) — nepH(j)pa3a circuitio, anfractus ver- 
borum; 9to tojibko on. xsoero npeatHaro cao- 
Ba idem dicis quod antea, modo aliis verbis. 
OnncKa mendum scripturae hjih tojebko 
mendum; mendum librarii (cuBiaHHaa nepe- 
uhchhkomb); error per scripturam factus (ao- 
nymeHHaa caMHMB nHcaxejieMB); hoiheih ona- 
cokb mendosus. OnncBiBaTB 1) nHctMeHHo 
H3naraxb scribere (de alqa re); componere 
(alqd, Tibrum de alqa re, Hanp. de vita ai- 
ds); (ycTHo h HHCbMeHHo) describere (alqd, 
sermones moresque, facta versibus; alqm, 
mulierem); exponere, explicare (alqd, de alqa 
re, H3iaraTb); narrare, enarrare (alqd, vitam 
alcis); qero HeJB3H on. inenarrabilis; incre- 
dibiliSj'Singularis, mirus; supra quam enar- 
rari potest; ero paijocxb Heso3MoatHo on. dici 
non hjih vix potest, incredibile est, quanta 
laetitia affectus sit. 2) ycxHo ooBHCHaxb, H3- 
laraxb *rxo describere; verbis definire, illu- 
strare verbisque definire; exprimere et effin- 
gere verbis. 3) = nepn(|)pa3HpoBaxb pluribus 
verbis exponere hjih explicare alqd; dicere, 
significare per circuitionem hih anfractum. 
4) on. Kpyrb cm. KpyrB 1. OnHCHBaTLca= 
jtijiaxb onncKy errare in scribendo. 

OmiaKHBaTL deflere alqd; ropbKO, rpoMKO de- 
plorare (ea, multa de alqo; haec), complo- 
rare; lacrimis prosequi (alqm, mortem alcis); 
illacrimari (alcis morti); maerere, lugere 
(alqm, alqd); yMepexb hhkbmb He omraKaH- 
hbimb a nullo deploratum mori. 

Onaeyxa alapa; jiaxb KOMy om. alapam alcui 
ducere. 

OnaoflOTBopflTB fecundum reddere alqd, fe- 
cunditatem dare alcui rei. 

Omotb munimentum (fossa haud parvum mu- 
nimentum; hae saepes instar muri munimenta 
praebent; tribuDiciam potestatem, munimen- 
tum libertati, reparare, Liv.)\ praesidium; 
propugnaculum (h nepeu.)\ muri (nepen., lex 
Aelia Fufia, propugnacula murique tranquil- 
litatis). 

OnjiomHOCTB, — hbih cm. He6peatH0CXb,— hmh. 
"OnjEBisaTB cm. oo*BB3maxb. 
^OnosflaTt cm. ona3iiBrBaxb. 

On030pHBaTL cm. no3opHXb. 

OnojraaTBca cm. Boopymaxbca. 

OnoMHHTBca ad se hjih in suam potestatem 
hjh in sensum sui redire; se colligere; ani- 
mum recipere; cm. xa&Ke onpaBiaxbca. 

Onopa 1) co6. adminiculum; onncax. id quo 

XyCGEAITCl. pyCCKO-JIATHHCKIH CJOBAPB. 



res alqa fiilcitur, sustinetur. 2) nepeu. cjplu- 
men (oco6. o aaijax'b), nrmamentum (tp, Srro 
flaexB ^eMy hh6. npo^raocib, ctohkoct^ rei 
publicae); praesidium; munimentum (muni- 
menta regni); 6wxb o-poio Koro, Hero alqm, 
alqd fulcire, alcui esse praesidio; ohb on. ero 
cxapocxa is praesidio est senectuti eius; axo 
6y,a,exB o-pow MoeS cxapocxa id adminiculum 
senectuti meae erit; HMfcxb bb *tem> on. niti 
alqa re. Onop*, bo sect on. equo citato, 
admisso, o HfccKOJibKHXB equis citatis, admis- 
sis; libero cursu, effusis habenis; nycTHXb 
aoiuajiB bo Becb on. admittere, permittere 
equum. 

OnoacBiBaTB cingere, succingere alqm alqa 
re; accingere alcui alqd. OnoacBisaTBca: 
se cingere, cingi, accingi alqa re. 

OnpaBflame purgatio; excusatio (alcis tei, 
H3BaHeHie); (locTaio^Hoe, yAOBJieTBopM'eiab- 
Hoe) satisfactio; b-b CBoe onp. sui purgahdi 
causa; npHBo^nxb ^to bb onp. excusare alqd; 
afferre alqd (aetatem); CKa3axb bb csoe o.^p. 
defendere cb ace. e. inf. hjth n. pronom., 
purgare cb ace. c. inf.; cmaxb Koe-^To bb 
onp. CBoero npocxynKa pauca pro delicto suo 
verba facere. OnpaB^BiBaTB 1) a) Boo(xm;e 
purgare, H3BHHflXb excusaVe alqm, alqd (npe^t 
kbmb alcui); culpa liberare alqm; Korp bb 
qeMB purgare rjih defendere alqm de alqa 
re, culpam alcis rei demovere ab alqo; onp. 
cboh nocxynoKB npejtB kbmb heo\ facti sui 
rationem alcui probare; eMy He y^ajiocb onp. 
3T0TB nocxynoKB non satis se de illo facinore 
purgavit; Qtrrb oupaB^any bb HbHXB jlh6o 
na3axB alcui purgatum esse, b) Ha cyx^ 
solvere, absolvere, liberare alqm alqa re 
(culpa, crimine culpae). 2)=noflTBepm&axb 
Ha ^t^t, ^0Ka3axb probare alqd; re Hsirexitu 
comprobare; onp. CBoe npo3BHnie cognomen 
suum comprobare; onp. Hbe jr6o oatH^ame 
cm . oacE^auie; He onp . oacH^ama f rustrari 
alqm; He onp. Hbei jthSo Ha^eatjrti cm. o6Ma- 
Htmaxb. OnpaBfltiBaTLca 1) purgare, ex- 
purgare, excusare se, npe^B kbmb alcui , 
yjCOBiexnopHBB ero satisfacere alcui, bb 
toub hh6. purgare, defendere alqd. 2)=no#- 
XBepat^axbca verum hjih ratum fieri; exitu 
comprobari. 

OnpasjEaTtea respirare (nepeBecxn ^yxB); 
se reficere, se recreare, refici, recreari (no^;- 
Kptnaxb cboh cmli); se, animum recipere, 
colligere (onoMHHXbca); onp. oxb cxpaxa se 
recreare ex timore, respirare a metu; se, 
animum erigere (oooapflTbca); uocjib 6oib3hh 
a morbo recreari, e morbo convaMscere, ex 
morbo refici. 

OnpeaiBJieHie 1) H3BacHie oTJH^HTeat- 
hhxb cbohcxbb npe^Mexa finitiOj defi- 
nitio; constitutio (summi boni, Cic.)\ xojiko- 
Bame explicatio, explanatio, interpretatio; 
onp. cjiOBa verbi vis et interpretatio; cyxb 
onpeflijuieMaro npe^Mexa vis eius rei quam 
definias; My,npocxb, no onp. ^peBHHXB $h- 
jioco4»obb, ecib 3Hanie ^bib 6offiecKHXB h xiqr- 
ckhxb sapientia est, ut a veteribus philo- 
sophis definitum est, rerum divinarum et 

15 



226 



QupOBepraTB. 



OnfclTHOCTB. 



humanarum scientia. 2) ,. n o c x a h o b ji e h i e, OnpaxHOcxt munditia. OnpaxntiH mundus. 
piiHBHie sententia, decretum; onp. ceHaTa OxrrnKa optice. OnTHiecKia «*opticus; onx. 



senatus consultum aaa decretum; onp. Ha- 
po,na. Hapo^Haro coSpama populi scitum; po- 
puli iussum (npHBeAeHnoe ceHaxoM* bt> hc- 
nojraeme); plebiscitum; cyjueiicKoe onp. cm. 
npnroBop'b; onp. BceBbimHaro consilium divi 



ooHara oculorum error ran ludibrium nan 
niendacium. 
Oiitobbih xoproBeirb mercator; qui magnam 
tacit mercaturam; negotiator; Toprosaa mer- 
catura magna, magna et copiosa; negotiatio. 



num. numen divinum; dei iussum nan iudi- OnycKaTB 1) nycuaxb BHH3T. demittere; on. 



cium; c^axaxb qxo 6ojKecKHM r b onp. alqd di- 
vinitus accidisse putare; onp. cyflbSti fatum. 
3) Ha3HaieHie (na ji;oj[3KHocxb) cm. Ha3na- 
lenie. OnpeflijreHHtiH (ycTaHOBJieHHbra) 
constitutus, status, destinatus; tohho 060- 
SHa^enHHH finitus, definite; 3apaHie onp. 
praestitutus; hsb^cthbih, BipHbift certus; Kh 
onp. ,aB30 ad diem; ad diem dictum, constitu- 
tum, praestitutum; in diem certum; B'b onp. 
Xpm> stato die; bb onp. speMa ad tempus; 
stato hih certo tempore; b-& onp. ^act ad 
horam; co6*paxbca bt> onp. i mcjri convenire 
ad numerum; onpe^foieHHtie floxo^H reditus 
stati; 3aK0HOMi onpe^ieHHoe HaKa3anie poe- 
na legis; Btipa3HTb *ixo onp. caoBaara ver- 
bis definire mh designare. Adv. certo, 
certe; definite (vh ooo3Ha^eHieM f b bcbxi> no 



3aHaBicb (wb xeaipt) aulaeum mittere, pre- 
mere; noKOHHOKa bt> Mornay corpus alcis tu- 
mulo inferre; on. bi Bo^y mergere, demer- 
gere, submergere; .on. ma3a oculos. in ter- 
rain demittere, deicere n npocTo oculos de- 
icere; terram intueri. 2)cnycKaib, o da- 
s' ji ax b, Hanp. on. noBOflba frenos dare, habe- 
nas laxare; admittere, permittere equum; 
(BbinycTHTb 113^ pyKi>) e manibus demittere, 
emittere (funem — Kanaix); on. pyna brachia 
demittere, Kpuaba cm. Kpbmo 1. 3)— npo~ 
nycnaib omittere, praetermittere, praeter- 
ire; on. yfloSHbrii: cayman occasionem amit- 
tere, occasioni deesse; on. (ynycKaTb) mi* 
bhay cm . BK^b 4, b. OnycKaTBca demitti, 
se demittere; on. Ha kojtehh cm. koitbho; cm. 
TaKHte cnycKaTbca. 



.irpo^HOCTeH); cosepmeHHO onp. oxstoaxb sine OnycTomaTB vastare; (rpa6a) populari, co- 



ulla dubitatione respondere; onp. tobophtb 
presse dicere. OnpeflfcjiaTB 1) Hs^acHaxb 
oxjra^HTejibHBia cBOHCTBa npe^MeTa definire 
(quid sit officium); o6^acnaTb explicare, ex- 
planare, interpretari alqd. 2) = HasHa^axb, 
nocTaHOBiraTb statuere, constituere; corBftyerb 
onp. TO^Hbie npe^Jiw jho6bh bi> ,npyHt6i con- 
stituendi sunt qui sint in amicitia fines; ter- 
minare (fines imperii, modum alcis rei); de- 
scribes (officia); cm. Ha3Haiaxb, nocxaHOBiaxb. 
OnpoBepraxB Koro, qxo alqm, alqd refellere 
(^OBO^aMH), redarguere (nsota^iaa bo jukh), 
confutare (Hanajjaa onpoBepraTb hbh indo 
Xobo^h), refutare (3anrHin,aacb 3acxaBHTb ko- 



BepmeHHo devastare, pervastare, depopulari 
(terram, agros, fines); TaKb onycTonraxb ca- 
onHCKyio oSjiacTb, *jxo... tantam vastitatem 
in Sabino agro reddere, ut...; on.omeM'b n 
Me^eMi ferro ignique, ferro incendiisque va- 
stare. OnycxomeHie vastatio, populatio, 
depopulatio (agrorum, aedium, sacrorumj; npo- 
H3Becin on. populationem facere, r^fe Hn6. 
alcui loco vastitatem inferre. Onycxonm- 
xejiB vastator, populator, depopulator. Ony- 
cxoniHTeJiBHBiH perniciosus (morbi — no- 
BaabHbia 6ojrE3Hfl); exitiosus. OnycTtjtBiH 
vastus, desertus. OnycxfcHie vastitas. 
OnycT^fexB cm. nycxtib. 



ro m6o 3aM0jraaTb); convincere (^0Ka3biBaxb OnyiBiBaTt 1) co6. circumligare (alqd alqa 
%io hh6. BHHy hjih saSjiyHc^eme), revincere re). 2) nepen. irretire alqin (alqa re); cir- 
(onpoBepraxb, ^,0Ka3biBaa npoxnBHoe); coBep- cumvenire, capere alqm. 
meHHO onp. redarguere et refellere; onp. 06- OnyxaTB cm. nyxnyTb. OnyxojiB tumor. 
BHHeHie diluere, dissolvere crimen, crimen Oubixhocxb peritia (b^ ^eM-b hh6. alcis rei, 
propulsare, allatam criminationem refellere; Hanp. rei militaris); usus rerum mk vitae 



B03paateHie npoxHBHHKa obiectum ab adver- 
sario elevare. OnposepaceHie refutatio, 
confutatio, naroJiaMH. 

OnpoKHflHBaTB evertere, (CHH3y) subvertere, 
coBepmeHHO pervertere alqd; onp. Koro pro- 
sternere alqm. 

OnpoMeT^HBOCiB cm. Heo6ji,yMaHHocTb; im- 
maturitas (HeyMicmaa nocnimHoexb); nimia 
festinatio (b% nem> alcis rei); B'b cBa3H p-fc^H 
z npocxo festinatio. OnpoMeT^HBLiH teme- 
rarius (HeodAyMaHHbin), inconsideratus (ho- 
mo; inconsideratissima temeritas); immaturus 
(consilium); praeceps, praecipitatus; rapidus 
(ciniHKOM'b xoponjiHBHH, in consiliis). Adv. 
inconsulte, inconsiderate, temere. Onpo- 
acexBBO 6pocnxbca Siataxb praecipitem se 
fugae mandare. 

OnpoTHB^TB odiosum esse; taedet , me alcis 
rei; MHfe uxo hh6. o^eHb o-b^jio pertaesum 
est alcis rei. 



h npocxo usus, Hanp. belli sjih rei militaris; 
prudentia; fexperientia; on. h yMi. prudentia 
et consilium; MHorocxopoHHaa on. multarum 
rerum usus, plurimus rerum usus. Ohbit- 
hbih peritus, gnarus (alcis rei); = cBBsym;iH 
doctus; eruditus (disciplina iuris); = yMHbifi 
prudens, callidus; on. nejioBiKi, homo exer- 
citatus, (re) expertus mh usu edoctus; o^eHb 
on. homo plurimo rerum usu; ^eaos'fcKx* oneHb 
on. n yMHbii vir usu sapientiaque praestans; 
(o ^OKXopt) medicus arte insignis; (oS'b a^BO- 
Kaxi) in causis agendis exercitatus; on. wb 
BoeHHOM*b sijrL belli hjih belli gerendi peri- 
tus; belli sciens, haud ignarus; (npaKXH^ecKH 
H3yqnBmifi BoeHHoe j$ao) usus hih rei mili- 
taris, militiae peritus, rei militaris prudens; 
6bixb o-hmmi usu rerum praeditum esse; 
6bixb o^eHb on. Bt vem> hh6. magnum usum 
in alqa re habere. Ontix^l) ncnbixaHie 
usus; na ontixi observato rerum usu; (rerum) 



OirfeniHTfecft. 



Oesgja. 



227 






usu; expertus in se, in nobis, in aliis; 3HaxB 
no onBrry expertum esse, expertum hjih re, 
usu, exitu doctum, edoctum scire, usu cogni- 
tum habere; (ipsum) vidisse; MeTearb jme 
3apaHte SHara no on., tox .. Metello iani 
antea experimentis cognitum erat cb ace. e. 
inf. (Sail.); h3b£ctho no on., *ixo... cognitum 
est cb ace. c. inf.\ m> btobtb Kaatflbiii mo- 
atexB ySx^BTbCfl Ha onuTt hoc quidem videre 
licet; foixb Hay^eHj o-xomx> re doctum esse; 
on. ,noKa3ajr& re intellectum est; on. ^OKa3w- 
Baer&, *rco.,. res declarat ct ace. c. mf.\ 
„a,OKa3aTB hto o-tomb alqd re probare; hchbi- 
xaxB Ha o-t£ usu cognoscere; coo6ranTB flpy- 
rnMt, *ito ncnbiTaji'b Ha o-rfe alqs quae usu 
cognovit, cum aliis communicat; cm. xaicace 
ontiTHOCTb. 2) npo6a, nonbixica experi- 
mentum (hto6bi y3HaTB CBOHCTna npe^Mexa); 
(o co^HHeHin) liber; opus; nepsBift on. bb 
newb hh6. (bt> jmaowb hho\ HCKyccTBt) tiro- 
cinium, rudimentum alcis rei. 

OntmHTLca: cm. cninraibca. 

OnaTB rursus (rursum); = BTopn^HO iterum; 
CHOBa denuo, de integro. 

OpaKyjii 1) npopimanie oraculum, Kairb ot- 
b^xb responsum 'oraculi, bb cb*3h ptnn re- 
sponsum; sors oraculi, bx> cba3h pi^ra h npo- 
exo sors; verba ab oraculo missa; op. nexh- 
djificKaro AnojuioHa oraculum Pythium hjih 
Pythicum; vox Pythia km Pythica; cnpocHTB 
op. oraculum petere (ab alqo), bb r U,eirB<J)ax , B 
Oipe3T> nocjioBt) mittere Delphos consultum 
nan deliberatum. 2) npopnu,ajiHnie ora- 
culum. 

OpaTopcKiH oratorius; rhetoricus (OTHOcamii- 

CB KB pHTOpHKt); CM. Taote pHTOpiTOCKiH. 

Adv. oratorie, rhetorice. OpaTopt orator; 
is qui dicit (dixit, dicet); xopoinift op. di- 
cendi artifex; 6bitb bgjihkhmb op. multum 
valere dicendo; 6bixb nepBbiMX, rjraBHMMB op. 
primum me principem inter oratores locum 
nan principatum eloquentiae obtinere; BbicTy- 
hhtb o-poMB (m> HapoflH. coOpaaiH) in con- 
tionem ascendere, in contionem populi prp- 
dire; coram popnlo, apud populum dicere. 

OpraHH3M£ natura et figura alcis rei; fabri- 
cate (hominis). OpraHH^ecKin, o-CKia 
xiaa nascentia et gignentia (n. pi.); opr. cy- 
mecTBa animantia; Bet nacxn npnpo^bi Haxo- 

- flaxca bb opr. CBA3H omnis natura cohaeret 
et continuata est; opr. pa3Baxie npapo^bi 
naturae iter atque progressio. OpraHi cjry- 
xa auditus membra (ph). 

OpfleHt (kojiohhb) genus columnarum. 

Opejn aquila (xaKace a BoeHHBifi 3HaneKB bb 

PHMCK. BOHCltfi). 

OpHrHHajiBHOCTB proprietas; propria et sin- 
gularis natura; — hoboctb novitas (Hanp. in- 
vent!); Soraxbifi, H3o6p*TaTejiBHbif yMB sol- 
lertia, inventionis felicitas. OpnrHHajiB- 
HBiH=no^jiHHHbiH verus (tabulae, litterae — 
^oKyMeHTbi); = caMoSbixHbit nativus: = ho- 
bmh novus; CBoeo(5pa3Hbii proprius; othocht. 
amxa, nocpejil meus, tuus, suus; = cxpaHHbii 
mirus. OpitrHHaJit 1) hoaihhhhkb (nepBo- 



HaqajbHaji pyKonncb) archetypum; verba scri- 
ptoria ipsius; coScTBeHHoio pyKoft HanncaHHoe 
uhcbmo hih KHara chirographum; o6pasen> 
jgra no^paataHia exemplum, exemplar; nojtpa- 
ataHie HHKorAa ne MoaerB cpaBHATbca cb 
o-ioftTB semper ^citra veritatem est similitudo; 
deficit ad propositum exemplum imaginis si- 
militudo; in omni re imitationem vincit Veri- 
tas. 2) anno, He no,apa»aK)m;ee ^pyraM-B, 
nocpejt. meus, tuus, suus, Hanp. potest in 
imitando semper esse suus. 

OpjiHHBiH nocpe^. gen. aquilae; y Koro hh6. 
opjr. (ocTpbifi) B3opi sunt alcis oculi acres 
atque acuti; alqs est Lynceus; opj. hocb na- 
sus aduncus. 

OpomaTt madefacere (^-BiaTB BiaamtiMi*); ri- 
gare, irrigare (agrum); conspergere (lacrimis). 

Opyffie 1) BCHKaro po^a CHapa,^, HHcrpy- 
MeHTB instrumentum, 6ojBnioe h cjtoacnoe 
machina; machinamentum; atejii3Hoe ferra- 
mentum; seMJie^iiB^ecKoe cm. 3eMie ( a$JB T ie- 

A CKin; BoeHHoe instrumentum hih apparatus 
belli; machinae bellicae; oca^Hbia o-^ia op- 
pugnandarum urbium apparatus; machinae; 

COBOKyHHOCTB BCtXB OCa^HBIXB Opy^ii H CO- . 

opyateHin opera (opera urbi admovere, operi- 
bus urbem aggredi). 2) nepen. o abite mini- 
ster, Hanp cjtyjKHTb KOMy o-^ieMii alcis so- 
cium ministrumque esse ; cJEyacKTB KOMy 
o-^ieMB npn HcnojiHeHiB: ^ero hh6. alcui 
operam suam commodare ad alqd; cjymaTB 
o jiieMB ^yatoft atecTOKOcra alienae crudeli- 
tatis ministerio fungi. 

OpymeHHbiH Maciepi faber armorum; gla- 
diorum armorumque artifex; op. MacTepcKaa 
armorum fabrica njrn officina; op. naiaTa 
armamentarium. OpyaceHocei^s armiger. 
Opyaie telum (h nepeu.); m> co6HpaT. cmbi- 
cjrfe arma (op. oGopoHirceibHoe, mieMB, m;nxB 
h t. £.); tela (op. HaciynaTeJiBHoe, Me^B, 
KonBe h t. A-)? hochtb op. arma gerere, co 
cjiaBoio armis gloriose uti; ctoatb no,irB op. 
cm. ctohtb (bb Haqajii); npoBecTH ho^b no,a;B 
o-atieMi. in armis excubare; B3flTbca 3a op., 
craxb no^B op. ad arma ire (bb nepBOHa^ajiBH. 
3HaqeHia); ad arma concurrere, discurrere 
(qrodbi ynoxpeSHTb ero bb jrjkio); arma ca- 
pere, sumere (contra alqm); laKme (y pHM- 
isiwh) sagum hjih (o HicKOJEBKHXB) saga su- 
mere, ad saga ire; = npaStrnyTB e.% op. ad 
vim atque arma descendere; ho^hhtb op. Ha 
Koro arma contra alqm ferre; nojioatnib op. 
arma ponere hjih deponere, SpocnTB abicere 
hih proicere, c^aTb tradere (alcui); manus N 
dare (c^aTbCfl); ci opyatieMb bx pyKaxB cm. 
BoopyaceHHbif; npH3Baxb m> o-atiio cm. npn- 
3biBaxb; chjiok) o-msi vi atque armis h npocTo 
armis. 

Opfex* nux; rpen,KiH iuglans. 

Opeorpa4>n^:ecEiH, Hanp. ope. omaoKa vi- 
tium scribendi; cm. npaBonacame. Opeo- 
rpacjDia cm. npaBonHcame. 

Oca vespa. 

Ocasa 1) odJioateaief, diOKa^a obsessio; obsi- 
dio; .aiepacaxb bb o-a^ cm. ocaat^axb; chaxb 
oc. obsidiqnem relinquere, omittere, obsidio"- 

15* 



228 OeaHKa. OcKopCHTejiB. 

ne absistere; ocbo6oj[hxb ropo#b otb o& (o OcsfcaoMMTBca o nem> quaerere alqd (ex y 

iomb, kto cb bohckomb npaxoaarb Ha no- ab alqo); exquirere alqd, de alqa re (ex, ab 

Momb ocam^eHHMM'b) solvere obsidionem; li- alqo); percontari alqd (ex, ab alqo); scisci- 

berare, eximere, solvere urbem obsidione. tari de alqa re. 

2) inxypMB oppugnatio. Oca^HMH, Hanp v OcBiacaTB (npoxaaayiaTb) refrigerare, (nojtr 
bohcko copiae urbem obsidentes; exercite KptnJLjrxB) recreare, reficere; (o6HOBjrHTb) re- 
ad urbem obsidendam missus; oc. paSoibi, novare; ocb. ^to b*b naMaxH refricare memo- 
coopyaceHia opera ad oppugnationem Hjra: op- riam alcis rei, co6bixie MHHVBniaro speMeHH 
pugnationis; munitiones; bb cbh3e pfrra h repetere veteris cuiusdam memoriae recorda- 
npocxo opera (urbem operibus clausit omni- tionem; ocb. cmli vires reficere. Ocsfc- 
que commeatu privavit, Nep.; obsidendo vi saTBca (npoxaaffiaaxbCfl) refrigerari; oxaox- 
atque operibus urbem expugnavit, Lw.); oc. httb animum relaxare. OcB-fesceHie (npo- 
nojioateHie obsidio; Haxo^HTbCH bb oc. noio- xaaayjeHie) refrigeratio; uaroiaMH, cm. ocbb- 
ateHiH obsideri; oc. HCKyccxBO artificium quod- ataxb. 

dam et scientia oppugnationis; oppugnanda- OcB^maTt illustrare, collustrare (alqd); illu- 

rum urbium artes (H3BBCXHbie npieMM h miuare; luce complere. OcBimeme, ornica- 

yioBKH npn oca^i); oc. ManiHHa machina, bb xejibHo, Hanp. npn o-Hiu Bcero ropo.ua accen- 

pi. opera (opera urbi admovere, operibus ur- sis tota urbe luminibus; cum omnia lumini- 

bem aggredi). OcaAOKB faex. OcascaaxB bus colluceant; nocpe,n. rjrar., cm. ocBBmaxb. 

obsidere, in obsidione tenere, habere, obsi- OcBamaTB dedicare (cxaxyn, KapxHHbi, xpa- 

dione claudere, premere (oS^oacHTb oca^oio); mm, tojilko o ^ojukhocxhhxb JTHnaxB); conse- 

oppugnare, oppugnatione premere (mxypMO- crare (o bchkhxb npe^M. h jooSomb inirt); 

Baxb). inaugurare (hocjib ra#aHifl no noiexy hxhitb). 

OeaHKa habitus corporis. OcBaineme consecratio (loci), dedicatio 

OcBHCTame sibilus. OcBHCTBiBaTB exsi- (templi); nocpeji. nar., cm. ocBBmaxb. 

bilare, sibilis consectari, eicere, exigere; ex- OcejroKB cos. 

plodere. OceaB asinus. 

OcBo6oflHTejiB liberator; is qui liberal hih OceHHia auctumnalis hih nocpeji;. gen. au- 

liberavit; libertatis auctor; vindex (ocbo6o- ctumni. OceHB auctumnus; tempus auctu- 

^HBmiu, periculi oib onacHocxu, libertatis mni hih auctumnale; Ha^ano o-hh auctumni 

oxb pa6cxBa). OcBo6o&#aTB liberare (alqm initium oh auctumnus primus; 6buo Ha^aio 

alqa re, ab alqo); solvere (alqm cura et ne- o-hh auctumnus incepit hjth esse coepit. 

gotio; civitatem, rem publicam religione; OcepeCpaTB alqd argento hjh alcui rei ar- 

alqm legibus); exsolvere (H36aBj[flXb, alqa re); gentum inducere; alcui rei bracteas argen- 

levare (alqm metu, infamia, aegritudine, mo- teas inducere; ocepe6peHHBifi argentatus, 

lestiis, a morbo); vacationem dare (alcis rei, argenteus. 

ab alqa re, muneris); eximere (alqm alqa re, OcHJiHBaTt cm. o^ojE^BaTb; cnpaBHXbca ct> 
ex alqa re); eripere (alqm ex manibus hosti- *ibmb hho\, OKOH^axb absolvere alqd. 
um, ex illis malis); ocb. Koro oxb pa6cxBa OcnpoTtjiBiH: parentibus orbatus; orbus, orba- 
alqm servitute liberare ejlb e servitute in li- tus. OcnpOTBHie orbitas. OcHpoTtTB 
bertatem restituere, vindicare, (BoeHHO-niiH- orbum fieri, parentibus orbari. 
Haro) e servitute hjih ab hoste redimere; OcicaOjEHBaTB radere, abradere. 
oxb cy^a alqm iudicio liberare; oxb kiaxbu OcKajinsaTB 3y6bi cm. cKaiHXb. 
alqm iureiurando liberare; oxb soeHHof OcKBepHeHie, nrarojaMn, cm. ocKBepEaxb* 
cjryat6bi alcui militiae vacationem dare; = OcKBepHSTB maculare (co6. ^-laxb naxHa, 
npocxHXb remittere (alcui multam, poenam; nepeu. 3anaxHaxb); contaminare; polluere 
alcui id quod promiserat). OcBoQoacaarB- (cBHToe h ^nexoe); ockb. pyKH y6iHCXB0MX> h 
ca se liberare; se in libertatem vindicare; KpoBbio manus caede et sanguine imbuere, 
pass. ox*b raarojroB'b, npnBe^eHHbix-b Btime; Hteio jth6o KpoBbio manus sanguine alcis cru- 
se exuere hjth explicare (ox^jaxbca, si te entare; ockb. pyKH KpoBbio oxn,a maculam ex 
ex his laqueis exueris ac te aliqua ratione paterno sanguine concipere; cm. TaKHte 3a- 
explicaris); oxi cy^a absolvere se iudicio; naTHaib. 

otx> ^jh, 3aH£xiH expedire se ab oceupatio- OcKopfiHTeoiB qui alqm laesit; auctor iniuriae. 

nibus; ote xoimB-b emergere ex aere alieno; Ockop6ht6jibhbih iniuriosus (in alqm)^ con- 

oxb cxpaxa, 3a6^yac,aieHLa timorem, errorem tumeliosus; ock. cioBa voces contumeliosae, 

depellere; oxt Koro hh6. (ox^BJiaTbCii) se dis- verborum contumeliae, (kojikIh, A3BHTejibHbTH) 

iungere, se avellere, se distrahere ab alqo; verborum aculei; no3BOjmib ce6£ ock. cjiOBa 

^yma ocBoGomaaexcH orb xijra animus a cor- oxHocnxeabHO Koro hh5. contumeliose de alqo 

pore se abstrahit; Aynia ocBoooflHBmajiaa loqui; j^axb ock. oxb^xb aspere respondere; 

(-macb) oxb itia animus a corpore abstra- Haxo^nxb, c^nxaxb o-hbimb h Ha^MeHHHMB^ 

ctus. OcBo6oaEc;neHie liberatio (bb cmwcj^ grave ac superbum existimare. OcKopCjce- 

aMcxbhx. h cxpa^ax.); nocpe^. narojt., cm. Hie offensio, violatio, laesio,< iniuria, contu- 

ocBo6oatj,axb; remissio (poenae). melia; oaroaaMH, cm. ocKoptoxb; ock. ^ecxn 

OcsoHsaTBCa cb h^mb alqd discere, perci- existimatio violata hjih laesa; iniuria; ock. 

pere, alqa re imbui; se insinuare (in anti- ,a,McxBieMB iniuria corpori illata, rerum con- 

quam philosophiam) . tumeliae; Ha ciOBaxB verborum contumelia; 



OcjiaOjieHie. 



OcHOBa. 



229 



ock. Ha jufctrfc a Ha caoBaxB rerum verborum- 
que contumeliae; ock. Bejrn^ia laesa ira mi- 
iiuta maiestas [crimen (laesae) maiestatis 
oSBHHeHie bb..., accusare, condemnare maie- 
statis]; HaHecTH Koiny ock. cm. ocKopfaaTb; 
npHHKTb tito 3a ock. alqd accipere in contu- 
meliam, in contumeliae loco ponere; alqd in- 
iuriam (esse) iudicare; alqa re sibi iniuriam 
factam putare; npaHarb 3a ock., ito .. iniuri- 
am iudicare cb ace. c. infc npaHaxb hto 3a 
jH^Hoe ock. alqd in suam contumeliam ver- 
tere. OcKOpGjiaTB offendere, laedere, vio- 
lare alqm ajra animum alcis; vulnerare (alqm 
voce; hoc virorum animos; verbis vulnerari); 
oSh^tb iniuriam alcui inferre, facere, iniuria 
afficere alqm; = pyraTbca Ha;rb kb\mb contu- 
melia afficere alqm, insultare in alqm; ock. 
Koro .hejiomb, Ha aiii alqm mann violare; 
yim afferre hjih facere alcui, vim et manus 
inferre alcui; ock. %k> ^ecTb alcis existima- 
tionem offendere. violare hjh honorem immi- 
nuere, dignitatem labefactare, de fama alcis 
detrahere; ^ito hh6. ocKopSjiaeTB ciyx* alqd 
aures offendit, aures alqd respuunt; o c- 
Kop6jieHHHH offensus, laesus, violatus; cvk- 
TaTb ce6a o-hhmb iniuriam sibi factam pu- 
tare. 

OcjiadjieHie confectio (valetudinis); languor 
(pa3cira6.aeHie); npa nocieneHHOMB oci. ,nac- 
unmiHHLi languente paulatim discipline. 
OcJsaOjiETB infirmum aia imbecillum red- 
dere(co&); infirmare; debilitare (spem); affli- 
gere (vastatione, dein proelio opes hostium — 
HCTom;aTb); afficere; comminuere; enervare 
(senectus alqm); accldere (res hoslium, robur 
iuventutis); attenuare, extenuare (legiones 
proeliis attenuatae, vires diutino morbo); mi- 
Huere, comminuere (opes regni, civitatis); 
imminuere (corpus otio, animum libidmibus); 
frangere (vim, opes, proeliis frangi, se labo- 
ribus); infringere (spem, militum vim); atte- 
rere (opes civitatis; alqm); obtundere (aciem 
oculorum, oculos, mentem, ingenium); Hana- 
^eHiaMH cb pa3HHXt ctopohb pa3^paataib h 
ocjt. Bpara carpere (novissimos, agmen novis- 
simum — apieprap^B; agmen; equitatu agmen 
adversariorum); ocj. rfeao h ayniy nervos 
corporis ac mentis frangere. Ocaa6^BaTL 
vires me deficiunt; debilitari et frangi; den- 
cere (vox viresque); orb nero hh6. confici 
alqa re; 3p*fcHie a ciyxt ocm6m sensus ocu- 
lorum et aurium hebetes sunt; cbjim ocj&6$>- 
Baiorb Taoce vires extenuantur; naMaTB me- 
moria minuitur, labat, deficit. 

OcjieHOKt asellus. Ocjehhmh asininus. 
OcjiHrj;a asina. 
| Ocjiymame cm. aenocjtyaiaaie. OcjiymaTBca 
cm. caymaTbca (ae). 

OcjrtnHTejEBHHH splendidus, nitidus, specio- 
sus (Kpacoia), o-hoh 6&iih3hbi candido colore 
nitens; candidus, niveus; 6i^hm KaKB Mpa- 
MopB marmoreus. OcarfcinieHie 1) co&, na- 
rojaMH, cm. ociinjiaib l. 2) nepeu. caecitas 
mentis, animi; furor; 3a6iyac,a;eHie error; bb 
o-aia caecus amentia; furore lapsus; bb 6e3- 
yMHOMB o-Hia occaecatus stultitia. Odin- 



jraTB 1) co6. caecare, excaecare, caecum 
reddere aaa oculis privare alqm; Ha HBKOTop. 
BpeMa lamaTB chocoo'hocth 3pBHia occaecare; 
praestringere oculos ms aciem oculorum. 
2) nepenJ caecare aaa occaecare alqm aaa 
(qanje) animum, mentem alcis; praestringere 
aciem mentis; 6tiTb ocitfljEeay caecatum kuk 
occaecatum esse; non videre quod ante pe- 
des est; consilium alcui ereptum est; 6-iecTfl- 
m,ee cqaerie a ciaBa oarfeaiEaioTB mentis qua- 
si luminibus officit altitudo fortunae et glo- 
riae; ocjrfenjieHHHH crpacrbH) caecatus libi- 
dine; =* nopaataib, B036yat,a;aTb Beia^aamee 
y^HBieHie bb komb admiralione percutere 
(alqm, alcis animum); = yBJieKaTb capere; 
onyTbiBaTb irretire; corrumpere (largitione). 

^ OcjiinHyTi lumina (oculorum), aspectum 
amittere; oculis capi; Ha o^homb rjra3y altero 

. oculo capi. 

OcMaTpHBaTB visere, invisere (urbem): con- 
templari aia oculis collustrare, perlustrare 
alqd; inspicere (arma militis, equos); aspice- 
re (situm omnem regionis, Boeotiam atque 
Euboeam, Liv.)\ percensere (captivos); cir- 
cuire (Kapayjti); = ^tjraTB cmotpb recensere 
(equites, exercitum). OcMaTpHBaxBca cir- 
cumspicere, circumspectare (cmotp^tb bo- 
KpyrB); Be3^ ocm. omnia circumspectare; 

03HaKOMHTBCa CB trfiMB HH6., HaaTHCB BB 

*ieMB hh6. cognoscere alqd, bb KaKOMB hhS. 
MtcTi, ropo^t situm loci, urbis circumspicere. 
OcMOTpHTejiBHOCTB circumspectio, cautio, 
prudentia; diligentia (im;aTe^BH0CTb). Ocmo- 
TpnxejiBHBiH consideratus, cautuSj provi- 
des; (otfHTejiBHLiH) vigilans; prudens, diligens 
(CTapaTejrbHbia). Adv. considerate, circum- 
specte, caute, provide, prudenter, diligenter. 
Ocmotpi oarojiaMa, cm. ocMaTpHBaTb. 

OcMBicjieHHBin sapiens, prudens. 

OcMtHBaTB ridere, irridere alqm, alqd; lu- 
dere, ludibrio habere, ludificare alqm (HacMB^ 
xaibca, sypa^HTb); illudere alqm (a3jrfeBaib- 
ca); agitare, exagitare alqm, alqd (nepecy- 

SKHBaTb). 

OcMtjiHBaTLca audere alqd, cb inf.; hoc sibi 
sumere, ut...; cm. TaKate pacKOBaib. 

OcHacTKa 1) KaKB ^tftcTBie, naroiaMH, 
cm. ocHaniaBaTb. 2)^CHacTH, cm. bto ci. 
OcHaiQSBaTB navem armamentis instruere; 
navem ornare; armamenta aptare, tollere. 

OcHOBa 1) Ha TKai^KOMB CTaHKfc stamen. 2) 
croateTB argumentum; oaBHaa, ocHOBHaa 
Mbicib sententia summa; ratio (orationis). 
OcHOBaaie ]) A^HCTBie ocHOBMBaio- 
nxaro a ocnoBaBmaro, nocpe,a;. Mar., cm. oc- 
HOBbiBaib, Hanp. ao, nocjit och. PaMa ante, 
post urbem conditam. 2) (^yH^aMeHTB, bo- 
o6m;e Bee, Ha ^eMB mo ia6o ocHOBano, ocho- 
BbiBaeica fundus (bhjkhhh qacTb npe^Meia); 
basis (trianguli; nojtHoatbe, nbe.neciaiB); fun- 
damenta (n, pi., co6. a nepeu)', sedes (aa 
^ewb mo ctohtb); stirps (virtutis, iuris); prin- 
cipium (principia iuris;; nepBtia och. (HayKa) 
(prima) elementa; npo^HBia ocaoBama Mapa 
certae condiciones pacis; ciyHtaxb o*HieMB 
lero fundamenta esse alcis rei; o-nieMB Cep- 



230 



OcoGa, 



OeTasaTBCfl. 



BieBa flBaema Ha xxaccu cjryacHJTB ueH3B 
classes Servianae, ut cuiusque census erat, 
ita discriptae sunt; noTpacTH rocyaapcrBo bt» 
ero o-HiH concutere, labefactare rem publi- 
cam: statum rei publicae convellere; hto hho\ 
MHt ciyatarb naBHHM'b och. alqd potissimum 
sequor; hoiohbtb och. ^eMy (co6. h nepen.} 
fundamenta alcis rei iacere, ponere; ao o-Hia 
a fundamentis (disicere, diruere); funditus; ab 
stirpes stirpitus. 3) Ha^ajro, npn^HHa fons, 
principium, initium, causa; nepBBia och. 
initia; paayMHoe och. ratio; *ito hh6. HMfcerB 
pa3yMHoe och., He HMteTB est alqa rei ratio, 
nulla rei est ratio; 3aKOHBi 12 Ta6;rairB, och. 
scero rocy^apcTBeHHaro h qacTHaro npasa 
leges duodecim tabularum, fons omnis publici 
privatique iuris; HpaBCTBeHHoe och. honestas, 
, HayHHMa praecepta hjh rationes artis; piniaiB 
oojrfce Ha HpaBCTBeHHHS'b, ^bmb Ha acTeTB- 
^ecKHX'b och. cm. acTeTH^ecKia; ecrB och., 

HBTB OCH., A HMB10 OCH., He HMEK) OCH. CT> 

ueonped. nana, est (habeo) quod hjlh cur, 
nou (nihil) est quod mh quare, cur, causa 
non est, nihil causae est cur hjih quod 
cb coiij.\ ^io 3a och. ct> ueonped. hcika. 
quid est quod hjth cur, quamobrem cb conj.\ 
oe3i BCHKaro och. temere; He 6e3i och. 
non sine causa; cum causa: Ha aioarb 
och. ea de causa, idcirco; Ha tomt> och., 
^to... propterea quod; Ha ocHOBama nero ex 
cb abt. hjih npocTOH abl. (ex lege, lege; ve- 
tere proverbio); cyflHTB Ha o-Hin Mero ex 
alqa re iudicare; cxUcTBie, npoH3Be,a;eHHoe Ha 
o-Hin saKOHOBT. quaestio lege, legibus consti- 
tuta mh legitima; a 3Haio Ha och. ontna re 
expertus scio; bm , btb CBoe och. bb ^earB cm. 
ocHOBBiBaiBca; 6htb, jeacaTB B'B o-h1h ^ero 
subesse alcui rei; iHineHHBiH BcaKaro och. 
iniustus, non iustus (HeocHOBaTejiBHtifi); va- 
nus (nycTou); fictus, temere ortus (rumor); 
HHoraa ocHOBaHie nepeBOAHTca nocpeji;. n. 
pronom. oh adj., Haup. multa mini occur- 
run.t, cur...; o^HaKO a npHBomy 3to Ha tom^ 
och., wo verum illud est, quam ob rem haec 
commemorem, quod. .. OcHOBaTeat condi- 
tor (urbis); pfcace creator (huius urbis); auctor 
(bhhobbbicb, yqpe,HHTejiB ). OcHOBaTejEBHBiii 
verus, certus, iustus (BtpHBifi, cnpaBe^aaBbiH, 
timor, querela); = BaatHBit gravis; (3aciyara- 
Ba&miH o,no6peHia) probabilis (causa); 6e$b 
och. npBUHHBi nulla probabili causa; tboh 
ynpex^ tboh Haaeac^a o Ha bene reprehen- 
dis, recte speras; ero cooonjema Ka3aiHCB 
o-hbimh haud vana afferre visus est; — to*i- 
hwh aceuratus (coo\ TOHKifi) subtilis: (Timv 
TeiBHBifi) exquisitus; och. y*ieHOCTB doctrina 
subtilis mh accurata, exquisita; ddctrinae 
elegantia; litterae interiores (rjrydoKaa). Adv. 
vere, iuste; diligenter, accurate (re diligen- 
ter hjih accurate perpensa, ooAVMaBt); subti- 
liter, exquisite; nocpej. caoacema cb per, 
Haup. och. H3CJi^0BaTB perquirere, pervesti- 
gare; o6pa6oiaTB pertractare, H3y*raTB per- 
discere; och. 3HaTB hto penitus perspicere 

alqd. OCHOBaTB CM. OCHOBBlBaTB. Ochob- 

hoh, ochobhhh, Haup. 3aK0Hi> lex prima 



hjh princeps; Taicate fundamenta (n. pL, Haup. 
naturae); och. nojtoaceme quod rem causam- 
que maxime continet; quo ratio maxime ni- 
titur; och. 3HaneHie caoBa naturalis bzh prin- 
cipalis significatio verbi; vera atque propria 
- significatio verbi; och. KanuiaaB caput; sors; 
och. mhcjib sententia summa; (cioate'TB) argu- 
mentum; och. noHaiie notio animis hjih in ani- 
mis impressa; principia rerum omnium; och. 
npaBHjio lex prima; ihcjio numerus perfectus; 
och. upa^HHa prima omnium aaa npocTO 
prima causa; materia mh materies (och. Be- 
m,ecTBo). OcHOBMBaTB 1) fundamenta po- 
nere Baa iacere alcis rei; condere (urbem, 
civitates novas; collegium); constituere (ur- 
bem, oppidum, rem publicam). 2) och: ^to 
Ha leMi alqd fundamentum alcis rei esse 
velle; cbok) Ha^eac^y Ha iewb spem ponere r 
collocare in re. OcHOBHBaTBca Ha news> 
niti alqa re, in re, lundamento alcis rei; con- 
stitutum esse fundamentis alcis rei; consiste- 
re hih positum esse in re; (o6ycjtOB2HBaTBca 
mbmi.) teneri, contineri re; duci, repeti ab re; 
originem ducere ex re; profectum esse ab 
re; bcb 3th MHiHia ocHOBBiBaroTca Ha aoat- 
hbix'b npeACTaBjeHiaxB sunt omuia ista ex 
errorum orta radicibus (Cic). 
Oco6a cm. aHnio 2; 3HaTHaa oc. homo nobilis 
mh honestus; b'b pi. TaKace nobilitates. 
OcoCeHHOCTt (oco6eHHoe Ka^ecTBO, cboS- 
ctbo) proprietas; natura; pi. TaKace certae 
res cuiusque propriae; o-cth a3BiKa quae pro- 
pria sunt linguae alcis; aTo 6Bija oco6. xoro 
yqema hoc proprium fuit illius disciplinae; 
Kaat^oe atHBOTHoe hmbctb oti. npapoAW cboh 
oco6., bestiis aliud alii praecipuum a natura 
datum est; hmbtb Ty oco6., ^to... hoc habere^ 
ut; hoc est alcis proprium, ut...; ooa ohh 
hm^jih Ty oco6., hto... fuit hoc in utroque 
eorum, ut; bb o-cth cm. ocoSeHHo. Oco<5eH- 

HBIH 1) == OT^tJIbHBIH 0TT> ^pyrHXT* Se- 

paratus (sedes). 2) cbohctbchhbih B3- 
BicTHOMy Jinuy hjih npe^Mexy proprius 
(HHor^a bt> CBa3a ci> pron. possess.); pecu- 
liaris. 3) otjih^hbth praecipuus; singularis; 
eximius; maximus; ^o 6e3B oc. xpy^Ho- 
ciefi res simplex; 6esT> o-hoh npnMHHBi sine 
gravi causa. Adv. 1) ot^bjibho separatim, se- 
orsum. 2) = npeuMym;ecTBeHHo praecipue, 
potissimum, maxime, imprimis; praesertim 
(si, cum); KaK* (Boo6m;e) — TaKB oco6. 
cum — turn; nps npnjiaraT. nocpe^. superL; ne 
oc. modice; non multum; non nirais hjih 
nimium; non magnopere; nou admodum. 
OcoCjihbo cm. oco6eHHO. OcoCbih cm. 

0C06eHHBIH. 

OcnapHBaTB impugnare, oppugnare alqd; ne- 
gare; ocn. y koto hto contendere cum alqo 
de alqa re; alqd in controversial vocare T 
adducer^e, deducere; och. %e jh6o MHBHie 
alcis opinion! hih sententiae repugnare; Bee 
ocn. contra omnia disserere; hhkto He ocna- 
pHBaaB, mto... controversia non erat quin. 

OcpaMjiflTt cm'. ono3opHBaTB. 

OcxasaxBca 1) naxo^HTBca bb ocTaTKB 
reliquum esse, superare (uaKB ocTaTOKi), re- 



OexaHaBJiHBaTfc. 



OeTaHaBJiHBaTb. 



231 




siduum esse, restare (Kant HeaojjaaHoe, He- 
^OEMKa), superesse (KaK& odaTOKB h hsjh- 
ineKB); residere; oct. bi ansHx-b (nepeatHTB 
Koro) superstitem esse; odaeTea at ueonped. 
hcika. relinquitur, reliquum est, restat ut...; 
Tenepb tojibko ocTaexca 6teaTB nihil relin- 
quitur nisi fuga. 2) oct. bi H3B*fccTH. 
m$ct£ manere (domi), remanere; morari 
(Hpe6BiBaTb);==ocTaHOBHTbca consistere; (npe- 
6BiBaa TBep#HMi>, Bti^epKHBas hto hho*.) du- 
rare; (oacH^aa) exspectare; praestolari (bco6. 
o iKWHHeHHOM'B, KOTopHH ornHflaerb npHKa3a- 
hih crapmaro, adventum alcis — jr,o HBero aa- 
6o npnxoxa). 3) npeSBiBaTB b-b h3b$cth. 
noioaceHia manere; oct. jkhbbimi*, bi» ech- 
bhxb in vita manere hjth remanere; saopo- 
bbibtb salvum atque incolumem conservari; 

HenOflBHaCHBIM'B, BtpHBIMT., 6'e3HaKa3aHHBlM'b 

cm. 9th npaiar.; ckpbitbimi> latere; noGfyra- 
Teiem^ victorem discedere mh evadere; noie 
cpa«ema hih no6^m ocrajiacB 3a phmja- 
HaMH Romani victores discesserunt; oct. cho- 
kohhbim'b, xjia,a 1 HOKpoBHBiM r B sibi constare; ^a- 
cto nocp. esse, Hanp. b4phbim*b, npe^aHHBiMi, 
komv alcni deditum esse, HeBpe^HMBiMi. sal- 
vum esse; a ocTanycB tbohmt. flpyroMt tibi 
amicus ero; nunquam te amare desinam; oct. 
npa vewh manere, permanere (in sententia 
sua); non desistere alqa re oh cb inf.: alqd 
non deserere; perseverare (ctokko ^epataTBCH 
nerxD in re; stare re, in re; oct. bt> naMaTa' 
in memoria haerere; sto nycTB ocTaHeTca 
Meac,ny HaMH hoc inter nos sit; haec tibi soli 
dicta puta; haec tu tecum habeto. 4) ocTa- 
BaTBCfl 3a KT>Mi>(Ha ayKnloHi, npa Topraxt) 
addici alcui; He oct. abire ab alqo. OcTa- 
BJiaTB 1) koto hj[h qTO r^tHH6. relinquere 
alqm, alqd (domi); oct. 3a co6ofi (onepejtBTb) 
post se relinquere; praecurrere; (nepeu.) 
praestare, excellere (alcui alqa re, in alqa 
re); oct. 3a co6oh, npa cedi, ^jth cec\H tene- 
re, retinere; sibi habere alqd; servare (impe- 
rium, munus); oct. no CTapoMy cm. CTa- 
pbia 1; OCT. ito hh6. (TaKi>, hto6u ^to hh6. 
ocTaiocB) alqd reliquum facere; HHMero He 
oct. nihil reliqui facere. 2) = noKa^aTB, 
6 p o c a t b relinquere (alqm, alqd, scutum, 
omnia negotia); Hapymaa npa dwwh .noarxj, 
o6fcmaHie deserere alqm, locum, (cMBHie) 
relinquere et deserere; oct. 6*63% noMoma, Ha 
npoK3BOJTB cy^bSbi destituere alqm; cm. Tan- 
ace noMoniB; oct. Koro, mo bt. hsb^cth. no- 
jtoaceHia relinquere (alqm insepultum, naves 
inanes, rem integram, intactam — HeTpoHy- 
TbiMX, alqd incohatum, in medio — hcokoh- 
qeHHBiMT*); ocTaBB MeHa (bt> eokot.)! sine me 
ajra tojbko sine! omitte me! — OTioacaTbca 
ort Koro deficere, desciscere ab alqo; (He no- 
MoraTB KOMy) deesse alcui; coBepmeHHo oct., 
6pocHTB Koro, hto derelinquere alqm, alqd;= 
yxojjHTB, y^ajiaTbca relinquere (locum); dis- 
cedere, abire ab alqo; decedere hot excedere 
de, ex provincia, provincia decedere (o npo- 
KOHcyjiax'b h nponpeTopaxt, no Hcre^eHia 
cpoKa noKH^aBmixx. BBtpeHHBia am hpobhh- 
nia); egredi loco alqo; concedere (tota Italia); 



oct. cboh nocrb cedere loco hot ex loco; 
noie cpaaenia cm. noie 2; xojj»hoctb mune- 
re se abdicare; cjyacSy (BoeHHyio) se exaucto- 
rare, (rocy^apcTBeHHyio, odmecTBeHHyio) cm. 
cayat6a 1; oct. to> 6e&b BHHMama cm. BHHMa- 
Hie 1; chibi ocTaBJiflH)T r B koto vires alqm de- 
ficiunt; oct. ito bi CTopoHi alqd omittere, 
praetermittere. 3) nepecTaBaTB nbjL&Th 
^to, 0TKa3biBaTbca orb ^ero relinquere, de- 
sinere, abicere, deponere, deserere (alqd); 
omittere, Ha BiKOTopoe BpeMa intermittere 
alqd; ocTaBHM'B 3to! relinquamus haec! abi- 
ciamus ista! sed haec missa faciamus, mitta- 
mus! decedere (de officio, officio, a superio- 
ribus decretis); desistere alqa re, ab, de 
alqa re, absistere alqa re; omittere alqd, (Ha 
BpeMfl) intermittere; oct. npaBBuncy recedere 
a consuetudine; a He Mory oct. tto non pos- 
sum recedere ab alqa re; oct. CBoe HaMipe- 
Hie, Hajtem^y, 3aooTy consilium, spem, cu- 
ram (alcis rei) abicere, deponere, consilio 
desistere. 4) oct. nocit cMepTH relinque- 
re; alqm (superstitem) relinquere, koto Ha- 
cii^HHKOM'B alqm heredem testamento relin- 
quere; ne oct. HaciiaHHKOBfc sine liberis de- 
cedere; oct. no ceox. BejiHKyio caaBy magnam 
sui famam relinquere. 5) oct. ^to 3a 
k^mt. (Ha ayKirjOHt, npn npo,naaci, Topraxr.) 
addicere (alcui fundum, aedes). OciajiB- 
hoh reliquus. 
OcTaHaBJtHsaTB sustinere (currum, equos, 
equitum incursus); sistere (legiones, impe- 
tum; gradum ocTaHOBHTBca) retinere, inhi- 
bere (y^epataTB, alqm, impetum victoris, alqm 
in re alqa); reprimere (ocaatHBaTB, impe- 
tum); (3aMe,a;jiHTB xoji;!. ^iaa) tardare, retar- 
dare; oct. cboio pa6oTy intermittere laborem, 
cessare a labore; oct. dirym;HXT» (6ircTBo) 
fugam sistere; KpoBOTe^eme profluvium san- 
guinis inhibere; sistere, supprimere sangui- 
nem; oct. ce6a se continere. OcsaHaBJiH- 
BaTtca 1) sistere gradum; consistere, insi- 
stere (in loco); subsistere (in itinere; Tanace 
bt. pi^n); (o T.,nyuieMT> BepxoMt, b^ BKHna- 
ati) equum, currum sustinere; (o 6iryniHXx>) 
fugam sistere; ocTaHOBHCb! sta! consiste! ma- 
ne! oct. y koto hh6. (bt» nyTH) devertere 
(ad alqm, in domum, villam alcis); deversari 
(apud alqm hjth in domo alcis); oct. rjit Ha 
HOHieri. manere alqo loco. 2) nepeu. oct. 
Bt p£*ra, pa3CKa3t consistere (paulisper; in 
singulis); oct. Ha ^eMi» hh6. in alqa re com- 
morari; alcui rei hjth in alqa re insistere; 
acquiescere in re (y^oBOiBCTBOBaTbca HT.M'b); 
no^ojibrae oct. Ha newh in alqa re pluribus 
verbis commorari; hto6bi o-BaTBca Ha stomi 
(koh^htb) ut aliud nihil dicam; Ha 3tomi> 
^ncii ne ocTaHOBMHCB in hoc numero res 
non stetit. OcxaHOBEa mora, retardatio; 
sustentatio (3a,nepacHBaHie); impedimentum 
(npenaTCTBie); intervallum (nepepbiBt Meatfly 
KOHnoM'B oflHoro h HaqajioMt apyroro j[M- 
CTBia hih cocToania); intermissio (ot^hxt*); 
interspiratio (htoSbi nepeBecTH syxfc); nocai 
3thx^ cjiob^ h HetaBnioH o-kh cum haec 
dixissem et paulum interquievissem; pa3CKa- 



232 



OCTaHOKI*. 



OTOHBaTb. 



3biBaTh 6e3t 0-kh interrupte narrare (Gic.)\ 
6e3i o-kh npoH3HOCHTb caoBa verba perpe- 
tuare (Cicj\ *fcxaTb Sea's o-kh continuare 
iter; 6e3is bcakoh o-kh uno tenore; sine uila 
internlissione; wpmmxib oct. moram afferre, 
facere, inferre (alcui rei); oct. 3a Kkm hh6. 
per alqm stat; cm. nepeptiBt. 

OcTaHOK'L, SpeHHwe ocTaHKH reliquiae; ossa 
et reliquiae. 

OcTaxoK'B reliquum huh reliqua; b% pi. xaKace 
reliquiae; quod restat oh quae restant, quod 
reliquum est, quod superest; — ocaaoK-b resi- 
duum oh residua (n. pi.): oct. h3b$cthoh 
cyMMH aeHert pecuniae reliquae; oct. jk&3hh 
quod superest vitae; He6ojtbinoH oct. acn3HH 
parva vitae pars quae superest alcui. 

OcxeperaTBca Koro, nero cavere alqm, alqd, 
ab alqo, ab alqa re; ne; praecavere ab 
alqa re h praecavere ne, videre, providere, 
prospicere ne; = H36£raTb vitare alqm, alqd. 

OcTOjrSeHfcTB stupescere hjeh obstupescere 
(otb yacaca metu oh prae metu). 

OcTopoacHOCTB providentia (npeftycMOTpn- 
TejbHOCTb); cautio (ocTopoatHoe H36irame 
onacHOCTea h onra6oK , b); circumspectio (ocmo- 
. TpHTeabHocTb)-, diligentia (cTapame, cb koto- 
Phmb kto hh6. HsSiraeTB Bcero xy^oro, 
Bpe^Haro) ; prudentia (6iaropa3yMie) ; Cb 
o-CTbK) cm. ocTopoaiHo; ^fejEo Tpe6yeTB 6ojll- 
moH oct. res multas cautiones habet (Cic). 
OcTopo3KHUH providus, cautus; circumspe- 
ctus (iudicium, Quint.)', diligens, prudens. 
Adv. provide, caute; diligenter, prudenter, 
considerate; ^McrBOBaTb oct. multum provi- 
dere; oieHb oct. siHCTBOBaTb bi» ^eMi. omne 
genus cautionis adhibere in re. 

OcTpaKH3Mt testularum suffragia (n. pl. % 
Nep.). 

Ocrpee cm. ocxpie. Octphtb 1) jriiaTb 
ocTptiMb acuere, acutum reddere alqd. 2) 
rosopHTb octpotbi facetiis uti; facete, ridi- 
cule dicere, Ha^t KiMB dicta dicere in alqm 
h npocTO dicere in alqm. Odpie 1) = ie3- 
Bee, cm. 3to cje. 2) octpmh koh6d> cuspis 
(hastae), mucro (gladii, sagittae); ateji£3HHi, 

OCTpLIH HaKOHeHHHKB KOHbS, CTpfclbl SpiCU- 

lum; oct. CTpiibi TaKaee sagittae aculeus oa 
ferrum. 

OcTpOBHTHHHHB cm. atHTenb (ocTpoBa). 

s OcTpoBOKt insula parva. Octpobb insula. 

OcTpoKOHe^HtiH acutus; Smtb o-HHM'b Taitate 
in acutum desinere (KOHqaTbca ocrpieMB). 
OcTpoTa 1) co6. acies. 2) nepeu. a) ocTp. 
BKyca acrimonia; yMa acies oh acumen in- 
genii, mentis, animi; ingenium acre oh acu- 
tum; sagacitas. b) pi. octpotm facetiae; fa- 
cete oh salse, breviter et commode dicta; 
lepores (verborum, sententiarum); tohkIs 
ocip. urbani sales, i^Kia facetiae acerbae; 
cm. ocTpnTb. OdpoyMie acumen ingenii 
(vir magno ingenii acumine); ingenium acre; 
subtilitas; bb niyTKaxB facetiae, lepores, sa- 
les; urbanitas; dicacitas. OcTpoyMHMH 
acutus (homo); acer, perspicax, sagax; subti- 
lis (TOHKin, tohko pa3JiH*iaioniiH, o JiHoaxB h 
iipe^M., Hanp. iudicium). Adv. acute, acriter, 



sagaciter ; subtiliter ; ocTp. 3aKiKmTb o 
nem> acute arguteque conicere de re. 
OcTpBiH 1) co§. acutus (gladius, hasta). 2) 
nepeu. a) (Ha BKyct) acer, acutus; (o 6*ost3- 
hh) repentinus; ocTp. 6ojtb dolor acer, acer- 
rimus; ocTp. xojio^ frigus acutum; niTept 
ventus perfrigidus; roiocb vox acuta; 3ByKB 
sonus acutus; sptme acris oculorum acies; 
acer videndi sensus. b) = ocTpoyMHbm acer 
(npoHmraTejibHtiH); acutus; cm. Taicace ocTpo- 
yMHbm; ocTpbil vm-b cm. ocrpoyMie; ocTpoe 

CJIOBO CM. OCTpOTa. 

OcTynaTBca vestigio falli. 

OcTBisaTB refrigescere, refrigerari (co6. h ne- 
peu.). 

OcygHTejiBHHH npjiroBopT. damnatio; npOH3- 
HecTH oc. npnroBopT* damnare, condemnare 
alqm, ad condemnandum sententiam ferre. 
OcyatffiaTB 1) Ha cy^i damnare, condemna- 
re (Koro 3a hto alqm alcis rei, Hanp. prodi- 
tionis, Ha CMepTb capitis^ hjih capite). 2) na- 
xo^HTb aypHMM'b, nopHnaTb male hjth secus 
de alqo, de alqa re iudicare; reprehendere 
(alqm de oh in alqa re); castigare, incre- 
pare (verbis) alqm; improbare alqd; Koro 
hh6. nejib3H oc. 3a hto hho. venia alcis rei 
est alcui; non reprehendendus est aliquis, 
quod... OcyatfleHie damnatio; no^aTb ro- 
jiocb 3a oc. ad condemnandum sententiam 
ferre. 

OeymaTB 1) cod. siccare (Pomptinas paludes). 
2) nepeu. oc. ao iCHa ebibere; exhaurire (po- 
culum). 

OcymecTBjraTB ad effectum adducere; perfi- 
cere. OcymecTBJiaTBca ad effectum addu- 
ci; perfici. 

OcHacTJiHBjEHBaTB beare (alqm alqa re); 
beatum, felicem reddere alqm, felicitatem af- 
ferre alcui. 

OcBinaTB 1) yKpainaTb, BCTaBJinn ^oporm Ka- 
MeHbH distinguere, ornare alqa re. 2) one- 
rare (alqm honoribus, iniuriis, maledictis); 
cumulare (alqm praemiis); conferre, congere- 

. re in alqm alqd (plurimum benignitatis, ma- 
ledicta); oc. Koro noxBaaaMH ornare alqm 
laudibus, cumulare alqm omni laude; Koro 
MHJiocTflMH, Snaro^HHiHMH complect! alqm 
beneflciis. 

Ocb axis. 

OCBMOH CM. BOCBMOH. 

Oct^JEOCTB, HMiTb oc sedem stabilem et do- 
micilium habere. OcfefljiBiBaTB cm. c§^iaTb. 
Oct^^in sedem stabilem et domicilium ha- 
bens; 6biTb o-jibimt* cm. ocijiJiocTb; cAtaaxbCji 
o-jibiMi, sedem stabilem ac domicilium col- 
locare. 

Oc^hhtb opacare (locum); umbram afferre 
(alcui rei). 

OcaaaHie tactus. OcaaaTB tangere (digitis). 

Oi6HBaTB 1) co6. — cSHBaTb, oTiaMMBaTb de- 
cutere;:=OTpaataTb, Hanp. HenpiaiejiH hostem 
propulsare, propellere, Hana^enie impetum 
propulsare, repellere; ~ 3axBaTHTb, othatb 
capere, expugnare; auferre, eripere (hosti 
praedam); ot6. y Henpinxejifl o6o3B hostem 
exuere impedimentis. 2) nepeu. ot6. y koto 



& 



U 






oxoTy Kb ^eMy alqm a studio alcis rei abdu- 
cere; absterrere alqm ab alqa re hjih alqa 
re; deterrere alqm ab alqa re, OrQuBaTL- 
ca repugnare; otb Hanajjemfl Henpiaie^a cm. 
ox6aBaTK 1. 

OrGnpaTt 1) 6paTb orb Koro adimere alcui 

v alqd; chuoio auferre, eripere alcui alqd; ot6. 
*ito bt> Ka3Hy cm* KOH<JmcKOBaTB; nepeu. ot6. 
ort cBHiiieiefi noKasama audire, cognosce- 
re, interrogare testes; <ot(5. MH-fcHia, rojioca 
sententias rogare; (o npeflcfyt.aTeirfc bt> ceHa- 
tb) patres in seutentiam discedere iubere. 
2)— BtrSHpaTb, BBi^iflTB seligere, eligere. 

OT6jiaro,napHTB Koro gratiam referre alcui 
(h bb xy^OMB cmbicjte); Koro *tbmb jihoo be- 
neficia alris remunerari alqa re; ot6i. Koro 
3a 0Ka3aHHBM ycjiyra pro alcis meritis hjih 
beneflciis gratiam referre; mejrpo ot6ji. bene 
cumulatam gratiam referre alcui. 

OTCjcedCB repercussus (oipaateHie, solis). 

OtGophhh lectus, delectus; (OTJinqHsm) egre- 
gius; oto*. bohcko robur exercitus hjih mili- 
tum hjih virium; lectissiraa manus hjih vali- 
dissimi militum; quod roboris est. 

OrCpacHBaTB abicere alqd; HenpiirrejiH pro- 
pulsare hostem; repellere (hostes in silvas); 
reicere (equitatum, hostes); abigere (hostium 
equitatum in castra, alqm Capuam). 

OTBara audacia; cm. cmbioctb. OTBasH- 
BaTtcfl cm. ocM^iHBaTbCii; otb. Ha Bee ulti- 
ma hjih extrema audere. OrBasKHOCTB cm. 
OTBara. OTBaacHtin ad omne facinus prom- 
ptissimus; audax, confidens, temerarius; cm. 
cm£jimh. Adv. audacter, confldenter, temere. 

OrsajiHBaTBca cadere, decidere. 

OTBepraTB reicere . (mdices, recuperatores); 
non accipere; abnuere, renuere; repellere 
(alqm, allatas criminationes): npeHeope^B 
aspernari, repudiare, respuere; otb. Tpe6o- 
Banie, npocbSy denegare . (ynopHo, HBCKOJibKO 
pa3B) pernegare; otb. npeMoateme cm. npej^- 
lomeHie. 

OTBepfliBBaTB durescere, concrescere. 

OTBepCTie foramen. 

pTBJieKaTB = otkjiohhtb otb *iero abducere 
alqm (a contemplatione alcis rei), avocare 
alqm (a proposito, a rebus gerendis) hjih 
animum alcis ab alqa re, avertere alqm, al- 
cis mentem. animum, cogitationes ab alqa 
re, (He3aMETHo) declinare alqm, alqd ab alqa 
re; otbji. koto otb 3anjiTiH abstrahere alqm 
a negotiis. OrBJEe^eHHtiH seiunctus hjih 
sevocatus a sensibus; quod sub sensum non 
cadit; a consuetudine oculorum, sensuum ab- 
ductus; qui (quae, quod) intellegitur (tojibko 
B'b yMB npejiCTaBJiaeMHH); infinitus, uni ver- 
sus; otbji. noHHTie *notio universalis hjih 
*notio rei a corpore seiunctae, sola meiite 
percipiendae; o-hhji nonaris res caecae et 
ab aspectus iudicio remotae (Cic.)\ otbji. 
Bonpocb infinita generis sine tempore, sine 
persona quaestio. Adv. infinite, separating 
otbji. cnpamHBaTb infinite de universo gene- 
re quaerere. 

Otboxhtb }) ducere, abducere alqm (in ser- 
vitutem); deducere (in carcerem; colonos; co- 



OTB f feTCTBeHHOCTfe. 



233 



loniam in alqm locum); bb cTopoHy alqm in 
secretum abducere; alqm seducere; nasa^t 
reducere (exercitum ex agris, in castra). 2) 
otb. Boay aquam derivare- 3) otb. cbh^- 
TeJieff, cyfleii testes, iudices reicere. 4)— ua- 
3Ha*iaTb designare (alcui agros); attribuere 
(alteram partem eius vici cohortibus ad hi- 
bernandum; alcui agros); otb. 3HMHia KBap- 
THpw hiberna constituere; 3eMiH njie6eaMB 
plebem in agris publicis constituere. 5) otb. 
,a;yxB spiritum hjih animum recipere; respi- 
rare. 

Otbo3htb (curru, plaustro, navi) avehere, de- 
vehere; otb. Ha3ajrb (bb BKHnaacfe, Ha Kopa- 
6jtb) reportare alqd (milites navibus in Ski- 
liam); revehere alqd, alqm. 

OTBOpa^HsaTB, — ca cm. oTBepibiBaib, — ca. 

OTBOpaTB CM. OTKpBIBaTb 1. OTBOpXCTBCfl 

CM. OTKpHBaTBCa 2, a. 

OTBpaTHxejiBHBiH foedus (odor, aspectus)j 
deformis (rajiKiH, spectaculum); odiosiis (npo- 
thbhmh). Adv. foede, odiose. OTBpamaTt 
avertere (alqd ab alqo, ab alqa re); OTBp. 
Bsop'b orb Koro, ^ero deicere oculos de alqo, 
ab alqa re, avertere oculos ab alqa re; otbp. 
ito hh6. ,s;ypHoe otb Koro propulsare, pro- 
pellere (malum ab alqo, omnes molestias, pe- 
riculum); depellere (periculum alcui); prohi- 
bere (vim hostium ab oppido); npocbdaMH 
cTapaTBCJi oTBpaTHTb hto hh6. deprecari 
(mortem, poenam, periculum, a se calamita- 
tem); otbp. rHtBB 6oroB-B iram deorum aver- 
runcare (6orocJiyme6uoe BtipaKenie); acepT- 
BonpHHomemiiMH cTapaTbca OTBpaTHTb syp- 
HBm nocjiBJi.cTBiH Hero hh6. procurare (prodi- 
gia).' OTBpameme 1) = o/EKJioHeHie, ot- 
paaceHie depulsio (KaKoro hh6. 3Jia), pro- 
pulsatio (onacHocTH); jjia otbp . Morymet 
B03HHKuyTb onacHocTH contra suspicionem 
periculi; nocpe^CTBOMB npocb^B deprecatio; 
npocHTb oob OTBp. hbvo hh6. deprecari alqd. 
2) OTBp. otb iero fuga alcis rei (laboris, 
bellandi); animus alienus (ab alqo, ab alqa 
re); taedium (alcis rei); fastidium; (CHibfffie) 
odium (alcis, in arqm, alcis rei); ecTecTBen- 
Hoe OTBp. declinatio naturalis; qyBCTBOBaTB, 
nHTaTb OTBp. orb VBYO alienum esse hjih ab- 
horrere ab alqa re; alqd taedium mihi affert; 
res est mihi taedio hjih fastidio; taedet me 
alcis rei; alqd fastidire; B036yat,a,aTb OTBp. 
odium concitare; ob o-HieMb invitus, animo 
invito hjih iniquo; f astidiose ; cb Bejinqafi- 
mHMB OTBp. invitissimus; animo iniquissimo. 

OTBHEaTB a consuetudine alcis rei recedere, 
abstrahi; dediscere alqd; oTBLiKmii desue- 
factus (multitudo a contionibus). 

OTB^stiBaTB gustatu explorare alqd (y3HaBaTb 
BKycB ^ero hh6.); gustare, degustare alqd 
(npo6oBaTB). 

Otb-echmh ad perpendiculum directus. Adv. 
(directe) ad perpendiculum; ad lineam; di- 
recto. Otb-bcb perpendiculum; no oTBicy 

CM. OTBBCHO. 

Otb*tctb9hhoctb periculum; Ha moh> otb. 
meo periCulo, me auctore; opaTb na ce6a otb. 
periculum in se recipere; periculum, culpam 



234 



OTSfelttHBaTB. 



OTjj'fejieHie. 



praestare; otb. na^aexi Ha Koro, kxo heC. 
Beperb hto Ha*CBoro otb. in alcis caput al- 
cis rei eventus recidit; alqs in semet ipsum 
religionem recipit (Liv.)\ noxneprHyTL Koro 
o-CTH alqm rationem alcis rei reddere iu- 
bere,=npHBJ!e^b kb cy,ny in ius vocare. Ot- 
b*jtb 1) responsum; responsio (h B03paace- 
Hie); otb. vb onpassame defensio, excusatio, 
purgatio; otb. opaKyia oraculum, sors ora- 
culi, responsum; ,naTb otb. responsum dare 
Mir reddere, h npocTO respondere; noayHHTB 
otb. responsum ferre; a nojy^aio otb. Ha 
CBoe nacLMO litteris meis respondetur; bott. 
Te6t otb. Ha tboh Bonpocb nabes quod ex 
me quaesisti; bott. moh otb. Ha BTopoe hhcbmo 
audi ad alteram epistulam; tboh otb. Ha 
HHCbMo, Bt KOTopoMi) .. tuae litterae ad eas, 
quibus...; aocTaBJiTB, npaHecTH otb. respon- 
sum referre; renuntiare; cbohmt. otb. ^0Ka3Bi- 
saTB, *tto... respondentem declarare cb ace. 
c. inf. 2) = OTB^TCTBeHHocTb, Hanp. no- 
3BaTL Koro Kb o-xy = npBBae^b m> cyjy in 
ius vocare, lege interrogare alqm; ^aTB ot- 
Birb (— 0THeTi>) rationem reddere alcis rei. 
QrBfrqaTB 1) ^to respondere alqd, alcui 
alqd, Ha hto ad alqd; Ch ace* c. inf.; Taicace 
c% ut, ecjiH b% oTBfcTi saKiHraaeTca TpeCoBa- 
me, nopy^eme, npnKa3aHie h t. h.; (Ha hhcb- 
MeHHHH 3anpocB nncbMeHHo) rescribere (ad 
alqd, alcui rei); otb. Ha iihcbmo litteris re- 
scribere, respondere; oht> eme He otbt>thjit> 
Ha Moe hhcbmo nondum rescripsit litteris meis 
mh ad epistulam meam; otb. Ha ooBHHeme 
(b^ onpaBflame) crimini respondere, crimen 
defendere, dissolvere; otb. ropjio superbe re- 
spondere, yKioHVHBO alio responsionem suam 
derivare; Ha* bto Jierxo otbt>thtb non difficile 
est ad hoc (ad haec) respondere; eius rei 
facilis et prompta est responsio; tbi He otb4>- 
TjaeniB Ha moh Bonpoci* (t. e. tboh otbt/tb 
He cooTB^TCTByeTi> Bonpocy) aliud mihi re- 
spondes ac rogo; hhkto He OTBiHajn. omnes 
silentium obtinuerunt; otb. jho6obbk> na jibd- 
oobb amori amore respondere; Ha opaHb 
6paHBK) convicium convicio rependere. ^o- 
bojtbho nacTO rjiarojiT. oTBt^aTB BOBce He 
nepeBojtHTca; a) m> pa3roBopHon pl^n, Hanp. 
a ate na 3io oTB^iaio ego autem, ego vero. 

b) «TO fl OTBT^y*, «TO ClBflyeTT. OTBTVTHTba 

bt» apodosis. 2) otb. 3a koto, 3a ^to: a)— 
6paTB Ha ce6a OTBETCTBeHHOCTB praestare 
alqm, alqd, de alqa re; alqd (in se) recipere; 
3a bto Tbi oTBT/THinb tu culpam praestabis; a 
OTBi^aio 3a bto periculum in me recipio. 
b)=py^aTBca spondere pro alqo, fldem suam 
interponere pro alqo. 3) = cootbt>tctbo- 



BaTb, cm. 3T. rx 



OTBtinHBaTB pendere, (tohho) pensare, pen- 
sitare alqd; KOMy hto hho*. appendere alcui 
alqd. 

OTBS3UBaTB solvere, resolvere. Otbhbbi- 
BaTtca 1) co6. solvi. 2) nepeu. otb. ott> 
Koro se disiungere, se avellere, se divellere, 
se abstrahere ab alqo. 

OTraflbiBame coniectura, coniectio. OTraaBi- 
BaTt conicere^ coniectura assequi hih con- 



sequi, reperire, colligere alqd; solvere, ex- 
plicare (aenigma — 3ara#Ky); 3apaH^e OTr. 
praecipere (consilia alcis). 

OrroBapHBaTB dehortari alqm (ab alqa re hih 
ne); dissuadere alcui alqd, de alqa re, ne, 
6e3T> donom. OTroBapHsaTBca t&m* cau- 
sari (alqd, ace. c. inf.)\ pBJKe praetexere 
(causam triumphi); causam interponere hsh 
interserere (cr» ace. c. inf.)', excusare alqd 
(valetudinem); excusatione uti (alcis rei, va- 
le tudinis); OTr . CTapocTBH) aetatem afferr e 
(Gic). OiroBopKa excusatio (H3BHHeme); 
causa simulata, speciosa (BHMwmjeHHaK npa- 
^HHa); cm. TaKate npej^orb. 

OTrojiocoK'& vocis imago, Bt cbh3h pB*ra h 
npocTO imago; vox repercussa (oTpaateme 
roioca). 

OrrpBisaTB abrodere. 

OTflaBaTB dare, reddere^ tradere (Hanp. litte- 
ras); deferre, perferre alqd ad alqm^3anaa- 
THTb solvere, persolvere; otjc. Hasajrb cm. 
B03Bpam;aTb; ot,h. npHKa3ame, ^to hh6. Ha 
coxpaHeeie, b:b HaeMT>, bt> pocT^, Ha OTKyni, 
noji'B cyA'B, Ha ynoTpeQieHie, ropo^b Ha pa3- 
rpaoaeHie, KOMy cnpaBe^iHBOCTb cm. npHKa- 
3aHie, coxpaHeHie, HaeMT. h t. ^.; ota- (ho- 
ci^Hif) AOJirx. npHpo,n4 cm. niaTHTb. OTfla- 
BaTBca 1) KOMy (b^ ^bh ih6o pyKH) cm. 
c^aBaTbca; otji;. bo BiacTb Koro in alcis pote- 
statem se permittere; otjl. neMy cm. npe^a- 
BaTbca; ota. bt. mbht. cm. njriHB. 2) otx 

H^MTi CM. OT3BIBaTBCfl 4. 

Opfl;ajieHie 1) KaKi. jrjfcftCTBie, cm. y,a;aieHie. 
2)— AaiB longinquitas (loci). OTflaaeHHOCTB 
longinquitas (loci, temporis). OTflaaeHHBiH 
amotus, remotus; disiunctus, longinquus; ex- 
tremus (Ha caMOMi. Kpaio HaxoAflniificji); ul- 
timus (caMbiH oT^aieHHBift, Hanp. terrae, na- 
tiones). OT^ajiHTB,— ca cm. y^ajiaTB,— ca. 

OT^a^a rjiaroiaMH tradere, reddere; otx B'b 
HaeMT., Ha oTKyn^ locatio. 

OT^BnraTB,— ca cm. OTojiBHraTb,— ch. 

OT^eprHBaTB retrahere (manum), reducere 
(manum). 

OTfloxHoseme cm. ot^bixt* ; m£cto o-Hia 
tranquillus ad quietem locus. OTanxaTB 
quiescere, requiescere; conquiescere, quieti se 
dare; otji;. ott. (uocjib) ^ero conquiescere ab 
re, requiescere ab, ex re; otx nocjrfe (ott.) 
pa6oTBi ex labore se reficere, ex laboribus 
conquiescere; ot,i,. nocii ^ojiraro Tpy^a ex 
diutino labore quieti se dare; ^aTB KOMy 
oT^oxHyTb facultatem quietis dare alcui; re- 
ficere alqm (jho^hmt. h atHBOTHBiM^); a^tb 
KOMy ot#. 3 iiaca alcui tres horas ad quie- 
tem dare; a oT,noxHyjr& TaKae quiete satiatus 
sum. Otebixb quies, requies; respiratio; 
otx nocii (ott.) nero hh6. quies, requies 
alcis rei (laborum); 6e3T> o-xa nullum quieti 
hjih desidiae locum relinquens; assidue, im- 
pigre; ,a;aTB ot^. H3MyqHBmHMca coi^aTaMT» 
vexatos milites quiete firmare; AaTB bohckj 
TpexnacoBoft ot^;. exercitui tres horas ad 
quietem dare. 

OT^toeHie 1) KaKB AiHCTBie separatio (alcis 
rei ab re; animi ac corporis in morte); dis- 



OTE'fejiKa. 



OTKaarb. 



235 



cessus (animi a corpore). 2) pars; (KHHrE, 
ooHHseHia) caput. 
OTfftoKa confectio; exaedificatio (h nepeu.); 
- noABeprayTt co^HHeHie oKOHHaTeabHot ota. 

CM. OKOHqaTeJIbHBlH. 

Ota&to cm. oTfl&reme; no o-aaMB membratim. 

OTA&crEiBaTB limare, lima polire hjth persequi; 
polire, expolire, perpolire {co6. h nepeu.). 
OT^^JEMBaTBCfl orb Koro avellere, divellere, 
abstrahere se ab alqo; orb *iero se expedire 
ab alqa re (ab occupationibus); ot,h. i^mb 
defungi alqa re (mendacio, levi poena). 

Ota&uhoctb, Kaat^biH bb o-cth cm. KaacjibTH. 
OTfltjtBHiiH separatus (oTjckieHHbiH); singu- 
laris (npHHajaeacanrjii o^HOMy, ej^nvmnhm); 
singuli (bb pa3A^HT. cMBicjifc, bb ota&ib- 
hocth Kaac^HH, no o^HOMy). Adv. separatim; 
singulatim (o^ho 3a .apyrnMB, noo#HHOHK$)*, 
cKa3aTb KaayroMy ot#. singulis dicere; ot,h. 
CToainie nocTM laxatae custodiae. Otab- 
jistb separare alqd ab alqa re (a popular! 
consessu senatoria subsellia — nocxasHTb ot- 
A^jhm otb); seiungere (Alpes Italiam a Gal- 
lia; bonum, quod non possit ab honestate 
seiungi; Tarate = ourHiaib, Hanp. liberalita- 
tem et benignitatem ab ambitu atque largi- 
tione); disiungere (equitatus a laevo cornu 
brevi spatio disiunctus; quod flumen Iugur- 
tbae Bocchique regnum disiungebat— napcTBO 
lOrypTH otb ijapcTBa EoKxa); segregare (vir- 
tutem a summo bono; liberos a se); secernere 
(inermes ab armatis; secreti ab aliis); discer- 
nere (duae urbes magno inter se maris ter- 
rarumque spatio discretae); discludere (pa3o6- 
map, mons Cevenna, qui Arvernos ab Hel- 
vetiis d.); ot#. rojiony otb TyiOBHma caput 
cervicibus abscidere; = oTjianaTb distinguere 
(vera a falsis); cm. TaKace BbifltaTb. OTflfe- 
jestlcji solvi, dissolvi (o npeaMexaxB); otb 
Koro ffH6. se seiungere, seiungi ab alqo; dis- 
cedere, digredi ab alqo; aynia OT^iaeica 
oti. Tina animus e corpore excedit, a cor- 
pore discedit. 

Orei£b pater, parens; ot. ceMeficTBa pater fa- 
milias; ot. e MaTb parentes; nepeu. = tbo- 
penB, co3^aTej[b parens; no otite, Hanp. xb^ 
a patre, paternus; othbi = npe#KH patres, 
maiores; He HMtroniiH OTna orbatus hih or- 
bus patre, bb cb,h3h pfrra e npodo orbus; 
He HMim> oma patre carere ejie orbum esse; 
iHmHTbca oma patre hie parente orbari. 
• Ore^iecKiii patrius (animus in liberos). Adv. 
ut pater bih parens; patria caritate (cb ot. 
jnodoBbio). OTe^ecTseHHtiH patrius; do- 
mesticus (Haxoflaniifica bb oTe^ecxBi); verna- 
culus (bb oxeHecTBi npoH3Be,neHHbiH, no- 
aBHBmraca); ot. a3MKB sermo patrius hie 
nativus;, sermo qui natus est nobis; sermo 
noster, lingua nostra; ot. cipaHa cm. oie*ie- 
ctbo. Ore^ecTBO patria; He bm^tb ot. pa- 
tria carere. 

Otschtb cboh b&kb vitae cursum hie curricu- 
lum conficere; TaKB KaKB a yace OTatEBaio 
cboh b. aetate praeclpitata. 

OTSLiBaTB revocare (alqm e provincia, do- 
mum); alqm redire iubere; ot3. bb cTopony 



sevocare., OTstiBaTBca 1) = oTKiHKaTB- 
ca, cm. 3T. n. 2) = ,a;aBaTB ot'bbti, noKa- 
3ame dicere, respondere. 3) 0T3. o komb, o 
^eMi dicere, loqui de alqo, de alqa re; o 
komb cb noxBaaoK) laudare alqm, cb nopmra.- 
HieMB reprehendere, Yituperare alqm, cb npe- 
3pfcmeMB contemptim de alqo, de alqa re 
dicere, Taxate contemnere alqd; o HeMB xyao 
oi3BiBaiOTca male audit; in infamia hjeh in 
invidia est; o komb hh6. He o^eHb xopomo 
o-k)tc^ alqs minus commode audit; cm. TaK- 
ate ciasa 2. 4) ot3. h^mb sapere, resipere 
alqd; ot3. rope%K) amaro sapore esse. Ot- 

3HB*B 1) reVOCatiO. 2)=:0TBiTB, CM. OTBBTB. 

3) cy^BHie, MH^sie o komb jh6o, Hanp. no- 
^eTHbifl ot3. alcis cum honore illata mentio, 
Tame magnum testimonium; ^aTb noxBaab- 
Hbift 0T3. cum laude commemorare. 
OTKaat, noayqBTb otk. otb Koro repelli ab alqo, 
bb qeMB replusam alcis rei ferre ab alqo. 
OTKa3biBaTB 1) KOMy bb T ieMB negare 
hjth (cHibH^e) denegare alcui alqd; renuere, 
recusare alqd; otk. KOMy bb ero npocbSt re- 
pudiare, aspernari preces alcis, petenti alcui 
alqd denegare; KOMy bb ero 3aK0HH0MB Tpe- 
SoBaHiH alcui iusta petenti negare; He 6htb 
bb cocToaHis otk. KOMy bb npocb6i alcis 
precibus resistere non posse; otk. HaoxpisB 
cm. HaoTpi3B; a Te6i he bb ^mb He oTKaaty 
(^ero 6h tbi hh nonpocMB) quidquid me oras 
impetrabis; KOMy hh6. he bb ^eMB He oTKa- 
3biBaK>TB alqs omnia consequitur; a He ot- 
Kaaty . tg6% hh bb o^homb H3B tbohxb rpe- 
6oBaHit nihil tibi a me postulanti recusabo; 
'otk. ce6t bb ieMB abstinere, carere alqa re. 
2) otk. KOMy otb Mtoa, ^o^acHOCTH alqm 
loco movere; ^oaatHOCTHOMy Jinny mittere, 
missum facere alqm. 3) otk. KOMy ^to cm. 
3aBim;eBaTb. OTKa3biBaTBca otb qero hh6. 
dimittere (nero He Mory y^epataTb, oppidum, 
provinciam; oppugnationem, ius suum, rem 
saepius frustra temptatam); remittere, mis- 
sum facere alqd; (oTCTynaTbca) decedere 
(possessione, de suis bonis omnibus, iure hih 
de iure suo, de sententia, a depretis suis); 
desistere (sententia, de sententia, a defen- 
sione, TaKate cb inf.); deponere (provinciam, 
triumphum, inimicitias, opinionem, errorem 
suum, personam accusatoris — otb poiE 06- 
BHHHTeia); discedere (a sperata gloria, a 
consuetudine); recusare (alqd, de alqa re, cb 
inf., ne, npn npeamecTByiomeMB oTpEnaHin 
TaKJKe cb quin b quominus); abnuere alqd; 
He acejiaTb no,HBeprHyTbca ^eMy detractare 
(militiam); (HeoxoTHO npncTynaxb kb ^eMy) 
gravari cb inf.; nolle cb inf.\ (roBopHTb, 
^To He...) negare cb ace. c. inf.; otk. otb 
^ero hh6., ^to npo^ojiacaTb hie coxpaHaTb 
CHHTaemb Hey^oSHbiMB abicere (rem institu- 
tam, aedificationem, consilium aedificandi; le- 
gem; spem; cogitationem de alqa re); pro- 
icere (libertatem); npHHyac^eHHbiH OTKa3aTbca 
otb cboexb npeatHHXB niaHOBB a superioribus 
consiliis depulsus, otb Ha,a;eac^bi e nonbiTKa 
de spe conatuque depulsus; (cb HeSpeatemeMB) 
spernere alqd; otk. otb nero bb nojb3y ko- 



ilhi ■! I ■ H T 



236 



OTKanBiBaTB. 



OTKy^a. 



ro remittere alcui alqd (suas inimicitias rei 
publicae — pa^e rocyaapcTBa); orb npeciojia 
cm. npecTOjfb; ort 3aHHMaeMoa aoajkhocth 
magtstratu, munere abire, se abdicare; ab- 
dicare, deponere magistratum h npocTo abdi- 
care; se removere a publicis negotiis; otk. 

ne TOJIBKO OTB XQ^atHOCIH KOHcyja, HO H OTB 

CBo6o,nbi non modo consulatu sed etiam ii- 
bertate se abdicare; orb niaHa abicere con- 
silium; otb y^oBOJbCTBifi a voluptatibus ab- 
stinere; orb npnsbi^KH a consuetudine rece- 
dere; ora Ha^eat^bi Ha *ito desperare de alqa 
re, spem abicere de alqa re; otb bchkoh Ha- 
^effi^bi omnia desperare; ott. csoero MHfcma, 
naaHa, HaarfepeHiK sententiam, consilium mu- 
tare; otk. orb koto hh6. causam alcis depo- 
nere, a causa alcis discedere, recedere; de- 
serere alqm; He xorfeTb OTKa3aTbca orb ^ero 
Taote tenere, retinere (retinere ius suum). 

OrKaniiBaTB cm. BMKanbiBaTb 

OTKapMJtHBaTt saginare (porcum); farcire 
(gailinas et anseres); OTKopMieHHtia opi- 
mus, ttemt. hh6. pastus alqa re. 

OrKaTHBaxB, — thtb amoliri alqd. 

OTKH^blBaTB CM. OT^paCBIBaTb. 

OTKJia,n;MBaTB 1) KiacTb bt> CTopoHy alqd se- 
ponere, reponere; rjik coepeateHia condere, 
servare, asservare; = KonaTb cm. Konaxb. 
2) cm. omparaTb. 3) = oTcpoiaBaTb differre 
(alqd in aliud tempus, in adventum alcis); 
proferre (diem, tempus); prorogare (npo,noi- 
atHTb); procrastiriare (6e3B npaqaHM, no jte- 
hocth otk. ao cifc^yioiiiaro ana); reicere, re- 
servare (otk. Ha Apyro.e BpeMa, hto cjtbao- 
Bajio 6u cifeiaTb Tenepb); otk. co aha Ha 
#eHb diem ex die ducere. 

OrKJtHKaTBca respondere. 

Otkjiohhtb 1) koto ott> *iero avertere (alqm 
ab incepto, animum alcis ab alqa re); depel- 
lere (alqm a via, a consilio); (yflepmaTb) re- 
tinere (alqm ab alqa re, ct> quin, quominus); 
(yB-EmaHieMB, coBiTOMi) dehortari, avocare, 
revocare, abdacere, (cajibHte) abstrahere 
alqm ab alqa re (a rebus gerendis). 2) ito 
hho\ oti. ceo* a amovere (culpam a se), de- 
pellere, removere (suspicionem a se), propul- 
sare; (oTKasaTbca orb npejuaraeMaro) recu- 
sare (honorem); (npocb6aMa) deprecari; otk. 
otb ceoa, yKa3MBaii Ha ,a,pyroro reicere (a 
se). 

Otkoci fastigium; declivitas ; devexitas (no- 

KaTOCTb). 

OrKposeHHOCTB libertas, animus liber, in- 
genii libertas; cm. TaKHte HCKpeHHOCTb. Or- 
EpOBeHHBiH liber, ingenuus; cm. mKate 
qacTocep,a,e*rabia. Adv. libere, ingenue. 

Otkplzb aTB 1) 3aKpHToe aper ire (ostium, 
fores; os, oculos); adaperire; patefacere (ca*- 
juaTb, mtoom tito hh6. Obiao a ocraiocb ot- 
kphtbimb, portas; loca, vias jrkiaTB aocryn- 
HbiMi, patefactum nostris legionibus esse 
Pontum); — oranpaTb recludere (fores, do- 
mum); reserare (valvas); nepeu. otk. KOMy 
socxyn'b KB KOMy, *ieMy alcui aditum pate- 
facere ad alqm, ad alqd; cedt ,a,ocTyni kt» 
KOMy aditum ad alqm sibi parare; otk. KOMy 



rjia3a alcui oculos aperire; meliora alqm do- 
cere. 2) flfcaaTb aBHbiMt, HSBicTHBurb- ape- 
rire (alcui consilium suum; sensus suos — 
CBoe cepme; sententiam suam, rem omnem; 
quid sentiam; qui sim); detegere (occulta — 
Tairay, fraudem); patefacere (verum, cogitata, 
coniurationem); nudare, denudare (omnia, al-. 
cui consilium suum); palam facere; in lucem 
proferre (res occultas — Tatai}; enuntiare 
(hto AOiatHO ocTaTbCH bb Taini); prodere 
(H3MiHHH^ecKH); otk. HCTHHy TaKJKe alcui 
verum fateri ; otk. KOMy bob cbou Tatai 
omnia sua occulta apud alqm expromere. 3) 
Ha x o a h t b invenire, reperire, cognoscere; 
otk. hobhh cTpaHLi terras, quas homines 
nondum noverunt, quaerere, reperire. 4) 3 a- 
BOflHTb, na^HHaTb, npoH3Bo^nTb, Haap. 
otk. iHKOiry ludum aperire; y&fcacaine asy- 
lum aperire; BoeHHbia jiMctbisi bellum inci- 
pere; belli initium facere; bellum committere 
(Liv.)\ cHOBa otk. BoeHHbiH ^BHCTBiH bel- 
lum renovare; otk. oca,ny oppugnationem in- 
cipere: urbem oppugoare coepisse, cb cyma 
a ci> MopK terra marique instruere oppugna- 
tionem. OTKpiiBaTBca 1) pass* oti otkph- 
BaTb, cm- 3T. u- 2) i&. Q03epam. a) = ot- 
BopaTbCfl se aperire; aperiri, patefieri. b) 
OTKp. KOMy aperio qui sim, cuius sim con- 
dicionis (kto a TaKOBi); alcui detego consi- 
lium meum, aperio alcui sensus meos quid 
sentiam (oTKpwBaio KOMy cbob niaHT., HaMt- 
penie, csoe cepjme). c) ^BJiaTbca abhbim^ 
oSHapyjKHBaTbca apparere, cerni: patefieri; 
oiferri (occasio — cjryHaa); cm. Taitate oSHapy- 
ataBaTbca. OTKpHTie 1) co6., onacaT., 
Hanp. no OTKptiTia ^Bepa foribus apertis. 
2) oSHapyateHie, nocpe^;. n., cm. OTKpbi- \ 
BaTB. 3) HaxojK#eHie inventio, observatio; 
AOJtro ao otk. AMepaKH *multo ante reper- 
tam Americam; =: to ^to otkpmto * res in- 
venta ana reperta; inventum; cutiaxb otk. 
invenire, reperire alqd; aniuaTb MHoro ho- 
bbixt. otk. multa nova invenire; nyTeme- 
cTBie SJEa otk. HOBMX'b CTpaHi> *iter ad no- 
vas terras quaerendas susceptum. OrKpH- 
tbih 1) co6. apertus; patens; hians (os); 
6biTb o-TMMi apertum esse; patere (valvae, 
ianua, porta; oculi; aures eius querelis 
omnium; aditus; honores alcui): otk. roiosa 
(ooHaaceHHafl) caput apertum; = nmiwb ne 
3arpaat,neHHbia, 3amam;eHHMH apertus (via 
patens apertaque, vastum atque apertum 
mare); HanacTb Ha Bpara cb o-Taro (|>aaH- 
ra cm. $iaHrB; otk. nojre campus apertus 
ajia patens; = poBHoe locus planus h npocTO 
campus (hostem in campum deducere); Ha 
otk. hojtb = Ha nojii cpaacenia in acie; Ha 
otk. m*ect£ in aperto ac propatulo loco; in 
aperto (castra ponere); noxb otk. ks6om% 
sub divo; otk. Mope cm. Mope. 2) nepeu. 
a) — aBHbia manifestus. Adv. aperte (adu- 
lari, resistere). b)— He ckpmthbih, acKpeHHia 
apertus (animus); simplex, verus. Adv. aper- 
te (scribere, dicere); ingenue (oTKpoBeHHo); 
otk. npe^B BciMa coram omnibus. 
OiKyaa 1) eonpomm. unde? ex quo loc— o? 



OTKynmHKi.. 

oxb Koro? ex quo nomine? 2) ommcum* un- 
de, a, ex quo loco; oxKyija Hady^b alicunde; 
oik. 6h hh undecunque, undeunde. 

OTKynmHK'B conductor; redemptor; B3aBniifi 
Ha oiKyn-B c6opt rocyijapcxBeHHbixB no^axef 
redemptor vectigalium; publicanus. OxKynB 
conductio; redemptio; 6paxb Ha otk. condu- 
cere (vectigalia — c6opB no,a;axefi); redimere 
(portoria — coopB iiobijihhb, vectigalia); oxinv 
Baxb Ha oxk. Jocare. 

OxBycbisaxB demordere; mordicus auferre hjih 
abripere. 

OTjraraTeJtBCTBO dilatio (oxcpo^Ka), mora, 
retardatio (3aMe,HJieHie); ^iio He xepnnxB 
o-cxBa res dilationem non patitur hjih non 
recipit, differri non potest. OxaaraiB car. 
oxKaa^tiBaxb. Oxaaraxtca: cm oxna^axb. 

OTjiaMMsaTB defringere; decerpere (cpwBaxb). 
OTjiaMUBaTtca: frangi , defringi; (cnepefln) 
praefringi, praerumpi. 

OxjreTaxB cm. yiexaxb. OxaexB nxnirB aves 
in alia mh in calidiora loca transvolantes. 

OrjEHBaxi 1) ntuHBaxb ^acxb Hero defundere. 
2) nocpeii;. JiHXba npoH3BO^HXb hxo hh6. fln- 
gere; H3B 6poH3ti ducere ex aere (alqm, 
opus). Otjthbi MopcKoa recessus hjih de- 
cessus aestus; npffjraBB h oxji. accessus et 
recessus aestuum (marinorum); aestus mari- 
timi mutuo-accedentes et recedentes; qacxaa 
nepeMftaa npmraBa h oxji. crebrae commuta- 
tiones aestuum; HacxynaexB oxji. aestus mi- 
nuit nan decedit; npn o-bb 1 aestu minuen- 
te. - 

OTJTH^iaTb 1) o#hhb npejjM. oxb ijpyroro 
discernere, distinguere, internoscere (alqd ab 
alqa re, res inter se — pa3Jiireaxb); separare, 
seiungere, secernere (decorum ab honesto, 
vera a falsis); cm. xaKHce pa3JiBHaxb. 2) ox a. 
Koro=jiaBaxb npeirroHxeme in honore* habere, 
ornare alqm, honorem alcui habere, tribuere, 
oco6eHHO oxji. Koro praecipuo honore habere 
alqm, BcaqecKH omnibus rebus ornare alqm. 
Oxjra^axLCH 1) pa3JiH*iaxbca inter se dif- 
ferre (alqa re); differre (ab alqo, ab alqa re; 
alqa re); distare ab alqa re; discrepare ab 
mo cum alqa re; hhh^mb ne oxji. nihil dif- 
ferre; nihil interesse (oomkh. cb inter); mm 
Hffqi.Mb He oxOTraeMca Soj^e oxb jkhboxhlixb 
nulla re longius absumus a natura ferarum; 
pt3KO oxji. pugnare (cum alqa re, inter se); 
cm. xaoce px.3ico. 2) Bbi^aBaxbca npejjB 
#pyrHMH, upeBocxo^cxBOBaxb excellere, 
eminere (alqa re, inter omnes); insignem esse, 
conspici, praestare alqa re; antecedere alqa 
re (et auctoritate et aetata et usu rerum). 
OTjcH^sxejibHbin proprius (p. alcis rei no- 
ta); boxb oxn. qepxa ^ejioBfa, hoc proprium 
et hominis. Oxjiirae 1) distinctio. 2) orna- 
mentum; 3HaKB o-^ia insigne; ijaxb KOMy qxo 
bb BHji.i oxji. alqd alcui pro honore dare. 
Otjih^hmh 1) pa3JiHHHbiH diversus ab 
- alqo, dispar alcui rei. 2) npeBocxo^Hbifi 
excellens, insignis. egregius, eximius; prae- 
clarus, praestans (alqa re). Adv. excellenter, 
egregie, eximie, optime. 

Oxjiorii: declivis (locus iniquus et leniter d.); 



OTHOCHTeJIBHOCTB, 



237 



devexus (litus). OxjtorocxB declivitas; de- 
vexitas. >. 

Otjiomchtb cm. oroa^biBaxb. 

OlJCOMHTB CM. OXJiaMBIBaXb. 

OxjiyqaiB cm. ycTpaHaxb, y^aiarb. Ouiy- 
^axBes cm. y^ajfaxbca; oxji. H3B £OMy domo 
abire. Oray^iKa absentia; bo BpeMa o-kh 
Koro alqo absente; 6bixb bb o-ke cm. oxcyx- 
cxBOBaxb. 

OTMejiB syrtis. 

OxMopaacHBaxB,— posHXB, Hanp. oxMopoacen- 
Hbie menu praeusta frigore membra. 

OiMmaTB cm. Mcxirrb. OxMojeHie cm. Mmeflie. 

OxMBisaTB abluere. 

OTMBiKaxB recludere, aperire (fores). 

OxMtaa dissolutio (legum, iudiciorum); oxm. 
3aKoha abrogatio; fabolitio; rjiarojaMH, Hanp. 
cb o-Hoio axoro 3aK0Ha sublata ilia lege. 
OTMteeHie retractatio; rjiarojiaMH cm. ox-"^ 

MBTOXb. OXM'EHHBIH CM. OIJIH*£HbIH. Ox- 

mibhjixb abrogare (legem); (coBepmeHHO h 
HaBcerji;a) abolere, (oxnacxn) derogare (legi, 
alqd de lege); rescindere (sua iudicia, insti- 
tuta, acta alcis, decretum); subvertere (de- 
cretum); tollere; irritum facere (testamen- 
tum); alqd irritum esse iubere (testamentum, 
decretum); cMepxHbii nparoBopx* ohjib oxmb- 
HeHb damnatio alcis sublata est. 

OxM'BpHBaxB metiri, emetiri, dimetiri alqd; 
cxkxh oxm. no cxonaMB versus metiri pedibus. 

OxMtTKa nota. OxMt^aiB notare, signare; 
notam hjth signum apponere alcui rei. 

OxHeCXH CM. OXHOCHXB. 

OxHHMaTB y Koro hxo alcui alqd adimere; 
auferre (cb ynoxpe6aieHieMB chjibi, noxunxaxb), 
eripere (npn conpoxHBJieHiH) alqd alcui/ ab 
alqo; oxh. y eoto Ha^eatJuy alcui spem adi- 
mere, eripere, praecidere; cm. xaKHte Jinmaxb. 

OxHocHiejrBHocxB comparatio ; *ambigua 
quaedam rei ratio. OxHocHxejrBHBiH 1) bb 
rpaMMaxHKi, oxHOcam;ifica kb neMy hh6. 
relativus (pronomen); quod ad alterum alqd 
refertur. 2) bb (J)HJioco({>iH, ycjiosHbift, npo- 
XHBonojioatHHH a6coJiH)XHOMy, Hanp. oxh. no- 
Haxia *notiones quae facta comparatione 
intelleguntur; axo Bee oxh. nonaxia omnia 
ea magis ex aliorum contentione quam ipsa 
per sese cognosci atque inteilegi possunt; 
doraTcxBO h 6^uocib oxh. noHaxia *ut 
cuiusque hominis condicio et fortuna. est, ita 
dives aut pauper dici potest. Adv. 1) sxoib 
,Homb oxh. BejTHKB haec domus, si cum cete- 
ris comparatur hjih comparata cum ceteris 
magna est; see axo oxh. ijojiro h KpaxKo 
omnia ista perinde ut cuique data sunt pro 
rata parte, ita aut Ionga aut brevia dicuntur. 
2) — KacaxeJtbHo quod attinet ad (o6hkh. 
bb airacxojrapH. CTMi); de cb abl. (ocoo". 
npn verba sentiendi et declarandi); in cb 
abl. (oco6. npn H3BiiCXH. riaroiaxB, Hanp. 
laetari, laudare, vituperare, obiurgare h x. n., 
nps adj., Hanp. liberalis, misericors); iacxo 
•nocpei^. gen., Hanp. cnopnxb nepBeHcxBi 
oxh. yMCXBeHHbixB cnocoflHOCxeft de ingenii 
principatu contendere; nojraoe e^HHOij.ymie 
oxh. cxpeMJieniH h acenaHiH summa studiorum 



238 



OTHbra*. 



et voluntatum consensio; oth. Toro, ^to... 
quod cb indie. Othochtb 1) Kyaa hh6., 
kb KOMy hho*. ferre, deferre, perferre alqo, ad 
alqm; cm. TaK&e yHocnTb; oth. Ha3ajCB refer- 
re, reportare; 6e3Auu. bbtpomb othochtb hto 
hh6. alqd vento fertur. 2) oth. ki qeiayre- 
ferre, revocare alqd ad alqd (omnia ad suam 
utilitatem, ad voluptatem corporis); oth. Ha- 
qaj[o wo kb ^emy hho\ alcis rei initium ex 
alqa re ducere. OTHOCHTBca 1) hmbtb otho- 
meme kb KOMy, neaiy pertinere (ad alqm, ad 
alqd); attinere (ad alqm); spectare (ad alqd); 
3th cjiosa OTHOCflTca Kb KOMy hh6. hac ora- 
tione designatur hm describitur alqs; 3aK0HB 
OTHOCHmiSca ko bc$mb lex diffusa in omnes 
hih quae omnes continet; oth. h (TaKate) Kb 
HeMy hho*. una complecti hjih comprehendere 
alqd; redundare ad alqm; HHorjxa aocTaTOieHB 
npocTof gen,, Hanp. npome nponeccBi, otho- 
camiecfl kb 3aroBopy ceterae ceniurationis 
causae. 2) oth. kb KOMy cb npespfcHieMB 
despicere, contemnere alqm, alqd. Otho- 
meHie 1) genus, res, pars, ratio, locus; bb 
btomb oth. in hoc hjh in isto, hoc in genere; 
hac in re; ea re; in hanc partem (peccare); 
hoc nomine; bb KaKOMB oth. qua in re, quo 
in genere; qua ex parte; bb oahomb oth. 
TaKHte in uno loco; bo MHornxB oth. multis 
locis; bo Beta, oth. omni ratione (deos pla- 
care); tota re (errare); in omni genere; omni 
ex parte (perfectus— C0BepnieHHbiH); omnibus 
rebus hie partibus; bo bc$xb oth. hch3hh in 
omni genere vitae; bo bct»xb apyraxB oth. 
ceteris rebus hjih partibus; he bb ojjhomb 
oth. nulla re, nulla parte; nullo genere; bb 

O-HiH Kb... CM. OTHOCHTeifcHO % HMBTB OTH. 
Kb ^eMy CM. OTHOCHTbCfl 1. 2)=B3aHMHOe 

oTHomeHie, cbh3B ratio, usus, necessitudo; 
HaxojHTbCK bb o-Hiaxi cb kt,mb rationem 
habere cum alqo; intercedit alcui ratio cum 
alqo; a ex. kemb hh6. bb flpyacecKHXB oth. 
cm. ApyatOa, bb o*ieHB 6jih3khxb oth. summa 
consuetudine alqm attingo, contango, bb MHp- 
hmxb oth. pacis rationem cum alqo habeo, 
bx> xopoihhxb oth. bene inter nos convenit, 
bb HaTJiHyTBixfc oth. in simultate cum alqo 
esse; Meat^y HaMH hbtb HHKaKHXB oth. nulla 
mihi cum eo intercedit ratio; nullus mihi cum 
eo est usus. 

Othbih:e inde ab hoc tempore (a He ab hoc 
inde tempore); ex hoc tempore. 

Othioab He nullo modo, nullo pacto; neuti- 
quam. 

OtHKTB CM. OTHHMaTB. 

OToCpaTL cm. 0T6npaTB. 

OTo6 , BffiaTB surgere a cena. 

OTOBCiofly ab omnibus partibus hih locis; un- 
dique. 

OTO^BHraTt removere (alqd ab alqa re, a 
se); amovere (alqd ex alqo loco); (cb rpy- 
£Omb h HanpfflKeHieMi. chjib) amoliri; oto;i;. 
cdokt. cm. OTKJa^BiBaTB. OTOffBHraTBca re- 
cedere; se removere (ab alqo, ab alqa re). 

OT03BaTB CM. OT3BIBaTB. 
OTOMCTHTB CM. MCTHTb. 
OTOpBaTB CM. OTpblBaTb. 



OTnpasKa. 

OTopon*TB (animo) perturbari; OToponfcB- 
mifi perturbatus. 

OTOCJiaTB CM. OTCBIJiaTb. 

GTnasaTB 1) co6. cadere, decidere, delabi. 2) 
nepeu. oth. otb Koro, oTiaraTBca deflcere ab 
alqo (ad alqm); desciscere (ocTasaTB MBe 
jrfejio, napTiio, ab alqo, h 6e3B jtonom); de- 
serere alqm (noKHHyTB Koro); rebellare (o no- 

KOpeHHOMt HapOftB, = B36yHTOBaTbCfl). Ot- 

najjeiiie nepeu. otb Koro defectio ab alqo; 
rebellio (B03CTame noKopeHHaro napo^a); ohb 
XOHecb o6b oth. cok)3hhkobb nuntiavit socios 
defecisse; hocjtb iiBHaro oth. ropo.ua <&H,neHB 
cum Fidenae aperte desciissent; ckjiohhtb, 
Ho^CTpeKaTb kb otu. alqm ad rebellandum 
excitare, compellere, ad defectionem hih ad 
transeundnm sollicitare, vocare; attemptare 
(classem, Capuam). 
OTne^aioKB 1) co6. effigies; imago; (cjrt^B) 
vestigium. 2) nepeu., Hanp. bce ero ciosa 
hocatb Ha ce6i oth. lecTHOCTH in omnibus 
eius dictis elucet probitas; bc4mb cbohmb 
nocTynKaMB upn^aBaTb otu. 6e3KopMCTLa in 
omnibus factis speciem viri innocentis prae- 
bere hjih prae se ferre; Mate co^HHema Ta- 

UHTa hocatb Ha ce6*fe flBHBlfi OTH. pHTOpHKH 

*in ipsius Taciti scriptis oratoria ilia forma 
plane expressa hjih manifesta est; *ipsius 
Taciti scripta oratoria ilia forma insignia 
sunt. 
OTirapaTejiBCTBo negatio; infitiatio; negatio 
infitiatioque (facti). OinnpaTBca 1) cm. 
OTKptiBaTbCH. 2) OTn. otb qero infitiari (cri- 
men); CM. OTpeKaTbCfl. 

OTmrarasaTB par pari referre; KOMy parem 
gratiam referre alcui (h bb xopoineMB h bb 
.nypHOMB cmbicitb); beneficia alcis remunerari 
alqa re; ulcisci, ulcisci et persequi alqd. 

OinjiMBaTB solvere navem hih upocTO sol- 
vere; proficisci, provehi navi (navibus); otux 
Ha $JioTi classe proficisci hjih navigare; H3B 
raBaHH (bbihth bb Mope) e portu solvere, 
proficisci; naves e portu educere, classem 
deducere (o Ha^ajiBHHKfc (fjioTa); e portu na- 
vigare; (e portu) exire (ToibKo o KopaSjrfe). 

Oinopx, A&Tb HeupiflTeiH) om hosti resistere. 

OTnpaBKa missio (epistularum, legatorum); 
narojiaMH. OinpaBaeme J) = otbb^b 
profectio; oaroJiaMn; = oTCHJiKa, cm. oTnpaB- 
Ka. 2) oTnp. jioiatHOCTH cm. HcnpaBieHie 2. 
OTnpaBjtsTB 1) OTCBIJiaTB mittere (alqm 
ad alqm); Koro bb Ka^ecTBT. nocjia legare, 
legatum mittere alqm; (no qacTHOMy jtMj) 
allegare; koto bb ccwJiKy cm. ccBiJota; OTnp. 
hhcbmo mittere; dare litteras (ad alqm). 2) 
omp. ^.ojijkhoctb cm. HcnpaBJiflTb 2. » Ot- 
npasjiaTBca proficisci, abire; discedere (in 
silvas, ex fuga in civitates; ex castris do- 
mum; domos suas);. Kyj;a hho\ se conferre 
(ad alqm, in castra); omp. bb noxo^B (o 
BoiiCKfc) cm. BBiciynaTb 1, a; Ha BO&Hy cm. 
BOHHa; bb nyTb, bb Aopory ingredi oh inire 
iter, MopeMB navem conscendere; bb Mope 
cm. OTniBiBaTB; bb ^epeBHD rus abire; H3B 
ropojua urbe exire; Ha totb cbbtb ex homi- 
num vita hjih hinc demigrare; (de vita) de- 



OTnpaa^HOBaTB. 

cedere; e, a vita discedere, e vita abire, 
proficisci; de vita exire. 

OrapasAHOBaTB cm. npa3,a;HOBaxb. 

OTnptirHBaTt resilire. 

OrnpBicKi surculus; palmes. 

OTnparaTL iumentis, equo, bovi iugum de- 
mere. 

OmpaHyTB resilire. 

OrayrHBaTB absterrere; abigere. 

OTnycKaTB 1) aaBaiB CBoooay y&xn dimittere 
(alqm ab se, ex custodia, milites in oppida, 
Rhodios domum); mittere, missum facere 
alqm; sinere alqm abire; ne oxnycKaib Koro 
alqm detinere; oxn. Ha boih) (paoa) alqm 
manu emittere hik manumittere. 2) — npo- 
maxb, cm. ax. ra. 3) oxpamaxb bojloch, 6o- 
poxy cm. boioci, 6opo^a. OTnycK* Gom- 
meatus; 6bixb bb o-Ky in commeatu esse; 
B3flTb oth. commeatum sumere; aaxb jtoMy 
oth. commeatum dare alcui. OTnymeme 
missio; oxn. Ha bojiio pa6a manumissio, Tame 
nocpe^. manumittere, Jiberare. OmymeH- 

HHKB, — HHi;a CM. BOilbHOOXnynieHHHKl*. 

OTpasa 1) cm. oTpaBjteHie. 2) cm. a^; yjie- 
peTb otb oTp. veneno interimi, absumi. Ot- 
paBHTejiL,— HHn;a veneflcus, venefica. 
OTpasjceme veneficium. OTpaBJEHTB 1) 
co6. venenum alcui dare; veneno alqm ne- 
care, interimere, tollere; HaMipeBaibca oTpar- 
BHTb Koro venenum parare alcui; oxpaBieH- 
hlih veneno necatus oh absumptus. 2) ne- 
pen. OTp. vhio acH3Hb vitam alcis insua- 
vem reddere, paa,ocTb corrumpere hjth aegri- 
tudine contaminare gaudium alcis. Orpa- 
bjestbch venenum sumere oh bibere; ve- 
neno "Biortem sibi consciscere. 

OTpaaa solacium, medicina (yTiuieme, o6ier- 
^eHie); delectatio; OTp. bx> ropecm solacium 
oh medicina doloris, bb CTpai.aHiaxB malo- 
rum; . ciyatHTb o-aoio bx. uewb alcui alqd 
lenire; elevare (aegritudinem); Haxoiuxb oxp. 
h yxinieme bb tomb acquiescere in alqa re; 
oxp. cepana Moero! moh OTp.! (k&eb jracKa- 
TejbHoe oSpameme) meae deliciae! mea vo- 
luptas! OTpaflHMH laetus; gratus, iucundus, 
suavis, dulcis. 

OTpaacaTL 1) oxkjtohhxb chjoio propulsa- 
re, propellere (hostem, impetum hostium, 
periculum); repellere (hostem ab urbe); re- 
icere (hostes ab Antiochia); prohibere (vim 

. hostium ab oppido); defendere (hostem, iniu- 
rias alcis); conpoxnBxaxbca h OTp. resistere 
ac propulsare; oxp. ya,apB ictum vitare oh 
declinare (yooa\sxbca). 2) = onpoBepraTb 
repellere (allatas criminationes); depellere, 
defendere (crimen). 3) o npe^MexaxB co 
cbexjtoh noBepxHocibio *velut speculum ima- 
ginem alcis rei reddere. OTpaacaiBca re- 
fulgere, repercuti, Hanp. coiHue oxpaacaexca 
Bt Mopfc imago solis undis maris repercuti- 
tur; nepen. eminere, expressum esse, cerni 
in alqa re; bb afcxaxB oxpaacaexca npnpoaa 
infantes sunt specula naturae; in pueris, ut 
in speculis, natura cernitur. Oipaateme 

1) propulsatio (periculi); defensio; narojraMH. 

2) otp. o6*BHHemfl defensio criminis. 



OTptlBaTB, 



239 



OTpacJCB 1) Ha .nepest surculus, palmes. 2) 
nodo^Haa njnb ropi brachium. 3) noKoafcHie, 
hoxomcxbo, cm. 3th cjtoBa. 4) = oTABjrjb pars; 
OTp. 3HaHia disciplina; res; bct. oxp. 3Hama 
litterae ac disciplinae omnes; o6pa30saxb 
Koro no bc^mi OTp. 3Hania omnibus doctrinis 
expolire alqm; He 3aHHMaTBca cnenjajrbHo o,n- 

HOH KaKOH H0O*yi,B OTp. 3HaHifl, HO OOHHMaXb 

Bci non una aliqua in re elaborare, sed 
omnia comprehendere. OTpamnsaTB cm. 
oxnycKaxb 3. 

OTpeKaTBca otb iero infitiari alqd; otb koto 
negare se alqm novisse oh unquam vidisse; 
ox:b ctma alqm filium suum esse negare, 
alqm filium non agnoscere; filium abdicare; 
ora oxn;a patrem abdicare; ox'b cBoet Btpti 
patria sacra deserere; oxx> AOJtroBt infitiari 
nomen, oiiTBeHHo eiurare creditum; orb npe- 
cxoaa regno cedere; on. cbohxi ciobx ne- 
gare se dixisse. 

OTpesoMeH^OBaTB cm. peKOMeH^oBaTb. 

OTpenenie oxi aoiikhocth abdicatio (dicta- 
turae); CKJioHHTb Koro Kb oxp. oxi> npecxoaa 
auctorem esse, ut alqs imperium deponat, in 
vitam privatam concedat. 

OTpuqasie negatio; bx. ciy^iat o-nia si nege- 
tur. OTpHc.aTejiBHbiH; fnegans (vox, par- 
ticular fnegativus; xaBaxb oxp. oxbbxb ne- 
gare, KOMy hh6. negare se alqd facturum, Ha 
npocboy recusare. OTpHrtaTB negare; — ox- 
peKaxbca infitiari (alqd); ynopHo OTp. perne-* 
gare; OTp. B03Moatnocxb Mero hh6. alqd fieri 
posse negare; oxp. de3CMepxie jtynrb animos 
immortaJes esse negare. 

OTport (ropx>) brachium. 

OTpOK*B CM. Maib^HKi. 
OTpOCTOKtCM. OTpaCJIb 1. 

OTpo^ecKin Bospacxi, cm. oxpoqecTBo. 
OTpo^ecTBo aetas puerilis; anni pueriles; 
pueritia; (xoibKo o phmckhx^ Majib^HKaxt) 
aetas praete^tata. 

OTpy6aTB abscidere; praecidere (cnepe^a); 
desecare (partes ex toto); KOMy roaoBy ca- 
put, cervices alcui abscidere, praecidere, 
alcui caput auferre; alcui caput gladio de- 
mere. 

1. OTpBIBaTB, OTpBITB CM. BBipblBaTb. 

2. OTpBIBaTB, oTopBaTB 1) co6. aveilere; 
abscindere; deripere: refigere (npHKpimreHHoe, 
npHdiiToe); cm. cpbiBaxb. 2) nepen. = oxBjre- 

KaXb, CM, 3TOXX. 0. OTpBIBaTBCa 1) co6. 

abrumpi, dirumpi, (cnepe^n) praerumpi. 2) 
nepen. oxb ^ero divelli ab alqa re (a volu- 
ptate, ab otio); ae Mory oxopB. oxx. ^ero hae- 
reo in alqa re. Otpbibhctbih io pina h 
t. n.) abruptus (Quint.); (KpaxKia) concisus 
(sententiae; c. et angustae disputationes); ro 
Bopaxb bx. oxp. h HenoiHbix'b npe^ioateHiaxB 
infracta et amputata loqui. Adv. abrupte. 
Otpmboki. nepen. qacxb coHBHesia pars; 
ocTaxKH KaKoro hh6. co^HHema reliquae; otx» 
axaxB coHHHemfi coxpaHoocb HeMnoro ox- 
Pmbkobb pauca ex his scriptis supersunt oh 
exstant. OTpBiBoraBift, He nocxoaHHbil 
non constans; oxp. CBHiiTeibcxsa nacaxejieH 
ea quae scriptores hie illic tradiderunt. 



240 



OTP'feBIiIBaTB, 



OTp*3HBaTB 1) co6. secare; desecare (aures); 
(BBipfeaTb) exsecare (alcui linguam); absci- 
dere, (cnepea,n) praecidere (aures); amputare 
(ramos; in corpore quidquid est pestiferum). 
2) nepen. OTp. Koro otb ^ero intercludere 
alqm alqa re, ab alqa re (itinere; ab exer- 
citu, ab oppido); excludere alqm ab alqa re, 
alaa re (a portu; ora maritima); OTp. KOMy 
mo intercludere alcui alqd (fugam, omnes 
aditus): praecidere (alcui reditum); prohibere 
alqm alqa re (commeatu— noa,B03B, aqua). 

OTptmaTB Koro on* a.oaacHOCXH, Boodme loco 
movere, ipaatHOCTHoe anno alqm mittere, 
missum facere; amovere alqm a re publica, 
summovere administratione rei publicae huh 
a re publica; alcui imperium, magistratum 
abrogare (no nocTaHOBJieHiK) Hapo^Haro co- 
6pama), consulatum, dictaturam h t. a,. Ot- 
ptinaTBca cm. 0TKa3biBaTbca. 

OTpafli manus; KOHHirnbi turma; nepea,0B0& 
oxp. cm. aBaHrapiB. OTpaacaTB koto legare 
alqm, alqm ad alqm (no rocya,apcTBeHHOMy 
fliay), allegare alqm, alqm alcui, ad alqm 
(no qacraoMy Aiuy);_ o^p. *iacxb BoftcKa mit- 
tere; sub vexillo una mittere. 

OTcasoKt propago (oxpocxoKB); surculus; tra- 

duX (BHHOrpa^HOH a03bl). 

OTCKa6jiiiBaTB radere, abradere. 

OTCKaKHBaTB,— CKO^HTB CM. OTnpbirHBaTb. 

OTCOBiTBisaTB dissuadere (alqd — on. ^ero, 
■ Hanp. pacem, legem, ho He alcui alqd); a ot- 

COBBTblBaK) BBlMBHaTB MBHHB1XB CaptiVOS 

remittendos hjh de captivis remittendis dis- 
suadeo (Cic), captivos retinendos censeo; 
non censere alqd faciendum esse. 

OTCpO^HBaTB CM. OXKaaiblBaXb 3. OTCpO 1 !- 

Ka dilatio (comitiorum), prolatio (iudicii, 
diei); prorogatio (npoa^enie cpoKa naaxeaia); 
npocHTb o6b o-KB naaxbi de die rogare. 

OTCTasaTB 1) ocxaBaxbca no3ain apyrnxB ad 
insequendum tardari, cunctari; relinqui (dbixb 
ocxaBaeay). 2) nepen. ycntBaxb MeHte apy- 
rnxB, oxcx. otb Koro bi> ^eMB hh6. alcui alqa 
re cedere (ycTynaxb), He oxcx. alcui in alqa 
re non hjh nihil cedere. 3) otcx. otb ^ero, 
Hanp. oxx> npHBti^KH, cm- ocxaBjraTb 3. 4) 

■ oxcx. otb Koro = ocxaBaaxb bb hokob, cm. 
ocxaBiaxb 2. 

OTCi*aBKa missio (oco6. oxhochx. coaaaTB h 
raaijaTopoBB); dimissio (coaiaxB); VBoaaxb 
bb oxcx. (coaa,axa) mittere, missum facere 
alqm, mittere alqm ab exercitu; alcui mis- 
sionem dare; alqm militia vans, sacramento 
solvere; *nraoBHHKa mittere, missum facere 
alqm; removere alqm a re publica, summo- 
vere administratione rei publicae nan a re 
publica; alcui magistratum abrogare (no 
pBmemio Hapoi,a); no^axb bb oxcx. missio- 
nem postulare, exposcere; missionem flagi- 
tare (Hacxoaxeabno xpeSoBaxb); bbihth bb 
oxcx. (o coj^axaxB) missam facere militiam; 
(o Ha^taibHHKX) deponere exercitum; absce- 
dere militaribus muneribus; (o ^hhobhekb) 
CM. OXKa3BIBaTBCa (oxb aojkkhocth). Ot- 
CTasjcaTB 1) co6. seponere. 2) oxcx. oxb 
flOJircHOCTH alqm loco movere; cm. oxcxaBKa 



OTTaJIKHBaTb. 

(ysojiHTB). OcTasHOH coij&Yb miles sti- 
pendia emeritus hie militia iam perfunctus; 

veteranus. 

OTCTansaTB retinere (dominium alcis rei);. 
tueri (regnum, imperium); cm. xaKHce oxpa- 
hatb, 3amnmaxB; oxcx. cbog npaBO ius suum 
tenere, obtinere, cb opyacieMB bb pyKaxB ar- 
mis ius suum exsequi. Otctostb 1) otb 
wo abesse (Zama quinque dierum iter a 
Carthagine abest); distare (ab alqa re). 2) 
cm. oxcxanBaxb. 

OTCTpa^aTB finem requiemque laborum ac 
miseriarum invenire. 

OTCTpamaTB exaediflcare; eme He oxcxpoeH- 
hhh i,omb aedes incohatae. 

OTcrpaHSTB summovere (populum), removere 
(alqm); cm. xaote ycxpaHaxb. 

OTCTynaTB 1) co6. recedere; he Ha marB He 
oxcx. oxb Koro cm. marB; bb bochh. h3hkb 
se recipere, signa recipere hih referre, 
pedem, gradum referre; (pfciKo) se referre 
(hue, in castra); referri (a prima acie ad 
triarios sensim); castra retro movere; oxcx. 
cb bohckomb (o npei,Boa,HxeaB) copias hjeh 
exercitum reducere; otb wo recedere ab 
alqa re; se recipere ex loco; nenpiaxejiB 
cTaiB oxcx. H3B cpaa&eHia inclinati sunt no- 
strum ordines; otct. bb nopaa,KB cm. nopa- 
iokb; He otct. npeiB onacHOCTbio periculum 
non recusare. 2) oxcx. oxb nero — He co- 
6aH>iaTB deflectere (a veritate); recedere, dis- 
cedere (ab officio); desciscere (a veritate); 

OXCX. OXB 3aKOHOBB, HpaBMB CM. COfiaJOflaTb 

OTCTynaTBca cm. 0XKa3biBaTbca; cb yata- 
comb ox-HHTbca oxb wo reformidare alqd. 
OTCTynaeHie 1) receptus; ,a,axb 3HaKB kb 
otcx. receptui, recipiendi signum dare; xpy- 
tab kb otct. receptui canere. 2) bb pfcin 
digressio a proposito, a proposita oratione, n 
npocxo digressio; neooabnioe otcx. declinatio 
brevis a proposito; afcaaTb otct. a proposito 
declinare, aberrare. OTCTynHHKt, -HHna 
is qui (ea quae) deficit, desciscit (ab alqo), 
alqm deserit. OTCTyrrairaecTBO defectio. 

OTcyTCTBie 1) oray^Ka absentia; bb HbeMB 
anoo otc. alqo absente; 3aMBTHTB m>e jthoo 
otc. alqm abesse sentire; ero oxc. npotfoarca- 
iocb He ^oatme neTbipexB ^Hefi non ultra 
quattuor dies aberat. 2) HecymecTBOBaHie, 
Hanp. .nyxa cm. .nyxB; ore. BHeprin mollitia; 
otc. yMipeHHocTH intemperantia; cyoopAHHa- 
Hin immodestia, intemperantia (y coa^aTB 
militum). - 

OTC^HTbiBaTB numerare (aeHBrn); enumerare. 

OTCBiaaTB mittere (alqm ad alqm), dimittere 
(alqm); otc. Ha3a^B remittere; hhcbmo KOMy 
hh6. litteras mittere nan dare ad alqm; cm. 
oxnpaBaaxB. OTCBiJtKa missio (epistula- 
rum); raaroaaMH. 

OTC^KaTB cm. oxpyoaxb. OTcJraeHie ampu- 
tatio, detruncatio; raaroaaMH. 

OTCBDfla 1) H3B cero MBCTa hinc. 2) H3B 
3toto (cay^aa, oScToaieabCTBa) ex ea re, ex 
eo, hinc, inde. 

OTTajiKHBaTB 1) co6. repellere (alqm foribus); 
propellere (alqm). 2) nepen. cbohmb noBe^e- 



U :t~. 



OTTaCKHBRTB. 

msm> OT^aiaxB otb ce6a asperis esse mori- 

bus, asperi esse animi; OTTaaKHBaiomiH 

fastidiosus, superbus, asper. 
OTiacKHBaTt, — ami* trahere, abstrahere. 
OTTenejrB tabes nivis; HacxynaeTB ott. glacies 

tepefacta mollitur; nix solvitur (Ovid.). 
Otthckb effigies; imago expressa. 
OTToro cm. noTOMy. 

OxXOJOCHyXB CM. OTTaJIKHBaTb 

OxxopraxB avellere; abstrahere. 

Onyaa illinc; istinc; inde. 

OttShok* 1) co6. rkws. Ha KapTHHi umbrae. 
2) = TOHKoe pa3jra*iie differentia, discrimen; 
tohho onpe^iHTt MajrMmie ott. bb SHa^e- 
hIh cjiobb *tenuissima discrimina significa- 
tionum verborum definire. Oix:bhhx& in pi- 
ctura umbras dividere ab lumine; nepeu. va- 
riare. 

OtxIjchhtb repellere, reicere (hostes); repri- 
mere; aummovere (reliquos a porta). 

Oxy^iaxB Koro otb qero dedocere alqm ab 
alqa re; a consuetudine alcis rei alqm abs- 
trahere. 

OTXJDEBiHyTB 1) o BOJrjj refluere, retro fluere, 
revolvi. 2) o mint recedere. 

Oixojjhxb abire, discedere, abscedere; (ua- 
3a^L) recedere; (bb CTopoHy) secedere; otx. 
Bnepe^t progredi; bohcko otohijio otb ropo- 
jja Ha Tpex^HeBHHl nyTb exercitus tridui 
viam ab urbe discessit; cm. Tarace oTCTynaTt. 

OTHB^TaTB deflorescere (eo6. h nepeu.). 

OxueyGiiiexBO parricidium patris, bb cbk3h 
pi^s h npocTo parricidium; coBepnraTB oth,. 
parricidium committere; patrem occidere hjih 
necare, patri hik parenti mortem offerre; 
omtb ocyatxeHy 3a otb;. parricidii damnari. 
OmeyCiiiia parricida hjih interfector pa- 
rentis sui, bb cbh3h pt^H h npocTo parri- 
cida. Oxn,oBCKiii paternus (bona, horti, 
odium, sanguis); oth,. Haar&flCTBo, cocTOjraie 
(noiy^eHHoe otb oma) patrimonium, peculi- 
um; oth,. jjomb domus patria hih patris. 

OTiiaHBaTBca desperare alqd, de alqa re, 
pfcjiKo alcui rei; cb ace. c. inf. 

OT^axHsaxB naves a terra provehuntur hjih 
a terra moliuntur; cm. TaKate oinjibiBaTb. 

OT^acTH ex parte, alqa ex parte; oth.— oth. 
partim — partim; et— et, cum -turn (icaKB — 
TaKB h); oth. He — oth. neque — et; oth. — 
oth. He et — neque. 

Oi^aaHie desperatio; bb o-hih ad desperatio- 
nem adductus; bb hojihomb oth. rebus despe- 
rates; npnjrTH bb oth. — naaaTb jivxomb ani- 
mo cadere; animum demittere, animo se de- 
mittere. OT^aaHHBra 1) 6e3Haji,ea;HBiH 
desperatus (0 npedM. h jwmaxity, oth. no- 
Jioateme desperatio rerum, rerum omnium; bb 
oth. noioatemH desperatis rebus; — hchoji- 
HeHHtiH onacHocTH discriminis plenus; npn 
TflaiKHXB 6ojrfe3HaxB npadiraTb kb onacHHMB 
h oth. cpe^cTBaMB gravioribus morbis peri- 
culosas et ancipites curationes adhibere; ot- 
BaacHTbca Ha oth. jriuto extrema teutare. 
2) = 6e3yMHo OTBaatHbiii stolide ferox; 
stolidus feroxque; temerarius; cnacTie bb 
oth. npeflnpiaTiaxB felix temeritas. 

HTCGEJTITCb. PyCCKO-JATHHCKIjt CJFOBAPb. 



OTttajp. 



241 



Ox^ero cm. none^y. 

Or^iecsik cm. oTenecKiH. 

Oinex* ratio; jaBaTB oth. rationem reddere 
alcis rei ran de alqa re; aasaTb ce6t oth. 
bb homb rationem sibi reddere alcis rei; no- 

s TpeSoBaTb otb koto o-Ta facti rationem re- 
poscere ab alqo, rationem alcis rei (vitae) 
reposcere alqm, ab alqo, exigere ab alqo; 
alqm ad rationem alcis rei reddendam voca- 
re hjih ad rationem alcis rei revocare. 

OiTiH3Ha cm. oTenecTBo. Ox^ihmb vitricus. 

OxHyat^axB alienare (plebem, animos civita- 
tis, TaKace KaKyio hh6. BeBUb), otb koto ab 
alqo; abalienare (alqm, alcis animum, volun- 
tatem ab alqo, h Bem;b);= npo^aBaTb vende- 
re. Ox^ya^eme alienatio; npo^aata ven- 
ditio. 

OxmaxHyiBca otb koto alienari, aballenari 
ab alqo. 

OxmejEBHHKB homo solitarius. OxnxeoBHH- 
^ecKin solitarius; BecTH oTm. jKff3HB vitam 
solitariam agere. OxmejEBHH^ecxBO vita 
solitaria. 

OxnraoaxB cm. OTSHBaTb. » 

Oib 1) jixsl 03Ha^eHia MfccTa a (ab), e 
(ex); npa co6cTBeHHbiXB HMeuaxB ropo^OBB, 
^fl o6o3Ha*ieHiH ABHateHia H3* OKpecTHocTef 
ropo^a, a (ab), cm. H3B-no,a;B; otb— ^0 ab— 
usque ad. 2) BpeMeHH a (ab); BpeMfl otb 
BpeMeHH cm. BpeMs; oto ^ha Ha jieHb cm. 
AeHb 2; otb — ao ab — usque ad; otb Ha^a- 
jta ao KOHn;a cm. Haqaio; hhcbmo otb 13 hoa- 
fSpa litterae datae Idibus Novembribus. 3) 
,Ofl 03HaieHia npH^HHH, o6hkh. abl. 
6e3B npe^i., Hanp. nptiraxb otb patera 
gaudio exsultare; ocjia6iTb otb 3hos aestu 
fatigatum esse hjih languere; CTpa^aTB otb 
qero cm. cxpatfaTb; ^poataTb otb cipaxa tre- 
mere, contremiscere; ^pyrie odopoTbi cm. 
ho^b raarojraMH, otb kotoplixb 3asHcarB otb 
cb cbohmb na^ea:.; &iih o6o3Ha^emH npenax- 
cTByK>m;eH npH^HHbi (bb npejuioaceHlaxB ot- 
pnnaTejibHbixB) prae (prae lacrimis loqul non 
potest; silentium prae metu fuit). 4) ^jts 
o6o3HaqeHia OT^ajieHia, orpaac^eHia a 
(ab); ho qacTo TaKate abl., Hanp. cBo6o,HHbii: 
otb BHHbi liber a culpa h culpa; ocBoSoat- 
^aTb otb HaKa3aHia alqm poena liberare; ot- 
jioacHTbca otb koto ab alqo deficere hjih de- 
sciscere; 6biTb 3am;Hm t eHy (bb 6e3onacHOCTH) 
otb Koro, Hero tutum esse ab alqo, ab re; 
oxpaHATb, 3amHm,aTb otb qero tueri ab alqa 
re (fines ab incursionibus); cm. Taoce 3am;H- 
m,aTb, — en; cpejjCTBO otb ^ero remedium al- 
cis rei, medicamentum ad, contra alqd; ot- 
BpameHie otb ^ero cm. OTBpanieHie 2; cm. 
TaKate t£ narojibi, otb kotop. 3aBHCHTB otb 
cb cbohmb na,a;eac. 5) j^jih o6o3Ha^eHia 
npoHcxoatJieHia, Hanp. hhcbmo otb MeHa, 
_xe6a epistula mea, tua; poa^aTbca, nponexo- 

Jj;HTb OTB KOTO CM. 3TH TJl. 

OiB-poj^y cm. po,a;B 2. 

OiBtaflB abitus; discessus; decessus; profectio; 
npa o-jri abiens, proficiscens, decedens; (Ha- 
M^peBaacb, coonpaacb oTBixaTb) abiturus, 
profecturus, decessurus; sub ipsa profectione; 

16 



242 



OTMeKHBaTB. 



flo o-,na priusquam abiret hsk proficisceretur; 
totobhS Kb o-jiy paratus ad proficiscendum; 
roTOBHTfcCH Kb o-ay parare profectionem; Rem* 
o-aa dies profectionis. OT-BisataTB disce- 
dere; abire, proficisci; avehi (navi, curru). 

OTMCEHBaTB 1) CTapaTbCfl HaHTH, CM. HCKaTb. 

2) Haxo^aTb reperire; investigare, explorare; 

(3axBaTHTb) deprehendere; cm. TaKrce Haxo- 

,HHTb. OTHCKHBaTBca reperiri, investigari, 

explorari. 
OTrbasjieHHUH niyra yeterator; otbabje. He- 

roaai homo ingeniosissime nequam; otsabji. 

szorftfi homo insignite improbus. 
CTaroTirrejcBHHH, oTaronjaTB cm. o6peMe- 

HBTejbHHfi, o6peMeHaxb. 
Ocjmijep* praefectus militum; ductor ordinum. 
04>Hn;iajiBHMH publicus; publice missus. Adv. 

publice. 
OxBaTBisaTB cm. ooxBaTHBaTb, od'baTb. 
OxjiafliBaTB nepen. refrigescere, refrigerari 
(ociiaGtBaTb, yTsxaib, sermo, accusatio); Ian- 
guescere (afciaTbca bajlimb, paBHoaynrabiMX, 
nos languescimus; ciadiTb, vMeHbmaTbca in- 
dustria, favor exercitus); residere (ardor). 
Oxjra«flaTB refrigerare (co6. h nepen.). 
Oxjia®AeHie flpyatfti, ih)6*bh immutata 
amicitia, mutatus amor. 
OxjiOKpaTia multitudinis dominatus mh im- 
perium; KaKT. rocy^apcTBO res publica, in qua 
multitudo plurimum potest et eius arbitrid 
omnia reguntur. 
OxoTa 1) ffieiaHie, pacnoaoateme Kb neMy 
hh6. studium alcis rei; voluntas (HceaaHie); 
alacritas (pacnojoateHHOCTb, rei publicae de- 
fendendae, ad litigandum); ct> o-toio libenter; 
y Koro hho". ox. Kb neMy alqs studio hie cu- 
piditate alcis rei tenetur, alcui rei studet, 
alcis rei studiosus est; y MeHfl ox. habeo in 
animo, est (mini) in animo cfc inf.\ y Koro 
HHd. siT-b o-tbi Kb neMy nocpefl. nolle c-b 
inf., alienum esse, abhorrere ab alqa re; y 
MeHH nponaia ox. Kb HanaTOMy jjuiy piget 
me rei susceptae. 2) jiobjik, TpaBia sni- 
ped venatio; venatus; xo,a;HTb Ha o-Ty vena- 
turn ire ME proficisci; ObiTb Ha o-t$ venari. 
Oxothtbcs venari (lepores — 3a 3afinaMH). 
OxoTHHKt J) 3.0 nero amans, studiosus 
hie (KaKb nocTOAHHas, xapaKTepHCTH^ecKaa 
nepia) amator, consectator alcis rei; ox. 
cxpoHTb, %o nocTpoeKi. aedificator; 6biTb 
o-KOMb jsjo nero alcis rei esse studiosum, 
amantem, amatorem; alqa re gaudere, de- 
lectari (equis); He foiTb o-komi» ^o nero non 
esse amicum alcis rei; abhorrere, alienum 
esse ab alqa re; displicet alcui alqd; 6oab- 
mofi ox. %o Hero cm. ooibmol 2. 2) venator; 
cTpacTHBii ox. venandi studiosus, studiosis- 
simus. OxoTHH^in venatorius (culter; ha- 
bitus — kocttomi, verbum, arma); venaticus 
(canis, praeda); ox. TeHeTa plagae (Hanp. 
plagas tendere — pa3CTaBiaTb). Oxotho li- 
benter, cum voluptate, animo libenti; animo 
non invito, prompto paratoque; non moleste, 
haud gravate, facile (audire, concedere, pati); 
nocpen; libens, volens, non invitus; a bto 
ox. CAiiara non invitus feci, hih onaca- 



OH6HB. 

TeibHo nocpe.it. velle, non nolle, cupere, 
non recusare; non gravari (He TaroTHTbca); 
iuvat, delectat; onenb ox. libentissimo hih 
promptissimo animo; summa mea voluptate. 
OxpaHa, oxpaHeme custodia, tutela; eura r 
procuratio alcis rei (noneneme); = sanpnu 
defensio, propugnatio; praesidium; naroaaMH*. 
B3flTb hto no^b cboh) oxp. tueri alqd, procu- 
rationem alcis rei suscipere; Koro alqm tsisl 
alcis salutem custodire, alqm tueri. Oxpa- 
HHTejEBHas CTpa»a praesidium; milites ad 
praesidium dati. OxparaTB tueri, tutari, 
defendere, custodire alqm, alqd, orb Koro> 
^ero ab alqo, ab alqa re; praesidio esse - 
(alcui contra alqm, alcui alqa re); (CHJibHie) 
vindicare, tutum praestare (alqm ab alqo); 
praesidere (alcui, alcui rei, o doraxi). 
Oxphujioctb ravis; raucitas; fauces raucae. 
OxpHiMBiH raucus. OxpnnHyTB irrauce- 
- scere. 

OxyacaaTB cm. ocyac^aib 2. 
OirfiHnBaTB cm. n^HHTb. Oj^tHKa aestimatio; 
(on> HMym;ecTBa phmckhxi* rpaattjtaHTb) census. 
OniineHtTB obrigescere (frigore); (^JaaTbCH: 
Heno^BHatHbiMt, 6e3HyBCTBeHHMM'b) torpe- 
scere, obtorpescere; ot^ cipaxa metu ^hjh 
prae metu obstupescere. Oi^tneH*JiBig 1) 
rigens, rigidus (terra, aqua). 2) = 6e3Hys- 
cTBeHHHfi torpens, torpidus. 
On.'fenjiJiTL cm. oKpyataTb. 
O^art focus; BepHyTbca Kh cBoeMy oh. do- 
mum redire. 
O^apoBaTejiBHBiH venustus; oh. Kpacoxa pul- 
chritudo et venustas (corporis); (o m*ctho- 
cthxt.) amoenus; delicatus (litus delicatissij 
mum). Adv. venuste; amoene; oh. KpaeHBtii 
venustissimus, amoenissimus. O-qapOBBiBaTs 
1) eo6.— o6Bopa»HBaTb fascinare (y eobt. h 
bi> no33,H. JiaT.); effascinare. 2) nepeH.=iwi>- 
HflTb capere (alqm); (npoH3BO^HTb nptoHoe 
nyBCTBO) permulcere, delenire animum alcis; 
incredibili voluptate perfundere, nto hh6. 
capere, permulcere, delenire alqm alqa re. 
O^eBHaei** spectator; (CBBTckrejib) spectator 
ac testis; testis ac spectator; a Stub o-n,eMi> 
ipse (meis oculis) vidi; coram vidi hjth cer- 
nebam. G^eBHflHOCTB perspicuitas, eviden- 
tia, fides manifesta. OHceBHflHBifi ante ocu- 
los positus; promptus, promptus ac proposi- 
tus; perspicuus, evidens, apertus, manifestus; 
perspectissimus; oh. onacHOCTb periculum 
praesens; oneBHAHO, hto... apertum est hjih 
apparet, manifestum est ct> ace. c. inf. Adv. 
evidenter, aperte, manifesto, palam; Taieae 
nocpejt. apparet ob ace. e. inf. 
O'qeHB 1) nocpefl. superl. npujiaiam. h na- 
pvbuiu, Hanp. oh. yMHLifi prudentissimus, oh. 
vmho prudentissime. 2) (CHabHie) npa adj.*, 
adv. h verba, Tam&e m> carynat oTcyTCTBia 
<}>opMbi superl., nocpeji;. maxime, summe; ad- 
modum, valde; sane quam, perquam; vehe- 
menter, magno opere, maximo hjeh summo 
opere; eximie (diligere; ornatum templutu); 
impense (toj^ko npn narojr.); enixe (operam 
dare, precari); graviter (iratus; aegrotare); 
mire, mirifice, mirum quantum; imprimis*, 



O^epejjB. 



na^aTB. 



m 



bene (b. potus); egregie (falli, errare), longe 
(diversus, superare); He oh. (npn adj. h adv.) 
non ita, haud ita, non satis. HHor^a nocpe#. 
a) adj. h adv. cjiojkhhxi cb per hih prae, 
Hanp. perfacilis, praedives, perraro, praepro- 
pere. b) nocpea. uiaiQAO&b eioatHbixB cb dis, 
Hanp. divexare; dilaudare. c) nocpex- deyx% 
cuuomiM08~t>, Hanp. oh. xpyflHbra diftlcilis et 
arduus; oneHb joodHib Koro alqm amare et 
diligere. 

O^epe^B, no o-£H ordine, in ordinem (no no- 
pa^Ky); = nepeayacb alternis vicibus hjih 
npocTO ahernis; bhx. o-^h extra ordinem (bb 
BH^i HCKjraoneHia); ordine non servato (He bb 
oh.); xenepb Moa oh., oh. 3a mhoh nunc meae 
sunt partes; Moa oh. roBopnxb ratio ordinis 
postulat, ut ego dicam; oh. ,a,OH£exB h jro 
MeHfl me quoque eadem fortuna manet 
(MeHa oatn^aerb Ta ate ynacxb). 

O^epKt 1) cm. oHepxanie. 2) = KpaxKoe ouh- 
caHie summarium; KpaxKiB oh. ncxopin bre- 
vis expositio oh enarratio historiae; npe^- 
CTaBHTb KpaiKifi oh. nero alcis rei speciem 
et formam adumbrare, imaginem exprimere 
(vitae alcis); boib KpaxKif oh. cncxeMbi yno- 
MaHyxbixB tj)HJioco<{>OB'b habes formam eorum, 
de quibus loquor, philosophorum. 

O^epHSTL nepeu. conflare invidiam alcui; ad- 
ducere alqm in invidiam, npe;rB i&mb in in- 
vidiam vocare alqm apud alqm, concitare 
invidiam alcis in alqm; criminari alqm apud 
alqm. 

OiepcTB&TB (nepeu.) cm. HepcxBfcrb. 

O^epTame iineamenta (n. pl.)\ circumscri- 
ptio (terrae), forma ($opMa, bh,hb); adumbra- 
tio (aerKifi onepitB). 

O-qn cm. rira3B. 

O^HCTHxejiBHHH, ohhct. atepxBa, atepxBonpa- 
Homeme lustrum (oco6. o xomb, KOTopoe bb 
Phmb coBepmaiB n;eH3opB bb kohijx, Kaayjaro 
5-ro ro,a;a); piaculum (acepxsa yMHiocTHBjie- 
Hifl); coBepmHTb oh. acepxBonpHHom. (o aeH- 
3opt) lustrum condere; piaculo facere (Hanp. 
porco). O^nmaTt purgare (locum), repurgare 
(iter, hortum);— oSMtiBaTb abluere, eluere;= 
o6xnpaxb tergere; detergere; Mope oxb pa3- 



oohhhkobb maritimos praedones consectando 
mare tutum reddere; Hxaiiio oxb BparoBB 
hostes tota Italia depellere; oh. m£.cto (yftTH 
cb Hero) cedere, excedere, decedere loco hjih 
ex loco; concedere (tota Italia); relinquere 
locum; oh. .33111:1 sermonem emendare; oh. 
atepTBonpHHomemeMB lustrare (locum, exer- 
citum); expiare (forum a sceleris vestigiis). 
Orameme purgatio; lustratio, expiatio (uc- 
Kynaenie); acepxBa o-Hia cm. OHHcxHxejtbHbift. 

O^ko 1) y pacxemn oculus; gemma. 2) Ha 
HrpaibHbixi KocxaxB punctum. OhhoS, ohh. 
cmxtiejib cm. OHeBH,neirb. 

O^rayTBca ad se oh in suam potestatem hjeh 
in sensum sui redire; se colligere, animum 
recipere. 

OmejroMJiaTB Koro torporem afferre alcui; 
sopire (.rainaxb hvbcxbb); omejtoM-ieHHBiH 
attonitus. 

OmE6aTBca errare, per errorem labi vl npo- 
cto labi (in alqa re), in errore versari, errore 
captum esse; falli (o6MaHbiBaxbca); peccare 
(norpinraxb); ecjin He onraSaiocb nisi fallor; 
a bb komb hho\ coBepmeHHo onra6*ca alqs in 
omnes partes me fefellit; om. bb csoeMB 
cyat^emH iudicio falli. OnraGKa error, er- 
ratum; lapsus; peccatum (npocxynoKB); fraus; 
om- bb nucbMi mendum - ^ cjr&iaxb, AonycTHib 
om. cm. onraSaxbca; BnacTb bb out. in erro- 
rem induci, a vero abduci. Onra6oHraocTB 
error ; pravitas (HenpaBnabHOCTb) ; vitium. 
OmH6oKHBin plenus erroris; falsus; om. 
MH^Hie opinionis error hjch opinio erroris, 
opinio falsa h npocTO opinio; bb pi. xaiuKe 
opiniones et errores; cm. xaKate soatHbiiL Adv. 
per errorem; falso. 

OmHKHBaTL CM. OCBHCTMBaTB. 

OmTpa4>oBBiBaTB cm. nrrpa<j)OBaxb. 

OmynBTBaTB contrectare (alqd). 

OmyTHTejiBHtiH quod sensu, sensibus percipi 
potest; (Bbi3biBarontiH HenpiaTHoe nyBCXBo) 
acerbus (dolor); acer (vis frigoris, dolor); 
gravis; flfcaaxb MeHie o-hhmb lenire. Omy- 
ui;aTB sentire, sensu hjih sensibus percipere 
h npocxo percipere; affici alqa re. 



n. 



IlaBJiHHB pavo. 

Hary^HBiH cm. ra6ej[bHbifi. 

IlasaTB 1) co6. cadere; labi (o6o3HanaeTB Ha- 
naio na^emfl); ecan rj. na,a;aiB hmbctb npn 
ce6i oScxoflxejibcxBo Ha BonpocB Kyxa? ot- 
Ky^a? h x. n., xo ohb oobikh. nepeBo^nxca 
rjraroaoMB cjiokhmmb, Hanp. decidere hie de- 
fluere, delabi (ex arbore, ex equo in terram, 
de manibus); incidere (in foveam bb hmv); 
illabi (mari); excidere (ex area, e manibus); 

•- ynaBmift cb loma^H equo delectus hjeh effu- 
sus, excussus; n. KOMy bb hoth cm. Hora 1; 
Ha KOJiiHH cm. kojtbho 1; n. MepxBbiMB mor- 
tuum concidere. 2) nepeu. a) n. bb o6mo- 



Pokb cm. o6mopokb; h. xyxoMB cm. xyxBj = 
jiHrnaxbca 2EH3HH Ha BofiHi, bb cpaaceHiH ca- 
dere; occumbere, occidere; mori; = anmaxbca 
Biacxn, pa3pymaxbca auctoritatem suam amit- 
tere; cadere, corruere. b) Ha koto hh6. na- 
^aexB no,no3piHie, acpedifi, BtiSopB, B3opbi 
na^aroxB Ha hto hho*. cm. axa cym,.; n. Ha3a#b 
Ha koto, Ha Hbio roioBy recidere in alqm, ad 
alqm, in alcis caput (Aetolorum prava con- 
silia in ipsorum caput), c) i$Ha na,a;aexB cm. 
noHaacaxbca. HaAeme 1) co6. casus; lapsus 
(cb jfECiHHnBi scalarum, y^epataxbea otb na- 
^ema a lapsu se continere);=:o6pymeHie ruina 
(3,naHifl); n. sb-bs^bi traiectio stellae; 6bitb 

16* 



244 



najriepHija. 



ta3KHan> kb n-Hiro labi; rposHTt n-meM-b rui- 
nam minari. 2) nepeu. a) B3aTie, 3asoe- 
BaHie ropoAa expugnatio; nocjrfc n. ropojia 
capta oh expugnata urbe. b) nora6eiB 
ruina (alcis, rei publicae); excidium (Cartha- 
ginis); casus (urbis); nocjrfe n-Hia KapeareHa 
deleta hjih eversa, excisa Carthagine; 6biTb 
^OBe^eHy ,no n-Hia (o ihhb) collabefieri; 9to 
ero AOBeao #o n-Hia hoc ei exitio fuit;^=HH3- 
Bepmeaie ruina alcis; nocjrfe cBoero n. deie- 
ctus honore, o uapfc, npaBHTeifc regno spo- 
liatus; nocari ero n-Hia Jioc deiecto. c) u. 
bo;lm a^ecursus. nasy^iH, n. 6oafc3Hb mor- 
bus comitialis; vitium comitiale. 
IlaA^epHiia privigna. 

Ilasfe puer nobilis ex regia cohorte; nam 
npnciyatHnKt minister ex pueris regiis; pi- 
puerorum nobilium regia cohors, h npodo 
regia cohors. 
Ilaayxa sinus. 
IlaKJia stuppa. 

IEajiaTa, oco6. bt> pi. najiaTbi=6'o:ibinoH &owb, 
ABopeirb turris (KaKT> itopYoc BcaKoe BticoKoe 
3,a;aHie, a xaoce 3aaoK&, iBopeirb); b^ CBa3H 
ptHK ^ocxaTOHHO domus; napcKia n-Tbi do- 
mus regia hik npocTO regia. HaotaTKa ten- 
torium; 3HMHaa, noKpbitaa nraypaMa, ,pa coi- 
aarb pelles (sub pellibus durare, milites sub 
pellibus continere); tabernaculum (militare, 
regium; in tabernaculis vivere); n. pHMCKaro 
raaBHOKOMaHflyroinaro praetorium; pa36nBaTb 
n. tabernaculam statuere, constituere; tento- 
rium statuere hih ponere; praetorium tendere; 
CToaxb aarepeiffb bt. naaaTKax'b tendere. 
najrant carnifex; nacTb orb pyKH n-^a carni- 
ficis manu occidi huh perire; securi hjih se- 
curi ilia funesta percuti. 
UajEei^B digitus (Ha pyKB n Hort); 6ojn>mofi n. 
pollex, digitus pollex; yKa3aTenbHbra n. digi- 
tus index; c^HTaTb no n-nasrb digitis nume- 
rare; nepeu. cMOTpto ckbo3l h-em Ha *rco 
indulgere alcui rei. 
IlajrHcaflHHa vallus; B0o6me kojii palus. 
IlajEHcaA^ vallus; o6HOCHib h-iom:b vallo 
munire, cingere, circumdare; vallare, circum- 
vallare. 
IlajEHTB (o cojtmrfc) urere. 
IlaJEKqa cm. jrySiHa, 6yjiaBa. IEajrica bacu- 
lum; fustis (Aia HaHeceHia y^apoB-b); onn- 
paTbca na n. baculo niti. 
najuraAiyMt 1) CTaTya Eajiaa^bi Palladium. 
2) ~ 3amHTa, onaorb *tamquam Palladium; 
n. cbo6"o,p>i arx libertatis; Taicse portus, co- 
lumen. 
Hajio^Ka radius (Hanp. MaTeataTHKOB'b, koto- 
poro ohh ^epTHJiH <}>Hrypbi); (BOJimeSHaa) 
virga. 
IIajiy6a constratum navis; Kopadjib c* n-6oi 

navis constrata, 6e3i> n-6bi navis aperta. 
HajiBMa arbor palmae; palma. IlaJEBMOBHH, 
Hanp. poma palmetum; b£tbb palma (ocoo". 
KaKt 3HaKb hoo^m). 
IlaM^jieTt libellus contumeliosus mk famo- 
sus hih criminosus; Hanncaxb n. npoTHBt 
Koro libellum ad infamiam alcis edere. 
IlaMaTjiHBocTB = xopomaa naMaTb cm. na- 



IlaHTOMHMa. 

MaTb. IlaMaTJEHBbiH memor; 6biTb n-BUMb 
memoria valere hjih vigere; acri memoria 
esse. naMHTHHKi monumentum; Ha^rpoS- 
hhh n. TamKe cippus (KaMeHb), lapis memo- 
riae alcis inscriptus; nncbMeHHtie n. monu- 
menta litterarum; litterae. IlaMaTHHH 1) 
3ane*iaTJiT.BHHH bt> namaTH. nanp. 3TO cofarrie 
Syaerb Bcer^a n-ao haec res sempitemae 
hominum memoriae commendatum est; haec 
res ad diuturnitatem memoriae stabilis est. 
2) = o6ier^aH)m;iH naMaTb, n. liHHatua pugU- 
lares; commentarius; 3anHcaTb bt> n. KHHJKKy . 
alqd memoriae causa referre in libellum. 
IlaMaTB 1) memoria; vis memoriae; xopo- 
maa, TBep^aa memoria bona, firma; KopoiKaa 
memoria hebes; y Korq hh6. caadaa n. alqs 
memoria vacillat, xopomaa n. alqs memoria 
valet hie viget, acri memoria est; axo flfcso 
n-TH hoc sola memoria constat; H3ompaTb n. 
memoriam exercere; n. ocaaQiiBaerb memoria 
labat, memoria mihi non constat, me deficit; 
npHxoflHTb Ha n. cm. npHxojtHib 2; yaepacH- 
BaT^, coxpaHaTb bi n-TH cm. coxpaHaTb; 3a- 
ne^aiJitBaTb mo B'b u-th cm. 3ane^aTjrfcBaTb; 

BblXO^HTb H3i H-TH CM. BblXOJI,HTb II, 3, e; 

H3na3KHBaTb ^to H3t H. cm. 3a6Beme (npe^a- 
BaTb); npHBOJtHTb ^to ce6^ Ha n. memoriam 
alcis rei renovare, redintegrare, refricare, 
KOMy hh6. in memoriam alcis redigere alqd; 
jiHfflHTbca n-TH cm. JEHmaTbca (qyBCTBL); Ha 
n. ex memoria; y^HTb, roBopHTb, H3JiaraTb 
Ha n. cm. HaH3ycTb; jjoohtb Koro 6e3i> h-th 
alqm perdite amare, amore alcis deperire. 
2) = BocnoMHHaHie memoria, recordatio; 
eoxpaHHTb Koro, ^to bt> h-th (n. o komt., o 
newt*) memoriam alcis, alcis rei servare, con- 
servare, retinere, in memoria retinere alqd, 
non oblivisci; coxpaHaTb tito bt> CB^aten n. 
alqd recenti memoria tenere; HHKorAa He H3- 
naAHTca n. o aewb semper memoria eius in 
omnium mentibus haerebit; ocTaBjraTb no ce * 
6*fe ,aio6pyio n. commendare nomen suum po- 
steritati; Ha n. *memoriae causa, ad memo- 
riam (alcis rei); monumenti causa; ut ea res 
monumento sit, ut maneat memoria; no^a- 
poK'b Ha h. donum memoriae, monumenti cau- 
sa datum hj[h acceptum; ociaBHTb ce6i» ^to 
Ha n. monumenti causa sibi reservare alqd. 

IlaHrccecKiH CTpax-b quidam caecus timor ; 
pavor velut lymphaticus; oSxaibifi n. CTpa- 
xomi. velut lymphatus; Ha hhx:b Hanai^b n. 
CTpax^ haud secus quam pestifero icti si- 
dere pavebant. 

naHTensMt *ratio eorum, qui vim divinam 
in universa rerum natura sitam esse cen- 
sent; *pantheismus. IlaHTeHCTi *qui ne- 
gat esse vim divinam praeter naturam re- 
rum; *qui universam naturam deum facit; 
*pantheista. 

IlaHTepa cm. 6apci>. 

IlaHTOMHMa 1) BbipameHie %BCTB*b h MbicjieH 
.HBHacemeMb anna h iiaa gestus; motus (Ti- 
jiojpHateHie); conpoBoay^aTb cjiosa h-mh ge- 
stu verba exprimere. 2) po^b TeaTpaibHaro 
npe^cTaBJieHia pantomimus. IlaHTOMHM- 
hhh pantomimicus. 



IIaHn>ipB. 



HaxHyTB. 



245 



HaHDjupB thorax; lorica (KoacaHrafi); Haj$BaTB 
n. thorace mh lorica se induere oh tegere; 
B'b n-pt loricatus; lorica oh Horace indutus 
oh munitus; cum lorica. 

liana papa (nucam. wptceu); *pontifex Ro- 
manus hjih maximus. 

Ilairapyct 1) KaKt pacTeme papyrus. 2) Kara 
Maiepiait &m nncBMa charta c% npaSasjieH. 
papyracea Bt tomx* caynai, r^t xpedyeTCH 
otjr^htb copTt dyMarn, Hanp. npa onncamH 
Pvkohhch; papyrus Bt 3T. 3Ha^en. xojibko y 

HOBIOB'B. 

nanopoTHHKt filix. 

nancKiH *pontificius; nocpe^. gen. papae. 
IlancTBo *papae dignitas huh doctrina, lex. 

Ilapa par (columbarum, gladiatorum, amico- 
rum; duo, complura); n. bojiobi bini boves; 
n. jionia^eft (3anpHateHHBix^ BMfccxr>) bigae; 
t»3Ii;htb napoio, Ha napi bigis hjih iumentis 
iunctis vehi; 

naparpa^Jt paragraphus. 

Hapafli pompa militaris. 

HapaaHTt parasitus. 

IlapajiJiejrB nepen. cm. cpaBHeme. Ilapaji- 
jiejiBHMH parallelus; flBa n-HBix-b 6peBHa 
duo tigna paribus intervallis inter se distan- 
tia. 

IlapHTB sublimem pendere. 

ItapEx nemus manu consitum; bi cba3h ptoH 
h npocTO nemus; horti. 

napjiaaieHTepx legatus - de condicionibus ur- 
bis tradendae missus; cm. neperoBopmHKB. 

napoflia, KOMHMecKoe no^paacame KaKOMy 
hh6. CTaxoTBOpeaiio *poema per ridiculum 
hjih per ludibrium detortum, in risus deflexum. 

IlapojtB tessera. 

HapoM'B cm. nopoMB. 

IlapTia partes; pars; oco6. noiHiH^ecKaa fa- 
ctio; Hapo,nHa.a n. factio quae populi causam 
agit; populares; irjxi. n-xin partium studium, 
BT> cba3h piqa h npocTO studia; rjiasa n-Tin 
dux oh princeps. partium; princeps oh ca- 
put factionis; cxpacxb cocxaBjiaxb n-xin par- 
tium studium; almio n-Tin causa; npoiHBHaji 
n. pars hjih factio adversa oh altera; qui 
sunt adversae factionis; factio adversaria; B'b 
cyne&H. pfriaxt xaKHte isti; n. CyjuiBi Sullani 
hjih partes Sullanae; o6i n. utrique; npn- 
Ha^JieaKaTb Kb qbeif jthSo n. alcis partes oh 
causam sequi, alcis causam suscipere; alcis 
partis hjih partium h npocTO alcis esse; al- 
cui studere; ab hjih cum alqo stare (ho He 
ab alcis partibus); cum alqo facere; npn- 
cxaib, npncoeAHHHTbCfl Kb Hbefi n. alcui se 
adiungere, alqm sequi, (ocxaBHB-B apyryio n.) 

\ in alcis partes transire; npHHajaeataiB kb 
apyroii n. aliunde stare, alterius partis stu- 
diosum esse; He npHHajueacaxB kb ^beS n. 
ab alcis partibus dissentire; He npHHajLie- 
acaTb hh m> toh, hh ki> .npyrofi n. neutrius 
partis esse; pa3i$jiHTB HapoM'B Ha flBfc n. po- 
pulum in duas partes dividere; pasAfciHibca 
Ha jtpb n. in duas partes discedere; ceHan. 
6bijtb pas^ieHL Ha it^t n. duae factiones 
senatum distinebant; o,a,Ha H3i» n-Tifi ^.ojiatHa 
oaepataxb Bepxi> vincere aut hos aut illos 



necesse est; apocTHaa 6opb6a napxm noipa- 
cajia rocy^apcTBO civitas factiosorum insania 
ac furore perturbabatur. 

IEapyct velum; noflHHMaxb, craBHTB, pacny- 
cKaTb n-ca vela facere hjih pandere; arma- 
menta tollere; onycKaTb, noxo'npaTb n-ca ve- 
la contrahere, subducere; h^th, njiHTb Ha 
n-caxi vela facere hjih pandere; navigare; 
Ha Bcta> n. passis velis; hjilitb Ha Bctxi n. 
plenis velis ferri, plenissimis velis navigare. 

Ilapt 1) vapor. 2) nojre lemamee noAi na- 
poMi ager novalis; novale. 

IlacMypHHft 1) co6. nubilus (caelum — no- 
KpHToe Ty^aMH); obscurus (nox); npa n. no- 
rojrl nubilo (Plin.)\ Haciynaerb n. noro^a 
nubilatur; nubilare coepit; BCJitACT. n. noroxw 
propter offusam caliginem. 2) nepen. tristis 
(vultus); taetricus. 

naccaTHiiH Bfrrepi> ventus, qui magnam par- 
tem omnis temporis in alqo loco flare con- 
suevit. 

IEacT6Hme locus pascuus; pascuum; saltus 
(ropacTaa h JiicHCTaa nojioca 3eMJin, roitHaa 
h fljiH BwroHa); rHaTb Ha n. pastum agere 
hjth (H3t KaKoro hh6. Mtda) propellere. 
IlacTH pascere (sues, gregem). IlacTHCB 
pasci. IlacTyxfc pastor. IlacTyinecKiH, 
nacTymm pastoralis, pastoricius; n. nocoxt 
pedum; pastorale baculum; n. cTHxoTBopeme 
carmen hjih poema bucolicum; pL TaKme bu- 
colica; n. pori bucina. 

IlaeTB cm. naji;aTb. 

IlacTB fauces (ium); rictus. 

Ilacxa dies festi paschae (nucam. t^epneu). 

IlacMHOKi. privignus. 

naxeTniiecEiH grandis, magnificus, plenus 
doloris: grandiloquus (cb oiT^HEOM'b nopnna- 
Hifl). Adv. magnihce, graviter. 

IlaTpioTHSM'B amor hih caritas patriae; pie- 
tas erga patriam, rei publicae (defendendae) 
studium; BMKa3tiBaTb, npoflBiKTb n. se et 
commoda sua pro patria in discrimen offer- 
re; omnia e re publica facere. IlaTpioTH- 
HecKia patriae hjih rei publicae amans; plus 
erga patriam; bb cba3h pt^n h npocio pius; 
n. oopasi. MBicjiefi, n. qyBCTBa cm. naTpio- 
th3m^; HHTaTb h. o6pa3i. MBicjien bene sen- 
tire de re publica; nocrynaTb naipioTHqecKH 
patriae saluti consulere hjih prospicere. 
IlaTpioTx patriae hjih rei publicae amans; 
civis bonus; pi. boni (cives); qui rem pu- 
blicam defensam volunt. 

IlaTpyjrB vigiles nocturni, h npocio vigiles; 
(bo BpeMeHa HMnepaxopoBi)) circuitores oh 
circitores. 

IlayKt aranea. IlayTHHa aranea (n. pL); 
araneae. 

Ilaxame aratio. IEaxapB arator; agricultor; 
— 3eacieJi^j[eirb agricola. HaxaTHBiH cm. 
naxoTHBift. IlaxaTB arare, terram vertere, 
aratro subvertere, subigere alqd; n. bo bto- 
poi, Tpexin pa3x. iterare; tertiare agrum. 

HaxHyTB olere, (CHJibHte) redolere, wbwb hh6. 
redolere alqd (h nepen.y, redolere alqa re; 
He n. odore carere, sine odore esse, He 
chjbho n. parvi odoris esse. 



246 



naxoTHbra. 



UaxoTHtiH, n. sewLsi arvum. 
Haxy^ii: bene olens, odoratus (GjiaroBOHHtifi). 
Ha^KaTL cm. Mapaib. 
IlaraHa arvum. 

nesarormca ars edacandi; praecepta de libe- 
rorum educatione huh de arte educandi. 
IlesarorH^ecKiH *ad artem educandi per- 
tinens; n. co^Huema *libri, in quibus prae- 
cepta de arte educandi proponuntur. Adv. 
*ex arte educandi. neaaror'B cm. bochh- 
TaiejiB. 
IIejiiaHTH3Mx ineptiae, molestia, disciplina 
taetrica; difficultas, morositas, acerbitas, mo- 
lestissima diligentiae perversitas. IEeflaH- 
VH^ecKiH ineptus, putidus, molestus; moro- 
sus, horridus, durus; n. y^eHBiH qui studium 
abicit in res minutas; doctus de schola; sto, 
MOJKerb 6BiTb, HHOMy noKasceica h-ckhmb hoc 
videbitur fortasse cuipiam durius (Ck.)\ n. 
TOiuocTb diligentia molesta hjih nimia. Adv. 
inepte, putide, moleste, morose, fastidiose; 
horride, dure. He^aM* homo ineptus; ho- 
mo difficilis, morosus; homo nimium diiigens. 
IlesapB pistor. 
IlejceHa, — jieHKa, KOTopoa noBHsaayrB Mna- 

^;eHii,a, linum; pi. incunabula (n. pi). 
IleMsa pumex; H3B neM3bi pumiceus. 
HeHB truncus; caudex. 
IleHa cm. nupa^B. 

Henejrante exustarum aedium area, Ilenejra 
cinis: (Tjrfeiom;ift) favilla; o6paTHTb bb n. in 
cinerem vertere, redigere. 
nepBeHei^i 1) nepBtifi cbihb natu maximus, 
H3B jtByxt natu maior. 2) h-hm ujeo^obt. pri- 
mitiae frugum. IlepBeHCTBO principatus; 
cm. TaKate rereatoma. IIepBeHCTByK>miH 
princeps. 
IlepBoSBiTHBiH- n. wmem crpaHbi qui nati 
sunt in alqa terra; n. MipB rerum primordia 
(n. pi); joofljn n. Mipa homines antiquissimi; 
HCTopia n. Mipa origines; n. HtHiraine antiqua 
sedes; n. HapojjB *primus ille populus; *pri- 
marius quidam et qui ab origine rerum ex- 
stitit populus; n. jrfecB silvae vastitas intacta 
aevo et congenita mundo (no Plin.)\ silva 
primigena; n. speMa tempora antiquissima; 
n. cocToame status naturae; HaxoflHTbca bb 
n. coctoahih libere hjih sine legibus vivere. 
IlepBOKJiaccHLiH cm. nepBOCTeneHHtii. 
nepBOHanajiBHBiH primus, principalis, pri- 
stinus; innatus, nativus (npHpoameHHbifi); n. 
npaBHia elementa (ocHOBHbia npaBHJia Hay- 
kh), HHor^a cb npnCaBKOio prima; u. npn^H- 
Ha causa ultima; n. a3MKb KaKoro hho\ Ha- 
poxa prisca lingua populi alcis. Adv. j>rinci~ 
pio, initio, primum. IlepBopoflHBii: natu 
maximus, H3B #ByxB natu maior. HepBO- 
poflCTBO, npaBa n-CTBa ius hjih privilegium 
aetatis. IlepBOCBameHHHKi sacerdos ma- 
ximus; y pkmxhhb pontifex maximus. Ilep- 
BOCTeneHHMH princeps; n-Hbie <j)HJioco<|>bi 
philosophi longe principes; philosophi quasi 
maiorum gentium. nepBtra 1) no BpeMe- 
hh h nopaiuy primus, H3B JtsyxB prior; 
n. — BTopofi = totb — btotb ille — hie; ohb 
nepBHH (-bumb) BcrynajTB bb 6oh primus in 



nepeBOjjHTB. 

proelium ibat; n. bctp^hhh primus quisque; 
quicunque est; quivis; npa n. CJiynaB ut pri- 
mum occasio oblata est; TaKB KaKB Kaa^it 
KejiajTb 6mtb nepBMMB Ha nyiH cum sibi 
quisque primum itineris locum peteret; bo 
nepBtixt cm. BO-nepBMXb; bb n. pa3B cm. 
pa3B; bb n. kohcyjibctbo Mapia Mario pri- 
mum consule; n. &HBapa Calendae Januariae. 
2) no 3HaHeHiio, aocTOHHCTBy princeps; 
n. Myatn bb TpeiUH principes Graeciae; 6bitb 

H-BblMB BB *I6MB Ha6., 3aHHMaTB U. M-BCTO 

principem esse in alqa re, alcis rei principa- 
tum obtinere; optimum, praestantissimum esse 
in alqo genere; 6htb nepBLiMB bb Kiacefc 
classem ducere; mli He xothmb 6bitb hh 
u-bbimh, hh hoci^hhmh (bt» BofcKt) nee 
duces simus nee agmen claudamus. 
UepraMeHTHBiH membranaceus. Ilepra- 

MeHTX membrana. 
nepe6HBaxt 1) y6HBaxb bo MHomecTBt con- 
cidere. trucidare, obtruncare; 6m:io nepeGHTO 
MHoa;ecTBo 6irymaxB BparoBB magna caedes 
fugientium est (acta. 2) n. ibh) jih6o ptib, 
%h jih6o cJiOBa interpellare, interfari alqm; 
interrumpere (orationem, mediam orationem 
alcis); n. y Koro (noBtimaa hjih noHHataa ni- 
Hy) vincere alqm (locatione); cm. xaote ne- 
pexBaTbiBaib. IIepe6HBaTBca Koe-KaKB vi- 
tam inopem colere; parce ac duriter vivere. 
Hepe6npaTB - scrutari hjih perscrutari, per- 
vestigare, excutere; n. jihctbi KHHrn cm. ne- 
pejiHCTMBaTb. nepe6npaTBca in alium lo- 
cum migrare; demigrare; sedem mutare; n. 
Mepe3B piny cm. nepexoAHTb, nepenpaBJuiTbCH. 
IIepe6paHHBaTBCH altercari cum alqo (de 
re). IEepe6paHKa altercatio, iurgium, rixa. 
nepeCpacwBaTB traicere (telumV, nepedpo- 
CHTb moctb Hepe3b ptKy pontem in numine 
facere. 
nepeStraTB iepe3B vto currere per alqd; kb 
KOMy hho. transfugere, perfugere ad alqm. 
IlepeSt-K^HKB (nepexoAflmiH otb spara 
kb HaMB, nm;a 3am;HTbi; perfuga, (otb HacB 
kb Bpary, ^e3epTHpB) transfuga. 
ILepeBapHBaTB (o mejiy^KB) concoquere (ci- 

bum, alqd). 
UepeBepTBiBaTB vertere, convertere. Ilepe- 

BepTLiBaTBca se vertere, se convertere. 
HepesoaHTB 1) koto Kyju, ^epe3B mto 
transducere (milites in alium locum, exerci- 
tum Alpes); deducere (aciem in planum, co- 
hortes in arcem); collocare (exercitum in 
provinciam hiemandi causa); Koro H3B j&~ 
peBHH bb ropoAt alqm demigrare ex agris 
et in urbem se conferre iubere; coji^aTB Ha 
^pyria KBapxHpbi *milites in alia hospitia 
deducere; y^eHHKa bb ciapiuiH MaccB *di- 
scipulum superiori classi ascribere. 2) nepe- 
jiaraTB cb a3biKa Ha a3biKB vertere, con- 
vertere; transferre (aociobho,-, reddere (to^i- 
ho), interpretari (cbo6oaho, 6ojite no cmli- 
cjiy); n. Ha jiaTHHCKin a3MKb cm. jiaTHHCKifi; 
n. .hocjiobho cm. ji;ocjiobho; npHKa3aib nepe- 
BecTH KaKyio hh6. KHHry Ha pyccK. aswieb li- 
brum alqm Rossice hjih in Rossicum (sermo- 
nem) vertetidum, convertendum curare; axo 



nepeB03HTB. 

nepeBe,a;eHo %zt> EjiaxoHa liaec a Platone 
(He ex Platone) conversa sunt; nepesecTfl 
HicKOJibKO MtcT-b H3X. ELuyrapxa locos quos- 
dam transferee a Plutarcho. 3) n. ayxi re- 
spirare; nepeu. se colligere, ad se redire. 
JlepeBos^HKi interpres. JHepeBoat 1) 
Ha apyroe m^cto traductio; narojiaMH. 2) 
mi* oflHoro A3HKa Ha spyroi a) KaK-b jcbh- 
CTBie conversio, translatio, interpretatio (ne 
cjrbjtyeTi. ynoipeSaaTb cjiobo versio). b) = 
nepeBe^eHHoe, Hanp. jiaTHHCKia n. Toatepa 
Homeri carmina in (sermonem) Latinum 
conversa; n. cTHXOTBopeHia: ApaTa, c^feiaH- 
Hbitt U.anepoHOM'b carmina Arati a Cicerone 
conversa hih Latine reddita. 
HepesosHTB transportare; transvehere (bo^oS 
h cyxaMi> nyieMt, jnonet h Bema); transmit- 
lere, traicere (repeat Bojjy, uo^ea h seajH). 
Hepesossa vectura (Ha cy,a;afc, cvxhmt> ny- 
Teai'b); ftja n-Ka sthx^ Beraefi ad ea vehenda 
bjih portanda. nepeB03HBifi, n. cy^Ho cm. 
TpaHcnopiHMH. nepeBoa^mcb nauta; por- 
titor (Senec). IIepeB03t cm. nepeso3Ka, 
njaia 3a n. vectura; njiaTHTb 3a n. pro ve- 
ctura solvere. 
Hepesopa^HBaTB, — ca cm. nepeBepTbiBaTb, 
— ca. nepeBopoTx noiHTHqecKiit, rocyjuap- 
CTBeHHBift eversio rerum publicarum; rerum 
(publicarum) cominutatio mh conversio, per- 
turbatio; mutatio rerum; res commutatae; ci- 
vilis perturbatio;. seditio; bt> rocyaapcTB'k 
npoHCxoAHTt n. permiscentur hjih mutantur 
ac miscentur omnia; npeicroHrb, rpo3HTt n. 
motus impendet in re publica; 3aMbinuiaTb 
rocy,a;apcTBeHHbiH n. novis rebus studere, no- 
vas res moliri; CTpeMaibca Kb peBOJUoniH h 
rocyAapcTBeHHOMy n. novos motus conversio- 
nesque rei publicae quaerere; npoH3BecTH 
rocy^apcTBeHHbiH n- rem publicam mh sta- 
tum rei publicae evertere; rem publicam 
convertere; ecrecTBeHHMB n. subita rerum 
confusio 
IlepeBomHKt cm. nepeBosHHK'b. 
nepestct nepeu. maior auctoritas; auctori- 
tas; SojibiuaacTBo CHjrb vis; vires; ho Kojurae- 
CTBy maior numerus*, BMta> n. (o npe^M.) 
propendere (co6. h wepew.^superare (nepeu.); 
(o jiHnax'b) potentia hjih opibus, viribus ante- 
eedere, praestare; 9io nopaaceaie aaio n. An- 
niio ea clades superiorem Appium fecit (Liv.). 
IlepeB&SKa (panti) ligamentum, vinculum. 
nepeB£3UBaTb paHy alligare hjih obligare 
vulnus. IIepeBa3b balteus. 
HeperoBapHBaTB, — ca colloqui cum alqo de 
re, consilia conferre de re, communicare mh 
agere cum alqo de re; agere cum alqo; Jiira- 
ho n. Cb Klwb coram agere cum alqo de re, 
conferre alqd. neperoBopm^iKt internun- 
tius; (nocpe^HHKT.) interpres (pacis). ILepe- 
roBopt, o6biKH. n-pw colloquium; actio (de 
re), Condiciones (ycjioBia); HAyr* n-pti o 
HeMT. agitur de re; BecTH n. agere de alqa 
re; tractare condiciones hjih de condicioni- 
bus; (OHTb nocpeAHHKOMt) se interponere; 
BCTynaTb B^ n. condiciones ferre et audire; 
MHpHtie n. acti« de pace hjih onacaT., Hanp. 



HepefiTH. 



247 



HanajiHCb MHpHbie n. de pace agi coeptum 
est; npepBaTb MnpHtie n. infecta pace dimit- 
tere legatos; actionem de pace tollere; bo 
BpeMH MHpHHX'b n. inter condiciones pacis 
(Liv.); nocjrfe MHoraxi. h npojiojiJKHTejibHbix'b 
n. cum diu multumque de condicionibus dis- 
ceptatum esset. 
IleperoHaTL cm. ooroHHTb 
nepeflasaxB tradere (alcui alqd); = Bbi,a;a- 
Baib, cuaBaTb dedere (alqm hostibus, urbem); 
= Bpy^iaTb, B03Bpam,aTb reddere (alcui alqd), 
no TpeSoBamio exhibere (omnia alcui Inte- 
gra); ~ nopy^iaib mandare, demandare alcui 
alqd, deferre (rem, causam, negotium, alcui 
auguratum, regnum alcui; imperium, sum- 
mam imperii hjih rerum ad alqm); afferre 
alqd alcui, ad alqm (cooGmaTb, iam diu ni- 
hil novi ad nos afferebatur); n. no Ha3Ha- 
MeHiro alqd ad alqm perferre; no nopy^eniH) 
Apyroro referre (responsum); = npe^ocTa- 
BJiflTb permittere alcui alqd; n. nacbMO red- 
dere, tradere litteras; n. mi* pyKt bx pyKH 
per manus tradere; cm. Taose coodm;aTb, H3- 
Bim,aTb, pa3CKa3tiBaTb; bto nepeiaroT'b jiBoa- 
KHM'b o6pa30M , b duplex est de hac re memo- 
ria. nepeflasaTBca KOMy (nepeftTH Ha 
Hbio cropoHy) transire ad alqm, ad partes 
alcis; deficere ad alqm; n. HenpiaiejiK) ad 
hostes transire, transmgere; o Boncid signa 
transferre ad alqm atque ad eum transire; 
n. bo BiacTb Koro cm. OT^aBaTbCH. Hepe- 
Aa^a traditio; narojiaMH. 
IlepeABHraTB transponere alqd in aliuni lo- 
cum. 
UepeAHiH anticus (pars); prior (pes, pars); 
adversus; n. ^acTb Kopato Tamse prora; n* 
dopoHa pars antica, 3^aHia frons (aedium); 
n. JtBepb anticum; ianua; ^pe3^ n. aBepb ia- 
nua, per ianuam; n. 3y6bi dentes priores hjih 
primi; n. qacTb tojiobu sinciput; pars prior 
capitis. IlepeffOBOH oipHAi, n. bohcko ch. 
aBaHrapjr>. 
IlepeflyMBiBaTB consilium mutare. 
nepers, cm. npe^i. 

IlepeA^JiKa (nepepa6oiKa KaKoro hh6. co^h- 
HeHia), onscaT., Hanp. n. axoro co^HHeHia 
cxoHjia Mai MHoro Tpy,a;a a BpeMeaa multum 
operae et temporis in hoc libro retractando 
consumpsi. nepealuiBiBaTB eo6. denuo fin- 
gere; nepeu, retractare, retractare et corri- 
gere, perpolire, rescribere et corrigere (npo- 
asBeAema yMa). 
IlepeatHBaTB 1) Koro, hto superstitem esse 
alcui hjib alcis, alcui rei hjih alcis rei; ae n. 
Koro priorem quam alqs mori; nepeatHBmift 
superstes. 2)=HcnbiTaTb, nepeHecTa trans- 
ire (ea quae premunt et ea quae impen- 
dent); perfungi (periculis, belio); exhaurire 
(labores). 
KepesHMOBaTB hiemare; hibernare, biberna 

agere. 
Hepeap^JiBiH: fracidus. 
IlepeHM^HBOCTB docilitas (ingenii). Ilepe- 

HMUHBBIH doCillS. 

nepeHHa^iHsaTB cm. B3MtHaxb. * 
nepeHTH cm. nepexojiHTb. 



248 



IlepeKan&LBaTb. 



nepenHCKa. 



IlepeKanBiBaTL (jionaxon) pala fodere, h 
npocTO fodere (terrain). 

HepeKHflMBaTB cm. nepe6pacBiBaxb. 

IlepeKJEH^Ka, jrjfcjraxB n-Ky coji,naxaMB milites 
nominatim citare. 

IlepeKJcasHHa tignum transversum. Ilepe- 
KJiaAHBaTB transponere alqd (in alium lo- 
cum); ordinem alcis rei immutare. 

IlepeKOBHBaTB incude diffingere, incudi red- 
dere alqd. 

IEepeBpecTOKs trivium; quadrivium. 

nepeicpirsaTB Koro, ixo voce hjih clamore 
vincere alqm, alqd. 

HepeKynaTB coemere. 

IlepeKycBiBaTB morsu dividere. 

IlepejtaMBiBaTB confringere. 

IlepejieTaTB transvolare; transmittere (grues 
maria). IlepejieTHMH, n. nxnija advena 
hjih peregrina avis; sypaBJiH n. nxnirBi *gru- 
es appetente hieme calidiora loca petentes 
maria transmittunt, xa;oce a lacio^Ka abe- 
unt hirundines quoque. 

IlepejiHsaTB transfundere (in alia vasa); — 
CHosa oTJEBaib recoquere (ferrum); conflare; 
n. H3B nycioro bb nopoatHee laterem lavare. 
IlepejrHBfc, n-BM hb-btobb, KpacoKt colorum 
varietas; colores varii. 

IlepejiHCTHBaTB KHnry paginas in libro per- 
currere; pervolvere, pervolutare librum; = 
6*ta[0 npo^HTtiBaTB percurrere. 

IlepejcoMHTB cm. nepeiaMHBaTL. IlepejiOMB. 
naroMMH, cm. nepeiaMbiBaxb; n. kocth os 
fractum, n. Horn femur hjih crus fractum. 

IlepejrBsaTB transcendere, transgredi, supe- 
rare (murum). 

IlepeMaHHsaTB pertrahere (alqm ad se). 

HepeMeT^HRt cm. nepeOxawHKB. 

IlepeMHpie indutiae; 3aKiKmxb n. facere, 
inire indutias; xpeSoBaxb n. postulare ut sint 
indutiae. 

HepeMBHa mutatio (equorum, rerum); com- 
mutatio (rerum), immutatio (ordinis, verbo- 
rum); vicissitudo (onpejrfejieHHaH cMBHa, tem- 
porum, ^acTO pl. } Hanp. vicissitudines dierum 
noctiumque); varietas (cjiy*iaHHaa n., caeli); 
,n. npaBaeHia regni hjih principis mutatio; 
npon3BecTH n. bb vewh hh6. mutationem hjih 
commutationem alcis rei facere, alqd mutare, 
commutare, immutare; He3Ha*iHxejibHbiH 06- 
cxoaxeibcxBa lacro otiBaiorB uphhhhoh 6ojtb- 
ihhxb nepeMiHB minimis momentis saepe ma- 
ximae inclinationes temporum fiunt; n. cna- 
cxia fortunae commutatio, fortuna mutata 
hjih commutata, fortunae vicissitudo hjih va- 
rietas; HcnBiTaTB n. cnacxia alteram fortunam 
experiri; GoaxBca u. c^acxia rotam fortunae 
pertimescere (Cic.)\ cb HeSdjibmHMH n. pau- 
cis rebus mutatis. IlepeMBHHBiH, cpaataxbca 
cb n. c^aciieMB varia fortuna hjih vario 
Marte pugnare. IlepeMBH^HBocTB mutabi- 
litas; — HenocToaHCTBo, cm. bto gi. Ilepe- 
MBHiHBBin mutabiiis; mobilis; vagus <for- 
tuna); llexibilis; = 6peHHBiH fragilis, fluxus, 
eaducus; = nenpo^HBiH infirmus. IlepeMB- 

HSTB CM. MBHHXb, H3MBHSTB 1; H. CBOH 
OOpaSB JKH3HH CM. 2CH3HB 1, 7; CBOe M *>CTO 



atHTejiBCTBa domicilium in alium locum trans- 
feree, sedem mutare, xeaxpB bohhu cm. 
xeaxpt . IlepeHBHflTBca mutari; mutare; 
converti (npeBpamaxbca); noro.ua nepeMB- 
Haeica tempestas commutatur; tempestas ve- 
nit (noAHHMaeTca 6ypa); n. (o jho^axb) mo- 
rum mutationem hih commutationem facere;= 
HcnpaBJiaTBca mores emendare; in melius 
mutari; ad bonam frugem se recipere; ohb 
He nepeMtHHJica non alius est ac fait; est 
idem qui fuit semper; antiquum obtinet; cb 
ceroflHamHHro ijhh xh ^oiweHB n. hie dies 
aliam vitam defert, alios mores postulat; Bee 
n-HHiocb kb xywneMy versa et mutata in 
peiorem partem sunt omnia. 

IlepeMBniHBaTB, — MBmaTB miscere, commi- 
scere, permiscere (alqd cum alqa re); conten- 
dere (vera cum falsis). 

IlepeMBmaTB transponere, transferre (alqd in 
hanc urbem, castra in alium locum, alqm); 
traducere (alqm in locum alqm). IlepeMB- 
meme translatio. 

nepeHaniHsaTB cm. nepeHOcaxb. JlepeHe- 
ceme 1)— nepeHOCKa translatio, transporta- 
tio, naroiaMH. 2) toleratio, perpessio*, na- 
roiaMn; xepnBJTHBoe n. patientia (doloris). 

IlepeHHMaTB y Koro hxo spectando discere 
alqd de alqo; quae ab aliis fieri videmus, 
cum sollertia efficere. 

IlepeHOCHTB 1) ^epe3B hxo, cb Mifccxa Ha 
mbcxo transferre (castra, domicilium in alium 
locum, bellum in Italiam), transportare; con- 
ferre (nihil domum suam, pecuniam monu- 
mentaque ex fano Herculis in privatam do- 
mum). 2) — BBIHOCHIB, CM. BBIHOCHXB 2, a. 

IlepeHOCHTBcar mbicjibio, MLicjieHHo KyM 
hh6., Hanp. bx> Aohhbi putare se venisse 
Athenas hjih se esse Athenis.' IlepeHOCKa 
cm. nepeHeceeie i. nepeHocHHH 1) co6. 
qui (quae, quod) transferri, transportari po- 
test. 2) nepeu, translatus; (He co6cxb6hhbih) 
improprius; bb u. cmbicjib sensu translate. 
Adv. per translationem; improprie. 

IlepeHO^eBBiBaTB pernoctare. 

IlepeHaTB, cm. nepeHHMaxb. 

IlepeoflBBaTBca vestem, calceos et vesti- 
menta mutare; nepeoiBBmHCb veste mutata. 

HepenaxHBaTB,— naxaTB (cHOBa naxaTb) ite- 
rare (bo Bxopon pa3B), tertiare(BB xpexinpa3B). 

IlepenejcB coturnix. 

HepenacKa 1 ) atncxBie nepenncBiBaionxaro, 
rjiarojiaMH, cm. nepenHCBiBaxB. 2) nucBMeHHua 
CHomeHia epistularum consuetudo, litterae 
missae et allatae hjih acceptae, mittendae et 
accipiendae (o npe^cxoameH nepen.); litte- 
rae; nocxoaHHaa n. assiduitas litterarum; ohh 
Be^yiB n. litteras inter se dant et accipiunt. 
nepenHaraKi scriptor, KHHrx> scriptor li- 
brarius, o6bikh. npocxo librarius. Hepenn- 
CBisaTB 1) = CHosa HHcaxb rescribere. 2)= 
cnHCBiBaxb transscribere alqd (testamentum, 
tabulas). 3)— ABjraTb nepenncB, cm. nepenncb. 
IlepeiracBiBaTBCfl ex. kbmb cm. nepenHCKa 
2. IlepenncB census (pUBHKa HMynxecxBa 
Phmck. rpaaciiiaHHHa); hpoh3boshxb n. (o n,eH- 
3opx>) censum habere hjih facere. 



J 



nepenjiaBjiJiTi». 

nepenjiaBJiaTL recoquere (ferrum). 

IEepenjteTaTB — BmreTaTB o^ho b% apyroe 
intexere (flores capillis). 

nepeiumsaTB tranare; nando traicere, trans- 
mittere (mare); nando superare (flumen); (Ha 
cy^Hi) n. Mope mare traicere, transmittere; 
cm. nepenpaBjmTfcCfl. 

HepenojEHHTB complere; nepenoJiHeHHHH 
nimis redundans; (o Mtafc, noMimeHiH) refer- 
tissimus cb gen. hih abl. 

Ilepenojcoxi turba; tamultus; (cMbHie) tre- 
pidatio; npon3BecTH n. tumultum facere. 
nepenojiomHTL turbare;=nepenyraTi> ter- 
rorem alcui inicere, incutere; in terrorem 
alqin conicere. 

IlepenoHKa mem br ana. 

HepenpaBa 1)— nepeisjrb traiectio, traiectus; 
iransmissio, transmissus, transvectio; transi- 
tus. 2) arfecTo, rj$ nepenpaBaiHiOTCfl transi- 
tus; ftraiectus. HepenpasjiATB traicere, 
transmittere, transvehere, transportare (alqm, 
alqd). IlepenpaBjraTBca transire, traicere, 
transmittere (flumen), transvehi (nave, navi- 
bus). 

HepenpBirHBaTB transilire (alqd, trans alqd, 
in alqd); saltu traicere hjh transgredi; trans- 
mittere (alqd, trans alqd). 

IlepenpAraTB jroma^eH mutare equos. 

IlepenyraTB in terrorem conicere; ^toobi He 
cahiukomb n. sacb ne nimium terroris (vobis) 
offundam (Liv.). nepenyraTBes perter- 
reri, exterreri; commoveri; perturbari. 

HepenyxBiBaTB cm. 3anyTHBaTb. 

IIepepa6oTKa, nepepaGoTUBaTB cm. nepe- 
Ataa, nepe^tiLiBaTb. 

IIepepy6aTB discidere, diffindere. 

1. nepepBiBaTB, — pbitb 1) co6. cm. nepeica- 
HBiBaTb. 2) nepen. scrutari, rimari. 

2 IlepepBiBaTB, — pBaTB 1) cm. pa3p&iBaTb. 
2) cm. npepbiBaTb. IlepepuBKa, nepe- 
Phbb (nepen.) intermissio; intercapedo (ne- 
peMeatKaV, nocafc floiraro n. longo intervallo; 
c% HeMHorHMH n. paucis interiectis intervallis; 
pa3CKa3tiBaTL de3L n. non interrupte narrare 
(Gic.)\ 6e3B BCflKaro n. sine ulla intermis- 
sione (temporis); uno tenore; BecTH Boiray 
cb n-MH per dilationem bellum gerere. 

Ilepep^sBiBaTB dissecare. 

IlepecascHBaTB (pacieHie) transponere. 

nepeceaeHein;* colonus. IlepeceJceHie 11 
intra ns . translatio domicilii; migratio, de- 
migratio; n. Hapo^oBi. *migratio gentium (se- 
des mutantium); neiEKoe n. HapoflOBB gen- 
tium populorumque universorum mutatio se- 
dium. 2) trans. onncaT. nocpejt. transferee, 

« transportare in alqm locum. IlepecejisTB 
traducere (alqm in locum alqm); alqm alqo 
demigrare cogere; coloniam in alqm locum 
deducere (oxBeciH Ky#a hho*. nepecejemieBB); 
n. Koro H3Tb jnepeBHH bi> ropo^B alqm demi- 
grare ex agris et in urbem se conferre iu- 
bere. IEepeceJiaTBea transmigrare, demi- 
grare, emigrare; transire; in alium locum 
migrare; sedem mutare; H3B lepeBHH b-b ro- 
po^B demigrare ex agro (agris) et in urbem 
se conferre. 



nepexoHHTfc. 



249 



nepecHJcnsaTB vincere, superare, frangere 
(alqm, alqd). 

HepecKaaiiBaTB referre. 

IlepecKaKHBaTB cm. nepenpbirHBaTb. 

HepecaiaTpHBaTB 1) — cnoBa pa3CMaipHBaTB 
recognoscere (decretum, haec omnia summa 
cura et diligentia recognita et collata); re- 
tractare (tto6h ncnpaBHTb, librum, oratiun- 
culam); n. c^erb rationem excutere (npoBi- 
pETb). 2) = ocMaipffBaTb MHoroe perlustrare, 
lustrare (omnia ratione animoque). Ilepe- 
cmotpb rjrarojraMH, cm. nepecMaipEBaTB. 

HepecoBAaTB denuo fingere (co6.); fingere; 
immutare alqd de institutis priorum; n. ro- 
cyAapcTBO commutare rem publicam. 

IlepecnpaniHBaTB iterum rogare hih inter- 
rogare. 

IlepecnijtBiH: cm. nepe3pfeitiH. 

IlepecTasaTB 1) qio hh6. afcaaTb desinere 
(alqd facere; npa inf. pass, h caMi raar. de- 
sino CTaBHTca bb pass., Hairp. xenepb nepe- 
cTaiH HHTaib pfrra orationes legi desitae 
sunt; nepecTajiH cnopHTb disputari desitum 
est); cessare vb inf. (r^i 6ti He cjribflOBajo); 
desistere (ab alqa re); flnem facere (alcui 
rei. y D^nepoHa alcis rei, dicendi); omittere 
(coBepmeHHo), intermittere (Ha speMH, alqd, 
cb inf.); n. SoaTbCii omittere me deponere 
timorem; HHor^a nocpe,a;. rjrarojioBB cjoa- 
hbixb cb de, Hanp. n. BoeBaTb debellare, 
2) = npeKpamaTbCH, cm. 9t. tj. 

ICepecT aB jistb, nep ecT anaB jchb aTB trans- 
ponere alqd in alium locum; ordinem alcis 
rei immutare; n. 6yKBbi, cjiosa transmutare. 
IlepecTaHOBKa SyKBi, cjob'b transmutatio. 

nepecTpaaaTB perpeti, perferre; exanclare. 

IlepecTpaHBaTB commutare (delubrum); de- 
nuo aedificare. IlepecTpoHKa onHcaT., cm. 
nepecTpasBaTb. 

nepecTynaTB 1) co6. transire, transgredi; n. 
^epe3B noporB intrare hie transire limen 
alcis. 2) nepen. migrare, neglegere, violare, 
non servare (legem); npeA&H>i ^ero transire 
finea alcis rei; excedere (modum). 

nepec^HTBisaTB numerum inire (alcis rei); 
recensere. 

HepecBuraTB mittere (alcui alqd, ad alqm). 
IlepecBiaKa missio; onncaT. nocpe,a;. rja- 

TOIOBB. 

IlepecBixaTB siccari. 

UepectEaTB cm. nepepySaTb; %t& ^opora 
nepeciKaioTCH via altera hue altera illuc 
fert: n. wpory viam intercludere; cm. TaKate 
0Tpi3biBaib- 

IlepeTepntTB cm. nepecTpa,a.aTb. 

IlepeTOJEKOBBIBaTB = HenpaBHJbHO TOIKOBaTB 

perverse interpretari, detorquere; inflectere 

(ius gratia). 
HepeyjEOKx angiportus; semita. 
nepexsaTBisaTB, — thtb excipere (specula- 

torem); intercipere (nuntium, litteras); de- 

prehendere (3axBaTHTb, naves, alcis litteras). 
IlepexHTpHTB dolo capere, h npocTO capere, 

fallere. 
HepexoAHTB transire, transgredi (flumen, 

trans Rhenum, Alpes, in urbem, in Euro- 



250 



nepexji*. 



pam, ad alqm, ad alqd); superare (montem); 
transcendere (Caucasum); transmitter (am- 
nem ponte); egredi (nepeta 3a npe^ti 
nero, munitiones, flumen); = nepeceaaTBca 
transmigrare; n. kb komj hh6., Ha Hbio cto- 
poHy transire ad alqm, ad partes alcis, H3B 
naTparuficKaro poAa bb nie6eHCKit exire ex 
patriciis; kb doraarb ad deos transire; n. kb 
KOMy, otiokhbidhcb otb Apyroro deficere ad 
alqm, Kb HenpiareJiHMB ad hostes trans- 
fugere; otb soro Kb KOMy relicto alqo trans- 
ire ad alqm hjh (o bohckb) signa trans- 
ferre ad alqm atque ad eum transire; n. H3B 
pyKB bb pyKff cm. pyKa; H3B oahoh Kpal- 

hocth bb Apyryro CM. KpaHHOCTB; n. BO HTO 

(Hanp. ccopa bb ApaKy) abire, verti in alqd; 
n. Kb neary transire ad alqd; Kb HacTyna- 
TeabHbiMB j&KCTBiawb bellum mi arma ul- 
tro inferre; ultro petere hostem; n. kb ieMy 
(bb pt^H, coqHHeHin) orationem traducere 
Hire convertere ad alqd; transire, deflectere 
ad alqd; StiCTpo n. otb oAHoro ptaeHia Kb 
ApyroMy ab uno consilio velut transilire ad 
aliud; He3aM*bTHO, nocieneHHo n. orb Hero 
hh6. kt> neMy hh6. delabi ab alqa re ad 
alqd; = 6bitb nepeiaBaeMy tradi (a maio- 
ribus, ab alqo, alcui), dedi (alcui), transferri 
(regnum ad alqm). Ilepexoffx 1) KaKB 
AMcTBie transitio; transitus (h nepen., ad 
plebeios, in alienam familiam); traiectio, 
traiectus, transgressio, transmissio, trans- 
missus; n. H3B OAHoro B03pacia bb Apyrofi 
flexus aetatis; cocTaBJiaTb n. otb Hero Kb 
neMy hho*. medium quendam locum obtiuere 
ad.... 2) npocTpaHCTBO, npoxoAHMoe bb 
h3bbcth. BpeMa iter; cafcAOBaTB He6o:xbmHMH 
nepexo^aMa minoribus itineribus subsequi; 
doabfflHMH n. magnis itineribus; oco<5. bb 
BoeHHOM^ a&te> AHeBHOH n. iter unius diei 
ttiH dies (gen.); A&aaTB oojrBinie n. itinera 
extendere; bb Tpa n. TaKate trinis castris; 
KOMy hho*. ocTaeTca Tpn n. ao KaKoro hh6. 
Mida alqs ab alqo loco tridui viam abesi 
3) mbcto, ta$ nepexoAaTB transitus; 
ftraiectus. 

Ilepen;* piper. 

IEepeieHB cm. BbiAepatKa. 

IEepe^epKHBaTB delere, extinguere; hto hh6. 
HanncaHHoe Ha bockoboh AomeHKfc inducere. 

Ilepe^eTB, bc:exb 3HaTb Ha n. omnes enume- 
rare posse. 

nepe^HCJteme enumeratio. Ilepe^HCJiaTB 
enumerare; persequi (omnes voluptates). 

Ilepe^HTHBaTB 1) CHOBa HHTaTb iterum le- 
gere. 2) kto hb6. nepeHHTajiB MHoroe alqs 
in multis litteris volutatus est. 

Hepemar-HyTL transgredi; transire. 

nepemeeKi isthmus, fauces (pi.), angustiae. 

IlepenienTHBaTLca inter se in aures insu- 
surrare. 

HepefesAB traiectio, transvectio. nepe*3- 
acaTB 1) nepe3B hto traicere, transire, 
transvehi alqd (nave, navibus, curru). 2) 
nepe3B Koro = Hai3Hcaib Ha Koro iumentis 
obterere alqm, (HaMipeHHo) per corpus alcis 
iumentum agere. 



nenajiHTB. 

Ilepraa pluteus. 

IlepHHa culcita plamea; cnaTB Ha n-nfe in 

pluma dormire. 
HepioflH^ecKm 1) HBjaioniiiica bb H3BBCTHoe 
BpeMfl certo tempore recurrens. 2) (o ptqa) 
compositus, circumscripta, numerose cadens; 
n. pfob circumscripta verborum ambitus; 
oratio structa hsh vincta; verborum apta et 
quasi rotunda constructio; roBopHTb n. pfcHbio 
apte, circumscripte dicere. IlepioflB I) n. 
BpeMesu aetas; tempus, temporis spatium; 
n. kh3hh aetatis pars; aetas; gradus aetatis; 
BCTynuTb bb hobuh n. 2ch3hh novam vitae 
viam ingredi; npeAanie oTHOcart hto hh6. 
kb nepsoMy n. cym;ecTB0BaHm Mipa alqd ul- 
tima hominum memoria usu venisse traditur 
hzh memoria alcis rei inde ab ultima homi- 
num aetate repetitur; pa3tfH*iHbie h-ah pa3- 
BHTia disciplinae morumque varietates. 2) n. 
ptiH (verborum, orationis) ambitus, circui- 
tus, circumscriptio, comprehensio; verborum, 
orationis orbis; TaKace oratio vincta, structa, 
apta; verborum constructio (apta et quasi 
rotunda); HHorAa, paAH schocth, periodus; 
coeAHHHTb caoBa bb u. verba continuare; no- 
CTpoeme, cocTaBieme h-aobb compositio, 
structura verborum. 
nepHaTBiH plumatus, pennatus. Ilepo 1) 
penna (nodoibme), pluma (noMenbiue h no- 
Marne). 2) n. a^ nucama calamus (coo. Ka- 
MtimB); stilus (rpn<})ejib a^h nncaHifl). 
IlepneHflHKyjiapHBiH cm. oTBBCHbift. 
IlepcuKB (malum) Persicum; (AepeBo) (arbor) 

Persica 
IlepcTeHB anulus. 
HepyHi fulmen. 
IlepBiniEO pennula, piumula. 
IlecKH arenae; loca arenosa; loca arenosa et 
deserta. IlecoKB arena, (KpynHbifi) glarea; 
saburra (KpynHbin, ynoTpeSiuiBmiHCfl bb bha* 
6aiJiacTa); pulvis (oneHb MejreiH). 
IlecTpoTa varietas. HecTpBiH varius, varii 

colons, versicolor. 
nec^aHBit arenosus (solum— no^Ba); n. mbct- 

HOdb, necKH cm. necKH. 
IleTJia 1) laqueus; tendicula (chjiokb); pedica 
(KanKaHB); nouacTb bb h-jih) in laqueos cadere 
mh incidere, se induere (h nepeu.). 2 \ ABep- 
naa n. cardo. 
ne^ajEHTB cm. one^ajiHBaTb. Ile^aJCHTBca 
dolere, in dolore esse, (oneHb) in maerore 
esse Han iacere, o neMB dolere, (oneHb) mae- 
rere alqd, alqa re; dolorem ex alqa re acci- 
pere, capere, suscipere; oneHb n. magno do- 
lore atfici, o neMB hh6. magnum dolorem ex 
alqa re accipere, o tomb, hto... summo do- 
lore affici cb ace. c. inf.', He oieHb n. o 
qeMB hh6. non magnopere laborare, non labo- 
rare de alqa re. He^ajtt aegritudo; dolor 
(ckopSb); maeror (nyGoKaa n."); tristitia 
(rpyexb npoaBJMiomaflca bb one^aieHHOMB 
BbipaateHiH Jiana); kb BeiHKoft Moefi nenajH 
cum magno dolore meo; vehementer doleo, 
quod oh ace. c. inf.\ B036y:KAaTb n. cm. 
onenaiHBaTb; npeAasaTbca n. cm. neqaJiHTbca. 
He^ajiBHBiH 1) o iHnaxB aeger animi, mae- 



nenaTaTB. 



EtaTaHie. 



251 



stus, tristis; 6mtb h-hbimb cm. ne^aiarbca. 
2) o npcuMeTaxB, — one^aanBaioniiH tristis; 
miser (res, spectaculum); acerbus, luctuosus 
(dies, mors); n. noaoateHie, oScToaTeabCTBa 
res miserae; tempora misera, temporum ini- 
quitas. Adv. misere, miserabiliter. 

He^aTaTB 1) HajioaiHTb ne^aiB signare, obsi- 
gnare; cm. TaKate neuaTb 2. 2) n. Knury 
♦typis mh (iitterarum) formis describere, 
exscribere librum (He typis exarare, impri- 
mere, excudere); KHnra Hane^aTana liber 
prelo exiit; liber prodiit. He^aTHiiH cTaHOKB 
*prelum typographicum h npocTo prelum. 
Ile^aTB 1) oTne^aToifb signum, sigillum; 
signum cerae h npocTo cera. 2) to, *rfiMB 
ne^aTarorb anulus signaiorius (nepcTeab), 
o6um. TOibKo anulus; HaioatHTb Ha tto n., 
npHaoj&HTb n. signum hie anulum alcui rei 
imprimere; signo consignare alqd; signare, 
obsignare alqd; cHaTb, copBaTb n. signum 
removere. 3) (Tnnorpa<|).) Sbitb BB ne^ara 
*sub prelo esse; *litterarum formis hih typis 
exscribi; 0T,a;aTb KHHry bb n. librum Iittera- 
rum formis eih typis exscribendum curare. 

IEe^eHB iecur. 

Ile^t fornax; furnus (njEaBMBHaa, ajeh neie- 
Hia xjitSa). 

Ile^tB 1) coquere (panem); E3B btoto ohh 
neon ce6i ^to-to bb po,irE xiiGa id ad 
similitudinem panis efficiebant. 2) coamie 
uenerb sol urit. 

Ilemepa specus, spelunca; rporb antrum. 
IIemepHHK%, pi. troglodytae (codcTBeHHO 
Ha3BaHie o&Horo eeioncKaro Hapo,na). 

IleilJHCB KOMB, ^eMB, CM. 3aO*OTHTbCfl. 

HHKa hasta. 

HiiKeTB statio, excubiae, excubitores. 

Iliuia serra. Hmhtb 1) intrans. serram 
ducere. 2) n. *rro hh6. serra secare urn dis- 
secare alqd. IlHJioo6pa3HBiH serratus. 

IlHjriojia pillula; pastillus. 

UnpaMHua pyramis. IlHpaMHjiajiBHbiii *in 
pyramidis formam nan modum factus bjih 
erectus, exstructus, redactus. Adv. pyramidis 
instar. 

IlnpaTB CM. pa360HHHKB (MOpCKOH). 

UnpoBaTB convivari, epulari. 

IlHpoxcHoe placenta. 

HapmecTBO, nnpB convivium, epulae, epu- 
lum; ycTpaimaTb, ^aBaTB nnpB apparare, in- 
stfuere, ornare, agere convivium; convivari. 

IlHcaHie. CBamenHoe cm. 6e6mh. IEncapB 
scriptor (n. ^acTHaro Jinna, nepenac^HEtB 1 !, 
scriba (cocToamra npH ^oijrhocthomb ottb). 
TXacaTejiB scriptor; auctor (alcis rei, hjih 
npocTo auctor, earn flonojmeme aerKO no#- 
pasyM^BaeTca; KaKB hcto^hhkb KaKoro hz6. 
H3Bici!fl, coodmema, naKB o6pa3eirb); phm- 
CKie n. scriptores Romani, rerum Romanarum 
auctores; (KaKB oopa3n>i aaTHHCKoi pi^n) 
Latinitatis auctores; cafciaTBca n-jeMB ad 
scribendum se conferre. U-HcaTB I) co6. 
scribere; yMBTb n. h lErarb litteras scire, 
He yMXTb litteras nescire; n. 6yKBbi litteras 
facere (He scribere); n. *ito bo, Ha mto in- 
scribere alqd in, pfcflKO alcui rei: referre in 



alqd (3anHCBisaTb, bhochtb); HanacaTb irsiryio 
CTpaHHuy paginam complere; y Kaat^aro Ha 
jrmrB HanacaHO, KaKB ohb othochtca kb ro- 
cy^apcTBy est inscriptum in uniuscuiusque 
fronte, quid sentiat de re publica. 2) nncb- 
Menso H3JiaraTb scribere, conscribere, 
litteris mandare hjh consignare alqd; memo- 
riae prodere, tradere alqd, auctorem esse 
alcis rei hjih cb ace- c. inf. (o6b hctophkb 1 ); 
n. KH^ry librum scribere, libros conscribere; 
nacaTb KOMy, kb KOMy epistulam hjh litteras 
scribere, litteras dare hih mittere ad alqm, 
bb Phmb Romam dare litteras; nHcaiB, hto... 
litteras mittere cb ace* c. inf, ito6bi... ut 
cb eonj., o *!eMB hh6. TaKate alqm per litte- 
ras certiorem facere alcis rei, de alqa re 
mh cb ace. c. inf.; nacaTb apyrb .npyry cm. 
nepenuctiBaTbCJi; Hado, MHoro n. scriptitare; 
ohb ^oiro h mhoio nncaiB diu multumque 
scriptitavit. 3) n. KapTHHy pingere, depin- 
gere; effingere; n. nefi nopTpeiB MacjuiHHMH 
KpacKaMH *alcis imaginem colore oleo trito 
pingere. Hac^iH, n. 6yMara *charta scri- 
ptoria, bb CBH3H ptHH h npocTo charta. 
IlHCBMeHa litterae. IlHCBMeHHocTB Iitte- 
rarum monumenta; litterae. IlHCBMeHHBiH 
1) = HanHcaHHBiH scriptus ; (tomho, no- 
^Po6ho HanHcaHHbit) perscriptus; litteris con- 
signatus hjth mandatus; n. nopyHeHia scripta 
mandata; TaKate auctoritates (civitatum aucto- 
ritates ac litterae: legationes cum publicis 
auctoritatibus testimoniisque); a^tb KOMy n. 
nopyneHie mandare alcui alqd; dare alcui 
mandatum oh negotium litteris, per litteras; 
n. npHKa3ame litterae, .noKaaaTejrbCTBO Iit- 
terarum fides, auctoritas, ^0Ka3aTejibCTBa lit- 
terae (conquirere litteras); n. npe,a,nHcaHie 
edictum; Iitterarum significatio; n. H3ioa;eHie 
scriptura; scriptio. 2) cJiyataniiH ^jta na- 
caHia, n. npBHaneHHocTH cm. npHHa^jieat- 
HOCTb. Adv. litteris, per litteras; n. H3jroatHTB 
perscribere, litteris hjth scriptis mandare; n. 
no^TBep^HTb, yTBep^HTb ^to h26. litteris fir- 
mare hjih testari, consignare alqd. IEncBMO 

1) epistula; litterae (Boo6m;e Bee nacaHHoe, 
3ariMB h nucbMo); nacaTb n. cm. nncaTb 
2; nepe^aTb, Bpy^HTb n. cm. nepe^aBaxb; a 
nojiy^aio nncbMa litterae ad me afferuntur, 
ad me perferuntur; noiy*raTb n. otb Koro 
Aia Koro epistulam accipere ab alqo ad 
alqm; n. KOMy, kb KOMy hh6. epistula ad 
alqm scripta hjm missa, em;e odbiKHOBeHHie 
npocTo epistula, litterae ad alqm, otb Koro 
hh6. epistula, litterae ab alqo scripta, scri- 
ptae hjih missa, missae, h npocTo epistula, 
litterae ab alqo. 2) ^iftcxBie nuinymaro 
scriptio; scriptura; naroaoMB scribere, Hanp. 
uhcbmomb scribendo. 

UnTaHie victus; educatio; cm. nuiua. IlHTa- 
TejtBHOCTB firmitas. IlHTaTejiBHBiH (o 
nmn$) valens, validus, firmus; aptus ad 
alendum; in quo multum alimenti est. IIh- 
TaTB 1) co6. nutrire (^aBaTB nHm;y), alere 
(Boo6m;e cojiepataTb); praebere alcui victum. 

2) nepen. alere (bonos alit artes); habere 
(amorem erga alqm, odium in alqm), gerere 



252 



IlHTfc. 



JXnaTa. 



(amicitiam, inimicitias); concipere (odium in 
alqm, amorem); n. Ha^ea^y cm. Hastflxbca; 
n. oTBpameme Kt neaty, HeHasHcxb cm. ot- 
Bpameme 2, HeHaBHcxb; ivbcxbo Sjiaroaap- 
hocth gratiam habere. IlHTaTBca *&wh 
vesci alqa re; — CHHCKHBaxb ce64 nponHxame 
se tueri, se sustentare, victum quaeritare 
alqa re; n. paSoxoio, xpyaaMH pyicb cbohxx. 
artificio suo se tueri. nHTOMeij* alumnus; 
n. My3i Musis amicus. 

IIhtb bibere; potare (6oabniHMH rjioxKaran, 
MHoro, xaicae qpe3MipHo); haurire; uti alqa 
re (Koraa pi% H^erb o6x> oSbfihomb Hannx- 
ki»; n. H3B o#Horo Kyfaa cb k^mi. hho*. uti 
eodem poculo); = nBAHCXBOBaxb vino dedi- 
tum esse oh indulgere; mhoto, cobHO n. 
plurimum bibere; in vino nimium esse, He n. 
vini parcum hjih parcissimum esse; n. ao 
hohh perpotare ad vesperum; n. 3a rae jthoo 
3,»iopoBbe cm. 3,a;opoBbe 2; jj;axB KOMy hhxb 
alcui bibere dare, ciyrfc, KpaB^eMX* mini- 
strare alcui bibere, Karcb itapcxBo alcui po- 
tandum hjih potui dare alqd. HHT&e potus, 
potio. 

Ilnma 1) eo6. Boo6m,e Bee, ^xo cjryatHxx> jaa 
HHTaHifl alimentum; quo alqs alitur hjih nu- 
tritur; cibus; npnroxoBjieHHoe KymaHbe esca; 
fljm jkhboxhbixb pabulum; cx>4cxHbie npnna- 
Cbi, npoBH3in cibaria (n. pi); nponnxaHie 
victus; npHHHMaTt n. cibum sumere hjih ca- 
pere; He npHHHMaxb cibo se abstinere, cibo 
carere. 2) nepeu. pabulum; yMCXBeHHaH n., 
n. yMa pabulum ingenii, animi, pastus ani- 
mi; #axB n. HeMy materiam alcui rei dare 
(invidiae); 6tm> nameio orna igne absumi. 
nnmeBapeme concoctio; iiypHoe n. cru- 
ditas. 

HjEaBanie 1) natatio; natandi usus, natandi 
labor. 2) n. Ha KopaSjifc, no Mopio navigatio; 
cursus maritimus: coBepmaTb n. navigare. 
ILxaBaTB, hjibitb 1) nare, natare; yMixB n. 
nandi peritum esse; habere scientiam natan- 
di; n. Ha, B'b vewb hh6. innare alcui rei; sus- 
iineri alqa re (He hjtxh ko shv); nepeu. 
njraB&a bb kpobh BparoBB cruore hostium 
perfusus. 2) = n. Ha KopaGnfc navigare, na- 
vi vehi; mbixb bjjojib oepera oram legere 
hjih praetervehi; n. Ky^a vela hih cursum 
dirigere ad locum alqm, cursum tenere alqo; 
tenere locum alqm; oh^ nonjibiirB kb Micxy 
Ha3HaHeHifl cursum direxit quo tendebat; n. 
Ha BofexB napycaxx. cm. napycB. 

IIjiaBHTB liquefacere; conflare. 

ILiaBHOCTB pfrra facundia; verborum expedi- 
ta ac profluens celeritas. HjiaBHUH volu- 
bilis (oratio); n. h jierKin cjiorB expedita et 
perfacile currens oratio: genus oratiouis fu- 
sum ac profiuens; oratio levis; facundia; y 
Koro hho. n. noxojpca alqs suspenso gradu it. 
Adv. facile, commode, facunde. 

ILiaKajiBmima praenca. IIjraKaTB Boo6nie 
lacrimare; oxb 6oih flere; oxx> pa^ocTE cm. 
pa^ocTb; rpoMKO plorare; deplorare (lamenta- 
bili voce); acajioo'Ho eiulare; M^aji;emTfe va- 
gire; ropbKo, o*ieHb n. uberius flere, vim la- 
crimarum profundere; a ^onmeHB n. lacrimas 



tenere hjih fletum cohibere non possum; n. 
^eM-b, no komi. flere de alqa re; illacrima- 
re hie illacnmari alcui rei, lacrimas in 1 alcis 
acerbitatibus effundere; deplorare alqd, de 
alqa re, alqm. 

ILiaMeHHBiH ardens (oratio, orator); fervidus 
(oratio); acer (ingenium, animus); vehemens; 
summus; n. KpacHopMe faces dicendi; ycep- 
^ie studium ardens hih acerrimum; studium 
et ardor; ardor animi; ardor (militum); n. 
aseaaHie ardens studium; 4gniculus desiderii; 
summum desiderium; n. joo6oBb ardor amo- 
ris; accensa in alqm studia; nniaTb k-b komj 
n. ih)6obb amore alcis ardere, flagrare. Adv. 
ardenter (cupere); n. aioSHrb^cM. iuaMeHHWH; 
vehementer; summo opere; avide; haud me- 
diocriter; n. atejaib cupere et optare ut 
(Cic.). ILiaMa flamma, ignis (h nepeu.,, 
Hanp. flamma amoris, belli); ardor (cupidita- 
tum); n. pBeHia, ycep^ia cm. njiaMeHHMH. 

IIjraHeTa Stella errans hjih vaga. 

IIjraHx 1) qero hh6. forma, figura, species; 
(nepTeati, npoeKTb) descriptio (aedificandi, 
formae civitatis); cociaBHTb n. hoctpohkh 
formam operis describere; n. cxaxoTBopeHlfl, 
pi^H adumbratio, dispositio. 2) (bb iKHBonH- 
ch) nepBHH hjih nepe^Hin n. quae (ima- 
gine) eminent; eminentia (gen. ae; Gic.)\ 
HaxoflHTbca Ha nepBOMi* n. exstare atque 
eminere, eminere (Ha KapiHHi, ho h b-b apyr. 
oTHomeHiaxi., Hanp. bb pi^n); nociaBHTb Ha 
nepBOMB n. (bb KapTHHi) *(in pictura) alcis 
rei hjih hominis imaginem primam ponere; 
alqd primo loco ponere hjih collocare (h bb 
Jiipyr. OTHomeHiaxB); 3aitHiH n. pars poste- 
rior; HaxoflHTbca Ha 3aii;H. n. recedere (ot- 
CTynaiB Ha3aa-B). 3)=npeAnpiaTie, HaMi- 
peHie consilium; (mucjib, 3aMbiceiB) cogita- 
tio; res cogitata; (o6,nyMaHHbiH o6pa3i a^h- 
cxBm) ratio (belli); HaMipeme proposilum 
(ho bb KiaccH^i. npo3B 6e3^ bcskhxt. onpe- 
jitaeHifi, tojibko p. peragere, assequi, tenere* 
a proposito deterreri h t. n.); institutum (uti 
instituto suo, instituta perficere); inceptum; 
n. bohhw ratio mh rationes belli gerendi 
hjih belli, (cocxaBieHHBiH) descripta totius 
belli ratio; n. ;kh3hh cm. 2CH3HB 1; 6e3B n. 
temere; 6e3i. scaKaro (onpe^JieHHaro) n. 
nulla ratione, nullo consilio; npeflnpbrcie 
6e3^ BC^Karo n. res nulla ratione hjih teme- 
re instituta; BoftHa ftwh BCflKaro n. bellum 
temere susceptum; uphhhtb n. cm. pfcniaTBca; 
cocxaBjiflTB n. rationem alcis rei describere; 
3atfaBaxBCJi h-homb consilium animo hjih men- 
te agitare; oxKa3axbca oxx> n. consilium alcis 
rei deponere hjih omittere^ abicere, h npocxo 
deponere, abicere alqd; sxoxb n., bxh h. b:b 
cbh3h pt^H npocxo id, ea, Hanp. ea domi 
eius pleraque conflata esse constabat (Cic.); 
sa^aBaxbCH Sojibhihmh h. magna moliri; &i- 
jiaxB vto no onpenijieHHOMy n. modo ac ra- 
tione alqd facere; cm. xamse HaMipeHie. 

IIjtacTHKa plastice; fplastica. IEjiacTH^e- 
CKin plasticus. 

IIjiacTHHKa MexajutH^ecKaH lamina; bractea. 

ILxaTa 1) pensio (pensionem exigere ab alqo). 



njiaTOKt. 



ILjioxoh. 



253 



2) = B03HarpaacjieHie 3a hto hh6. merces; 
pretium; n. 3a yneaie cm. y^eaie; n. 3a 
HaeMB merces; no^eiraafl n. manuum merces. 
ILiaTescB solutio; cpoKB n-aty dies solven- 
di; dies (solvendae) pecuniae, dies pecunia- 
rum, h npocTo dies (cum dies venit; ante 
diem solvere); npocHTb otcpohkh n-aca roga- 
re de die. ILiaTHTB 1) solvere, numerare, 
peudere (pecuniam alcui); Tame curare pe- 
cuniam (pro eo frumento legatis); n. Hajraq- 

HBIMH ASHBTaMH CM. BaJIHIHBIH; H. AOJTTH CM. 

&oivb 2; n. noAaTH pensitare vectigalia, tri- 
buta pendere; HeaKKypaTHo n. (o jnoiatHHKi) 
non respondere ad tempus; nepeu. a) 3a- 
nJaTHTB nocjii^Hit .nojirB ripHpojrfe naturae 
debitum reddere. b) niaTHTb toio ate mo- 
HeToro, tbmb ate cm. MoneTa. c) 3anjiaTHTb 
XOJLVb oxenecTBy patriae persolvit alqs quod 
debet. 2) nuaTHTb 3a mto he 6. solvere 
pro alqa re; 3a hto hk6. floporo magno 
emere alqd, cjrainKOMB tfoporo male emere 
alqd; 3a 6jiaroirjkHHiH n. HeSjiaro^apHocibH) 
immemorem esse bejaeticiorum; n. KOMy hto 
solvere alcui alqd; cm. TaKace B03,naBaTb. 

ILiaTOKt pannus. 

IlJtaTOHH^ecEin (oTHOCiiuiiHCH kb <|>Hiioco<{>iH 
EjraTOHa) Platonicus; Academicus. 

UsaTBe vestis, vestitus (bb cofinpaT. CMticii); 
vestimentum, tegumentum corporis; stola, 
palla (ateHCKoe maTbe); cm. oaeacua, 

IEjracj)OHX cm. hotojiokb. 

naaxa, noioatHTB roiOBy Ha maxy summo 
supplicio oh carnificis manu, securi perire. 

ILia^eBHBiH flebilis, deflendus, deplorandus, 
miserandus; miserabilis (o npe^M.); luctuo- 
sus; miser (ataiKiS); n. roaocB vox miserabi- 
lis; n. nicHb naenia; n. Bonib eiulatus; n. 
bhijb species misera ac flebilis; deformitas. 
ILia^B fletus, ploratus, eiulatus, vagitus 
(pa3HHuy cm. npn niaKaTb); lamentatio; cb 
nianeMB lacrimans, flens, cum fletu. 

ILiamt pallium; aopohchbih paenula, Soubhioh 
lacerna; amiculum (KopoTKaa HaKH^Ka); sa- 
gum oh (noMeHbme) sagulum (BoeHHbit u.); 
n. nojncoBojma paludamentum; (ateHCKil) palla. 

IIjie6eH homo plebeius oh de plebe; nueCieH 
plebei; plebs. ILxe6eHCKiH plebeius; H3B n. 
po#a de plebe; plebei generis; plebeius. 

HjiesaTB spuere; Ha hto hh6. sputo aspergere 
, alqd. 

HjreBejiB, o6hkh. pi. njieBejrw (co6.) herba 
inutilis oh nocens, pi. herbae (k nepeu.). 

ILneMa 1) HOKoaime, pojrB stirps, gens, fa- 
milia. 2) Hapo^B gens, natio. ILxeMaHHHK'b 
fratris oh sororis filius; bb no3flHMra. fl3biKB* 
ropHsmi. nepos ex sorore, e fratre. Hn:e- 
Maraima fratris oh sororis filia. 

IIjieoHa3Mt abundans super necessitatem 
oratio; KaKB HexocTaTOKB vitium, cum su- 
pervacaneis verbis oneratur oratio; KaKB 
rpaMMaT. TepMHHB pleonasmus. 

IIjrecKaTB, njiecKaTBca (o boas) strepere. 

njnecTH nectere (coronas); texere (fiscinas -— 
Kop3HHBi); n. boiocbi capillos componere. 
njEexeHB crates. naeTKa flagellum. 
IIjieTB flagrum, flagellum. 



UneiHCTBiH latis umeris (vir). IDie^o ume- 
rus; B3HTB Koro Ha oeHH efferre alqm in 
umeros, attollere oh sublevare, (hto hh6\) 
accipere umeris. 

IljrHTa (KaMeHHaa) lapis quadratus; saxum 
quadratum. 

HjioBei^B natator; nans; jlobkMi n. nandi pe- 
ritus. 

HjioflOBHTOCTB nepeu. ubertas (dicendi, in- 
genii). IIjioaobhtbih 1) co6. cm. nioaopoa- 
hhh; o jhoahxb h atnBOTHBixB fecundus. 2) 
nepeu., Hanp. n. uacaTe;n> multorum libro- 
rum scriptor; is qui scriptitavit multos li- 
bros (multum); n. Boo6paaceme mira ingenii 
ubertas. ILioaobbi&, Hanp. ca#& poma- 
rium; 3aBecTH n. can pomarium ponere 
hjih serere; n. AepeBo arbor pomifera. Ilao- 
flOHocHMH fructuosus; n. ro^t fettilis an- 
nus; n. ^epeBo arbor fructilera off frugi- 
fera; cm. njEOAopoAHbift. njio^opoffie ferti- 
litas; fecunditas; ubertas (agrorum). ILio- 
AopoAHBii: fertilis, ferax, uber; fecundus 
(o6eikh. o atffBOTHBixB, = moaobhtmh); fru- 
gifer (oco6. o no^Bt); 6htb h-hhmi fructum 
ferre hjih edere; n. ro#B annus fertilis; n. 
no^sa solum uber, ager bonus, ferax. HJto- 

^.OTBOpHTB CM. OHJIOAOTBOpHTb. ILlOAO' 

tbophlih faecundus, laetus. IIjioab 1) co6. 
(Boo6me) fructus; nojieBbie n. fruges; ApeBec- 
Htifi n. pomum, TaKate bacae (pi.) bb npo- 
THBonojr. kb fruges terrae; hphhochtb hjioabi 
fruges ferre, edere, gignere, fructus ferre, 
reddere; dorHHK moaobb dea frugum oh 
pomorum. 2) nepeu. = noiB3a, BbiroAa fru- 
ctus, utilitas, commodum, bouum; TaKate mer- 
ces, precium (B03HarpaatseHie); BKymaib, no- 
atHHaTB hjioah nero fructus capere, percipere 
ex re, alcis rei; hto hho. aBiaeTca u-aomb, 
ecxb n. ^ero hh6. nascitur, oritur, exsistit, 
manat, gignitur, efflorescit alqd ex re, eftlci- 
tur re. 

ILaocKin planus (litus); He noKaTbin non fa- 
stigatus. IEjiockoctb locus aequus, planus. 

IIjEOTHHa agger; moles; coopy^HTb, ycipoirrb 
n. molem hjih aggerem, molem et aggerem 
facere (ex...); molem hjeh aggerem, molem et 
aggerem exstruere; oSbccth hto h-hoio ag- 
gere cingere (locum). 

Djcothheb faber tignarius; faber aedium. 
njiOTHH^ecTBo fabricandi ars h npocTO 
fabrica. IIjiOTHHHiH, — hh^hbih, Hanp. 
n-HBe peMecjio fabricandi ars; fabrica; n-Haa 
paQoTa opera fabrilis; tcaMoe npoHSBeAeme) 
opus fabrile hih fabri tignarii. 

Hjecothoctb soliditas; densitas. Hjiothbih 
solidus (MaccHBHBiI); densus (cnioHeHHbit), 
(cobHte) spissus, artus; oqenb n. TaKace con- 
census (acies); n. Tonna conferta turba. Adv. 
dense, arte. 

ILiOToaflHBii carne (carnibus) vescens; carni- 
vorus. HjcotckIh nocpe^. gen, corporis, 
corporum. 

Hjiotb ratis. 

Ujcotb corpus. 

Hjioxoh cm. xyAon; n. BpeMeHa tempora ini- 
qua huh tristia; n. (6e3njroAHHf) ro^ annus 



254 



sterilis; n. 3appoBBe valetudo adversa; 6bixb 
n. 3naTOKOM^ ^ero parum cognitum sum per- 
spectum habere alqd; owb naoxx> (SoaBHofi) 
male se habet mh non bene valet Adv. cm. 
xyao; mh& npHxoanxca naoxo cm. npnxo- 
a,HXBca 4, b; naoxo ce6a qyBCXBOBaxb in- 
commoda valetudine esse. 
IIxoipaAKa npe^B aomomi. area. ILiomafli. 

1) ropoACKaa forum. 2) MaxeMaxHi. area. 
IIJEy^OBOH cm. flpeMHHH. ILnyrrL aratrum; 

3acxaxb Koro 3a nayroM-b alqm in opere et 
arantem invenire. 

njryTOBaTMH versutus (h3bopotjihbbih, ayica- 
bbih); vafer (xHxpbin). ILiyTOBCKOH fraudu- 
lentus, fallax (ooMamreBBra); perfidus (KOBap- 
hbih); dolosus. Adv. fraudul enter, fallaciter, 
perfide, dolose. ILiyTOBCTBO fraus; perfidia; 
latrocinium. HjiyTt homo fraudulentus (06- 
MaHmErKt), homo perfidus; (Kara 6paHHoe cao- 
bo) furcifer; orBflBaeHHLifi n. veterator. 

IDibetb cm. niaBaTB. 

IDTBHeme, raaroaoMi. capere. ILiiBHHTeJiB- 
hlih venustus; blandus; n. KpacoTa pulchri- 
tudo et venustas corporis. IIji'bhhhkx ca- 
ptivus. IIje*hhbih (bello) captus; captivus. 
TUfcwh captivitas; 6bitb b-b n-ny captivum 
esse; nonacxBca b% n. kb KOMy capi ab alqo; 
oTAaTBca bi n. se tradere, se dedere (alcui); 
manus dare alcui; b3htb b^ n. capere alqm. 

ILffBHflTB 1) = 6paTB BT> nitHB, CM. nJTBH'b. 

2) nepen. capere (alqm sua humanitatej; te- 
nere (alqm, alcis animum); devinrfire (ani- 
mos eorum qui audiunt, voluptate); permul- 
cere, delenire (animum alcis); n. Bcix*B ani- 
mos omnium allicere. nafcHHTBca: nkm* 
totum captum esse alqa re; studio, amore rei 
teneri; studio rei trahi. 

IIjrBceHB situs; mucor. HjEBCHeBlijiBiH mu- 
cidus. ILtbchibtb mucescere; mucorem nan 
situm contrahere; situ corrumpi. 

ILrfemHBBra calvus. ILieiiil calvitium. 

IIjnomeBBiH: hederaceus. Hjoomt hedera. 

ILiacaTB saltare, se ad numerum movere; o 
xopoBOiHoi najicitfi chore.am ducere; nepeu. 
n. no ^Befi an6o aya^i totum se fingere et 
accomodare ad arbitrium et nutum alcis. 
HjiacKa saltatio; chorea (xopoBoaHaa n. cl 
nicHHMH). IlaacyHB na KaHarfe funambulus. 

IIo I c% dam. nad. a) Ha BonpocB rai? no 
qeMy? in cb abl.; per ch ace. b) Ha bo- 
npoci. no ieMy? coraacHO et h$m:b? abl., 
Hanp. no nopwiy, npnMtpy, npaey ordine, 
exemplo, iure; n,apB tojtbko no HMeHH rex 
nomine; rpeifb no npoHCxoat^emio Graecus 
natione mh Graecae gentis; no TBoeMy coBfcxy 
tuo consilio nan te auctore; no npeajoffleHiro 
KOHcyia consule auctore; no o6b™io more; 
ut mos est; no cxapnHHOMy odbrqaio vetere 
consuetudine; more institutoque maiorum; ex 
instituto; no 3aKOHy lege, ex lege; lege iu- 
bente; permissu legis; = saKonHBiM^ nyTeMB 
per legem; no ooBHHemK) bi Kpaati crimine 
furti; pa&nreaTB no KaKoft hh6. npnMiTi nota 
alqa internoscere; no npamipy 6paxa fratris 
exemplo, fratre auctore; hixh no caiaaMt 
cm. caiai>; aaa o6o3Ha^eH. npiraHHBi kb abl. 



IIoOesnoKOHTfc. 

^acro np«6aBjifleTCfl noaxoa^mee irpHqacxie, 
cm. h3*b 3; no 66J^3hh valetudine impeditus; 
om> ca&aaar. 3to no woes. npocbSb^meis pre- 
cibus commotus id fecit; propter (senectii- 
tem); ob (ob earn causam); = Ha oceoBaHiH 
de, ex (ex ea, ex eadem causa); no Eaicoi 
npsqHHi? qua de causa? qua de re (ptee 
qua ex causa, qua ex re)? no ^oroBopy ex 
foedere; no 3aBfcmaHiio ex testamento; f no npa- 
Ka3amio ^JiaTB hto ex ediclo alqd facere, 
ex iussu; h bto c^JiaaB no npHKa3aHiio ius- 
sus hoc feci; no c^eiy de ratione (alcui mille 
drachmas debere); no ffleiaHUo cm. ateiaHie 
(B'B kohii,*); no MoeMy mraHy de consilio meo,= 
nojn>3yjicB MOHMt njanoMi meo consilio usus; 
3aMiTHTt no ^eMy hh6. intellegere de alqa 
re; y3HaTB no qeMy mtd. agnoscere, cogno- 
scere alqm, alqd ex alqa re; (poacTBeHHHKB) 
no OTuy, no MaTepn a hjih ex patre, matre; 
paterna, materna stirpe; paternus, maternus; 
no ^BeMy hh6. MHtHiio ex, de sententia hjh 
sententia alcis; ut alqs existimat, censet, 
iudicat, h npocTo existimat, censet, iudicat 
alqs cb ace. c. inf.; pro (coo6pa3HO), Hanp. 
no cniaMt pro viribus; no oScTOATejiBCTBaM'B 
pro re nata, pro re; no BpeMeHH n o6ctoh- 
TejiBCTBaM'B pro tempore et re; ut res sunt 
(erunt); ,a;pyrHMH npe^ioraMH h o6opoTa»nr, 
Hanp. no npeAnHcamio ad praescriptum; caM-B 
no ce6i per se; sua natura; ipse (si rem 
ipsam spectas); sua sponte (no cBoen Boat); 
no CBHAtTejiBCTBy, no caoBaMi JlnBia ut Li- 
vius narrat (narravit) hjik Livius narrat, 
auctor est 6b ace. c. inf\ no CBB^eibCTBy 
(cooon^emflM'B) KynnoB-B 6bijtb cocTaBaeH-b 3a- 
roBopi coniurationem factam mercatores af- 
ferebant (Liv.)\ 3io no 66aBmen nacTE 6um 
^oSpoBoaBUBi ea maxima pars volonum erat 
(Liv.)\ roBopnTB no-aaTHHCKH cm. aaTHHCKifl; 
y^apnTB Koro no roaoBfc cm. yji,apflTB. c) Ha 
Bonpora no cKoabKy? npn imcaeHHBiX'B onpe- 
,a,ijieH., nocpe,n. hhczht. pa3jrfeaHTeabHtixt, 
Hanp. no ojmoMy singuli, no aBa bini h t. a;.; 
oh'b Rdab KaawoMy coa^aTy no hhth njrBHHn- 
KOB-b militibus (nan cuique militum) quinos 
captivos dedit. II) cb em. nad. Ha bo- 
npoc-B no ^to? (ao KaKoro MtcTa, w KaKOH 
nopti) ad, usque ad; no cie BpeMa usque ad 
hoc tempus, usque ad nunc diem; adhuc; no 
rpofo usque ad mortem, ad extremum spiri- 
tum; cb xaKoro-To rojta no TaKoft ab anno 
(usque) ad annum. Ill) ci npedwmn. nad. 
a) Ha Bonp. no komi? no ^eMi? npn raa- 
roaaxi TocKOBaTB, ropeBaTb, TOCKa no kokb 
h t. n., cm. am caosa. b) Ha Bonpocx nocat 
nero? post (mortem); ^acxo nocpe,a;. abl. 
abs., Hanp. no CMepxn 6paxa fratre mortuo; 
no npoinecxBin ro^a anno exacto, circumacto 
nan praeterito. 

EpuMrbH. CpaBHHxeaBHaa cxeneHb npnaa- 
raxeaBHLixB n Hapfrrifi ctb npn6aBaeHieM'b 
«no» nepeBo^Hxca cpaBHnreaBHOH cxeneHbio, 
Hanp. norpoM^e, nocKopM clarius, celerius; 
HHor^a npH6aBaaexcfl paulo, Hanp. paulo li- 
berius loqui; paulo timidior. 

3l06e3nOKOHTB CM. 6e3H0K0HXB. 






HoOepeatBe. 

no6epeatte ora (Mopcitoe). 

Ho6ec^AOBaTB fabulari, confabulari. 

IIoGHBaTB l)=y6nBaTb (bcIjxb, MHorHX'b) con- 
cidere; trucidare, prosternere; 6hjeo hg6rto 
MHoateciBo 6iffiaBmHTb sparest magna cae- 
des fugientium est facta; h. «c£xb ao nocai;!,- 
Haro occidione occidere; n\ 6e3i pa30opa cojl- 
X&Tb h rpaat^aHt caedem promiscuam mili- 
turn et oppidanorum facere; n. Koro KaMeHb- 
amh cm. KaaeHb. 2) no6HTb Koro Ha roxosy 
cm. pa3(toaTB. IIo6HTBca oSt 3aKia^b cm. 

HoCtaaroAapnTB cm. GaaroxapnTB. 
IIoCjiaacKa, #asaTB KOMy n. alcui indulgere; 

magna esse in alqm indulgentia; aaBaTb n. 

coa^aTaMB milites laxiore imperio habere. 
HotJjriflH'feTB exalbescere; expallescere*, (o 

jyHt) languescere. 
IIoCoh verbera (pl-X HaHecTH KOMy n. ver- 

berare, pulsare alqm.; npHHSTb n. vapulare; 

verberibus castigari, caedi. 
ZEoGopaTB vincere, devincere; superare; fran- 
"" gere (alqm, alqd). noSopHHKt cm. 3am;HT- 

HHKB. ' 

noGo^HBiH 1) n. odcTOJiTejibCTBo res adiun- 
cta; = MaaioBaatHoe res parva; n. BonpocB 
quaestio minor-, n. ayHa luna altera; n. cojih- 
ne sol alter. 2) n. jrama cm. Sokoboh. 3) = 

He3aK0HHOpO)K£eHHMH CM- 9T0 Cfl. 
IIo6paHHTB CM. 6paHHTb. 

IIo-6paTCKH fraterne; n. juo6rtb Koro alqm 
sic amare ut alterum fratrem. 

IIo6pocaTB abicere. 

no6ysHTejiB impulsor; suasor; auctor; qui im- 
pellit, commovet, invitat alqm ad alqd hjeh 
cb ut. IIodyflHTejiBHBiH, n. npHHHHa ra- 
tio, causa, momentum; quod alqm movet, 
impellit ut alqd faciat hjih omittat; n. npa- 
ihhbi TaKate quaedam quasi moventia (Cic). 

f/ no6yac,naT£ moyere, permovere, impellere, 
adducere, (npejibmaTb) inducere alqm ad 
alqd, ad alqd faciendum bik ut faciat alqd; 
persuadere alcui ut (yroBapHBaa); ^to no6y- 
AHio Te6a cjrjfejiaTb sto? quid te impulit ut 
hoc faceres hie qua re adductus (impulsus, 
commotus) hoc fecisti? CTapaTBca n. Koro 
hh6. sollicitare alqm (ad alqd, ut); no6yat- 
fleHHBifi T&wh hho\ motus, permotus, impul- 
sus, adductus alqa re, ductus (caritate pa- 
triae, Nep.)', no6*yjK,a;eHHBii k£mb hh6. alqo 
auctore, suasore, impulsore. HoCyacfleme 
a) KaKB flfcifcTBie incitatio, impuisio; no %e- 
My jm6o n. alqo impulsore, auctore, alcis 
impulsu, auctoritate; alcis auctoritate com- 
motus, impulsus; no YyacoMy n. alieno im- 
pulsu. b) BHyTpeHHaa no6yjK,a;aH)maa coa 
impetus (animi), vis; no coScTBeHHOMy n. 
mea (tua, sua) sponte*, nocpea. ipse, per se, 
ultro; cm. Taicac£ Bie^enie, cipeMieme. c) 
BHtmHee no6yac,a;aiomee cpe^CTBO incitamen- 
tum, irritamentum; stimulus (gloriae). 

. IIo6BiBaTB rat, y Koro adire alqm, alqm lo- 
cum (Lacedaemonem); conyenire alqm. Ho- 
6bitb commorari (paululum hjeh paulisper; 
biduum Cordubae). 

IIo64raTB paululum hjeh paulisper currere; 



noBepraxw 



255 



discurrexe. 2To6fcF& 1) fuga. 2) n. pacTema 
germcn, surculus. 

Hoftfeaa victoria; Btob o n-jrfc nuntius vr- 
ctoriae; GorHHa u-ibi *dea victoriae, y phm- 
laffb Victoria; seHb h-abi dies victoriae, dies 
quo victoria parta est; n. oflepataHHaa koh- 
HBuefi victoria equestris; n. na#b Bt&umBWb 
BparoMi victoria externa, Ha^i> BHyTpeH- 
MKWb Bp. victoria domestica; n. npa KaHHaxt 
victoria Cannensis; n. Haffb k^mx eb&. vi- 
ctoria ex alqo parta vlsk nocpefl. victus alqs, 
Hanp. victo alqo gloriari; o^epmaTB n. cm. 
noStaeflaTb; o^epataTb xsofiHyro n. geminare 
victoriam; KpaqaTb «no6iia!» victoriam con- 
clamare; ^oneceHie o no6tAi cm. ^OHeceme. 
noGtsHTejiB victor; n. bb Tpexi BoiHax'b 
trium bellorum victor; bbiEth 231 cpamema 
n-ieMB cm. BBixoflHTb II, 3, i; onHcaTejfcHo, 
Hanp. II. ^unioH-b, n. TaHHnSaJia npa 3aMi 
P. Scipio, is qui Hannibalem ad Zamam 
vicit; is qui vicit (ius est belli, at qui vicis- 
sent iis quos vicissent, quemadmoaum . vel- 
lentj imperarent, Oaes.)\ naipninH odajracb 
n-MH victoria apud patres fuit; ohh yae c^h- 
t£ueh ce6a h-mh vicisse iam sibi videbantur. 
no6iflHTejiBHHii;a victrix. IIo6sahbih 
nocpefl. gen. victoriae; n. nicHb epinicium; 
n. BiHOKi corona laurea hie npoero laurea; 
n. KpHKt clamor victorum; n. TopatecTBO cm. 
Topa:ecTBo; n. 3HaKH cm. Tpo<J)eH. IIo64flO- 
hochbih victor; victrix (classis, victrices 
Athenae, victricia arma). no6*«^aTB vin- 
cere (alqm, alqd); victoriam consequi nan 
adipisci (ab alqo); victoria potiri; victoriam 
reportare ab alqo; superiorem hih victorem 
discedere (ab alqo); xaKHte superare, pervin- 
cere (npoBecTH CBoe MH^Hie); coBepmeHHo n. 
devincere alqm. 

IIoBajEHTB proicere, prosternere (alqm humi); 
evertere (onpoKH^iBaTb), pervertere (o6py- 
muBaTb, noBepraTb). IIoBajiHTBca everti; 
collabi, concidere; o6pymHTBca corruere; n. 
Bnepeft'B procumbere. IIoBajrBHBiH, n. 60- 
jii3Hb lues. 

IIoBapx coquus. 

IIoBefleHie mores; CKpoMHoe n. modestia; He- 
flocToimoe, HH3Koe n. indignitas, infamia 
(alcis); ^eaoBiKB xopomaro n. homo bene 
moratus. 

IIoBejiHTejiB dominus; rex; imperator. IIo- 
BeJCHxejiBHHita domina (virtus est omnium 
d. et regina, Cic); dominatrix (caeca ac te- 
meraria d. animi cupiditas, Cic); quae im- 
perio regit (urbem); regina. IIOBeJiHTejiB- 
hbih imperiosus, superbus, insolens, arro- 
gans. Adv. imperiose; superbe, insolenter, 
arroganter. noBeorfeBaTB imperare (alcui 
alqd, ut); phmckIh napo,a;t noBeiiBaerb y»e 
Ha BceM^ 3eMHOMB mapi populi Romani im- 
perio iam orbis terrae tenetur; 3aKOHB no- 
BeiriBaerb lex lubet; cm. npHKa3HBaTB, npefl- 
nHCBisaTb. noBeartme cm. npHKa3aHie. 

IIoBepraTB (Koro Ha 3eMiK>) sternere hjih 
prosternere alqm; nepen. n. Koro bb HnnxeTy 
alqm egestate afficere, ad rerum omnium 
inopiam redigere, omnibus bonis evertere 



256 noBepTMBaTB. IIOBTopeHie. 

alqm; rocy^apcTBo bb cMyTBi rem publicam alqm (npHBo^HTb kb n-Hiro, co^epaaTb bb 

in perturbationes conicere. noBeprayTBca n-Hiz); — cySopflHHauia modestia; (o afcraxB 

* se abicere; sternere, prosternere corpus no othoih. kb poflHrejaMB) pietas. _ s 

(humi); n. bb nponacrb in praeceps deferri; ZEoBacaTb adhaerescere ad alqd; pendere (ab, , 

npeflB kbmb, kb Hbmm> HoraMB cm. Hora 1; ex, de alqa re, bhcbtb). 

(bb SjiaroroBtniH) procumbentem humi vene- IIoBJie*iB cm. Bie^b. 

rari alqm. Hobo^htb (caerKa no noBepxnocTH ^ero he6.) 

IIOBepTBiBaTi, noBepHyTB 1) trans, verte- mulcere, permulcere (os manu); n. na3aMH 

re, convertere aJqd; cm. TaKate noBopa^HBaTb. oculos circumferre. 

2) intrans. n. Ky^a hh6. convertere se IIoborb 1) peaeHb y y3^bi habenae; yana fre- 

alqo; n. Ha3ajr^> retro vertere iter; bb cto- num (pi. frena h freni); nycTHTL noBo;iBa 

poHy declinare de via; HanpaBo iter suum frenos dare, habenas laxare; admittere equum 

hjih viam ad dextram fleeter e; bb oQaacTB (flan, bojuh) ioma#n). 2) hoboab kb ^eMy 

TycKOBB deflectere in Tuscos. IIOBepTBi- causa, occasio (alcis rei); flasaTB n., ciy»HTb 

saTBca, — HyTBca se vertere, se conver- h-^omb kb ^eMy causam alcis rei esse 

tere; verti, vertere; n. jthhomb kb ^eMy (belli, armorum); occasionem dare, praebere 

spectare alqd; n. kb KOMy hho. se convertere alcis rei; materiam dare, praebere (invidiae, 

ad alqm; n. kb KOMy chehoh terga dare criminibus); ^aib n. kb nopHnamio aasam 

alcui. reprehensionis mh ad reprehendendum dare: 

IIoBepxHOCTHHH nepeH. levis; parum dili- kb no^osptmio cm. nofl03ptme; 3to s&io no- 
gens (o ihub); parum subtilis (o jwmaxi n aajio n. kb nponeccy haec res conflavit iudi- 
npe^M.); n. yieHbiii homo leviter eruditus; y cium; contrahere (bellum Saguntinum cum 
Koro hh(5. tojibko n. 3HaHia alqs vix imbutus Carthaginiensibus); no^axb n. kb CM&xy, B03- 
est litteris. Adv. n. 3HaTB hto hho\ primis, CTaHiio risum, seditionem movere; kb oihh6kb 
ut dicitur, labris gustasse alqd; leviter im- errorem creare; alqd afferre (quaestionem, 
butum esse alqa re; leviter oh primoribus multa nova in re militari); no,a,aTb nepBBift 
labris attigisse, libasse, gustasse alqd; n. n. kb ^einy principem esse alcis rei ordinan- 
3HaK0MHH cb Amb mediocriter versatus in dae (o ;ranaxB); principem esse, exsistere ad 
alqa re. IIoBepxHOCTB superficies; oomkh. alqd; HCKaib n-^a kb ieMy materiam alcis 
nr>cpe,a;. summus, Hanp. n. bo^bi summa aqua; rei quaerere, occasionem alqd faciendi ca- 
n. Mopa cm. Mope; mepoxoBaxaa n. asperitas, ptare; npn nepBOMB n. quam primum occasio 
rjEa^Kaa levitas; poBHaa n. Mopa aequor ma- datur; 6e3B n-.ua ultro, TaKHte nocpefl. priores 
ris; CHOBa noaBHTbca Ha n. in summum re- (bello lacessere); cm. Tame npa^HHa, ciy^af . 
dire; n. 3eMJiH *superficies terrae. IIoBepxx IIoBoaKa (aopomnaa) reda. 
super. IIoBopa^HBaTB, — pothtb vertere, conver- 

nosecTH cm. Becra. tere; (retro) flectere (currum, navem); (fre- 

HoBHBajEBHaa 6a6Ea cm. 6ao*Ka. nis) circumagere (equum); cm. Taote nosep- 

IIoBHflaTBCfl cb kt.mb convenire alqm. TbiBaTb. noBopaHHBaTtca cm. noBepiBi- 

HoBHAHMOMy apertum est, manifestum est cb BaTbca. 

aec. c. inf., Hanp. 6paiB, n., 3Toro ne IIo-bopobckh furaciter. 

3naeTB fratrem hoc nescire apertum (mani- Hobopothtb cm. noBopaiHBaTb. IIobopot- 

festum) est. jthboctb agilitas (navium, Liv.)\ mobilitas, 

HoBHHHTBca se peccasse fateri. IIobhh- velocitas. lIoBopoTJtHBHH mobilis, velox, 

HOCTB = flOITB, TTO flOJIHCHO HCHOJIHHTb offi- agilis; npOBOpHBlf pemix. IIOBOpOTHBIH 

cium (o6fl3aHHOCTb); munus; cm. no^aTb; bo- KpyrB circulus; orbis; loatHhift (K03epora) cir- 

HHCKaa n. *condicio militiae. IIobhhhbie cuius vum orbis brumalis; ciBepHtiH (paKa) 

1) cm. o6a3aHHbift. 2) cm. bhhobhbih; npn- circulus hjih: orbis solstitialis. noBOpOTS 

Hecxn noBHHHyio cm. noBHHHTBCfl. IIobh- flexus (H3rn6B); anfractus (viarum); cojme^- 

HOBaTBca parere (KaKB no^HHefinbifi Ha- hhh n. solstitium (itTHin), bmma (3hmh1h); 

^aibCTBy, KaKB ciyra rocno^HHy, = 6biTb nepeH. n. bb MHisiaxB conversio; bb ^JiaxB 

no^HHeHy); oboedire, dicto audientem esse commutatio hjih conversio rerum. 

alcui, audire alqm, auscultare alcui (cay- HoBpes^aTB laedere; violare (alqm, famam 

maTtcfl, HcnojinflTB npnKa3aHie, ateiame bb alcis); vulnerare (npa^annTb pasy); corrum- 

OT^iibHOMB ciy^at); obtemperare (bb CBoeMB pere (acnopTHTb); 6ypa noBpeat^aeTB Kopa- 

o6pa3i fliHCTBin pyKOBO^ETbca JKeiaHiflMH 6jih tempestas affligit hjeh afflictat naves; n. 

^rpyroro); obsequi (.aioSpoBoibHo, H3B joo6bh HpaBH mores corrumpere, depravare; cm. 

bah cj[a6ocTH HcnoJTHHTb hbh ih6o ateiama); Bpe^HTb; noBpeat^eHHbin non integer, lae- 

morem gerere, morigerari alcui (yro^aTB); sus, corruptus; o KopaSii afflictus. IIo- 

in officio esse (o Hapo,a$); 0TKa3biBaTbca n. Bpeas^eme violatio; iniuria; riaroiaMH; n. 

TaK3Ke alcis imperium recusare, in officio HpaBOBB morum corruptio , mores corrupti 

non manere, (o coji^axaxB) imperium detre- hjh perditi; 6e3B n-ma innoxius, incolumis. 

ctare, imperium auspiciumque abnuere. IIo- IEoBpeMeHHTB exspectare, manere. 

BHHOBeme obtemperatio; oboedientia; obse- IIoBceflHeBHBiH cm. eate^HeBHBifl. 

quium (in alqm, alcis); o no^HHeHHOMB HosceM^cTHo cm. Be3,aJ. 

TaKKe officium, bb o^opoiaxB ad oftlcium HoBCK)fl;y cm. Bcro^y. 

reducere alqm, in officio retinere, continere HoBTopeme repetitio, iteratio, redintegratio; 



noBfcimaTfc. 

^acToe n. assiduitas (bellorum); onsrcaxeiBHo, 
<5M. noBiopflTb; hto6m H36taaTB n-Hia (xoro 
sue cioBa) effagiendae repetitionis gratia; 
Tpe6oBaib n-Hia nero hho*. revocare (primos 
tres versus). IIobtophtl (cHOBa flluaTb, 
roBopHTb) repetere; bo btopoh pa3T> iterare 
{verba); nociaBHTt to ate cjiobo flBa pa3a 
EOA'B-paXB duplicare, duplicare iterareque 
verba (Cic); Taitme geminata verba (Gic.)\ 
<bo3o6hobjlati») redintegrare; HtcKOiibKo pa3x> 
ynoxpeSiaTb, npHMiHSTb frequentare (verbi 
translationem); BTopoii pa3x. *raTaTb iterum 
legere; iacTo n. saepe repetere, saepe ite- 
rare; = ^acTo npoH3HocHTt, TBepjpTb crebro 
iactare (illud, Graecum proverbium); ^acTo 
n. Bonpoct identidem interrogare, cob4t£, 
identidem monere (ut, ne); n. *ito t^mh ate 
czoBaMH alqd iisdem verbis reddere, toibko 
no rjaBHHMt nyHKTaMt (bx> KOHirfe ptsia) 
colligere et commonere quibus de rebus ver- 
ba fecerimus, breviter; nocmflHHo n., TBep- 
Ahtb oaho h Tome (nocjioe.) cantilenam ean- 
dem canere (Terent.)\ 3acTaBHTb n. ^to re- 
vocare; npn qeM'b hh6. noBTopaexca to rce 
aBJteHie, KOTopoe mm bhjjhmx. y KaKoro hho\ 
Hapoita in alqa re idem quod alcui populo 
(evenit), evenisse videmus. 

IIOBLIinaTB, — CJT, CM. B03BHEiaTb, — Cfl. 

IIoBMine cm. no (npHMt^aHie bx> KOHirfc). 
IIoBtflaTL cm. cooSma/rb, pa3CKa3MBaTb. 

IIOBtpHTL 1) CM. BtpHTb. 2) CM. HOBipaTb. 

IIOB'fepKa onHcaT., cm. nosipflTb 2. IIo- 
Btpte opinio, noBtpsTB 1) nopy^aTb ko- 
My qxo credere, concredere, committere (al- 
cui, fidei alcis alqd); permittere (alcui omnes 
fortunas suas, vitain). 2) n. mer-b rationem 
excutere. 

IIoBicHTB, — ca CM. BimaTb, — Cfl. 

IIoB:fecTBOBaTejiB narrator; auctor. IIobib- 

CTBOBaTL CM. pa3CKa3bIBaTb*, HCTOpifl HOBt- 

CTByeT% historia tradit. IIob*ctb cm. pa3- 

CKa3£. 

IIoBtTpie MopoBoe cm. *iyMa. 

IIOBH3Ka fascia: vitta (roioBHaa, Karcb yupa- 
menle HteHmaHfc); infula (acpe^ecKaa); dia- 
dema (KaKx> 3HaKx, napcicaro .nocxoHHcxBa). 
IIoBaBBiBaTB ligare (alqd circa alqd); cir- 
cumligare (alqd alqa re). 

IIoracHyTB, noramaTB cm. racayrb, racaxb. 

IIorH6aTB, norH6ejiB, nornGejiBHtiH cm. 
rmQByxb, ra6eib, raGeibHbifi. 

IIorjroiiiaTB vorare, devorare; absumere (h 
nepen.); o norjionjaronieH jkhakocxh absorbe- 
re; haurire (fluctibus hauriri mm obrui, in 

;'. profundum hauriri. gurgitibus absumi). 
I'HorHaTB, — ca cm. rnaTb, — ca. 

^HorosapHBaTB, noroBapnBaioTX., ^to... rumor 
est ex. ace. c. inf. HoroBOpHTB ci> kewb 
loqui cum alqo; con venire alqm; a aejaro n. 
c% kIjmx. hh6. alqm convenire volo. IEoro- 
BopKa *loquendi forma ejih formula; jik)6h- 
Maa n. verbum quo alqs maxime delectatur, 
<H3ptiieHie) sententia, dictum; qxo hh(5. isa 
hzo\ nocToaHHaa, JtroSHMaa n. alqs alqd sem- 
per in ore habet, alqd alcui maxime placet 
BJtn probatur; cm. TaKse nociOBHua. 

MYCGEJLirCh. PyCCKO-JTATHHCKIH CJOBAPB. 



IIo^aBaTB, 



257 



Ilorofla tempestas; caelum; acHaa cm. acHtii; 
xopomaa, npeKpacHaa bona, egregia tempe- 
stas, bi> cBa3H pi^H h npocTo tempestas 
(tempestatem praetermittere nolle); 3ji;opo- 
Baa n. salubritas; cypoBaa caeli asperitas; 
cyxaa, 6ypHaa cm. cyxot, oypHbra; npn na- 
CMypnofi n. cm. nacMypHbin. 

ITorojroBHBifi nocpej^. gen. omnium; n. no- 
,naxb tributum in (singula) capita impositum; 
tributum; BBecTH n. no^aTb in singula capita 
servorum et liberorum tributum imponere; 
n. onojraeme ad rem publicam defendendam 
populi universi evocalio. Adv. viritim; uni- 
versi; ad unum omnes. 

HoroHa onacax. nocpe,n. insequi, persequi; 
nycxHXbca 3a k^mi B^ n-HH) insequi, perse- 
qui alqm, instare alcui; nocjum n-nio mit- 
tere qui insequantur. IIoroHaTB concitare, 
incitare (equum); stimulare (alqm); stimulos 
admovere (alcui). 

IIorpaHHHHBiH finitimus; n. KaMeHb terminus 
(lapideus); n. exoafo stipes hih palus termi- 
nalis; KpinocTb *castellum in finibus terrae 
oh in extrema terra hih in confinio posi- 
tum; pta *flumen quod duas terras dividit 
hjh utriusque populi fines discernit; oQjiacTb 
ager confinis; ropo,^b urbs in confinio hjih in 
finibus sita extremis; cxpaaia praesidia (ar- 
mata) in finibus disposita; n. Baixi limes. 

norpe6ajEBHtiH funebris; n. mecTBie exse- 
quiae, (xopatecTBeHHoe) pompa (funebris). 
IIorpeGaTB sepelire alqm, sepultura affice- 
re alqm; humare alqm. IIorpeGeHie sepul- 
tura, humatio; narojiaMn; m^cxo n-Hia cm. 
KJEa,a;6Hm;e; cm. TaKate noxopoHti. 

IIorpe6 , B cella; (cooTBixcTBeHHO HamHMi no- 
rpe6aMXi) hypogeum concameratum. 

IIorpeMyniKa crepundia (n. pi.). 

norpoM*B cm. nopaateHie. 

HorpyacaTB 1) co6. mergere (alqd in aquam), 
demergere, summergere. 2) nepen. n. bx> 
CKop6b alqm luctu afficere. HorpyscaTbca 
1) co6. mergi, immergi, summergi (in alqd, 
in alqa re). 2) nepen. n. bx. pa3Mtnnieme o 
vem> cogitationem hih mentem defigere in 
alqa re; se totum in alcis rei cogitatione 
collocare; kxo hh6. norpy3H^ca bx> pa3Mwni- 
jreHie alqs in cogitatione defixus est; norpy- 
ateHHbin, norpy3HBnracb bi^ pa3MbimaeHie de- 
liberabundus (Liv.). 

HorptmaTB labi , errare (oma6axbca); alqd 
committere (y^HHaxb); peccare (rpimHTb); 
delinquere (npoBHHnxbca). Horp-femHOCTB 
error (onraGKa); peccatum; delictum. 

norpaaaTB, nepen. bx> ^ojiraxx aere alieno 
demergi eject obrui; Bt nopoKaxx^ vitiis obrui. 

HoryGMTB cm. rydaib. 

no^asaTB porrigere, praebere (alcui alqd, 
manum); (csepxy bhh3Xi) alcui alqd porrigere 
de...; (CKH3V BBepxx^) subicere (alcui alqd); n. 
KymaHbe ministrare; circumferre, circumdare; 
n. moocthhh), noMomb, pyny uomodih, ro- 
aocx>j noBo^b, aneiaa^K), HafleHflV) aajroSy, 
MH^Hie cm. 3th cym,.; n. nponreme libel- 
lum offerre hjiw dare alcui; supplicare alcui 
per litteras; n . npajdipfc exemplum alcui 

17 



258 



IIop,aBJieHie. 



praebere. IEofflaBaTBca Ha3a^ recedere; 
bb cpaateHiH pedem referre. 

IIoflaMeHie oppressio (libertatis); oaroiaMH. 
IIoAaBJiHTB nepeu. reprimere (conatus ai- 
ds); comprimere (seditiones, furores alcis, 
tumultum); opprimere (iram, dolorem, liber- 
tatem, tumultum); supprimere (iram); extin- 
guere. HoflasjiaTBCfl suffocari; spiritus al- 
cui intercluditur. 

Ilo^arpa podagra; pedum dolor oh dolores; 
CTpaaaTB n-rpofi ex pedibus laborare; pedi- 
bus aegrum esse. 

IEoaapHTB cm. aapHTB. HoaapoKB donum, 
munus; p&Th KOMy ^ro bb n. donare, mu- 
neri, dono dare alcui alqd; noiyHHTB n. do- 
num accipere, dono affici; noaty^HTt ^to bb 
n. dono oh muneri accipere alqd. Ilofla- 
poneKB munusculum; munus parvum. 

IIoflaTeJiB qui dat; n. nncBMa tabellarius; n. 
bchkhxb 6iarB auctor bonorum. ICoflaT- 
jihboctb facilitas, indulgentia. IIoflaT- 
jihbmh tractabilis; facilis; indulgens. IIo- 
flaTB vectigal (KOCBeHHWH HaaorB); tribu- 
tum (AeHbrn, npsMon najton); stipendium 
(KOHTpHSynis, HajaraeMaa Ha no6&K,a;eHHaro); 
HaaorH onera (KaKB opeMH, his graviora one- 
ra iniungebat, Caes. &. c. II, 18); = nom- 
iHHa cb TOBapoBt, oco6. bb raBaHAX'b, porto- 
rium; no3eMejrBHaa n. vectigal possessoribus 
agrorum impositum; (oaia 3a nacTBy, bbi- 
roHHBia" fleHbm) scriptura; (flecflTHHa cb xxfc- 
6a) decumae; HaaoatHTB h-th vectigalia, tri- 
bute imponere (alcui wh alcui rei); oaTHTB 
h-th pendere, pensitare, vectigalem esse; co- 
6npaTL exigere; cboo*oji;hbih otb n-xen, He 
njiaTflmiH n. immuhis tributorum, bb cba3h 
pi^H h npodo immunis; vacuus a tributis, 
expers tributorum (o Hapoai). Ilofla^a na- 
roiaMH dare, praebere; n. roioca cm. roiocB. 
Ho^aaHie stips (He ynoTpeSnT. bb nom.). 

HOA^aBJIHTB CM. npH6aBJIflTB. 

IIOffOHpaTB legere; colligere; n. maiBe col- 
ligere (togam), succingere (tunicam); n. na- 
pyca vela subducere, contrahere. IIoa6h- 
paTBca kb ^eMy arrepere ad alqd, furtim 
accedere, succedere ad alqd; n. kb KOMy 
alqm aggredi, adoriri, petere alqm (cb Bpaac- 
neoHBiMB HaMipemeMB). 

IIoflGopoflOKB mentum. 

3Iofl;6opB, xopomifi, BtpHBifl n. cjobb elegans 
verborum delectus; elegantia verborum, ora- 

tionis. 

IIoA6pacBiBaTB subicere. 

IIofl;6traTB accurrere, CKopo advolare; co 
BcixB ctopohb undique concurrere. 

IIoffBepraTB Koro ^eMy obicere alqm alcui 
rei; afficere alqm alqa re (poena); n. Koro 
HCHBiTaHiio (othocht. no3HaHift) alqm experi- 
ri temptareque, *alcis litterarum (artium) 
scientiam temptare; TaKme periculum facere; 

H. HaKa3aHiK), OnaCHOCTH, OTBBTCTBeHHOCTH, 
IIBITKB, HCTK3aHlH), Ka3HH CM. 3TH CyHB.; HOtf- 

BeprHyBB - ate 3piioMy oGcyameHiio re dili- 
genter perpensa; n. coMH$Hiio alqd in dubium 
vocare, in dubio ponere, Taote illud, 
utrum— an; n. ce6a onacHOCTH cm. no.aBep- 



Il0?i;B03HTfc. 

raiBca; no^Bep«eHHHH expositus, Hanp~ 
Micro n-Hoe cojrHny locus solibus expositus v 
soli ostentus, h&ibih ftenB locus qui toto die 
solem accipit; obitb n-Hy neMy subiectum oh 
obnoxium esse alcui rei; propositum esse al- 
cui rei (telis fortunae vita nostra). IIos- 
sepraTBca ^eMy subire alqd (periculum, in- 
vidiam); n. onacHOCTH (jroOpoBOibHO no^Bep- 
raTB ceofl) adire, subire, suscipere periculum, 
offerre se periculo, bghkoh onacHOCTH ad omne 
periculum se opponere; (HeBOJrBHo) incurrere 
in periculum; He no^BepraacB onacHOCTH tu- 
tus a periculo, h npocTO tutus; cTporoMy cy- 
,ny grave iudicium subire; nopnnaHiio in vitu- 
perationem cadere, venire, vituperationenr 
subire; nacMtaKaMB irrideri, derideri, ludi- 
brio esse; HaKa3amio poenam contrahere, cm. 
HaKa3aHie (bb KOHni); Hana^eHiro invadi, 
peti, opprimi; impetus fit in alqm; CMepTB: 
offerre se morti. 
IIoflBHraTB admovere alqd (alcui rei hjh ad 
alqd — kb HeMy hh6.); promovere (alqd ad 
alqd — n. Bnepe^B, vallum ad urbem). IEo- 
^BaraTBca se movere; n. Bnepe^B proce- 
dere, progredi; AhtIoxb He HOflBHrascfl ,a;a- 
jiie Bnepe^x. Antiochus nihil promovit signa 
(Liv.)\ no^BHHVTBca 6jiHace kb ^eMy hh6» 
propius accedere ad alqd, cb bohckomb kb ro- 
po^y propius urbem admovere exercitum; n. 
Bnepe^ (o paSoii, 3aHflTis) procedere, suc- 
cedere (bene, prospere); nioxo n. Bnepe^B- 
minus prospere, parum procedere, parum 
succedere; ^o Ha^HHaeTB iy^me n. Bne- 
peA'B res incipit melius ire. HofflBurB faci- 
nus; cjraBHBiH n. egregie mh egregium fa- 
ctum, facinus praeclarum; TaKHie gloria; n-rn 
(ocoo. BOHHCKie) res gestae; gesta (n* pi); 
h npodo res; bohhckIh n. res (in bello) 
gesta; facinus militare; repofiCKii n. facinus 
forte, magnum; virtus; facinus memorabile, 
mirabile; res fortiter gesta; BeiHKie, ciaB- 
HBie n-ra res magnae, memorabiles hie 
praeclarissimae, praestantissimae; coBepmaTB 
n. facinus conficere, edere; res fortiter ok 
strenue gerere. HoflBHaKHocTB mobilitas. 
IIOffiBHffltHOH mobilis (turris); n. npa3,HHHKH 
feriae conceptivae; n. 3Bt3^a stella errans 
hih vaga. 
noffBHsaTBCa cm. 6opoTBca; Ha nonparns Ha- 
yKB litterarum studio deditum esse; litteris 
operam dare hjth studere. 

IIOrtBHHyTB CM. HOflBHraTB. 

IEoffBJLacTHBiH imperio hjih dicioni alcis sub- 
iectus, imperio alcis obnoxius; alcui parens; 
ohtb h-hhmb KOMy esse in alcis dicione oh 
potestate, in dicione ac potestate; alcui pa- 
rere; cessisse in imperium alcis. 

IIOfflBOAHTB, Hanp. KOMy jiomaftB alcui equum 
admovere; bohcko ho^b ct^hbi ropo^a copias ? 
exercitum admovere ad urbem; n. htotb cm. 

morB. 
IIoflBOAHBiH KaMeHB scopulus; saxum; cautes. 
IIoflBOBHTB subvehere, advehere, supportare, 

apportare (commeatum, frumentum exercitui). 

no^BOSB subvectio (frumenti); — hoabosh- 

mbih npoBiaHTB commeatus; He foiio n-3a 



5 



"iff 



TTO^BH3BlBaTB. 

H3B ErmiTa nihil ex Aegypto subvenebatur; 
OTp$3aTb Kony n. npo^oBoibCTBia alcui com- 
meatu oh re frumentaria intercludere. 

IIoflBasBiBaTB subligare. 

IIoAroBapHBaTB Koro inducere, impellere, 
illicere alqm ad, in alqd. 

IIoAroHaTB adigere; appeliere (navem). 

ItoflropoflHLiH suburbanus (villa). 

IIofflroTOBKa praeparatio; nyieMB pa3MHm- 
ienm meditatio, commentatio. IIoflroTo- 
bmtb, — ca cm. 3aroTOBjraTb, roraBHTb, — ck. 

IIoflflaHH&iH, KaicB adj., cm. noABjracTHwfi; 
subst subiectus imperio hjth obnoxius, regis 
imperio subiectus hjh parens; ero n-Hbie ii 
qui eius imperio subiecti sunt hm in eius 
imperio sunt; ohh n-Hbie pnMCKaro Hapojia po- 
pulo Romano serviunt. IIofltfaHCTBO dicio, 
imperium, ius, potestas; 6*bitb y Koro bb 
ii-ctbb esse in dicione bih potestate alcis; alcis 
iuris esse; uphbo^htb bb n. cm. no^HHHTb. 

IIoflflepKHBaTB 1) co6. sustinere (columnae 
et templum et porticus). 2) nepeu. sublevare 
alqm alqa re, in alqa re; alqm suis opibus; 
sustentare (Hyat^aromaroca; TaKate imbecil- 
litatem valetudinis, valetudinem, rem publi- 
cam); = noMoraTb iuvare, adiuvare alqm, 
. adiumento esse alcui; no^ara noMomb subsi- 
dium, auxilium, opem ferre (alcui); ~ oxpa- 
HHTb tueri (valetudinem, concordiam, digni- 
tatem suam); retinere (veterem morem et in- 
stituta maiorum); continere (disciplinam); n. 
oroHb, Ha^ea^y ignem, spem alere; aca3Hb 
se oh vitam sustentare, vkwb hho\ vitam 
propagare, tolerare alqa re; CBoe npaso cb 
opyatiearb bb pyicaxB armis ius suum exse- 
qui; CBoe aoctohhctbo dignitati non deesse; 
^bjo m6o CTopoHy favere partibus alcis. al- 
cui; *n>e 1060 o6sHHeaie (Ha cy,a,i) alcis' ac- 
cusationi subscribere; qbe jhoo MH$Hie suf- 
fragari alcui; npcpoateHHHK 3aK0HB legem 
suadere. Ho^epacKa (noMomb) auxilium, 
adiumentum, subsidium; 0Ka3aTt KOMy h-kv 
cm. no^nepacHBaTb; Hata bb komb n-Ky ab 
alqo iuvari, adiuvari. 
noflflijraca falsum; MOHeTti moneta furtiva 
oh adulterina; 3aHHMaTbca h-koh mohgtli 
monetam adulterinam exercere; nummos adul- 
terinos oh aes adulterinum percutere; n. 
AOKyMeHTa falsae oh corruptae litterae. 
IIoflfltjEBiBaTB adulterare (nummos, gem- 
mas); corrumpere (tabulas publicas, litteras); 
depravare, vitiare (senatus consultum, litte- 
ras). IEoflflfejiBHBiH adulterinus (clavis, 
nummus); falsus (litterae); cm. no^oatHWH. 
IIoas*Jibiiihkx falsarius (noOTEjHBaioiniH 
no^nacb, 3aBBniaHie); n. mohstb monetam 
adulterinam exercens. 
HoAeHHBiH, n. pa6oxa opera. IIofleHmHEB 
mercennarius; operarius; bb pi. operae (mer- 
cennariae). 
Ho^acert cm. no^atorb. IIoflacHraTeja in- 
cendiarius (Tac.)\ bb o^homb KaKOMB hh6. 
ciyqafc auctor incendii. IIoflacHraTejzBCTBo 
cm. no^atorB. no^acHraTt, 3aacHraTb accen- 
dere; incendere (aedificia, vicos); succendere; 
ignem subicere, inferre (aedibus, operibus). 



IIo^KynaTB. 



259 



1 

IIoflacHaaTB Koro cm. at,a;aTb. 

IIofl;»HMaTBj coJtb no^acaBnra pyKH CM. 
pyxa. 

HoaacorB incendium; vis incendii; 6biTb jm- 
iaeMy bb n-rfc dolo se fecisse incendium 
convinci. 

UoAseMejiBHBiH subterraneus, sub terra po- 
situs. noflaeMHtiH (kb no^3eMHOMy n,ap- 
CTBy oTHocflmiftca) infernus; n. 6orn dii , in- 
feri; n. uapcTBO inferi (npefaisaioniie bb n. 
napciBB); bb n. napcTBii apud inferos; H3B 
n. napcTBa ab inferis; KaKB mecto npedbiBa- 
Hia vMepnraxB orcus. 

IIoflaopHBiH, n. Tpy6a *telescopium. 

no£3BXBaTB alqm ad se vocare. 

HOAHBHTBCa CM. flHBHTBCH. 

IIoflKanBiBaTB suffodere, subruere (murum, 
montem; arbores a radicibus); n. ropojB ur- 
bem cuniculis suffodere; cuniculo oh cuni- 
culis subruere. noflKansiBaTBca: 1) co6. 
noxb ropo^B cm. no^KanuBaTb h no^conB 
(npoBOMTb). 2) nepeu. n. no;rB Koro insi- 
diari alcui. 

IIoAEapayjEHBaTB cm. no^CTeperaTb. 

IIoflKaniHBaTBca, y Hero no^KocMHCB Horn 
genua ei intremuerunt 

IIoflKH^BiBaTB co6. subicere (alqd alcui rei); 
nepeu. subicere, subdere, supponere* (filium). 

IIoflKjraflBiBaTB supponere, subicere, subdere; 
(notfCTfljraTb) substernere (alqd alcui rei); n. 
oroHb ignem subicere. 

noflKOjrfcHHBra, n. ^amKa poples. 

HoflKonB cuniculus; specus (no^3eMHwI xo,hb); 
A^Jtaib, npoBOtfHTb n. cuniculum agere, spe- 
cum fodere, no^B ^to hh6. alqd suffodere, 
cm. TaKace no^KantiBaTb. 

HoflKpaflBiBaTBca arrepere (ad alqd), furtim 
accedere, succedere (ad alqd). 

IIOflKptnjreHie confirmatio; oarojaMH, Hanp. 
j^Jia n. chjtb ad vires reficiendas, recreandas; 
^axb 6oj[bH0My BHHa j^ia n. cob imbecilli- 
tati iacentis vino succurrere; cm. no^pin- 
iaTb; bb BoeHHOMB ^feit (ycraeHie BoficKa) 
accessio virium; maiores am novae copiae; 
nonoJiHeHie y6um supplementum; scnoMora- 
TeibHoe bohcko auxilia (n. pl.)\ subsidium 
(mittere); kto he6. nojiy^aexB n-Hiji mittitur 
alcui subsidium oh supplementum; augelur 
alcui copia. HoakpSuijestb firmare (corpus 
cibo; praesidia urbis copiis; novis peditum et 
equitum copiis se); confirmare (corpus, vale- 
tudinem; se auxiliis); n. chili se oh vires 
reficere (B03CTaH0Bj[jiTb), se recreare; corpus 
(corpora) curare; n. ce6n cbbhhmh BOHCKaMH 
(0 npeABo^HTejii) novis copiis se renovare; 
n. ^be jth6o MHBHie, Ha^eac^y opinionem, 
spem alcis confirmare; n. ito AOKaaaTejB- 
CTBaMH, jcoBOAaMH alqd argumentis, rationi- 
bus confirmare; CBoe MHBHie, cboh cipBa 
MHoatecTBOMB npHMBpoBB copia exemplorum 
niti. no^KpinjiaTBea cm. no^KpiniflTb 
(ceoa, cboh chjh). 

HoflKynaTB corrumpere alqm pecunia, merce- 
de, pretio, largitione, bb csa3H pi^H h npo- 
cto corrumpere; emere (iudices); n. koto cab- 
aaTi tjxo hh6. pecunia impellere alqm ut fa- 

17* 



260 



noRJieraaTb. 



noRoOaeTrb. 



ciat alqd; ciapaTbcs n. Koro sollicitare mh 
oppugnare, aggredi pecunia, donis temptare 
alqm. HoaByiiHOH veualis; qui pretio, pe- 
cunia, donis, largitione corrumpi potest; n. 
cyftbfl mercennarius iudex. noflKyimocTB 
animus venalis oh qui pretio corrumpi po- 
test. noflKynt largitio; n-noMt TaiwKe lar- 
giendo; ynoTpetoTb orpoMHtra cyMMbi na n. 
infinita largitione uti; co3HaBaTbca bi> n-irk 
largitionem factam esse confiteri; n-noMt ,no- 
6htbch, ^ociiirHyTb *iero donis datis muneri- 
busque obtinere, consequi alqd. 
HoAJtesaTB pertinere ad alqd (othochtbch: Kt 
ieMy); subiectum, propositum esse alcui rei; 
n. coMHisiio dubium hjih incertum esse; du- 
bitationem habere; non constare; ^to momo 
6ti n. coMHtHiH) quod dubitari posset; 3to 
HEKpr^a He noiJiemaio hh MajaMineMy co- 
MHiHiH) hoc nulla est unquam in dubitatione 
versatum; He nojpeatHT^ coMHimio, *rro... 
non est dubium quin...; satis constat ct ace. 
c. inf.; ma MeHa He noiueiKHTB HHKaKOMy 
coMHtHiro, *ito hoc sine ulla dubitatione con- 
firmaverim c% ace. c. inf. nofljreraamee 
subiectum; id de quo loquimur. 
HoflJieTaTB advolare (npnaeiaTb). 
IIoflJiMBaTb affundere, instillare (alqd alcui 

rei). IIoflJEHBt ius. 
IIoajehhhhk^ archetypum; verba scriptoris 
ipsius; co6cTBeHHOH> pyKOio HanncaHHoe nncb- 
mo, pyKonscb h t. n. chirographum, autogra- 
phum; o6pa3eu'b exemplum, exemplar. IIo- 
Ajehhhoctb fides; auctoritas; onncaT., Hanp. 
n. 3toh KOMe^iw IIjiaBTa He ^0Ka3aHa non 
constat illam fabulam Plauti esse; MHorie 
ocnapHBaioTi. n. KaKoro hh(5. co^KHemfl multi 
negant librum alcis esse hjih ad alqm aucto- 
rem referendum esse. IIoflJEHHHBiH verus 
(epistula); certus; fide dignus; bto bc£mh 
c^HTaeTca n. KOMe^iea ILiaBTa haec comoe- 
dia vulgo Plauti esse existimatur, He chh- 
TaeTCH Plauti non esse putatur. Adv. certe, 
sane, profecto, nimirum. 

IIOSJEEOOBe, CMOTpiTb HSfc n-6bfl Ha Koro hh6. 

torvis hjih trucibus oculis alqm aspicere. 

HoAJiori fraus (o6MaHT>); falsum; falsae hjih 
corruptae litterae (jjoKyMeHTbi); Tirana no 
jrjbjry o n-rfc causa falsi; ocy^HTb Koro 3a n. 
alqm falsi damnare. IIoflJiOHCHBra falsus 
(litterae); suppositus (testamentum). 

IIoflJtocTL 1) KaKT> KaieciBO turpitudo, 
humilitas, illiberalitas, animus abiectus; sor- 
des (oomkh. bt> pi.) hominis). 2) KaKi 
nocxynoKi. indignitas, dedecus, flagitium, 
consilium foedum; coBepmaxb n. alqd turpi- 
ter facere; no6yiiHTb Koro Kt h-ctr alqm 
ad nequitiam abducere. IIoajibih turpis, 
improbus (o jmnaxb h iipeiiM.); humilis (hhs- 
Kin); foedus (o HpeflM., Hanp. consilium); illi- 
beralis, sordidus (HenpHjuraHBii djiaropoflao- 
My vejioBfocy), abiectus (npe3pHTejibHBiH, o 
ran,, h npe^M.); n. oSpasi. Mticjiefi, nocTy- 
hokb cm. noMOCTb 1 a 2. Adv. humiliter, fi- 
liberaliter, abiecte, sordide. 

IlOflJit CM. B03JTE. 

IIoflMora cm. noMomb, no^epatKa. 



IIoAMBiBaTB (o bo^b) subluere. 

IIoAM^HHBaTB subicere, subdere. supponere 
(n'lium, testamentum); noflMfcHeHHbil fal- 
sus (testamentum, litterae); subditicius; sub- 
ditus (filius). 

noflMi^aTB speculari (hostium consilia); ob- 
servare, aucupari. 

IIoflMlmiHBaTB admiscere- 

IIoAHnMaTB 1) co6. koto, ito BBepx'b tollere, 
attollere, efferre; levare (alqd a terra, in al- 
tum, tito na KOJEecHHny in currum), subleva- 
re, allevare (iacentem); excitare (caput); n. 
pyKH manus tollere; manus porrigere (npn 
rojiocoBaHia); pyKH m> He6y manus hih ma- 
nus supplices ad caelum tendere (yMOxaa), 
ki komj hh6. alcui, ad alqm; pyKy Ha Koro 
manus intentare in alqm, alcui; B3opti ocu- 
los attollere, erigere, Ha hto suspicere alqd; 
3aHaBfceb, jiKopb, napyca cm. sth cym;.; 3B^- 
pa excitare feram; n. Ha nors Becb ropo^B 
totam urbem conciere; n. ryciyio nwib mul- 
tum pulverem excitare. 2) nepeu. opyarie ar- 
ma capere, sumere (contra alqm); amis 
contendere; pyity Ha ce6a vim sibi afferre; 

KpHKI), CMtXt, BOMB CM. 3TH Cym;.', H. KOrO 

Ha CMix'b cm. CMixi; Bonpocb quaestionem 
afferre hjle ponere, proponere; quaerere; 
6ujh> noAHHTi BonpocB in disquisitionem ve- 
nit; n. uea hh6. naBmif zyx-b iacentem ani- 
mum alcis excitare; n. hoci erectum esse et 
celsum, superbire, alqd sibi esse videri; ni- 
Hy Ha hto car ius vendere alqd, pretium al- 
cis rei efferre oa accendere, u$ny na xii6i 
annonam incendere. IIoAHHMaTBCfl 1) (o 
acHBbix'b cymecTB.) se tollere, se attollere; se 
erigere (BbinpaMJiflTbca); se levare (c% 3eM- 
jh); n. ci> M^CTa surgere (e lecto, a cena, 
ad dicendum); assurgere (TaKate alcui— npe^ 
Kforb, hsi. yBaateHia), o HteojibKHxi consur- 
gere; ascendere (montem, murum, vallum); 
n. na Koro exsurgere contra, adversus alqm, 
coeriri in alqm. 2) (o npe^M.) se attollere; 
assurgere, consurgere, exsurgere; oriri (ventus 
a septentrionibus), BHe3anH0 cooriri (maxi- 
mus ventus, tempestas, risus omnium); o bo- 
flfe crescere; n. BBepx'b, Ha Bos^yxi sublime 
ferri, in caelum, sublimem abire; o nTHnax'B 
(B3jeTaTb) evolare, surgere; noAHHMaeTca tv- 
Maffb nebula levatur in nubes; nbnrb pulvis 
excitatur; kpkkii, inyMi cm. sth cym;.; cm. 
TaK&e B03BBimaxbca. 
UoAHOBJiaTB renovare (picturam); cm. o6ho- 

BJIflTB. 

IEoffHoatie basis. 

IIoflHOCHTB 1) npHHOCHTb afferre, apportare. 
2) npe^JiaraTb, noji;aBaTb offerre, praebere 
alcui alqd; KymaHbe, bhho circumferre (wh- 

CKOJEbKHM'b IHAaM^). 

HoffiodaeTB decet (alqm, &b inf. w ace. c. 
inf.): aequum hjih par est (ct inf. a ace. 
c. inf.). IIofl;o6ie similitudo (cxoactbo); 
imago, effigies; vera huh expressa imago; 
^ejiOBiKb cosaaH'b no n-6iro BoatiH) proximus 
deo genitus est homo; Ha n. cm. HanoAodie h 
uoaoBho. IIoao6hbih talis; (no,a;o6Haro po- 
aa) eiusmodi, huiusmodi; eius, huius generis; 






no^orptBaTB. 

h TOMy n-Hoe similes res, similia; qetera, 
religua ■ (n. pl.)\ h-hmmi o6pa30Mt similiter, 
simili modo; Bee tomj n-Hoe cetera eiusdem 
generis; hewo n-Haro tale nihil, nihil eius- 
modi; n-HHe cayman, asaema similitudines; 
cm. noxoacifi. Adv. modo, ad hjeh in modum, 
more, ritu (pecorum modo trucidari, in mo- 
dum servorum parere, ad modum fugientium, 
bestiarum more, pecudum ritu); instar cb 
gen., cm. noaodie; h-ho TOMy Karcb ut, sicut, 
cm. KaKb. IIofl;o6ocTpacTie adulatio (hh3- 
Kaa jrecTB); humilitas (yHEqaateHie). Ho- 
ffo6ocTpacTH£rii servilis (pao*CKiH); humilis, 
humillimus (assentator). Adv. serviliter, ser- 
viiem in modum. 

noflorpfcsaTB recalefacere (Bo^y), recoquere 

(numy). 
IIoAosAaT£ cm. aytaib. 

Il0A03BaTB CM. nO,H3LIBaTI>. 

IIofliospHTejiBHMH 1) BHyinarom,iH noaosptme 
suspectus; 6bitb oqeHB n-HBiMnb magnas habe- 
re suspiciones. 2) no,no3pfcBaK)m;iH apynrx* su- 
spiciosus. IIofloapfcBaTB Koro alqm suspica- 
ri hjh suspectum habere, de alqo suspicionem 
habere; bb newb hho\ suspicari de alqa re; 
Mena no,no3p$BaiorB b*b vewb hh6. suspicio- 
nem alcis rei habeo; n. Koro bt> se6pe;KH0CTH: 
alqs alcui neglegentiae nomine suspectus est; 
a noAoapiBaio, ^to... venit mihi in suspicio- 
nem vh ace. c. inf.; no^o3piBajH, ^to... erat 
suspicio ct ace. c. inf.; a Koro hh6. He Mory 
flame n. bi tom-b, ^to ohb... ne suspicari 
quidem possum cb ace. c. inf. noffosp*- 
Hie suspicio; MaaMniee tenuis, tenuissima 
am minima suspicio; B036*y3K,a;aTB, noceiaTB 
Bt mm> n. suspicionem alcui movere, exci- 
tare, dare, afferre, inferre, inicere; o npea- 
MeTaxi suspiciosum esse; bo36v#htb bi komb 
n. npoTHB* Koro alqm in suspicionem alcui 
adducere; HaBie^B Ha Koro n. alqm in su- 
spicionem adducere (alcui), suspectum red- 
dere; HaBiieHB Ha ceoa n. in suspicionem ve- 
nire, cadere, incidere, vocari, n. b'b *im?> 
hho. in suspicionem alcis rei vocari; HaBaeiB 
Ha ce6a m>e jth6o h. alcui in suspicionem 
venire; n. nasaerB Ha Koro suspicio (alcis 
rei) pertinet ad alqm, cadit in alqm; Ha Me- 
Ha He naiaerb hh Ma^iamee n. bt> nem> 
hh6. longe abest a me suspicio alcis rei 
(Cic.); h. bi, newh aeacarB Ha kokb alqs 
habet suspicionem alcis rei, suspectum esse 
de alqa re; noflBepraTBca HeocHOBarejiBHOMy 
n-Hiio falsa suspicione premi; otkjiohhtb 
n. orb Koro, orB ce6a, ocBofoflHTbca orb 
n-Hia suspicionem amovere ab alqo, remo- 
vere^a se, propulsare a se. 

HO£OHTH CM. nOftXOJJHTb. 

IIoaoheh faex. 

IIO^OpBaTL CM. HOflpBIBaTB. 
IIOAOCJEaTB CM. DO^CBIJiaTB. 
IIOflOCTJEaTB CM. nOflCTHiaTB. 

IIofloxoflHHH, n. no^aTb tributum quotannis 
ex censu collatum. 

nofloniBa 1) Horn planta. 2) oOvbh solea. 
3) ropBi radices; y h-bbi ropBi in radicibus 
montis, in infimo monte; sub monte. 



IIOppBIBaTB. 



261 



IIoflnasaTL cm. no^eprarbca. 

IIOAnajcsBiBaTB cm. no,a;noj[3aTB. 

noflnnpaTB fulcire (alqd alqa re). 

IEoflnHCBiBaTB subscribere; n. HMa=nojxnHcti- 
BaTBca nomen subscribere h npocTo subscri- 
bere. noflnncBiBaxBca cm. no#nHCBiBaTB. 
IIoAnHCB subscriptio nominis; nomen sub- 
scriptum; ch u-cbh) nomine subscripto hjih ad- 
dito; hhcbmo 6e3t aapeca h h-ch litterae sunt 
sine nomine (Gic.)\ no^TBep^HTB ^to CBoeio n. 
subscribere alqd. 

IIoamcBiBaTB i) noAi q-ro hh6. nare, natare 
sub alqd. 2) = MBiBa npH6jm»aTBca annare 
(kb KopataM* naves, navibus); Ha Kopafaii 
navi advehi (ad alqd); navem appellere (ad 
alqd); appelli ad litus, ad terram (o ko- 
paSii). 

IEoflnojcaaTB 1) repere, serpere sub alqd. 
2) noji3a npntascaTBca arrepere (ad alqd), 
furtim accedere ad alqd. 

IIoAnopa, — Ka cm. onopa. 

UoAnoacBisaTB, — ea cm. onoacuBaTb, — ca. 

noflnpiirHBaTB exsilire; exsultare (gaudio). 

IIofl;pa«aHie imitatio ; narojioM'b imitor. 
IIoApaacaTejiB imitator; peBHocTHBifi aemu- 
lus, aemulator; paocitiH imitator seiTilis. 
IIoffipaKaTejiBHHB^a imitatrix. Hoapa- 
acaTB imitari^alqm, alqd). 

HoApaaAsJteBiie pars. no^paasijiflTB, 
— ca cm. pa3jiJiaTt. 

noflpaayflTBBaTB = MbicieHHo ^o6aBJiaTB alqd 
intellegere, simul audire, intellegi hjth au- 
diri velle (o nnmymeMB). 

IIoApacTaTB adolescere; (o pacTemax-b) suc- 
crescere. 

IIoflpo6HOCTB, oSlikh. pi. npo^po6HOCTH sin- 
gulae res hjih singula; B^aBaTBca b-l n. sin- 
gula hih singulas partes persequi; de singu- 
lis agere hjh scribere; npa cpaBHema B^a- 
BaTBca b^ n. singula comparare; kb neuj 
8th n. o MaKCHMi? quorsus haec tarn multa 
de Maximo? IEoflpodHBiH multus, (c^ 
yKaaaHieMt Ha qpe3M*pH0CTB, oratio); verbo- 
sus (MHorocioBHBifi, o Ann,, a npe^M.); longus 
(epistula, oratio); copiosus, uber, uberior 
(6oraTHt no co^epacaHiro); plenus (nojrHbiS); 
accuratus (to^hmS, o npe,HM.). Adv. multis 
verbis, verbose, copiose, uberius, plene, ac- 
curate Em accuratius; HHor^a nocpea- 
raaroja c^oacHaro cb per, Hanp. perscribere, 
pertractare; ho 061. drom> bb ,a;pyroMi. MicTi 
no^podHte (t. e. 6y,ny tobophtb) sed de hac 
re alio loco pluribus; n. TpaKTOBaTb neMi 
subtiliter alqd persequi. 

noflpyGaxB succidere (arborem). 

Iloflpyra arnica, sodalis, (poBecHHua) aequa- 
lis; puella familiaris. 

no-flpyaEecKH cm. ApyatecKH. 

HoflpyacHTB Koro c-b xfcwb conciliare, con- 
iungere alqm alcui, CHOBa alqm cum alqo 
reconciliare. IIoflpyseHTBca cb mim> alqm 
sibi amicum facere, necessitudinem wk fa- 
miliaritatem cum alqo contrahere; CHOBa n. 
ci. RBMi alcui reconciliari, in gratiam cum 
alqo redire. 

1. IIoAPBiBaTB, noflopsaTB (nepeu). minuere 



262 



noHpuBaTB. 



(yMeriwnaTB, alcis auctoritatem); alcui, alcui 
rei detrimentum afferre. 

2. IIOffpHBaTL, — ca cm. no^KanuBaTb, — ca. 

IIoflpi3K[BaTi. resecare; recidere (capillos), 
amputare (arborem); circumcidere (BOKpyrx*); 
praecidere (cnepea,a); nepen. n. KOMy Epbnba 
pinnas alcui hzk nervos alcis incidere. 

UoApsA^HK-b, BSflBinif *n:o Ha noapajib re- 
demptor, conductor, noflpaa*, B3axb, chstl 
n. Ha ^to hh6. redimere (opus, alqd facien- 
dum); Ha nocTaBKy **ero praebendum condu- 
cere alqd; c^aBaxb Ha n. locare (statuam 
faciendam), elocare. noflpa«aTB condu- 
cere (alqm mercede); cm. noApaAB. 

IEoflcaacHBaTB Koro Ha JioniaAb, bb Kapexy 
subicere alqm in equum, tollere in currum. 

IIoACBfrraHK£ candelabrum; lychnuchus. 

noackaforaBaTB radere, eradere; BbiCKa6jra- 
Baa no;u'kibiBaTb interlinere (tabulas, testa- 
mentum). 

IIOACKaSHBaTB KOMy ^TO, G% T$m> *rro6*bi 

ohb noBXopajrb no,n;cKa3aHHoe voce praeire 
alcui alqd (carmen, verba); — flffKxosaxb di- 
ctare alcui alqd. 

1. HoACKaKHsaTB, — cko^htb accurrere, ad- 
volare; cm. no,a;nptirHBaxb. 

2. IIoflCKaKHBaTB, — CKaKaTB equo citato ad- 
volare hjh advehi, equo admisso accurrere. _ 

IIoACJEyacHBaTtca Kb KOMy assentatiuncula 
aucupari alcis gratiam; locum gratiae apud 
alqm quaerere, venditare se alcui, existima- 
tioni hominum. 

IIoflcaryniHBaTB auscultare (y ftBepefi ad fo- 
res, ab ostio); subauscultare; Koro hh6. ser- 
monem alcis captare, aucupari. 

IIOACMaTpHBaTB CM. HOAMt^aTb. 

IIoACMsHBaTBca cavillari (alqd, cum alqo); 
cm. HacMixaTbCH. 

noACOBBisaxB 1) no^o *ixo subdere, subicere, 
supponere (alqd alcui rei). 2) KOMy hto 
(TaHHO) clam subministrare alcui alqd. 

UoAcnopBe subsidium. 

IIoscTaBJiaTB 1) no#o *ixo supponere, subde- 
re (alcui rei, sub alqd). 2) kb vmj hh6. ap- 
ponere (alcui rei, ad alqd). 3) KOMy *rro 
oflerre, praebere alcui alqd; n. KOMy Hory 
supplantare alqm. 4) = noAMfcHHBaxb, 3aMt- 

HflTb, CM. 3TH TJL. HOffCTaBHOH CM. HOtf- 

iokhbih h nosMtHHBaTb; n. cBHAtxejib testis 
falsus. 

Ho^CTeperaTB Koro insidiari (alcui, alcui 
rei); speculari (alqm). 

IIoflCTHJiaTB substernere (alcui rei mh sub 
alqd). 

IIoffCTpeKaTejEB concitator (Kb B03cxaHiro se- 
ditionis). IIoacTpeKaTejiBHima instigatrix 
(adversus alqm, Tacit). IIoflCTpeKaTejiB- 
ctbo concitatio (plebei contra patres); fin- 
stigatio. IIoflCTpeKaTB instigare, concita- 
re, incitare; impellere, accendere, inflamma- 
re (alqm ad alqd, ad alqd faciendum, ad ar- 
ma, ad vim inferendam); stimulare ad alqd 
(animos ad perturbandam rem publicam); 
acuere ad alqd (ad crudelitatem); trahere 
(ad defectionem). 

IIoflCTpHraTB cm. noj;pfc3aTb. 



noff^HHesie. 

HoflCTpo^HBiH nepeBOXb CM. AOCJIOBHMt. 

no^CTptjiHBaTB telo vulnus inferre; plagam 
infligere; leviter vulnerare (feram, beluam). 

IIoflCTynaTB accedere (ad alqd), propius ac- 
cedere, appropinquare (ad alqd, oco6. ad ho- 
stes); Kb B03BbimeHiH) succedere; ci> Bpaac- 
AeoH. HaMtpemeMi accedere (ad moenia); n. 
cb bohckomb exercitum, copias propius ad- 
movere. 

Hofflcy^HMBiBi reus; cm. xaKHce o6BHHeHHBift. 

IIOflcyHyTB cm. no^coBBiBaxb. 

HoACBiJtaTB submittere. 

HoACbinaTB admiscere. 

IIoflTBepKflaTB firmare (alqd iureiurando), 
eonfirmare (testimonio. argumentis, rationi- 
bus); probare, comprotare alqd (exemplis); 
scxoA'b Kkm noATBepAffjrb bto exitu hjh 
eventu comprobatum hih confirmatum est. 
HoflTBepat^aTBca probari, comprobari; 
pa3CKa3i> nojiTBepAHica addita rei fides. 
nosTBepacfleme confirmatio; fides; onacax., 
Hanp. 3xo H3B^cxie HyatAaexca bi h-hih, 
xpe6yexx> n-ma nondum constat ea quae 
narrantur, vera esse; rem certis auctoribus 
non comperi; oxnpaBMH hociobb, ^xo6h ho- 
jryTOrb n. orb caMoro napa missi legati ad 
regis ipsius firmandam fidem. 

IIoffrpyHHBaTB Ha^ k^mx. ludibrio habere, 
ludificari, deludere, illudere alqm. 

IIoffyMaTB o newb cm. ayaiaxb h o6,nyM£iBaxb. 

noffyTB flare coepisse; BfexepB no,nyjrb ob ci- 
Bepa ventus a septentrionibus ortus est; cm. 

noay^aTB (eb ^eMy hr6. ^ypaoMy) subornare 
alqm ad alqd. 

HoflyniKa pulvinus; pulvinar (npe^t H3o6pa- 
xeHiflMH 6oroBi», wfl mepxBonpHHomeHlft); 
cervical (H3roioBbe). 

IIoflymaTB cm. no^cxpeKaxb, no^y^axb. 

IIOflXBaTBiBaTB excipere (alqm labentem — 
naji;aK>iiiaro, moribundum; verba alcis). 

IIoflxofliiTB l) hoao hxo subire, succedere 
alqd (tectum). 2) = npaSjaataxbca, cm. ax. 
ri., xaK«e npncxynaTb h Hacxynaxb (o Bpe- 
Mena). 3) — httth, 6bixb Kcxaxn aptum esse 
(alcui, alcui rei, ad alqd); convenire, con- 
gruere (alcui rei, cum alqa re); adhaerescere 
(ad alqd; omnia quae proponents a me, ad 
omnium vestrum stadium...); quadrare (in, 
ad alqd); He n. abhorrere bjih dissentire ab 
alqa re; abesse ab alqa re (a persona prin- 
cipis, a consuetudine hominum); non esse c'b 
gen., ceterae neque temporum sunt neque 
aetatum omnium neque locorum (Gfc.)\ no^- 
xojiam.iH (nepen.) aptus (alcui, alcui rei, 
ad alqd); (npHcnoco6ieHHbif) accommodatus 
(alcui rei, ad alqd); idoneus (ad alqd); con- 
veniens (alcui rei, ad alqd). 

Iloff^acx cm. HHor.ua. 

IIos^HBaTB Koro invit^re alqm poculis, cibo. 

noATOHeme, naroiaMH cm. no^HHaxb. 
IIos^HHeHHOCTB oboedientia ; servitus ; 
flepraaxb Koro bi» u-cxh alqm in officio retine- 
re, dicione atque servitute oppressum tenere, 
in sua potestate ac dicione tenere. IIoff^H- 
HeHHBiH alcis imperio subiectus, oboediens; 



noEury^iHB^Ti.. 

inferior (HH3miH); Bd* tboh n. omnes quibus 
* praees. Hoa^HHaTB koto KOMy sub impe- 
rium dicionemque alcis subiungere (multas 
urbes), in dicionem potestatemque alcis redi- 
gere (civitates); subicere alqd (legibus, scitis 
pontificis); n. cefifc, cBoeft BiacTH in deditio- 
nem, in dicionem suam, sub dicionem, in 
potestatem redigere, in ius dicioneinque re- 
cipere (populum), alqm dicionis suae facere; 
parere velle (alqd alcui rei, rationi iram et 
cupiditatem); = cTaBHTB HHate postponere, 
posthabere alqd alcui rei. noAHHHSTBCfl 
se imperio alcis subicere; cm. eokophtbch; 
parere alcui rei (divitiis omnia); alcui, alcui 
rei subiectum esse, alcui rei subesse; alcui 
oboedire debere (ea pars animi, quae oboe- 
dire rationi debet); satellitem hjih ministrum 
esse alcis rei, alcis; 6e3B ponoia n. Jiyraie- 
My npe.nBo^HTejrK) meliori imperio mansuete 
oboedientem esse; n. oSmeMy 6iary rei pu- 
blicae commoda privatis potiora habere; 
Hheik ih6o Boii obtemperare alcui, alcis vo- 
luntati, se accommodare ad alqm hjih ad al- 
cis voluntatem. 

HoAmy^HBaTB Haflt k£mb cm. noATpyHHBaTB. 

Hoax 1) cb euuum. a) Ha BonpocB Ky#a? 
hoab ^to? sub oSbikh. cb ace, Hanp. ho- 
stes sub iugum mittere; ho cicTB n. AepeBo 
sub arbore considere; jihtb bhho n. ctojib 
vinum sub mensa effundere; n. ropy cm. ro- 
pa; daTb n. opyatie cm. opymie; noca^HTB n. 
apecxB cm. apecTOBaTB; oT^aTB n. cyaB cm. 
cyAB; dpaTb Koro n. pynn, n. cTpaacy, n, no- 
KpoBHTeaBCTBo cm. 6paiB B, h; ntTB n. 3By- 
kh (JjJiesTBi cm. hbtb. b) AJia o6o3HaHeHia 
BpeMeHH sub cb ace, ad; n. BenepB sub 
Yesperum; n. npa3^HHKB cm. KaHyHB. 2) cb 
meopum., Ha BonpocB r#£? sub cb abl. 
<sub terra habitare, sub pallio alqd gestare); 
infra cb ace. (infra lunam); ctohtb, jieataTt 
3i. ropofi cm. no^oniBa 3; ctohtb n. opymieMB 
<;m. ctohtb (bb Hanajrii); ryiHTB n. niaxaHa- 
mh in umbra platanorum ambulare; aepacaTB 
^ito (ckpbitbimb) n. naaTBeMB alqd veste te- 
ctum tenere; n. pyKoft, n. pyKaMH cm. pyica,; 

H. OTKpBlTBIMB HeSOMB CM. He6o; JKHTB H. TO- 

po,noMB prope urbem habitare; ch^tb n. 
apecTOMB, HaxoAHTBca n. cy^OM^b cm. apecTB, 
cy#B; ctoatb n. Phmomb, cpaaeeme n. Ka- 
itHMB hh6. ropoflOMB cm. y, npn; nepeu. a) 
iua o6o3HaqeHia noj^HHeHia, 3aBHCH- 
mocth sub cb abl., Hanp. dyacHTB n. hbhmb 
HanaiBCTBOMB sub alqo militare; n. BJiacTBio 
napa sub rege: n. oneKoio, HaA3opoMB, npn- 
KpBiTieMB cm. 3TH cym,. b) AJ*a otfosHa^e- 
Hia o6pa3a A^HCTBia, n. t£mb yciosieMB, 
n. bhaomb, npe,poroMB cm. yciOBie, bhab 1, 
npe^iorB. 
Hoat*3aaTB kb KOMy, kb veuj advehi ad 
alqm, ad alqd (curru), BepxoMB equo vehi 
hjih advehi (ad alqm, ad alqd), aaequitare 
(ad alqm, ad alqd, alcui rei); Ha Kopam navi 
advehi (ad alqd), navem appellere (ad alqd); 
appelli ad litus, ad terram (o KopaiM). 

HOABIMaTB, CM. nOAHHMaTB. 

HOABimaTL CB&KHMB B03AyXOMB CM. B03AyXB. 



IlosBOJieHie. 



263 



IIoAfcxBXBaTB, ^to tbi noAB^BiBaemb? quid 
agis? quid agitur? ut vales? 

nOflilJIHTB CM. A^JtHTB. HofltJtflTBCa CB 

K"BMB CM. ^JjIHTB 2, jtfiJIHTBCa. 
IIO-flBTCKH CM. A^TCKifl. 

noe^HHOKB *certamen singulare; pugna sin- 
gularis; BBi3BaTB Koro Ha n. alqm ad certa- 
men provocare; kto hh6. na^aeiB bb n-Kt 
occiditur alqs ; dum provocatus depugnat oh 
ex provocatione dimicans. 

Iloscajryli per me licet, nihil impedio, non 
r'epugno; h npodo per me. noacajryncTa 
quaeso; (bb pa3roBopHoft ptnn) amabo, ama- 
bo te (ho HHKor^a amabo vos). 

Ho a: apt incendium; B03HHKaeTB u. incendium 
oritur; y Koro hh6. BcnBixayjiB n. incendium 
ortum est ex aedibus alcis, alcis domus ar- 
det, in alcis fortunas incendium excitatum 
est, Ha IlajraTHHCKOMB xomk domus ardet in 
Palatio; Kpa^aTb: noatapB! ignem mh incen- 
dium conclamare. 

HoacflaTL paulisper exspectare hjih manere- 

IIoacejiaHie optatum, votum. UoacejiaTB 
cm. aceiaTB. 

IIoHceHCKH cm. ateHCKiS. 

IIoacsBaTB, KaKOBo noacHBaemB? cm. no,irJLiH- 
BaiB. 

IIoacH3HeHHLiH quod viventi non adimitur 
(munus, sacerdotium); n. acajroBaHbe annua 
(n. pl.)\ n. apxoHXBi Archontes perpetui. 

noacmioH grandis mh grandior natu; aetate 
provectus. 

IIojKHMaTB KOMy pyKy cm. acaTb 1. 

HoKHHaTB ]) co6. cm. asaTB. 2) nepeu. ca- 
pere (fructum suae gloriae; maximam lau- 
dem ex alqa re); consequi (laudem); fructum 
alcis rei percipere ex re; n. laBpBi laudem 
colligere, gloriam consequi, adipisci. 

HoanpaTB 1) coG. vorare, devorare. 2) ne- 
peu. n. KHHry librum devorare; *rro hh6. 
rjia3aMH alqd oculis devorare. 

IIoacHTKH res (pl-)\ moh, tboh n. TaKiKe mea, 
tua (pi). 

no3a6aBHT& cm. 3a6aBjraTb. 

no3a,o;H nero post alqd; (pi^Ko) pone; post 
tergum, a tergo; ocTaBHTB n. post se relin- 
quere; praecurrere; nepeu. praestare, excei- 
lere (alcui, in alqa re); ocTaBaTBca n. cm. 
OTCTaBaTB; hath n. Koro pone sequi hjth co- 
mitari alqm. 

IIo3BOJieHie permissio; cb TBoero n. TaKate 
permissu, concessu tuo; venia (oAOJHKeaie); — 
npaso ius, potestas, copia (facere mh dare 
alcui ius, potestatem alqd faciendi); cb n-Hia 
CKa3aTB pace tua hjih bona venia tua dixe- 
rim; a HMiiOj nojiy^MB n. licet hjeh permis- 
sum est mihi; AaTB n. cm. hosbojuitb; 6e3B 
Moero n. me invito, non concedente, igno- 
rante. IIo3BOjriiTejiBHBiH concessus; lici- 
tus; 6bitb h-hbimb iicitum esse, licere. 
Ho3boj[&tb KOMy hto permittere alcui alqd, 
hih ut, hjih in/*.; concedere alcui alqd hjih 
ut; facere hjih dare alcui potestatem alqd 
faciendi; alcis rei veniam (MHJiocTHBoe n.) 
dare; He n. vetare; KpaTKocTb BpeMeHH He 
no3BOJiaeTB qejioBT>Ky brevitas temporis non 



264 



Il03B0H0HHbIH. 



patitur homines ct inf.] no3BOjeHO conces- 
sum, permissum est, licet, (npHp<w>io, 6oate- 
ckhmh 3aKOHaMH) fas est; ecia no3BOJiHrb 
Moe 3AopoBbe si per valetudinem licebit; Ha- 

CKOJbKO n03BOjlKeTt TBoe 3flopoBbe quod 

eommodo valetudinis tuae fiat; HacKoabKO 
no3BOjaioTt 3aKOHW quoad per leges licet; 
moh chjtbi He no3BOJTHK)Ti> mh£ non est viri- 
um inearum et inf.; n. ce6i hto hh6. su- 
mere sibi alqd; ciHmKOM'b MHoro, see n. 
ce6i indulgere sibi, othocbtcjilho jipyroro 
omni genere contumeliarum (iniuriarum) 
alqm prosequi, He n. ce6fe nero abstinere 
alqa re. 
IIo3boho^:h£ih ctojiot. spina. 

Il0-3BtpCE& CM. 3BtpCKiH. 

IIosahIh 1) bt> npoTBBonoj. Kb paHHifi serus 
(cjatniKOM'b n.); = Me^ienHbiH tardus (poena); 
n. oceHb auctumnus praeceps, cm. TaKate hc- 
xo^b. 2) o BpeineHH, no3AHMmiH, no3ace 
jKKBHiifi, cjiy^HBraiftcfl posterior, inferior; qui 
postea fuit; n. nHcaTejH scriptores posterio- 
res hih inferiores (He seriores). Adv. sero 
(cihihkomb n.); serius = HeMHoro n.; TaKate 
npn cpaBHeHin, nanp. flByMH ^hhmh no3ate 
biduo serius; tarde (c% saMe^eHieMi); ao- 
BOJbHo n. sero admodum; o*ieHb n. sero; 
tardissime; n. Be^epOM'b pervesperi; no3ate 
posterius; postea, post; atHTb no3ate aetate 
posteriorem esse; owh ara^ He no3ate JIh- 
Kypra non infra Lycurgum fuit 

Hos^paBHTeJiBHUH, n. HHCbMo epistula gratu- 
latoria; bt> cbh3h pton h npocTO gratulatio; 
nociaTb KOMy n. nHCbMO alcui per litteras 
gratulari, no cjiy^aio Hero alqd hjh de alqa 
re. IIo3ApaBJieHie gratulatio; Htaoab- 
khxt. congratulatio; ompaBHTb Ky^a nocjioBt 
Cb n-Hiein-b legatos alqo mittere gratulatum; 
ci> n-HieM^ gratulans, gratulabundus. IIo- 
SApaBjiaxB gratulari alcui, ci> ntwb de alqa 
re hjth alqd, ci ace. c. inf., quod. 

IZosejieH'BTB virere coepisse, o ^epeBbaxB 
frondere coepisse; virere. 

Ho3eMejrBHHH, n. nojcaTb cm. noxaTb. 

Hoarae cm. no3£HO. 

no3Hn,ia (b£ BoeHH. h3hk£) locus, 3aHHMaTb 
xopomyro n. opportuno loco collocatum esse; 
3aHHMaTb npHKpwTyio n. 3a ropofi post mon- 
tem se occultare; ne ocTaBJLaTb CBoei n., 
odaBaTbCK Ha n-nis locum obtinere hjh tene- 
re, loco non cedere; ctab koto ci> n-uiH, c& 
MicTa alqm loco hih gradu, statu movere, 
de statu hih de gradu demovere, deicere, 
depellere. 

nosHasaTL congnoscere (alqd; ex alqa re); 
agnoscere (deum ex operibus eius). Ho- 

3HaKOMHTB, —Cfl CM. 3HaKOMHTb, — Cfl. 

nosHame cognitio; scientia; n. hcthhm 
perspicientia veri; no3HaHia cm. 3HaHie. 

Il030Jr0THTB CM. BbI303aHHBaTb. 

IIoaopHTL Koro dedecore, ignonimia, contu- 
melia afficere alqm; ignominiam alcui impo- 
nere, iniungere, (Hafloaro) inurere; dedecora- 
re (alqd, se flagitiis); alqd alcui est dedecori, 
turpitudini; coBepnieHHo ono3. Koro omnibus 
contumeliis onerare alqm; Ha b^kh ono3. 



noKa38Laie. 

ceoa sempiternas foedissimae turpitudinis 
notas subire; n. hto inquinare alqd (alqa re). 
IIo3opHMH ignominiosus, contumeliosus, 
turpis, infamis; foedus (mors, fuga); n. 
ctoji6i. *palus; npHsa3aTb koto kih CTQj[6y 
*alqm ad palum ignominiae causa deligare; 
c^HiaTb n-HLiMt turpe alqd putare, ducere; 
turpe alqd sibi esse arbitrari; alqd contu- 
meliae loco ponere; bccth n. atH3Hb turpiter 
vivere; n. nocTynoKB flagitium, dedecus, tur- 
pitudo. Adv. contumeliose, ignominiose, tur- 
piter, foede, cum dedecore; n. norHdHyTb- 
foede perire . IIo3opx contumelia; defor- 
mitas (illius fugae); dedecus, ignominia; c^h- 
Tait n-poMi. cm. no3opHbiH; Cb n-poMx cum 
ignominia et dedecore; cum prooro atque 
dedecore; K*b HameMy n. cum nostra ignomi- 
nia, cum nostro dedecore; Kb BejmafimeMy 
n. HameMy TaKate quod indignissimum est; 
HaBae^b Ha ce6a cth^ h n. cm. HasieKaTb. 

IEoHMaTt capere, excipere (alqm, feras); pre- 
bendere, comprehendere (alqm); n. Koro Ha 
A&d> (cb nojiH^HbiMb) deprehendere alqm (in 
alqa re). 

IIoHMeHHO nominatim. IIoHMeHOBaTB cm^ 

Ha3MBaTb. 

IIOHCTHH'B CM. HCTHHa. 
IIOHTH CM. H^TH. 

IIohtl (qezoBiKa) potum praebere hjih bibere 
dare alcui; (atHBOTHoe) aquatum hih ad 
aquam ducere (pecus). 

IIoEa, noKa He donee, dum, usque dum, quo- 
ad, cm. rpaMM.; = Meat^y t^mi cm. Meat^y. 

noKasaHie (cBH^Tejra) testimonii dictio (KaKt 
flMcTBie); (noita3aHHoe) testimonium; testi- 
monia testium; verba hjih dicta testium; 
aoatHoe n. testimonium falsum (dicere); ,n;a- 

BaTb H. CM. II0Ka3HBaTb 4; He flOBtpHTb %e- 

My n. verbis alcis fidem non habere; ocTa- 
BaTbca npn CBoeMt n. *idem constanter di- 
cere; n-Hifl no^t npHcnroio iurata, H3^-^OJ^b 
nbiTKH quaesita. IIoKaaaTejiB (Ha cy^t) 

CM. CBHA^TeJEb. IIOEaSB, BWCTaBIflTb Ha n. 

proponere, propalam collocare, in conspectu 
hjih in promptu ponere alqd; — XBaciaTbca 
vi>wh hh6. prae se ferre, ostentare alqd. 
IIoKa3BiBaTL 1) monstrare, tohho, acho 
commonstare; ostendere; = npei*bflBJTflTb, 
npejtcTaBJiaTb proferre, exhibere (alcui alqd); 
najibn.eM'b n. na koto, Ha ^to alqm, alqd di- 
gito monstrare hih demonstrare; nepen. n. 
KOMy XBepb domo eicere alqm; iubere alqm 
abire, discedere; h BH^y He n., hto... dissi- 
mulare ct» ace. c. inf. 2)= BHKa3biBaTb, 
cm. 3T. rj[. 3) = ^aBaTb 3HaTb, 061- 
aBiHTb, ootacHflTb ostendere; declarare; de- 
monstrare; docere alqm alqd; exponere, ex- 
plicare alqd. 4) — ^aBaTb noKa3aHie dicere; 
(co3HaBaTbca) profiteri; (^OHOCHTb) indicare; 
{b% Ka^ecTBT. CBHA^Tejiii) pro testimonio di- 
cere; noA'b npacaroio iurare c$ ace. c. inf.\ n. 
Ha Koro (bt» Ka^ecTBi CBHAfcrejra) testem pro- 
dire in alqm; H3i>-noi'b uhtkh tormentis cogi 
alqd profiteri. IIoEaBBiBaTBca 1) ABiflTb- 
cfl a) jsupxb se ostendere; apparere, 
in conspectum venire; nyGjiH^Ho, wb ny6jiHKi 



HOKaJTB. 

in publicum prodire, He n.. publico se absti- 
nere; n. npe^B aarepeMx. observari castris. 
b) o npe,a,M. apparere, cerni; (Gbixb npe#- 
aaraeMy) afferri, offerri (occasio, auxilium); 
BHe3anHo noaBiaxbca obici, emergere, exori- 
ri, erumpere. 2) = BUKa3HBaxbca, cm. ax. 
o. 3) = Ka3axbca cm. 3X. i% 
noKaji'B cm. 6oKajn>. 

IIOKaH^HBaTB CM. KOHiaXb; HOKOH^HTb CB 

KkMB alqm conficere (aoKoaaxb). 

IIoKaTOCTB declivitas (Cae$.)\ devexitas. de- 
lectus. HosaTHH declivis (locus iniquus et 
leniter d.); devexus (litus). 

noKa^nsaxB iojioboh quatere, quassare, con- 
cutere caput; iactare cervices. 

IIoKBHTaTBca cx> Kim cm. pacnja^HBaxbca. 

IIOKHffiaTB CM. OCTaBJIflXb 2. 

UoKJcoHeme adoratio; veneratio. Hokjeo- 

HHTBCfl KOMy CM. KiaHflTbCfl. IIOKJEOH- 

hhkb cultor; cm. no^axaxejEB. IEoejeohx 
co6. corporis inclinatio; nepen. = npsBiT- 
ciBie salutatio; B3aHMHLifi n. resalutatio; ox- 
aaib KOMy n. cm. KiaHaTBca. Hokjiohjitb- 
ck (ooatecxBy) veuerari, adorare (alqm); = 
nxraxaxB colere. 

IIOKJiaCTBCa CM. KJflCTbCfl. 

IIokoh 1) oTcyiCTBie ^BHateHia, ,hx»h- 
cxBia quies; otahxi. hocjit. Tpy^a requies; 
CBoSo^a orb cayaceSHBixB 3aHaTifi otium; 
y^aiHTbOi Ha dokoh a publicis negotiis se 
removere, in otium se conferre; He 3HaTb 
noKoa semper agere alqd et moliri; hohhoS 
n. quies; oxnpaBaxbca Ha n. ire ad quietem, 
tradere se quieti; otohth Ha bt^hbih n. 
somno consopiri aeterno. 2) oxcyxcTBie 
CMaxeHia, 6opb6bi quies, pax, otium; b* 
MHpi h noKoi cum bona pace, bona pace; 
jKHTb m> n. h Mapi in otio et pace vivere; 
jkhxb Ha noKoii in otio esse hjeh vivere; He 
^aBaib KOMy noKoa exercere animum alcis, 
alqm; semper lacessere alqm; non pati quie- 
scere alqm; (o npesMeiaxt) urere alqm; mbi- 
oh He aaromia KOMy hh6. hh £HeMX» hh 
Ho^bK) noKoa cogitationes quae alcui nullam 
partem neque diurnae neque nocturnae quie- 
tis impertiunt; HapymaTb n. otium turbare; 
0Tb Koro hh6. h$xb noKoa lacessi ab alqo, 
otium non habere ab alqo; odaBHTb Koro bb 
noKoi alqm non turbare, non vexare, non 
lacessere, non temptare. 3) — KOMHaxa con- 
clave, (cnajLbHfl) cubiculum. IIokohhhes 
mortuus; fdefunctus; = xpynB corpus mortui 
hjih hominis mortui hjh npodo corpus. 

IIOKOHHBIH 1) (6e3B flBHMteHia HIH 60JIB- 

moro Hanpaacema) quietus; (cboSo^hbih oxb 
3aHaxiH, npa3AHBii) otiosus; n. jkh3hb vita 
quieta, otiosa; aceaaxB, HCKaTb xhxoh h n. 
3KH3HH otium ac tranquillitatem vitae sequi; 
noKoftHofi hohh! molliter hm bene cubes! 
quiescas! cm. cnoKOHHBifl. Adv. quiete, otiose. 
2) = yMepmiH qui iam vita excessit; qui non 
iam in vita est. Hokohtbcs 1) 6biib bb 
6e3^McTBiH quiescere, conquiescere; n. Ha 
tom* niti, fulciri, sustineri alqa re. 2) ox- 
4BixaTb quiescere, requiescere; acquiescere; 
quieti se dare, tradere. 



IIOKpMBajIO. 



265 



noKojtteie (po^i) gens, genus; stirps; hh- 
HiinHee n. homines huius aetatis; qui nunc 
vivunt homines; oyaymee n. posteri; po- 
steritas. 

IIoKopeHie, raarojraMH, cm. noKopaTb, Hanp. 
nocai n-Hia Hcnama Hispania subacta; Meq- 
TaTb o n-HiH 3eMHoro mapa cogitare de ex- 
pugnando orbe terrarum. HoKopHTeaB do- 
mitor (victor domi torque Persarum); expu- 
gnator; victor. IIokophoctb r= noBHHOBe- 
Hie, cm. 3to ca.; H3iaBJiaTb n. in deditionem 
venire; in alcis potestatem se permittere. 
Uokophbih cm. nociymHBiH, nOABjaCTHHH. 
IIoKopaTB subigere (populos armis, omnes 
jgentes Hispaniae bello, urbes atque natio- 
nes; domare (yKpomaTb, gentes); oKOH^a- 
TeibHO perdomare, conficere (provinciam; 
hostes consectari et cO; = no^nnaTb csoefi 

BJaCTH CM. HO^HHaTb. IIOKOpflTBCJat KOMy 

se imperio alcis (He npodo alcui) subicere; 
in deditionem venire; imperium mh iugum 
accipere; in alcis potestatem se permittere, 
flo6poBoibHo voluntate concedere in alcis di- 
cionem, no Heo6xojiHMOCTH necessariam de- 
ditionem subire; n. ^eMy parere, servire 
(necessitati — Heo5xo ( nHMocTif); ^Befl jeh6o 
BOJii se accommodare Has conformare ad vo- 
luntatem alcis; oScToaieibCTBaMB cedere hih 
servire tempori; temporibus uti. 

UoKpaaca cm. Kpama. 

UoEpoBHTejiB fautor (alcis, alcis rei), pa- 
tronus. IIoKpoBHTejiBHima fautrix. IIo- 
KpoBHTejiBCTBo tutela (noneqeme), patro- 
cinium (3am;HTa); gratia (mooctb); HaxoAflTb- 
ca, CToaTb noffb qbHMi> n. in alcis tutela, tu- 
tela et fide esse; npocHTb o h-ctbti alcis fi- 
dem implorare; B3aTB Koro no^b CBoe n. pa- 
trocinium alcis suscipere, alqm in fidem re- 
cipere; 0Ka3biBaxb n. cm. noKpoBHTejtbCTBO- 

BaTb. IIOKpOBHTeJIBCTBOBaTB tueil, tU- 

tari (otfeperaTb); = 6jraroBOJ[HTb favere alcui, 
alcui rei; studere alcui, studiosum esse alcis; 
(o6bikh. o 6oraxB) propitium esse alcui; = 
no^nepatHBaTb iuvare, adiuvare alqm, (cbo- 
hm'b roJtocoMi., peKOMeHxan;ieH) suifragari al- 
cui. 
IIOKpuBajEO tegumentiim hjth integumentum 
Ottoom HaKpBiTb Ha hto); velamentum, invo- 
lucrum (qio6bi 3aKyxaTb ^to hh6.); stragu- 
lum hjh vestis stragula (oco6. noKpHBajo 
^HBaHa, jroata). noKpBisaTB tegere, (caab- 
Hie) obtegere, contegere (omnia contecta 
nebula), hto vkm> hh6. alqd alqa re (hto6bi 
3aKpwTb ran orpa^HTb); sternere, consterne- 
re, insternere (alqa re, 3acTMaTb, Hanp. ta- 
bernacula caespitibus, terram foliis); = 3a- 
KyTBiBaTb velare, operire (caput, TaKwe ne- 
peH., Hanp. dedecore et infamia opertus); = 
o^Baib vestire (montes vestiti silvis); con- 
vestire (hedera omnia c); vestire et saepire 
(h ^ja 3am;nxBi, natura oculos membranis 
tenuissimis); = HanoiHaxb complere; = Ha- 
HocHXb cjoh qero hh6., Haiaraxb Ha ^xo in- 
ducere (alqd alcui rei, ceram parieti; alqd 
super lateres — Kapnann h^mi. hh6.; alqd 
alqa re, scutum pellibus, parietem cera); illi- 



266 noKyp;a. nojtHTHKa. 

nere (co6. HaMa3BiBaTB, alqd alcui rei, alqa Ilojrfa ador; far adoreum, h npodo far. 

re; aurum marmori, ceram gypso); n. cbI- HoxroAa sex menses; spatium hie tempus 

jkhhtb ^epHOMt recentibus caespitibus con- semestre. 

sternere; (o6niHBaTb) ixocitaMH contabulare TLonxewb 1) cpe^KHa ahs meridies; tempus 

axibus; sojtotom'b cm. BBisojia^HBaTB; ito meridianum; bt. n. meridie; tempore meridi- 

MpaKOMt tenebras alcui rei obducere; co6bi- ano; (hoctohhho Bt n.) meridianis tempori- 

Tifl, nOKpBITBIfl MpaKOMi HeH3B*feCTH0CTH bus. 2) — lOrt CM. 3T0 CJI. 

bcjtbact. ny6oKoi apeBHOCTH res vetustate noae 1) ager; = paBHHHa campus; 3ac£aHHoe 

nimia obscurae (Liv.)\ n. oSiaKOMb in nu- n., HHBa seges, segetes; namna arvum, arva; 

bem induere; noKpbiTBiI oSiaitaMH (TynaMH) noma agri; 3eMej[LHoe BJiaA^Hie fundus, fundi; 

nubibus obductus; hokphtbih ^emyefi squamis oTKpBiToe n. campus apertus; Ha otkpbitom'b 

obductus; rpa3BK> squalore obsitus, (3a6pbi3- n. sub divo (nojr> otkpbitbim'b HedoMb), in 

raHHBii) caeno oblitus, hbijibio pulvere re- aperto (castra locare); Bt OTKpBiToe n. in 

spersus; panaMH vulneribus onustus hjih apertum; in agros (porta se eicere); cb ot- 

obrutus. IIoEpBiBaTBca, pass. ora noKpBi- KpBiTaro n. ex aperto. 2) nojie cpaJKeHia 

BaTB, cm. ax rx; He6o noicpBiBaeTca Ty^aMH locus pugnae hjih proelii, (nocii cpaatema) 

caelum nubibus obducitur. locus hjih campus, in quo oh ubi pugnatum 

Hosysa quamdiu; cm. noKa. est; (caMoe cpaateHie) acies (ex ipsa acie 

HoKynaTL cm. kvuhtb. IIoKynKa emptio mitti ab alqo, ex acie semivivum efferri); wb 

(iaK»e KynjieHHoe); comparatio; cufciaTb n-Ky nojrfe in acie; cpaataTbca bi noiifc acie decer- 

emptionem facere; xoporayro (jieineByro), xy- nere; CMepTB Ha nojrfs cpaatema mors bellica; 

xyro recte, male emere; cm. Taicate kvhjdi. 3a OTenecTBo nacTL Ha nojii 6htbbi claram 

noEyrrmnK-B emptor; qui alqd emit hjih mortem pro patria oppetere, cm. na^aTB; bbi- 

empturus est; manceps (Ha ocnoBamB Kynsa- crynHTb Ha n. cpaateHia in aciem descende- 

ro aitxa). re; y^epataTB 3a cooofi n. cpasema superio- 

HoKymaTBCfl audere, conari cb inf.; consili- rem discedere, evadere; noSfcflHTejieM'b yfiTE 

um capere, inire; noisycHTBca Ha ySiftcTBo cb n. cpaatema victorem hjih superiorem dis- 

consilium caedis hjih consilium sceleratum cedere, victoriam reportare, ferre, referre; 

hjih scelestum inire; n. Ha ^bio jth6o atH3HB ohh aojihchbi 6buh ocTaBHTb n. cpaat. inferio- 

alcis occidendi hjih de interitu alcis consi- res discesserunt; dixaTB cb noJia cpaffi. terga 

Hum inire; alcis vitae insidiari. IIOEy- dare, fugae se dare. 3) noJia khhth margo. 

meme Ha yCSracTBo consilium caedis, bb 4)— KpyrB flfcHCTBia, cm. ofaacxB, nonpn- 

onpe^iuieHHOM'B ciynat. Taitate consilium see- me. IIojieBOH (paciymiH, HaxoflHmiHca bb 

leris hjih insidiarum, consilium sceleratum, hojtb) agrestis; (ceaBCKifi) rusticus; n. pa6o- 

parricidae; Ha *ibh) jih6o hh3hb alcis interfi- tbi opus rusticum; opera rustica; npoH3Bo- 

ciendi, occidendi ejus, de interitu alcis initum xhtb u. pao*OTbi opus (rusticum)^ facere, ope- 

consilium; ^JiaTB n. cm. noKymaxhca rari in agro; 3aHaTBiS n. pa6oTaMH operi 

HojiaraTB 1) = KiacTB, noMtm;atb cm. agresti intentus; n. mo^h fruges terrae h 

imacTB; nepeu. u. ocHOBanie, npe^tiBi, ko- npocTO fruges; fructus campi hih agri (agro- 

HeMi> *ieMy cm. ocHOBaHie 2 ; npe.nti'b, ko- rum); segetes; id quod efferunt agri alcis; n. 

Heu^; ynoBame, HaAeatxy na ^to cm. yno- KaMeHB saxum; n. MBimb mus rusticus hjih 

BaHie, HaAeat^a; opymie cm. KiacTb; CBoe agrestis . 

c^iacxie bi ^eMi. felicitatem positam esse in IEojre3HOCTB utilitas; (SiaroTBopnoe ^ BJiiame 

alqa re arbitrari; HtHBorb 3a oienecTBo cm. Ha 3,a;opoBbe) salubritas. IIojie3HHH: utilis, 

atepTBOBaib 2, b. 2)=^nocTaHOBJiaTb cm. aia ^ero alcui rei, ad alqd; bbito^hbih fru- 

3t. mar.; a nojioatajiT, 3a npaBHJio cm. npa- ctuosus, 6jaroxBopHBiH saluber; salutaris; 

boo 1. 3) = .nyMaTB opinari, in opinione 6bitb h-hhmi. cm. nojiB3a (hphhochtb); c^ih- 

esse, credere, putare, existimare, arbitrari; TaTB ^to h-hbim'b alqd in fructu habere. Adv. 

yideri; KaKt tbi nojiaraeinB? quid tibi vide- utiliter, salubriter, bene. - 

tur? cm. TaKate ;a;yMaTb 2, c. 4) = HaMipe- IIojteMHKa contentiones dissensionesque; con- 

BaTbca cm. ^yMaTb 2, a. 5) n. HyatHBiM-b, certationum plenae disputationes; BecTH n-Ky 

nojie3HBiM r B h t. n., cm. c^HTaTb. 6) no io- c:b KiMi. pugnare cum al^qo; rescribere alcis 

atHMi, ^to... ut cb conj., cm. TaKHte npe^- libro. noaeMHiecKiii pugnax et quasi 

noiaraTb; noioatHMi>, ^to He... ne; ho no- bellatorius. 

jiojkhm'b Tito sed hoc ipsum concedatur c% HojieTi 1) co$. volatus; ydHTB ninny Ha n-rfe 

ace, c. inf. noaaraTBca Ha Koro, Ha *rco (Ha JieTy) avem volantem deicere; ra^ame 

fidere (alcui, alcui rei, alqa re; rebus suis, no n-Ty hthut. cm. ^TH^eraAaHie. 2) nepeu. 

sibi, pecunia, victoria); confldere (alcui hjih n. MBicien, <J>aHra3ia animi cursus. noae- 

alqo, alcui rei hih alqa re); fiduciam collo- t*tb volare coepisse; cm. jierfcTb. 

care in alqo, fiduciam habere alcis rei; niti IIojiaaTB, hojebth repere; (ocoQ. o 3MT.axB) 

alqa re; fretum esse alqo, alqa re; nojiaraacB serpere. 

Ha ^to fretus hjih nixus (onapaacB) alqa re; IIoaHBaTB (aqua) aspergere, conspergere 

nojioatHCB Ha Mena! me vide! o^eHb n. Ha (alqd); opomaTB rigare, irrigare (hortum). 

eeo*a bene se fidere, o^enb Mano minimum in HojocHHaTB cm. jraHaTB. 

se esse arbitrari. HoJtHTHKa 1) Haysta o rocy^apcTBeH- 

no-jraTHHH cm. jraTHHCKifi. hom^ ynpaBJieHiH scientia civilis, ratio 



nojiHn,iH. 



IlOJIOBHHa. 



267 



rei publicae hih civilis, rei publicae geren- 
dae hih administrandae scientia; = npaBH- 
TeibCTBeHHtie bhjibi, Mipti rei publicae ca- 
pessendae hih in re publica consilia; BHim- 
Hfla h BHyipeHHflfl n. belli pacisque consilia; 
Birfeimraa n. causa imperii; ciiflOBaib qten 
ih6o n., npHCoeAHHHTLCfl Kb qbet iho*o n. 
alcis in re publica consilia hih rei publicae 
capessendae consilia sequi; 6bixb bb n-Kt 
jipyroro mh£hlh dissidere in re publica; bch 
ero n. (bce ero noinxircecKie niaHbi) omnis 
voluntas consiliaque quae de re publica ha- 
bet (habuit); pa3cyatjiaxb o n-Kt disputare 
de re publica, nncaxb scribere de rebus pu- 
blicis; npejiMexbi h-kh res publicae; npHHH- 
MaxB yqacTie bb n-Kt rebus publicis hih ci- 
vilibus se immiscere; cifc^oBaxB pa3yMHon n. 
prudenter versari in administranda re publi- 
ca. 2) nojEHTHHecKaa Myapocxb pruden- 
tia hjih (xmpocTb) calliditas civilis, bi. cea- 
se pt^a h npocTo prudentia, calliditas; sa- 
pientia. IIojihthki cm. rocyaapcTBeHHbiH 
(mvscb). IIojiHTHqecKiH, oxHocaniiHca kb 
rocyjiapcxBy h rpaac^aHaMB civilis (oratio); 
publicus; n. odcxoaxeibCXBa xaKace publica 
(n. pl.)'<> oxHocaraiHCfl K'b Hapojiy popularis; 
^acTo nocpeji.. res publica, Hanp. n. pa3ro- 
nopB sermo de re publica institutus hjih ha- 
bitus; n. nepeBopoibi rerum publicaruin con- 
versiones; res novae; n. cMyxw turbulentae 
in civitate tempestates; turbulenta tempora; 
npn SiaronpmxHbixi n. oScxoaxeiBCXBaxi in 
optima re publica; ocoSeHHo npn xenepein- 
hhxb n. oScxoareibcxBaxB hac praesertim re 
publica; n. nonpnme cm. nonpnme; bi n. 
JKH3HH in rebus gestis (bb npoTHBonoji. kx> 
in vita); n. napxia cm. napxia; HbVL hh6. n. 
njiaHM, Bajibi quae alqs in re publica gefen- 
da sequitur; iHmeHHbiH n. j^axeibHocxH or- 
batus rei publicae muneribus; coBepnieHso 
oxjiaxbca n. jrfeaxeibHOCXH totum se rei pu- 
blicae tradere; bo BpeMa Moefi n. jTEaxeiB- 
hocxh in administranda re publica; oxBJie- 
KaTb orb n. jrfcaxeiBHOciH a rebus gerendis 
abstrahere; n. cncxeMa disciplina rei publi- 
cae capessendae, rei publicae ratio; ociaTbca 
B'fepHbiM'b cbohmx. npeaiHHMB n. BsnajiaMB in 
pristinis suis de re publica sententiis perma- 
nere; n. H3rHaBHHKH pulsi patria, exulantes 
propter dissensiones in re publica; n. Biiame 
in re publica auctoritas; opes; pa3CMaTpn- 
Baib hxo ab n. iohkh spiHia alqd ad rei 
publicae rationes referre; no n. npHHHHaMB 
rei publicae causa. 

Hootniita 1) disciplina publica; cura securita- 
tis pu blicae; Ha^3opt 3a HpaBCTBeHHocxbio 
morum praeiectura. 2) inna, KoiopbiM-b no- 
pyieHB noiHnefiCKii Ha^opx. magistratus, 
quibus morum praefectura et securitatis pu- 
blicae cura delata est. 

HojEH^moe, noHMaib Koro cb n-HbiMt depre- 
hendere alqm (in alqa re). 

IIojiKOBo^erji'B dux exercitus h npocTo dux; 
= naBHOKOMaHjryH>niJH imperator; n. jipy- 
rnxB HapojcoBi. (He pHMCKaro) praetor; 6mib 
n-neiffB exercitui praeesse; Ha3Ha^HTb Koro 



n-neM'b alqm exercitui, bello praeficere. 
HojiKOBOflCTBO imperium. 

IIojiHOBjiacTHMH 'cm. HeorpammeHHUH. 
IIojEHOBOflie aquarum hjih numinis magni- 
tudo; aquae magnae. IIojxhob'bchbih pro- 
bus (o MOHeit); lectus , (argumentum); locu- 
ples, gravis (testis, auctor). IIoxHoayHie 
luna plena; BpeMfl n-Hia plenilunium (Plin.). 
IIojiHOMO^ie potestas (alqd faciendi); = 
nopy^ieHie mandatum; nojiHoe npaso .ji.ift- 
cxBOBaxb no ycMOTp^Hiio (liberum) arbitrium; 
nncaHHoe n. auctoritas, TaKae auctoritas ac 
litterae; xaTb KOMy n. m ieMi, $$& ^ero al- 
cis arbitrio rem gerendam tradere; alcui li- 
berum arbitrium alcis rei permittere; hm^tb 
n. Ha hto potestatem rei habere. 

Ho ji hot a copia (rerum co^epjEaHia); ubertas; 
(ptna) ubertas in dicendo, orationis, verbo- 
rum. 

IIojihotil media nox; bb n. media nocte. 

IIojihlih 1) HanojiHeHHbiH ikub plenus al- 
cis rei (spei, fiduciae — JtoBtpia); Hanoi- 
HeHHbiH xo Bepxy repletus alqa re; coBep- 
meHHo completus alqa re; nepenojraeHHMft 
oppletus alqa re; Hadaxbift ^iMi> refertus re; 
— H3o6njiyH)m;iH *ii>m> abundans, affluens re; 
= MHoroHHCieHHbiH frequens (senatus, thea- 
trum); ^acTo nocpej;. oTrjiarojibHbixi npHJia- 
raT., oco6. Ha bundus, osus, entus, Haup. n. 
y^HBienia mirabundus; n. apocxn furibundus; 
n. My&ecTBa animosus, n. oxBarn ferox; n. 
TpeBorn turbulentus; n. $$wb deliberabundus 
hjih in cogitatione defixus; et rita3aMH noji- 
HbiMH cjie3i multis cum lacrimis hjih lacri- 
mans , lacrimabundus; n. Ha^eatAH plenus 
spei; spe animoque impletus. 2) HM-fcromin 
Haajieacamee ^hcjjo, b4cb hih irfejiocib 
deat ymepSa integer ;annus, stipendium); 
solidus (usura, stipendium); plenus (numerus; 
plenus annus atque integer; perpetua plena- 
que gaudia); = ^JtbiH totus; Hajiieacani,iH iu- 
stus; coBepmeHHbiH snmmus (libertas, otium); 
n. ^hcjio plenus hjih integer, iustus numerus; 
n. nopaateHie cm. nopaiKeme; n. j^ocxoBip- 
Hocxb certa hih certissima fides; c* Ha^eac- 
#011 Ha n. 6e3HaKa3aHHocxb omni impunitate 
proposita; bb h. BoopyateHin plane armatus; 
HJtT a noiHbiMt Btxpo mb cm napy cb (Ha 
BcixB napycaxB); cb n. yBtpenHocxBio sine 
ulla dubitatione; ohb ^epacaii. ero bx. n. 3a- 
bhchmocxh otb ce6a eum in saa potestate 
ac dicione tenuit; npoataxb n. exo itxt cen- 
tum annos conficere, complere; hohxh n. ae- 
caxb itxx» per decern fere annos; npioSptciK 
n. 3Hame Hero alqd penitus cognoscere hih 
perspicere; cb h. npaBOMB, b% n. pa3cyAKfe 
cm. npaso, pa3cyji,0KB; bb n. cmmcix> ciosa 
cm. CMbici'b; cocxaniaxb n. Mtpy non minus 
quam modium hih npocxo modium efficere; 
n. no6iji 1 a xaKate confecta victoria; naxaxb 
K'b KOMy n. jjiOBipie cm. Ji.0Bipie; n. Mtenrt 
cm. noiHoiyme; n. lyHHoe 3axM*feHie cm. iyH- 

Hblft. 

IIojiOBHHa dimidia pars; dimidium (dimidio 
maior, minor Ha n-Hy doibme, MeHbme); bt> 
n-Hy ji,opo3Ke dimidio carior; cxohxb bx n-Hy 



268 



ILOJIOBORBe. 



flopoace dimidio pluris constare; nocpe^. adj. 
dimidiatus, Hanp. npo^HTaTb n-Hy KHara di- 
midiatum librum legere; nocpefl. medius, 
Hanp. Ha n-Hfc nyTH medio itinere, cb h-hh 
HyTH ex medio itinere; bi n-Ht jrfiTa media 
aestate; j&iHTb Ha abb n. dividere, Hanp. 3Ta 
piKa pasataerb ropoflfc Ha ab4 n. urbs eo 
dividitur amne; ptat raMepa, Koiopaa jr> 
jrarb ocTpoBt no^TH Ha jjBi n. Himera 
amnis, qui ferme insulam dividit ; ^ado 
nocpeA* semis (indecl.), Hanp. n. xifcoa, se- 
mis panis; mecTb cb h-hok> <{>yTOBt sex se- 
mis pedes; jrna ct> h-hoh) naca duae semis 
horae; Tpa ob h-hoh) tres et semis, Ires et 
dimidium; Tpa cb h-hok) TLicaqa tria milia 
et quingenti; nocpeji;. semi bt> cjoaceHia cx> 
adj., Hanp. Ha n-Hy o6pyniHBnriacH semiru- 
tus ; Ha n-Hy cropiBmin semiustus hah 
semustus; Ha n-ny cbt^eHHbiH semesus, ex 
parte adesus; cm. TaKace cjoBa cioatHbifl ct> 
nojiy— ; oana Mipa cb h-hoio sesquimodius; 
jrjkio Ha n-Hy noiepjrao, nodt^a yace Ha n-Hy 
nponrpaHa cm. TepaTb; k yate npoatajrb n-Hy 
:kh3hh aetate declivis sum; aetas mea de- 
scendit IIojiobhhhhh dimidius, dimidiatus. 

nojroBOflte aquarum magnitudo; aquae ma- 
gnae. 

noaoaceHie i) co6. = MfccTOHoaoaceme situs; 
^aTb ^eMy Hajureacamee n. alqd apte ponere, 
collocare; bm$ti> xopomee, y^ofiHoe n. oppor- 
tuno loco situm aaa positum esse. 2) ne- 
peu. — cocToaaie, otfcTOJiTejibCTBa, wb 

KOTOpblX'b KTO HH6. HIB HT0 HH6. HaXO^HTCH 

status; condicio (vitae, rerum, fortunae); for- 
tuna (servorum); locus (noioHtenie, bi koto- 
poe npHBe^,eHi> kto hho. bib hto hbo".); cau- 
sa (in eadem causa fuit Cato); tempus, tem- 
pora (noioaceme, BH3BaHHoe oocmaTejibCTBa- 
mb BpeMeHH, qado = aaipy^HHTeabHoe n.); 
res; npa TenepeinHeM'b n-Hia ate. cm. od- 
CTOflTejrbCTBO; n. jraira. bt. rocy^apcTBt, no 
cjiyacSt, caHy a t. a. condicio, status, locus; 
*n>e hh6. n. bt> rocy^apcTBt alcis status in 
re publica; condicio civilis hik publica; 3a- 
HHMaTb xaKoe n. in hoc gradu collocatum 
esse; 3aHHMaTb paBHoe n. parem esse; He 
3aHHMaib BHflHaro n. parum splendide se 
gerere; mli 3aHHMaeM r b xaKoe n., ^to... eo 
loco locati sumus, ut...; 6iecTflm;ee n. am- 
plissima dignitas; iHinaibca CBoero n. de 
statu suo deici; B03BpaTHTb Kowy npeatHee 
n. in pristinam dignitatem restituere alqm; 
B03BpaiHTb KOMy to nozoateme, KOTopoe 3a- 
HHMaiH ero npe^KH alcui maiorum locum 
restituere; HeSjiaronpiaTHoe n. Aixb iniquitas 
rerum hh temporum; 6e3Haji;ea*.Hoe, omaaH- 
Hoe n. res perditae aia pessimae; offb Ha- 
xoahjics b^ oneHB 3axpy,nHHTejrbHOM'b n-Hin, 
nocxaBHib Koro bi. 3axpy,a,HBTejibHoe n. cm, 
saTpy^HHTejibHbiH; Haxo^aTbca BT, 6i^cTBeH- 
homi. n. misere vivere; *n>H hh6. a&ia bt. 
xopomeM'b, xy^oMi n bene, male agitur de 
alqo, male se habet alqs; fortunarum ruinae 
impendent alcui (KOMy Hnd. rpo3HTb pa3ope- 
Hie); Moe n. He cobc4m^ xopomo res meae 
minus secundae sunt; bi xaKOMi Tenepb 



nojiTopa, 

d-hIe rocy^apcTBO? qui nunc est status rei 
publicae? bi KaKOMi n-Hia j$xo? quomodo 
res se habet? quo loco res est? flfeaa 6hih 
Tor^a Bt TaKOMt n-Hia eo turn statu res erat, 
B'b HcnaHia hie status rerum Hispaniae 
erat; botx b% KaKOMi n-Hia a&ho res sic se 
habet; b*b TaKOMt n-Hia xbm nama ita hjih 
in eo loco sunt res nostrae; bt. xanoMT. n. 
HaxojtaMca mm sic habemus; Baura ^taa B'b 
xopomeM'b n. bono loco sunt res vestrae; ;$- 
io bt. onacHOM^ n. res in periculo versatur; 
npa TaKOM-b n. ^fcrb quae cum ita sint; xota 
n. $&!> a TaKOBo quamquam ea ita sunt; 
H3aoHcuT r b n. $>$& rem demonstrare; 03HaK0- 
mhtb Koro cb n-HieMt &kjrb alqm notitia re- 
rum instruere, co bcbm^ n. alcui omnem 
rem quo pacto habeat enarrare ordine; H3K>- 
ataTb KOMy HacTosmee n. ^Jr& exponere 
alcui praesentem rerum statum ; n. ^jtb 
B,apyrb B3MiHHiocb repente facta est rerum 
commutatio; s onacarb eMy cnoe n. exposui 
ei, quo loco essent res meae; HaxoftHTbca 
b-b TaKOMi ate n. in eadem causa esse, ea- 
dem est causa mea; ecia 6m a naxo^HJicfl 
B"b TaKOM* n. eo (isto) loco si essem; kho- 
ihh, Haxo^aBmieca b% TaKOMi* n., ^to... adu- 
lescentes usi ea fortunae condicione , ut ..; 
flyMaib o CBoearb n. suis rebus ajra sibi con- 
sulere; nociaBb ce6a bi Moe n. eum te 
esse tinge, qui ego sum; b^ KaKoe nonai'b 
a n.! hem, quo redactus sum; hhkto He 6ti- 
BaeTt AOBOJieHt cbohmi> n. suae quemque 
fortunae maxime poenitet; CMOTpa no n-HiH) 
Atrb pro re nata, pro re; ut res fert; pro rei 
condicione bib statu; B*b TaKOM-b n-Hia ita; 
ocooeHHO npa HacToaineMi. n. rocy^apcTsa 
hac praesertim re publica. 3) Haynnoe no- 
loaceHie, npaBHjio praeceptum, decretum, 
dogma; bi jioraKB pronuntiatum (Cic.)\ npa- 
BBia h n-Hia (jf)aaoco(J)iB praecepta et insti- 
tuta philosophiae; nocpeji;. n. pronom. hjih 
adj., Hanp. H3BicTHoe n. ApacTanna illud 
Aristippeum; mm 6y^e»rb Aepataibca Toro n. 
illud tenebimus; OTBBMaTb Ha oT^BHMfl 
n-Hia ad singula respondere. IIojio:khm , &, 
^to... cm. uoiaraTb *>. HojcoacnTejEBHBin 
certus; exploratus; HecoMHfcHHbift hand du- 
bius, haud ambiguus. Adv. certo, Hanp. n. 
3HaTb certo scire hib certis auctoribus com- 
perisse alqd; n. yTBepat^aTb pro certissimo 
affirmare, n. OTpanaxb pernegare. Iloao- 
skhtl cm. noiaraTb. 

noaoca 1) y3eHbKaa n., ^epxa linea, mapo- 
Kaa limes; nypnypoBaa Ha pbmckob xyHHKi 
clavus (angustus, latus). 2) n. 3eMia lacinia 
(He6ojibinajiJ, regio (o6jacTb, cxpaHa). IIo- 
jrocKa cm. noioca l. 

nojiocKaTB eluere, perluere. 

Hojiotho linteum. IIojiothhhhh: linteus. 

IIojiotb inutiles herbas evellere; steriles her- 
bas eligere. 

noaoyMHHH vesanus. 

IIoJiTopa sesquialter; unus et dimidia pars*, 
n. ro^a annus et sex menses hih sex men- 
ses et annus; sex mensium et anni spatium; 
npoAO-imaiomiHCJi, cymecTBywmiH n. ro,a,a 



IlojiyHaTejii.. 



IlOJTBSa. 



269 



annuus et semestris; £HHH0ia bt> n. (J>yTa 
sesquipedalis. noxropada centum (et) 
quinquaginta. HooiydorHHa heroina. IIo- 
jlj6ot% heros; (noqia mo Sort) prope divi- 
nus. IIojcyrofliH^HWH sexto quoque mense 
ci npHSaBaeHieMt noaxoitHmaro npHqaciifl, 
Hanp. factus. Ilojtyroflie sex menses; spa- 
tium hjih tempus semestre. nojryroflOBoii 
semestris; sex mensium. noayfleHHHil 
meridianus; n. Kpyrt circulus meridianus. 
IIojEyflHEift subagrestis; semibarbarus; (o 
iH)Aaxi> h atHBOTH.) semifer. IIojiyacHBOH 
seinivivus. IIojcyKpyrjiiiH: semirotundus; 
semicirculatus. nojryxpyr ■& semicirculus ; 
dimidius orbis; dimidia pars orbis oh circuli. 
IIojiyjiyHie luna dimidia. IIojiyMepTBBiii 
semianimus; seminex (nojiyySaTtiH); semivi- 
vus (nojiyjEHBofl); n. otb roao.ua, maat^bi 
enectus fame, siti. IIoxyMpaKx opacum 
crepusculum; lumen obscurum (nojrycBirb), 
incertum. IIojEyMfepa, Hanp. npHHHMaTB 
n-pbi, npntSiraTb kb n-paMi consiliis medio- 
cribus oh mollioribus uti. IIoJiyM'fecHii.i. 
cm. noiyiyme IIojryMtcfl^HMH dimidiati 
mensis; quindecim dierum. nojryHarofi 
seminudus. noJiyHO^HMH quod media 
nocte fit, cernitur, auditur; n. nacb, BpeMH 
media nox. IIojEyoA^TLra semiamictus; 
seminudus (nojiynaron). IIojiyocTpoB'B 
paeninsula, paene insula. Hojtypaspy- 
ineHHUH semirutus. IIojiycB'feTx cm. no- 
jryMpaK'bj cyMepKH. HojiyyMHMn cm. noio- 
yMHtifi. nojryy^eHHH *mediocriter littera- 
tus; mediocriter doctus; semidoctus. Hojiy- 
TiacoBOH nocpeji. gen. semihorae. 
f y noay^aTejiB accipiens; qui accipit; cui datur. 
IIojcy^aTt accipere (tto npe^araior& oh 
flaiort) alqd; n. odparao recipere, recupe- 
rare; assequi, consequi, adipisci, acquirere 
(6aaro,a;apji coScxBeHH. CTapaniio); nancisci 
(ciyqanHo oh Heoacn^aHHo); invenire (no- 
men, cognomen); capere (nomen ex alqa re; 
fructum ex alqa re aoxotfi; per alqm aut 
honorem aut divitias); n. no atpe6iK> sortiri; 
OTi Koro Had. hhcbmo epistulam accipere ab 
alqo; epistula affertur, perfertur, redditur, 
traditur alcui; a noxyiaio oiBii^ responde- 
tur mini; npHKa3aHie imperatur mihi; iubeor 
(alqd facere); BtiroBopt reprehendor; paHy 
vulnus accipere, excipere; vulnerari; TaatKyio 
gravi vulnere affici; n. bo3MOhchoctb copia 
mihi datur (alqd faciendi); BocnaTanie, o6pa- 
30BaHie institui, erudiri; E3B^CTie, npomeHie, 
nparjiameHie, OTKa3i>, no^apoKB, Harpa^y, 
ataioBaHbe, H03B0JieHie, yjuiBieTBopeHie, Ha- 
cjrB\a;cTBO cm. bth cym,. IIojryHeHie accep- 
tio (frumenti); o6bikh. onncaT., cm. noiyqaTb, 
Hanp. nocjrfi n-Hm ^enerb pecunia accepta; 
,n;o n-Hia BTHXt MOHXi UHceMi h npocro ante 

: has meas litteras. 

Hojiyinapie hemisphaerium. IIojKfcyHTa 
semilibra. IIoji^yTa semipes. Honfyj- 
toboh semipedalis. Hojmaca semihora. 

Hojpran^e, pi. nojrenina copiae. 

1. nojE-E pavimentum (HacTHiKa m% 6htoh 
OHHti; KaMeHHMH n.). 



2. Hojit, Myatcitoi, ateHCKin sexus; genus; $$• 
th, MOJio^esb o6*oero nojia liberi, iuveneB 
utriusque sexus; npeKpacHLin n. sexus mulie* 
bris, n npocTO mulieres. 

IIojiBaa utilitas, usus; sbiroaa commodum oh 
pi. commoda; emolumentum; res, rationes 
alcis; aoxo^ fructus; ofimaH, oSmecxBeHHafl, 
rocy^apCTBeHHafl n. communis utilitas, com- 
mune commodum; rei publicae commoda h 
npodo res publica; salus summa hjih com- 
munis, omnium, rei publicae; hphhochtb n. 
utilem oh usui, ex usu esse; utilitatem 
praebere Em aiferre; prodesse, conducere; 
KOMy hh6. prodesse alcui, esse ex usu alcis, 
ex re hjh in rem alcis; alcui usui hjib: fru- 
ctui esse; utilem operam praebere alcui, al- 
cis utilitatibus consulere; = noMoraTb alqm 
iuvare, alcui adesse (o JiHuaxt), hphhochtb 
KOMy SoiBmyK), o^eHB SoJibmyio n. alcui ma- 
gno hjih maximo usui esse, alcui magno fru- 
ctui esse (o npe^M.); maximum emolumen- 
tum esse alcui (o ihu,.); moa n. Tpe6yerB 
mea interest; mok n. TpeSoBajia toto meae 
rationes ita tulerunt; H3BjieKaTB H3i> Hero n. 
cm. H3BjieKaTB 1 ; ynoipeSjiflTB BpeMa Cb 
n-30K> tempus recte collocare, tempore recte 
uti; 6e3t n. cm. 6e3noie3Ho; KaKaa u. orb 
Toro, hto... quid attinet? cb inf. hjih ace. c. 
inf.; 3a6oTHTBca o ^Bet n., coojno^aTb Hbio 
n. prospicere hjih consulere rationibus alcis; 
commodis alcis servire; commoda alcis tueri; 
3adoTHTBCH o CBoefi co6cxBeHHOH n. privato 
suo commodo hje compendio servire ; Bt 
hbk) jth6o n. alcis gratia, (co BpeMeH'b JLk- 
b!h) in alcis gratiam; alcis causa; pro alqo; 
secundum alqm (iudicare, decernere, litem 
dare); e re hjih ex usu alcis; bb noj[B3y ro- 
cy,a;apCTBa e re publica; b% mok> n. mea 
causa; hto hho. b^ moio n alqd e re mea 
oh in rem meam est; ynoipetoTb hto b^ 
cboh) n. alqd in rem suam convertere, in 
usum suum conferre; alqa re uti; ^ito hh6. 
KOMy cjryatHT'B bi> n-3y alqd , alcui prodest, 
saluti est ; cm. Taote BBime chphhochxb 
nojiB3y»; tobophtb b^ n. nero suadere alqd 
(o Jtnn;.), favere alcui (o npe^M.) ; mho- 
roe roBopnrb bt> n. ero MHima muita affer- 
ri possunt, cur probabilis hjih probanda sit 
eius sententia; bto He tojibko He roBopnTX 
bb moio n., ho CKopM ^aate npoTHB^ Mens 
Hoc non modo non pro me, sed contra me 
est potius; 0TKa3aTBca ot^ ^eroBi. n. oie- 
qecTBa alqd patriae remittere. IIojebso- 
saHie v&m> usus, usus et fructus, usus fru- 
ctus. IIojiB30BaTLca uti (rebus sapienter 
oScxoHTejiBCTBaMH), abuti (alqa re); frui alqa 
re (HacjiaiKftaTBca); n. vkwb ^jeh nero alqa re 
uti, abuti ad alqd; n. Giy^aeM'b uti occasione, 
non deesse occasioni; tempus rei gerendae 
obire, non dimittere; He n. cJiynaeMi occa- 
sionem praetermittere, amittere (no HeBHH- 
ManiH), HedpeatHocxH), dimittere (aoSpobojtbho), 
omittere (HaMipeHHo); ^oxoAaMH cb HMiHia 
fructum capere ex praedio; n. 3Ha^emeMi 
auctoritate florere; o^HHaKOBoro BjiacTbio pari 
esse potestate; 6*ojbmaM f b no^eTOMx, ciaBow 



270 



II(wik>6h:tb. 



florere gloria, magna gloria esse; Bceo6mHMB 
ysaKemeM-B ab omnibus magni fieri; ab 
omnibus observari; apud omnes in honore 
esse; ojLHHaKOBtiMH npaBaMH in pari iure 
esse; xopoihhmb 3AopoBbeMB prospera vale- 
tudine uti hih esse; BOCH0iB30BaTbCfl *ibmb, 
cm. noJib3a (ynoTpeo*iflTb bb cboio n.); n. 
omaSKOK) BparOBB errore hostium abuti; boc- 
nojn.30BaTbCfl ciy^aftHMMB oGcTOjrreibCTBOMB 
P,a& o6BHHemfl ex re fortuita crimen commi- 
nisci; He n., He BOcnoiB30BaTbca vtwb negle- 
gere, praetermittere alqd; deesse alcui rei. 
nojno6HTB adamare (alqm, equos; bb Kjac- 

CH^. np03fc o6blKH. TOIbKO B'b pevf H 

plusqp.); amare coepisse (alqm, alqd). 

nOJTEOCt polUS. 

HoMeHBrae paulo minor. 

IIOMepKaTB obscurari, occultari. 

IIoMHJiOBaHie venia delicti hih delictorum; 
venia; remissio poenae, impunitas, salus red- 
dita h npocTO salus. noMMOBaTB, cm. 

MHIOBaTB. 

IIomhmo Koro alqo inscio; n. iero praeter cb 
ace; remota aiqa re; n. toto ut haec omit- 
tam; n. Toro, tto... ut praetermittam cb 
ace. c. inf. 

IIOMHHaTB 1) CM. HOMHHTB. 2) = BOCHOMHHaTB, 

ynoMHHaib, cm. bth rj. IIomhhkh paren- 

talia (pi.). 
IIoMHHyTHO identidem. 

IIOMHpHTB,— Cfl CM. MHpHTb. 

IIomhhtb memorem esse (alcis rei), meminisse 
(alcis rei), memoriam alcis rei retinere hih 
alqam rem memoria tenere; biioih'e n. com- 
meminisse; h homhk), Kara... memini cb inf. 
praes., Hanp. memini eum venire— Kara ohb 
npnmeiB; cb 6iaro^apHocTbio, jhooobbk) n. 
Koro, ^to cm. B.ocnoMHHaTb; He n. ^ero alcis 
rei esse immemorem, non memorem; 6e3- 
auhho, mhb noMHHTCfl videor mihi cb inf.\ 
Kara mhb noMHHTCff ut mihi videtur. 

IIOMoraTB (HaxoaflineMyca bb 3axpy,HHHT. no- 
joateHin) auxiliari, auxilium ferre, esse auxi- 
lio alcui (oco6. Ha bohhb h o MaxepiaibHoi 
homohih), opem ferre, opitulari alcui (cbohmb 
BjiHHieMB, cpe^cTBaMH); adiumento esse alcui; 
sublevare alqm. alqd (^.ocTaBHTb ooaeraeme); 
alcui subsidio 'venire, succurrere (npH^TH, 
nofloarfcTb Ha noMoinb); alcui salutem ferre, 
et opem et salutem ferre, opem indigentibus 
salutemque ferre; consulere alcui, alcis rebus 
hik rationibus; iuvare, adiuvare (alqm, alqa 
re, in alqa re, nowepacHBaTB, chocooctbo- 
BaTb); adesse alcui (oco6. npe^B cv^omb); n- 
KOMy HCKaTB hto opitulari alcui in quaerenda 
alqa re; n. bb tomb, npoTHBB wo remedio 
esse ad alqd, efneaeem esse contra alqd (o 
jiBKapcTBaxB); utilem esse contra alqd, alcui 
rei, prodesse adversus alqd, alcui rei, salu- 
tarem esse ad alqd (= obitb noie3HBiMB £ia, 
npoTHBB iero, o atKapcTBaxB h ,npyr. npefl- 
MeTaxB); He n. KOMy deesse, non adesse alcui. 
HoMOJiBKa sponsalia (n. pi.). IIomojibjih- 
BaTB, — mojibhtb 3a Koro despondere (alcui 
filiam); 6htb noMoiBieHy (o MymHHB) alqam 
sponsam habere, alqam sibi despondisse, (o 



nowcfemaTB. 

aceHHLHHB) alqm sponsum habere, alcui de- 
sponsam esse. 
noMon;HHEi,-HHi;a adiutor, adiutrix; mi- 
nister (sceleris, in maleficio). IIoMomB 
auxilium; ops (toibko bb fopMaxB opis, opem, 
ope, name scero bb coe^HHeHiH opem ferre 
alcui — 0Ka3MBaTB noMomB); opera (coflfeft- 
CTBie); adiumentum (BcnoMoraTeibHoe cpe^;- 
ctbo); praesidium (3am;HTa); subsidium <no- 
Mom,b, no^epatKa bb ciynaB Hyamu, onac- 

HOCTH, BB BOeHH. H3BIKB p63epBB, BCHOMOra- 

TeabHoe bohcko); n. hpothbb, otb ^ero medi- 
cina, remedium alcis rei; HCKaTb n-roH y *oro, 
bb ^eMB confugere ad alqm, ad alqd (npn- 
SirHyiB kb); cb ^Beio hh6. h. alcis auxilio, 
ope, opera; alcis opera usus; alqo adiuvante 
hih adiutore; cb Bomieio n. si deus adiuva- 
bit; deo adiuvante; non sine ope divina; cb 
n-m;bK) iero auxilio alcis rei; 6e3B ^yaoft 
n.sua sponte, per se; HafiTH n. bb komb iu- 
vari, adiuvari ab alqo; 0Ka3aTb, no^aTb KOMy 
n., npifiTH KOMy Ha n. cm. noMoraTb; nociaTb 
Koro Ha n. KOMy mittere alqm alcui auxilio 
hih subsidio, auxilii causa; ocxaBHTb Koro, 
ttto 6e3B n. destituere alqm, alqd; deesse 
alcui, alcui rei; alqm auxilio orbare; 6e3B 
bcakoh n. nudum alqm destituere; omaHie 
n-raH auxilii latio; Kpnra o n-mn cm. kphkb; 
Hys^aroinjHCfl bb h-h^h cm. HyacAaTbca. 
noMpa^iaTB obscurare (alqd; h nepeu.); ne- 
pen. n. pa3yMB mentis quasi luminibus offi- 
cere (altitudo fortunae et gloriae); ^ho ih6o 
caaBy obscurare alcis laudem, gloriam, fa- 
mam. IIoMpa^aTBca obscurari. 
noMHcejit cm. Mbicib. HoMBinuieHie 1) 
n-Hia o CMepTH contemplatio hjh commenta- 
tio mortis. 2) cm. HaMBpeme. IIoMBunjtaTB 
cm. syMaxb 1 , b; 2, a; n. o CMepxa mortis 
meminisse; tota cogitatioue in mortem inten- 
turn esse; o6b y6ificTBB de caede cogitare, 
caedem moliri. 
HoM-BCTHTejiBHOCTB laxitas; bb aomb cmo- 
ipiTb Ha n. in domo curam laxitatis ha- 
bere. noM*BCTHTejEBHBiH spatiosus, am- 
plus; laxus, capax. Hom-bcthtb, cm. homb- 
m;aTb. IIOM-BCTBe praedium rusticum, prae- 
dium; ager (noae, h cb nocipoHKaMH Ha 
HeMB); villa (Aa^a); n. b6jih3h ropoaa prae- 
dium oh rus suburbanum; ager suburbanus, 
oomkh. tojtbko suburbanum. 
noM-Bca^HBiH cm. Micfl^Hbifi. Adv. cm. eace- 

IIoMBinaHHMH alienata mente; insanus, men- 
te captus, delirus. IIOMtmaTejiBCTBO alie- 
natio mentis, insania, deliratio; Kara ou bb 
n-CTBB velut mente capta. 

IIoMimaTB collocare (suo quidque in loco, 
milites in hibernis, comites apud ceteros 
hospites); statuere, constituere (ciaBHTb, in 
loco alqo); ponere (sellam iuxta); disponere 
(pa3MBn^aTB, tormenta in muris). IEomb- 
maTBca t$> esse, atHTb habitare; y koto 
hh6. (Kara rocib) devertere mh deverti ad 
alqm (ocTaHOBHTBCH y Koro), hospitio alcis 
uti. IIoMfcmeHie Kara flMcTBie, raaro- 

JiaMH, CM. nOMBH^aTb; = MtCTO CM. MBCTO. 



TIOHaE-feHTfeCH. 



noHHTie. 



271 



HoHaA&aTBca Ha Koro, sa hto fidere, con- 
fidere alcui, alcui rei, alqa re. 

noHanpacHy gm. HanpacHo. 

IIoHeBOJii necessitate coactus; vi ac necessi- 
tate; ex necessitate; necessario; coactus; n. 
conacHTbca Ha MHpt necessariam pacem 
accipere. 

IIoHe^JiBHHK'B *dies lunae. IIoHefl'feaB- 
hbih, n. niaxa *merces quae in singulas 
hebdomadas habetur. Adv. singulis hebdoma- 
dibus; in singulas hebdomadas; octavo quo- 
que die. 

HoHeMHory paulatim. 

IIoHecTn car. Hecxn; n. yGbixoKb, ymepfo 
damnum hjih detrimentum, iacturam facere; 
detrimentum capere, accipere; n. nopaateHie, 
yipaiy cm. nopaaceme, yxpaxa; n. HaKa3ame 
cm. HaKa3ame n HaKa3tiBaxB. IIoHecTHCB 

CM. HeCTHCb. 

IIOHHacaTB h,t.hv minuere (pretium frumenti); 
minus pretium imponere hih constituere (al- 
cui rei); n. roaocb vocem summittere. IIo- 
HHacaTtca (o Boicfc) decedere, recedere; (o 
itehx.) pretium alcis rei minuitur; res vilior 
fit hjih vilius yenit; irfeHa Ha xjrfcoB hohh- 
acaexca annona laxat (Liv>). IIoHHraeHie 
remissio (vocis). 

IEoHHKaTB roiOBOH) caput demittere; rjiasaMH 
oculos in terram demittere; terram intueri. 
IIohhkjibih, cb n. toioboh capite demisso. 

IIoHHMaHie perceptio, comprehensio (perce- 
ptio et c. tollitur); intellegentia; 6bicipoe n. 
percipiendi celeritas; rjraroiaMH, cm. hohh- 
MaTb. IIoHHMaTB comprehendere alqd 
mente, animo hjih cogitatione, animo et co- 
gitatione huh mente; cogitatione assequi 
alqd; complecti alqd animo, mente; capere 
alqd mente; intellegere, percipere, (hcho bh- 
jrhxb) perspicere alqd; (y3HaBaxb) cogno- 
sces, (xoJiKOBaxb) interpretari; ducipo n. 
alqd celeriter animo comprehendere; alqd 
celeriter accipere (quae traduntur — npeno- 
^aBaeMoe), alqd arripere; xaKB n. alqd ita, 
in hanc partem accipere, ita interpretari; 
xaKb Haji;o n. npexxracame AnojiiiOHa hanc 
habet vim praeceptum Apollinis; nam n. 
3T0? quid hoc sibi vult? n. Koro=ibH cjiOBa 
intellegere quid alqs dicat, orationem alcis 
intellegere, — wvt xapaKxepx> perspicere, co- 
gnoscere alcis ingenium, animum, mores hjih 
alqm; intellegere qualis alqs sit; n. naca- 
xejia scriptoris . cogitationem assequi et vo- 
luntatem interpretari; intellegere quae (quid) 
scriptor dicat; aaxb KOMy qxo noasxb alcui 
alqd sigrrificare, ostendere; n. no JiaxBiHH cm. 
jiaxHHCKin (3HaTb); HacKOJiBKO a noHHMaro ut 

^ quidem ego intellego; n., He n. myxKH Cm. 
myxita ; ^ero Hejib3H noHaxb quod nullius 
mens aut cogitatio capere potest; *ito Jienco 
hohhtb facilis intellectu, ad intellegendum; 
planus; perspicuus (hchbih); ^to xpyiiHo no- 
HaTb difficilis intellectu, ad intellegendum; 
impeditus; obscurus; a He Mory noHaxb roro 
. TaKHte miror, admiror alqd hjih ct> cafcayiom. 
bocb. BonpocoMi, Hanp. heri mirabar quid 
accidisset. 



IIoHocHTejcB conviciator (npHcyxcxByioinHXB), 
maledicus (ocod. oxcyxcxByrom.HX'b). IIoho- 
chtb Koro convicium facere alcui; alcui ma- 
le dicere; maledicta, convicia conicere, con- 
ferre in alqm; lacerare (alqm, alqm probris); 
OTcyTCTByronjaro a |) S enti male dicere; male- 
dice hih contumeliose dicere de alqo. IIo- 
Homenie contumelia, convicium. 

IIoHomeHHLiH (o naaibi) detritus, obsoletus. 

IIohtohhbih moctb pons navalis; rates et 
lintres iunctae; rates quibus iunctum est flu- 
men, b-b CBA3H pi™ h npocxo rates; ycTpo- 
hxb n. mocx* pontem navibus iunctis facere 
hjth efficere; Ha piKx. flumen ratibus iungere. 

IIoHysHTeJiBHiJH, n. cpeflCXBO, Mipa vis; 
ynoxpeSnxb n. cpe^CTBa, Mipu vim adhibere, 
coercitionem inhibere, npoxHB* koio vi gras- 
sari in alqm. noHyacjjaTB cogere alqm a& 
inf., c% ut, piace ad alqd faciendum, ad 
alqd; = no6yacii;axB alqm aclducere, compel- 
lere, perpellere ad alqd hjih cb ut 

IIoHypHTB rojroBy cm. noHHKaTb ('roiOBOH). 

HohbihIj adhuc; usque ad hunc diem hjth: 
usque ad hoc tempus. 

noHaiie 1) npe^CTaBieHie, aji;ea notio; species 
(— Uea, hanc illi IBeav appellant, nos 
recte speciem possumus dicere); informatio 
(oo'pas'b, KOToptiii Mil ce6i cocTaBjraeMt Bt 
yMi); conformatio animi hjh tojtbko confor- 
matio; cogitatio; (^vbctbo) sensus; o6m,ee n. 
cm. o6m,if (bx. KOHirJi); n. o Bori informatio 
dei, opinio, suspicio dei; npapoayteHHoe n. 
notio animo hjih menti insita hih innata, 
impressa; praenotio; antecepta animo rei 
quaedam informatio, h npocxo notio insita, 
innata; noHaxia xaitate cognitiones (insitas 
deorum vel potius innatas c. habemus; usi- 
tatas perceptasque c. deorum tollere); sensus; 
TeMHMK n. cm. xeMHtifl; ^h hh6. HpaBCTBen- 
Hbia, pejHrio3Hbia n. quae alqs de bono ma- 
loque, de deo (diis) hjih de rebus divinis 
sentit; cocxaBHXb ce6£ n. o newh notionem 
hjih rationem alcis rei in animo informare, 
animo concipere, fingere, effingere, 3apaHte 
opinione praecipere alqd, BtpHoe n. o leM-b 
capere (veram speciem Romani senatus); 
recte sentire de alqa re, loatHoe prava sen- 
tire de alqa re; hm^xb h. o ^ewb notionem 
alcis rei hjih de alqa re habere; alqd intel- 
legere, animo, mente, animo et cogitatione 
comprehendere; MHoro 3aBHcnrb ox& xoro, 
KaKoe xbi HMienrb n. o xpH6yHaxx> plurimum 
refert, quid esse tribubunatum putes; hm^xb 
HCHoe n. o newb alqam rem probe intelle- 
gere, perspectam habere; HenojiHoe, HeacHoe 
n. alqam rem ex parte tantum hjih non sa- 
tis, parum intellegere, perspicere; He hm$xb 
n. o vewb non intellegere alqd; coeflHHflXb 
cl niM-b H3BicTHoe h. notionem cum alqa 
re coniungere, alcui rei subicere; #aTb KOMy 
n. o ^eMi. rem alcui explicare; coe^HHaTb 
vh T&m> noHHTie notionem cum alqa re con- 
iungere, alcui rei subicere; *no hh6. Bbime 
gejiOBx»gecKHXx. n. alqd' maius est, quam ho- 
minum ratio consequi potest. 2) HHoriia B'b 
csa3H px>qn ciobo noHaxie He nepeBo#HTca 



272 



IIOOaHHOlK'fe, 



qco6bimb ciobomb, Hanp. bth n. haec, ilia, 
ea; n-xia o xomb, ^to npHJiH*rao h Henpn- 
xwim, He Be3Ai o^HHaKOBti non omnibus 
eadem honesta sunt et turpia; n. hcxhhbi 
Veritas, HpaBCTBeHHocTa honestas; ixo bmb- 

CXB COCXaBUHeXB HOHflTie HpaBCXBeHHOCXH 

quibus rebus conficitur honestum; *ito hh6. 
npoTHBHO n-Tiio Hecra alqd abhorret a digni- 
tate. noHHTjiHBOCTB ingenium (cnoco6- 
hoctl); celeritas ingenii hjih percipiendi; do- 
cilitas (ingenii). noHaTjraBBiH docilis, 
acutus, perspicax. IIoHaTHHH qui (quae, 
quod) intellegi potest; quern (quam, quod) 
animo comprehendere possumus; ixo hh6. n. 
cadit alqd in, sub intellegentiam nostram; 
facilis ad intellegendum hjih intellectu; expe- 
ditus, apertus; planus, perspicuus; ana MeHE 
hto hho\ n-Hie magis intellego alqd. Adv. 
plane, perspicue, aperte. 
IIooffiHHOTiK'B singuli; cmaxb KaacsoMy n. sin- 
gulis dicere; Bbi3BiBaTb n. singulos evocare. 
IIo-opaTopcKH cm. opaTopcKifi. 
IIoo^epeffHO cm. o^epeflb. 
Hoompeiiie incitamentum; stimulus. IIo- 
ompaTB Koro excitare, incitare alqm, alqm 
ad alqd, ad alqd faciendum, ut alqd faciat; 
alcui stimulos admovere; adhortari, cohor- 
tari alqm; acuere, exacuere alqm; n. mo 
hh(5. iuvare alqd (studia). 
nonaaaxB 1) HenaaHHO Bna,naxb bo ixo, 
noHBjHXbca iyri incidere (in foveam — bb 
aMy, in servitutem, in quos homines incidi!), 
incurrere (in hostium manus, in periculum); 
venire, pervenire, adduci in alqd; He3aMBXH0 
delabi in alqd; devenire in alqd (in alienas 
manus); n. bb *ibh pyKH in alcis manus ve- 
nire, devenire, pervenire; in potestatem alcis 
venire; bb pyKH no6x,JXHTejia in victoris ma- 
nus devenire; cb xpyAOMB nonacit Ky/ja 
(BBiSpaxbca) eniti, evadere in alqd (viam); n. 
bb cbxh (nepen.) in insidias incidere; KOMy 
Ha ma3a venire in conspectum alcis; se in 
conspectum alcui dare; HHKor^a Goibiue He 
n. Ha raa3a nunquam in conspectum alcis 
reverti; KOMy Ha BCTptoy cm. Bcxpiia; bb 

HeMHlOCTb KB KOMy CM. HeMHJIOCXb; bb Oi^y, 

cm. dBjta. 2) mbxko y/xapaTb tangere, con- 
tingere (ex tanta altitudine hostem); ferire, 
percutere; = paHHXB vulnerare; n. bb irta 
destinatum hjih destinata ferire h npocio fe- 
rire; He n. bb iriiB non ferire; KasytBifi bbi- 
cxpte nonajjajfb nullum telum frustra mit- 
tebatur. nonaaaTBca cm. nonaixaxb 1 ; 
nepBBin nonaBminca primus quisque ; 
quivis; quicunque est; n. bb *ieMB hh6. de- 
prehendi in alqa re. 

IIonapHO bini. 

HonacTB cm. nonaftaiB. 

IIonepeK-B ex hjih de transverso; per trans- 

versum. . . 

nonepeMtanBra alternus. Adv. alternis vici- 

bus hjih alternis; in vicem. 

IIonepe^HBiH transvejsus, transversarius. 

Hone^eme cura; hmbxb n. o ^eMB prospi- 
cere, consulere alcui rei; o komb alcui hjih 
saluti alcis prospicere, consulere. 



IIOnyJIHpHOCTB. 

nonapaTB HoraMH, nepen. n. h. bc£ npasa 
Hapo^a omnia iura populi obterere; bcb 6o- 
atecKie h JiioflCKie 3aK0HBi omnia divina 1m- 
manaque iura permiscere, ius ac fas omne 
delere. 

HoruraTHTBca 3a ^xo luere alqd (atH3HBro — 
morte, capite); poenas (graves— acecxoKo) al- 
cis rei dare, persolvere; plecti; aoporo n. 3a 
cbok) oms6Ky magnam erroris sui mercedem 

dare. 
nonoftoea comissatio (oco6. hocjte o6:&\a;a). 
nonojiaMB, abihxb n. bipartire; pa3pi3axb n. 

in duas partes dissecare. 
nonojraeHie (KaKB jrjkHcxBie) refectio; (xo ^xo 
npH6aBJieH0) supplementum. nonojiHaTB 
supplere (npaSaBiaxB HeAOCxaromee), com- 
plere, replere, explere (npHoaBiura VBeJiH*iH- 
Baxb); reficere; n. jierioHBi supplementum le- 
gionibus scribere; n. Koropxti Ha6opoMB co- 
hortes dilectibus reficere; n. noxepio quod 
periit, explere. 
nonojryflHH post meridiem; tempore postme- 

ridiano; oGbikh. temporibus postmeridianis. 
IIonoHa tegumentum equi; ephippium. 
IIonpaBKa correctio, emendatio; ohb B03Bpa- 
xhjtb mh4 KHHry co cbohmh h-mh librum 
mihi a se correctum hjih emendatum remi- 
sit. IIonpaBJtaTB 1) HcnpaBJiaxB noBpeat- 
^eHHoe sarcire, resarcire ; npHBOflHXb bb 
npeatnee cocxo^Hie reficere, reparare ; cm. 
B03CxaH0Biaxb. 2) = HcnpaBJiHXb omH6oqHoe 
cm. HcnpaBJiHTb. 3) n. CBoe cocxoaHie fortu- 
nam amplificare; opes augere; 3,ii,opoBbe va- 
letudinem hjih corpus firmare; chibi vires 
reficere. IIonpaBJiaTBca (o SojibHOMB) a 
morbo recreari, e morbo convalescere, ex 
morbo refici; se confirmare; ohb nonpasHJECH 
ei melius factum est; erne He nonpaBHBmHCb 
nocjrB soiroft h xaatKOH 6ojte3hh ex longin- 
quitate gravissimi morbi nondum recreatus; 
ero nojioateHie, o6ctoaxeJibCXBa nonpaBHJiHCB 
meliore quam antea condicione est; meliore 
quam antea condicione utitur; moh o6cxo- 
axeJibciBa nonpaBiHioTCH melior fit condicio 
mea; Moe cocxoaHie nonpaBJiaexca augetur 
res familiaris mea. 
HonpeKHeMy cm. npemHiu (bb koh^). 
IIonpeKaTB Koro Hmb exprobrare alcui alqd; 
obiurgrare alqm de alqa re; crimini hjih vi- 
tio dare alcui alqd; obicere, obiectare alcui 
alqd. 
nonpume 1) co6- cm. pHCTajian^e. 2) nepen. 
campus (c. honoris et gloriae patet omni- 
bus); n. JKH3HH vitae, vivendi curriculum; 
BbicxynHXb Ha BoeHHoe n. militiam capes- 
sere, Ha n. opaxopa ad dicendum se confer- 
re, Ha nojisxH^ecKoe rem publicam capes- 
sere, Ha ropnJiHqecKoe forum attingere, Ha 
Hayraoe ad litterarum studium re conferee; 
Ha nonHXH^ecKOMB n-n;i in re publica ge- 
renda. 
IIonyraH psittacus. 

nonyjrapHOCTB (juoSobb bb Hapo^B) favor 
hjih gratia popularis; commendatio in val- 
gus . IEonyjrapHHH 1) npiaxHBit Hapo^y, 
jih)6hmbih Hapo^oMB popularis; populo gratus 



I 1 



ELonycKaTb. 

hjeh acceptus; gratiosus apud populum; £$- 
laibCfl h-hbimb apud populum gratiosum fi- 
eri. 2) = o(5m;enoHHTHHH, cm. bto cj. 

IIonycKaTB admittere, committere. 

HonycTy cm. HanpacHO. 

IIonyTHBiH Bfcxep'b ventus secundus; cm. b£- 
Tept. IIonyT^HKt socius hjih comes itine- 
ris; iaymii bm. ob k^m* convector. 

IIOIIHTaT&Cfi CM. HHTaTbCfl. HonHTKa 

temptatio; periculum (coe^HHeHHaa c% onac- 
HOCTbio HeyAa^H); conatus, bx, pi. xarcKe co- 
nata; Heyaa^Haa n. res infeliciter temptata; 
jajaaxb n-Ky cm. nBixaxbca; .afciaxb MHoro Ha- 
npacHbix^ u. multos conatus frustra capere 
(Liv.). 

noirfeBaTB cantitare. 

IZopa tempus (aestivum t. jrfcxHaa n.)*, ayn- 
maa n. »h3hh vires integrae; n. h^th, o&b- 
jr,axb cm. BpeMa; ,a,aBH0 n. tempus urget; 
summum bjih maximum tempus est (abeundi 
hjhi abire); cx> xtx* no pi ex eo tempore; 
ex eo; ex quo tempore, ex quo (ex. Ha^ajrik 
nepio,a;a); postea (3axiiM'B); cb t fc x i> n. 
Kaicx> ex quo tempore, ex quo; cum; &o 
chxx> n. cm. ,a;o 1; flo xfcxx. n. noKa cm. 
noKa; ^o KaKzxi n.? cm. so 1; cx> aaBHuxt 
n. diu, pridem, dudum; B'b caMyio n. cm. bo- 
BpeM.a; npaSepeHb tto fto nopti p.o BpeMeHH 
alqd in diem reservare. 

IIopa6omaTB — noKopaib subigere, in dicio- 
nem suam redigere; domare, perdomare (gen- 
tern); = oSpamaxB B'b paQcxBo alqm servi- 
tude afficere (liberum populum), mittere in 
servitutem (urbem), iniungere servitutem 
(perpetuam civitatibus). IIopaGomeHie 
raarojiaMH. 

HopasHaTBca c% H$>m> in conspectum (alcis 
loci) venire, e regione, in conspectu alcis 
loci esse; c& Kiurb- hh6. cm. ftoronaxb, 

IIopaacaTB 1) HaHocaxb y^api. ferire; percu- 
xere (gladio); alqm aftiigere, prosternere (no- 
Ba^HTb Ha 3eMiK>); n. Koro KHHHaaoMt alqm 
pugione percutere hjdi confodere; nopaateH- 
Hbii MoiHiefi fulmine ictus; obixb nopaaieHy 
Mojmieft percuti, de caelo tangi. 2) n. He- 
npiaxejia (no6&K,a;axB) vincere, superare; pa3- 
^HBaxb Ha roioBy f under e fugareque. 3) npH- 
Bo^HTb b'b H3yMieHie, yataeb alqm, alcis 
animum percellere, percutere, commovere, 
permovere; — cobho one^ajraBaxB affligere, 
frangere (alqm, alcis animum)*, a dura no- 
paateH-b obstupui (qfeMi alqa re). 

nopa^AB'TB cm. nopoat^axb. 

HopaateHie clades; strages (H36ieHie); adver- 
sum proelium, adversa pugua; calamitas; in- 
commodum; noiHoe n. internecio; ruina 
(Hannibalis); HaHecxE spary n. cladem hosti 
afferre, inferre; cm. xaoce HaHocaxb; noHe- 
cxh, xepnfcxb n. cladem hih calamitatem, 
incommodum accipere; noHecra noiHoe n. 
ad internecionem deleri. Hopa3HTeJiBHBixi 
= HeoSHKHOBeHHMH, 3aMiqaTejibHbiH insignis, 
singularis; yAHBRTeJtbHLii mirus. 

IIopsaTB cm. psaxb. 

Hopnname reprehensio; (cuiBHie) vitupera- 
'- tio; no^Bepraxbca n-Hiro reprehendi, vitupe- 

MyCCEIITCl. PTCCKO-^ATHHCKIH CJOBAPB. 



nopyKa, 



273 



rari; vituperationem subire; cadere, incidere, 
incurrere, venire, adduci in vituperationem; 
BbicKa3biBaxb KOMy n. cm. nopanaxb. IIo- 
pHi^aTejEB reprehensor, (cHiBHie) casti- 
gator, vituperator. IIopni^aTB reprehen- 
dere (alqm de hjeh in alqa re); (cajibHte) 
vituperare, accusare (Koro 3a qxo alqm de 
alqa re, alqd alcis, Hanp. pigritiam alcis); = 
6paHHXb obiurgare; = He o^;o6paxb impro- 
bare alqd. 

IIopoBHy aequabiliter (in partes distribuere, 
dividere). 

IIopor-B limen; nepecxynaTb ^epe3^ n. intrare 
limen (alcis). 

Ilopofla genus. IIopoAHHTBCfl cb e^mb cm. 

pO^HHXbCH. 

IIoporaAaTB nepeu. parere, efficere (discor- 
diam, luxuriam); creare (luxuriam); excitare 
(odium, invidiam). 

IIopoaEHiH cm. nycxoH. 

I£opo3HB singulatim, separatim; npo^aBaTb n. 
divendere. 

nopoKB 1) vitium, flagitium (no3opHHH no- 
cxynoKi); n. iohocxh vitium (ineuntis) adule- 
scentiae, bi cBa3H pt^a h npocxo vitium 
aetatis. 2) xtecHtra He^ocxaxoKi vitium 
(corporis). 

IIopoMt ratis ad traiciendum comparata; 
scapha maior; ponto. 

nopoceHOK-B porcus; porcellus. 

IIopocjEBiH vestitus (vepribus), convestitus. 

HopoTB cm. pacnapbisaxB. 

IIopo^hoctb vitiositas, pravitas, improbitas; 
vitia (pi.)- IIoporaBiH vitiosus; vitiis 
flagitiisque inquinatus me contaminatus; fa- 
cinorosus (civis), flagitiosus; scelestus (npe- 

CXyHHBlH). 

nopomoKt pulvis. 
HopTHKB porticus. 
IIopTHTB corrumpere;' depravare; ncuopxaxb 

ce6t ikwb sfcejiyAOK'B stomachum alcis rei 

usu vitiare. IIopTHTBca corrumpi, depra- 

vari, vitiari. 
IIopTHofi vestifex hjih vestificus; vestitor. 
IIopTpeTB effigies ad exemplum expressa h 

npocxo effigies, imago; CHHMaxB cb koto n. 

alqm coloribus reddere. 
IIopT*B cm. rasaHb. 
IIopyraHie contumelia (ocKopSieHie), ignomi- 

nia (6e3iecTie), infamia (anmeHie ^ecxHaro 

HMeHH). 

IIopyKa 1) = nopy^HBmiHca, cm. nopy^nxejib. 
2)-= py^axeiBcxBo, cm. bxo cjl IIopyiaTB 
mandare, demandare (alcui alqd, negotium, 
munus — 3;oiatHocxB, xaKate cb ut); deferre 
(rem, causam, negotium, curam alcis rei, al- 
cui auguratum, regnum, ultro legationem 
alcui; imperium, summam imperii hih rerum 
ad alqm); = AOBipaxb commendare (alcui 
alqd, alqm), committere (alcui alqd); hxo 
cjitAOBaJio 6u ca^JiaxB caMOMy delegare alcui 
alqd; = npnKa3BiBaxb iubere alqm alqd fa- 
cere; n. KOMy npos3BecxH cifc,a;cxBie praefi- 
cere alqm quaestioni; Be^eHie bohhh alcui 
bellum committere, alqm bello praeficere. 
nopy^eme mandatum; iussum (npHKa3a- 

18 



274 



IIop&Hpa. 



Hie); iniperium (npe^HHcame); negotium (no- 
pyieHHoe £$10); no iberoy hho\ n-Hiio man- 
datu hih iussu alcis; iussus ab alqo; cb 
n-HieMt ca&i&tb ito hho*. iussus facere alqd; 
^aBaTt KOMy, B03iaraTb Ha Koro n. mandare 
alcui alqd; dare alcui mandatum, Degotium; 
noiy*iaio n. mandatur mini alqd, negotium 
ad me defertur; hoivhhtb otb Koro hho*. n. 
c^iiaTb mo hh6. alqd facere iussum esse ab 
alqo; HMta> n. otb koto kb KOMy mandata 
ab alqo ad alqm habere; HcnoiHATb n. cm. 
hchoihhtl. nopy^HTeaB — nopyKa, bo- 
o6me sponsor; bb yroioBH. %bj& vas; bb 
rpaaytaHCKOMi. hih aeHeatnoMB praes; npefl- 
CTaBHTb n-ia vadem dare; Tpeoosarb n-iii 
orb Koro vadari alqm. IIopy^HTeJiBCTBo 
BOo6m;e sponsio; n. bb sbr4 kb cy^y no 
yroaoBHoary j&iy vadimonium; bb aeneas- 
hbixb jr&raxB cautio. IIopy^HTBca cm. 
py^aTbCH. 

Ilopcjmpa vestis purpurea, purpureum pal- 
lium, purpura; o^tlih Bb n-py purpuratus. 

IIopxaTB volitare. 

Hop? a HpaBOBB mores corrupti hih perditi; 
morum cormptio (He corruptela); npn TaKoi 
n. HpaBOBt tarn perditis moribus. 

IXopBiBaTBca Ha *ito studio alcis rei incen- 
sum esse; onmi cogitatione ad alqd ferri. 
IIopBiBHCTBiH BiTepB ventus vehemens, 
procellosus. nopiiBB BiTpa impetus venti, 
procella; nepeH. impetus; n. aynra (acrior) 
animi impetus hih concitatio; ohb caiiaiB 
3to bb n-Bi rafcBa ira commotus hih incen-* 
sus, elatus hoc fecit; n. 6fcineHCTBa impetus 
furoris, saevitia; bb h-bb SfcmeHCTBa furi- 
bundus, furore incensus hih infiammatus; 
y^epatHBaTb n-Bti crpacTeH cupiditates refre- 
nare hih coercere, vinculum immodicae cu- 
piditati inicere. 

IIopa£0£B ordo; n. ciobb bb pB*ffl structura 
verborum; = flHCHHniHHa disciplina bona, 
cxporin n. disciplina severa; — yMpeffi£eHie, 
ycTpoScTBO institutum (instituta rei publi- 
cae); bb uoihomb n. compositus ordinatus- 
que, (o coi,a;aTaxB) compositus et instructus; 
6e3B n-Ka ordinis expers; sine ordine; 6e3B 
BcaKaro n. nullo ordine, (o coi,a;aTaxB) inor- 
dinatus et incompositus; no n-Ky ordine, or- 
dinatim; ex ordine; (cpa^y, ojthh'b 3a apy- 
tbmb) deinceps; 3aKOHHtiMB n. lege, legibus; 
npHBO^HTB bb h. ordinare, in ordinem redi- 
gere hih adducere (alqd); ordine disponere 
hih digerere, in ordinem digerere (pa3CTa- 
BHib, pa3MicTHTb HajtieaeamHMB o6pa30MB); 
componere (capillum, nepen. rem publicam); 
constituere (rem publicam, rem familiarem); 
= pacnyiaTb explicare (alcis negotia); npn- 
BecTH bb n. opyatie' arma curare; nopywrb 
KOMy npHBecTH bb n. 6n6iioTeKy alcui dige- 
rendae bibliothecae curam dare; coSiroaaTb, 
coxpaHHTb n. ordinem servare, conservare, 
sequi, tenere, bb vewb hh6. ordinem adhi- 
bere alcis rei, in alqa re; bb ycTaHosieH- 
homb n. ex instituto; 3aBo,HHTB n. bb npo- 
BHHumxB statum provinciarum ordinare; bb 
h-k£ semen rectum et consentaneum est 



no<yiOBHu,a. 

(TaKHte ex ace. c. inf.). nopatfOHHBiH 1) 
o unjaxB probus; (jnooanrjH nopa#OKB) dili- 
gens; (6iaropa3yMHbra, ,h$ibhhh) frugi. 2) 
SHa^iHTeibHBiH luculentus (patrimonium); cm- 
3HaiiHTeibHbiH. 3) aoboibho xopomii satis 
bonus, non contemnendus. Adv. probe, dili- 
genter, frugaliter; satis bene; satis; luculen- 
ter (Graece scire). 
IIocatfHTB cm. caacaTb. 

IIO-CBOeMy CM. cboh. 

HocsamaTB dicare (Jov* aram; domum; stu- 
dium suum alcis laudi, totum diem alcui); 
consecrare (Jovi aedem, templum); = yai- 
iHTb impertire (tantum temporis hoic stu- 
dio); = ynoxpeSiflTb Ha ito conferre alqd in 
alqd; tribuere (his rebus tantum temporis,. 
quantum; tempus litteris); n. KOMy KHHry li- 
brum ad alqm mittere; fiibrum alcuidicare, 
dedicare; n. ceda ^eMy alcui rei operam da- 
re, se dedere hih trader e; se conferre ad. 
alqd (ad studium philosophiae, ad studia lit- 
terarum, ad historiam); se applicare ad alqd. 
(ad eloquentiam); n. CBoe BpeMfl ^eMy otium 
consumere in re; Bet cboh 3a6oTM rocy^ap- 
ciBy omnes suas curas in rem publicam 
conferre; cboio jkh3hb oie^ecTBy patriae se 
dedere hih devovere, rei publicae se trade- 
re; n. ce6a rocyaapCTBeHHOH ciyatSt accede- 
re hih se conferre ad rem publicam; capes- 
sere rem publicam; bch> cboio jkh3hb <J>hio- 
co^in in una philosopbia quasi tabernacu- 
lum vitae suae collocare; n. Koro bo hto ad- 
mittere et recipere alqm in alqd (bb Tann- 
CTBa — in sacra); alqm imbuere alqa re (lit- 
teris); = HacTaBiflTB bb ^eMB alqm institue- 
re alqa re, ad alqd, erudire ad alqd. IEo- 
CBameme dedicatio, consecratio; naroiaMH- 

nocejEeHen.'B colonus. IIocejteBde colonia 
(h MicTO h atHTein); cm. TaKHte KoioHia. 
IIocejcaHHH'B homo rusticus hih npocxo 
rusticus; agricola; colonus; n-He homines ru- 
stici; agrestes; plebs rustica; pagani. IIo- 
cejESTB 1) co6. collocare (multitudinem in 
agris). 2) nepen. n. bb komb ito imbuere 
hih implere alqm alqa re; inicere, incutere 
alcui alqd; bb komb no^o3piHie cm. no,a;o3pE- 
me; n. pa3,nopB discordiam concitare, discor- 
dias serere; n. pa3,a;opB Meat^y rpaac^aHaMH 
civiles discordias serere; discordiam inducere 
in civitatem. IIocejiaTLCJi considere, se- 
dem ac domicilium constituere, sedem collo- 
care, deiigere (in) alqo loco; se collocare- 
(Athenis). 

IIoceMy cm. noxoMy. 

Hochjcbho pro viribus. 

IIocKaKaTB cm. cKaKaTb. 

IIoeEOJiBBHyTBca vestigio falli; n. h ynacTb 
fallente vestigio cadere. 

IIocjraCJtflTB, — 6htb relaxare, remittere. 

IIocjraHeiiiB is qui mittitur hih missus est. 
nocjiame epistula. IIocJiaHHHKX cm. 
hocoib. 

IIocjioBHn;a proverbium, fadagium; verbum 
(BOoOnje H3pt^eme, oco6. bb coe^HHemH cb 
hoc, illud); bto CTapHHHan n. h npocTO ve- 
tus est; BxoflHTb bb n-ny in proverbii coa- 



ITocjiyiiiaHie. 

suetudinem hjh in proverbium venire; hto 
hh6. bohuo bi n-iry alqd proverbii locum 
obtinet, y TpeKOBfc Graecis hominibus in 
proverbio est; KaKb roBopHra n., Kant roBo- 
pHTca bi n-nfc ut est in proverbio; ut aiunt; 
quod aiunt; ut dicitur; quod proverbii loco 
dici solet; Borae^iniH bx n-ny proverbii loco 
celebratus; qui (quae, quod) proverbii locum 
obtinet hjth in proverbium, in proverbii con- 
suetudinem venit. 

Hoc jej m ame cm. hob HHOBeme . Ilocjrym- 
hbih dicto audiens; oboediens, obtemperans. 
Adv. oboedienter; obsequenter (Liv.); mo- 
deste (parere). 

nocjiMmaTBca audiri, exaudiri. 

IIocjrB lj npedA. post (p. alqm venire); tot- 
Hae& n. secundum; TaKate a, ex cb abl.\ na- 
cto nocpe^;. abl. absol., Hanp. n. CMepTH 
n;apa rege mortuo; n. nepexo,na Hepe3i> Ajuv- 
ebi AJpibus superatis; post cb part h 
subst, Hanp. n. nocTpoema PzMa post Ro- 
mam conditam; mecxB jtItb cuycra n. 3a- 
BoeBama KapeareHa sexennio post Carthagi- 
nem captain; nocii stoto, toto, Hero La- 
de, deinde, turn, postea; nacro TOHHie no- 
cpe^. quo facto, qua re cognita, audita, qui- 
bus dictis; secundum haec; n. toto KaKt 
postquam, posteaquam; ut, ubi; cum; nocpe^;. 
partic, Hanp. Dione interfecto; pleraeque 
orationes scribuntur iam habitae (n. Toro 
KaKt 6hih npoH3HeceHH). 2) uapn>u. postea. 
HocjTBAHiH 1) no Midy ultimus (caMBifi 
0T,a;aaieHHHH); extremus (caMBifi KpanniH, op- 
pidum, pars; extrema (n. pi) agminis no- 
cai^Hie paAW jTBHssymaroca BoficKa); postre- 
mus (caMwfi 3a^Hifi; othocht. jtByxt poste- 
rior). 2) no BpeaieHH, nopaflKy ultimus, 
extremus , postremus; supremus; n. aeHB 
HH3HH ultimus H3H supremus vitae dies; ot- 
hocht. aByxi posterior; proximus (co(5. fora- 
ffiafimiH); n. BOHHa bellum ultimum (cb ko- 
Toporo npeKpaTHjracfc bohhbi Boo6me), bellum 
proximum (n. BOHHa, no othout. ko BpeMeHH 
jan;a roBopanra.ro, KOTopaa, Bnpo^earb, mo- 
Bert 6bitb aoBoabHO oT^aaeHa OTt BToro 
BpeMeHH), hoc hih hoc proximum bellum 
(toibko hto KOHHHBmaaca BOHHa), (pfcace) 
bellum novissimum (KOTopyio He^aBHO Bean); 
b* n. pa3T> ultimum, postremum; ao n. spe- 
MeHH, MHHyTti ad ultimum, ad extremum; 
nepBBiH — n. ille — hie; aoBecTH fl&io ao 
n. KpaftHocTH rem in ultimum discrimen de- 
ducere; a*Lio ^onuio ,a,o n. KpaimocTH ad ex- 
trema perventum est; res est ad extremum 
perducta casum; = hto o^ho toibko oct&iocb 
extremus (auxilium, spes); = caMHH flypHofi, 
Hero^HMH ultimus (ultimi militum). IIo- 
eatflOBaTejEB studiosus alcis, alcis rei; 
fl-jffl TaKace qui sunt ab alqo hjth ab alcis 
disciplina; qui alqm hih alcis sectam sequun- 
ftur; qui ab alqo profecti sunt; h-jih IIh- 
flaropa, CoKpaTa, n^aTona xaKate Pythago- 
rei, Socratici, Platonici; h-jih AKafleMHHecKofi 
anco.iti Academici; moh, tboh, ero h-ih mei, 
tei, sui. nocjE'E^oBaTejEBHOCTB continua- 
tio (npofloiaceme 6e3t nepeptiBa); series 



Ilocn'femaTB. 



275 



(pa#t); ordo (temporum); constantia (hoci*- 
^oBaTejrBHHH <o6pa$b flMcTBia); consequen- 
tia; n. MHCiet sententiarum ordo mh pro- 
gressio. IIocjitflOBaTeaBHLra consequens, 
consectaVius; (TBep^HH, BipHtiH cedi) con- 
stans (o iHuax-B h npe^M.), consentaneus, 
conveniens (o npe^M.); 6bitb h-hlimb consta- 
re sibi, secum consentire. Adv. consequenter; 
constanter; convenienter. IIocjEtflOBaTL 
cm. cai^OBaTB; nocjrt^oBajn. oTBirB respon- 
sum est. IIocjrBflCTBie, 6bitb n-cTBieMi 
Hero alqd sequitur rem hjh ex re; *rro hh6. 
aBJiaeTca Heo6xoAHMBiMi. n. Hero alqd neces- 
sario sequitur ex re; = hcxo.hi exitus; pe- 
3yj[BTarb eventus (omnia ex eventu iudica- 
re); He pynaTBca 3a n-CTBia nero hh6. exi- 
tum rei non praestare; mh4 cTpamHo npa 
mbicjh o n-CTBiaxi quorsus hjih quo res eru- 
ptura sit, horreo; bm^tb xopomia, ^ypHwa n. 
cm. hcxoa^; nocjii^cTBia eventus qui sequun- 
tur, nero hho\ quae ex alqa re eveniunt, 
post alqd accidunt; hm^tb BaatHBia n. magni 
momenti esse; ocTaBaTBca 6e3^ n-CTBii fru- 
stra esse, ad irritum redire; b% nocit^cTBiH 
BpeMeHH cm. Bnocai^cTBin. IIocj[4flyH)ndB: 
cm. dfcxyioinJH. 

Uocj[S3aBTpa perendie; Ha3HaHHTb hto hh6. 
Ha n. comperendinare alqd. nocatsaB- 
TpamHiH perendinus. 

IIocjtto6'BfleHHLiH postmeridianus (hora, 
tempus). 

nocjrtcjroBie epilogus. 

IIocMepTHHH post mortem alcis editus (liber). 

IIocMiHBaTLca eq,^ zkwb cm. cMiaxBca. 
nocMtranme, ciyatHTB n-meMi ludibrium 
hjih ludum esse; irrisui esse, KOMy alcui lu- 
dibrio esse; CTaTB n-m;eMrB irrideri, derideri. 

IIOCHHTLCa CM. HpHCHHTBCa. 

IlocoOie adiumentum subsidium, praesidium; 
yneHBia n. praesidia doctrinae; ^aTB, c^aTB 
KOMy ^eHeatHoe n. alcis tenuitatem pecunia 
sublevare; ^eHeatHHMi n-GieMt pecuniam tri- 
buendo. IIoco6jist£ cm. noMoraTB. 

IIocojr'B legatus; orator (cb ycTHHMt nopyne- 

HieMT., HJTH TOITb H3T. H0CJI0BB, KOTOpOMy HO- 

pyneHO tobophtb); oTnpaBHTB hociob'b lega- 
tos mittere hih npocTo mittere cb cai^yrom;. 
qui, Hanp. misit qui Hannibalem deposcerent 
(noTpe6oBaTB BBi^anH T-jra). IIocojiBCKiH 
nocpe^;. gen. legationis hjih legati (legaXo- 
rum). Hocojibctbo 1) legatio, legati; qui 
missi sunt; 6bitb naBoio n-CTBa principem 
legationis esse. 2) ^omHOCTB nocjra legatio; 
munus hjih officium legati, legationis. 

Hocox-b baculum; nacxymif n. cm. nacTymifi. 

Uocn^BaTB 1) cm. 3piTB. 2) n. Ky^a in tem- 
pore, tempore suo, tempore ipso alqo venire. 
3) n. 3a KtaB parem esse alcui. 

UocirBinaTB cm. cnimHTB. IEocntniHOCTB 
properantia; properatio, festinatio (h bi xy- 
&owb CMBicjii); celeritas festinatioque; npe3- 
MipHaa n. festinatio praepropera. IIo- 
crrfemHUH festinationis plenus; citus (cko- 
Pbih); praeceps; cismKOMB n. praeproperus. 
Adv. propere; festinanter; celeriter (cKopo); 
cjihutkomb n. nimis festinanter; praepropere. 

18* 



276 



IIOCpaMJIHTB. 



HOCpaMJIflTB CM. U030pHTB. 

IIocpe^H nocpefl. npajiarai. medius, Hanp. n. 
ropo.ua in media urbe, n. jrfrra media aesta- 
te, n. jjona in media domo, in m. aedibus; 
inter ct> ace. IIocpeffiHHB* intercessor; 
qui intercedit; qui se hjih auctoritatem suam 
interponit; interpres, internuntius (*ipe3T> ko- 
Toparo Be^yrb neperoBopti); = cjxbs. arbi- 
ter. HocpeflHHija interpres; conciliatrix. 
IIocpeffHH^ecTBO intercessio. nocpea- 
CTBeHHOCTB mediocritas. IIocpeflCTBeH- 
hhh mediocris; o^eni* n. permediocris- Adv. 
mediocriter. HocpeflCTBOMB J) n. ^ero 
ja6o — npocxbiM'b abl. instrum. 2) n. Koro 
per; alcis opera. 
IIocTaBKa, CHHMaTt n-Ky ^ero hh6. alqd 
praebendum conducere; npejuracaiB n-Ky qe- 
ro hh6. imperare alcui alqd (frumentum, 
equos). IIocxaBJiaTB cm. cTaBHTB 2, a; a 
nocTaBJiHH) ce6i 3a ^ecib honori duco mihi 
alqd. HocTaBmHEt redemptor; conductor 
(hojjpwihkiO. 
UocTaHOBKa raaroJiaMH, cm. ciasHTb. IIo- 
CTaHOBjreHie decretum; edictum (npejuin- 
caBie); auctoritas, consultum (ptmeHie KaKoi 
hho\ Kojuterin); iussum, praescriptum (npaKa- 
3ame); n. cenaxa, Hapo^a (b'b Phm:e) cm. 
onpej$Jieme 2; jrjkjiaTb n. cm. nocxaHOBJiHTb. 
IIoCTaHOBjraTB 1) — npHHHMaxb pfcinenie 
consilium capere (abeundi, abire); statuere, 
constituere (alqd facere). 2) = onpeafciaxB, 
y3aK0HATb sancire (alqd lege); (Soibdieh- 

CTBOM'B rOJIOCOBB E. H oS^HBHTB, 0C06\ 

Hapo^HOMi co6pamn) sciscere; censere (o ce- 
Haii); (npeaycMaTpiBaTb, nanepe^ onpe- 
XbmTb) cavere ut (ne)...; constituere; prae- 
scribere, praecipere (npe^nncbiBaTb). 

IIoeTejiB lectus, lectulus; cubile. 

IIocTeneHHOCTB gradus (pi.)- IIocTeneH- 
hbih, onecaT., Hanp. n. najjeHie flHCiinnjiHHbi 
disciplina sensim labens. Adv. gradatim, per 
gradus; mart 3a niaroM'b pedetentim; noHe- 
MHory sensim, paulatim; n. B03B&iniaionuHCfl 
xojim^ eollis molliter assurgens, leniter editus, 
h npocTO eollis hjih clivus lenis; TaKHte nocpe,!,. 
coepisse cl inf.; cm. pacnpocTpaaaTbCA. 

IIocTHraTB 1) — 3acxHraxb accidere, incidere 
alcui; invadere alqm; ingruere in alqm; op- 
primere alqm; pass, affici; affectum esse alqa 
re (tanta calamitate); 6ojtb3hb nocTHraeTi 
Mean morbum nanciscor, in morbum incido, 
morbo temptor; CMepTb nocTHraera Koro 
mors alqm opprimit; ecjin CMepTb JieHa no- 
CTHrnerb si quid mihi acciderit. 2) = hohh- 
MaTb capere; intellegere; mente em cogita- 
tione comprehendere; cm. xaKHce noHHMaTB. 

HoCTHJiaTB CM. CTJiaTb. 

IIoctoh (cojiflaxx.) milites per hospitia dispo- 
siti, in hospitia divisi; nociaBHTb (cojmarb) 
Ha n., CTaTb u-ewb cm. KBapmpa. 

UocTopoHHin 1) cm. qyacot. 2) = no6o*rabii , 
Hanp. n. oScToaxeiBCTBa res adiunctae; n. 
Aoxojoi pecunia extraordinaria (h m> pi.), 
pecunia adventicia. 

nocToajrtiH jiBopx deversorium. 

HoeToaHHBiii 1) o npedM. perpetuus, conti- 



nocTrb. 

nuus, contiuens (6e3npepBiBHbra); assiduus 
(^acTO noBToparomiHca)-, (o norojrfc) aequalis; 
infinitus (occupations) . 2) o Aimm constans, 
gravis, firmus, stabilis; fidelis (BipHtin); 
omtb n-HBiM-b bx> neM-b hh6. perstare, perse- 
verare, permanere in alqa re. Adv. perpetuo, 
continenter, assidue, sine intermissione; non 
desino, non intermitto cx» inf.; semper, infi- 
nite; n. npe6biBaTb B'b KaKOM'b hh6. Mtak 
assiduum esse y haerere alqo loco. IIo- 
CToaHCTBo constantia; stabilitas (amicitiae. 
fortunae). 
IIocTpoHKa 1) KaKt j^tHCTBie aedificatio, 
exaedificatio, exstructio; 3aB*BSHBaTb n-KOio 
KopaSjia praeesse navi aedificandae. 2) — no- 
CTpoeHHoe aedificium; opus; (6oxbmaxi pa3- 
MipoB'b) moles. 
IIocTynaTB 1) ^iflcTBOBaTb agere, facere 
(ita, bene, male; imprudenter Heo6ji;yMaHHo 
h t. n.); no 3aK0Hy iure, lege agere; lege 
uti; TaK-b n. b^ vewb ita versari in alqa re; 
n. npoTHB'b Aoira, npoiast AOira a coBfccTH 
cm. Aoir^ 1; n. rpy6o inhumanum se prae- 
bere; n. ci k^mb tractare, habere, accipere 
alqm (liberaliter, leniter, bene, male); adhi- 
bere alqm (liberaliter, severius); consulere in 
alqm (crudeliter, mollius); n. cx> xkm> He- 
cnpaBejuraBO iniustum esse in alqm hjih se 
praebere alcui; n. ex k^mi KaKt Cb BparoMt 
alqm pro hoste hjih in hostium numero ha- 
bere; Cb coio3HHKaMH x&Kb ci BparaMH so- 
ciis veluti hostibus uti; c^ kemi HHd. no- 
CTynaioT'b KaKi. SyjiTO 6h... alqs in eadem 
causa est hjih alcis causa eadem est quasi 
(C&-)\ KaKX MH-fe nocTynHTb? quid agam? 
2) = BCTynaTb, Hanp. n. Ha ciryKdy ini- 
re, ingredi, suscipere, capessere munus; Kb 
KOMy hh6. locare operam suam alcui; B'b 
BoeHHyro ciyacSy cm. BoeHHbift. 3) o jneHb- 
raxi>, ^oxosax'b redire; n . bi. npo^a^y 
venire. IIocTynHTBca h^wb demittere, 
remittere, missum facere alqd; decedere (de 
possessione, de suis bonis omnibus, de iu- 
re suo); n. hbm'b npe^t K'EM'b remittere al- 
cui alqd, npaBOM'b cedere alcui de iure. 
IIocTynoKB factum (alcis); quod alqs facit; 
npenpacHbie h ciaBHbie n. BeiHKHX'b Myatet 
clarorum virorum facta illustria et gloriosa; 
xoponiift, ciaBHbifi n. bene, recte factum, 
egregie hjih egregium factum: xyson, JtypHot 
n. malefactum; hbckojibko BBiAaH>m;axca no- 
CTynKOBi. ero iohocth insignia quaedam 
eius, cum etiamtum iuvenis esset, facta; «no- 
CTynoKt» cb KaKHMi. HHd. npnjiaraT. ^ado 
nepeBOjiHTca oashmi cooTBiiCTByioniHM'B 
cym,., Hanp. no3opHBifi n. flagitium, atecTO- 
Kif crudelitas, saevitia, 6jiaropa3yMHMH pru- 
dentia, HeoSAyMaHHbiH temeritas, KOBapHbin 
fraus; bo Bcixt cbohx^ n. in omnibus quae 
agit hjih facit; oTJumaTbca no3opHMMH h 
jj;ep3KHMH n. probro et petulantia praestare 
(Sail.); ^acTo .nocTaTOTiHo m^ctohm. hjih npn- 
jiaraT. cpe^H. po^a, Hanp. aTOTb n. id; h 
bth jrsa n. quae duo. IIocTynB incessus. 
IIoctb, BoeHHBifi statio; praesidium; (CTpaaca) 
custodiae. 



IIOCTBIRHIjIH. 



JIOTOnaTB. 



277 



HOCTMAHLZn CM. n030pHtIH. 

Ilocysa vasa (pi.); supellex, utensilia (pi., = 
aoManmfla yTBapb); CToioBaa h. supellex ce- 
nae, mensae vasa. 

IIoc^iacTJiHBHTBca cm. yaaBaTbcs. 

nocMjraTL mittere (alqd alcui, ad alqm, 
Delphos misit consultum nan qui consule- 
rent); n. Bnepea.!* praemittere, Hasai'b remit- 
tere; n. no ajkay oSmecTBeHHOMy, rocyaap- 
CTBeHHOMy legare, no aiay MacraoMy allegare 
(alcjm); nocaaTb Koro Kyaa hho\, *ito6bi ot- 
afcaaTbca orb Hero, *ito6bi yaaaHTb ablegare, 
Hanp. alqm venatum; n. B£ H3rHame cm. H3- 
mame; n. 3a k^mi accire nan arcessere 
alqm; n. 3a noMonjbio mittere qui auxilium 
petant; auxilium petere; n. KOMy hokjeohi. 
nuntiare alcui salutem; n. hto hh6. Ha Koro, 
Hanp. 6imeHCTB0 furorem alcui inicere. 
IIocBTJEKa 1) KaKi. aJfic-TBie mjssio; nocpe£. 
raaroaosi,, Hanp. npn^raHoio h-kh cayacoo 
causa mittendi erat. 2)~nociaHHoe res mis- 
sa hih allata. 3) (b% joraitfj) nepBan n. id 
quod antecedit; propositio; sumptio; BTopaa 
n. assumptio. 

IIOCtBaTB, — OtflTB 1) C06. CM. diflTb. 2) 

nepen. n. pa3tfopi> causas discordiarum, dis- 
cordias serere: cpe^n rpaata,aHT. civiles dis- 
cordias serere; nocaos. wzo noefeenib, to e 
noatHemb ut sementem feceris, ita metes. 
nocfeBi. 1) KaKB a,McTBie satio; sementis 
(sementem facere— cteb). 2) to, *tto noefc- 
aho seges. 

Iloclj^jifcrii canus. IIoc:ea1jtb canum fieri 
nan esse coepisse. 

nocfeTHTejrB qui visendi nan salutandi causa 
venit; hospes (rocTb); n-an salutatores, salu- 
tantes, salutatio (aBHBniiecji c% bhshtomi); 
qui veniunt ad alqm; hospites (rocm). IIo- 
cfernaTB 1) Koro a) ABaHTbca kb KOMy Ha 
hokxohi salutare alqm, nan salutatum, salu- 
tandi causa venire, b) KaK'b 3HaKOMBi£ h 
apyrb adire hih con venire alqm; alqm (TaK- 
ace aegrotum) visere, visitare; ad alqm vi- 
sendi causa venire; ^acTO n. Koro alcis do- 
mum frequentare: bt> SoabnioM'b ^ncjii n. 
Koro celeorare; frequenter hih multum ad 
alqm ventitare. 2) n. xaKoe hh6. m^cto adi- 

• , re (casas aratorum, Lacedaemonem), obire 
(regiones, villas suas); *iacTo n. frequentare; 
ventitare in locum. IIocfemeHie 1) 3HaKO- 

r. Maro, nocpei,. raar., Hanp. TBoe n. MeHH o*ieHb 
o6pa,a;oBaao optatissimus mihi venisti Han 

. valde gaudeo adventu tuo. 2) n. MBcra ac- 
cessus ad alqm locum, *iacToe frequentatio. 

HocaraTejEBCTBO na ^bio an6o acH3m> cm. 
noKymeme. IIocaraTL Ha hmo jh6o atH3Hb 
cm, noKymaTbCfl; Ha ^yatyio coScTBeHHocTb 
invadere in alcis possessiones; alienis bonis 
manus aiferre; n. Ha Hbio jth6o necTb alcis 
existimationem offendere, dignitatem labefa- 
ctare. 

LOTaeHHtiH occultus, abditus, tectus; n. ip- 
pora via furtiva, iter furtivum; diverticu- 
lum; trames occultus. 
|pOTBopCTBo indulgentia. IIoTBopcTBOBaTB 
indulgere, conivere alcui (in re). 



IIoTeMKH tenebrae, caligo. 

IEoTepa damnum (no coGctb. BHHt), detrimen- 
tum (He no cooctb. bhh4); iactura (co6. 
noasepiBOBaHie); calamitas (Hec^acxie); clades 
(nopaateme); n. rpaaca.aHCKHX'b npas* cm. aa- 
raeHie; nocai n-pn TaKoro ipyra tali amico 
orbatus; n. Ha Boirai cm ypoffb; n. BpeMeHH 
temporis detrimentum nan iactura; mora; 
6e3i n-pn BpeMeHH sine mora; vb 6oabmot 
n-peio BpeMeHH longa mora; noHecTH n-pio 
damnum, detrimentum, iacturam facere. 
IIoTepaTB, — ca cm. TepaTb. 

IIotoki torrens; n. caeai vis lacrimarum; 
npoanBan h-kh cae3i> multis cum lacrimis, 
non sine multis lacrimis, magno cum fletu; 
n. caoB'b turba verborum. 

noTCuroK-B tectum; lacunar (n. Cb yraySae- 

HiflME, IMTh Ha3bIBaeMBlH KeCOHHHH). 

IIoTOMOKt progenies; filius (cbiHt); stirps; 
unus e posteris; n. 3HaTHaro poia summa in 
familia natus; JI. TapKBHHin, n. naTpHnii- 
CKaro po,na L. Tarquinius patriciae gentis; 
h-kh progenies; poster!; posteritas (hotom- 
ctbo). IIotomctbo progenies; He ocTaBHTb 
n-CTsa, yMepeTb 6ez% n-CTBa (MymcKoro) vi- 
rilem sexum non relinquere; = Sy^yniifl no- 
Koafema posteritas, posteri; homines qui fu- 
turi sunt. 

IIoTOMy eo, ea re, ob earn rem nan causam; 
ea de re; bt> Hawaii, aaa cbh3h ci> npe^bi- 
^ymuMi. qua re, qua de re; quam ob rein, 
quam ob causam; ideo, propterea, idcirco; 
quod cum ita sit, quae cum ita sint; eo nan 
quo fit ut...; TiacTO «h noTOMy», «a noTOMy» 
ycTpaHaeTca nocpe^. Haa^emamaro nocTpoe- 
Hia, Hanp. noro,a;a ,nypHa, h (a) n. mh He 
MoateMt bhhth tempestas quia mala est, in 
publicum prodire non possumus, nan tempe- 
stas tarn male est, ut in publicum procure 
non possimus; noTOMy *iro quia (bboihtb 

B"b BH^ npHHHHH $aKT£, KOTOpblH IHI^O TO- 

Bopam;ee cwraerb eipHHM'b h AificTBHTeab- 
hbim^, = no toh npH^HHi, ^to, edo, quia 
esurio); (propterea, eo, ideo, idcirco) quod 
(bbo^hti. ^aKTHHecKyio npn^HHy a^H Heno- 
cpe,a,CTBeHHO BbneKaion^aro H3i> Hea cai^;- 
CTBiji); cum (co6. coiosi* BpeMeHH, bbo^ht^ 
npH^HHy KaK'b BBneKaiomyio H3i. oSctos- 
TeabCTB'b); quoniam (npoH3omio H3i> cum 
(quom) iam, bboiht:b npa^HHy bc^m^ h3- 
BicTHyH) h o^ieBH^Hyio, = rpe^. (hre^T]); Bt 
TaKOMT. ate 3HaiieHiH KaKb quoniam ynoTpe- 
6aaK)TCH h quando, qnidem; qui hih quippe 
qui ci> conj.\ ^acTO nocpe^;. partic, Hanp. 
hostis metuens quievit; Romani veteres re- 
gnari volebant iibertatis dulcedine nondum 
experta; He n., hto6bi-... non quo, non (eo, 
ideo, idcirco) quod, non quia; He n., hto6bi 
hc. non quo (quia) non, non quin, caiayio- 
maji ^^cTBHTeabHaa npn^HHa (ho noTOMy 
^to...) BBipaacaeTCH nocpe^. sed quod, sed 
quia mh nocpe,a;. o,a;Horo ToabKO sed. IIo- 
tomi, inde, deinde, turn, postea; iacTo n£- 
aBiM^ o^opoTOMi., Hanp. quo facto, qua re 
cognita, audita. - 
IIoTOiiaTB cm. TOHyTb. IIoTonjraTB cm. to- 



278 



noTpaTa. 



hhtb 1. IIOToni cm. HaBOflHeme: Bcejfip- 
Htifi ri. *eluvio ad impietatem hominum lu- 
endam immissa. 
HoTpaTa, noTpaTHTB cm. TpaTa, TpaTHTb. 
IIOTpe6HOCTB 1) desiderium (aceaame); usus 
(si usus fuerit— ecus kbhtck n.); HeooxojtHMaa 
n. necessitas; (HesocTaTOKb, Hyaena) inopia; 
^yBCTBOBaTt n. b*b *iem> indigere alqa re; 
desiderare, requirere alqd; n. 2ch3hh res ad 
Yivendum hih ad vitam degendam necessa- 
ria; res ad victum cultumque necessaria, h 
npodo victus*, n. BpeMemi *quod haec tem- 
pora requirunt. 2) to, hto Tpe6yeTCH res 
necessaria, pi. res quibus homines utuntur, 
Heo6xo,a;HMBifl res quibus carere non possu- 
mus; atHTeficKia n. necessarii vitae usus; ne- 
cessitas vitae; quae ad victum cultumque 
Hiff ad usum vitae pertinent; y Koro hh6. 
MHoro n-cieft alqs multis eget rebus ad vi- 
vendum, Maim alqs paucis contentus est; y 
npHpoflii siajEO n. cm. ^OBoabHtiH. HoTpe6- 
hmh necessarius; ,pa nero hh6. He ctoibko 
n-Ho HCKyccTBO, CKoibKo npoeatame alqd non 
tarn artis indiget quam laboris. 

XIoTpoxa (cep;me, ne^eHb, jrerKia) viscera 
mw exta; (khuikh) intestina. 

IIOTpflcaTB 1) co6. quatere, cobho quassare, 
concutere. 2) nepen. conturbare (rem publi- 
cam), perturbare (civitatem); concutere (rem 
publicam, opes Lacedaemoniorum); — ocjra- 
6aflTt accldere (accisae res); labefactare (rem 
publicam); quassare (quassata res publica); 
n. rocy^apcTBO bt> ocHOBama cm. ocHOBa- 
nie ; n. xymy animum impellere, gravius 
commovere, permovere; Koro hh6. alqm, alcis 
animum percellere, percutere, commovere; 
f ranger e alqm; *iba hho\ noTpacaiomaa cwa 
KpacaopiMia alcis vis dicendi terrorque; 
noTpacaiomii gravis et vehemens. Ito- 
Tpaceme I) co6. quassatio. 2) nepen. per- 
turbatio; turbae (6e3nopa,HKH); n. rocy^apcTBa 
motus rei publicae*, n. flymH animi pertur- 
batio. 

HorynJiaTB oa3a oculos in terram demittere, 
deicere; oculos deicere; terram intueri. 

noT* sudor; BB hot£ anna cum sudore. IIo- 
t£tb sudare; sudorem emittere. 

noTtmaTL cm. 3a6aBJtaTB. 

IIoy^aTB docere; edocere alqm (alqd Ma de 
alqa re); HanoMHHaa, npeaocreperaa monere. 
IIoy^eHie praecepta (pi.), institutio (o6y- 
^eme); cb HanoMHHameMb, npeaocrepeate- 
HieMt monitum, documentum; (cobbtb) con- 
silium. 

ItoxBajia laus;— xBaaeme laudatio; — npocaa- 
BieHie praedicatio; CKa3aTb hto KOMy BB 
n-jry alqd alcui laudi tribuere, alqm com- 
mendare alqa re; ocwnaTb Koro n-iaMH cm. 
ocbinaTb; pa3CbinaTbca bb n-aaxB cm. pa3Cbi- 
naTbca: npeB03HOCHTb Koro n-JiaMn cm. npe- 

B03HOCHTb; 0T3HBaTbCa 3 TOBOpHTb O KOMb CB 

n-iot cm. xBaiaxb; xoctohhhh n .j[ W cm. no- 
XBaibHbit. HoxBanBHBiH laudabilis, laude 
dignus; laudandus; Jaudatus; collaudandus, 
praedicandus; n. n&io, Ka^ecTBO laus; n. 
cjiobo laudatio (yMepmeMy mortui); CKa3aTb, 



no^sa. 

npoH3HecTH KOMy n. cjeobo laudes alcis dice- 
re; de alcis laudibus dicere; habere laudes 
de alqo; ciHTaxbca h-hbimb laude dignum 
duci; 6MTb n-HMMB laudi esse; oneHb n. ad 
laudem insignis. Adv. laudabiliter. 
IIoxHTHTejtB ereptor (alcis rei): raptor (filiae, 
Tacit.). IIoxHmaTB rapere alqd; y Koro 
^to demere, adimere, auferre, eripere, de- 
trahere alcui alqd; cm. Tasate naniaTb, pac- 
xainaTb; CMepTb noxiraraa Koro mors alqm 
absumpsit. noxumeme raptus (Ganyme- 
dis, virginis); furtum (Kpaata); n. Ka3eHHbiXB 
jteHerb peculate. 
IIoxjcedKa, iiepHaa n. CnapTaHneBB ius ni- 
grum. 
IEoxoflHTB Ha koto, Ha *ito similem esse alcui, 
alcis, alcui rei, alcis rei, similitudinem habere 
alcis rei, cum alqa re; ad similitudinem al- 
cis, alcis rei (prope, propius, proxime) acce- 
dere; est, intercedit inter eos similitudo; (m- 
npwb Ha Koro) specie et vultu alcis, alcui si- 
milem esse, o^eHb insignem alcis similitudi- 
nem prae se ferre. 
IIoxoAKa ingressus. IIoxoflHBiH, n. KH3Hb 
vita castrensis. Iloxofli bellum (soiHa 
BooSme); iter (nyTb, Mapnrb); expeditio (o^na 
KaKaa-Ha6. aKcneAmjia); cb kojibhcctb. onpe- 
r ajieHieM , b— stipendium (co6. ro^ BoeHHOH 
cjryatdti); kto hh6. coBepmHjrb MHoro n-^OBi 
alqs multa stipendia habet; qeiOBtK'b He 
coBepmHBmit hh o,HHoro n. (■= He cjiyhchb- 
miii) homo nullius stipendii; KpecTOBbift n. 
cm. KpecTOBbit; 3HMHifi h. "bellum hieme 
gestum em gerendum; coBepmaTb 3HMsiH n. 
*bellum hieme gerere; totobbih B'b n. (o 
bohck4) instructus paratusque; npeAnpHHaTb 
n. upoTHBb Koro proficisci contra alqm; 
6biTb B^ n-jii in castris esse, bellum gere- 
re; militare; npHHHMaTb yqacrie bi h-^e 
bello interesse; bo BpeMa n-,a;a in itinere hjlh 
in agraine (bo BpeMa ^BHatema, mecTBia); 
BBiCTynflTb bb u. ad bellum ire, proficisci; 
bohcko Bbicxynaerb bb n. agmen agitur 
(raptim, citius). noxoacaeHie, cm. npn- 
KiioueHie. 
Hoxoain similis (a^ui h alcis); ^oBOibno n. 
assimilis (alcui); coBepmeHHO, snoJiHt n. ge- 
minus (alcui rei, alqa re, TaKa:e g. et simi- 
lis), simillimus; 6wTb h-»hmb cm. noxo^HTb; 
He n. cm. Henoxomifi. 
noxopOHBi funus; exsequiae funeris bm npo- 
cto exsequiae; pompa funeris hjih funebris, 
a npocTO pompa (noxopoHHoe niecTBie); iusta 
(neutr. pl.)\ ycipoHTb n. funus facere; funus 
(exsequiis) celebrare, KOMy hh6. facere hie 
ducere funus alcui, iusta facere kjth solvere 
alcui, alcis funeri; funere efferre alqm; 
ycTpouTb nsirnHbia, sejEHKOiinHbia n. funus 
quanto possum apparatu facio; iusta magni- 
fice facio, KOMy hh6. amplo eih magnifico, 
apparatissimo funere alqm efferre; cm. Tairae 
norpeSeme. 
HoivfeayH osculum. noj^-BaroBarB cm. n;t- 

lOBaib. 

no^Ba solum; (3eMJifl, nojie) ager, agri solum; 
nepen. HCTopHnecKaa n. cm. acropuqecKiH. 



ILOTOMy. 



IIOHBJIHTBCH. 



279 



Ho^eMy 1) 6% np&Mux% eonpocaxh cur? quare? 
quamobrem? qua de causa? quid est quod 
hih cur? cb conj.\ quid est causae cur? cb 
conj.\ no^eMy He? cur non? no^eMy 6bi 
He? quidni cb conj. (bb BonpocaxB, Ha ko- 
Topwe He oata^aiorB oTBBTa); quiu cb indie. 
(bb VBimamjixb, npnrjianieHiflX'b, Hanp. quin 
conscendimus equos? noHemy 6u n&wb He 
cbctb = cflAeMTe). 2) m> kocs. eowpocax% 
cur, quare, quamobrem. 

HonepKt manus; litterae. 

IIo^epnaTB cm. nepnaTb 2. 

Ho^ecTi honor; observantia (uoHieme); OKa- 
3HBaTb KOMy n. cm. ^ecTb; 0Ka3HBaTb KOMy 
BceB03M0»Hwa n. omni genere honoris prose- 
qui huh omni honore colere alqm; 0Ka3biBaTb 
KOMy ooaecm n. cm. 0Ka3tiBaTb; xopOHHTb 
Koro co bcbmh BoeHHHMH n. alqm honesto 
funere militari humare; = bhcokih cant, no- 
^emaa flojraHocTb honor, gradus honoris; 
CTpeMHTbca Kb n-CTHMb bonoribus inservire, 
operam dare; ftocTHrayTb bhchihxb n. am- 
plissimos dignitatis gradus adipisci, amplis- 
simos honores consequi. no^exHHH hone- 
stus, honorificus, honoratus; h. mbcto locus 
princeps; sedes honoris; n. jtojiffiHOCTb honor, 
ministerium honoratum; munus honorarium; 
3aHHMaTb n. kojlkhocth honores gerere; 3a- 
HHMaBmiu bcb n. jjojihehocth defunctus hono- 
ribus; 3aHHMaK)m,i|: hjih 3aHHMasniiH n. aojuk- 
HocTb honoratus, honoratissimus; n. Harpa^a 
honor; fhonorarium; n. bbhokb honoris co- 
rona; corona ob honorem data hjih insignis; 
n. o6i^b convivium ad honorem alcis appa- 
ratum; n. THTyjrb titulus insignis, bb cba3h 
pi^H h npocTo titulus; honorifica appellatio; 
(KaKB npo3BHme) cognomen honori datum; 
n. 0T3HB* magnum testimonium. Adv. cm. 
no^erb (cb noueTOMB). IIo^eTi honor hih 
honos; dignitas; laus; = uo^Teale observantia; 
cultus; 0Ka3MBaTb KOMy n. cm. iecib; nojib3o- 
BaTbCfl h-tomb in honore esse (apud alqm); 
est honor alcui; esse in alqo numero et ho- 
nore; cum dignitate vivere; Cb n-TOMb hono- 
rifice, honeste, cum honore (dimitti); cm. 
TaiuKe necTb. 

IIO^HBaTE CM. nOKOHTbCa 2, cuaTb. 

Ho^cHTaTeoiB cultor; admirator; qui admiratur; 
= npe,naHHRiH KOMy, ^eMy studiosus alcis, 
alcis rei; Stub n-JieMb cm. no^HxaTb. IIo- 
•»iHTaTB,— i 5thtb magui facere; diligere, ve- 
reri, venerari, suspicere, admirari (alqm, alqd); 
noHTHTb Koro hbmb colere alqm alqa re (do- 
nis, litteris); cm. Tame vTwib. 

lIOTOTaTB, — ^eCTB CM. C^HTaTb 2. 

"Ho^htb somno consopiri aeterno; 3i$cb no- 

merb (KaKB Ha^rpooHaH Haflnncb) hie situs 

est etc. 
IIoiKa I) ren (o6hkh. bb pi.). 2) n. Ha jie- 

peBB gemma. 
IIo^iTa (KaKB y^peaK^eHie) res vehicularis hjih 

vehicularia; cursus publicus; cursus vehicu- 

larius; fexaTb no u-tb vehiculo publico uti. 

IIo^TaJEBOHi tabellarius publicus. 
no^Teme observantia, verecundia; reverentia 

(iacTO cb gen. obj., Hanp. aetatis); OKa3bi- 



BaTb, B03^aBaTb KOMy n. alqm observare, 
colere, colere et observare; .reverentiam ad- 
hibere alcis; honorifice tractare alqm, rjry6o- 
^afimee n. alqm summa observantia colere, 
diligenter colere et observare. Ho^TenHBii: 
honore, observantia dignus; honestus; gravis; 
amplissimus (n<weTHHH THTyjrb jwub 3aHH- 
MaBmnxb Bbicmia ^ojxkhocth); sanctus (6jraro- 

qeCTHBUH, ^eCTHMH). 

IIo^th prope, ptace propemodum; paene; fere; 
npn *racjraxB ad; cm. hvtb He. 

ILo^THTejEBHocTB observantia; verecundia. 
IIoiTHTejiBHBiH observans (alcis); venera- 
bundus; 6biTb n-HtiMb cm. no^Teme (0Ka3bi- 
BaTb). Adv. cum veneratione; n. BCiaTb 
npe,a;i k^mb venerabundum assurgere alcui. 

nomaTHyTB labefactare (co6. h nepen.). 
IEoinaTHyTBca labare. 

nomjiHHa portorium (3a bbo3b h BtiB03b 
TOBapoBb); vectigal (BooSme Hajiorb); o6jio- 
atHTb hto n-Hoio vectigal alcui rei imponere; 
cofapaTb, B3HMaTb n-Hy vectigalia exigere. 

IIomjiocTB I) KaKB KanecTBO insulsitas, fa- 
tuitas. 2) ito hh6 . nomioe res absurda, 
inepta, insulsa; ineptiae; absurde, insulse 
dictum, inepte factum. nomjEBiH absurdus 
(HejiinbiH); ineptus, insulsus; putidus (nonop- 
hhh); fatuus (oynoBaTHH). 

Hon^ajjua dementia (cHHcxoac^eHie), indulgentia 
(MHJiocTb), venia (npomeHie); 6e3B n-Mi incle- 
menter, acriter, acerbe, crudeliter; npocnrb 
n-^ti rogare, orare ut sibi hjih vitae suae, 
corpori suo parcatur; deprecari pro se; He 
npocHTb n-.a.bi mortem non deprecari; aasaTb 
n-jry parcere vitae; vitam dare, KOMy hho\ 
alcis vitae, alcui parcere; alqm conservare, 
vivum servare; HEKOMy He .nasaTb n-^i nul- 
lius vitae parcere, (o cojiaaTaxb) neminem 
vivum capere. 

IEomeiHHa cm. omeyxa. 

IIoB^aTt comedere; consumere, absumere; 
exedere (pa3bb\a;aTi>). 

notsflKa iter; Ha Kopa6jiB navigatio; 3a rpa- 
Hsny peregrinatio; He6oj[bmaH, jyta y^oBOJib- 
CTBin excursion coBepnraTb n-Ky KyAa iter fa- 
cere alqo, ad alqm, 3a rpaHKiry peregre pro- 
flcisci; bo BpeMa h-kh bb Axaio (Ha Kopa- 
6jib) in medio Achaico cursu. 

Ilodaifl ars poetica; poetica; poetice; poesis; 
ynoTpe0HTeibHMH bb n-3ia a poetis hjih apud 
poetas usurpatus. - Hoaxa poema; cthxo- 
TBopeHie BOo6nre carmen. IIodTH^ecKiS 
poeticus; nocpea. gen. poetarum; n. .napb 
iacultas poetica, i^yxb spiritus poeticus hjh 
divinus; ingenium poeticum; n. bojibhoctb 
libertas poetica, (bb j^ypHOMb cmmcjt$) li- 
centia poetica; n. cjiobo verbum a poetica 
licentia sumptum; n. nocjraHia Jl! epistulae 
poetico sermone ornatae hjih vestitae. Adv. 
poetice; poetarum more; n. H3yKpameHHHH 
poeticis fabulis decorus. 

IIoaTOMy cm. noxoMy. 

IIoaTB poeta; carminum auctor, scriptor, con- 
ditor; (BAoxHOBeHHLiH ntBeat) vates. 

IIoaBJiflTBca cm. aBJiHTbCK. IIoflBJceHie ad- 
ventus (npadbiTie); praesentia (npacyTCTBie); 



280 



noKCHeHie. 



npaBHTejrb. 



TOT^acb npn nepBOMt ero h-hie primo statim 
conspectu; cum primuui in publicum prodiit; 
npn ero n-Hiu illo conspecto; pi^Koe n. ra- 
ritas. 
IIoacHeHie cm. oG'bacHeHie. IIoffCHiTB cm. 

HCH^TL. IIOaCHaTB CM. 06 , baCHflTb. 

Iloflct 1) cingulum. 2) reorpaj. zona; regio, 
ora hjie plaga caeli; acapKift n. zona usta 
hjie torrida; partes terrae quae uruntur ca- 
lore; xoio^hme zona frigida; partes terrae 
quae rigent frigore; plaga glacialis mundi 
(Plin.)\ yMipeHHHi zona hjie caeli regio 
temperata; acBTb bt> atapKOM^ n. vicinum esse 
soli; HeaaieKO ott> at. n-ca agitare haud pro- 
cul ab ardoribus; JieacaTb bt. at. n-cfc solis 
ardore torreri, bt> xojio#HOM'b n. gelu rigere, 
st yMipeHHOMi* temperato calore esse. 

npa6a6Ka proavia. 

IIpaBfla 1) verum; vera (pl-)\ cm. ECTEHa; 
npHHHMaTB ito 3a n-^y credere alqd verum 
esse; juoChtl n-ay, CTapaTbca roBOpHTb n-#y 
veritatis studiosum hjih diligentem esse; ro- 
BopnTb u-iry verum huh vera hjih quod res 
est dicere, KOMy hh6. alcui vera dicere, Bt 
jhho cm. Jinno 1; nncaTb cynryio n. verissime 
scribere; ecjra cKa3aTb n-^y, no n-i$ CKa3aTb 
verum si loqui volumus, si verum fateri vo- 
lumus; verum si scire vis; si verum quaeri- 
mus, h npocTO si quaeris, quaeritis; ut vera 
dicam; ne mentiar; no n-jrjk ex vero, vere; ad 
veritatem (loqui); veritati, cum vero hjih 
cum veritate congruenter, convenienter (co- 
raacHO ci> npaB^on); bt> tomt>, hto om> ro- 
BopnTi>, rikrb he cjOBa n-^Bi nihil nisi men- 
dacia loquitur; nihil ad veritatem loquitur; 
3T0 n. verum est; res ita se habet; cm. TaK- 
ace ucTHHa. 2) Kaira naprtH. profecto; sane; 
nocpe^. non nego, concedo, fateor. 3) bt> 
bh,ht> ycTynHTeitHaro coio3a quidem, sane 
quidem, Hanp. bo bct>, n., BpeMeHa cym;e- 
CTBOBajH y^eHtie, KOTopbie.... exstiterunt 
(sane) quidem omnibus temporibus viri do- 
cti, qui...; n.— ho quidem — sed tamen; etsi 
hjih quamquam — tamen; ut hjih sicut — ita 
hjih sic; a, n., He oTKa3BiBaiocb, ho... non 
equidem recuso, sed...; bto, n., TaKT>, ho... 
sunt ista, sed. IIpaBaHBOCTB Veritas; 
CTporaa severitas; n. xapaoepa probitas 
morum; animus purus et castus; n. HCTopnKa 
Veritas. npaBAHBBiii verus, verax, veridi- 
cus (roBopamiH npaB^y); CTporo n. severus. 
UpaBsojiBD^HBUH veritatis amans ejie 
diligens; verax (npaBAEBBii), npaBflono- 
aoGie, npaBAonofl;o6HHH cm. BipoaT- 

HOCTb, B$>poaTHBlE. 

IIpaBeflHBiH bonus, probus, honestus OiecT- 
hbih); integer, innocens OiecTHBiE, npaB- 
jihbbih). 

HpasHJio 1) lex, praeceptum, praescriptum; 
regula, norma (He oTirjfcJibHoe npaBHJio, ho 
i^fibin pajrjb npaBHJTb, pyKOBo,a,CTBo, npeiuiH- 
caHHtifi oSpaat irMcTBia); jjatb h. legem da- 
re, scribere; praeceptum dare hjih tradere; 
^aBaib n-Jia OTHocHTeiBHo nero praecipere, 
tradere de alqa re, xopomia bene praeci- 
pere; cooiroiaTb n., cjrfflOBaxb n-jry legem 



servare, sequi, praeceptum tenere; npn ieM£ 
pyKOBOAHTbca H3BtcTHHMt u. sequi alqd in 
re; a 6y^y jiepacaTBca 3Toro n. hanc legem 
sequar, hoc praeceptum tenebo; jjepatHCb bto- 
ro n. hoc tibi propone; noJioatHTb, npnHHTb, 
nocTaBHTb 3a n. c% ueonped. hclka. hanc le- 
gem sibi imponere me statuere, scribere, 
ut...; a nocTaBHjrb ce6£ 3a n. stat sententia, 
stat mihi, stat cb inf. xm'acc. c. inf., de- 
crevi cz> ace. c. inf.\ n-ia KaKoi hh6. Ha- 
yKH, ncKyccTBa h t. n. leges hjh praecepta 
(disciplinae, artis, dicendi, grammaticorum, 
dialecticorum, cogitandi, disserendi h t. ^., 
B'b 3tom£ cjiy^ai Hejb3a CKa3aTb regulae); 
CTporo jrorE^ecKoe h Hay^Hoe n. ratio atque 
doctrina; KaKi* Toro TpeoyeTx n. noeHHaro 
HCKyccTBa ut rei militaris ratio postulat; H3- 
BiiCTHBia ocHOBHtia n. MaTeMaTHKH ilia initia. 
mathematicornm; HHor^a ^ocTaTOTmo neutr. 
adj. hjih pronom., Hanp. illud unum tenere r 
ut hjih ace. c. inf.\ ea quae proponuntur a 
me (Gic.)\ to u. Ctoekobt>, hto... hoc Stoico- 
rum ct> ace. e. inf.\ illud Hesiodium (Cic). 
2) bo MHoat. q. npaBHia = npHHaTHH pa3^ 
oSpasi. MwcjieB e ^tficTBiE institutum (06- 
pa3i. iMcTBiH); sententia; y Koro hh6. xopo- 
nria n. alqs recte sentit, aypnBia male sen- 
tit; ^eJTOBto TBep^xi n. homo gravis- 
huh constans, 6e$b BcaKHXi. n. homo levis, 
inconstans, CTporHxx* n. homo severus; xopo- 
mia, ^ecTHBia n. TaKate probitas, 6e3^ecT- 
Htia improbitas; TBep^Ma ratio stabilis, fir- 
ma; stabilitas, constantia, gravitas, TaKate 
sententia (voluntatum, studiorum, sententia- 
rum summa consensio, Gic.)\ OTCTynHTb oT^b 
cboext* n. ab institutis suis abduci; cm. xaKae 
y6iat^eHie (bi> KOHni). UpasHJttHOCTB- 
ordo; constantia. npaBHJEBHBiH omnibus 
partibus absolutus et perfectus; = b^phbih 
rectus, verus; n. odpasfc ^hctbIh recta hjh 
iusta ratio; cm. bt.phbih; o caori compositus; 
n. qepTbi JiEna facies concinna; = nocxoaH^ 
hbih, HeH3MtHHBiH constans, ratus; n. cMtHa 
flBJiemH upnpoABi vicissitudines rerum atque 
ordines. Adv. ordine; constanter; recte; (6e3- 
omHOo^Ho) emendate (loqui). 
IIpaBHTejcB administrator, procurator; n. ro- 
cy^apcTBa rerum publicarum rector hjih mo- 
derator; oomkh. rex, princeps; — pereHT^b 
procurator regni; 6bitb n-ieMT. rei publicae 
praeesse. npaBHTejiBHHi^a rocy^apcTBa 
*rerum publicarum moderatrix; regina; 6bitb 
n-n;eio rei publicae praeesse. npaBHTejtB- 
ctbo, orb HMeHH n-Ba publice, UpasHTB 
rocyaapcTBOM'b civitatem regere; regnare 
(6bitb uapeMi>); rem publicam regere hjih mo- 
derari, gerere; rei publicae praeesse, clavum 
rei publicae hjih imperii hjih npocTO impe- 
rium tenere; ad gubernacula rei publicae se- 
dere; CTOJbKO JitTT. bi> Phm^ npaBHin uapn 
tot annos regnatum est Romae; n. Kopa6- 
jieMi* navem regere, dirigere, gubernare; py- 
jieMb cm. pyab; n. jtoraajjbMH, KOJiecHEneH, 
flectere equos, currum. npaBaeme mode- 
ratio hjie gubernatio regni; administratio 
regni, imperii hjie rei publicae; rectio, cura 



IIpaBHyKa. 

rei publicae; o6pa3& n-Hia forma rei publicae 
hjeh imperii; rei publicae ratio hjk genus; 
MOHapxH*recKoe n. cm. MOHapxHiecKin; nopy- 
TiKTb, nepe^aTb KOMy n. administrationem 
regni transferre in alqm; summam rerum 
deferre ad alqm eih tuendam alcui tradere; 
chioh) opyatia OHOBa 3aBJia^tTi> n-HieMX ar- 
mis atque ferro rem publicam recuperare; 
bo BpeMfl n-Hia in regnando; bx n. Hvmm 
Numa regnante. 
IIpaBHyKa abneptis. IIpaBHyK-B abnepos. 

1. IIpaBo uaptbH. profecto, sane; = HaBfcpHO 
certe; vero; ne; me hercule, hercule, hercule 
certe hih sane. 

2. IIpaBo 1) = BJiacTb, npenMymecxBO, 
CBo6o;na sfcficTBia ius; potestas (alqd fa- 
ciendi; nojtHoe n. magna p.); n. Ha ^to ius, 
potestas alcis rei; n. rpam^aflCTBa cm. rpaat- 
^aHCTBo; rocy^apcxBeHHoe n. cm. rocy^ap- 
CTBeHHMfi; n. roioca ius suffragii hih npocro 
suffragium, suffragia; suffragii latio; hm&io- 
min n. roioca cui suffragii latio est; n. 
caibHaro ius quod in armis est; Tyrx Bee 
nG^EHaeica n-By cnibHaro omnia vi agun- 
tur, non legum auctoritate; ius hie omne ius 
in armis est; n. bohhh (Meatfly BoioioniHMH 
Hapo^aMH) ius rih iura belli; (sci saKOHM, 
oTHocamieca Kb Be^emio bohhh) leges mili- 
tares; n. coo*CTBeHHOCTH mancipium, ius man- 
cipii; n. hih3hh h CMepTH cm. BiacTb; n. ro- 
cxenpiHMCTBa ius hospitii, hospitium; a hm$k) 
n. fliiaTb ^to hh6. iure quodam meo facio 
alqd; potestatem habeo alqd faciendi; mskib 
n. Ha ^to = 3acjryjKHBaTi> mereri alqd hie 
ct ut; a HMfcio ^to oco6oe n. hoc mihi pe- 
culiare est; j;aTb KOMy n. dare alcui ius, co- 
piam, potestatem, facere alcui potestatem 
alcis rei; tboh ciOBa ^aioTx mh£ n. ^yMaTt 
verbis tuis adducor ut putem; a He hm4io n. 
Ha *ito alqd iure postulare non possum; 
alqd non pertinet ad officium meum; c*ra- 
raxb ce6a m> n-Bfc fliiaTb ^to putare ius 
huh potestatem sibi esse alqd faciendi; a be 
n-Bfc TpeSoBaTb ^ero hho*. alqd meo iure 
postulo; aceHmBHM hoibsviotch tbmh ate n., 
KaKB h Myffi^HHH uxores eodem iure sunt 
quo viri; kto hh6. He HMiexi OAHHaKOBbixt 
n. ex HaMH non ex aequo ius alcui et nobis 
est; oiCTaHBaTb CBoe n., CToarb 3a CBoe n. 
ius suum exsequi hih persequi; ex opyatieMx 
Bt pyitaxx armis ius suum exsequi; orKasH- 
BaTbca, oTdynaTbca otx CBoero n. iure suo 
decedere; ius remittere; no n-By iure, meri- 
to; ci> nonHbiMx n. iustissime, iure me- 
ritoque; iusto iure; meo (tuo, suo) iure; opti- 
mo iure. 2) nayica, oSHEMaromaa lacib 
3aitoH0Bi^iHia, Hanp. yrojtOBHoe n. ius 
publicum, HapoflHoe n. cm Meat^yHapoAHwfi; 
BoeHHoe n. leges militares; rpa&flaHCKoe n. 
ius civile; ecTecTBemjoe cm. eciecTBeHHHE. 
IIpaBOBBfli iuris peritus hih consultus; iu- 
ris prudens; pfc^KO iure consultus; abibhhh 
n. homo scientia iuris excellens hih in iure 
paratissimus; homo iuris prudentissimus, 
consultissimus; ohtb saMtiaieibEbiMB n. iu- 
ris intellegentia praestare, magnam pruden- 



npaKTHKa. 



281 



tiam iuris (civiMs) habere; c^HTaTbca Bein- 
khmb n. valde iuris consultum videri; TaKB 
KaKi ero c^HraiH ata.HHM'b n. quia prudens 
esse in iure civili putabatur. IIpaBOB'Bfl'B- 
Hie iuris scientia, intellegentia, Kairb Hayita 
iuris disciplina. UpaBonHcame formula 
ratioque scribendi (uaKb yneme); recte scri- 
bendi scientia (yMime nacaib sipno); npa- 
BEja n-Hia recte scribendi praecepta; yMiTb 
nacaTb no npaBHaaMX n-Hia recte scribendi 
praecepta scire. UpaBOcaaBie *orthodo- 
xia. npaBOCJiaBHbiH orthodoxus (y om%. 
y,€pK6ii). HpaBocy^ie iustitia. 

npaBMH 1) npoTHBonoioHCHHfi atsoMy dexter; 
n. pyxa dextra manus, e npocro dextra; 
nepeu. kto he6. nbz hh6. n. pyKa alqs al- 
cis dextella est (Cic.); no n. pyicy ad dex- 
tram; a dextra; cb n. cxopoHbi a dextra 
parte. 2) = cnpaBe^HBWH, BtpHtiH iustus, 
rectus; n. nyTb recta via; n. jiibko (Ha cya*) 
causa bona; tbi npaB-b recte dicis Hjra mo- 
nes; sunt ista; ita est (bx OTBtrfe); om> n., 
ecjH yTBepat,a;aeTX recte affirmat; TaKX ^y- 
Majrb offb, h ohx 6bUb n. ita sensit et vere 
quidem; ohx He n. errat, fallitur; ocTaTbca 
n-BtiMX superiorem discedere; vincere. 

UparMaTBTsecieiH, n. Hdopia *ea historiae 
enarrandae ratio, quae non solum res ge- 
stas, verum etiam causas rerum explicat; 
h-cke H3JiaraTb coGtrria in rebus gestis de- 
clarare non solum quid actum aut dictum 
sit, sed etiam quomodo (Cic). 

TLp&KbRL proavus. 

npasAHecTso sollemne (triumphi) ejte sol- 
lemnia. IIpaBAHHKi dies festus ejee solle- 
mnis; KaKt ^eHb oT^tixa dies feriatus; 
npa3^HHKE TaKace ludi, festi dies ludorum 
(ecjE Bb 8th ,hhh ycTpaEBaioTca nydjiE^Hbia 
3pijEm;a, yBeceaeHia); sacrum ejie sacra 
(npa3AHecTB0 CBa3aHHoe cb atepTBonpHHome- 
HiaMH h pej[Hrio3H. oSpa^aME). rtpas^HHTi- 
h£ih festus, sollemnis; n. ^eHb cm. npa3i- 
hekx; n. njraTbe sollemnis ornatus; n. ofrbyr^ 
festae hie sollemnes epulae; convivium 
sollemne. npas^HOBame celebratio. 
npa3^HOBaTB agere (festos dies anniver- 
sarios; diem festum Dianae, per triduum); 
agitare (festos dies); (codpanmECb bx 6oib- 
moMi. ^Ecii) eelebrare. IEpaaflHOCTB oti- 
um; otium iners ac desidiosum; desidia; 
inertia (Heoxoia 3aHHMaTbca); cessatio (noiHoe 
6e3^McTBie); npoBO^HTb BpeMa, atH3Hb bx 
n-CTH nihil agere, desidem domi sedere, de- 
sidem vitam agere; nocjtoe. n. (ecTb) MaTb 
nopoKOBX nihil agendo homines male agere 
discunt. UpaaAHBra = He 3aHaTHH otio- 
sus; vacuus labore hih negotiis; = hh nkm> 
He 3aHEMaion;iHca deses, iners; n. neioBtKX 
homo desidiosus, deses; homo iners; cessa- 
tor; 6biTb h-hbimx cm. npa3AH0CTb. Adv. 
otiose. 

npaKTHKa usus; usus rerum (onwTHocTb); = 
3aHHTie, HcnoiHeme usus et tractatio; usus; 
Teopiio ca^yeTX coe^HHHTb ci h-kok cm. Teo- 
pia: n. a^BOKaTa causarum actio, Bpaia *me- 
dicinae usus et tractatio. HpaKTHKOBaTt 



282 



XIpaMaxepi.. 



exercere oh factitare (medicinam); 06* ax- 
BOKaii causas agere; in faro esse hjih ver- 
sari; nepecTaTb n. (0 Bpa^t) curandi finem 
facere, (06* a^Bona-rfc) de foro decedere; 
causas agere desinere. nparcTHK-B usu 
peritus. IIpaKTBraecKiH, itHirfc usu pe- 
ritus, ipso usu perdoctus; n. »H3Hb usus vi- 
tae, rerum; n. 3Hame usus; cognitio et pru- 
dentia (rerum civilium); HMfcTb n. no3Hanifl 
si vem usu alqd cognitum habere hie didi- 
cisse; aaTb ^eMy n. HanpaBieme alqd ad 
vitae usum conferre his ad vitam commuiiem 
adducere, revocare; n. HacTaBieHia, npaBoa 
praecepta quae ad institutionem vitae com- 
munis spectant; hm^tb n. 3Haieme ad agen- 
di vim rationemque referri; n. ynpaacHeHie 
exercitatio; n. nwoTOBKa meditatio (k-b ve- 
My alcis rei); n. noib3a utilitas (Tame uti- 
litas vitae, usus popularis et civilis); n. 
onHTb experimentum, B'b T iem> usus et 
experientia alcis rei; n. ym> (intellegendi) 
prudentia; (bb ^acino! jkh3hh) prudentia 
domestica, (b'b o6"mecTBeHHofr jkh3hk) pru- 
dentia civilis; y Koro hh6. n. yM'b alqs re- 
bus - gerendis acer et industrius est; alqs 
negotiosus est; n. noipeoHOCTB usus; ne 
HMtTb n. npHMtneHifl usum non habere; Teo- 
pin 6e3noae3Ha Ses* n. np. ars nihil prodesl 
nisi ea utaris. Adv. usu; n. 3aHHMaTbca TEM-b 
ita tractare alqd, ut ad usum (vitae) trans- 
fers; n. npaM^HATb in usu habere; n. no,a;- 
roTOBjmTbCH Kb ^eMy meditari alqd; He Teo- 
peTtraecKH, ho n. H3yuHBniiH BoeHHoe Ato 
non litteris sed rebus gerendis ad rei mili- 
taris scientiam eruditus. 
HpanaTepB *stirpis auctor. IIpaoTeij*& au- 
ctor generis hih gentis (po^oHaHaabHHK'b). 
Hpanpa6a6Ka abavia. npanpasifft 
abavus. npapoflHiejiB cm. npaoie^. 
IIpapOAHTejiBCKiH proavitus. 
Ilpaxt 1) nbiib pulvis. 2) opeHHtie ocraHKE 
cinis; ossa (pi); reliquiae (ociaHKH), ossa et 
reliquiae. 
Ilpama funda. UpamMK** funditor. 
npefiMBame commoratio; mansio; = npoatE- 
Bame habitatio; n. Bb AepeBffE rusticatio, bi 
qyatHxi Kpaax* peregrinatio; bo BpeMfl Moe- 
ro n. bi ropojrfc dum in urbe fui, B'b Aea- 
Haxi cum Athenis essem; Moe n. 3^tcb 6y- 
Aerb HenpoAOiatETejibHO non diu hie commo- 
rabor: 3anpeTHTb komv n. B-b ropoA* alqm 
urbis usu hjh urbe uti prohibere; nocTOflH- 
Hoe n. sedes, domicilium; hm^tb t$> n. ha- 
bitare, domicilium, sedem ac domicilium ha- 
bere in alqo loco (Romae, Carthagine); 
ocHOBaTB CBoe n. r;rjfc cm. noceMTbca. Upe- 
CiiBaTB morari, commorari; Bb AepeBHfc ru- 
sticari; bj> qyataxi Kpaaxi peregrinari, pe- 
regre abire ; = HaxoAHTbca esse, versari, 
(msLTb) vivere, habitare in alqo loco; cm. 
Taote Haxo^HTbCK, mwib. 
npeBejimtiH praegrandis; maximus. 
IIpeBoaMoraTb vincere, superare. 
UpesoBHOCHTB Koro (noxBaiaMH) laudibus 
(verbis) efferre ejth extollere alqm*, augere 
(rem laudando), amplificare alqd; n. Koro, 



npe^aBRTb. 

qTo ro Hedec-B alqm, alqd in caelum ferre, 
tollere, alcis laudes in astra tollere. Ilpe- 
B03HOCHTBca so efferre; insolescere. 
npeBoexoffHTB Koro Bb newb superare, vin- 
cere alqm alqa re; antecedere alqm alqa re; 
anteire alqm hjih alcui; praestare, antecelle- 
re alcui alqa re; praecedere alqm alqa re 
(Caes.); superiorem, potiorem esse alqo, B'b 
leMfc alqa re; hto he6. npeBoexoAETb hqjlo- 
BtoecKia noHiiTia alqd maius est quam ho- 
minum ratio consequi potest. IIpeBOcxofl- 
hbih egregius, eximius, excellens, praecel- 
lens (et animo et virtute, vir omnibus re- 
bus); (npeBocxoAHmji xpyrax-B) praestans, 
praestabilis; (co6. 6omecTBeHHbiH; 6e3no^oo- 
hbib) divinus (vir; nihil ratione divinius). 
Adv. egregie, eximie, excellenter, divine, di- 
vinitus (dicta et scripta; loqui). IIpeBOC- 
xoflCTBO praestantia, excellentia; cm. TaK- 
»e npeHMymecTBo; iHcaeHHoe n. maior nu- 
merus, B'B cba3h pt^H h npocTO numerus; 
noiaraacB Ha iHCJieHHoe n. cm. incjieHHHH. 
IIpeBpaTHOCTB 1) HenocTOAHCTBo, nepe- 
mbh^hboctb varietas; mobilitas (fortunae); 00- 
flTbca h-cth cqacTia rotam fortunae pertime- 
scere (Cic). 2) senpaBHJtbHocTB perver- 
sitas, pravitas, corruptio (opinionum). Ilpe- 
BpaTHBiH 1) HenocTOHHHbifi varius, mobilis, 
inconstans; vagus (fortuna). 2) HenpaBOb- 
Hbifi perversus, pravus, praeposterus. Adv.' 
perverse, praepostere, perperam, corrupte, 
depravate ;(iudicare). IIpeBpamaTB muta- 
re, vertere, convertere, transformare alqd in 
alqd; in aliam naturam convertere; n. b% 
nene^-B incendio delere (urbem), incendere. 
IIpeBpamaTBca mutari, verti, converti hjeh 
se vertere, se convertere in alqd. Ilpe- 
Bpameme transitus in aliam figuram, no- 
cpex. oaroioB'b, cm. npeBpam;aTB. 
npeBBimaTB maiorem, altiorem esse; cm. npe- 
Bocxo^HTb; excedere (summam — h3b-bcth. 
cyMMy seHerB, numerum); npon;eHTBi npeBM- 
maiOTB KanHTait usurae mergunt sortem; n. 
BJiacTb officii terminos egredi. 
ICperjEynBiH stupidissimus. 
Uperpaflia impedimentum (npenaxcTBie); ne- 
peu. nojioacaTb ^eMy n-Ay cohibere alqd; 
coercere (luxuriam mulierum); obviam ire 
(BHCTynHTb npoiHBB Hero, cupiditati); se in- 
terponere (audaciae alcis); CTaBHTb n-w ko- 
My impedimentum afferre alcui, obstare al- 
cui. UperpaKffaTB 1) co6. nyrb, AOCTyn-b 
obsaepire (viam, iter); praesaepire (aditum 
trabibus — SpeBHaMn); claudere (alcui viam, 
aditus clausos tenere); intercludere (alcui 
aditum, exitum). 2) nepeu. n. KOMy had. 
nyTb Kb no^eTHbiMb AOJiatnocTflMX alcui iter 
ad honores obsaepire. 
UperptmeHie peccatum. 
IIpesaBaTB tradere; H3M-BHHHqecKH prodere, 
tradere (alqm, urbem hosti); n. cy,nv alqm 
reum agere; Ka3HH cm. Ka3HHTb; seMJi-fe cm. 
xopoHHTb; ropojTB sa pa3rpa6jieHie cm. pa3- 
rpataHie; n. ovmo incendio delere; ormo h 
Meqy ferro ignique, ferro incendiisque vasta- 
re alqd; n. 3a5BeniK) alqd oblivioni dare, 



npe^BapHTejiBHMft. 



IIpep;jiaraTfc. 



283 



ftradere. IIpeflaBaTBca se dare (desidiae), 
se dedere, se tradere (alcui, alcui rei, volu- 
ptatibus); indulgere rei (irae) , servire rei 
(voluptatibus); spatium dare alcui rei oh 
alcis rei; coBepmeHHo neMy multum esse in 
alqa re (in venationibus), totum esse in alqa 
re; effundi in alqd (in tantam licentiam so- 
cordiamque, ut...); n. OTHaaHiio cm. ox*iaa- 
BaTbca; Ha^eat^fe Ha wo alqd spe concipere; 
cxpacxaMt cupiditatibus parere ; nycTHMb 
MeiTaMt inanes cogitationes volvere; hvb- 
CTBeHHUMt Hacjta»ACHiflMi se dedere corpo- 
ris voluptatibus; HbaHCXBy vini usum immo- 
derate appetere. npeaame 1) traditio. 2) 
pascKasi, naMaxb o Heart hho. sermo, fama 
(H3ycTHoe); cxapHHHoe n., n. cxapHHbi ac- 
cepta antiquitus opinio; 3Haxb no n-niio fama 
traditum habere; ecxb, cymecTByex'b n. fama 
est; n. rosoparb, hto... memoriae proditum 
est c-b ace. c. inf.; hto hh6. coxpaHoocb 
bx> R3ycTHbix'b n. alqd sermone hominum po- 
steris traditum est. KpeaaHHOCTs stu- 
dium (KOMy alcis); voluntas in alqm (pro- 
pensa); caritas erga alqm. npeaaHHHH 
deditus (alcui, alcui rei); studiosus (alcis, al- 
cis rei); = BtpHHft fidelis (alcui, in alqm); 
amans (alcis); 6bixb n-HbiMb KOMy Bceio xy- 
moio totum oh proprium, studiosissimum 
esse alcis, deservire alcui; deditum esse 
alcui. npeflaiejib proditor (patriae); (6po- 
caromil, noKH,a;aH>m;iH hxo) desertor; = £0- 
HOC^HKb index. IIpe^aTejiBCKiH perfi- 
dus; KOBapHuft dolosus. Adv. perfide, dolose. 
npeaaTejE&CTBo proditio; bt»poiomctbo per- 
fidia; aohocb delatio. 

JIpe^BapHTejiBHEiH, Hanp. n. npnroBop'b, pi- 
meHie praeiudicium; n. ciaxbH Kb MHpnoMy 
floroBopy *condiciones ante pacem ipsam la- 
tae; cocxaBHXb n. cxaTbH Kb MnpHOMy ,a;oro- 
Bopy leges pacis incohare; n. nocTaHOBieHie 
*edictum ad tempus propositum; cjrjtaTb 
MHoro n-HBixi paSoxt ^jhi ^ero hho. *multa 
ad opus aliquod conficiendum paravisse, .pa 
co^HHema *multa iam ad librum scribendum 
collegisse; ohx> aceaajrb npe^cTaBHTb xojebko 
n-Hbia pa6oTK, m% KOTopbixb mooh 6*bi *iep- 
naxb Syiymie hcxophkh voluit alios habere 
parata, uode sumerent, qui vellent scribere 
historiam (Gic). Adv. prius; Ha HtoTopoe 
Bpeftia ad tempus; n. ynoManyTb o vewb 
mentionem alcis rei incohare. npeflsa- 
paTB cm. npejrynpeauaTb 2. 

npe^BH^tTB providere oh prospicere alqd 
(animo); (npeAyra^biBaxb) praesentire alqd; 
(animo) praecipere (semper talem exitum 
vitae suae); n. Sy^ymee futura praevidere; 
providere quid futurum sit; ilia quae sint 
futura, prospicere; n. xajieicoe dynyuiee Ion- 
ge in posterum prospicere futura; iaBHO n. 
tjto ante videre oh praesentire alqd. 

npe^BKymaTB hxo (animo) praecipere alqd. 

npeABoanrejiB dux (exercitus). npeABO- 

AHTeJEBHHI^a dux. IIpeflBOflllTejIBCTBO 

cm. Ha^ajnvcTBo; nojrb hbhm'b hh6. n. alqo 

duce. IIpeABOAHTeJIBCTBOBaTB cm. na- 
HaJbCTBOBaTb. 



npe,n;B03BtmaTB cm. npe^BiimaTb. Upe^- 
B'BOTie praenuntius (a, urn); signum; 6ht& 
n-CTieMt ^ero alcis rei praenuntium esse, 
alqd praenuntiare. IIpeABfccTHHK% prae- 
nuntius alcis rei; vates (tantae dimicationis). 
npeABtCTHHB^a praenuntia. IEpejiBi- 
maTB praenuntiare;— ohtb npHSHaKOMi. nero 
significare; portendere; cm. xaKate npeACKa3bi- 
BaTb. 

npe^3HaMeHOBaHie omen; prodigium, osten- 
tum, portentum (nynecHoe aBJieme, 3HaMe- 
Hie); augurium (no noaeiy oh Kpaity nxHn'b); 
npHHHMaTb hto 3a n. alqd in omen accipere; 
a B'b stomt. BH»y xopomee n. omen accipio, 
omen placet; .aypHbifl n-Hia dirae; He tobo- 
paxb HH^ero, hxo mooo 6bi nociyataxb ^yp- 
hbimb n. favere linguis. IIpeffaHaMeHO- 
BaTB portendere. 

Upe^HCJioBie prooemium; praefatio; n. khhth: 
prooemium hjeeh praefatio libri; nocii Kpax- 
Karo n. pauca praefatus; 6e3i n-Bia nihil 
praefatus; npeAnocjiaTb hxo bs bh^ n-Bia 
praefari alqd (pauca; quae de natura deo- 
rum praefati sumus) hjeh c% ace, e. inf. 

UpeAKH cm. npeflOK-b. 

IIpesJiaraTB offerre (alcui alqd); deferre (al- 
cui munus); proponere (alcui alqd); n. hto 
hh6. cutaaxb profiteri, promittere, polliceri 
Ob ace. c. inf. fut.; commendare alqm (pe- 
KOMeH^OBaxb); o noKynaxeit, n. H3BtcxHyio 
cyMMy 3a hto promittere, polliceri (pro alqa 
re); n. 3aK0HX. cm. 3aKOHt; n. hxo hh6. Ha- 
po,a;y cm. npeMomeuie; n. Koro a^ Bbi6opa 
(B'b KOMHniarb) rogare alqm (consules); po- 
pulum oh plebem rogare alqm; n. KOMy 
cboh ycjryra operam suam (ad alqd, in alqa 
re) alcui offerre, deferre, polliceri oh pro- 
fiteri; n. Bpary cpaaceHie facere hosti pote- 
statem oh copiam pugnandi; hostem ad 
pugnam provocare; n. KOMy hh6\, Bpary MHpi 
alcui ultro pacis condiciones ierre, pacem 
hostibus deferre: n. KOMy (^bhuJ) cboh) 
pyKy petere aliquam in matrimonium; n. 
Bonpocb, hxo hh6. na o6cyat^eHie quaestio- 
nem afferre; proponere (quaestionem; sic est 
propositum, de quo disputaremus); ponere in 
medio (sententias philosophorum de natura 
deorum), h npocxo ponere (quaestionem; de 
quo quis audire vellet); npocxo quaerere; 
6bijrb npe^ioaceHb sonpocx. in quaestionem 
venit; n. KOMy hio Ha oGcyaueme TaKate re- 
ferre, deferre alqd ad alqm, Ha pinnenie 
alcis arbitrio permittere alqd, deferre alqd ad 
alqm; n. 3a3^paBHLiH Tocxb propinare alcui 
salutem. ILpe&xoT% causa (Kb neMy alcis 
rei); simulatio (alcis rei, BbiMMiuieHHaa npn- 
HHHa); nomen, titulus (iohcho aaHHoe neay 
Ha3Banie); species (BH.n'b, ojaroBHflHbiii n., 
xaKate titulus speciosus); ho^b n-roMb per 
simulationem, simulatione alcis rei; nomine, 
per causam, specie hjih per speciem alcis 
rei; nojrj> x$m:b n., hxo... simulans hjih cau- 
satus, causa interposita hjeh illata, causam 
interponens hjih interserens Cb ace. c. inf.\ 
no^-b pa3HbiMH n. varia praetendens oh 
praetexens. IIpefl;jco»eHie condicio; (3a- 



284 



IIpeRMeTTb. 



KOHa) lex, rogatio; consilium (coBfrrcO; xi- 
- jaTB KOMy n. ^condicionem alcui ferre, defer- 
re, proponere, (o6pamaacb kb Hemy) appel- 
lare alqm (de alqa re, Cb ut); n. aaposy, bb 
HapoxHOMi. coopamH rogatio, bx> ceHaT* re- 
latio; jrjkiaTb n. bb HapoaHOM-b co6paaiH ro- 
gationem, alqd ad populum ' ferre; rogare 
(populum), b% ceHaxi referre ad senatum 
(alqd, de alqa re); no HBeMy hho\ n. alqo 
ferente, referente, alqo auctore; npHHHMaxb 
n., cooamaTbca Ha n., npncoejuHHaTbca kb 
HLeMy hho\ n. condicionem, legem accipere; 
ad condicionem accedere hjm (nocafe hbkoto- 
paro KOje6aHia) descendere; in alcis senten- 
tiam ire, concedere; He npHHHMaxb, oxBep- 
TaTL n. condicionem hjih sententiam asper- 
nari, condicionem respuere, repudiare, (npe^- 
jioKeHHWH 3aKOHt) rogationem mh legem 
antiquare; m>e hh6. n. npoxo^nxx. sententia 
alcis valet 
UpeaMeT-B res; coiepatame, cioaiexB argumen- 
tum; n. H3i03&eHia, HSczinoBama causa; id 
de quo agitur; id quod quaerimus, de quo 
quaeritur; id quod positum hits, propositum 
est; res proposita; propositum; quaestio; lo- 
cus; cnepsa 03HaK0MHMca cb UtTomx* Hamero 
H3caB\a;oBaHia hoc primum videamus, quid sit 
id ipsum, quod quaerimus; n. pbhh ea de 
quibus alqs dicit; yiuioHflXbca orb n-Ta a pro- 
posito declinare, aberrare, cihihkomx* aaieico 
longius labi; BepHyxBca wb CBoeMy n. cm. 
B03Bpamaxbca; n. HCKyccTBa (to, *TBMb oho 
3aHHMaexca) materia arte, id in quo versa- 
tur ars; quod propositum est arti; n-xbi 
npeno^aBaHia disciplinae; ea quae traduntur; 
n-TH 3Hania doctrinae, disciplinae, artes; n. 
6aaroroBiHiH religio; n. Hbeft jho6bh, HeHa- 
bhcth amor, odium alcis; n. cipaxa metus; n. 
HacMimeKb cm. HacMBrana; nacxo xocxaxoiHo 
n. pronom. hsh adj^ Hanp. TaKie n. ea; 
Tt n., Koxopbie ea quae; BHBinHie n. externa 
nan res externae; n. xBoero oSBHHema npo- 
TKB'b MeHH id, propter quod me accusas; 
6hxl, cjryatHTb h-xomx>, cocxaBiaxb n. ^ero 
esse bx> pa3JiHTiHbixb coexaHemaxx., hjth apy- 
thmh rjtar., Hanp. forrb #ih Koro h-xomb 3a- 
6oth, HeHaBBCTH alcui curae, odio hjlh in 
odio apud alqm esse; ofoiKHOBeHHMMX* n. 
pa3roBopa cjiyatuxx* who hh6. sermo plerum- 
que habetur de alqa re; cjryatHTb n-xoM-B 
xojtkobx> bo Bcefi rpeniH tota Graecia fama 
celebrari; dyacuxB n-xoMb H3Cjri\a,0BaHia in 
quaestione versari; in disquisitionem venire; 
quaeri; h-xomx> neperoBopoBX* etymon axo- 
jiinbi de Aetolis actum est; cuiaaTbca 
h-xomxi Bceo6m;HX f b tojikobb in sermones ho- 
minum venire. 
npeAMtcTte suburbium: leacainiH bx» u-ctbh 
suburbauus; ^OMa bt> h-ctbh aedificia urbi 
coutinentia hih extra urbem. IIpeflMtcT- 
HHK'b cm. npeAmecxneHHUKb. 
UpeAHasHa^aTb ante constituere; praefinire, 

praestituere; destinare (ad alqd). 
npesHaMipeHHMH cm. yMbimieHHtifi. 
IEpesHaHepTbiBaTB adumbrare alqd; paucis 
hjih breviter exponere. 



JIpe^nojiaraTi.. 

IIpeffio6tffeHHBiH (yTpeHHifl) antemeridia- 

nus. 

IIpeflOM, o6bikh. pi. upe^KH maiores; patres; 
bo speMeHa h-kobx. maiorum> patrum memo- 
rial xaitace apud maiores, apud patres. 

IIpeflonpeflfcjteHie praedestinatio (6oiocjio6.). 
npe^onpefltjiaTB praedestinare (6010- 

CMd.)* 

npeflOCTaBaeme pennissio; oGbikh. raaroJia- 
mh, cm. npe^ocTaBJiflTb. npeflpCTaBJLaTB 
KOMy mxo permittere alqd arbitrib alcis, al- 
cui; potestatem alcis rei facere, permittere 
alcui; committere alqd alcui; (ycxynaTb) con- 
cedere alcui alqd, de alqa re; deferre alqd 
ad alqm; xo, hto 6h catkoBaao caMOMy cai- 
iaTb delegare alcui alqd; n. KOMy Bbidopxi, 
hxo hh6. Ha BBi6opi cm. BBi6opi>; n. bi jbe 
jih6o pacnopHHteme ^xo hh6. alcui aiqd 
promptum expositumque praebere, alqd alcui 
in usum tradere; alqd in alcis potestatem 
permittere; n. KOMy Bee ^xao totam rem ad 
alqm rekere, omnem rem alcis arbitrio per- 
mittere, rem conferre ad alqm; npE TBoeM* 
cxtcneHHOMb noaojKeHiH a npeAOcxaBHii* wb 
TBoe pacnopaateme CBoe h CBOHXb .a.'Exei 
BMymecxBO fortunas meas ac liberorum in 
communionem tuorum temporum contuli 
(Gk.)\ n. ce6a m> Hbe hho\ pacnopaaceHie 
potestatem sui facere alcui, praesto esse al- 
cui, se facturum imperata polliceri, bx> nojt- 
Hoe totum se tradere alcui; n. 'ixo Ha Hbe 
hho\ cyatji;eHie alqd alcis iudicio permittere; 
n. ropox'b coji^aTaMb Ha pa3rpa6ieHie cm. 
pa3rpa6jieme. 
IIpeflOCTeperaTB monere hih praemonere 
alqm ut caveat; oxx. nero monere, praemo- 
nere de alqa re; monere, admonere ne. 
UpeflocTepeaeteHie monitum; (KaKX* &%&- 
cxBie) monitio, admonitio; (npe^ocxeperaxejib- 
hmh upuMipb, ypoK^j documentum; ciyatHXb 
n-HieMX. documento esse. IIpeAOCTopoat- 
hoctb providentia (npe^ycMOxpHTejiBHOCXb); 
cautio; circumspectio (ocMOTpaxejiBHocxb) ; 
Mbpti n-CTH cm. Mtpa 3. IIpeAOCTopo«- 

HMH CM. OCXOpOHtHBlfi. 

IIpeflocyffHTeJiBHBiH reprehendendus, vitupe- 
randus; reprehensione, vituperatione dignus. 

IIpeAOTBpamaTB ^ito cavere, praecavere 
alqd; prohibere alqd hjih ne fiat alqd; alcui 
rei occurrere; (3HaMeHie) procurare. 

IIpefloxpaHnTejiBHBra, npHHHMaTb n-Hbia 
Mipbi saluti (suae, publicae) consulere; npH- 
HHMaTb n. cpe^cxBO npoxuBX* oxpaBjema se 
praemunire medicamento venenorum metu. 
npeaoxpaMTB koto otb ^ero servare, 
tueri, defendere alqm ab alqa re; avertere 
alqd ab alqo. 

IIpefliracaHie praescriptum (agere ad p.; 
haec p. servare); HacxaBieHie praeceptum 
(medicorum praecepta); m^ KOMy n. alcui 
praescribere, praecipere (ut, quemadmo- 
dum...). ICpeffnHCBiBaTB praescribere, 
praecipere; edicere alqd (nyGiurao); iubere 
(lex iubet aut vetat); sancire (nocxaHOBJiaxB 
no^x. cxpaxoMx» HaKa3ama, Cb ut, ne). 

npeanoaaraTB ]) siispicari alqd (noA03pB- 



IIpeji;iiocjrfe;n;HiH. 



npe^cTaeaTB. 



285 



BaTb, 3:yMaTb); opinari (nosaraTb); conicere, 
coniectare, coniectura colligere, consequi 
(alqd, 3aKJiKraTb H3B Hero hh6.); sperare, 
confidere (eajcfcaTbca); CKopM wbm> npejuio- 
jiarajra opinione celerius; npe,piojioHtH, npeii,- 
noioatHMi), hto... fac, faciamus cb ace. e. 
inf., TaKHte cb conj. 6e$h coio3a. 2) =3= Ha- 
MipeBaTbca, cm. aiorb rx; npe,a;noiarae- 
mbih qui videtur; n. Hacaij.HHK'b *futurus qui 
vide^ur heres; cm. TaKate mhhmbih. npefl- 
nojEoaceHie 1) coniectura; suspicio (Aoraii,- 
Ka); opinio (MHinie); Bt tom^ n-ma, mo... 
sperans hih confisus cb ace. c. inf.; no mo- 
eny n. ut opinor; quantum opinione hjih con- 
iectura auguror; moh n-Hia, KaKB a BHJKy, 
cSbuihcb quae forte suspicatus eram, facta 
cognosco. npeftiiojEoacHTejiLHHH cm. 
npe^nojiaraeMbiH nojrB oar. npe^nojiaraTb. 

IIpesnocjrfe^HiH proximus a postremo; pro- 
ximus extremo, postremo, ultimo; superior; 
n. cior'b syllaba paenultima. 

Hpe^nocKUEaTB praefari (pauca de, ct ace. 
c. inf.); praeponere, praedicere alqd. 

npeflno^iHTaTL mo neMy praeponere, ante- 
ponere, praeferre, anteferre alqm alcui, alqd 
alcui rei; = 6ojrbe atejiaTb malle, praeoptare. 
IIpeflno^TeHie, oTjiaBaTb, jjaBaTb n. cm. 
npe^no^HTaTb h npeHMymecTBO. Upeano- 
^THTejLbHMH cm. npeHMymecTBeHHBra. 

npe^rxpHHHMaTB hto aggredi alqd; incipere 
(iter); suscipere (bellum, iter); recipere alqd; 
n. hto hh6. Tpy^Hoe moliri alqd; conari cb 
inf.; HH^ero He n. hpothbb Koro nihil contra 
alqm niti (Sail.). UpeanpHHSTie ince- 
ptum; res agenda hjih gerenda; quod (quae) 
alqs agit hjih conatur hjih parat; conatus, 
opus, facinus; nocii HeyjjaHHBixB n. Ha 
octbobb CanaiiH re in Sicilia male gesta. 
npeflnpiHM^EHBOCTb negotii gerendi stu- 
dium; h-boctbk) h jttaTejiBHocTbK) conando 
agendoque (Liv.). IIpeflnpiHM^iiBHH ex- 
periens, promptus, acer, strenuus. 

Upeflpa3cyfflOK!B opinio praeiudicata (npeiry- 
6te ( a,eHie) ; alqd praeiudicati (He cjnriMyera 
ynoTpeSiATb praeiudicium); jioatHoe MHBHie 
opinio prava hih fieta h npocxo opinio; bb 
pi. TaKate errores; 6e3B h-kobx. supra huma- 
nos errores eminens. 

npe^cEasaHie praedictum, vaticinium; ero n. 
c6bijroct ea quae vaticinatus erat, acciderunt. 
npe^CEasaTejEB vates, divinus, hariolus; 
npeACKa3UBaK>m;iH cy^b6ti Jtronefi fatidicus; 
npescKa3tiBaiom,ifi no noiexy nTHirB augur, 
no BHyTpeHHocTHM'b atepTBeHHbixt jkhbot- 
hbixb haruspex, no H3pfrieHiHMB h craxaMB 
sortilegus. IIpeflCKaaaTejiBHHiia vates , 
mulier hjih anus fatidica, divina. npefl- 
CKasLiBaTB praedicere alqd; augurari (co- 
BepniHB'b nTHnera^ame, alcui ex alitis invo- 
latu, ex passerum numero belli Troiani an- 
nos, h Boo6me, Hanp. alcui mortem); vatici- 
nari (alqd mh cb ace. c. inf.); KaKB 6u 
BCjrtACTBie B^oxHOBeHia CBbime divinare 
(alqd, de alqa re, cb ace. c. inf.); canere 
(co6. itetl; npeflBBH^aTb, alqd). 

IIpeflCMepTHHH, n. Myqema *mortis crucia- 



tus; n. Sopbda colJuctatio morientis hjih ani- 
mam efflantis; bb cbh3H pB^ra h npodo ,col^ 
luctatio; n, qacb hora mortis, extremum vi- 
tae tempus. 
Kpe^CTaBaTB cm. HBjraTbCH. UpetfCTaBH- 
TejtB auctor (suae civitatis, maximarum ci- 
vitatum); rjaBHbm n. caput; columen; oaB- 
hmh n. aeMOKpaTH^ecKaro HanpasjieHia homo 
florens hjth fiorentissimus in populari ratio- 
ne; He HMfcTb SjiecTamnxt n. wb JiHiepaTypB 
nullum lumen litterarum habere. Upea- 
CTaBjreme 1) spectaculum; ny6j£H^HBia nrpbi 
ludus, o6hkh. b-b pi. (ludi gladiatorii, scae- 
nici); n. m> xeaTpi fabula scaenica; fabula; 
jjaBaTb n. spectaculum, ludum, fahulam ede- 
re, cm. Taote npe^cTaBJiaTb 5. 2) = noHaTie, 
H,nea informatio (dei — Borfc); notio, opi- 
nio, cogitatio; jioatHoe n. error; cm. noHarie. 
npe^CTasjiaTB 1) = flocTaBJtaTb koto 
Ky^a adducere alqm (testes); sistere alqm 
(oco6. b-b cy^-b); dare (praedem — nopyHHTe- 
ia, vadem, obsides); proferre (testem); offer- 
re (rationes). 2) koto KOMy hh6. alqm in- 
troducers apud alqm, perducere ad alqm; 
alqm alcui commendare (peKOMeHAOBaTb). 3) 
n. hto hjih HeMt KOMy hh6. proponere 
alcui alqd; — o6xacHaTb docere ; n. KOMy 
nojib3y ^ero alqm docere quanta sit alcis rei 
utilitas;— noKa3BiBaTb ostendere, demonstrare 
(alcui alqd, cb ace. c. inf.); cm. TamKe H3- 
jiaraTb; = npHBO^HTb afferre (rationes, testi- 
monium), proferre alqd (testimonium, exem- 
plum, TaKme noJiHte in medium proferre); 
ponere in medio (sententias philosophorum 
de deorum natura); n. nparaHHy, ^oboj!.!! cau- 
sam reddere, rationem, argumentum, causam 
afferre; n. nojiHOBicHBia soKa3aTeiiBCTBa ie- 
My hh6. maxima alcis rei documenta edere; 
n. KOMy Ha o6cyatji,eHie, pa3CMoxptHie refer- 
re, deferre alqd ad alqm; KOMy na pimeme 
deferre alqd ad alqm. 4) Cbitb conpaace- 
Hy cb ntMi, co^epacaTb, Hanp. #kio npe^- 
CTaBJiaeTt Sojibmia Hey^o6cTBa, 3aTpyiiiHeHia 
cm. 3aTpy^HeHie; Bonpocb n-jiaera SojibmoH 
HHTepect cm. HHiepecb. 5) = H3o6paataTb 
hto, BaaxejTB exprimere, fingere, atHBO- 
nncni pingere, depingere ; nncbMeHHO hjih 
ycTHo cm. H3o6paacaTb; n. Koro alcis partes 
agere, alcis personam induere hih suscipere 
hjih gerere (Ha cneHt h bi. atH3HH); n. Ha 
cneHt KOMeAiio fabulam edere; fabulam dare, 
docere (0 coHHHHTejii), fabulam agere {06% 
aKTepi); npeACTaBHTb Koro roBopan^HMX. (bb 
coHHHeniH) inducere hjih facere alqm dicen- 
tem; n. koto bhhobhhkomb bohhbi velle alqm 
auctorem belli esse; n. coGoio BHJi'b nero 
hh6. alcis rei speciem praebere; n. Koro, hto 
bx JtypHOMi CBExi deformare alqm, alqd; 
hto hh6. bb xopomeMB cb^tb alqd commen- 
dare, probare, laudare, illustrare, o6b opa- 
Topt alqd (dicendo) amplificare atque ornare; 
khbo, Harjia^Ho n. cm. H3o6paataTb; hto bto 
npe^CTaBJiaeiB? quid hoc sibi vult? 6) npejii- 
CTaBJiaTb ce6i> cogitare alqd, cogitatione 
fingere, comprehendere, percipere, khbo de- 
pingere, h npocxo fingere alqd; alqm, alqd 



286 



IIpe^CTOHTB. 



oculis nm ante oculos zm npocTo sibi propo- 
nere; npnnoMHHafl recordari alqd; memoria 
repetere (npeatma BpesieHa — Vetera)*, = no- 
' HHMaTB intellegere; h ce6t BToro Boo6m;e 
npe^cTaBHTL He Mory hoc ne suspicioue qui- 
dem attingere hie assequi possum; fl lento 
Mory ceSfc h-bhtl, hto bm oTB^iHTe non 
multum me fallit hzh facile intellego, quid 
sitis responsuri; HHa^e neihza. ce6£ n. Bora 
deus aliter intellegi non potest; a He Mory 
ce6t h-bhtb .nymy 6e3* Tfcia animum sine 
corpore intellegere non possum; mo»ho ce6£ 

H-BHTb, KaKOH CTpaXT. B03HHKT. BT. TOpOflfc 

quantum putas terrorem in urbe ortum esse; 
Tarcb n. ce6t jrj&ao rem talem esse existima- 
re hjih putare; npeacTaBb ce6i, to>... finge 
hih fac ci ace. c. inf.; npe^CTaBb ceoa Ha 
MoeM* m4ctb finge eum te esse, qui ego 
sum; huh fac qui ego sum, esse te. Ilpes- 
CTaBMTLca = ssiwihcs. nepe^ riasaMH 
apparere, in conspectum venire, conspici, vi- 
deri; OTiepHBaTbCfl offerri (occasio, opportuni- 
tas — v^o6hhh ciy^aft); t$> 6u hh npe^cTa- 
BHJCfl Kb DTOMy cjry*iaii qualibet occasione 
oblata; arafc mo hho\ npeACTaBiaeTca bo 
CHi in somno video alqd; n. sasHM* hh6. 
cm. npHTBopflTBCfl. IIpeffCTaTB cm. npe^- 

cTaBaTb. 

HpeffCToaTB adesse (ingens seditio, ingens 
certamen; iudicio dies, ultimus dies); instare 
(instantia, n. pi, npeflCToamee); imminere, 
impendere (ofrb onacnocTH h Boodme o vem> 
hh6. xyflOM'b); = oaciwaTb manere (alqm, 
alqd); npejiCToamifl ro^t annus proximus. 

npe^cBAaTejtB praeses; n. cyna qui iudicio 

praeest; qui iudex praeest quaestioni. 

UpeflciflaTejcBCTBOBaTfc praesidere (CbiTb 

. npe^ctAaieieMi); b?> *teMT> hh6 alcui rei 

praesidere, praeesse. 

npefly6*«fl;eHie opinio praeiudicata, ante 
Hjra temere concepta; HMfeTb n. opinionem 
mente iam concepisse hjie comprenendisse. 

IIpeAyBtAOMJiaTB Koro o ^eMi> praenuntiare 
(de adventu; ci ace. c. inf.); ante certiorem 
facere alqm de alqa re; praemonere (npe,a;o- 
CTeperaTb); h-mkbt* ero nuntio ad eum prae- 

misso. 
IIpeayraffBiBaTB alqd animo providere hih 
prospicere; praesagire, praesentire, divinare 

alqd. 
npesynpeflHTejiBHOcTB = BHHMaHie, yciyK- 
jeboctb officiosa voluntas; observantia. 
IIpesynpeflHTejiBHBiH = BHHMaTejbHbiH, 
ycjryatiHBHH officiosus; *ieioBta> oieHb n. 
homo summo officio praeditus hjih obser- 
vantissimus. Adv. officiose; ultro (offerre alqd 
— npejiJioatHTb ^to). Upefflynpea&aaTB 1) 
Koro = 6htb rjrjk paHbme praevenire alqm; 
antevenire (exercitum Metelli); fl npeaynpe- 
^rjtb ero 3THMB prior coepi id facere: id fa- 
cere occupavi (Liv.). 2) Koro o wwb cm. 
npe^ryBfcflOMJTKTb. 3) *rco hh6. praecavere 
alqd; alcui rei occurrere; prohibere alqd hih 
ne fiat alqd; antevenire (consilia et insidias 

hostium, Sail.). 
npeaycMaTpHsaTB, — cmotp*btb providere, 



IIpejKjue. 

prospicere alqd; cavere (lege cautum est, 
ne...)- IIpefl;ycMOTpHTejrBHOCTB, — tcjib- 

HBIH CM. OCMOTpHTeibHOCTb, — TeibHBlfi. 

npesycMOTp*Hie, raaroiaMH, cm. npexy- 
CMaTpHBaTb, Hanp. b* h-me onacHocTH in 
periculo providendo. 
IIpeff^yBCTBie praesensio; (ptee) animus 
praesagiens, Hanp. Scipionis de fine belli; 
suspicio (npewMttoawHie); n. CMepra sensus 
moriendi. Upea^yscTBOBaTB praesentire, 

praesagire. 
IIpeflniecTBeHHHK'B prior, superior, ocoo. B'b 

pi; is qui ante alqm fuit (scripsit); n. b* 

^oaatHOCTH decessor; oht* Mot n. succedo ei. 

IIpeflinecTBOBaTB 1) co6. anteire (alcui); 

antecedere (alqm, alcui rei); antegredi (stella 

Veneris solem). 2) nepeu. (no BpeMeHH) 

praeire, praecedere; antegredi; H3BicTHHM r b 

ABJreHiflM'b npe.nmecTByioT'b H3BteHbie 3HaKH 

certis rebus certa signa praecurrunt; n. KOMy 

alqm aetate praecurrere; npe^mecTByio- 

m;in cm. npeflHflymiH. 

Ilpesi npedji. cbtneopum. a) jufl ooo3Ha^. 
Mida ante (a. urbem, a. castra; alqm vin- 
ctum a. se agere); bt> H^KOTopbix-b coe,HHHe- 
Hiax-b prae, Hanp. prae se agere armenta; 
OHb Aepacaji^ KHHaajrb n. co6ok> pugionem 
prae se tulit; prae se ferre alqd; ob (ob 
oculos versari); hm&i npe^MeTB, npeA'B koto- 
ptiM-b cTonrab, HaxoAHmbCfl, 3a chhhoh) pro 
(pro castris, pro oppido); HM&n> ^to n. na- 
3aMH cm. rja3i» c b) jufl o6o3Haq. Bpe- 
MeHH ante; cm. ,no 2. c) n. k^mt*, bt> npn- 
cyTCTBin Koro coram alqo; praesente me 
inspectante alqo; roBopHib n. Hapo.noM'b co- 
ram popuJo dicere; (npes'b Hapo^OMb, mxb 
pimaiomnM'b j&xo) apud populum dicere; n. 
eojibrnHM-b codpameMi. magna stipatus co- 
rona; BCTaib npe^ k^mi* hh6. assurgere 
alcui; o^epHHTb n. KtM-b cm. o^epHATb; 
onpaBAtiBaTbCfl n. k4mt> cm. onpaB^HBaTbca. 

npesxaBHTejEB, Hanp. aroro nscbMa qui has 
litteras reddidit. npeaMBMTB proferre, 
exhibere (alcui alqd). 

IIpeflMflymiH praecedens; prior, superior; 
KafltflbiH H3^ n-m;HXb napefi quilibet superio- 
rum regum; Henocpe^cTBeHHo n. proximus; 
n-m;ee (b% pi^a) priora (n. pl)\ b^ n-m;eM^ 
supra; in iis quae supra diximus mm pro- 
posuimus mh quae antecedunt. 

IIpeffi'BJi'B 1) co6. cm. rpaHHua; pi. n-jibi fines; 
= ofaacTb cm. 3T0 ca. 2) nepeu. fines, ter- 
mini, modus; CTaBHTb, noaaraTb n. ieMy fi- 
nem facere alcis rei; alcui rei (He y QmO; 
finem imponere, modum facere alcui rei; fi- 
nire alqd; BHXOAHTb W3T> h-sob* ^ero cm. 
bwxoahtb II, 3, c. 

IIpeeMHHK'B (bt» ^oi»hocth, B'b ynpaBJiemH) 
successor; qui succedit ra successit (alcui, 
in alcis locum); n. npecxojia heres regai; 
AaeKcaHApi* BezHKifi h ero h-kh Alexander 
Magnus regesque qui successere. 
npeasae 1) napnu. a) = cnepBa, HanepejrB 
ante nm antea; prius; npeat^e vkwb (ne- 
mejiH) antequam, priusquam; cm. TaMKe 
cnepBa. b) = saBHO, BCTapb antea, olim. 



IIpe3HpaTB. 

quondam. 2)npedA.-cb podum. ante; n. Bpe- 
MeHH ante tempus; mature (senem fieri); n. 
Bcfcx-B omnium primus; n. Bcero ante omnia; 
omnium primum h npocTo primum; imprimis;= 
oiJoacHBt, opocuBB Bee apyroe rebus omnibus 
posthabitis hjh postpositis, relictis. npeac- 
^eBpeMeHHLiH praematurus (mors); imma- 
turus LHecBoeBpeMeHHHfi, mors). Adv. mature; 
ante tempus; n. aiiaib hto hh6. maturare 
cb inf. UpeacHiS prior, superior (npeflw- 
flymifi); pristiDus; Tauate nocpeji;. olim, quon- 
dam, antea, Hanp. n. apyn inamraa Phi- 
lippi quondam ran antea amicus; Banni n. 
MopAKH vestri quondam nautae; n. napB 
quondam rex; sb n-Hia (=flpeBHifl) speMeHa 
antiquitus; jtjoah h-hhxb BpeMeffB homines 
veteres; bztjlh^ MHtuie, npoTHBonoao&aoe 
npe»HeMy *opinio opinionibus priorum con- 
traria; cnapraHCKie roHonra h-hrxb BpeMero 
Spartani olim iuvenes; no npeatHeiay pariter 
hjth nocpe^. pergere, perseverare cb inf. 
IIpeaHpaTB contemnere, contemptui habere 
(se oSpamaTb BHHMaHia, He ooatbca); despi- 
cere (He h4hhtb); spernere (He aceaaTB nero, 
6bitb paBHO^ymHLiMi kb ^emy); fastidire (cb 
rop,a;ocTBK) oiBepraTB); neglegere (npeHefipe- 
raTb, He 3a6oTHTBca). UpeapiiTejiB, — 
TejitHHija contemptor, contemptrix. Ilpe- 
spHTejrBHMH contemptus; contemptu dignus; 
despectus; obitb h-hbimb TaKJKe contemptui 
esse. Adv. contemptim; cm. npe3pime (cb 
n-HieMi). IIpe3piHie contemptio hih con- 
temptus; despicientia, fastidium; cb n-HieMB 
contemptim; cb n-HieMB cmotpbtb Ha Koro, 
Ha hto despicere alqm, alqd; cb n-HieMB ro- 
BopHTB o komb, o vem> contemptim de alqo, 
de alqa re loqui, TaKate despicere, contem- 
nere alqd. UpeapteHtiH 1) = ho^iliS, 
hh^tojkhbih vilis, abiectus. 2) = npe3pHTeJB- 
hbih cm. 3T0 ex; npespBHHBfimiii qeJOBfelTB 
homo contemptissimus ac despicatissimus. 
npeiiMymecTBeHHtiH: praecipuus. Adv. prae- 
cipue, potissimum, imprimis, maxime; n. 
npejrB bcbmh omnium maxime. UpeHMy- 
mecTBo 1) npeBocxojtcTBo praestantia, 
npe^B kbmb alcis; = xopomee Ka^ecTBo vir- 
tus (animi, corporis); n. ne.ioB'EKa npe,HB 
acHBOTHBiMH praestantia ea qua antecellimus 
bestiis (Cic); bb tomb o,hhomb coctohtb Hame 
BejiH^afimee n. npe.n'B acHBOTHBiMH, wo... hoc 
uno praestamus vel maxime feris, quod...; 
OT^aBaTB KOMy, ?eMy n. primas hjh priores 
partes, palmam deferre alcui, alcui rei, KOMy 
bb Tiem> alcui primas deferre hjth tribuere 
alcis rei (eloquentiae); KOMy Hjm ^eMy npe,HB 
hbmb cm. npeXno^HTaTB; hmbtb n. npe^B 
kAmb potiorem ok priorem esse alqo, ante- 
| cedere alcui hjih alqm, bb vem> alqa re 
praestare, antistare alcui. 2) = HCKiio^HTejib- 
Hoe npaBo, npHBHjieria cm. npHBHieria. 

[pencno^Haa inferi; bb n-Hefi apud inferos. 

[pencnojiHHTB, npeHcnoiHeHHtra cm. hchoje- 

HJITB 1. 
tpeKJTOHHBIH, BB U-HBIXB JTETaXB, H-HBIXB 

p sbtb aetate provectus, longius aetate pro- 
vectus; senior; paulum progressus aetate; 



npejiecTHtifi, 



287 



6bitb h-hbvxb 3$>Tb aetate provectum esse. 
UpeKJEOHSTB flectere, inflectere; n. KOjfeHH 
cm. koj&ho; roaoBy caput inclinare. npe- 
kjiohstbch se demittere; caput demittere. 

npeEOCJEOBHTB CM. npOTHBOpfrjHTB. 

npeKpacHHH (}im o6o3Ha^eHia KaK-B BHy- 
TpeHHflro, T&Kh h BHinrnflro coBepmeHCTBa, 
ho He oiHocHTeiBHo cjora, HCKyccTBa, HayKz) 
pulcher (urbs, forma; quid aspectu pulchrius? 
nihil virtute pulchrius; pulchrum facinus, 
exemplum); = npHBaeKaTeiBHtifi, KpacHBHt, 
mhjobh^hbih venustus; H3amHBifi elegans; 
6j[aroo6pa3HBiH, ciaTHHH formosus; o m!jct- 
hocte amoenus; ^ npiHTHufi suavis, dulcis 
(vox, odor); n. ciorx, astncB oratio elegans, 
orationis elegantia; sermo venustus; = otjlh 1 !- 
HBii, BHAaron^iHCfl egregius, eximius; prae- 
clarus (TaKate bb hpohh^. cmhcjA); n. 
CMepTB = no^eTHaa mors honesta; yMepeTb 
h-hoh) CMepTBio bene mori; n. cjyqaa occasio 
maxime opportuna; opportunitas. Adv. pul- 
chre; n. nncaTB eleganter hjth venuste, orna- 
te, praeclare, luculente scribere; n. roBoparB 
niaTOHx Plato eleganter hih praeclare dicit; 
elegans hjh praeclarum illud Platonis est; 
npeKpacHo! (KaK-B BtipaateHie o,no6peHifl) 
belle! pulchre! laudo! bene dicis (bx oTBt- 
Taxt). 

npeKpaiaaTB finem facere alcis rei (dicendi), 
alcui rei; finem imponere alcui rei; finire 
(proelium); desistere (alqa re, ab, de alqa 
re, inf.); omittere (cobc^mx), intermittere 
(na BpeMfl) alqd; desinere alqd; sedare (con- 
troversial^ rixam, belium, seditionem); n. 
CBA3B, CHomeHifl cb k4mi> societatem cum 
alqo dirimere; ^pyat6y amicitiam deponere, 
dimittere, cb ictMt hh6. amicitiam alcui re- 
nuntiare; pi^B, pa3roBOpi sermonem inci- 
dere (npepBaTB); finem dicendi facere; insi- 
stere; BoeHHBia ^McxBia ab armis recedere; 
npec^oBaHie absisterfc sequendo; MHpHBie 
neperoBopu actionem de pace tollere; pacis 
condiciones mh pacis internuntium dimit- 
tere. UpeKpanjaTBca desinere; finem ha- 
bere, capere; finiri; abire, decedere, quie- 
scere (o Gojri&HH h t. n.); remittere (coBep- 
meHHO, dolores, imbres, ventus); intermittere 
(Ha BpeMa); respirare (cod. nepeBO^HTB .ayxx, 
oppugnatio ne punctum quidem temporis 
respiravit); BcaKbi coBfcmaHia ^oiatHBi npe- 
KpaTHTBCii, ecxff... inciditur omnis deliberatio, 
si...; co CMepTBio Bee npeKpanraeTca post 
mortem sensus nullus est. UpeKpameme 
nocpe#. oaroioBx, cm. npeKpam;aTB. 
npejiecTHMH venustus; o MfccTHocra amoe- 
nus; delicatus (litus delicatissimum); = npi- 
athbih suavis, dulcis (vox, odor); cm. Tawse 
npeKpacHBifi. Adv. venuste; amoene. Ilpe- 
jcecTB venustas (npEBJieKaiejiBHafl KpacoTa, 
TaKate p£^a); amoenitas (m^cthocth); suavi- 
tas; iucunditas; h-te npHpo^Bi amoenitates 
naturae. npeJiBCTHTe jcb corruptor (co- 
6ia3HHTejiB). IIpeoiBmaTL = npHBieKaTB, 
njrfjHflTB capere (alqm sua humanitate); alli- 
cere (alqm, animum alcis); (coBHie) ad se 
allicere et attrahere (Cic); ^to hh6. Meaa 



288 



npejiK)0ofl l , feH. 



rtpeiMnaerb alqd mihi expetendum ' videtur; 
alcis rei dulcedine commoveor, alcis rei stu- 
dio hih alqa re teneor, alcis rei studio tra- 
hor; hto hh6. MeHa He n : maerb nihil volu- 
ptatis mihi alqd affert; ito hbo\ chibho 
n-maeT-b alqd allectat atque invitat. Upe- 
jLbmaTBca ^iarb totum captum esse alqa 
re; studio, amore rei teneri, trahi. 
Hpejno6ofl*ii adulter. 

IIpeMHHyTB, a He npeMHHy cjrjfciaTb *rro hho. 
non praetermittam, non neglegam alqd fa- 
cere. 
npeMHorifi permultus; plurimus. 
IIpeMyffpocTB perfecta hie maxima sapien- 
tia. npemyspBiH perfecta sapientia prae- 
ditus; unus omnium sapientissimus. 
IIpeHeCperaTB vkwh neglegere alqd; conter 
mnere alqd; deesse alcui rei (officio; nulla m 
re communi saluti; dignitati suae); pro m- 
hilo putare (hh bo hto He ciasHTb); non la- 
borare de re. npeHeSpeateiiie neglectio; 
contemptio; ci> n-HieMi> contemptim. 
IIpeHie disceptatio; cnopi altercatio; (yqeHoe) 

disputatio. 
Hpeo6jiaflaHie dominatio (rocno^ciBO, d. ra- 
tionis in libidinem n. pa3yMa Ha*** CTpa- 
cthmh). Hpeo6jiaAaTB plus hih plunmum 
valere; dominari; npeoSiaflaronUH maior; 

gravior. 
IIpeo6pa30BaHie immutatio (nepeMfcHa); cor- 
rectio, emendatio alcis rei (ncnpaBieme); 
naroiaMH corrigere, emendare, Hanp. B'b 

3T0H npOBEHUiH TpeOOBaiHCb 3Ha^HTeJ[bHbia 

n. multa in ea proYincia emendanda erant. 
IIpeo6pa80BaTejEB (ncnpaBHieib) emenda- 
te, corrector et emendator alcis rei. Ilpe- 
oCpaaosaTB immutare alqd de institutis 
priorum; ordinem alcis rei novare; corrigere, 
emendare (ncnpaBiaTb); n. rocyaapcTBo rem 
publicam commutare. 
IIpeoffoafeBaTB vincere (impedimenta), de- 

vincere; superare (difficultatem). 
npenHHame, 3HaKi> n-Hia "signum hih nota 
interpunctionis; CTaBHTb 3HaKH n-Hia inter- 
pungere; *membra orationis per notas hih 
signa distinguere. 
IIpenoflaBaHie doctrina (alcis rei, MHoroiiT- 
Hee multorum annorum); institutio (yieHie, 
alcis rei). IIpenoflaBaTeJEB qui docet; do- 
ctor. IIpenofflaBaTB docere alqm alqd; 
praecipere, tradere alcui alqd, de alqa re, 
praecepta alcis rei; enarrare (H3iaraTb no- 
acHaa, Hanp. historias). 
IIpenoHa cm. nperpa,a,a. 
Upenopy^aTB cm. nopyiaib. 
npenpoBoac^aTB,— nposecTB cm. npoBojuxb. 
npenpoBoatseme, £ia n-Hia BpeMeHH otii 
hih delectationis et otii consumendi causa; 
animi causa; ^liaTb hto £ia n-Hia BpeMeHH 
otium temporis ohlectare alqa re (Plin. 
epist). . 

IIpenaTCTBie impedimentum; 3aTpy,a,HeHie aii- 
ficultas; ciyatHTb n-CTBieM* cm. npenaxcTBO- 
BaTb; BCTptiHTb n. cm. BCTpi^aTb 3; bo3hh- 
Kaeixi n. incidit alqd quod impediat; ecin 

He B03HHKHeTB, He BCTpfcTHTCH KaKoe hh6\ 



IlpecTOJioHacjf^ffie, 

n. nisi quid inciderit hih obstiterit; He npe*- 
cTaBiaroaiift HHKaKHx^ n. expeditus (via). 
npenarcTBOBaTB KOMy Bt ieMX. impedire 
alqm (alqd) ab alqa re, alqa re, TaKate im- 
pedire (prohibere, efficere, perficere) ne quid 
fiat, ne quis faciat alqd; impedimento esse 
alcui, alcui rei, ad alqd; impedimentum af- 
ferre alcui rei; obstare alcui rei alcis, alcui 
ad alqd; = BoenpoTHBHTbea qeMy officere al- 
cui, alcui rei alcis; prohibere, arcere alqm 
alqa re, ab alqa re (y^epatHBaTb orb wo);== 
3a^epmHBaTb lardare, retardare alqm ad 
alqd faciendum, ab alqa re facienda, in alqa 
re; = 3aMeftiHTb moram facere, afferre alcui 
rei, moram atque impedimentum inferre al- 
cui rei, ad alqd faciendum; morari (nihil 
moror Vb quomiaus); n. jrkiaTb ito cm. m$- 

, maxb 2. 

IIpepHBaTB intermittere (na BpeMa ociaBiaib 
hto hh6.); inierrumpere (iter; consuetudi- 
nem— 3HaKOMCTBo); (B^pyriO intercipere (iter); 
n. koto, HbK> ptqb interpellare alqm; inter- 
fari alqm (BCTasiaa cboh cioBa m> ptob 
apyroro), interrumpere (orationem, Koro no- 
cpe^H pt^H mediam orationem alcis; collo- 
quia); n. Hoiiame rumpere silentium; no- 
cTpofiKa 6tna npepBaHa opus turbatum est; 
n. Apy^Sy amicitiam dissolvere, dirumpere; 
cm. TaKHte npeKpamaib. 
IIpecjt*AOBaHie insectatio (hostis); insidiae 
(ko3hh); yexatio (aypnoe oSpameHie, mtto- 
Hie); BbjciaTb coi^axr* %m n-Hia Bpara emit- 
tere milites ad hostem sequendum; oTKa- 
3aTbca ot-b n-Hia absistere sequendo (— npe- 
KpaTHTb). IIpecjEtflOBaTejEB is qui inse- 
quitur hih insectatur, instat; bt> pi. TaK»e 
insequentes, insectantes, instantes; insidiator 
(cTpoiomifi ko3hh); vexator (wy^HTeib). 
npecjEtflOBaTB 1) BpaatAedHO sequi, per- 
sequi, insequi, irisecUri (alqm); noBcroay, 
HeyxoMHMo consectari (alqm); i^CHHTb, He 
AaBaTb noKoa, My^nrb insistere, instare (al- 
cui), urgere, premere, vexare alqm, (cob- 
Hie) exagitare; n. Koro cy^oMi. alqm iudicio 
persequi; MeHa npecjriMyerb Hecnaiie cm. 
Hec^adie 2. 2) n. KaKyio hh6. n^h cm. Ata; 
cboh BBirojrbi prospicere hih consulere ratio - 
nibus suis; commodis suis servire. 
UpecMBiKaTBca repere*, serpere. 
Ilpeccx bhhoa^ibhbih torcular. 
npecTap-BjrBii iam grandior natu; aetate 
iam senior; aetate hih senectute iam affe- 

ctus. 
IIpecTOJioHacjrBaie successio regm hih im- 
perii. UpecTOJEt-B 1) co6. (tpoht.) solium 
hie sedes regia. 2) nepen. = uapcKaa 
Biacib regnum, imperium; BCxynaTb, bocxo- 
AHTb Ha n. regno hih imperio, summa rerum 
potiri; imperium capessere; ad imperium per- 
venire; refenare coepisse; BCTymeme Ha n. 
cm. Bcxynieme; OBia^Tb u-zowh regnum 
occupare, regnum hih imperium adipisci, 
npecTynHLiMt o6pa3owrb ad regnum per sce- 
lus pervenire; kto hh6. BCTynaeTB Ha n. im- 
perium hih regnum transit ad alqm; nocifc 
koto hh6. BCTynaTb Ha n. succedere alcui, 



npecxyiiaTB. 



UpHGaBKa. 



289 



in alcis locum; fexcipere alqm; iio3BeciH Ilpn 1) o MfccTfc ad, pt»e apud; = b6jih3h 



Koro Ha n. alcui regnuin his ad alqm sum 
mam rerum deferre, CHOBa restituere alqm 
in regnum, reducere; HH3BeprnyTb Koro cb 
n-ia, aHmaTt n-jia. alcui regnum hjih regni 
dignitatem adimere; alcui regnum auferre, 
eripere, alqm regno spoliare hjih pellere, 
expellere; o6ikbhtb Koro jrameHHbiMi. n-Jia 
(o Hapo^i h ero npeflCTaBHxejiaxb) alcui im- 
perium abrogare; oxKa3aibca on> n-jia abire 
ab administratione rei publicae; in privatam 
vitam concedere; (o6i> HMuepaiopt) impe- 
rium deponere; imperio cedere. 
IIpecTynaTB nepeu. = Hapyinaxb, cat. 3T. 
rjr.; n. npeirj&jiH Hero cm. Btixoiiaxb II, 3^ c. 
IIpecTynjteHie 1) n. 3aK0Ha cm. Hapyme^ 



prope ad hjih ab, (B03fffe) iuxta; kx. ad 
cx» subst. bx. 3xomb cjry^ai o6mkh. npn- 
oaBisexca noaxojjaniee partic^ hjih bm. 060- 
poTa c% npe,poroMb 6epeTca cooTBixcTByK)- 
in;ee adj., Hanp. cpaxeme npa KaHHaxt proe- 
lium ad Cannas commissum hjih proelium 
Cannense. 2>.= bi npncyTCXBin Koro hh6. 
coram alqo; praesente hjih inspectante (Ha 
rjia3axb) alqo. 3) o BpeMenn, npocToS abl., 
Hanp. npn npnxoirji cojtfaTb adventu mili- 
tum; o^eHb qacxo nocpea. partic., Hanp. npa 
HTemn axon KHHrn a 3aMixHjrb nunc librum 
legens sensi; npn ^xeHin mht> npHimto Ha 
jwb legenti mihi in mentem venit; npn mo- 
ewb B03Bpam,eHiH mh£ nonaica HaBCTp-feqy 
Hie. 2) npocTynoKt, 3JioirjkaHie delictum, sce-^ oparb mihi redeunti frater occurrit; npn napfe 
Jus; facinus; 6e36oatHoe ato nefas; sjojjtf-;^ CepBin Tvjijivk Servio Tullio regnante; npH 
Hie maleficium; fraus (icaKx. Hapymejae ^ s$ ^ bocxojtb, saxoai. cojmn;a sole oriente, occi- 



A. 



jkhxx* npaBii); TaatKoe n. res hih fraus^fea 
pitalis; facinus capitale; yrojioBHoe n. cm. 
yrojoBHHH; rocy^apcTBeHHoe n. cm. rocyjjap- 
CTBeHHBiH; coBepinaTb n. cm. coBepmaTb. 
IIpecTynHHKs auctor sceleris; qui scelus 
fecit hjih commisit; rocyaapcxBeHHMH n. cm. 
rocyAapCTBeHHBiH. IIpecTynHLiH scelera- 
tus, nefarius (0 JiHnaxx* h npeflM.); sceleris 
plenus (0 npeflM.), scelestus (xa&se h 
npeAM.); facinorosus (homo, vita). Adv. ne- 
farie, sceleste, scelerate; nociynaxb n. alqd 
nefarie, sceleste agere, facere; cm. coBep- 
maTb (npecTyHieme). 
|» npecBimeHie satietas; n. atH3Hbio vitae sa- 
tietas, vitae fastidium hjih taedium. npe- 
ctimeHHHH jKiBHbio vita satiatus. 

IIpecfeKaTB rescindere (alcis iniurias); n. 3Jio- 
ynoTpeGjtema f m ores pravos hjih ea quae 
contra ius fasque sunt, abolere. 

npeTeHjjeHTfc Ha npecxoix. regnum appetens; 
aemulus regni, imperii (ocnapHBaa y apyroro). 

HpeTepirBsaTB cm. TepntTb. 

npeTopcKii: praetorius. Upeiopi praetor. 
UpeTypa praetura. 

UpeyBejEiraeHie res in maius aucta*, (pn- 



dente; npn jkh3hh OTi^a patre vivo mh vi- 
vente. 4) ana 03Ha^eHia CBa3H, no^;- 
HHH6HH0CTH, npHHaj^eatHOCTH, odcToa- 
TejtbCTB*b, npn Koiopbixfc mo hh6. coBep- 
maeTca, a) ad, Hanp. npn swm> H3BicTiH ad 
hunc nuntium b) in, npn cTOJtb 3aTpyii;HH- 
TejibHbixi o6cToaiejibCTBaxi in tempore tarn 
difficili; npn TaKHxr. oCcToaiejibCTBaxb cm. 
oScToaieibCTBo; npn pa3Hoo6pa3Hbixt dpe- 
MJieHiax-b in variis voluntatibus;=He CMOTpa 
Ha, Hanp. npH BceMb CBoeMt jut owl Bce- 
TaKH dBiJTb o^MaHyTt in summa prudentia 
hjih quamvis prudens esset, tamen deceptus 
est. c) = daarosapa, Hanp. npn TBoeMi vm£ 
HH^ero He ycK0ib3Herb oxb Teoa pro tua 
prudentia hjih qua es prudentia, quae tua 
est prudentia, ut es prudens, nihil te effu- 
giet. d) nocpeji;. n,kiaro npe^Jio^. cb cum, 
Hanp. npn TaKOMi, nojioateHin Tpei^iH cum 
hae essent res Graecorum. e) apyrHMH 060- 
poTaMH, Hanp. 6biTb npn seHbraxi numma- 
tum esse; npH atH3HH dum vivo hjih vivam; 
vivus; npn ciy^ai occasione data; per occa- 
sionem; cm. TaKate cjty^aH; HMtTb npn ce6i 

HTO HH6. CM. HM^Tb 1. 



TopH^ecKoe) augendi minuendive causa ve- IIpH6aBKa accessio (paucorum annorum, pe- 



ritatis superlatio et traiectio, h npocTO su- 
perlatio; bto n. illud vero fidem rei hih 
veritatem excedit; CKa3aTb hto ct> HiKoxo- 
pbiMT. npeyBejiHqeHieM'b uberius alqd dicere; 
hexb n-Hia vere. npeyse^H^HBaTB in 
maius (verbis) extollere, verbis augere; 
exaggerare (beneficium verbis, alqd oratio- 
ne); amplificare (alqd dicendo, rem ornando, 
alqd a. et augere), h npodo augere, Hanp. 
fama auxit proelium multis partibus (bo 
MHornxi. OTHomemax'b), Caes.; adaugere 
(crimen); HCTopia He AoaatHa n. historia non 
debet veritatem egredi; cobHO n. cjryxn 
rumoribus multa addere et affingere; npe- 
yBejiH^enHWH so HeBtpoaTHOCTH ad incredi- 
bilem admirationem elatus. 
|IIpeycirBBaTL cm. ycnix^ ($>mTb ycnixn). 
tllpexoAamiH caducus, fugax, fluxus, fragilis, 
I brevis; Bee bto c^HTan npexo^an^HMi h 
6peHHbiM'b haec omnia brevia, fugatia, ca- 
duca existima. 

MTCCBJriTCi. PyCCKO-JATHHCSIH CJtOBAPB. 



cuniae; Taicate concr., Hanp. minima accessio 
Epirus regno Macedoniae fuit); cBepXb 
onpeiriiieHHOH Mtpbi cumulus; #aib n. cumu- 
lum addere; cm. xame npnSaBieHie. npH- 
6aB jieHie 1) KaKb ^iHCXBie additio, 
adiectio. 2) npHdaBieHHoe quod additur 
hjih adicitur (additum hjih adiectum est, ad- 
dendum hjih adiciendum est); nncbMeHHoe 
quod ascribitur (ascriptum hjih ascribendum 
est); (cjrfiiiyex'b no bo3mojkhocxh H36traTb 
additamentum); qyBcxBOBaTb n, cob *vires 
suas auctas sentire- IIpn6aBJEcaTB addere 
(alqd alcui rei hih ad alqd; quaedam in 
orationem, multas res in edictum); npnSaBb 
eme to, hto... adde, adde hue ex. acc^ c. 
inf.', adicere (alqd alcui rei, sulphur aquae, 
ad alqd); = npHMimHBaxb admiscere . (alqd 
alcui rei); z= npnnHCHBaTb apponere (alqd al- 
cui rei, ad alqd), ascribere; (BbiMtinuteHHoe) 
affingere (alqd alcui rei): nyTeM* BtiSopa 
allegere (alqm). 

19 



290 



IIpHGeperaTB. 



IIpH6eperaTB reservare (alqd, alqm ad alqd, 
ad meliora tempora, temporibus aliis, se rei 

publicae). . ; 

IIpHSHBaTt 1) affigere (alqm cruci); figere 
(alqd in pariete). 2) o BOJraaxi, 6ypi affi- 
gere (naves ad scopulos), affligere, allidere 
(navem ad scopulos); n. hto hh6. k'b 6epery 
(o BOfli) *alqd in litus deferre; 6bixb npn- 
6HBaeiay kb 6epery impingi litori. 3) npa- 
6hxb Koro male mulcare alqm. 
IIpH6jiH»aTB prope hih propius admovere 
hih tojibko admovere ad alqd. IIpnfaH- 
aaaTBca appropinquare (ad urbem; illi loco); 
prope accedere (ad urbem); accedere (ad ur- 
bem); kb KOMy hh6. adire ad alqm; ct bob> 
ckom-b kb Topo^y exercitum ad urbem (pro- 
pius) admovere; o BpeMena prope adesse*, 
subesse, appropinquare, appetere; 3HMa yace 
npH6iHataeTca kb KOHny hiems iam praecipi- 
tat; T&Kb KaKt a. yace npatkHaeaiocB k'b koh- 
ny 3KH3HH aetate praecipitata. IIphCjih- 
ateHie accessus (accessus ad urbem noctur- 
nus; accessus stellarum et recessus, solis 
accessus discessusque); raaroaaMH, cm. npn- 
taataxBca; n. cwepxH appropinquatio mortis; 
npa n-HiH CMepxH morte appropinquante. 
npnCjEHKeHHtiS necessarius, familiaris; 
oco6. pi- npH6aHffieHHBie ii qui circa 
sunt, quos alqs circa se habet; comites (cbh- 
xa); proximi familiaresque (flpy3BH h poji.- 
CTBeHHHKs); domus (ceMeficTBO); xaK»e mei, 
tui, sui; proximi; otfHffB wb u-hbixt. napa 
ab latere tyranni. IIpH6jni3HTejrBHO fere, 
ferme; ad, circiter; quasi (quasi in extrema 
pagina, praesidium quasi duum milium); n. 
b* TorB-me iacB eadem fere hora, circiter 
eandem horam; n. wreepxaa ^acTB circiter 
pars quarta; oh-b roBop^jTB n. xaKt in hanc 
fere sententiam locutus est. 
npnGoH bojeh-b K'B 6eperaMX> fluctus cautibus 

hjtc in litus illisi; aestus. 
npn6pe®ie (MopcKoe) ora maritima; man- 
tima (n. pi). HpH<5peaKHHH, n. niaBame 
navigatio litorea. 
npHCBiBame incrementum. npuCHBaTB 
l)=npHXO,a;HTB, npfeacaxB, cm. sxh o. 2) — 
npH6aBJWTBca (o Bo^i) crescere, accrescere 
(flumen subito); n. h y6BiBaTB reciprocare 
(fretum Euripi statis temporibus — BO£a bt> 
npojHBi). npH6tiJiB lucrum; quaestus; ro- 
xoKb orb iero hh6. fructus; (seHeatHaa) pe- 
cunia; nojiy^axB n. lucrum hjek quaestum 
facere, ot-b nero fructum capere, percipere 
ex re; He nojiy*iaxB HHKaKoft n. otb uero 
nullum quaestum facere in re; hm$tb 6ojo>- 
myio n. magnos quaestus praedasque facere; 
aaBaxB n. lucrum ferre, pecuniam afferre, 
KOMy hh6. alcui esse quaestui; CTHxaxB ixo 
npHSuaBK) alqd in lucro ponere, putare esse 
de lucro. IIph6bijibhbih fructuosus; quae- 
stuosus (mercatura). npn6HTie adventus; 
o Kopadjiax-B xaKace appulsus; nocpefl. partic, 
Hanp. offlb nonaica eMy HaBCxpfcqy upa ero 
n-TiH ei advenienti obviam factus est; n. bt» 
ropoA'B adventus in urbem; n. leaia cb $jio- 
xomt. Bt A#HKy Laelii classisque adventus 



IIpHBJieKaTejiHHoeTB. 

in Africam, KOHcyaa B* Phm* consulis Ro- 
mam adventus; nocii CBoero n. postquam 
hih ubi venit, b% ropojCB in urbem. 

1. npn&braTB, — 6fe«aTB accurrere; o^eHB 
CKopo advolare; Ha noMonjB succurrere; co 
Betes CToppffB undique concurrere. 

2. IIpH64raTB,— GtrHyTB confugere mh per- 
fugere, refugere ad alqm, ad alqd; ad fidem 
alcis confugere; alcis perfugio uti; decurrere- 
ad alqm, ad alqd; descendere ad alqd (ad 
vim et arma); ii-hvtb kb npocB6aMi depre- 
cari; CHOBa n-HyiB kb neMy recurrere ad 
alqd (ad easdem deditionis condiciones)^ 
IIpH6*«Hme cm. y6t»Hm;e. 

HpHsaJCB (BOHCKa vb noxo,aJ), fl$aaTB n. 
agmen hih signa constituere; consistere, 
subsistere (ocTaHOBHTBca). 

IIpHBefleHie, r^aroaaMH, cm. hphboahtb; n. 
Kb npHcari adactio iurisiurandi (Liv.)\ rxsl 
n-Hifl Kb npHcart iurandi causa. 

npraepraeHeiVB a) noiHTHHecKifi sectator,, 
assectator, assecula; defensor partium; fau- 
tor alcis. b) soodme socius (TOBapnnxB),, 
amicus, studiosus alcis, alcis rei; cultor, 
admirator; %h hh6. n-uhi Tasace factio (no- 
iHTireecKafl napTia), partes; onncaT. (bx, 
hoihth^. CMBicaii) qui sentiunt hjih faciunt 
cum alqo; qui stant cum hie ab alqo; qui 
alcui student, qui alcis partibus favent ra 
alcis partes sequuntur; moh, tboh, ero n-HBi 
mei, tui, sui; cm. TaKace uocatAOBaxejiB. 
npHBepaceHHBiH: KOMy alcui deditus; alcis 
studiosus, amans. 

IIpHBeCTH CM. npHBOAETB. 

IIpHBHBaTB raa30Ki kb AepeBy inoculare ar- 
borem; arbori oculum inserere. IIphbh- 
BaTBca nepen. radices agere (vKopeHflXBca); 
coalescere, conflrmari. Uphbhbok'b (npH- 
BHBHaa BixKa) surculus. 

npHBHfltHie visum, species, simulacrum; um- 
bra; miraculum, ostentum. IIpHBHA*TBca: 
bo cwb per quietem nan in somnis alqd vi- 
deo bjih videre mini videor; species mihi 
dormienti oblata est; es npuBH^JiacB bo chx> 

MaTB, CM. CHHTBCfl. 

npraHJEeria ius praecipuum hjih paucorum; 
3xa n. hoc praecipuum ac singulare (Liv.j\ 
r npocxo ius; beneficium; privilegium (bt> 
ynoxpeGjiemn co BpeMeH-B HMnepaxopoBi>); 
aBroxa immunitas; pi iaK»e commoda; wn> 
KOMy n-riio alcui privilegium hjul beneficium 
dare, Ha *ro hh6. alcui privilegium, ius 
praecipuum, beneficium, immunitatem alcis 

rei dare. . 

IIpHBjreKaTeJiBHOCTB ^ero hho. alcis rei m- 
cunditas, suavitas, dulcedo, gratia; venustas 
(npejecxb, mhjiobhahocxb). npHBJteKareJiB- 
hmh aptus ad alliciendos bominum (legen- 
tium, audientium) animos, ad delectandos 
homines (lectores, auditores, eos qui legunt, 
audiunt); iucundus, suavis; dulcis, blandus; 
o^eHb n. delectationis plenus (o KHsraxt, oe- 
ciAaxB); Sbitb n-HBiar& aliicere, delectare 
(alqm, animos hominum); delectationem ha- 
bere; b-b vewb hh6. MHoro n-Haro alqd habet 
multum delectationis. Adv. iucunde, suaviter, 



npHBOJHTB. 

dulciter, blande. HpHSJieKaTt ]) eo6. at- 
trahere; MarHsrb npasaeKaeT^ xeifeao ma- 
gnes lapis ferrum ad se allicit et attrahit; 
cm. npaxacKHBaTL. 2) nepen. n. itoro Kb cyny 
reum agere alqm, in ius vocare, ducere 
alqm; = npHMaHHBaib, ysaeKaTb capere, de- 
legare, tenere, allicere (alqm, animum alcis); 
n. m>e hh6. BHHMaHie cm. BHHMame; B3opti 
Bctx-b cm. B3opv, cifcayer-b n. BHHMame cay- 
maTejra auditor erigatur; n. Koro Kb ceSfc 
conciliare sibi voluntatem, gratiam alcis, con- 
ciliare sibi alqm; n. Ha cboio CTopoHy in suas 
partes hjth ad suam voluntatem perducere, ad 
suam sententiam traducere, suum facere alqm. 

IIpHBOgHTB I) C06.* KOTO KB KOMy HJH 

spa jthGo ducere (alqm ad alqm, domum); 
adducere (ad, in); deducere (alqm ad alqm, 
alqo); perducere ad, in (el M*CTy Ha3Ha- 
^ema); HeBicTy Kb aeeHHxy deducere virgi- 
nem ad alqm; cb coooi secum ducere; Ha- 
3a^ reducere, cnaoro alqm vi retrahere; (He- 
omiraaHHo, ciy^afiHo) deferre (fuga regem eo; 
si qua fortuna te ad hos magistros). II) ne- 
pen. a) npHBeCTH BB H3B*CTH0e COCTOa- 

Hie, AOBecra ao ^ero, n. Koro bb hobhho- 
Beme, H3yMjeme, ynHBaeme, BocToprB, apodb, 
6tmeHCTB0, Tymnet, yHtraie, yaacB, ABnace- 

Hie, paSCTBO, 3aMtmaTeiBCTB0, HSBBXTHOCTb, 

nopaAOKB, 6e3nopa,noKB, CMaTeme, bb Kpacny 
h t. &. cm. 8th cymy, n. bb ayqmiH bhab 
in meliorem formam redigere; n. xkio Kb 
KOHny cm. KOHqaTb; bb Hcnojraeme cm. Hcnojr- 
HaTt; n. hoax BjacTb, bb no^aHCTBo cm. 
nosmnaub; n. tto Ha naMaTb cm. naMaTb 1; 
Koro Kb npHcari cm. npHcara. b) n. ^to, 
ccbiJtaTtca Ha hto, npeacTaBjraTb ito 
afferre (alqd), proferre (alqd, TaicaKe in me- 
dium p. alqd); = ynoMHHaTb memorare, com- 
memorare (alqd, alqm); cb noxnajiOH laudare, 
praedicare (alqm, alqd); n. CBH^iejrbCTBo 
afferre, proferre testimonium; npHMiipB exem- 
plum afferre, proferre, referre, commemorare, 
uti exemplo; n. hto bb npaMipt alqd exem- 
pli causa ponere, h npocTo ponere, afferre 
alqd; a npaBe^y o#hhb tojibko btotb npn- 
MfcpB ponam hoc unum exemplum; n. mbcto 
H3B KHHra, *n>H hk6. caoBa afferre, proferre 
locum, verba alcis, alcis scriptoris, verbis 
quae scripta sunt ipsis uti, uti verbis alcis, 
alcis scriptoris; verba quae in alqo loco, 
apud alqm leguntur nm inveniuntur, haben- 
tur, exstant, afferre, proferre, commemorare, 
(HHCbMeHHo) ascribere; n. CBH^Teaa, koto bb 
CBHAtTeiH testem citare, excitare (BM3biBaTb), 
testes proferre, alqm testem citare, produ- 
cere, alqos testes citare; vocare alqm in 
testimonium; npoTHBB Koro hh6. alqo contra 
alqm teste uti; n. npHHHHy, ocHOBame, #0Ka- 
3aieJtbCTBo, flOBOfl'b causam reddere; argu- 
mento uti; rationem, argumentum, causam 
afferre, h npocTo afferre (cur credam, affer- 
re possum); n. aobo^u 3a h hpothbb cm. 3a 
1, c; n. ^to bb cbok) nojb3y alqd pro se 
dicere; *rxo bb CBoe onpaB,a;aHie cm. onpaB- 
AaHie; .a He ciaHy n. Bcero non omnia per- 
sequar; n. *ito hpothbb wo alqd opponere 



IIpHrBaaXEHBaTB. 



291 



alcui rei. c) He npHBeas Borb! dii me- 
liora! dii averruncent! quod abominor. 

IIpHBoaHTB advehere, subvehere, apportare 
(commeatum, frumentum exercitui). IIpii- 
bo3hhh adventicius; importatus; n. TOBapB 
res (merx) importata mra quae importatur. 
IIpHBOS'B subvectio (frumenti); rjrarojraMH, 
Hanp. He 6hjio n-3a H3i Erflma nihil ex 
Aegypto subvehebatur. 

HpHBpaTHHM ianitor; a ianua (t. e. puerV 
ostiarius. ^pHBpaTH^^a ianitrix; a ianua' 

npHBCTasaTB surgere, assurgere (npe,zrb k^ml 
alcui). 

IIpHBHKaTB consuescere (ci inf.; -falqa, re 
falcui rei); assuescere (alqa re, alcui rei; c* 
inf.); se assuefacere (alqa re, alcui rei. c* 
inf.); discere (y^HTbca, alqd, cb inf.)\ a 
TaK-b npHBWK'b sic assuevi; haec est consue- 
tudo mea; n. Kb aiOAaM^ (o hchbothhx'b 
assuescere ad homines (Caes.); hphbhk- 
min Kb ^e»y assuefactus alqa re; assuetus 
alqa re, alcui rei. HpHBiiHEa consuetudo; 
mos; n.— BTopaa HaTypa consuetudo obtinet 
vim naturae; cm. oSuKHOBeme. IIpHBBra- 
Htift cm. npHBMKmifi no^b nar. npHBbutaib. 

IIphb*tjihboctb humanitas; urbanitas; libe- 
ralitas; affabilitas. IIpHBtTJtHBHH comis 
humanus, urbanus, liberalis; benignus, blan- 
dus. Adv. humane iuh humaniter; comiter, 
liberaliter, benigne (alqm salutare); urbane; 
blande. UpHBtTCTBie salutatio; gratulatio. 
HpHBtTCTBOBaTB salvere iubere alqm, sa- 
lutare; alqm benigne salutare, alloqui, be- 
nigno vultu excipere. 

HpiiBiinHBaTB suspendere (alqd alcui rei, in, 
ex, ab- alqa re). 

IIpHBaaaHHOCTB studium (alcis Kb komv), 
voluntas in alqm (propensa); animus alcis 
studiosus ; caritas alcis rei, erga alqm. 
IIpHBaaaHHBiH alcui deditus; alcis studio- 
sus, amans. IIpHBasraBBiH rixosus, liti- 
giosus; rixae hjlh litium cupidus; ad rixam 
hjih discordias promptus. IIpHBaBBiBaTB 

1) co6. annectere, alligare (alqm ad palum 
— Kb CToaoy), (KpinKo) astringere (alqm ad 
statuam); revincire (trabes); n. Kopa6jib k^ 
Gepery navem (retinaculis) ad terram religa- 
re. 2) nepen. n. Koro Kb ce6i coniungere 
sibi (multos familiari amicitia), alqm sibi 
adiungere is. devincire (sociorum animos be- 
nevolentia sibi d.); alqm suum reddere; alqm 
in suas partes trahere; ycjryraMH alqm offi- 
ces obstringere hjth obligare. IIpBrBJiBBi- 
BaTBca Kb KOMy 1) 6biTb npexany, jno^HTb 
implicari alcui Km alcis familiaritati; kto 
hh6. npHBa3aaca ko mh4 alqs mihi addictus, 
mei studiosus est, Bcero ^ymoio alqs totus 
mw proprius est meus; studiosissimus est 
mei; n. k^ ^eMy adhaerere, deditum esse 
alcui rei; amplecti, amplexum tenere alqd. 

2) = He OTdaBaTb ot^ Koro nunquam a la- 
tere alcis discedere; non pede, quod aiunt, 
uno ab alqo abscedere (hh Ha mara He otxo- 
AHTb OTb Koro). 

IIpHrBa3»HBaTB clavis afSgere (alqm alcui 
rei, cruci). 

19* 



■to** 



292 



npHTJiaCHTeJIBHIiIH, 



npHSHBBaTB. 



UpHTJiacHTejtBHHH, n. HHCbMo litterae, per 
quas alqm invito hih ab alqo invitor; no- 
ciaxb KOMy n. uhcbmo invitare alqm per lit- 
teras; noiyraTb otb Koro per litteras ab 
alqo invitari. IIpHrJianiaTB invitare, voca- 
re (alqm ad cenam, ad sese, domum suam, 



HHKaKoro 3Ha^eHiii nihil tribuere alcui rei. 
IIpHflaHoe dos; summa dotis; aaTb bb n. 
in dotem dare hih conferre. HpHfla^a cm. 
npaSaBKa. 
IIpnABnraTB admovere (alqd alcui rei, ad 

wcTtus a teTtavitatu hik vocatu tuo; noiy- regia; purpura*, (npntosenHHe «apa) ami- 

uutk n invitari: npHHHTb n. promittere se ci regis m pnncipis (Gaes.)- 

ventarum ™ b ° CBH3H p*4 i npocTO np^ep^HBaTBca 1) 3a fro cm. *e P KaTb- 

momittere a o6*iy promittere (<» npaoa- ca 1. 2 n. lero cm. jepasaTbca 2, b, n. 

Ke»ad I cenarS Yte* Hero); promittere cbohx-b npaBzn, instituta tenere; suam ra- 

ad alam; He npraHMaTb h-hih kt> o6iw con- tionem tenere. 

vivium renuere, hm h6o n. vocatum ab HpiwipaTBca kb komy lacessere hih vexare 

alqo ad cenam negare. alqm. 

SSS^^TSS,- damnare, con- S5S^?"Sf^ alqd; invenire 

STS^^^^^^^ nffiU™ affigere (^d^^^ 

SnTe^HBifi, ocfiHTeibHbii cm. 3TH npn- uHBaxb aptare, accommodare (alqd alcui 

iaraT/ ocBoSoiKAaromin otb cyaa liberatio, rei, ad alqd). 

Slutio! npoH3HocHTb n. sententiam fer- npumnraTB adurere; n. KieHMO notam hih 
tp dicere fde alqo de alqa re); CMepTHbii maculam alcui alcis fronti) murere . 
^SStenff qS' alqs capitis damnatur; HpnacHMaTB kb ™y apprimere (alqd a cm 
n^oHSHecTH nociaHOBHTb CMepiHLifi n. capi- rei hih ad alqd); koio kb cepro artius 
2^S%5T^m damnle, supplied alqm complecti; ^^^ dy *fX 
constituere in alqm: o6bsbhtb KOMy indicere MaTBca se applicare (ad alqd), kb komj 
alcui Sum supplicium; oiMtoxb CMepi- corpori alcis corpus m se applicare; corpo- 
ra n cm oTMtaiTb. ri alcis se admngere. 

np^OffHOCTB, npiirOflHBIH CM. FO^HOCTb, npHBaflyMHBaTBCH CMj ^JWJMH^ 



rOflHMH- 

npnroHaTB appellere; adigere (pecus e vicis 

longinquioribus). 
IIpHropoflHBiH suburbanus. 
npHroTOBJieHie praeparatio; apparatio, ap- 
paratus (belli); (nyieMB pa3MHinieHifl) me- 
ditatio, commentatio (kb cMepia mortis); $>- 
iaTb n-Hiii kb neMy cm. roTOBHTbca; bo Bpe- 
#h bthxb n. dum haec parant hih parantur. 
IIpHroTOBMTB praeparare, parare, appa- 
rare alqd; HajaejKanrHMB o6pa30MB ycTpoHTb 
instruere alqd; n. yMLi kb *ieMy hh&. animos 
componere hih praeparare ad alqd; cm. tuk- 
ate roTOBHTb. IEpHroTOBJiaTBca parare, 
apparare, se parare, se praeparare ad alqd; 
animum componere ad alqd (npHBecxa ceda 
bb H3BfcciHoe HacTpoeHie); (ante) meditari, 
praemeditari alqd (3apaHfce odAyMaxb hto); 
commentari alqd (kt> p^h); npnroTOBHB- 
uiacb (nanp. o6b opaiopi) paratus et medi- 

tatUSJ H. KB BOHHt CM. rOTOBHTbCfl. 
IIpHrpOBHTB CM. Tp03HTb. 

UparpiBaTB fovere. 

npHAasaTt 1) co6. ' addere, adicere (alqd 
alcui rei). 2) nepeu. n. chim vires hih 
robur dare (alcui), addere (alcui rei); n. 
Ayxy, 6o,npocTE animum (animos) facere, 
addere, afferre alcui, animum alcis con- 
firmare; KOMy bh^b moio^octh cm. moio^octb 
(bb KOHn,t); n. ^eMy 3Haqeme vim tribuere 
alcui rei, ooibmoe 3Ha^eHie multum tribuere 
alcui rei; alqd magnum pondus habet hih 
magni ponderis est apud alqm; n. Maio 3Ha- 
^emfl levi momento aestimare alqd; He n. 



UpHBBaHie studium, voluntas (ckiohhoctb); 
vis ingenii, animi quaedam ingenita natura; 
qyBCTBOBaTb n. kb neMy natum se arbitrari 
ad alqd (faciendum); He ^yBCTBOBaib n-Hia 
kb ^eMy abhorrere, alienum esse ab alqa re. 
npHBHasaTB 1) = y3HaBaib, pacn63HaBaTb 
agnoscere (alqm alqa re — no ^eMy; nomine 
audito virum). 2) = npHHHMaTB 3a HCTHHy, 
co3HaBaxb agnoscere (tuam humanitatem; fa- 
cti illius gloriam; erratum suum; cb ace. c. 
inf.; oco6. n. Koro m^mb, Hanp. agnoscere 
alqm filium, ducem, regem); n. ^to cbohmb, 
cBoeio coScTBeHHoexbH) cognoscere (sua; et 
signum et manum suam — cboio nenaTb h 
pyKy; npoiHBonoioatHO eMy infitiari, negare); 
6biTb npH3HaBaeMy ^*mb ^acTO nocpeji;. 060- 
poTa et esse et haberi alqm; n. 3aK0HH0CTb 
nocTynKa alqd iure factum esse fateri; = ut- 
HHTb aestimare, Hanp. haec munera (bth 
yciyra, xpy^bi) satis grato animo; Beta 
npH3HaHO inter omnes constat; = c^maTb, 
noHHTaxb iudicare (hoc dii, alqm honore di- 
gnissimum, Socratem sapientissimum) ; cm. 
c^BTaib; n. Koro bhhobhbimb alqm noxium 
iudicare; alqm damnare; n. xopomHMB, no- 
ie3HbiMB probare, approbare, comprobare; 
ce6a nodfeKAeHHHMB se victum profiteri; He 
npH3HaBaTb non agnoscere, non probare; im- 
probare; contemnere (legem); recusare (uxo- 
rem); repudiare (auctoritatem superiorem al- 
cis); reicere (alqm iudicem — Koro cy^beft); 
negare, infitiari cb ace. c. inf\\ He n. 3aKOHa 
legem non putare legem, legem omnino pu- 
tare nullam; = oSBHBMTb HejijHCTBHTeib- 



TIpH3paKTb. 

hbimb, oTMiHATb evertere (leges, testamen- 
tum), subyertere (decretum), convellere (acta 
alcis, iudicia, stipulationes, opinionem); re- 
scindere (pactiones; voluntates mortuorum, 
acta alcis); irritum facere (testamentum); He 
n. 3a kjjmb qero abiudicare alcui alqd. 
UpHSHaBaxBca b% *ieMB fateri alqd; con- 
fiteri (no HeofaoaHMOCTH); profiteri (aoopo- 
bojibho); haud negare, haud dissimulare; n. 
bb y6incTBi nejiOB$Ka hominem a se occi- 
sum esse fateri. HpH3HaK% signum (do- 
loris, amoris); indicium (veneni, benevolen- 
tiae); vestigium (caiycb); nota (alcis morbi — 
6ojiisEw); insigne (xapaxTepHCTHHecKaa nep- 
Ta; ^to cjevhcejk) h-komb Toro, *ito... quod 
erat insigne cb ace. c. inf.; n. Mspa insigne 
pacatum); n. 3kh3hh, Haup. 6e3t u-xobb hch3- 
hh mortuo similis; bto (ecTB) n. Toro, hto 
hoc signum hih signo est, hoc indicat, osten- 
dit cb ace. c. inf., ^acTO Tarate id, hoc 
signi est cb ace. c. inf.: — £0Ka3aTeJibCTB0 
argumentum, documentum; 3to bbphlih n. 
Toro, iiTo quod est certum argumentum ct 
aec. c. inf.; n. Myapena, MyapocTH est sa- 
pientis; cm. Taicace 3HaKB. IIpnsHaHie 1) 
probatio, approbatio (alcis rei); aestimatio 
(verae magnitudinis). 2) — co3HaHie confessio 
(culpae); jjoopoBoibHoe professio; BtrayjmTb 
n. cogere alqm confiteri cb ace. c. inf,\ ex- 
primere ab alqo confessionem alcis rei. 
npH3HaTeji£H0CTL cm. 6jiaro,napHocTi>; ^to- 
6bi ,aiOKa3aTb cboh> n. 3a ^to bene eupiens 
propter alqd; ob gratiam alcis rei. IIpH- 
3HaTejiBHMH cm. 6jiaroji;apHbiH. 

npnapaKx imago falsa hih vana; simulacrum; 
n. Boo6paatema visum; visio; ficta cogitatio- 
ne imago; pi. opinionum commenta; cm. TaK- 
ae BH7$Hie; n . c^iacm felicitas ficta hjih 
commenticia; felicitatis opinio. 

I£pH3% == uarpa.ua praemium certaminis h 
npocTor praemium; noiy^HTb nepBtiu n. pri- 
mas referre. 

IIpH3HBaTL citare alqm; vocare (ad alqm, ad 
alqd), advocare (alqm ad alqm, ad alqd, 
6*oroBT> Ha noMomb deos advocare, Liv.)\ 
ciere (ad arma); arcessere alqm; (BpaHa) ad- 
hibere; Beita npH3Baib Koro al<Jm arcessi 
iubere; n. ooroBB deos invocare, implorare; 
Koro bb cBHjttTe4H testari hjih testem facere, 
invocare alqm; Koro bb cyjjB in ius vocare 
alqm. IIph3bibb vocatus (ho tojibeo bb 
abl. sing.); vox; n. kb cyay vocatio (in ius); 
a ABMca Ha ero u. ab eo vocatus hjih invi- 
tatus, eius vocatu veni; 6yiu> totobb hbhtbca 
na nepBLifi n. ita te para, ut, si inclamaro, 
advoles. 

IIpHEasauie iussum, imperatum; imperium, 
praeceptum; praescriptum (upejmHcame); 
mandatum (nopyqeme); uacbMeHHoe n. litte- 
rae; no *K>eMy, MoeMy, TBoeMy n. iussu alcis, 
meo, tuo; 6*e3B *n>ero u. iniussu alcis (meo, 
tuo); OT^aBaib n. cm. npuKa3biBaTb; a noiy- 
muLi* n. mo hh6. CAiiaTb iussus sum alqd 
facere; HcnojiHHTb n. cm. ucnomaTb. Zlpn- 
KasHBaTB iubere (alqm abire, alqd fieri, 
iussus sum abire); imperare alcui alqd, cb 



IIpHjieraTfc. 



293 



ut, ne, h cs npocTHMi eonj.; oTj^asaTb n-aia 
imperia administrare; praescribere, praecipe- 
re, mandare alcui alqd hjih ut, ne; cm. xaK- 
ace npe^nHCHBaTb. 

IIpHKaCaTBCff CM. JJOTpOFHBaTbCH. 

IIpHKaTBiBaTB advolvere (alqd ad alqd). 

IIpHEHABIBaTBCfl CM. npHTBOpHTBCH. 

IIpHKJia^BiBaTB, — jEoacHTB, — zaraTB 1) 

cm. npa^aBaTb, npircoeAHHHTb. 2) n. ne^aTb 
cm. neqaTb; n. cTapame cm. CTapame; npn- 
jraraTb hto kb H6My = npHMBHaTb, cm. bt. 

HpHEJienBaTB agglutinare (alqd alcui rei). 

HpHMOMTB flectere, inflectere; demittere 
(caput). 

HpHMJOHaTBCfl accidere, incidere alcui. 
EEpHKJEioueHie casus; res; y^HBHTeibHoe n. 
casus mirificus, mirabilis; res mira hulk por- 
tentosa; n-Hia Ha Mopi casus maritimi hih 
pericula maris; navigationes portentosae; ny- 
TeBbia n. *quod in itinere alcui accidit; *iti- 
neris pericula; &$>sima. h u-Hia 3Hea quae 
ab Aenea gesta sunt quaeque ei acciderunt; 
ucKaTb n-Hifi res miras, casus mirificos quae- 
rere, consectari; temptare ac periclitari, ex- 
periri fortunam, fortunae se permittere; hc- 
Kaieib n-Hiu qui fortunam temptat hjth peri- 
clitatur; qui mirificos casus consectatur. 

HpnKOBBisaTB affigere (alqm alcui rei, Pro- 
metheus affixus Caucaso hih ad Caucasum). 

UpHKOJiaHHsaTB cm. npzdHBaTb. 

npHKOCHOBeme tactio; contagio. npnKOC- 

HOBeHHUH CM. HpH^aCTHblH. IIpHKOC- 

HyTBca cm. upHKacaTbCH. 
IIpHKpaca (wh pt^H, pa3CKa3i) exornatio, 
amplificatio; fucus brationis (uo^ijibHBifi, 

MHHMHH 6jTeCKB). 

IIpHKpBiBaTB 1) co6. tegere, contegere, inte- 
gere (alqd alqa re); velare, operire (3aKy<TH- 
BaTb, noKpuBaTb, caput). 2) = 3amHmaTb, 
cj[y»BTb onaoTosrb tegere, protegere, tueri, 
munire (alqm, alqd); praesidio esse (alcui, 
alcui rei); n. Tuxb quae post alqm sunt, tu- 
ta ab hostibus reddere. 3) — TaHTb, ckpbi- 
Baib alqd occultare; hto vkwh hh6. velare, 
tegere hjih occultare alqd alqa re; alcis rei 
nomine tegere atque velare; praetendere 
alqd, nomen alcis rei alcui rei. IIpHKpBi- 
Tie praesidium; ocTaBHTb BOBCKa ^jth n-Tia 
^jioTa copias praesidio navibus relinquere; 
no^b u-TieMB cum praesidio; cum custodi- 
bus. 

IIpHKpfeiiMTB (rB03j(flMH) affigere alqd alcui 

. rei hjih ad alqd; (BepeBieaMH) destinare (an- 
tennas ad malos — pea kb Ma^TaMB); TaK»e 
revincire (ancorae catenis revinctae). 

IIpHJiaacHBaTL aptare alqd alcui rei. 

npHjraraTB cm. npuKJiajxMBaTb. 

IIpHJieraTB kb neMy adiacere alcui rei, aS 
alqd; tangere (fundi eius Tiberim). attingere 
(regio ea quae Ciliciam attingit; eorum fines 
Nervii attingunt); contingere (Arvernorum 
fines); adiunctum esse (fundo uxoris). Hpn- 
jteacaHie = CTapame studium (bb vewb 
alcis rei); opera (Boo6me JtiaTejibHOCTb); la- 
bor (ycHJieHHaa ,a;iaTejbH0CTb); industria 



294 



IIpHJieTaTfc. 



(nocTOflHHaa jrfeffieiBHocxB, TpyaoiioGie); im- 
pigritas (HeyxoMHMaa jtJaxeiBHOCTB, Gic); 
navitas (peBHoexB, ycepaie, Gic.); sedulitas 
(crapaxeiBHocTb). npHJieuaxb kb neMy 
(nepeu.) dare se, studere alcui rei; incum- 
bere in, ad alqd. npHJuesHUH studiosus 
(alcis rei, Hanp. o^era n. yneHincB discipuius 
studiosissimus litterarum, bonarum artium); 
industrius, assiduus, impiger, navus; sedulus. 
Adv. studiose, industrie, assidue^ sedulo; n. 
c^aHHtit, HanHcaHHBifi accuratus; n. inxaxB 
Tanate lectitare; n. 3aHHMaTbCH (yraxBca) 
studiose discere; incumbere ad, in liiteras. 

UpraeTara advolare. IIpMeTHBiH, n. nxs- 
na cm. nepeiexHbifi. 

npHJEHBt MopcKot accessus maris; aestus ma- 
ritimi; n. h oxihbb cm. oxihbb; Hacrynaerb 
n. aestus ex alto se incitat; n. jnoAeii con- 
cursus (oppidanorum, multitudinis). 

IIpHJEHiraTB inhaerere (alcui rei, ad alqd); 
adhaerescere (in alqa re). npHjnnraaBBifi, 
n. 6ojrfi3Hb morbus contagiosus, contagione 
vulgatus; xaKate pestilentia. 

npHJTHHeCTBOBaTb CM. npHUH^HUH. HpB> 

jiH^cie decorum; decus; honestas (npncxoH- 
hoctb); ^yscTBo R-ma pudor; decoris cura 
hie custodia; verecundia; cooiroaaTb n. de- 
corum sequi, tenere, servare, wb nem> in 
alqa re, quid deceat videre hih considerare; 
bo BceMx nihil ab alqo fit nisi ita ut decet; 
n. xpeSyerb cb ueonped. uaKA decet hih 
humanitatis est cb inf. npHJEHHHWH de- 
corus; (npHcxofiHbiH) honestus; n. 6iaropo#- 
HOMy qeioBtKy ingenuus (iocus, oblectatio); 
liberalis (forma, viaticum, victus libera- 
lior); = CKpoMHMH, xopomiA verecundus, mo- 
destus (homo); n. MyaraHi. virilis (calcei, 
oratio); n. napio regalis; 6bixb n-HbiM'b de- 
cere (KOMy alqm; cb ace. c. inf., cx> inf.); 
aequum, par esse Cb inf. hih ace. c. inf.; 
convenit c% ace. c. inf.; nocpea. osse cb 
gen., Hanp. sapientis est; TeSi u-na irjtEate 
tuum est. Adv. decore, decenter, ut decet; 
honeste, ingenue, liberaliter, verecunde, mo- 
deste. 
npHJoaceme 1) npaGaBieme appendix; quod 
additur hih additum est. 2) = npHMiHeme, 

CM. 3X0 CI. IIpHJIOHCHTB CM. HpHKJia^M- 

BaTb. 
IIpHMaHHBaTL allicere, (cHiBHfce) allectare 
alqm. UpHMainca esca, illecebra {co6. h 
nepeu., Kb newy alcis rei); nepeu. invita- 
mentum (ad alqd); irritamentum, delenimen- 

tum. IIpHMaHHHBLIH CM. 3aMaH*IHBbIH. 

UpHMepsaTB gelu astringi (ad alqd); Bb cba- 
3h pt^H h npocTo adhaerescere; npHMep3nriH 
Kb 3eMit chbtb nives solo duratae. 

IEpHMHpeHie placatio; reconciliatio concor- 
diae hjih gratiae, gratia reconciliata h npo- 
cto reconciliatio. IIpHMHpHTejEB cm. mh- 

pHTeib. IIpHMHpaTB CM. MHpHTb. UpH- 
MHpHTiCH CM. MHpHTbCH. 
IIpHMKHyTE CM. UpHMblKaTb. 

npHMopeKiH maritimus (portus, civitas, 
urbs; emporium— ToproBbiH ropojrb); ad mare 
situs (urbs). 



IIpHM*pHBlfi. 

UpBrnaraca (BepxoMb) equo citato advolare 
hih advehi, equo admisso accurrere. 

IIpHMbiBaTB (o Bojraax'b, TeqemH) aggerere, 
inferre, invehere, per alluvion em adicere. 

E/pHMBiBaTB kx> ^eMy, k-b jcony a) o coiaa- 
xarB corpora corporibus applicar§ armaque 
armis iungere, o EOHHHirfc agmen subsequi; 
continuari alcui rei, alcui (o 3AaHiaxi, Ha- 
po^axt); alcui rei continentem hih adiunctum 
esse (o MtenocTax'b); n. Kb KOMy co bc^mh 
BoeHHHMH CHiaMH cum omnibus suis copiis 
in alcis castra venire; omnes copias suas 
coniungere cum alqo. b) nepeu. = npneoe- 

flHHHXbCH, CM. BTOTB TI. 

npnM^Heme accommodatio (npHcnoco6ieHie); 
naroiaMH, cm- npHMBHaTb. IIpHMtHaTB 
wo Kb ieMy alqd transferre in alqd, tradu- 
cere ad alqd; (npncnocotaTB) accommodare 
ad, in alqd; ito hh6. npHMiHHMO Icb KOMy, 

. neMy alqd pertinet ad alqm, ad alqd, cadit 
in alqm, in alqd; alqs tenetur alqa re, Hanp. 
bac lege; tto hh6. ho npHMiHHMO Kb KOMy, 
^eMy alqd alienum est, abhorret ab alqo, ab 
alqa re; 3to npHMiHHMo ko mhothmb hoc ad 
multos pertinet, late (latius, latissime) patet. 
IIpHBrfeHaTbca: accommodare se ad alqd 
(ad mores hih animum alcis — Kb iBeMy 
xapaKTepy); n. Kb oScTOffreiBCTBaMB tempo- 
ribus servire. 

IIpHMtpHBiH 1) = oo*pa3n;oBBiH egregius, 
eximius, praestantissimus, singularis, sum- 
mus ac perfectus; n. noBe^eHie summa mo- 
rum probitas; vitae sanctitas. 2) = npH- 

6lH3HTeiBHBIH, Hanp. HpOH3BeCTH U. paC- 

neTB obiter computare alqd; u. cpaJKeme^ 
(msi npaMipa npoH3BeAeHHoe) simulacrum pu- * 
gnae. Adv. 1) egregie, optime; n. BeciH ce6a 
aliis exemplo esse 2) — npH6iH3HTeibHO cm. 

.3TO CI.; H. HC^HCIHTB ^TO HH6. CM. npHMtp- 

hbih 2. IIpHMtpt exemplum; noy^Hreib- 
hlih n., ypoK*B documentum; mckKara po^a 
noy^HTeibHbie n. omuis exempli documenta; 
noiHOBicHBifi, aBTopzTeTHbiH n. auctoritas et 
exemplum, exemplum et auctoritas, h npo- 
exo auctoritas; — odpaaiHKB, o6pa3enB spe- 
cimen; 6paTB hto bb n. alqd sibi ad imitan- 
dum prlponere, imitari, kofo hh6. proponere 
sibi alqm (exemplum) ad imitandum, alqm 
exemplum sibi deligere h npocio imitari 
alqm in alqa re; daBHTh koto b"b n. KOMy 
alqm alcui ad imitandum proponere; opaTb 
cb Koro ih6o n. exemplum sibi petere ab 
alqo, sumere sibi exemplum ex alqo; == npn- 
H^ftaTB %h HpaBbi se formare in mores 
alGis, imitari alqm; alcis exemplum sequi; 
mokho npHBecTH Maccy hoao6hhx'B npnM±- 
poBL am A0Ka3axeibCTBa xoro, ^xo... ses- 
centa licet eiusmodi proferri, ut appareat 
cb ace. c. inf.; nojaBaxb, noKa3BiBaxb n. 
edere, proferre, praebere exemplum, sypnol 
n. perniciosum, turpe exemplum prodere, 
exemplo nocere, KOMy hh6. alcui exempla 
nequitiae praebere, apyrHM* mali (pessimi) 
exempli esse; no XBoeMy n. tuo exemplo, te 
auctore, uphbo^htb n. cm. npHBO^nxB II b; 
abhxb, noKa3axB Ha kom-b n. cxporocTH (expo- 



ILpHM'feCB* 



npHHHMaTB. 



295 



ro HaKaBaTb) exemplum edere, statuere in 
alqm. a) He bi npHMfept, jura ycoeHiH 
■cpaBHHT. cxenemi, multo, flonge. b) flfla 
npHMipa exempli causa (gratia), oSbikhob. 
bb coe^HHeHin cx> H3BicTHHMH raar., Ka&B 
Hanp. afferre, proferre, ponere, nominare 
h t. n., h iojbko bb xomi cjyrai, ecra Kb 

BH^i npHMipa npHBO^flTB flEHCTBHTeJEfeHMi 

ciy^afi, HdopH^ecKifi <jf>aKTB, Hanp. ut intel- 
legas, quam mutabilis sit fortuna, exempli 
causa nomino unum Croesum, qui...; Tarate 
ut exemplum afferam, ut hoc utar, ut hoc 
afferam; cm. xaKate HanpHMipx. 

UpHMtcB res admixta; admixtum. 

IIpHMtra nota; signum. IIphmIjthhh cm. 
saM^THHH. npHMt^ame, 06'BHCHHxeiBHBia 
n. Kb KaKOMy hh6. nHcaxeaio explicatio, 
explanatio, interpretatio; commentaria (pi-), 
TaKate annotatio hih enarratio; CHafauxB 
KHHry h-mh librum commentary commentaria 
in librum componere, annotationes in librum 
conscribere; n. Ha noaaxB *glossa hjih nota 
margini ascripta. IIpnMireaTejnHfciH cm. 
3aM!ircaTejn>Hbra. IEpHMt^aTB 1) o6pamaxB 
Ha mo BHHMaHie, cm. BHHMaHie. 2) = 3a- 
MfciaxB, cjt. 3T. rx 

UpHM'femiiBaTB admiscere (alqd alcui rei). 

JIpHHafljieacaTB 1) — 6bixb %ejo hh6. co6- 
CTBeaHocTBH) esse alcis, esse alcui (pa3HHny 
cm. bb rpaMM.); KHara npHHa ( nie»tHT , B mh& 
liber meus est; ego possideo hunc librum. 

2) = OTHOCHTBCfl KB ^eMy, OHXB Bl CBH3H CB 

ttbitb pertinere ad alqd, ad alqm, eo, eodem; 
spectare alqd, ad alqd; referri, referendum 
esse ad alqd; cocxaBiiaxB ^acTB, oxpacJiB qero 
«sse alcis rei, (Hanp. a cnpanraBaro, Kb KaKOH 
bh npHHaAJieatHTe napxin cuius partis sitis 
tos rogo; HCKyccTBo npHHa^jreacHTB ki» npea- 
MexaM* 3naHia ars earum rerum est, quae 
sciuntur; esse ex (Hanp. alqs est ex meis 
domesticis); npHHaaaeacaxb Kb ^aciy qero 
esse in alqo nuniero hie esse inter cb ace. 
pi., numerari in cb abl. pi. mh inter cb 
ace. pl n annumerari cb dat. pi. oh cb 
in h abl; referri in numerum (Hanp. ami- 
corum, deorum); ~ 3aKjno^aTBca bb nem> 
teneri, contineri alqa re (imperio Romano, 
artibus); = 6litb y^acxHHKOMB participem 
esse alcis rei (societatis eiusdem); n. Kb 
HbeMy hh6. poay ortum esse ex alcis stirpe. 
UpHHafliieacHocTB 1) := coSexseHHoexB 

CM. 3X0 CI.; COCTaBJIHTB ^BK) H. CM. UpHHafl- 

JteacaxB; ^xo hh6. cocxaBiaexB n. a3BiKa alqd 
sermo habet, est in sermone. 2) = cboh- 

CXBO, Ka^eCTBO CM. 9TH CJE. 3) = SHaKS, 

axpfldyx-b insigne (oco6. KaKOH hho*. aojihc- 
hocth); h-xh dora quae deo attribuuntur. 
4) opy^ia, npHSopx*, Hanp. flopoatHBia n. 
itineris instrumentum hjih instrumenta, bb 
osa3H pt^H h npocxo instrumenta; nncbMeH- 
hbih n. res quibus ad scribendum utimur hih 
utuntur, ^materia scriptoria; charta et atra- 
mentum (6*yMara h lepHHia); BoeHHBia n. 
omnia quae ad bellum gerendum pertinent; 
quae ad bellum opus sunt hjih usus belli 
. poscit; totius belli instrumentum et appara- 



tus; belli usus; ohb KymurB ca^B co bcbmk 
h-mh emit hortos instructos. 
npHHajie^b Ha mo (nepen.) cm HaaeraxB. 

IIpHHaXMypHTB, — ca CM. HaXMypETB, — CH* 
IIpHHeCTH CM. UpHHOCHTB. 

UpHHHKaTB inclinari, se demittere (HaKao- 
naxBca); (npaatHMaxBca) se applicare (ad 
alqd); corpori alcis corpus hjeh se applicare. 

UpHHHMaTB 1) GpaxB, HoayqaTB accipere 
(alqd ab alqo, oxb npe^araiomaro, itaion^aro, 
Hanp. munera). 2) BCTpfcTiaiB, n. nocixnxe- 
Jia, nycKaxb Ky^a accipere (alqm bene, 
male; milites urbe, tecto; armatos in arcem); 
excipere (alqm, alqm benigne; benigno vultu, 
Liv.)\ admittere alqm, aditum alcui ad se 
dare, veniendi 4>otestatem alcui facere; alqm 
intromitti in cubiculum iubere (o uapt, hm- 
nepaxopt, cm. ay^ieHuia); appellare (legatos 
superbius); He n. excludere alqm; n. Koro Kb 
ce6i, Kb cboh ,a;oMB alqm accipere, excipere 
(KaK^ apyrB), recipere (KaK*B 6jiaroj$Te«B, 
HOKpoBHxejiB); alqm hospitio accipere, exci- 
pere; tecto ac domo invitare; ad se, ad se 
domum recipere alqm; xy^o n. Koro xaKate 
aspere tractare alqm; ohb obutb npHHarb cb 
6ojiBmHMt nonexoMi. honorificentissime ex- 
ceptus est; n. Koro Ha Kopaoib alqm tollere 
navi huh in navem; Koro bb *ihc:xo ,a;py3et 
in amicitiam accipere, recipere, ad amici- 
tiam ascribere, amicum sibi adiungere alqm; 
b% ^hcjio rpaac^affB accipere, recipere, asci- 
scere alqm in civitatem; alqm in numerum 
civium, alqm civem ascribere; bx> KaKyjo 
hh6. Kojueriio cooptare; Kb ceMetcxBO in fa- 
miliam assuniere; Koro b^ cok)3b alqm ad 
foedus asciscere; b-b o6niecxBO in societa- 
tem assumere. 3) n. nHmy, ji^Kapcxso 
h x. n. sumere, capere (cibum, venenum); 
He n. nHm;H cibo abstinere; n. oSpast, bhj^ 
cm. bhab I. 4) = 6paxB bi yBaateHie, 
He oxsepraTb accipere (omen, pacem, condi- 
cionem)^ oxoiho h. amplecti; probare; agno- 
scere (npH3HaBaxB); He n. improbare, reicere, 
repudiare, respuere (oiBepraxB); n. bhsobi, 
cm. bbi3ob*b; h. cpaHjeme hosti facultatem 
hjih copiam pugnandi dare; n., He n. npa- 
rjtameHie, npe^oaceHie, H3BHHenie, cob^xb 
cm. 3th cym..; = npHCBOHBaiB ce6i sumere 
(xHxyiB napa regium nomen); asciscere (pe- 
regrinos mores , consuetudinem; sacra a 
Graecis ascita et accepta). 5) = cqHTaxB 
3a ito, 3aKoro cm- cqaxaxB; = pa3CMa- 
xpHBaTB, HcxojrKOBBiBaxB accipere (alqd aequo 
animo), interpretari (bene, benigne, male); 
n. BipoaxHoe 3a scxHHy veri similia pro ve- 
ris accipere (hw.)\ n. ito bb xopoinyro, 
AypHyro cxopoHy in bonam, in malam partem 
accipere alqd; boni, aequi bonique facere, 
boni consulere alqd; aegre, moleste, indigne 
ferre; male interpretari; n. 3a nopyrame 
ignominiae loco ferre; ixo 3a ocKopoaeHie 
cm. 3xo cym;. 6) n. ^xo Ha ce6a cm. 6paxB 
B, a; Ha ce6a Tpy^B cm. xpy^x.; n. wio bo 
BHHMame, pac^exi>, cooSpaateHie cm. coo6pa- 
ateme; n. ^to bb yBaaseme, Kb cwlj^RWy 3a 
npaBHjio cm. 3th cyn^.; n. ^bh) cxopoHy sefqui 



296 



ITpHHOpaBJIMBaTB. 



alqm: facere cum alqo; ^to Ha cboh CTerb 
(nepeu.) *alqd sibi dictum putare; n. y^a- 
die, HaMipeme, pfememe, Mfcpu cm. bth 
cym. 7) (TaK*B) npHHATO, ^to6h... est hoc 
in more positum, ut...; y wsxh TaKt uphhato 
ita illis mos est; Meayiy bcbmh <j)Hjioco(})aMH 
npHHHTo inter omnes philosophos constat. 
IIpHHHMaTLCfl: 1) o pacTemaxfc crescere, 
provenire. 2) n. 3a tto cm. 6paTbca 3. 

IIpHHopaBJiHBaTB accommodare (orationem 
auribus auditorum; meum consilium potis- 
simum ad tuum); aptare (forationem locis, 
temporibus, personis); facere, efficere ut alqd 
congruat, conveniat cum alqa re. 

UpHHOCHTB ferre, afferre, apportare; n. Ha- 
3ajr>, o6paiHo reportare; referre (respon- 
sum); n. oiBtrb, H3BfccTie cm. 3th cym,.; n. 
KOMy noooHi. ot:b Koro nuntiare alcui salu- 
tem (iubere alqm salvere) verbis alcis; (o 
Bfcrpt) agere, pelleTe (naves in portum); n. 
,a,aHB cm. aaHb; acepTBy, Koro b% atepiBy cm. 
aepma; aoxojo* fructum ferre; redire (ex ea 
regione quotannis quinquaginta talenta re- 
deunt); hto hh6. npHHoenrb oojibmoi floxoicb 
permagna pecunia ex alqa re conficitur; n. 
noab3y, Bpejrb cm. no;n>3a, Bpe,a,T>; n. wlorm 
cm. uioKb 1; n. hio B'b i^api cm. xapi.; n. 
6jiaro,n;apHOCTb, ataioSy cm. toro^apHTb, ffia- 
lOBaTbca 2. 

IIpHHyaMaTB alqm vi cogere; = 3acTaBJiHTb 
cogere (alqm, vh inf., TaKace cb ut, alqm ad 
alqd, piate ad alqd faciendum); alcui neces- 
sitatem afferre, imponere, inicere alqd fa- 
ciendi; n. Bpara oiciynHTb bt> jiarepB hostem 
ad castra compeliere:— noSyatfaTB alqm addu- 
cere, compeliere, perpellere ad alqd huh cb 
ut; npHHyatxeHHtiM^ o6pa30MT> vi, per 
vim; nocpe,a;. invitus. npHHyacfleme vis; 
necessitas; ii&raTB *$to no n-Hiio vi hjih ne- 
cessitate coactum hih invitum, contra volun- 
tatem aiqd facere; 6e3t n-Hia cm. ii;o6po- 

BOJIbHO. 

Uphhhhub ratio; ratio stabilis firmaque; for- 
mula (haec f. Stoicorum; f. quaedam consti- 
tuenda est); pyKOBoaanriH n. consilium, Hanp. 
no H3BtcTH0My n. consilio quodam (regere 
omnem rem publicam); cyac^eHie, KaKB ocho- 
Bame H3BtaHaro y6ia^enia iudicium cn> npa- 
SaBieHieMx animi h Gesi. Hero, Hanp. animi 
iudicium mutare; institutum; lex^yqeaie, ^or- 
Marb H3BfceTHaro <|)HJioco<{)a decretum (d. suis 
parere, ex decreto suo perire); fplacitum; 
nodynaTb no H3b4cthii1MI n. certas rationes 
sequi; ctoatb 3a .neMOKpaTHiecKin n. popu- 
larem causam defendere, suscipere; bote 

HCTOHHHKB, BOTT* Hp. ftBHaceHM Me fonS, UOC 

principium est movendi hjih motus; cm. TaK- 
ate Haiaao, ocHOBanie, npaBHJio 2. 

IIpHHSTie, naroaaMH. cm. npHHHMaib; cm. 
Taxace nojryqeme. IIphhstb caf: npHHH- 
MaTb. 

IEpiocTaHaBaiHBaTBca, Hanp. ToproBia n- 
jiact mercatura iacet; hto hho. h-iocb Ha 
H^KOTopoe BpeMA per aliquot tempus hjih ali- 
quamdiu intermissio est alcis rei. 

IIpnna^aTB Kt 3eMat sternere, prosternere 



UpHpoga. 

corpus humi; n. Kb HoraM^, kb KOJrEHflMfc 
cm. Hora, kojteho; cm. TaKate npnHHKaib. 
npsnaAORB (6ojtb3hh) temptatio, impetus, 
incursus; accessio; jiHXopaiiOHHBifi n. febris 
accessio. 

IIpHnaJi3biBaTb arrepere (ad alqd). 

UpanapKa fomentum. 

IIpHnacaTB cm. 3anacaTb. npHnacB copia 
(ateis rei); cbtaHwe, «H3HeHHBie n. cm. kh3- 

HeHHMH. 

IIpHiiHCBiBaTB 1) AtaTB npnnncKy ascribere 
alqd. 2) ^to KOMy, qeMV = hphcboatb 
tribuere (alqd fortunae), attribuere, assignare 
(alcui alqd); p^ako b-b KJiaccHi. npo3i ascri- 
bere (alcui incommodum); vertere (secundo- 
rum adversorumque causas in deos; quam 
rem alii in superbiam verterunt); referre 
alqd ad alqm auctorem; adiudicare alcui 
(salutem imperii); delegare (servati consulis 
decus ad servnm, Liv7)\ n. ito ce6t sume- 
re, assumere sibi alqd; h t*h apyrie npa- 
nBCbiBaioT'B no6i,a;y ce6i se utrique superio- 
res discessisse existimant hjlh affirmant; 
npHHHCbiBaeMafl KOMy hh6. KHHra qui fertur 
alcis liber. 
IIpunjEaTa, 6e3i» bcakoh n. cb nameH cToposu 
sine ullo sumptu nostro; sine impensa nostra. 
npHnatiBaTB annare; Ha KopaCjii navi ad- 
vehi (ad alqd); navem appellere (ad alqd); 
appelli ad litus, ad terrain (o KopaSai). 
npanoflHHMaTB attollere, allevare, sublevare 
(alqm, alqd); excitare (caput). IIpHnoflHH- 
MaTBca surgere, assurgere. 
UpmiojisaTB cm. npnnaji3biBaTb. 
npnnoMHHaTB 1) memoriam alcis rei repe- 
tere, h npocTO repetere (vetera atque audita 
a parentibus); in memoriam redire alcis 
(mortuorum, Gic.)\ alqd reminiscendo reco- 
gnoscere; alcis rei reininisci. 2) komy tto in 
memoriam alcis redigere alqd hjih cb ace. c* 
inf.; reducere in memoriam; commemorare 
(beneficia, gratiam). 
IEpsnpaBa condimentum. IIpHnpaBJiaTB 

(KymaHbe) condire. 
IIpnnpaTBiBaTB cm. npaTaTb. 
UpHpasHHBaTB nepeu. = yno^oSjwTb aequa- 
re, adaequare (alqd cum alqa re); alqd alcui 
rei, alqm alcui in aequo huh parem ponere, 
alqd alcui rei par facere; = cpaBHHBaTB 
aequare (alqd cum alqa re, alqm alcui), 
aequiperare,(alqm cum alqo, alqm alcui). 
IIpnpacTaTB 1) adhaerere (alcui rei). 2) ^ 
yMHoataTBCfl crescere, accrescere. IIpHpa- 
meHie accessio; amplificatio; incrementum 
(npnpocTB). 
IIpHpofla 1) Bpoat^eHHBifl cBoIcrsa, ecie- 
cTBeHHoe cocToame natura (hominis, loci, 
montis); ^eiOBinecKaa n. natura (humana), 
ingenium; indoles (Bpoat,neHHBifl CBoflcTBa), 
vis (virtutis, vis et natura eloquentiae); no 
n-i$, oti n-^Bi natura, naturaliter, suopte 
ingenio; yKpfcnaeHHBiii h-aoh) natura, loci na- 
tura hjih naturaliter munitus; n- Mero hh6. 
natura hih ratio alcis rei; = ^tficTBHTejiB- 
" hoctb Veritas; res ipsa; hto hh6. yate no 
CBoefi n-^i itojrro cymecTBOBaTB He mo- 



IIpHpOCTB. 



TIpHCTaJIBHO. 



297 



aterb res ita comparata est hjh ea, talis est 
eondicio rei, quae non diu maneat hjh vige- 
at; ocTasaTbCfl BtpHMMi n-ai cm. b$phbih 1; 
OT^aTB, 3anjaTHTt aoirB n-afc cm. niaTHTB 1; 
cm. TaKsce naTypa. 2) = BceaeHHaa e Bee 
Haxo^meeca bi Heft rerum natura h npodo 
natura; npoH3BefleHie u-jim cm. ecrecTBeH-x 
hbih; aaKOHt, Kpacoia, arpa, Hy.no, aBaeme 
n-#Li cm. 3aK0Hi 1, KpacoTa, Hrpa 4, nyno, 
aBaeme. npHpoflHua, npoHcxo^anuH otb 
npapo^H, conacHHi cb npapoAofi, oraoca- 
miica Kb npHpo^t naturalis, ab ipsa natura 
factus H3H profectus; quod natura dedit; no- 
cpe^;. gen. naturae; = npHpoat^eHHHt, cm. 
3to npffjar.; n. vm-b, ^apoBama ingenium, 
natura et ingenium; n. cmbicjtb (o6m,m 
sctMT. jho^mb) communis prudentia; HMiTt 
n. HaKjOHHocTb Kb neMy a natura proclivem 
esse ad alqd; n. cbohctbo Datura; ingenium; 
n. He^ocTaTOKt vitium naturae hjh a natura 
profectum; damnum naturae; cm. Taote ecTe- 
ctbchhbib; n. acHTeiB CTpaHBi indigena; in 
ilia terra natus; incola; n. raiJTB natione 
hjih genere Gallus; qui in Gallia natus est 
IIpHpojKfleHHBiH nativus (color, sensus, 
lepos); naturalis; proprius ac naturalis; cm. 

BpOHtfleHHHfi. 

IIpHpocTx cm. npupameme. 

IIpHpyiiaTB cm. pyqHOfi (£&iaTB pyqHHM'b). 

HpncBoeme, raaroaaMff, cm. npncBOHBaTb. 
IIpHCBOHBaTL 1) tito hh6. cedi alqd suum 
facere, parare sibi alqd; vertere ad se (ex 
ilia pecunia magnam partem); (BtipaacaTB 
npnTa3aHie Ha wio hh6. KaKB Ha cbojo co6- 
CTBeHHOCTB) vindicare alqd sibi. ad se h 
npocTo vindicare alqd; (He3aK0HHtiMt oopa- 
30M-&) sibi sumere alqd; sibi arripere alqd 
(imperium, cognomen); invadere in alqd (in 
nomen alcis); traducere, transferre ad se 
alqd; n. ce6£ nacTB nero (npsHHCBiBaTb) alqd 
ex alqa re sibi arrogare (ex aliena laude), 
sibi decerpere (ex alcis laude); Goibmyio 
nacTb ^ero ex alqa re magnam partem ad 
se vertere. 2) m KOMy hto hh6. addicere 
alcui alqd. 

HpHCKaKaTB equo citato advolare hjth adve- 
hi, equo admisso accurrere. 

IIpHCKop6ie aegritudo (acopfo); dolor (orop- 
neHie); maeror (nena-iB, rpycTB); tristitia; k*b 
MoeMy n. doleo quod hjh cb ace. c. inf.\ Kb 
BejHKOMy MoeMy n. cum magno meo dolore; 
vehementer doleo, quod tzik cb ace. c. inf. 
UpHCKopOHMH tristis, miser, acerbus, lu- 
ctuosus; oneHB h-ho valde dolendum est; hh- 
nero He Mono obitb jura MeHa n-Hie nihil 
acerbius mh ad doiorem acerbius mihi acci- 
dere potuit. 

IIpHCKy^HBaTB, 6e3Jiuuu. mh$ hto hh6. npn- 
ckvhhio taedet me nan pertaesum est alcis 
rei mh cb inf.\ satietas alcis rei me tenet. 

npncaaHHBaTB Kb neMy applicare (alqd ad 
alqd). npHcaaHHBaTBca se applicare ad 
alqd; (onnpaacB) anniti ad alqd; niti, inniti 
alqa re. 

IIpHCJtyra ministerium, ministri, famuli; #o- * 
ManiHfla n. familia ; famuli ancillaeque. 



npHCJryacHBaTt y Koro famulum esse al- 
cis; ministrare hih ministerium facere alcui 
(oco6. 3a ctosomb). EEpHCJiyatHBaTBca lo- 
cum gratiae apud alqm quaerere. IIpH- 
cjryatMKfc cm. cjyra. 
IIpHCjrymHBaTBca Kb neMy subauscultare et 
procul, quae alqs narret, attendere. 

IIpHCMaTpHBaTB 3a ifetTB CM . Ha^30pB 

(hm$tb). npncMOTps CM. HaA30pB. 

npHCHHTBCfl CM. CHBTbCH. 

IIpHcoBOKynjiaTB cm. npHCoe^HaTb. 

IIpHcoBtTHBaTB suadere alcui alqd; aucto- 
rem esse alcui alcis rei, ad alqd faciendum, 
Cb ut, ne. 

npncoexHHeHie adiectio; naroiaMH, Hanp. cb 
n-HieMt ^ero alqa re adiecta. Hj^icoeflH- 
h3tb adder e, adiungere (alqd alcui rei, ad 
alqd; Ciliciam ad imperium populi Romani); 
adicere (alqd alcui rei, ad alqd; urbes re- 
gno); attribuere (Suessiones Remis attributi; 
insulae, quae erant a Sulla Rhodiis attribu- 
tae); := upHMimzBaTB admiscere (alqd alcui 
rei). npHcoegHHHTBca se applicare ad 
alqm; se applicare ad alcis amicitiam, socie- 
tatem; se adiungere alcui, ad alqm, ad alqd 
alcis (comitem se fugae alcis, se alcui in iti- 
nere, se ad causam alcis); sequi (alqm, alcis 
sectam, sententiam, consilium, iudicium); con- 
ferre se ad alqm, esse cum alqo (KaKB yne- 
HmfB, ciymaTeiB); n. kb HBeMy hh6. MHiHiH) 
assentiri sententiae alcis; ad sententiam alcis 
accedere; in sententiam alcis concedere; sequr 
alcis sententiam; (b-b ceHaxt npa no^ani ro- 
jiocobi) in sententiam alcis pedibus ire, in 
sententiam alcis concedere, transire; coBep- 
meHHO kb HBen hh6. nojiHTHK'B in omnia bel- 
li pacisque consilia se conciliare cum alqo; 
Kb 3T0My n-eTca hue accedit; Kb 3T0My 
n-eTca em;e to odcToaieiBCTBo, hto... accedit 
quod hjih ut..., h npocTo atque. 

IIpHcnocoGjiaTB aptare (arma corpori, ar- 
ma); accommodare (alqd alcui rei); cm. TaK- 
ase npHHopaBjiHBaTB. 

UpHCTaBaTB 1) Kb neMy = npoHnaTB adhae- 
rere (alcui rei), haerere (in re), inhaerere 
(alcui rei, in re). 2) o cy^axi, n. k-b 6epery 
appelli (ad villam, Taiuse elassis ad); accedere 
(naves inter Ligures Genuamque); o jraaax-B 
navem appellere (ad alqm locum); appelli 
(qui essent appulsi navigiis, alios in Sici- 
lian! appulsos esse, Gic.)\ navem applicare 
(ad terram). 3) n. kb KOMy, a) = npHCoe^H- 
HaTBca, cm. 3T. tj. b) = ^oKyHaTb instare 
(creditores); n. Kb KOMy cb npocb6aMH fati- 
gare alqm precibus, cb nncBMaMH, Bonpoca- 
mh obtundere alqm litteris, rogitando. 4) o 
6o^t3HH morbus ad alios transit; morbus 
contagione vulgatur. 

npHCTEBJiaTB 1) co6. apponere (alqd alcui 
rei, ad alqam rem); admovere (opera muris; 
scalas muris — jrfecTHHiiy); ponere (scalas). 2) 
n. Koro kb KOMy, Kb neMy ponere, apponere 
(custodes, alqm custodem alcui); praeficere, 
praeponere alqm alcui rei (nocTaBHTB na^ 
HiMi); attribuere (alqm alcui). 

IIpHCTajTBHO cMOTpiTB Ha Koro oculis rectis 



298 



npHCTaHmn;e. 



aspicere alqm; oculos defigere in Yultu 

alcis. 
HpncTaHHipe 1) cm. ydiacame. 2) ;pa nyxe- 

aiecTBeHHHKa deversorium. UpHCTaaB cm. 

raBam>; xopomaa n. locus ad egrediendum 

idoneus. 
UpncxaptTB senem fieri; senem esse coepis- 

se; senescere, consenescere; npncxapiiBniiH 

aetate iam senior; aetate hjih seneetute iam 

affectus. 

UpHCTOHHOCTB, EtpHCTOHHBIH CM. npOH^fie, 

— JlHiIHHH. 
IIpHCTpaHBaTB CM. HpHCXpOHBaXb. 

UpHCTpadie 1) cnibHaa HaooHHoexb, 
cxpacih, studium et amor, h npocTO amor; y 
Koro ?iK n. Kb komv alqm praeter ceteros 
amare; alcui favere, indutgere, Kb neMy alqs 
alcis rei studiosus, studiosissimus est, alcui 
rei praeter cetera studet, alqd amplectitur 
hjih amplexatur. 2) HecnpaBejqniBoe npe£no- 
HTeuie otfaoro itpyroMy nimium studium 
alcis rei h npocTO studium; amor et cupidi- 
tas; cupiditas, gratia; favor; ambitib (h3* 
acejama Hpasnxbca KOMy); m^ n-xia cm. 
npncxpacxHO. HpncTpacTHBiH alterius 
partis studiosus; cupidus; non integer; ambi- 
tiosus (mb ateiaHia pacnojioatHXb Kb ce6fc); 
n. cyamenie, npEroBopi indicium cupidius 
factum; sententia ambitiosa. Adv. cupide; 
ambitiose; per ambitionem. IIpHCTpa- 
maTtca Kb neMy alcis rei esse studiosissi- 
mum hjih cupidissimum; magno alcis rei stu- 
dio teneri; alqa re maxime huh vehemen- 
tissime delectari. 

IIpHCTponBaTB 1) go6. astruere, adiungere 
(alqd alcui rei). 2) nepen. n. Koro *munus 
alcui prospicere. npHCTpoinca aedificium 
veteri astructum; AtJiaxb n-Ky cm. npncxpoa- 
Baxb 1. 

IIpHCTynaTB 1) Kb ^eMy a) co6. cm. noa- 
cxynaxb. b) nepeu. aggredi alqd (causam, fa- 
cinus), ad alqd (ad dicendum); se expedire 
(ad oppugnationem urbis); accingi ad alqd; 
n. Kb padoxi, Kb ji&ly ad opus faciendum 
accedere, opus hjih rem propositam aggredi. 
2) n. Kb komY cm. npHCxasaxb 3, b. Hpn- 
OTjrrh 1) Hanaflenie, mxypM* impetus; haxh 
Ha n. impetum facere; opaxt n-noMi ropoA'B 
urbem vi adoriri oh oppugnare; B3axb 
n-noM-b vi hjih impetu capere, vi hjih per 
vim expugnare, h npocTO expugnare. 2) 
BBe^eme hjih BCxynaeHie bt> p^b prooe- 
mium, orationis exordium; initium, princi- 
pium dicendi hjih orationis, exordium dicen- 
di. 3) = flocxyn-b cm. jjocxyn-b. 

IEpHCTBimaTB Koro pudorem alcui inicere, in- 
cutere; ruborem alcui afferre (3acxaBHXb ko- 
to noKpacHtxb). 

npHcy»saTB 1) koto Kb ieMy = npnroBa- 
pstBaTb cm. ax. rx; n. Koro K'b ccburKfe alqm 
exsilio afficere; alcui aqua et igni interdicere; 
cm. H3roHATb. 2) n. KOMy *ixo adiudicare 
alcui alqd; addicere alcui alqd; decernere al- 
cui alqd (praemium) ; iudicare alqd alcis esse. 
npHcyacfleme 1) condemnatio. 2) addictio 
(bonorum); n. Harpajri. decreta praemia. 



IIpHTHXaTB. 

npHcyrcxBie praesentia; Bb MoeMb, ero n-sin 
me, illo praesente hjih coram me, illo; n. 
iiyxa animi praesentia; animus praesens; = 
TBep^ocTb constantia, animus constans hjih 
fortis ; coxpaHaxb n. jryxa adesse animo. 
IIpHcyTCTBOBaTB (coram) adesse (alcui 
rei); praesentem esse; npHcyxcxByromii 
praesens; qui adest; n-mie qui adsunt; y#a- 
jHTb Bcixt n-rnHXt omnes arbitros remo- 
vere; Soibmoe hhcjio n-ra.HX'b frequentia; fre- 
quentes. 

HpncBijiaTi. mittere (alqd alcui, ad alqm). 
UpHCBunea missio; rjiaroaaMH. 

IIpHCBnzaTB anundere. 

HpncfycaTB, — ctCTB subsidere, considere, 
desidere, residere; n. Kb KOMy assidere. 

npHcara (Ha Bipnocxb) iusiurandum; n. coji- 
j&Tb sacramentum; #axb n-ry cm. npacaraxb; 
yBipaxb, yxBepayjaxb no^t n-roio iureiurando 
affirmare; iurare, adiurare (alqd, cb ace. c. 
inf.); npHBOflHTt Kb n-rfc adigere alqm iusiu- 

* randum, ad iusiurandum hjih iureiurando; 
alqm iurare iubere; (o coJiflaxaxi) alqm Sa- 
cramento adigere hie rogare, obligare; cm. 
TaKrae KiaTBa. IIpHcaraTB iusiurandum 
dare hjih iurare; npocTO iurare; = npoK3Ho- 
CHTb (|»opMyi[y npHcara iurisiurandi verba 
concipere; sacramentum hjih sacramento di- 
cere (o cojr ( a;aTax'b); n. Ha BfcpHocib in verba 
iurare, KOMy hh6. iurare in verba alcis (o 
rpaaynaHax'b, ^ojkkhocthmxi jHuaxt h cojiAa- 
Taxi), sacramentum dicere apud alqm, sacra- 
mento dicere alcui (o coJcuaTax-b); npaca- 
rHyBraiH iuratus, iureiurando astrictus; He 
n-niiH iniuratus. 

IIpHTaHBaTB ^Bixame animum continere. 
npHTansaTBca 1) cm. npaTaxbca. 2) cm. 

npHTBOpHTbCH. 

IIpHTacKHBaTB attrahere (alqm, alqd). 

IIpHTBopHBiH simulatus (amicitia, amor); as- 
simulatus (familiaritas); fictus (amicitia, a- 
mor); fictus, simulatusque; — noatHtifl falsus. 
Adv. simulate; per simulationem; ficte. IIpH- 
TBOpcxBO simulatio (Kor^a kto hh6. noKa- 
3HBaex r b bh^j 6y,n;T0 y Hero ecxb hxo hh6., 
qero Ha caMOMb ^tii Htrb); (xoHHte) spe- 
cies fictae simulationis, ficti simnlatique vul- 
tus; dissimulatio (cxapaHie CKptixb sxo Ha6., 
mo Mbi HMieM'b, ^ito HaM-b npncym;e); n. 
B'b fl;py3K6i amicitiae simulatio, amicitia ficta 
hjh simulata; eb n-cxBOM-b cm. npaxBopHo; 
6e3i. n. vere, sincere, simpliciter, sine fuco 
et fallaciis. IEpHTBopniHK^ simulator, dis- 
simulator. npHXBopmHn;a quae simulat 
hjih dissimulat, quae simulat et dissimulat 
(pa3HHny cm. no^ ca. npaxBopaxbca). 
IIpHTBopaiB cm. 3aKpHBaxb, 3annpaxb. 
IIpHTBopaTBca l)=:3anHpaxbca claudi. 
2) = npHKH^biBaxbca simulare (se aegrum 
hjih se aegrotare); offb jiobko npnxBopaexca 
artificio simulationis eruditus est; aliud clau- 
sum in pectore, aliud in lingua promptum 
habet; dlssimulare (exapaxbea CKptixb ixo, 
Hanp. aegritudinem animi). 

IIpHxaxaTB quiescere; = yMoiKaxb contice- 
scere; o Btxpt sedari, quiescere. 



IIpHTKaTfc. 

npHTKaTB attexere alqd; (cHK3y) subtexere 

(alqd alcui rei). 
HpHTOKt 1) npoaBB affluentia (Plin.); BOfla 

He HBiiert n-Ka aqua non affluit. 2) p*Ka, 

BnaflaJomaa bb .npyryio flumen quod influit 

in cb ace; pi. TawKe accolae fluvii (Tacit); 

pfewi yBejiH^aBaeTCfl bciba. hphtokobb fluvius 

incur su aliorum fit grandior; fluvius alienis 

aquis fit amplior. 
npHTOHt receptaculum (furum — bopobb, la- 

tronum mh praedonum — pa36oHHBKOBB). 
HpHTon£iBaT£ supplodere pedem, terrain pe- 

de percutere. 
IIpHTopHiiH co6. nimis dulcis; nepeu. puti- 

dus (npoTHBHHH, ^onopHBifi, oratio), intolera- 

bilis (HeCHOCHBIH). 

IIpHTynjiaTB hebetem reddere (rem), obtun- 
dere (mentem, ingenia); retundere (gladios 
in rem publicam destrictos, mucronem stili, 
ferrum alcis); praestringere (aciem oculorum, 
animi, mentis). ITpHTyruiHTBca: hebetem 
fieri, hebescere (co6. a nepeu.); (nepeu.) 
concallescere (flBaaTbca 6e3HyBCTBeHHBiMB). 

IEpsT^a similitudo, simile. 

IIpHTtcHeHie (nepeu.) vexatio; iniuria. 
IIpHTtcHHTejiB vexator; infestus alcui 
(BpaayjeSHo* HacTpoeHHMH npoTHBB Koro). 
IIpht^chhtb vexare, urgere, premere 
(alqm); iniuriam inferre alcui. 

HpHTarHBaTB ad se trahere, attrahere alqd; 

MarHHTb npHTarHBaeTB Kb ce6fc aej[i3o cm. 

npHBieKaTb 1; nepeu, npHTflHVTB Koro kb 

ABiiy implicare alqm alqa re; deducere alqm 

an alqd. 

HpHTflaaHie cm. TpeSosaHie. 

npHxsapBiBaTB valetudine minus commoda 
hjth non firma uti. 

HpnxjEonBiBaTB ^Bepb fores obicere. 

JIpHXJtBrayTB affluere, o tojtiib Hapo.ua afflue- 
re, confluere, concurrere. 

IIphxoahtb 1) o npe^MeT. oAymeBjeH- 
hhxi, a) co6* venire (in locum, ad alqm, 
Romam); advenire; pervenire (kb Mtoy Ha- 
3Ha^ema); adventare (npntaraaTbca, no^xo- 
Ahtb); accedere (npataacaTbca); ohb Bep- 
Hyjrca ry.ua ace, 0TKy.ua npamesB eodem inde 
ierat, se recepit; qacTO n. Ky^a ad, in alqm 
locum ventitare; frequentem venire in alqm 
locum, frequentare alqm locum oh (*iacTO h 
bb 6o f ibiuoM'b ^Hcjpfc) celebrare; nacTo n. kb 
KOMy crebro ad alqm venire; ad alqm venti- 
tare; alqm frequentare, frequentem esse cum 
alqo; a npninejrb cnpocHib venl ut rogarem 
oh rogatum (sup.), rogaturus; n. Ha no- 
Momb cm. noMomb. b) nepeu. n. bb thbbb 
ira exardescere; bb t5BmeHCTB0, HencTOBCTBo 
saevire coepisse; bb H3yMjreHie cm. H3yM- 
jraTbCfl; bb oT^aaHie animo cadere, animum 
demittere (naxaTb avxomb); bb ce6a, bb *tvb- 
ctbo ad se ok in suam potestatem ok- in 

- sensum sui redire; se colligere; animum re- 
cipere; ohb hphxoahtb bb ce6a Taicace ani- 
mus redit; n. bb B03pacTB adolescere; a. 
npaxoacy kb ySiiHCfleaiio persuadeo mini; npn- 
meiB kb ydBamemro, ^to... persuasum est 
mini cb ace. c. inf.; n. kb 3aKimeHiio cm. 



npH^ecKa. 



299 



3aKjoo^aTb. 2) o npe^MeT. Heo^ymeBieH- 
hbixb venire (o nacbMaxB, TaKace o Bpeite- 
hh); o nacBMaxB, H3BBCTiaxB, TosapaxB ferri, 
afferri, perferri; o BpeMeHB appetere; Heaa- 
mbtho n. obrepere (o BpeMeHH, cTapocTH); 
ingruere (HacxynaTb, senectus, dies, nox, 
hiems); n. bb .nBBKeme moveri, agitari; bb 
yna^oKB cm. ynaaoKB; n. Ha yMB, Ha mhcib 
in mentem venit alcui alqd (hoc, id, illud), 
alcis rei (patriae, vestrorum periculorum, 
huius urbis), alcis (infantium, matronarum 
ac virginum), TaKace cb inf., ut; in animum 
induxi cb inf.; aro mhb HHKor.ua He npaxo- 
#oo Ha yMB hoc nunquam volui oh inten- 
di; n. Ha naMSTB cm. BocnoMHHaTB h hphxo- 
Ahtb (Ha yMB); n. kb KOH^y eM. koh^tb 1; 
mhb npHmja oxoia, ate^ame desiderium me 

Cepit. npHXOAHTBCS 1) = no^xo^HTB 

aptum esse, apte convenire ad, in alqd. 2)= 
CTOHTb, nanp. j,oporo n. stare, constare ma- 
gno pretio, magno, KaKB ^oporo? quanti? 3) 
n. Ha H3BicTHoe BpeMA incurrere (in diem), 
incidere (in annum); bb h3bbcthbih ^eHb, 
KOTopbifi npir^eTca Ha 27 OKTaSp'k die certo, 
qui dies futurus esset in ante diem VI Ca- 
lendas Novembres. 4) 6e3AUuuo a) nocpe#. 
coniugat. periphrasis Hanp. bc^mb npaxo- 
fliHTCfl yMepeTB omnibus moriendum est; cm. 
TaKace ^ojacHBit 3. b) mhb hphxo^htcji xy^o 
(ooxo) male est mini, male me habeo; male 
mecum agitur, bb ^eMB hho*. male alqd est, 
secus cedit hjth procedit ; reSt npHjueTca 
hjeoxo malum habebis ma feres; mhb npHxo- 
Ahtcji xyjse bcbxb apyrnx'b affiictiore sum 
condicione quam ceteri; mh£ npHXO^HTca xy- 
ate Bcero pessimo loco sunt res meae. 
npHxoflopacxo.nHHH, n. KHHra codex hjlk 
tabulae accepti et expensi. HpnxoflB 1) 
cm. npH6tiTie. 2) acceptum; 3anHCHBaTb bb 
n. in acceptum referre. 

IIphxotb studia (ckiohhoctk); libido; hoahh- 
HHTbca ^bhmb h-thmb studiis alcis obsequl, 
alcui morem gerere; ho, H3B h-th ad libidi- 
nem, ex libidine; ad arbitrium suum; animi 
causa. 

npHrj;tjiHBaTLca cm. bbihtb. 

IIpHEitnjraTBca 3a ^ito adhaerescere alcui 
rei; firmiter alqd prehendere, apprehendere 
(manibus). 

npn^ajCHBaTB 1) navem (retinaculis) ad ter- 
rain religare, ad ancoras deligare. 2) cm. 
npHCTaBaTb 2. 

IIpHHacTie cBHToe *cena sacra, *cena Domi- 
ni; h^th^kb n-Tiio cm. npn^auiaTBca. npH- 
^acTHtiH qeMy particeps, consors alcis rei; 
6biTb n-HMMB KaKOMy hh6. npecTynjiemio af- 
finem esse alcui rei; conscium esse alcis rei 
(coniurationis, Sail.}; versari in alqa re (in 
coniuratione); coniunctum esse cum re; per- 
tinet alqd ad alqm. HpiraamaTBca Cbs~ 
tbixb TasHB *ad mensam sacram accedere. 

IIpH^ecKa ornatus (capillorum) ; capilli in 
gradus et anulos compti. IIpH^ecBiBaTB 
cm. Mecaib; = y6npaTB rojiosy capillos hjth 
crines ornare; comere caput in gradus et 
anulos. 



300 



IIpHHHHa. 



IIpHHHHa causa; (faKTHnecKaa res; no6y,a,H- 
Tejraaa cm. no6y£HTeja>HBiii: nepBOHanajibHaa 
principium; ecTb, Hfcrb n., a hm-eio, He hm$h) 
n., xaicaa n. TOMy, ^to... cm. ocHOBaHie 3; a 
hm4h) cboh n-HM habeo hot non deest quod 
sequar; BaatHaa n. noGyayjaerb MeHa flfcaaTb 
tito hh6. non sine gravi causa facio alqd, 
graves causae impellunt ut faciam alqd; cjy- 
atHTt, Gbitb n-HOH) causam esse alcis rei (bel- 
li, armorum); afferre alqd (alcui laetitiam, 
luctum); habere alqd (tojibko o npe^M.); au- 
ctorem alcis rei esse (belli); ohb 6butb 
n-noH) Toro, mo is effecit ut...; ^to h cjiy- 
atsrb h-hok) Toro, hto... quod facit ut...; pa- 
Ha ftoa n-Hoio ero CMepTH vulnus mortem ei 
attulit; He bz^tb HHKaKon n. jtia toto, ito- 
6bi..., no^eMy obi... non, nihil videre, cur...; 
no npH^HHfc propter; no stoh n. hac de 
causa, banc ob cansam; no KaKoa n.? qua 
de causa? quamobrem? 6e3i. h-hbi, He 
6e3t h-hbi, no toh h., hto... cm. ocHOBa- 
Hie; 6e3% ocHOBaieabHOH n. nulla^ probabili 
causa; 6e3T> bchkoh ocHOBaieiBHoft n. teme- 
re; He 6e3t u-hbi HafltoBca recte sperare; 
cm. T&Kace ocHOBanie. npn^HHSTB causam 
esse alcis rei; afferre alqd (alcui luctum; 
damnum, detrimentum — speA'b, yoBiTOKb); 
afficere (alqm iniuria o6H,iy, dolore, molestia, 
damno, detrimento); habere alqd; n. Bpe^ 
cm. Taxate Bpe^HTb; n. xjionofw cm. xjiouo- 
tw; n. 330 mali hot malorum auctorem esse. 
IIpHTiHCJiaTL annumerare (alqm alquibus); 
numerare (alqm inter doctos hot in doctis); 
ducere hot habere (alqm in hostmm nume- 
ro); ponere (alqd in vitiis mortem in malis); 
referre (alqm in oratorum numerum, inter 
deos) ; ascribere (in numerum civium). 
IIpH^HCJiaTBca pass, oxi npn^HCJiaTb; = 
npHHajpeasaib, cm. btotx ra. 
npH^yffJiHBLiH morosus, difficilis (cBoeHpaB- 
hbih); mirabilis, mirus (CTpaHHBin); y Koro 
hh6. n. xapaKTepi. alqs mirabiliter moratus 
est. HpsrayflBi mirabilia (pi); n. (npH^ya- 
jHBtie bbimbicibi, B3oaibi) <J)hjioco(})obi, noa- 
tobi. portenta et miracula philosophorum; 
poetarum portenta; *iejioBto c% n-^aMH ho- 
mo miriflcus. 
IIpiiniejEen; , b advena; peregrinus (nHocipa- 
Henr., He npHHaflieacaniiH &b Hncay rpaac- 
AaHT>). IIpHraecTBie cm. npadbiTie. 
npnmnBaTb assuere. 

IIpHniJieB;!. cm. npHmeient. npHmjtbiH pe- 
regrinus; advena (ynoTpetaeica h Karcb 
adj.% barbarus (He phmckIh); ahenus (^y- 



IIpHninopHBaTB calcaria equo subdere, cal- 
caribus equum concitare oh stimulare. 

npamypHBaTB ria3a conivere (cMOTptTB 
npnmypHB'B na3a). 

IIpieMB 1) acceptio (frumenti). 2) = BCTptoa, 
onncaT., Hanp. KOMy hh6. 6hjh» ycTpoeH'b 
no^eTHBifi n. alqs honoriflcentissime exce- 
ptns est; n. tocth hospitium; HafrTH 6iaro- 
CKaoHHHH, xoponiifi u. benigne, bene excipi. 
3) — ,no3a, nopma portio; Bt ojihht> n. (bbi- 
hhtb hto) uno potu. 4) = cnoco6i> ratio; di- 



IIpiH3Hb. 

sciplina; ars, machina (HCKyccTBeHHbiH n., 
yjoBKa); 3HaTb u-mh Kaitoro hh6. HCKyccTBa 
erudita manu esse; y^tm. koto BciM^ n. 
(yaoBKaMi) alqm omnes machinationes do- 
cere. 

IIpinCKHBaTB CM. HCKaTb, HaXOftHTb. Ilpi- 

hckt. 30JiOTa, 30JioTbie h-kh metallum auri 
hjih aurarium; h npocTO auraria; (py^HHKi) 
auri fodina. 

IIpiHTH CM. npHXO^HTb. 

IIpio6ofl;paTBca animum (animos) capere, re- 
cipere, colligere, animum suum nm se con- 
firmare. 
IIpio6p4TaTB parare hot: comparare, parere 
(sibi alqd); n. cocTOHHie rem quaerere; 6ojib- 
mia i,eHbrn ^ecTHMMT. oSpaaoMi pecuniam 
magnam bono modo invenire; hmh, ciaBy 
laudem sibi quaerere, sibi parere, laudem 
colligere; gloriam consequi, adipisci; 6om>- 
myio CHiy h hmh magnas opes sibi magnum- 
que nomen facere; roe hh6. pacnojoaenie 
conciliare, (o HicKOJbKnx-b) colligere sibi 
gratiam alcis; h^mt. hh6. yBaateHie colligere 
existimationem, comparare sibi dignitatem^ 
auctoritatem alqa re; no3HaHia, onbiTHOCTb, 
Apyatoy, ^py3efi cm. bth cym,. IIpioGptTe- 
Hie 1) KaK-b ,a,McTBie comparatio; adeptio; 
raaroiaMH; n. pacnojioateHia conciliatio gra- 
tiae. 2) npiodpiTeHHoe, Hanp. bc$ n-Hia 
quidquid partirm est (Ha BOHHt armis). 
IIpioCmaTB, — ca cm. npHcoea,HHaib, — ca. 
IIpiocTaHaBJiHBaTB (paulum) retinere, inhi- 
bere; sustinere (currum, equos). Hpioora- 
HaBJKHBaxBca 1) o Auuaxi paulum consi- 
sted (in loco); subsistere (h b^ pt^H); si- 
stere gradum. 2) o npedM. consistere (bel- 
lum, omnis administratio belli); conquiescere, 
iacere (nepeu. o ToproBJTB h t. n.); refrige- 
rari (sermo); refrigescere (apparatus belli); 
frigere, refrixisse (h nepen.) ; senescere 
(nepen.)\ nojiB03t n-BaeTca commeatus in- 
terclusus est, commeatu prohibemur; nepe- 
nncKa litterae conquiescunt; ptro adhaerescit 
oratio; Bcasaa flfcaTeibHOCTb Bt hch3hh Ha- 
pojia omnes nervi populi alcis exsecti sunt. 
Hpioxo^HBaiB Koro Kt neMy animum alcis 

excitare ad studium alcis rei. 
npiyporasaTB ™ oTHOCHTb Kb ^eMy referre, 
revocare alqd ad alqd; n. 3aBoeBanie Kap- 
eareHa m> aioMy ro,ny Carthaginis expugna- 
tionem in hunc annum conferre (Liv.). 
HpiycirBBaTB cm. ycn^BaTb. 
IIpiy^aTB assuefacere alqm alqa re, alcui 
rei, ad alqd, ct> inf.; consuefacere ut, ne; 
docere alqm cb inf.; (KaKoe hh6. acHBOTB;oe) 
condocefacere, docere. Hpiy^aTBca assue- 
scere alqa re; consuescere cb inf.; discere 
c-h inf. 
IIpi^affB cm. npHGtiTie. IIpiiaacaTB advem 
(curru, navi); oh-b npitxaxb BepxoMib equo 
vectus venit; cm. npudbiBaTB. IIpiBBaciH 
advena (i^kb subst. h KaKt adj.); = toctb 
hospes. 
HpiK)TB cm. yS&KHme. 

IIpiaaHB, npiaTeJtB, npiaTeJiBCKifi cm. 
^pyacSa, Apyri*, Apy^ecKifi. IIpiaTHOCTB 



npo. 

suavitas, iucunditas. HpiaTHMH iucundus; 
(hto HMtert n^Hy pa HacB) gratus; mhjilih 
acceptus; suavis, dulcis; xnx Bora hexb hh- 
^ero npiaxHte, KaKB... nihil est deo acceptius 
quam; o annaxB gratiosus (nojib3yrom;iHca 
Sojibffloio JiioOoBbK)); o MidHocTH amoenus;=: 
TOHKifi, 3a6aBHBi&, ocTpoyMHBin (o pfrra, Ma- 
HepaxB) urbanus festivus, facetus, lepidus; 
6*HTh o^eHt h-hbimb habere multum iucundi- 
tatis, suavitatis, leporis; 6bixb n-HBiMB pa 
3px.Hia, ^aa ciyxa delectare oculos, mulcere, 
permulcere aures; mbb* h-ho cjrbiniaxB axo 
hoc libenter audio; 3xo mite n. hoc placet; 
hoc mihi commodum est; mhe n., hto tli 
npHmejTb gratus acceptusque mihi venisti ; 
opportune venisti; optime te mihi offers; mite 
6lijeo 6bi n., eciH 6*bi,., velim cb conj., ox- 
hochx. npoineAinaro BpeMeHH vellem cb conj. 
Adv. iucunde, suaviter, amoene, commode, 
urbane, festive, facete, lepide. 
npo cm. flita, oo*b; noflyMaxb npo ce6a cm. ^y- 
MaTt 1, b ; roBopHTb npo ce6a cm. tobo- 

pHTb b. 

IIpoOaBjiaTBca tiemb satis habere (hmexb ^o- 
BoibHo ); ohb npoo*aBjiaexca cboemh cpe,n- 
CTBaMH copiae eius cotidianis sumptibus sup- 
petunl; owb cb xpy,a,0MB npoSaBiaexca vix 
habet unde commode vivat; cm. xaKace npo- 
6nBaTbca 2. 

IIpo6HBaTb 1) perfringere perrumpere (npo- 
jtaMWBaTb), perfodere (parietem); transfigere 
(npoH3aib) ; n. 6pemb. aopory cm. 6peinb, 
npoKia^MBaTb. 2) o lacaxB cm. feb II. 
IIpo6HBaTbca 1) ferro sibi viam facere, 
patefacere, iter aperire; perrumpere (per me- 
dium hostium agmen, per medios hostes, per 
castra, ad suos); erumpere (ad alqm, per 
hostes); n. CKB03b Toiny per densam turbam 
penetrare; coiHije npoSimaeTca ckbo3b odjia- 
kobb sol discutit nubila. 2) o pacxemaxB ger- 
minare. 3) cm. npooaBaaxbca; n. tjemb vitam 
tolerare, propagare alqa re; cb xpyaoMB n. 
vitam inopem colere, parce ac duriter vive- 
re. 4) npofexbca e&j^b *temb, cb h£mb labo- 
rare, desudare in alqa re. 

IIpoGHpaTBCH 1) cm. npo6sBaxbca 1. 2) ^ 
npoKpa^HBaibca furtim venire (ad alqm); 
^pe3x> qxo *clam ire per alqd (per domuui! 
per hostes); *clam evadere (per hostes, ad 
alqm); n. Ky,a;a se insinuare (inter equitum 
turmas); clam se ingerere, inferre alqo; clam 
petere locum. 

IIpo6Ka cortex. IIpoGKOBoe jtepeBo suber. 

IIpoGjieMa quaestio; pimeme u-mbi deliberatio. 

Upo6jiecKi> nepen. = caadoe npoaBjieHie alqd 
lucis; n. Ha^eacAH specula; cjaGbiH n. ^ero 
hh6. umbra alcis rei (libertatis, spei). ILpo- 
6jatecHyTt subito e nubibus erumpere (o 
MoiHiH); emicare. 

XEpo6osaTb 1) cm. HcnbixbiBaxb. 2) cm. ox- 
BEflbiBaxb. 

IIo6yat^aTB 1) co6. cm. Svahxb. 2) nepen. 
cm. B036yjK,a;axb. UpodyacsaTBca: 1) co6. 
expergisci, expergefieri; somno excitari. 2) 
nepen. excitari; emergere (B03HHKaib, amor); 
cm. xam&e aBiaxbca. 



npOBO^HTB. 



301 



I 



npoGBXTB rjcfc cm. Gbixb. 

IIpo6^raTB 1) percurrere, pervolare (agrum); 

decurrere (spatium, septem milia passuum); 

xaKate emetiri (co6. H3MipHXb); n. memo cm. 

6traxb. 2) nepen. a) — 6wcxpo pacnpocxpa- 

naxbca pervadere (rumor civitatem — cjryxi 

no ropojiy). b) TOTaa alqd oculis, legendo 

percurrere h npocxo percurrere, CKOpo veloci 

oculo percurrere. 
IlpoOijit = qncxbit, nycxofl npoMeatyxoKB 

locus vacuus; ,n. b% vbewb hh6. co^HHeHiH 

pars ab alqo relicta; pyKonncb cb n-aaMK 

*codex non integer. 
IIpoBajiHBaTLca 1) cadere per locum alqm. 

2) := o6pymnBaxbca concidere, corruere. 

IIpoBajfb ruina; lahes, lapsus (terrae, mon- 

tis). 

IIpOBeCTH CM. npOBO^EXb. 

npoBHA^Hie, npoMbicjrb Boatifi proYidentia 
(divina); mens divina. 

npoBHsia z= acH3HeHHbie npHnacbi cm. trrz- 
HeHHbrn. 

IIpOBHHr4aJtH3MB verbum regionibus quibus- 
dam proprium hjeh magis familiare. npo- 
BHHn;ia provincia; oopaxuxb cxpaHy b^ n-niio 
terram in provinciam (f in formam provin- 
ciae) redigere; noKHHyTt n-n;iro (oob ynpa- 
BHxejii) cm. ocxaBjraxb 2; ynpaBieme ii-aiei 
provincia (primus annus provinciae; secuta 
provincia est, in qua..); npo^ojHKHXb KOMy 
BpeMa ynpaBJiesia n-njei tempus provinciae 
Hin alqd temporis ad provinciam alcui pro- 
rogare; maxeab n-min incola; provincialis 
(oco6. bb pi.). IIpoBHHziiaJEBHBiH provhv 
cialis; nocpe^* gen. provinciae. 

IIpoBHHflTBca, npoBHHHTBca committere 
culpam, facinus; admittere (in se) male- 
ficium; bb ^iomb ohb n-HHJica? quid mali me- 
ruit? quid commeruit? n. npe,nB k^mb peccare 
in alqo. 

IIpoBiaHTB (ms. BoicKa) res frumentaria 
(xaKate CHaSateme npoBiaHxoMb) ; commea- 
tus (no,a,B03B npnnacoBB); CHaSataxb bohcko 
u-iomb frumentum hjh commeatum exercitui 
providere; 3aroiOBzaTB n., 3anacaxBca h-xomb 
rem frumentariam providere, rei frumenta- 
riae prospicere. 

npOBo^HTB, — BecTH 1) BecxE Kyia, ^pe3B 
hxo ducere; perducere; traducere (exercitum 
Aipes MH trans Alpes); n. mimo iero tra- 
ducere praeter alqd (copias praeter castra); 
nepen. n. 3aKOHB legem perferre. 2)=:npo- 
Kia^biBaxb ducere (fossam, vallum ex ca- 
stris ad aquam, parietem per vestibulum); 
agere (parietem, aggerem; cloacam sub ter- 
ram); facere (fossam); n. ^epiy lineam du- 
cere mh scribere; ate3ioMB ^epxy BOKpyrb 
Koro virga circumscribere alqm; n. Bo^y 
aquam ducere (per alcis fundum), bb ropp^B, 
ga KanHxojriu aquam adducere ssb. perdu- 
cere in urbem, in Capitolium; nepen. n. 
Mbicjib sententiam defendere ejh defendere 
et obtinere. 3) n. BpeMa, n. HtH3Hb agere 
hjih degere, transigere vitam, aetatem, B^ajra: 
oxb a&b rocy^apcxBeHHbixB aetatem pro- 
cul a re publica agere; bb HayqaBiXB 3aHa- 



302 



UpOBOSB'fem.aTB. 



xiaxB aetatem in litteris agere; 66abinyK> 
^acTb BpeMeHH Ha oxoxfc pleraque tempora 
in venando agere; hoib bb cxpaxfc noctem 
metu agere; hohb nojr> oxkphxhmb HeooMB 
pernoctare sub divo; ho% no^b opyacieMB 
cm. opyacie; TpH apa cb kbmb hh6. triduum 
esse cum alqo; n. BpeMa xaicate consumere 
(tempus, boras multas); conterere (totam 
aetatem in alqa re); conficere (omnem vitae 
cursum in alqa re); ponere (totum diem in 
consideranda causa); Cumrioin. bb ues^ft- 
CTBiH npoBeJCE irjka&ra voA'b bb HcnaHin Sci- 
pio annum integrum nihil gerendo in Hi- 
spania consumpsit 4) npoBecxn koto=o6- 
MaHyTb inducere, decipere alqm. IIpoBOfl- 
hhki dux itineris, bb cbs3h pto h npocxo 
dux. UpoBoaaTHH cm. hpobo,hhhkb. IIpo- 
so»aTL comitari alqm (TaKate noKOHHHKa); 
prosequi (h3b BfcauraBOCXH, no .apyartft); de- 
ducere (flia 0Ka3ama no^exa); co cie3aMH 
n. Koro (yxoaanraro, yfeataromaro) prosequi 
alqm lacrimis, cb aooptiMH noateJiaHiaMH bo- 
nis ominibus mh votis. UpoBoaffesde cm. 
npenpoBOK,neHie. 
IIpoB03B*maTB cm. npe,OBimaxb, npeflCKa3H- 

BaTb. 
HpoBoarjianiaTB pronuntiare , renuntiare 
(onyosHKOBaxb, B03BBCXHXb, nepBHfi nar. 
oco6. o repojibflaxB, pronuntiare, renuntiare 
alqm praetorem); salutare, consalutare (xop- 
acecxBeHHO npHBtTCTBOBaTb), appellare^ (xop- 
atecTB. Ha3tiBaTb, o6a raar. cb .kboiihhmb 
ace); xaKace declarare (alqm consulem). 
IIpoBoarjiaineHie, raaroaaMH, cm. npoB03- 

raamaxb. 
IIpoB03HTB transvehere (cyxHMB nyxeMB h 
boaoh). IIpoBOBHTBca cb hbmb^cm. npo- 
SHBaTbca 4. IIpobobb vectura (cyxaarb ny- 
xeMB h Bo^ofi); ,pa n-3a sxhxb Bemefi ad ea 
vehenda am portanta; n. opyacia armorum 
atque telorum portationes (Sail); niaxa 3a 
n. vectura; nzaxaxb 3a n. pro vectura sol- 

Vere ' O TT 

IIpOBOJiaKHBaTB cm. 3axsraBaxb 3. Upo- 
sojio^Ka mora; tergiversatio (oxroBopxir, 

MimKame). 
npoBopHHfi strenuus; promptus (roxoBMH 
^fcTBOBaTb, pifflHTeJEbHtif); pernix (6mc- 
tpbih); agilis (atimoft). Adv. strenue, prompte; 
perniciter. IIpoBopcTBO pernicitas; agi- 

litas. 

IIpOBtpaTB cm. noBfepflTb 2. 

IIporjiaTBiBaTB vorare, devorare, 

IIporjiaflBiBaTB, — rjumyTB, cojmiie nporia- 
nyio H3B o6jraKOB*b sol inter nubes effulsit. 

IEporHtBaTB, — bhtb Koro iratum facere, 
irritare alqm; iram Bum stomachum movere 
alcui. nporHfcBaTBca cm. rHBBaTbca. 

Uporojto^aTBca esurire. 

IIporoHSTB pellere, depellere, expellere, exi- 
gere, eicere (alqm alqa re, de, ex loco); 
exturbare (hostem, alqm civitate); n. Bpa- 
tobb hostes propellere, propulsare, protur- 
bare; n. H3B AOMy cm. BbiroHaxb; cm. xaKa;e 

H3rOHflTb. 

nporpeMtTB cm. rpeMixb. 



IIpon;ojiHfaTi>. 

IEporpBisaTB perrodere. 

IIporyjiHBaTBca cm. ryaaTb. IEpopyjnta 
spatium, ambulatio (h mbcxo aaa h-kh), deam- 
bulatio; (KaxaHbe) gestatio; vectatio; coBep- 
maxb n-Ky cm. ryjmxb; cafeiaBB api hot xpa 
u-kh duobus spatiis tribusve factis. 

IIpoAaBaTB vendere (KOMy — alcui), aoporo 
magno jura bene, aeineBO male hjth parvo, 
Aopoace pluris, ^emeBae minoris, 3a xaKyio 
ate ^Hy tantidem; onpea&aeHHafl njHa cxa- 
bhxch bb abl; = hmbtb npo^axb ^xo venum 
dare; = npejaaraTb Kyumxb venditare (h ne~ 
pen. pacem pretio, patriam); n. niBHHHKa bb 
paficxBO sub corona vendere; n. cb ny6jrai- 
Haro xopra, cb MoiOTKa, cb ayKEioHa ixo 
hh6. auctione constitute ott in auctione ven- 
dere alqd; (pacnpo,a;aBaxb) divendere: Beariixb 
n. cb ayKuioHa (Ha ochob. cyj;e6Haro npn- 
roBopa) voci praeconis subicere, oco6^ koh- 
^HCKOBaHHoe HMymecxBo hasta posita ven- 
dere, hastae subicere alqd. npoaasaTBCa 
venire; (6hxb npo^aatHHMB) venalem esse; 
venum ire; n. cb ayituioHa in auctione ve- 
nire, (Ha ochob. cyfleo*H. npnroBopa) sub hasta 
venire; ~ npo^asaxb ce6a (npe^aTtca KOMy 
H3B kophcxh) se vendere (alcui), pecuniam 
accipere (ab alqo). HpoaaBeijB venditor; 
qui vendit mh venditat alqd. IIpofl;a»a 
venditio; npn n-att qero hh6. in vendenda 
re, nocjrfc n-acn ^ero hh6. vendita re; n. cb 
ayKuioHa cm. ayKuioHB; BbicxaBJiflXb Ha n-acy, 
nycKaxb bb n-asy venale proponere, venum 
dare alqd. UpoffaacHOCTB (o jno^flXB) ani- 
mus venalis hih qui pretio corrumpi potest; 
n. cy^a (cyseH) corrupta iudicia. npo«aa- 
hbih venalis; — no^KynHtiH venalis pretio; 
bb Phmb Bee n. Romae omnia venum eunt 
mm venalia sunt; cm. no^ynHBifi. 

IIpoffieprHBaTB, — hytb traicere, transmittere 

per alqd. 
Upo^epatHBaTB Koro tenere, retinere, susta- 
nere alqm; demorari, remorari alqm (3aAep- 
atHBaxb). 

IIpOAHKTOBaTB CM. JTHKXOBaXb. 

IIpoAJiHTB cm. npoflojiacaxb 2; n. KOMy «H3Hb 
alcui vitam longius producere. IIpoflJiHTB- 
ca trahi, extrahi, duci, perduci. 

UpoflOBOjrBCTBie cm. atH3HeHHtiH (npHuacw) 

H UpOBiaHTB. npOffiOBOJTBCTBOBaTB BOH- 

cko npoBiaHXOMB cm. npoBiaHXB. 
IIpoflOjracaTB 1) pergere (alqd facere, iter); 
persequi, (ao KOinja) exsequi alqd; 6e3B ne- 
pepHBa continuare alqd; (ynopHo) persevera- 
re in alqa re (in bello, bellare); non mter- 
mittere (studia litterarum), non desistere (He 
nepecxaBaxb); n. cnpamnBaxb, pa3cnpanTHBaTb 
exsequi quaerendo, inquirendo, sciscitando, 
percontando; n. MoaqaTB silentium obtinere; 
BoftHy ,no nocJTBSHei KpafiHoexn extrema bel- 
li persequi; npojioiacai xaKB, KaKB Ha^axb 
perge ut instituisti yum ut coepisti. 2) npo- 
aoaacHXb, npo^HXb propagare (bellum, con- 
suli imperium in annum); continuare (mili- 
tiam, alcui magistratum, consulatum); proro- 
gare (diem ad solvendum — cpoKB ynjiaxti, 
alcui imperium in annum); n. KOMy ynpaBJie- 



npojjyKTrb. 



IIpoHSBe^eHie. 



303 



Hie npOBHHnieS cm. npoBffHn.ia;~npoxaHyxb 
trahere, extrahere (bellum); extendere (ad 
noctem pugnam); BCii^CT. Koro hho\ npe- 
naxcxBia proferre (cpoKt diem); producere 
(convivium ad multam noctem, sermonem in 
multam noctem, C7c.). IIpoflOJiacaTBca 
esse; manere, permanere; tenere (Hiacoxopoe 
Bpentfl), 3to coBimame npofloaatajrocB h$- 
ckojlko #Heft aliquot dies ea consultatio te- 
nuit; continuari, non remfttere (o floamj); 
Bofifla npotfOJUKaiiacb asa ro,na bellum fuit 
per biennium; cpaaeme npoaoaacajocb naxb 
^acoBt per quinque horas pugnatum est; 
BOHHa npojtojuKaaacB yate mecxHaan,axBiI 
To%h iam sextus decimus is annus belli erat; 
Aoaro n. diuturnum esse; n. njjroe cTOJrifeTie 
unius saeculi finibus contineri; n. n nocii 
CMepra sepulcri esse expertem; cum omni 
posteritate adaequari. npoaojuEseme 1) 
tempus (imperii, indutiarum), spatium (vi- 
tae); 6e3npepuBHoe n. perpetuitas; bb n. per 
(e& Ha^aaa ^o Komja); bb h. ro^a anno ver- 
tente; TpH pa3a bb n. ro,na ter in anno; bb 
n. HeMHoraxi. ^Heft xauace in diebus paucis; 
Bt n. #Ha procedente die, Beet atH3HH in 
perpetuitate vitae, perpetua vita; bb n. 
araxt 400 aixB m> Phm£ fora napa his 
annis quadringentis ftomae rex erat; nfc- 
jibimb npefljroacemeMB cm. BpeMa (bo Bp.). 2) 
continuatio; n. pa3CKa3a h t. n. reliqua 
pars, quod reliquum est; pars altera, tertia 
(Bxopaa, xpexBa ?acxb); xaKace de eadem re 
porro agitur; n. h oKoimaHie res instituta 
porro tractatur et absolvitur; n. ciifcayexB 
reliqua deinceps persequemur. UpoflOJi- 
atureaLHOCTB diuturnitas, longinquitas. 
npo^ojiacHTeJiEHiiH: longus (hiems, 1. sic- 
citates h npocxo siccitates n. 3acyxa); lon- 
ginquus; diuturnus, diutinus; = nocxoaHHB]n 
assiduus (imbres, bella, labor); continens, 
continuus (hiems, febris, somnus); n. 3ana- 
xie TaKHte occupationes. UpoAOJiacHTB 
cm. npoAOJixaib 2. 

npoflyKTt cm. npoH3Be^eflie. 

npOfltsaTt cm. npo,a;eprHBaTi>. 

IEpoflijiKa furtum; macbina. 

npoeETx cm. miaHB. 

IIpo»HBaT£ 1) cm. acHTb. 2) n.^xo absumere 
(pecuniam, rem familiarem). 

IIpoatopjcHBOCTB edacitas, cibi aviditas; 
voracitas. npoacopjrHBBra edax, cibi avi- 
dus; cibi plurimi; vorax. 

Ilpoaa oratio soluta; prosa (oratio); bb npo- 
thbohoj. Kb no93ia npodo oratio; fsermo 
pedester; bb cxaxaxB h npo3i cm. cxhxb. 
nposaafc* scriptor; orator (bb npoxHBonoju 
kb noaxy), *prosae hih solutae orationis 
scriptor. npoaaH^ecKiS solutus hjih no- 
cpe^. gen. solutae we prosae orationis, 
scriptorum; n. oxpbibkh exempla scriptorum. 

IIpoaBaHie, npoasHme cognomen; ,a;aib ko- 
My n. cognomen alcui imponere, alqm co- 
gnomine appejjare; noiy^HTb n. cognomen 
invenire; Aphcxb;cb hmtjtb, noiy^HJiB n. 
CnpaBe^HBaro Aristides cognomine Iustus 
appellatus hjiu Aristidi cognomen Iusto (He 



Iusti) datum est; noayiraxb n. orb ierc* 
hh6. cognomen trahere ex alqa re, no KaKO- 
My hh6. Mtcry cognomen de alqo loco de- 
portare; npHHHTb n. cognomen sumere. 

IZpOSOpjIHBOCTB, — JEHBKH CM. np0HHn,aTe.I&- 
HOCTb, — HBIH. 

IIpoapa^HOCTL perspicuitas hjth onncax. no- 
cpe^. adj. npoapa^HBit pellucidus; per- 
spicuus; liquidus (aqua); = hhcxbih purus 
(aer). 

IIposBiBaTB cm. npo3BHn^e; Aphcxhab, npo3- 
saHHHH CnpaBe^HBWMi Aristides cognomine 
Iustus hih Aristides cui Iusto cognomen 
est. 

Hpo3&6aTB nepeu. o ^eiOBBKE sic vivere 
quemadmodum dicuntur arbores vivere; n,ap- 
ctbo nposadaeMbixx. sata et arbusta; herbae; 
arbores et stirpes; res eae quae gignuntur 
e terra; quae a terra stirpibus continentur; 
npodo stirpes. 

UponrpBiBaTB (TepaTb bi a3apiH0H arpi) 
perdere alea nm npocTo perdere; n. 3aKaaxb 
cm. saKaa^i; n. jrkio (Ha cy^rjfe) cm. ,a,feio 5; 
n. cpaateme cm. cpaateme; n. B'b HbeMi. mh4- 
Hin apud alqm de existimatione sua deper- 
dere. 

IIpoHBBefleHie quod ex alqa re gignitur, 
nascitur; opus; n-Hia yMa opera ingenii; n-Hia 
npHpo^ti, ecTecTBeHHBia n-Hia quae terra 
gignit hjeh parit, ea quae gignuntur e terra, 
quae terra nascuntur hjih nata sunt; terrae 
fruges, id quod agri efferunt (ceibCKia n.); 
n. KaKofi hh6. CTpaHbi quod in terra alqa 
nascitur am gignitur; BceB03MoatHtia n. Ch- 
UHJiiH quidquid Sicilia ex sese potest effer- 
re ; n. HCKyccTBa (xy^oatecTBeHHoe) artis 
opus; opus arte factum hjh perfectum, arti- 
ficium; n-Hia rpe^ecKaro HCKyccTBa graeca- 
rum artium opera; B'b CBa3H pfrra h npodo 
opus ; monumentum, ornamentum, simula- 
crum, signum; n-Hia npoMBinueHHocTH h hc- 
KyccTBa opera et artificia; n-Hia yqeHOdH 
quae doctrina inventa et excogitata sunt; 
JtHTepaiypHwa n. cm. co^HHenie, KHBra; n-Hia 
Bctxi) cTpaHi> res in toto orbe terrarum na- 
scentes; npo^ia n. roacHBix'B cTpa^B cetera 
calidioribus terris oriri sueta (n. pl,)\ ao- 
Mamma n. domestica (n. pl.)\ 6y^B aio n. 
npnpoMi hjeh HCKyccTBa sive est naturae 
hoc sive artis. nponsBOflHTejiB confector; 
rjiaroiaMH; n. cii^CTBia quaesitor. ICpoHa- 
boahtb 1) n. Ha CBiT'b cm. paac^aTB; = 
C03AaBaxb, XBOpHXB creare hjee procreare; 
proferre; gignere, generare; efficere (discor- 
diam); excitare (risum, tumultum); o noJTE 
xanate ferre, efferre, b^ otaia fundere (ter- 
ra fruges), effundere (fruges); Bee wo mo- 
atex-b npoH3BeciH HCKyccxBO quidquid arte 
efficitur; B%Kb, cxpaHa npoH3Beaa Koro hh6. 
aetas, terra alqm tulit. 2) s^Jaxb, coBep- 
maib, KZHzib facere, efficere; agere; n. ne- 
peMBHy B'b newb, citexBie, cy^b, CMoxpi, 
xoproBJoo, B03cxanie, Bne^axji'feHie, ^ificxBie 
h x. n. cm. 8xh cym,. 3) n. ^xo ox^, H3X> 
nero ducere ab, ex alqa re; repetere ab, ex 
alqa re; n. ciobo orb jjpyroro caoBa verbum 



3Q4 HpOH3BOJI r b. IIpOKI*. 

ducere ab; Tanase verbum ductum esse ab esse (ab, ex alqo; po*b hih cocaoBie, Kb kq- 

alqa re putare; (o6pa30BaTb) verbum deriva- TopoMy kto hh6. npHHa^ejKHTB, crura bb 

re ab- n. Hawo uero hh6. initium alcis rei abl 6wb npe,p., Hanp. obscuro, tenm loco, 

repetere- n. cboh po^b ot* Koro hh6. origi- summo, equestri loco ortus, Cato ortus mu- 

nem ab alqo ducere; n-aHTBca orb qero hh6. nicipio Tusculo); originem habere ab alqo, 

TaKme fluere ab, ex alqa re, manare, ema- originem ducere, deducere ab, ex alqo; ge- 

nare ex alqa re. HpoHBBOflCTBO 1) wp- nus ducere ab alqo; originem suam referre 

Hoe n. cm. ropHwfi; cy^eoHoe n. cm. cy*e6- ad alqm. 3) cayiaTbca, jiiaTBca, 6tt- 

hbih* n. cJiteTBiii cm. carfyjCTBie. 2) n. cjfOBa Baib accidere^cadere, mcidere; evenire, con- 

derivatio (o6pa30Bame); n. ciobt, h onpest.- tingere; esse, fieri; npoHCXojrnrb cpaJKeme 

aeHie bxt» 3Ha^eHia notatio, enodatio nomi- pugnatur , proehum committitur. npo- 

nunr etymologia Hcxoaaeme 1) Ha^aio ortus, ongo; mi- 

npoHBBOOT arbitrium; npnxoTb libido; He- tmm; nps caMQM* n. in primo ortu mm no- 

o6Y3jcaHHOCTb licentia; no n-ay ad arbitrium; cpe,n. nascens. 2) poioBoe nanaio ongo ; 

ad libidinem, ex libidine; prout libet. npo- stirps (noKoafciie); genus (po*i>); xopomaro 

H3BOJO.HMH arbitrio H5H ex libidine, ad li- n. honesto loco ortus, honesto genere (na- 

bidinem factus; nocpefl. gen. arbitrii, libidi- tus); Bbicoicaro, 3Haraaro n. summo genere 

nis licentiae. Adv. ad arbitrium, ad libidi- natus; HH3Karo, TeMHaro n. tenm loco ortus, 

nem ex libidine, ad voluntatem, ex volun- humili hjih ignobili loco natus; obscuro loco 

fa^ natus, obscuris ortus maioribus; no h-hik) 

npOHSHeceme pfrm, npnroBopa n t. k- ons- rpeK-b Graecus natione; HeH3BT>CTHaro n. in- 

caTb nocpei. raaroaoBB. cm. npon3HOCHTB. certae condicionis. npoHcmecTBie casus; 

npoHBHOCHTB effari (verbum); efferre (mnl- eventus me eventum, res; ymacHoe n. ter- 

tos versus uno spiritu); enuntiare (alqd per- ror; ABa yatacHtixB n. duo maxuni terrores; 

peram — HenpannjiBHo); appellare Operas); nocjritaHia n. HOBfcfrmaro BpeMenn naec ex- 

dicere (BtiroBopnTB, litteram; Rho dicere trema quae nuper acciderunt; bo BpeMa 

non posse); npn wemH legere (u littera Ion- bthxt^ n. dum haec geruntur; cm. TaKuce 

ga); n. npoTa&Ho, KpaiKO producere, corri- cJiyMan. 
pere (o litteram); acrio, ihcto exprimere IIpohth cm. npoxoflHTb. 
verba et suis quasque litteras sonis enuntia- UpoKajtHsaTB perterebrare (alqd); perlorare, 

re* HeacHO n. cioBa, Gvkbbi verba, litteras transfigere, transfodere (alqm gladio, alcui 

obscurare; n. ptob, npnTOBop*, cyaweme, latus), percutere (alqm pugione). 

yrpo3ti cm. 3TE cym,.; a He Mory n. hh oa- IIpoKanHBaTB cm. npoptiBaib. 

Horo cioBa verbum proloqui non possum. IIpoKapMJiHBaTL cm. kopmhtb. 

npoHBHoraeme pronuntiatio, appellatio ; UpoiciicaTB acescere, (coBepmeHHo) coacescere. 

npiaTHoe n. suavis appellatio litterarum; y IIpoMaffiBiBaTB aopory 1) co6. viam lacere 

Koro hk6. HeacHoe n. alqs litteras neglegen- nan munire; npoioaceHHaa sopora via tma, 

tius obscurat; y Koro hh6. acHoe n. alqs pla- iter commodum. 2) nepeu. n. ceOt aopory 

ne loquitur; npoTaatHoe, KpaiKoe n. produ- aditum expedire, chiok vi pi terro sidi 

ctio correptio viam facere; MeneMB n. ce6i sopory viam 

HpoHBpacTaTB cm. BbipacTaTb. ferro facere; n. ce6i Aopory kb HeMy hh6. 

nponcKH = hhtpbth artes malae; machina- viam sibi munire ad alqd (ad consulatum), 

t iones aditum sibi comparare ad alqd; oht, caMB 

HpoHCTeKaTB 1) cm. BHTeKaTb. 2) nepen. npoioatnai. ce6i jtopory sibi ipse fecit viam 

cm. nponcxosHTb. *™ fortunam. „„ WfaaM 

npoHCxoflHTB 1) 6paTb Haqaio, B03HH- HpoMKHaTB exsecran, nocBamaa no^seM- 

KaTb, paacjiaTbca oriri (Rhenus ortus ex hkmb 6oraMi> devovere; detestan m caput 

Lepontiis), cooriri, exoriri; (paawaTbca) na- alcis minas et pericula (Ltv.), iram deorum 

sci r exsistere (noaBiaTtca, BOSHHKaxb motus, (Plin. epist, mojihtb, ^ToSbi Koro hhO. no- 

dissensio, controversia; avaritia ex luxuria); cranio 3io). npoKJiaTie exsecratio, conse- 

crescere; fieri; erumpere; (nponcieKaib) ma- cratio (capitis), devotio; preces (MOiibc-a k-b 

nare (peccata ex vitiis, a Socrate haec omnis OoraM-b, nopa3HTb Koro hh6., Hanp. omnibus 

philosophia), emanare (mala nostra istinc), precibus detestari alqm); npe^aib n-Tiio cm. 

fluere- proficisci (ex alqa re, KaKB n bc* npooKHaTb. npoKJcaTBiH devotus, sacer, 

npeAbij^ymie rjiarojtbi); initium ducere ex; ef- (6e36ojKHbifi) nefarius; (o npe^M.) neiandus. 

fici alqa re; ™ hh6. npoHcxo^HTB otb ^ero IIpoKopMJieme cm. nponnraHie. 

hh6. Tame causa nam initium alcis rei pro- IIpoEpafflBiBaTBCff cm. npoGnpaTbca 2. 

ficiscitur ab alqa re, principium alcis rei IIpoicpinaTB cm. KpimaiB. 

nascitur, oritur ab alqa re; cjiobo npoacxo- npoK'E 1) nojn,3a cm. nojibsa; yjo npoKy bb 

^arb oti ^ero hh6. verbum ductum est ab tomb, wo...? quid attmet? quid reiert.' quia 

alqa re; otb 3toto npoacxo^HT'b to, ^to... prodest? g% inf. hjih ace. c. tnf.\ hath bb 

inde hie quo fit, evenit, ita oh quo factum n. proficere, prodesse; mvare (alqm); nocioe. 

est ut...; otb wo bto nponcxo^HT-B, wo...? HenpaBe^HO Ha^HToe b^ ji. Hen r s;e f rb male 

qui fit KM factum est ut...? 2) n. ot^ koto parta male dilabuntur. 2)= 3ana<rb, nanp. 

prognatum esse (ab, ex) alqo (ok* 0Tb 0Tn,a 3aroTOBHTb bb n. praeparare alqd; providere 

hjih po^oHa^aJibHHKa); ortum hjth orinndum alcui rei. 



npojraraTB. 

UpoJiaraTB cm. npoRia^BiBaib. 

UpoaamiBaTB perfodere (parietem); perrum- 
pere. 

UpcureraTB (o soporfc) cm. BecTH 2, b. 

UpojreTapiH proletarius; n-pin egentes cives. 

IIpojieTaTB 1) co6. praetervolare (mhmo nero 
alqd). 2) nepeu. (o BpeaieHH) fugere, aufu- 
gere; npojueiaioTB ^acii, aan, mtomu, ro^bi 
horae et dies et menses et anni cedunt. 

UpOAHBaxB effundere, profundere (lacrimas); 
n. cne3M cm. cae3a; n. xpoBb caedem facere; 
kpobb 3a oTesecTBo cm. kpobb; nepeu, n. 
cBiT-b Ha to> iliustrare, explanare alqd, lu- 
men adhihere alcui rei. IIpojchbhoh 
aoK^b cm. aoayrb. IIpojraBB fretum; faaces 
angustae. 

npojiort prologus. 

IIpojiOMs, #iiaTb n. cm. npoiaMHsaTt; nepeu* 
hjcch Ha n. cm. npo6HBaxLCfl 1. 

npojrfeaaTB perlabi per alqd. 

UpoMajpiHBaTB tacere; reticere; n. o tomb 
tacere alqd, de alqa re; reticere alqd, de 
alqa re. 

IIpoMaTiiBaTB profundere, effundere, consu- 
mere (pecuniam, patrimonium), conncere (pa- 
trimonium). 

IIpoMaxHyTBca non ferire (ne nonacTb), de- 
stinatum non ferire; ictus deerrat. IIpo- 
Maxi 1) npoMannia ictus irritus; AaTb n. cm. 
npoMaxHyTbca. 2) cm. onraSKa. 

IIpOMa^HBaTB madefacere, madidum reddere; 
jrerKia floaty npoMo^mrt Bee umor perfudit 
omnia. 

IIpoMefljieHie cm. 3aMejueHie ■ IIpoMe- 
fljiHTB cessare; diutius morari (cjihiiikomb 
floairo ocTaBaTbca ri$ hh6.). 

UpoMesyTOKB 3) npocTpaHCTBO Meayry flny- 
Mfl hjih HBCKOJbKHMK npe^MeTaMH interval- 
lum; spatium interiectum. 2) n. BpeMeHH 
tempus interiectum hjih interpositum; tempus 
quod interiacet; temporis iutervallum; spa- 
tium; bb aTort n. BpeMenn hoc spatio inter- 
posito; hocjtb aozraro n-Ka longo intervallo; 
nodi n-Ka bb hbckojibko tfHei paucis diebus 
interiectis; TaKB KaKB Meac#y o6ohmh koh- 
cyjbCTBaMR 6burb n. bb ^ecaTb itetb cum 
inter duo consulatus decern anni interfuis- 
sent. ItpoMeacyTOiHHH, n. npocTpaH^ 
ctbo, BpeMK cm, npoMeacvTOKB. 

UponejiBKaTB cm. MeiibKaTb. 

IIpoMOEaTB madefieri; npoMOKmifi madidus 
aqua; obrutus nimbo (otb floaypi). 

UpOMOJPiaTB- cm. npoMaiHHBaTb. 

IIpoMBicejiB quaestus. 

npOMBicjit cm. npoBHflime. 

IIpoMBimjieHHOCTB industria; *ea negotia 
quae quaestus causa exercentur. npOMM- 
nuiaTB n%m> quaestum facere, rem quaerere 
ex alqa re; exercere, factitare alqd. 

IIpOfirBHHBaTB CM. MtHHTb. 

IIpoMimKHBaTb, — MtmKaTB cm. npoMea- 

JIHTb. 

IIpoH8aTB perforare; transfigere, transfodere 
(alqm gladio, alcui latus); percutere (alqm 
pugione KHHacaaoMB); transverberare (scutum; 
bestiam venabulo); n. cefra Me^ieMB gladio se 

MyCCEJiyCt. PTCCKO-JATHHCKlfi CJOBAPfc. 



IIpoiiycKaTfc. 



305 



transfigere; m gladium incumbere; n. itpyrB 
apyra mutuis ictibas concldere hjih occidere 
(yoHTt), procumbere (nacTb otb B3aHMH. 
y^apoBB). npoHSHTejrBHbiH acer (vox); 
acutus (sonus); n. xoaojrB acre frigus; acu* 
turn gelu. 

IIpoHHKaTB penetrare (in, ad alqm locum, in 
animos hominum); intrare (in alqm locum); 
cb spaa^eCHMMB HaMB^esieMB irrumpere (in 
aedes, in castra, in partem hostium; domain 
alcis); invadere (terram, in hostes); se insi- 
nuare (He3aMtxH0, inter eqnitum turmas, 
TaKace nepeu. in antiquam philosophiam); 
rzyooKo n. alte descendere (ferfum in cor- 
pus); chiok) n. vi viam sibi facere; o cjryxi, 
H3BBXTm h t. h. permanare ad aures alcis 
(TaKace doctrina permanat in civitatem); 
cjyxB o tomb hh6. npoHHKaeiB ko mh$ fama 
alcis rei ad aures pervenit, fama perfertur 
ad me; kphkb npoHHKaeTB bb aarepb clamor 
perfertur in castra hulk auditur in castas; 
rsyfioKo n. bb jsjum jroAet per horointim 
animos peragrare. 

IIpoHBzitaTeiBHOCTB acies hjih acumen in- 
genii, mentis, animi; ingenium acre hih acu- 
tum; sagacitas. IIpoHHijaTeaBHHH 1) n. 
B3opB coniecti oculi (coniectis oculis, Cic). 
2) perspicax; sagax (mens); acutus (homo, 
ingenium); acer; subtilis (tohko pa3JiH>iaH)- 
mra). 

npoHocHTbca, npoHocHTca ciyxB fama dif- 
fertur, dissipatur, peragrat, percrebrescit. 

IIponaaaTB l) TepaTbca amitti, perire; inter- 
cidere; dilabi (praeclara facies, magnae di- 
vitiae, vis corporis); n. H3B BH^y, H3B rjia3B 
e conspectu abire, auferri, recedere, elabi. 
2) norsfiaTb perire, interire; a uponaxb! pe- 
rii! occidi! actum est de me! moh Tpy^B 
nponajB operam perdidi. 

IIponacTB 1) co6. infima atque immensa al- 
titudo; terrae hiatus h npodo hiatus; locus 
praeruptus hjih praeceps (KpyTOH o6phbb); 
vorago; nocpejuH ropoACKOH njiom:aAH o6pa3o- 
Bajracb n. forum medium specu vasto col- 
lapsum est in immensam allitudinem hjih 
terra desedit ad infimam altitudinem; hh3- 
BeprHyTb, cSpocHTb Koro bb n. alqm ad 
praeceps dare, in praeceps iacere; na,a:aTb, 
HH3BepraTbca bb n. in praeceps deferri. 

2) = MHOaceCTBO, CM. 8T0 cjx. 

IIponncHOH, n. 6yKBa littera grandis. IIpo- 
nacBiBaTB, o Bpa*rE, alqd iubere dari bi- 
bere, alqd imperare; n. cpe,a;cTBo morbo pro- 
ponere remedium. 

IIponHTaHie victus; alimenta (n. pi); chh- 
CKHBaTb ce6i n. cm. cHHCKHBaib. IEponn- 

TBIBaTB q^MB HH6. CM. HaUHTblBaTb. 

IIponoB'BABiBaTB (roBopHTb nponoBB^b) *ora- 
tionem* sacram habere; *in coetu Christiano^ 
rum verba facere; nepeu. n. mhpb ad pacem 
hortari non desinere; pacem semper laudare, 
pacem suadere, pacis auctorem esse. IIpo- 
hobbab *oratio sacra hjih de rebus oMvinis 
habita hjih habenda. 

IIponycBaTB I) koto hh6. transitum dare 
alcui; He n. a transitu prohibere* arcere; non 

20 



306 



TIpopHijaHie. 



pati alqm per fines suos hje per fines regni 
transire. 2) — ynycKaTb praetermittere, 
amittere (diem, tempus, occasionem); deesse 
(occasioni); He n. yao6Haro BpeaeHH non de- 
esse tempori. 3) = Btinycitaxb (bb pfriH) 
a) HaMipeHHO praeterire, transire alqd si- 
lentio h npocTO praeterire (Taote npn HTe- 
Hin, Bb nBCbiai), relinquere (alqm, alqd), 
mittere (alqd, xaK»e de alqa re, alqm, cb 
quod); missum facere alqd; omittere (alqd, 
de alqa re; innumerabiles viros). I) 6e3t 
HaMbpema praetermittere (alqd; quod sum 
dicturus, neque praetermittendum neque re- 
linquendum est; negant eum locum a Pa- 
naetio praetermissum, sed consulto reli- 
ctum). 

UpopHJ^ame, npopHH,aTej[B, — TejEtHHn,a, 
npopHijaTB cm. npe,ncKa3aHie, npeacKasa- 
Teab h t. a. IIpopoKi propheta; ^hcto 
jaTHHCK. cjeobo fatidicus; vates; cm. npe^cKa- 
3aiejib; nocAoe. hhkto bb eBoeMB oieiecrBB 
n-KOMb He 6biBaerb suis domestica plerum- 
que sordent. 

IIpopOHHTB (cjiobo) mittere (vocem memo- 
rem libertatis). 

IIpopo^ecKiH fatidfcus (libri); o cioBaxB h 
t. n. *caelesti quodam mentis instinctu pro- 
latus. Adv. divine; caelesti quodam instinctu 
mentis; instinctu divino afiQatuque; h-cke 
cKa3aTb canere cb ace. c. inf. Ilpopo^e- 
ctbo 1) KaKb jcfcficTBie praedictio, vaticina- 
tio. 2) = npe,ncKa3aHHoe cm. npeacmaHie. 
npopo^HTB cm. npeACKa3biBaTb. Upopo- 
raija fatidica, yates; (y nucam. tyepneu) 
prophetis. 

Hpopy6aTB perfodere (parietem). 

1. npopHBaTB, — psaTB rumpere, dirumpere; 
perscindere, discindere. IIpopBiBaTBca: 
rumpi, dirumpi; CKB03b pa^ti HenpiaTeien 
cm. npoGBTBaTbca 1. 

2. npopHBaTB, — pbiTB perfodere (montem); 
n. poBB cm. npoBOflnTb. IIpopBiBaTBca 
(no.a.KonaMH) ro nero heo*. cuniculos agere 
ad alqd. 

npopB3BZBaTB secare, persecare, scindere. 

IEpocBB^HBaTB pellucere, translucere, inter- 
lucere. npocB*femaTB excolere, erudire 
alqm; npocBBmeHHbiH doctus, excultus; 
humanus; doctus atque humanus ejee intelle- 
gens; (othocht. peiarin) minime superstitio- 
sus; n. speMeHa tempora, saecula erudita. 
IIpocBBmaTBCH *in humanitatis studia in- 
cumbere; mentem, animum excolere, confor- 
mare. IIpocBEmeHie doctrina (nyieMB 
oCy^ema), eruditio (nyTem BocnHTama h 
ooy^eHia); humanitas (o6pa30BaHH«CTb); ko- 
raa ooiite pacnpocTpaHHTca n. *cum longius 
progressa erit eruditio. 

IIpocHacHBaTB persedere (totam noctem), n. 
hoib TaKHte vigilare, pervigilare noctem (He 
cnaxb). 

IIpocHTejtB qui rogat, precatur. IIpocHTB 
1) petere (alqd ab alqo hik ut); rogare, ora- 
re (alqm alqd, alqd ab alqo); precari (alqd 
ab alqo hih alqm ut faciat alqd); supplicare 
(alcui pro alqa re, alqd ab alqo); yGbflK- 



npoerapaTb. 

TeibHo n., yMOiEHTb obsecrare obtestarique, 
rogare atque orare, orare et obtestari hjel 
obsecrare, implorare atque obtestari, omni- 
bus precibus petere, orare et obtestari ut; 
HacTOH^HBO, HeoTCTynHO contendere ab alqo 
ut; nagitare, efflagitare (ab alqo alqd, ut); 
precibus exposcere (alqd); n. (MoaHTb) o6b 
0TBpam;eHiH iero he6. xyaoro deprecari; n. 
3a Koro deprecari pro alqo (y Koro heo\ 
alqm); n. npomenia, E3BHHema cm. nporae- 
Hie; MHiocTbiHH cm. MoocTbiHfl. 2)=npHTia- 
maTb, cm. 3T. ra. 

IIpOCiJiTB, COIHHe npOCifllO CKB03b Ty^H CM. 

npo6HBaTbca 1. 

UpocKaKHBaxB, — cko^htb ipesi hto tran- 
silire per locum alqm. 

npocKOJtbaaTB praeterlabi; evadere (vhth). 

npocaraBaeHie praedicatio; praeconium; raa- 
rojraMH. npocsaBJiaTB ]) praedicare (alqd, 
laudes alcis); (laudibus) celebrare; laudibus 
ferre, (CHibHxe) magnis ejte maximis, sum- 
mis laudibus celebrare, efferre; n. b*b nfc- 
CHaxB carminibus celebrare; npocjiaBJieH- 
Hbin summis laudibus celebratus; clarissimus- 
(poeta). 2) n. ceoa, CBoe hmh, cm. npocsa- 
BJiaTbca. IIpocjraBJiaTBca nominis famam 
adipisci; gloriam consequi, assequi, in glo- 
riam pervenire; nobilitari, clarum fieri; o^eHb 
n-BHTbca in summam gloriam venire. 

IIpocjie3HTBca, kto hh6. npocjie3HJiQfl lacri- 
mae obortae sunt alcui, alcis oculis. 

npoeaymHBaTB Koro (3acTaBHTb noBTopHTt^ 
ito hh6., Hanp. ypoKi.) iubere alqm recitare 
alqd. 

npOCJILITB CM. CJIUTb. 

npocjiBKHBaTB atio rem perscrutari; exse- 
qui, persequi alqd. 

npocMaipHBaTB 1) inspicere, perspicere, co- 
gnosces; recensere, percensere (ontoraafl), 
corrigere (HcnpaBiaa) alqd. 2) = nponycKaTb> 
He saMB^aa non videre alqd; npa ^TeHiH, 
no HeBHHMaHiH) praeterire neglegentia qua- 
dam. UpocMOTp*, onncaT., Hanp. nepe- 
,naTb KOMy AJia n-Tpa (^to hh6. HanncaHHoe) 
scriptum alcui recensendum, inspiciendum r 
emendandum tradere. 

JIpoeHyTBca cm. npocbinaibca. 

IIpocoBBiBaTB traicere (alqd per), immittere* 
inserere (alqd in). 

Upocoflia versuum lex et modificatio; KaKB 
rpaMMaT. TepMHHB prosodia. 

IIpocoHKH, bb n-Kaxb, cb u-kobb nocpe^. 
adj. semisomnus. 

IIpocnaTB 1) somno conterere hue consumere 
(totum diem, totam noctem). 2) nponycTHTb 
hto hh6. ycHyBb indormire alcui rei (tempo- 
ri, causae). 

IIpocpo^HBaTB, — *ihtb ad tempus non 
adesse; tempus finitum excedere. 

IIpocTHpaTB pandere (passis manibus cb 
npodepTbiMH pyKaMH); porrigere (brachia al- 
cui); tendere, extendere (manus ad alqm, 
brachia); n. pyKH kb He6y manus (supplices) 
ad caelum tendere (o npocameMB); manus 
tollere (,pa BtipameHia 6iaro^apHocTE hie 
y^EBiema). IIpocTHpaTBca porrigi (ad — 



XIpOCTHTeJIbHIilfi. 

AO *iero), pertinere (usque ad, ad, in cb 
ace); patere (usque ad); Aaaeico n. longe pa- 
tere (h nepeu.)-, n. aaaeKO bo BHVTpb longe 
introrsus pertinere; n. ao PelHa Rhenum at- 
tingere; paBHHHa npocTapaeTca Ha 3000 ma- 
rost planities tria milia passuum in latitu- 
dinem patet; ^n hh6. BaacTb npocTHpaeTca 
imperium alcis patet (per magnam partem 
Germaniae). 

IIpocTHTejrBHMfi venia dignus; quod excusa- 
tionis aliquid habet 

npocToaaTMH cm. nynBra. npocTOflymie 
simplicitas; animus apertus, simplex; inge- 
nuitas (ripaMOAymie, oTKpoBeHHocxt). IIpo- 
CTOflyniHHH simplex; apertus; ingenuus. 
Adv. simpliciter; aperte; ingenue. IIpoctoh 
simplex (cibus, causa, oratio); — o6biKHOBeH- 
hbth vulgaris; n. <j>aKTB (caMB no ceo**) res 
ipsa; o dorfc, BbipaateHiH = 6e3BHCKyccTBeH- 
hhh simplex, rectus, nudus; sanus, siccus; 
n. ^eaoBiKs — ^eaostKB npocToro npoac- 
xoataema homo plebeius oh e, de plebe, 
homo infimo (sordido) loco natus, homo ob- 
scurus; unus e, de multis; n. Hapo^b vulgus, 
plebs, multitudo; s3bikb n-Toro Hapoaa ser- 
mo plebeius; n. coimaTB cm. p^oboh; n. ^e- 
jeobb-kb cm. npocxo^ymHHH; n. oopa3B stH3HH 
frugalitas; hoaooho n-My pnMCKOMy rpaatfla- 
HHHy quasi unus e togatorum numero, ut 
unus e togatis. Adv. simpliciter; horride in- 
culteque (dicere); attenuate (att. presseque 
dicere); missis ambagibus (6*e3B o&HHaKOBB); 
haud difficulter; jkhtb o^eHb n. tenuissimo 
cultu vivere. npocTOJiiOflHHt, npocTO- 
napoflie cm. npocTofr. IIpocTOHapo,n- 

HBIH a3MKB CM. H3BIKB 4. 

IIpocTopHLiH spatiosus; amplus (domus); la- 
xus (domus); capax. Adv. laxe (habitare). 
IIpocTops amplitudo; laxitas; cm. TaKate 

nOMtCTHTeJIBHOCTb. 

npocTocepAe^HBiH cm. npocTo;rynjHHH. 
IIpocTOTa simplicitas (co6. h nepeu.); n. 
bb nHnrfc h ofleatflb 1 parsimonia victus atque 
cultus; n. HpaBOBB simplicitas morum; n. 
a3WKa, ciora sanitas, siccitas, tenuitas ora- 
tionis. 

IIpOCTpaHHLIH 1) CM. 06mHpHMH. 2) pBMH, 

rmcbMi latus (oratio, disputatio); longus, lon- 
gior (oratio, epistula); verbosus (mhotocjiob- 
hblh); uberior (litterae); copiosus. Adv. late, 
longe, verbose hih verbosius, copiose, pluri- 
bus verbis. npocxpaHCTso spatium; = 
mbcto locus; B03AymHoe n. cm. bosavihhbih; 
3aHHMaTb 6ojrbmoe n. late patere; 3aHHMaTb 
n. bb 8 (phmck^xb) mob milia passuum octo 
in latitudinem patere; Ha doabmoe, ^ajieKoe 
n. longe lateque. IIpocTpaHCTBOBaTB cm. 
CTpaHCTBOBaib; n. Tpn xas. tridui iter con- 
ficere. 

IIpocTyfla fperfrictio; ocTeperaTbca n-^bi fri- 
gus vitare. npocTyroaTBca perfrigescere. 

IIpocTynoKt lapsus, peccatum, delictum. 

HpocTUBaTB refrigescere, refrigerari; nepeu. 
refrigescere, refrigerari; languescere; reside- 
re (ardor); h cjrl^b ero npocTburb cm. 6e3- 
corfe^Ho. 



IIpOTHBOH'feHCTBie. 307 

IIpocBinaTBCff cm. npooyayjaTbca 1. 

IIpocB6a preces (bb sing. ToibKO dat., ace, 
abl); rogatio (Kara aMdBie); no %en moo, 
no MoeH n. alqo, me rogante oh precante; 
alcis, meo rogatu; HcnojHHTB n-6y cm. hc- 
nojtHaib; HeoTcrynHbw n. cm.- HeoiCTynHbii; 
ycTynaTb n-6aMB cm. ycTynaTb; oGparaTbca 
kb KOMy cb n-6oio cm. npocHTb; no n-6i (xo- 
^aTaflcTBy) Koro cm. xo^aTafcTBo. 

IIpoTaiiTHBaTB pedibus exterere. 

IIpoTeKaTB 1) Te% no KaicoMy hho*. Mtoy 
fluere per locum; cm. TaKate re%. 2) o Bpe- 

MeHH, CM. npOXOAHTb. 
npOTepiFBTB CM. Tepn^Tb. 

IIpoTecTOBaTB intercedere, intereessionem 
facere; (0TKa3tiBaTb) recusare, abnuere; n. 
npoTHBi ^ero intercedere alcui rei; vetare 
cb ace. c. inf.; alqd deprecari; He n. npo- 
THB'b Toro, ^to6h... non recusare quin. 
IIpoTecTB intercessio; (npeiopa) interdi- 
ctum; 3aflBjr.aTb n. cm. npoiecTOBaib. 

IIpoTHBHTBca resistere, obsistere (alcui, al- 
cui rei); repugnare (alcui rei, h 6e3B ^o- 
nojtH.); (6biTb npoTHB-b iero) adversari (alcui; 
legi; cb quominus); reluctari (6dpoxbCfl npo- 
thbi. qero), obniti, reniti {cofi. ynapaTbca 

* npoTHBB qero); refragari (alcui, no^aBaTb 
rojoct npoTHB'b Koro, npa Bbi6opaxi,); cot- 
ho n. tendere adversus, contra, cb ut; bcb- 
mh CHjraMH omnibus viribus atque opibus re- 
pugnare, ynopHO restitare. Upothbhhki 
adversarius; qui alcui hjh alcui rei adver- 
satur; adversus alcui; par (in acie oblatus; 
nee quemquam aspernari parem, qui se 
offerret); qui dissentit (npaaepMBaronrJiicH 
npoTHBHaro MHtHia); (bi cnopfc) qui contra 
dicit Hjra disputat; 6mtb HbHMB n. alcui re- 
sistere, repugnare. UpoTHBHHija adver- 
saria. IIpOTHBHBIH 1) OppOSitUS (npOTHBO- 

nozojKHLTu), contrarius, diversus (pa3JflHHbiH); 
repugnans (upoTHBop-fe^HBWH, alcui rei); n. 
BBTepb cm. BferepB; n. CTopoHa a) = 
npoTHBononoatHaa altera pars; n. 6eperB al- 
tera ripa; b) = n. napiia pars oh factio 
adversa hjeh altera; qui sunt adversae factio- 
nis; factio adversaria; adversarii; bb cy^e6- 
hhxb pi^axb TaKate iste, isti; Shtb n. mhb- 
Hia dissentire, dissidere (ab alqo, inter se); 
n. 3aK0Hy cm. npoTHBy3aKOHHBifi; n. ^paBOMy 
CMbiciy absurdus, ineptus (Hejiinwu); bb n. 
CJiy^at cm. cayman. 2) = nenpiaTHMH, ot- 
BpaTHTeibHMH foedus (odor); odiosus; kto 
hh6. MHi h-bohb alqs mihi molestus hjh 
odiosus hjih invisus est; alqm ferre non pos- 
sum, hto hh6. alqd aegre hjh moleste fero, 
alqd mihi odiosum est; alqd mihi fastidium 
bjh odium affert; taedet me alcis rei; hto 
hh6. mh* o^eHb n. TaKate pertaesum est al- 
cis rei. 
npoTHBOfliiHCTBie nocpe^. naroioBB h n,i- 
abixB npe^JroateHii, Hanp. 6e3B BcaKaro n. 
nullo repugnante, nullo resistente oh recu- 
sante; BCJil.ncTBie n-cTBia koto adversante 
alqo; HecMOTpa Ha n. Tpn6yH0BB quamvis 
tribuni resisterent hjth tribunis resistentibus; 

OKa3blBaTb n. CM. npOTHBHTbCa. IIpOTHBO- 

20* 



308 npoTHBOJie>Kain;iH. 

^tHCTBOBaTB obviam ire, occurrere, obniti, 
oblactari (alcui rei); repugnare; obsistere; 
officere (alcui, alcis consiliis); 23^ He^oopo- 
ateJiaTeitCTBa obtrectare (alcui; Jipyrb jpyry 

inter se). 
IIpoTHBOJie»amiH cm. npoTHBHbifi: 1, npoiK- 

BOUOJtOatHMH. 

IIpoxHBonojiaraTB opponere, obicere. npo- 
THBOnojtoaceme (KaKb pHiopHH. (fmrypa) 
contrarium, oppositio; antithesis. IIpoTH- 
BonojcoatHOCTB contrarium; contraria (n. 
pi); diversitas. IIpoTHBonoJioatHBiH 
contrarius; contra huh ex adverso situs, po- 
situs; ex adverso constitutus (castra); alter 
(ripa, acies); bb n. sanpaBJieHiH cm. Hanpa- 
Bjeme; ^naib n-Hoe contra facere; cm. TaKace 

UpOTHBHblH 1. 

UpOTHBonocTaBJtaTL cm. npoiKBonojiaraTi). 

IIpoTHBopt^HBBifi pugnans, repugnans, con- 
trarius; paMn^HbiH diversus. UpoTHBopfc- 
tihtb obloqui (alcui), dicere contra (alqm, 
alqd; h 6e3t aonojraeHia c. dicere); adversari 
(etiam adversaudo assentari); rpoMKO n. re- 
clamare (alcui, alcui rei); reclamitare; (o npeji- 
MeTaxt) repugnare (alcui rei, contra alqd), 
pugnare (cum re); abhorrere (ab re); n. jtpyrb 
apyry inter se pugnare em repugnare, dis- 
sidere, discrepare (o npe^M.); n. caMOMy ce- 
6fc secum pugnare, sibi repugnare (o npeiM.); 
pugnantia loqui; a se dissidere, secum dis- 
sentire, sibi discrepare, sibi non constare 
(o jran,axb). HpoTHBop*^ie 1) npeKOCio- 
Bie, nocpei. contra dicere, obloqui, adver- 
sari; fcontradictio; rpoMKoe n. reclamatio; 
ayxt n-^iifl *obloquendi hjih reclamandi, re- 
pugnandi et contra dicendi libido; concertatio- 
nis studium. 2) pa3Hopfcqie repugnantia (re- 
rum); pugna (doctissimorum virorum); dis- 
crepantia; sententia discrepans, disseasio; 
pa3Ji0^ie diversitas; bt> n-Hia ci> ntwb hh6. 
adversus, contra alqd; bb houhomb n. cb 
tbmb, hto... contra quam...; adversus quod... 
(Liv.)\ 6uib bb n-^is cb caMHMB cooofi cm. 
npoTBBoptoaTb; npe^MeTH HaxoAHmieca bb 
PB3komb n. Me&jry co6ofl inter se dissidentia 
atque distracta hjih inter se vehementer re- 
pugnantia; HaxoflHTbca B'b n-qin cb hbmb cm. 
npoTHBopfcqaTb. 

UpOTHBOCTOaTB, — CTaTB CM. npOTHBHTbCfl. 

npoTHBoaflie remedium contra hjih adversus 
venenum; fantidotum; npHHHTb n. remedio 
uti adversus venenum. 

IIpoTHByecTecTBeHHBiBc naturae repugnans 
hjih inimicus, a natura discrepans, abhor- 
rens; monstruosus, portentosus; 6biTb u-hbimb 
contra naturam esse. 

IIpoTHByBaKOHHBiH legi (legibus) repugnans, 
contrarius. Adv. contra legem (leges); contra 
ius fasque; praeter leges hjih ius (o6xoaa 

3aK0Hb). 
IIpOTHBB 1) = HaHpOTHBB, CM. HanpOTHBb. 

2) = BonpeKH, m& o6o3nm. Henpia3aeHHaro 
OTHomeHia, oopbdbi contra, adversus (adver- 
sum); n. 3aK0Ha contra, adversus legem; n. 
nocTaHOBieHifl ceHaia adversus senatus con- 
sultum; n. oatHaama praeter opinionem, prae- 



IIpOXOflHTb. 

ter, contra spem; n. %efl hh6. bojih contra 
voluntatem alcis hjih invito alqo; a cjtf&aJiB 
3to n. co6cTseHHOH bojih invitus feci; ohb 
c^iaaxb n. Moef bojih me invito fecit; cpa- 
maTbca n. Koro dimicare adversus alqm; pu- 
gnare contra alqm, TaKace cum alqo; uoctt- 
naTb n. cBoeS ooa3aHHocTH officio suo de- 
esse; officium praetennittere, neglegere huh 
deserere; jrjbitcTBOBaTb n. rocy^apcTBa adver- 
sus rem publicto facere; nocTynaTb n. 3aK0- 
Ha legem violare; n. Te^eHia cm. BBepxB: n. 
BiTpa cm. BfcxepB; cpeiiCTBo n. iero hh6. re- 
medium ad alqd hjih alcis rei; pfrib n. Coxpa- 
Ta oratio contra Socratem habita hjih quae 
est habita contra Sojcratem; BofiHa n. Mh- 
TpHAaTa TaKace bellum Mithridaticum; pb*ih 
IIjmepoHa n. KaiHjiHHM Ciceronis orationes 
Catilinariae; 3am,HniaTb Koro n. Koro defen- 
dere alqm ab alqo (ab hoste); 3amnmeH- 
Hbit n. ^ero tutus ab alqa re; ObtTb n. Koro 
hh6. adversari, repugnare alcui; facere, stare 
contra, adversus alqm. 

npOTOEOJTE tabulae, tabellae; commentarius; 
acta (n. pi); cat^cTBeHHWH n. cm. cjtbju- 
CTBeHHbift; 3aHecTH Bt n. alqd in tabulis 
consignare, in tabulas hih commentarios re- 
ferre. 

IIpoTOTHirb exemplum, exemplar, species. 

Upoxo^HBin, n. Bo^a vivum fiumen; aqua 
perennis, profluens, viva. 

IIpOTpyCHTB CM. Tpy^HTb. 

npOT^cHHTBCfl per angusta eluctafi; ^pe3b 
TOJiny per densam turbam penetrare. 

IIpoTarHBaTb 1) extendere, tendere (manus 
ad alqm); porrigere (brachia alcui, alcui rei, 
manum ad alqd); = npoH3HocHTb npoTAKHO 
producere (litteras, syllabas); cJiamKOMi n. 
cjiosa voces distrahere. 2) = 3aTarHBaTb, 
cm. 3Torb rx h npo^oJiataTb 2. UpoTaace- 
Hie tractus; spatium (npocipaHCTBo); Ha 
BceMb n-Hin MopcKoro 6epera omni ora ma- 
ritima. ZEpoTaacHBiH productus. 

IIpo<j)eecopB professor, 6biTb n-pOMb 4»hio- 
co({)iH philosophiam protiteri. 

IIpo^HJEB (jiHua) faciei latus alterum; nop- 
xpeTb bi. n-JTE imago obliqua; HapHCOBaib 
Koro bb n-jTb imaginem alcis obliquam fa- 
cere. 

UpoxajKHBaTtca ire (in) alqo loco; ambu- 
lare, deambulare, inambulare (domi, ante 
tabernaculum), obambulare (ante vallum); 
spatiari (in porticu, in umbra). 

IIpoxjiaAa frigus. IIpoxjtaftHBiH frigidus. 
UpoxjxaacAaTBca refrigerari. npoxaaat- 
fleme refrigeratio. 

IIpOXOAHTB 1) ^H^TH ilpe3^ ^T0, HO ^e- 

My ire, proficisci, transire, iter facere per lo- 
cum alqm; aopora npoxo^HTb *vpG$b 'ito hh6. 
cm. BecTH 2, b; n. mhmo praeterire, praeter- 
gredi; npotTH memo KaKoro hh6. MtcTa, ocia- 
bhb'b ero no3aAH, transire locum alqm; ohh 
rop,no npoxo^flTb mhmo Baci» incedunt per 
ora vestra magnifici; (nepeu.) n. ^ro MOJi^a- 
HieMT> praeterire, transire alqd silentio, h 
npocTo praeterire; cm* TaKate HponycKaTb; 
saKOH'b npoxo^nrb (Bb Hapo,HH. coSpamn) lex 



Hpon,B r bTaHie. 



£lpo'fe3;n r b. 



909 



perfertur, m>e hh6. MHime alcis sententia 
vincit 2)— npoHHKaTb, bxoahtb BnyTpB, 

CM. 3TH IX 3) MHHOBaTB, KOH^aTBCH, 

a) o BpeMeHH transire, praeterire; abire, 
cedere; extendi (variis sermonibus vesper); 
nponuo 6ojrf>e 20-th jtbtb amplius sunt vi- 
ginti anni; nponuio 8 jtbtb et t£x:b nopi 
Karc& octo anni sunt, cum...; npoioo 30 atrb 
Meatfly... (b:b npome^m. BpeM.) interfuere, in- 
teriecti fuerunt triginta anni inter...; Tanace 
intercedere inter; oucTpo n. fugere, aufu- 
gere; volare; HanpacHo npoxoflHT j & BpeMH, 
atH3Hb effluit tempus, aetas; TairB npomejrB 
8Tox^ fleHB hie dies hoc modo abiit; npoxo- 
jWTb nacH, ahh, m§chhbi, roflBi horae cedunt 
et dies, menses et anni; Kor^a nponoa 3HMa, 
afcro hieme, aestate confecta; hoib eme He 
nponaa aliquantum superest noctis; He npo- 
xoflnrB aha 6e3B xoro, ttoSbi He nullus est 
dies, quin... b) bt> apyr. OTHomeHiaxB ab- 
ire, decedere, quiescere, conquiescere (morbus, 
febris, ira, formido); remittere (dolores, im- 
bres); intermittere (Ha Bpean); dilabi; evane- 
scere; ad nihilum recidere. 4) n. mto, a) H3- 
BECTHoe npocTpaHCTso conficere (viam), 
emetiri, permetiri (iter, spatium); decurrere 
(spatium, septingenta milia passuum); npofl- 
th MHoro nyTH magnum iter permetiri, ali- 
quantum viae conficere. b) — npocMaTpn- 
BaTb recensere, perlustrare; persequi (npo- 
cjrfeflHTB no BctMt CTeneHaMB); explicare 
(o6BacHfltf); n. em,e past recognoscere, re- 
tractare. Upoxoahoh pervius. IEpo- 
xoflt 1) KaKB flMcTBie transitus; iter 
(hvtb). 2) mecto, rflfc mojkho npofa transi- 
tus; locus oh angiportus pervius, iter per- 
vium (alcui, ad alqm); transitio pervia 
<^pe3i^ aomb, flBopB); y3Kit n. cm. y3Kifi; 
ropHBiH n. cm. ropHMH; ocTaBHTb n. trans- 
mittere iter pervium. Upoxoacaeme cm. 
npoxojB 1. Ilpoxoacitt (KaKt subst.) vi- 
ator (nyTHHieb), hospes (tjvkoh). 

nponBfrraHie, onncaT., Hanp. npH n-Hin xy- 
floatecTBS artibus florentibus; cum artes flo- 
rerent; bo BpeMa caMaro n. TpemH in ipso 
flore Graeciae; Aghhbi bo BpeMa CBoero n. 
Athenae adultae. UponBiTaTB nepen. 
florere; vigere (6*bitb b*b chjib); Phmb, Aghhbi 
nponBfcraaK res Romanorum, Atheniensium 
florebant. 

IEpoi^eHT i centesimae (no HameMy c^eiy 
co6ctb. 12°/ , TaKt KaKB ApeBHie pacHHTBi- 
Baia npoi^eHTBi noMfccaqHo); flBa, TpH, *ie- 
Tbipe h. centesimae binae, ternae, quater- 
nae; 1 / 2 n. fenus semunciarium; 1 n. fenus 
unciarium; 6 n. semisses ( unciae); h-tbi 
usurae; fenus (Kaict SapBinrB 3aHMOflaBna); 
He6oj[bmie, 6ojtt>mie n. usurae leviores, gra- 
viores, fenus iniquissimum; flaBaTB fleHbrH Ha 
h-tbi pecuniam dare fenore, fenori (alcui), 
pecuniam apud alqm occupare; 3aHHMaTB 
fenore argentum sumere ab alqo; hjkithtb 
h-tbi usuram pendere, solvere, KOMy hh6. 
alcui fenus dare; h>tbi HaKonMioTca usurae 
multiplicantur; hohh3htb pa3MtpB u-tobb 
usuram minuere, leviorem usuram constitu- 



ere; noay^aTB ch fleHera h-tbi usuram perci- 
pere ex pecunia. 

npon;eccia pompa; b*b TopaecTBeHHofi n. 
sollemni pompa. 

npoHecct cm. tftio 5. 

IIpo^acHBaTB percolare (alqd). 

IIpo^HTUBaTL perlegere; cm. ^HTaTB. 

IEpo^iS a) bb sing, reliquus. b) b*b pL npo- 
me ceteri hih ( = ocTajiBBHe) reliqui; Bci 
n-nie ceteri oh reliqui omnes; Mem^y npo- 
tihmb cm. Me»ay. 

IIporaocTB firmitas, stabilitas, diuturnitas, 
perpetuitas. rEpo^HBiH firmus; stabilis, 
Adv. firmiter, firme. 

npo^TeHie, Hanp. no n-Hia khhth libro lecto. 

IIpo^B! hjh n.! abi! abi hinc! apage te! amo- 
ve te hinc! a He n. otb stoto non nolo; 
haud mini displicet (alqd facere). 

npomesmiH praeteritus (tempus); (npe*Btfy- 
nriH) prior, superior; (toibko «ito HCTeKmii) 
proximus; bb h. ro^y superiore oh proximo, 
anno; anno ante; npome^mee praeterita 
(n. pl.)\ ^iBe hh6. n-mee vita hih aetas al- 
cis superior hih ante acta. 

IIpomeHie libellus; codicilli; postulatio (neiH- 
nia); KoiieKTHBHoe litterae communiter scri- 
ptae; no^aBaTB n. cm. no^aBaTB. 

npomecTBie, no n-BiH ro^a anno hjih anni 
tempore circumacto, anno interiecto; anno 
post hih post annum; no n-BiH HeMnoraxb 
XHefl paucis diebus interiectis, ^chth ^Hel 
praeteritis decern diebus; post decern dies; 
no n. HtKOToparo BpeMeHH spatio interpo- 
sito. 

IEponiJioroflHiH prioris hih superioris hih 
proximi anni; annotinus (naves, Caes.\ 

UpomjtHH cm. npome^BiiH. 

HponiMBirHyTB perlabi per. 

npoman! cm. npomaTB. npoman Koro, 
komv tto ignoscere (alqd, alcui rei, alcui 
alqd, peccata, delicta > alcui); veniam dare 
(alcui, alcis rei, alcui alcis rei); gratiam 
facere alcis rei; concedere, condonare alqd; 
remittere alcui poenam; n. KOMy no iBeMy 
hh6. xo,a,aTatcTBy concedere alqm alcis pre- 
cibus; n. koto pa^H oma condonare patri 
alqm; n. KOMy ^ojr'B alcui aes alienum do- 
nare, pecuniam, debitum condonare; odH^y 
iniuriam condonare; no hbch jh6o npocBdi 
h aceiaHiH) n. o6H^y alcis voluntati ac pre- 
cibus iniuriam condonare; n p o m afl! vale! 
valeas! npomaflTe! valete! IIpomaTBca 
c*b kemi* iubere alqm valere oh salvere; 
npomajicB ohb CKa3ajxt discedens, abiens, 
cum discederet, dixit. IIpomeHie igno- 
scendi ratio; venia; remissio poenae; hdochtb 
n-Hin veniam ignoscendi petere; postulare 
ut sibi ignoscatur % (3a npocrynoKB) veniam 
peccati petere; noiy^HTB n. nocpe^. pass. 
otb rx nponiaTB. 

TLpobzxb transvectio; transitus. Ilpots- 
acaTB per locum alqm vehi, iter facere, pro- 
flcisci; n. mhmo praetervehi, transvehi (alqd), 
Ha Kopa6jrfc praetervehi (locum — o iioflflX'B 
h o Kopa6ii); praetervehi navi, classe (lo- 
cum); praeternavigare (locum); 6ucTpo n. 



310 



IIpOHBJIHTB. 



mhmo transcurrere locum; mhmo Kaicoro hh6. 
ropo.ua velis ferri praeter oppidum alqod. 
UpoaBJiaTt cm. BbiKa3tiBaTb, o6Hapy»HBaTb. 
IIpoaBJiaTBCa apparere; elucere (opocaibCfl 
bt> rj[a3a, amicitia magis inter aequales; 
alqd in re, in alqo); cerni (in re, alqa re, 
Hanp. hae virtutes in agendo, ea actio in 
hominum commodis tuendis; fortis animus et 
magnus duabus maxime rebus); Bt ooib- 
maxb h CBoSoflHBirB rocyAapcTsaxt npo- 
ABJiaeTCfl Tort o6m,m nopoKb, ^to... est hoc 
commune vitium in magnis liberisque civi- 
tatibus, ut.... 
npoacHartca, He6o npoHCHaexca caelum se- 
renum hjth caeli serenitas redditur; disse- 
renat. 
IIpyflHTB p&iey flumen arcere, coercere; mo- 
les fluctibus opponer e . Ilpy at stagnum; 
(SaccetH-b) lacus; npy^B ,pa pti6ti piscina. 
HpyT% virga. 

Hpurame saltus; ynpaatHaTbca sb n-HiK sa- 
liendo se exercere. IIpBiraTB salire, saltu 
ferri; insilire (bo. Ha *rxo hh6.); desilire 
(cnptirHBaTb); exsilire, exsultare (BcnptirH- 
saTb); transilire, saltu transmittere alqd (*ie- 
pe3B Tro hh6.); n. otb pa^ocTH exsultare 
(gaudio). Upbikokb saltus; A&aaTb n. cm. 
npwraTb. 
IEptcHHH dulcis (aqua); — He 3aRBameHHbiii 
non fermentatus, nullo fermento, sine fermento. 
XXpaacKa fibula. 
XEpaJoea colus. 

HpaMHSHa proceritas. HpaMOHyraie sim- 
plicitas; probitas (necTHOCTb); ingenuitas, 
animus ingenuus (oiaropoflCTBo). JtEpaMO- 
AymHbiH cm. npflMOfi 2. npaMOH 1) co6. 
rectus; directus (via, iter); erectus (npjrao 
CToamlt, Hanp. o ^eaoBBKi. bb npOTHBonoi. 
kb hchbothmmb, status ciaHB); n. nyieMB 
cm. flopora; niHTb bb h-momb HanpaBieHiH 
directius navigare (Cic); n. yrojrb angulus 
rectus oh quadratus. 2) nepeu. directus 
(ratio, percontatio; homo); simplex, apertus, 
sincerus, verus, ingenuus (homo). Adv. 1) 
recta via, recta; directo (petere); CMOTpiib 
n. Ha To) rectis oculis intueri alqd; cmo- 
Tpkrb n. bb cojmue adversum solem intueri; 
= HenocpeACTBemio, nocpefl. ipse, Hanp. bto 
He OTHOCHTca n. ko mhb hoc non ad me 
ipsum pertinet. 2) directe (dicere), sincere, 
aperte, sine fraude, sine fuco ac fallaciis 

(OTKpHTO, 6e3B odHHflKOBB); n. CKa3aTb TaK»e 

profiteri; ^to6bi cKa3aTb n. ut aperte hih 
verum dicam; CKa3aTb KOMy n. bb ihho 
liberrime profiteri apud alqm; n. 0TKa3aTbca 
aperte negare. npHMoxa cm. npjraoayniie. 
IIpHHoyrojiBHBiH rectus vliu quadratis an- 
gulis. 

IIpaHOCTH condimenta (pi.). 

IIpacTB nere (stamina— hctth); stamina duce- 
re fuso versato. 

IIpaTaTt, 3aKpwBaa occulere, occultare, tege- 
re; ycTpaHaa, ynoca abdere, abscondere; = 
oiKia^HBaTb m& c6eperaeHifl condere; n. *ito 
bb KaKOMB ■ hh6. mbct£> abdere alqd in alqm 
locum (abditus TaKHce in alqo loco); occultare 



nypnypoBMH. 

alqd alqo loco, in alqo loco. UporaT&ca 
se abdere (in alqd); occultari, se occultare 
(in alqo loco); delitescere (in, sub alqa re. 
inter cb ace.); cnpaTaTbca b% jrfecy se in 
silvam abstrudere; n. npeAB kbmb hh6. alcis 
conspectum fugere. 

ncHXH^ecKin cm. ^ymeBHHH. IIcHXoao- 
nnecieiifc, Kamb Hay^Hbift TepMHHB, psycho- 
logies; *ad humani animi investigationem 
pertinens . nciixoaoria *humani animi 
investigatio; Kairb Hay^Htit TepMHHB psycho- 
logia. 

IPreHeiis pullus. 

Hthhu avis; volucris (BcaKoe oKpujieHHoe xh- 

BOTH-); BB B03BbimeHH0M^ CSOFE H BB fl3BlKB 

ra^aniS ales; praepes; oscen. ILnmerafla- 
me auspicium; augurium; npoH3BOAHXb, co- 
Bepmaib n. auspicari; auspicium, augurium 
agere, capere; no coBepmeHiH h-hm auspica- 
to; 6631 n-Hia inauspicato. Ifcnnierafla- 
Tejrx augur; auspex. IlTimeaoB% auceps. 
IlTHHKa avicula. 
IlyCjiHKa homines, populus; spectatores, au- 
ditores (3pHTejEH, ciymaieiH); (oKpyataiou^aa 
opaTopa xojina) corona; 3pHTejiH B*b TeaTpt 
theatrum hjlh theatra; MHoro^HejeHHafl n. B'b 
TeaTpi. frequens consessus theatri; Tor^am- 
Hflfl, TenepemHaa n. homines qui turn erant; 
homines qui nunc sunt hjir homines nostri 
temporis; roBopHTb npe^ npocToS n. apud 
mediocres homines dicere; npeflfc h-koh cm. 
ny6iHHH0 IIy6jiHK0BaTB cm. - oG^BXttTb, 
o^HapoAOBaTb. IIy6jiHiiHBiH publicus (aa- 
3HaHeHHbia ^ifl o6m;aro ynoTpe6ieHifl); n. 
Toprx cm. ayKUioffb. Adv. publice; (otkphto, 
bi. npacyTCTBia MHorHxi.) palam, propalam; 
omnibus inspectantibus, coram omnibus; ^Bt 
ofimecTBeHHOMX Micii in publico. 
HyraTB terrere, (cnibnie) exterrere, perterre- 
re, perterrefacere (alqm); terrorem inicere 
ph inferre, afferre, incutere (alcui); conster- 
nare (equos). nyraTBca terreri, perterre- 
ri, exterreri; exhorrescere; commoveri, per- 
turbari; o aomaAH consternari. IlyrjiHBBiH 
pavidus; o loma^a consternatus. 
IlyroBHisa bulla. 

HysBipB (Ha t^jte) pustula; (Ha boa*) bulla. 
IEyxB cm. ny^eKb. 

IlyjtbCB pulsus venarum hih arteriarum; m;y- 
narb n. venas mh pulsum venarum attinge- 
re; alcis venas tangere mh temptare. 
Ilyjia glans (rjiHHiiHafl hik cBKHnoBaa nyjiii, 

KOTopyro, pacKainBt, MeTain Ha sparoBt). 
HyHKTB 1) — MtcTo locus; B03BbimeHHMe n. 
loca superiora; SjiHatatmie n. MaiepHKa pro- 
xima continentis. 2) ^acTb pars; ox^ji*b ca- 
put; TiacTt, ot^xjix KaKoro Had. 1 H3CJiiA0Ba- 
Hifl, co^HHeHifl locus, B'b pi. loci; no n-Ta»n> 
singillatim; ^acTO nocpea- singuli, Hanp. 
OTBtnaTb no n-TaMi* ad singula respondere; 
xi SBa n. ilia duo; Bci, n. omnia; oTHOCHTb- 
cfl Kb TOMy ae n. eodem pertinere. 
nynB umbilicus. 

IlypnypoBBiH purpureus; purpureo colore. 
Ilypnypt purpura (narcb Kpacita, TaKi h 
MaTepia). 



IlyCKaTB. 



nyreBo;iprrejifc. 



311 



IlycKaTB 1) Koro Ky.ua, aaxb CBo6o&y h^th, 
cm. snycKaTb, BLinycKaxb, oxnycKaxb; n. 10- 
niaflb bo Becb onopB cm. onopB; n. Ha bouo 
cm. BHnycKaTb; n. KpoBb sanguinem mittere; 
q*ro hh6. bb xojtb cm. xo;tb. 2) — Mexaxb, 
Gpocaxb mittere, emittere (telum, sagittam, 
glandes); n. Konbe, CTp&ry bo ^to hh6. telo 
petere alqd, tela in alqd conicere (o wk- 
ckojibkexb innaxb); excutere (saxa tormen- 
tis, funda glandem); expellere (sagittam ar- 
cu, telum); cm. xaraKe opocaxb; .n. KopaSjn. 
ko ^Hy cm. aho; n. jHCTba folia emittere; n. 
sopHH radices agere, capere, (nepeH.) radices 
agere; n. rjry6oKie kophe penitus immittere 
radices, (nepeH.) alte descendere in pectus 
alcis, altissimis radicibus defixum esse 
(virtus), paenitus haerere in animo alcis; 
nepeH. n. Bemb bb npo^aacy cm", npoaaaca; 
n. fleHbrn bb o6opoTB pecuniam (pecunias) 
collocare, occupare, 3a 6*ojH>mie uponeHxti 
pecuniam grandi fenore occupare; n. Koro 
no-MHpy ad rerum omnium inopiam redigere, 
omnibus bonis evertere alqm; h. nusb bb 
ua3a fucum facere alcui. IlycTb, nycKafi 
cm. nycTb. IlycKaTBca 1) npe^npsHH- 
naxb, B^aBaTbca bo *ixo, Hanp. n. bb nyxb, 
bb Aopory cm. jtopora; bb Mope cm. Mope; 
bb pa3roBopb in sermonem cum alqo se 
dare; bb cnopb in certamen cum alqo de- 
scendere. 2) = yCTpeMJ[HTbCJJ, KHflaXBCa, 

Hanp. n. Ha Henpiaxejra cm. 6poeaxbca 3; n. 
Sfcataxb currere (fugere) coepisse, cm. 6po- 
caxbca (bb Sbtctbo); bb noroHio 3a k£mb cm. 
noroaa. 

IlycTOH 1) co6. vacuus; (o tomb, ^eMy 6u 
cafcaoBajio 6tiTb noaHbiMB) inanis; levis, cas- 
sus (nux), sterilis (avena); = nycTMHHWB, 
6e3JQOAHbift vastus, desertus; vastus ac de- 
sertus (urbs), desertus et vastus (ager); bh- 
nHTbm epotus; n. .homb domus inanis, He3a- 
HflTBit vacua; n. yjinna via occursu homi- 
num vacua; cb n. pyKaMH cm. pyica; 6htb 
n-TLiMB inanem, vacuum esse; vacare; mKo- 
jibi phtopobb nycxbi (onycTtiiH) in rhetorum 
scholis solitudo est. 2) nepeH. inanis (no- 
men, verbum, vox, verborum sonitus); vanus 
(verba, promissum, spes); n. qeaoB-EKB homo 
inanis, tenuis eih obscurus; n. roiosa va- 
num ingenium; npeaaBaxbca n. HaaeayrE cm. 
Ha^ejK^a; axo n. cjosa verba istaec sunt; ne- 
pejiHBaTb H3B nycToro bb nopoatHee laterem 
lavare. • IEycTocjroBHTB ineptire. Ily- 
CTOCJiOBie nugae, ineptiae. IlycTOTa 1) 
cod. vacuum; inanitas; inane. 2) nepeH. ina- 
nitas; vanitas. IIyctijhhhk'e feremita hjh 
anacnoreta; homo solitarius. IlycTBiHHH- 
-qecKin solitarius (vitam solitariam agere). 
HycTMHHui: vastus; desertus; (Heo6pa6o- 
TaHHbiH) incultus, nulla ex parte cultus 
(ager). IlycTMHa solitudo, solitudo vasta 
hie deserta; regio deserta, loca deserta hjie 
vasta; npeBpaxHTb cipaHy Bb h-hio regioni 
vastitatem inferre, regionem vastare, deva- 
stare. 

HycTt 1) pm BHpaateHLff ycxyiueHia, nocpefl. 
conj. concess. praes. hjih perf. cb npa6a- 



BieHieMB coi03a licet n 6e3B Hero, Hanp. sit 
hoc verum nycTb 6yaexB TaKB; per me beet 
abeat; fremant licet; cm. rpaMM. 2) 31a 
BtrpaateHia npHKa3ama, conj. praes*) cm. 
rpaMM. 
IEycTtTB vastari. HycTSKB, o6mkh. bo 
mhojk, ^Hcorb nycxaKE nugae, ineptiae; ro- 
BopaTb n-KH ineptire; 3aHEMaxbca h-mh nu- 

garL IlyCTOTHfiEH CM. HiraXOaiHblfl. 

IIyTaHHn;a perturbatio (rerum); confusio. 
IlyTaTB, — ca cm. 3anyxHBaTb, — ca; ny- 
Taxbca bb oTBiiaxb capi; interrogationibus 
irretiri. 

IlyTeBOAiiTejLB cm. hpoboihhkb. HyxeBoi:, 
n. H3^epatKH sumptus urn impensae itineris. 
IlyxemecTBeHHHKB homo iter faciens; via- 
tor (nyTHHKB); advena (npHnneB;B). IlyTe- 
niecTBie iter; no qyatHMB KpaaMB peregri- 
natio; jua yflOBosbCTBia *iter delectationis 
hjh animi causa susceptum; coBepmaxb n. 
iter facere (alqo, ad alqm), aajeicifl n. pere- 
grinationes .suscipere, Bb qyatia, HeH3Btcx- 
Hbifl cxpaHM longas terras et ignotas regio- 
nes peragrare; cosepniaTb n. kb cbaxhmb 
MtoaMB *loca sanctorum visitare, sepulcra 
hjth monumenta sanctorum adire; coBepmaro- 
m,ifi n. kb CBATHMB MtcxaMB peregrinator 
(KaKB nyxeraecxByiomiH bb qyaia cxpaHii 
Boo6m;e); onacaxb nocpejn;. xojlbko 1x0 npose- 
^eHHtixB sHpaaceHifi; B03Bpam;axbCfl H3B n. 
ex itinere venire, redire, reverti; abmb n-Bia 
(MtcTo) petitus locus; cm. TaKate i^bmb 1; 
yTOMieHHbiH n-sieMB fessus de via. IlyTe- 
mecTBOBaTB iter facere; cm. nyxemecxBie. 
IlyTHBacB viator. IEyTb 1) co6. via; iter; 
cursus (cm. Aopora); mopckoh n. cm. MopcKofl; 
cb nyTH, no nyTH ex itinere; Ha B03Bpax- 
homb n. cm. B03BpaxHtiH; cosepmaTb n. iter 
facere, conficere; cm. xaote nyxemecTBie; co- 
BepmnTb n. xy,a;a a na3a^B ire et redire; cy~ 
xhmb n. terra\ terrestti itinere; cvxhmb n. 
OTnpaBHTBCfl oxb Bn6oHa bb BpyH^y3it iter 
a vibone Brundusium terra petere; Bo.ua- 
hbimb n. cm. so^a; HanpaBHXb cboh n. Ky^a 
hh6. iter rub. cursum suum alqo dirigere; 
tendere ad...; Hanpasaxb cboh n. kb PaMy 
iter Romam versus conferre; npaMtiMB n. 
cm. ^opora; Ky,a;a xboh h.? quo tendis? noate- 
laxb KOMy c^acTJEHBaro n. alqm (proficiscen- 
tem) votis ominibusque h^h verbis prosequi. 
2) nepeH. n. atH3HH via vitae; vitae cursus 
hih curriculum; n. ^o6po^ixej[H via virtutis; 
baxh no n-xn AOopo^bxeiH virtutem sequi, 
virtuti operam dare; HaciaBHXb Koro Ha n. re- 
gere (errantem); meliora edocere alqm; coar- 
guere errorem alcis, (yB^meBaa) alqm mone- 
re, admonere; BCTynnxb Ha n., BbiSpaxb n. 
viam inire, ingredi (cofi. e nepeu.\ rationem 
inire {nepen.)\ ocxaBHXb n. ectbhbi UoJira, 
^o6po^Tej[H), yimoHETbca otb Hero declina- 
re, decedere de via; coBpaxaxb Cb n-xa Koro 
hho*. (nepeH.) alqm in errorem inducere: 
corrumpere, transversum agere; Bepnyxb ko- 
t ro Ha n. ^oSpo^xejiH alqm ad virtutem re- 
vocare; BepHVTbca Ha n. hcxehbi in viam re- 
dire (h cofa. BepHyrbca na ^opory); n. cna- 



312 



nyxjsyrjb. 



JlHTepo. 



cenia via salutis; bc£ CHHxaur ejHHCTBeH- 
HtiMt nyieM-b ko cnaceHiio to, itooh... haec 
una via omnibus ad salutem visa est, ut... 
(Liv.); no3BO.ieHHHM r b, Heno3BOJeHHMMi> n. 
honesta ratione, turpiter, malis artibus; ny- 
TeMt Hacnaia, npecrynjEema per vim, per 
seel us; leopeTH^ecKHBTb, npaKTHHecKHart n. 
ratione, usu; HcxopHHecKHMt n. historiae fide 
et auctoritate; hhhmi n. aliter. 

IlyxHyTB tumescere, intumescere; turgescere. 

Ilyxi pluma. 

Ily^eKi fascis mil fasciculus; manipulus; 
u-kh jibktopob^ fasces. 

IlyHHHa 1) cm. BO^OBOpOTt. 2) MopcKaa 6e3- 
#Ha profundum; 6*pocHTbca bi n-Hy iacere se 
in profundum. 

IlymHOH TOBapi pelles (ium). IlynioKt (Ha 
rani) lanugo. 

n^ejia apis. IfaeMHBra pofi examen 
apum. ITseJioBOflCTBo res mellaria. 
rt^iejiBHHK'B apiarium, alvearium; alveus. 

nmeHHn;a triticum. IlmeHH^HH triticeus; 
siligneus (panis). 

nmraTt 1) co6. flagrare, fiammis correptum 
esse; ardere; 3anwjraTL cm. bx. tj. 2) nepeu. 
ardere, incensum esse, flagrare alqa re 
(amore, cupiditate, odio alcis, alcis rei). 
IlHJiKiH ardens; fervidus (ingenia); acer 
(ingenium, animus); vehemens (orator, oratio); 
n. BOOopaHteme vis animi. IEbiji'b nepen. 
ardor (cupiditatum — CTpacxeft, animi; mili- 
tum); fervor (animi, mentis, aetatis); n. cpa- 
aema ardor certaminis hah armor um, impe- 
tus, tumultus pugnae. 

IIbijib pulvis; noflHHMaTb n. movere. excitare 
pulverem; o6jra,K6 n-m nubes pulveris; no- 

KptlTLlH IlhUhK) CM. ntlflbHtW; fiepeH. ny- 

CKaxb n. b-b oa3a cm. nycicaxb. IIbijib- 
huh pulverulentus, pulveris plenus, pulvere 
sparsus. 
HbiTaTb 1) = HcnbiTbiBaTb, cm. sx. rx; n. 
c^acTie fortunam periclitari, c^acxie bohhh 
belli fortunam experiri oh temptare. 2) — 
Hcxa3axb Bt aonpocaxi. tormentis interroga- 
re, quaerere hjih quaestionem habere; tor- 
mentis quaerere de alqo; cm. nbiTKa. Hh* 
Tartca conari ex. inf. ; operam dare ut 
(exapaxbea); audere (ptmaTbca) Cb inf.; no- 
cpex imperf. de conatu; n. B3HTb ropojjb, 
aarepb urbem, castra temptare; n. CKpHTb 
hto hh6. dissimulare alqd; n., He — ih tem- 
ptare, periclitari, conari si... IlBiTKa carni- 
ficina; quaestio ac tormenta a npocTo quae- 
stio (nbiTo^Hwfi ^oupocb); no,nBepraxb Koro 
n-irfc alqm in eculeum imponere, inicere, 
conicere; alqm dare in tormenta, dedere tor- 
mentis, alcui admovere tormenta; cm. xaKate 
nbiTaTb 2. IIlitjihboctb cognitionis cupidi- 
tas hjeh amor; cm. jnoQonwTCTBO. IIbitjih- 

BBIH CM. JiroOOUblTHHli 1. 

IlbimaTB miBOMi k t. n. cm. ntuaxb 2. 

ILbiDiHOCTB magnificentia; = diecKb splendor; 
pompa; (othocht. o^ea^bi) cultus; lautitia; 
nbimnaji oocTaHOBKa apparatus (regius, ma- 
gnificus; epularum; ludorum). nunraxxH 
magnificus, splendidus; = numHo nparoTO- 



BJ6HHLIH apparatus (epulae; ludi apparatissi- 
mi); AOporofl sumptuosus, pretiosus; otm4h- 
Hbifi lautissimus; opiparus (BemtojiuHbifi). 
Adv. magnifies, splendide, apparate, lautissi- 
me, opipare (o. et apparate edere et bibere). 

II&eAecTaro cm. no^Hoacbe. 

ILbeca fabula; argumentum (explicare argu- 
ment exitum). 

U&flHHi^a homo ebriosus hjeh semper ebrius; 
homo vinolentus; (c&ibHie) potator. Hwra- 
ctbo ebriositas, vinolentia; npe,naBaTbca 
n-CTBy vini usum immoderate appetere; cm* 
nbflHCiBOBaTb. HbaHCTBosaTB vino dedi- 
tum esse uih indulgere; in vino nimium 
esse. IlBflHBiH ebrius; vino gravis hjib: 
mersus. 

niBei^t cantor; citharoedus (HrparontfH Ha 
naTpi h nororajH); 6ujeh Ha3Ha^eHH uarpa^u 
jyqnnura n-naMt praemia proposita erant 
iis qui optime cecinissent. nisHna can- 
trix. HiBHecKifi xopi. chorus hjeh caterva 
canentium. IIsb^h, h. nTun;a avis cantrix. 

ntHa spuma; y Koro hh6. n. y pia alqs spu- 
mas agit in ore. ITbhhtbc2 spumare; al- 
bescere (o BOfli). 

UtHie cantus; n. h MV3HKa vocum et fidium 
cantus. IltceHKa cantiuncula. ntCHa 
carmen (cTHxoiBopeHie); cantus; canticum 
(cjioBa nicHH); cantilena (Bdtarb HSBtcTHaa^ 
cTapaa n.); Hapo^Haa, noSt^Haa n. cm. 3th 
npajaraT.; n. KaKi ota^jtb Sojibmoft noaMbi 
liber; npociaBifltb Koro B*b n-nsxb cm. boo- 
ntBaTb; noioeopua n^Tb Bee Ty ate n. ean- 
dem cantilenam canere. ntiyxx gallus 
gallinaceus, k npocro gallus; niHie n-xa, 
n-xoBi» cantus galli, gallorum. n^TymiK 
nocpea- gen. galli hih gallorum, Hanp. n. 
6ofi certamen gallorum. Hetb canere (h 
BOcniBaTb); n. no^b 3bvkh $JieHTbi ad tibi- 
cinem canere; ad tibiam clarorum virorum 
laudes atque virtutes; hto HBKor^a ToMep^ 
h TesiOA'b nfeiH o fiorax-b *quae Homerus et 
Hesiodus olim de diis versibus persecuti 
erant; noioeopna n. Bee Ty ae ntcaio cm. 
nxcEa. 

nfexoTa peditatus, pedites, copiae pedestres; 
cjyatHTb bt> n-%% pedibus merere (mereri) 
um stipendia facere. n-fexoTHHer^i pedes. 
Hbxothbih pedester; n. coat,n;arb cm. ntxo- 
TOHeirb. ntmexoAHHH, n. Aopora semita, 
callis, trames. IlimexoAt pedes; jShtb- 
xopomflM'b n. pedibus valere. n*feiniH cm. 
UBXOTHbiH h niuiexcub. ntiiiKOM'B pedi- 
bus (incedere; iter facere). 

HflTa calx; h^tb, ciBAOBaTb, rHaxbca 3a rbml 
no nircaMi. alqm *vestigiis sequi, consequi, 
persequi, instare vestigiis, a tergo insequi; 
a no naiaMt 6y^y xojjHTb 3a HnMi me sibi 
ille aftlxum habebit. 

IlaTepo cm. uaib; Haci* n. quinque sumus. 
naTHflecaxHjrfcTie quinquaginta anni. Ha- 
TH^ecaTHJiBTHiH: quinquaginta annorum, 
quinquaginta annos natus; n. HeioB^icb 
TaKate homo quinquagenarius. IlaTHae- 
caTBiH quinquagesimus. HHTHflHeaHBiBi 
quinque dierum. ILaTHJi'BTie quinquen- 



IlHTHTB. 

nium; lustrum. narajiiTHiii 1) o B03pa- 
cit quinque aunos nates ran qulnque anno- 
rum, o h&ckojtbkhxb quijium annorum; quin- 
quennis. 2) Ha3Ha*ieHHHH Ha naTb jibtb, 
hhtb jt*tb npo^ojiacaiomiflcfl quinquennalis. 
HaTjrafecjrcHUH quinque mensium; fquin- 
quemestris. IlaTHCOTBiH quingentesimus. 
Usthctohhuh cthxb versus quinque pe- 
dum, versus pentameter. 

ILetTHT* retrahere. ILrriiTLca recedere. 
IlflTKa cm. nara. 

HaTHa^i^aTHjdbTHiH quindecyn annoruru, 
quindecim annos natus, o HictebKHXB qui- 
num denum annorum. IlaTHaflijaTbiH quin- 
tus decimus; bb h-thh pa&B quintum deci- 
mum. IEaTHawaTB quindecim;. n. pa3B 
quindecies; Ko;ueria H3B, h-th ^hobb 
quindecimviri (sacris faciundis). 



PaBeHCTBO. 



313 



ILzTHaTE cm. 3anATHaT&. 

H&THHi%a *dies Veneris. 

Hjitho 1) co#, macula; po^HMoe n. naevus. 
2) nepeu. labes turpitudinis m ignominiae, 
o6*mkh. npodo labes (no3opHoe n.); macula 
atque ignominia h npocro macula (familiae); 
nota turpitudinis; dedecus; opprobrium. 

IlaTMH quintus; Kaamuf n- quintus quisque; 
bb n. pa3B quintum; coaaarb n-ro jierioua 
quintanus; n. jtfiBb nocafc Ea% quinquatrus; 
oflHa n-Taa quinta pars. liars quinque; 
racao n. numerus quinarius; no h-th quini; 
n. 6*vkbb quinque litterae; n. nnceMB quinae 
litterae. HaTLAecara quinquaginta; n. 
nnceMB quinquagenae litterae; n. ibtb otb 
pofly cm. naTH^ecflTHi'BTHift; n. pa3B quin- 
quagies. ITjitbcotb quingenti; no h-cotb 
quingeni; n. past quingenties. 



p. 



Fa<5a cm. paobraa. Pa6oj*nHHH servilis 
(paScKifi); obnoxius; humilis, humilJimus 
(HH3Kift ; no^HH, assentator, oratio); (H3B 
^ecmaioom hjth rceiama HpaBHXbca) ambiti- 
osus. Adv. servilem in modum; humiliter, hu- 
millime. PafiojartacTBo humilitas, adulatio 
(HH3Kaa jiecTL). PaOojitacTBOBaTB humi- 
liter servire alcui, adulari alqm. 

PaCoia 1) Tpy#b npMaraeMbift kb qeMy hh6. 
opera; opus (HcnejmeHie KaKofi hh6. paooTbi, 
3a^aqH, 3aHATie); occupatio (3aHATie, flfcio); 
(cb noHATieMi o HanpaacemH, TpyAt) labor 
(iniucundus, gravis, molestus); opera et la- 
bor; pensum (p., 3a^aHHaa Ha onpe^teHHoe 
BpeMfl, ypoKB); ncnoJEHHCKaa p. moles; Tpe- 
ooBaTB p-Tti operam exigere; aaTb KOMy 
hh6. p-Ty alcui pensum imperare; #aTb, ao- 
CTaBHTb jtjo^imb p. homines in operas mit- 
tere; nocropoHHia p., bb CBoSo^HHe Hacw 
operae subsecivae; njraia 3a p-Ty cm. njiaTa; 
npHcrynETb kb p-rfc, npHHaxbca 3a p-Ty cm. 
npucTynaTB i, b; BepHVTtca cb p-tbi ab opere 
faciendo redire; npeBocxo^HOH, speBHen p-Tbi 
praeclari, antiqui operis; praeclaro, antiquo 
opere factus. 2) pe3yiBTaTB pa6oiw, 
npoH3Be^eHie, ocorJ . xyioatecTBeHHoe 
opus. Pa6oTaiB opus facere; in opere fa- 
ciendo occupatum esse; agere alqd; (cb Ha- 
npaacemeMB) laborare, in labore esse, con- 
tendere, eniti; p. hotoo, ,a,o rjiyfoKOH ho^h 
lucubrare; bcio hoib Ha npojeTB ad laborem 
nullam partem noctis intermittere; mkarbii 
ro^b annuam operam edere; HanpacHO p. 
inanem laborem suscipere, operam perdere 
hxb frustra consuinere; p. Ha^B hbmb hho\ 
cm. Tpy^HTbca. Pa6oTHHKB qui opus fa- 
cit^ operarius, bb pi. Tanrne operae; HaeM- 
hhh p. mercennarius, bb pi. TaKace operae 
mercede conductae; xopomif , npMeacHBii p. 
qui sedulo (strenue) opus facit, operarius 
navus. Pa<5oTHH^a quae opus facit; ope- 



raria. PaCoiriH 1) p. ^omb ergastulum; 
^eHB dies negotiosus; p. ckotb armenta (pi.). 

2) KaKB SUbst. CM. paOOTHHKB. 

PaCcKin servilis; p. njaTbe , oaea&Aa vestis 
servilis; cultus servorum; habitus servilis; 
p. ayxB animus eih indoles servilis; inge- 
nium servile, cm. TaKace pa6ojiincTBO. Adv. 
serviliter; servilem in modum; p. npe^aHHbifi 
KOMy addictus alcui. Pa6cTso servitus; 
servitutis condicio; Hro p-cTBa cm. hto; npo- 
^aTb bb p. alqm sub corona vendere; 6biTb 
npoaaHy B b p. sub corona venire. Pa6t 
servos; servulus; mancipium; verna (po^HB- 
miaca bb aom& cBoero xo3HHHa); puer (npn- 
cjryatHHKB); familia (set pa6bi, npHHaflie»a- 
nue o^HOMy rocno^HHy); 6biTb paooMB ser- 
vum oh in servitute esse, servire, %hmb 
hh6. servire alcui hjeh apud alqm^ cfliuaTb 
Koro pa6oMB alqm in servitutem redigere 
HJia servitute afflcere, alcui servitutem in- 
iungere; nepeu. 6uTb pa6oMB cbohxb CTpa- 
CTeH servum libidinum esse, servire cupidi- 
tatibus. PafoiHs serva; GiyaiaHKa ancilla; 
mancipium. 

PaBeHCTBO aequalitas; paBHOMtpHOdb aequa- 
bilitas; p. npe,nB 3aKOHOMB iuris aequabilitas, 
ius aequabile; par ius. PaBHHHa planities; 
locus planus hjih aequus; bb p-Hy, no p-Ht, 
bb p-flt Taote in, per aequum, planum, in 
aequo, piano; campus (cb npadasjieH. adj. 
planus mh apertus a 6e3B Hero); ie»am;if 
bb p-H$ in piano situs; campester; nyTb no 
p-Ht iter campestre; 6ojibmaa p. magna cam- 
porum spatia; ' planities magnitudoque regio- 
num; 6e3npe^BibHaa, HeasMtpHMaa camporum 
in infinitum patentium planities; jiaieito npo- 
cTHpaH)m,aacH camporum patentium aequora. 
PasHO cm. paBHbift. PaBHOBtcie 1) co6. 
par momentum; npHBeAeHHbiH bb p., Haxo^a- 
npica bb p-cia tamquam paribus ponderibus 
examinatus, pari momento hjih suis ponderi- 



314 



Fa^H. 



bus libratus; coxpaHaTb p. librare (corpus); 
sua vi et suo nutu teneri; 3aKOHi p-cia ae- 
quilibritas (Vie.)- 2) nepen. aequitas; b% to- 
cy^apcTBt cymecTByerb p. Meamy npasaMn 
h 06)i3aHH0CTflMH aequabilis in civitate com- 
pensatio est et iuris et officii et muneris. 
PaBHo^eHCTBie aequinoctium. PaBHoay- 
mie 1) cnoKoficTBie ayxa, cm. cnoKOficxBie. 
2) HeBHHMaTeabHocTb, xojtoahoctb neglegen- 
tia, neglectio, contemptio, despicientia (alcis, 
alcis rei); He*iyBCXBHxejibHocxb, anaTia lenti- 
tudo; animus durus, ingenium hebes ad alqd. 
PaBHOflymHHH 1) coxpaHHiomiH UpH BCS- 

KHXfc 06CT0flTeJtbCTBaXt OflHHaKOBOe COCTOfl- 

Hie xymn aequus; p. Kfc ieMy hh6. immotus 
alqa re; obixb p-hmmb Kb HeMy hh6. negle- 
gere hjih contemnere, non curare alqd, non 
laborare de re, non moveri re. 2) xojioij- 
hbih, HeBHHMaTejiBHMH rudis ad alqd; 
neglegens (alcis, alcis rei, in alqm, in alqd); 
contemptor (-trix) alcis, alcis rei; anaxH*iHBiH 
dtssolutus, lentus; 6bixb p-hbimx> kb ^eMy 
alqd non sentire, non moveri hjih tangi alqa 
re; neglegere, non curare alqd; lente alqd 
ferre. Adv. aequo animo (ferre, pati); lente 
(ferre). PaBHOSHa^amin idem hjih ean- 
dem rem significans, declarans. PaBHo- 
jtbthih aequalis; eiusdem aetatis. PaBHOj- 
m&phoctb aequabilitas. PaBHOMtpHHH 
aequabilis, congruens, constans. Adv. aequa- 
liter, aequabiliter (distribuere); constanter. 
PasHonpasHOCTB cm. paBHBin (npaBa). 

PaBHOCHJCBHlIH CM. paBHblH. PaBHBIH 

aequus; aequalis; par; idem, geminus (coBep- 
meHHO p.); xaK»e aequus et par, par et si- 
milis, par atque idem; oijHHaKOBBiH, HeH3MtH- 
hrh aequabilis ; o B3afiMH0Mt OTHomeniH 
compar (conubium); inter se aequales (o flt- 
CKoibKHxt paBHbixi. npe^M.); P- npaBa iura 
paria, ius aequum et par, par idemque; 
hm&xb p-Hbifl c% rpaat^aHaMH npaBa aequo 
hjih pari iure cum civibus vivere; npa p. 
ycjioBiax'b, Ha p. npaBaxx. ex aequo; npn p. 
M& Bcteb onacHocTH aequato omnium peri- 
ctdo; Bcfe rpaat^aHe p-HBi upexb saKOHOMt 
omnes cives legibus tenentur omnibus; paBHBie 
MHi, xe6fc homines mei, tui ordinis, eodem 
loco quo ego (tu) nati; homines mei, tui si- 
miles; oo*pam;axbca co bc£mh (oTHOCHXbca ko 
BciM'b) KaKb cb p-hhmh ce6"i omnibus se 
aequalem et parem praestare; p-Hofi BeiH- 
*ihhbi aeque magnus, aequa magnitudine; Ha- 
xojjhtbch Ha p. no^xn pa3Cxoamn aequo fere 
spatio abesse; pa3JTEjiHTb Ha tdh p. *iacxH in 
tres partes aequaliter dividere ; p-HbiMt 
odpasoM'b cm. oopa^ 3. Adv. = paBHbiMb 
oSpasoMt cm. o6pa3i. 3; pasHo h, paBHO 
KaKi aeque — ac (atque), perinde — ac (at- 
que), item — ut; non secus — ac (atque); 
tarn — quam; ut — ita; et — et; non minus — 
quam; see paBHO nihil interest (jih — hjih 
utrum — an); MHi Bee p. nihil mea interest 
hjih refert PaBHETB 1) = fliaaxb raaAKHMT», 

CM. BBipaBHHBaTb. 2) CXaBHXB Bb UpflMyH) 

jihhik) (cojmarb) aciem instruere- 3) jriiaxb, 
no^HTaTb paBHbiMb jrpyroMy cm. cpaBHHBaxb. 



PaadHBaxB. 

PaBHHTBCA 1) Cb K^MB CM. CpaBHHBaXb. 

2) = CTaHOBHTbca b% npaMyio JiHHiio (o coji- 
jjaxax*) aciem ordinesque constituere. 
PaflH propter hjih ob cb ace.; alcis, alcis- rei 
causa; nomine alcis rei, alcis; p. xe6a, p. 
Baa& tua, vestra causa; see jrjkiaTb p. ciaBH 
omnia ad gloriam revocare. 
PasoBaxB Koro laetitia, voluptate afficere 
alqm; laetitiam, voluptatem afferre alcui; ko- 
to T&m> delectare, oblectare alqm alqa re. 
PaflosaTBCH MeMy laetari hjih gaudere 
(alqa re, de alqa re, mKse id, illud, ace. c. 
inf. huh quod); gaudium, laetitiam capere 
ex re; delectari, se delectare alqa re; o6pa- 
,a;oBaTbCH laetum esse, oieHb^maxima laetitia 
perfusum esse. Pa^ocTHBiH 1) npoH3Bo- 
j^amiH paijocTb laetus (dies); gratus, iu- 
cundus; (atejiaHHBiH) exoptatus. 2) nzbst- 
BJiaiomiH pa^ocTb laetus, hilaris; (oxothbih) 
lubens; p. kphk* clamor laetus; clamor et 
gaudium; acclamatio secunda, acclamatio; 
conclamatio; ho^hhtb p. Kpnirb conclamare, 
npn ^e»n» ad alqd gaudio conclamare. Adv. 
laete, hilare; lubenter (oxotho). PasocTB 
1) gaudium (^ymeBHaa, BHyxpeHHHK); laetitia 
(o6HapyacHBaiom,aflCjj); alacritas (paaociHoe 
B036yjK^eHie); gratulatio (natflBJieHie pa,no- 
cth); p-cth cero Mipa voluptates corporis; 
jjocTaBJiHTb KOMy p. cm. pa^OBaTb; 6bitb Bnt 
ce6a orb p-cth cm. bh4; oeb He 3HaeTb, ^to 
Jtiiaib orb p. gaudio hjih laetitia exsultat, 
gestit; prae gaudio hjih prae laetitia sibi tem- 
perare non potest; njiaicaTb ot* p-cth gaudio 
lacrimare hjih lacrimas effundere; gaudio hih 
laetitia lacrimae alcui manant; KcnojmeHHBiH 
P-cth cm. HcnoaHflTb; ct> p-CTBH) animo li- 
benti, animo non invito, prompto paratoque; 
nocpe,n. libens, volens, non invitus; eb seJiH- 
TiaHmeio p. libentissimo hjih promptissimo 
animo; summa mea voluptate. 2) KaK*b 
o6pam,eHie nb Jinny, tm moa p.! meae de- 
liciae! mea voluptas! 
Paflyra arcus caelestis, B'b cbh3h ptnn npo- 
cto arcus. PaayaHBiH arcubus caelestibus 
similis. 
Paaymie benignitas; facilitas (lacKOBOCTb). 
PaAynrHBiS benignus; facilis. Adv. benigne. 
Pa^i, s. p. ^eMy alqa re gaudeo, laetor; a 
p. vb neonped. uan.i. hjih ci co)O30m^ ito 
gaudeo ci ace. c. inf. hjih ct quod. 
PaA*nie, paflliTB cm. 3a6oTa, 3aooTHTbca. 
Paac^aTB cm. poa^aTB. 
Pa36aBjraTB diluere (venenum, medicamen- 
tum); pa36aBJieHHBift dilutus (vinum dilu- 

tius). 

PaaCaaTBisaTB — pa3rjiamaTB, cm. btoxl tji. 

Paa6HBaTB 1) pa3JtaMBiBaTb frangere, confrin- 
gere, perfringere alqd; elidere (caput saxo, 
navem); = pa3pymaib disicere, discutere (ali- 
quantum muri; columna rostrata fulmine dis- 
cussa est). 2) p. HenpiaxeJia hostem vince- 
re, superare, pellere, na rozosy hostem fun- 
dere fugareque. 3) p. najiaxKy cm. naaaTKa; 
p. jiarepb castra metari; locum castris dime- 
tiri (oTMtxHTb Mtcxo joa Jiarepa); castra po- 
nere, locare. Paa6iiBaTBCH frangi, confrin- 



PaaOHpaTejibCTBO. 



PasBpaTHTejiB. 



315 



gi, diflfringi; (o Kopadjrb) allidi (ad scopulos 
o CBajoi), elidi (naves); bojhh pa30HBaH>TCH 
o CKajiu fi actus saxis franguntur; kojibho 
p-iocb bb #pe6e3FH anulus fractus et com- 
minutus est. 
PasCnpaTejiLCTBO quaestio (KaKB cyaeSHoe 
TaKb h BCflKoe irpyroe): disquisitio (cyae(5- 
soe); cogBitio (npoH3BO^CTBo cy^eSHaro cirfyt- 
CTBia). PaaGnpaxB 1) pa3HHMaTb no na- 
cthmx destruere, dissolvere; p. 3,naHie, dtHy 
aedificium deturbare, murum demoliri. 2) = 

H3Ca4XBIBaTb, cm. 3T. rji.; p. KHHry, COHHHe- 

Hie recensere, percensere; = npo^HTaTt (%ro 
ih6o pyKy, pyKonacb) explicare, explanare, 
interpretari (alqd). 

PasGoraxfcxB cm. 6oraitifr 1, a. 

Pas6oH rapina; p. no 6ojLhumm> aoporamB la- 
trocinium ; rpa6e»B praedatio ; MopcKoS p. 
cm. MopcKofi; 3aHEMaTBCfl p-eMB cm. pa36on- 
HH^aTb; BopoBCTBo h p. Ha aoporaxB z m> 
jtaxB, b^ ropojiaxB h xpaMaxB itinerum 
atque agrorum, oppidorum et fanorum furta 
et ]atrocinia. Paa6oHHHK£ latro; praedo; 
praedator (rpaSKTejib); mopckoh p. cm. Mop- 
ckoh. Pas6oHHH^aTB rapinas facere; la- 
trocinari. Pas6oHHH^ecKift, —uvimjk no- 
cpe^. gen. latronum, praedonum; p. mata 
cm. iuaHKa; p. axaMaHB dux latronum hie 
praedonum; p. cy^Ho navis piratica; myopa- 
ro piraticus; p. BepienB cm. BepienB; Becra 
p-CKyio acH3Hb latronum mh praedonum ritu 
vivere. 

Pas6op^iHBBiH elegans; fastidiosus (6pe3rjH- 
bhh). PasCops, 1) 6esT> p-pa sine discri- 
mine; promiscue; ytaaxb bc£xb 6Q%b p. 
omnes promiscue interficere; 6e3B p-pa v6h- 
BaTb cozwrb r rpam^aH-b caedem promis- 
cuam militum atque oppidanoram facere. 2) 
p. KHHra censura libri; cm. pa36npaTeJtbCTB0. 

Paa6paHHTL icoro graviter obiurgare alqm. 

FasGpacBiBaTi disicere (disiecta aedificia, 
disiectae manus — OTpa^bi); dispergere; dis- 
sipare (dissipata connectere; ius civile, quod 
nunc diffusum et dissipatum est); pa36po- 
caHHtift dispersus, disiectus. 

PaaGpeaaxBCJi dilabi; discedere, no Bcefi paB- 
hhhb spargere se toto campo, aaa rpaoeaea 
h onycTomema liberius se eicere in agros 
praedandi vastandique causa (Liv.). 

PaaGyrcaxB, — ahxb cm. CyAHTb. 

Paa6*raTBca discurrere, dilabi, diffugere; 
cm. Taitate pa3ciBaTbca. Paa6*ri impetus. 
Pa3<54raaTBca impetum sumere. 

PasBajiHHa, o6hkh. pi. p-Hbi parietinae; mu- 
ri diruti; aomb bb p-HaxB aedes ruinosae; 
domus ruinis defomis; = ocTaTKH reliquiae. 
PaaBajiHTBca dilabi; collabi, (cHJibHie) 
concidere, corruere. 

PasBe^eHie (jkhbothbixb) educatio, (pacxeHin) 
cultus; p. cKOTa, n^eii cm. ckotobo^ctbo, 

' n^ejoBO^CTBo; p. ^epeBbesB arborum cultus 
hjih cura, educatio. 

Pa3Bep3aTB cm. oTKpbiBaTb. PaaBepaaxBca 
discedere (caelum, terra); dehiseere (terra). 

Pa3BepTHBaTb 1) (cBHToe) evolvere', p. khh- 
ry evolvere librum, volumen, revolvere, ex- 



plicare. 2) bb BoeHHOMB H3biK^ explicare 
(aciem, copias, ordines, legiones). Pasaep- 
TBisaTBOs 1) = pacns'BTaTb se aperire 
(flos). 2) o bohceb, KojoHHt explicari. 

PasBeceacsTB Mlarare, exhilarare. PasBe- 
cejisTbcs se remittere, se diffundere. 

PassHBaTB 1) co&b evolvere. 2) nepen. a) 
flngere, excolere (ingenii vires, ingenium, 
animum); educare (KaKB 6m BocnHTHBaib), 
confirmare (no^pinjEaTb); no6oBb kb oie^e- 
CTBy pa3BHBaeTB bcb cnoco6aocTff patriae 
amor quam plurimum confert ad exercendos 
omnes animi ingenii que vires; pa3BHToft Ha- 
po^B adultus populus. b) = H3JiaraTB explica- 
re (sententiam, alcis rei causas); enarrare 
(alqd); dicere, disputare (de alqa re); p. 
cnofT mbicjih sensa animi explicare; cogitata 
ordine eloqui. PasBHsaxBCA nepen. cre- 
scere; adulescere (KpinHyib, yseiBraHBaTbca, 
ingenium); pubescere (no^pacTatb); longius 
progredi (ipsa per se natura); p. H3B ^ero 
hh6. proficisci ab, ex alqa re; p. caMOcroa- 
TejibHO ipsum per se progredi; ^iba hh6. cno- 
co6hocth cb Kaat^tiMB ^HeMB see 6ojTbe pa3- 
BHBaiOTCK alcis ingenium magis in dies elu- 
cet. PasBHTie a) yMCTBeHHoe animi inge- 
niique cultus, $H3irqecKoe nocpe^. aetas 
adulta bie corpus iam corroboratum; = B03- 
pacTaHie incrementum (rerum Romanarum), 
incrementa (virium); (npeycntflHie) progres- 
sio (omnium virtutum); npocjit^HTb p. *iero 
hh6. rem crescentem persequi; CTeneHb p-Tia 
cm. CTeneHb. b) = H3Jomeaie explicatio, ex- 
planatio. 

Pa3BJtreKaxB nepen. Koro a) Mtmaa pa6oiaxb, 
OTBieKaa otb paSoTbi distinere alqm, ani- 
mum avocare, alcis industriam in plura stu- 
dia distrahere. b) =. pa3BecejflTb animum al- 
cis a curis hjih a sollicitudine abducere; 
alqm oblectare. PasBjceKaxBca animum 
relaxare hie remittere; aberrare a miseria; 
ttemb hh6. oblectari, se oblectare alqa re. 
PaaBjEe^eme delectatio, oblectatio; (y^o- 
BoabCTBie) voluptas; (oTAoxnoBen^e) animi 
relaxatio hjih remissio; pa p-nia animi (rela- 
xandi) causa; cipacxb Kb p-HiaMB animus ad 
voluptates (nimis) propensus. 

PasBo^HTB 1) cob., Hanp. p. Kapayibi custo- 
dias hjih vigUias, stationes disponere; p. 

COHflaTB HO 3HMHHMB KBapTHpaMB CM. 3HM- 

Hift; chjiok) pa3HHMaib disiungere, distrahere; 
ccopanxaxcfl dirimere. 2) nepen. a) = pa3- 
SaBJiaTb, cm. 3T. rx b) p. ,n,epeBbfl arbores 
serere; BHaorpajr^ vitem colere; (atHBOTHbixi) 
educare. c) p. oroHb ignem facere; p. otohb 
na ajTapi mjih acepTBonpHHomeHia foculum 
ad sacrificium accendere (Liv.). Passo- 
^HTBca cb aceHOii -repudium remittere uxo- 
ri; repudiare uxorem; divortium facere cum 
uxore; (o acenii) divortium facere cum mari- 
to; discedere a viro, repudiare virum. Pa3- 
BORh coniifgis discidium. 
PaaBpaTHxejiB corruptor. PasBpaxHHKt 
homo dissolutus; homo libidinosus. Paa- 
spaxHHH dissolutus (vita, mores); libidino- 
sus (ciaAOCTpacTHbifi, pacnyTHHH, xaKate vi- 



316 



Pa3BBK>HHBaTfc. 



ta); libidinibus deditus (o ihitb); nequam 
(6e3nyTm.ifi); BecTH kh3hb p-Hyio dissolute, 
Jibidinose vivere. Passpara libidines 
(dpacTH); nequitia; vita libidinosa. Pas- 
BpamaTt alcis animuin hih mores hjih 
alqm corrumpere, ad nequitiam abducere. 

Pa3BBK)^HBaTB iumengs onera deponere; 
onera ex iumentis deicere. 

PaaBB 1) uaptbH. eonpocum. num; pa3Bfc 
He nonne. 2) uaptbu. ycjwenoe nisi, nisi 
forte; cm. ipaMM. 

Pa3B2BaT£C£ (o cyjiTaHfc Ha nuenii) vo- 
litare. 

Paas^AKa, rjaroiaaiH, cm. pa3BfcabiBaTb; fex- 
ploratio; cm . peKorHocnH posKa. P ass* a- 
tom explorator (oco6. Ha BOHHi); specula- 
, tor (ja3yTqHK'b); emissarius (mnioffb). Pas- 
BiflMBaTB cognoscere (iter); explorare (lo- 
ca, iter hostium, de alqa re); explorare et 
cognoscere (hostium iter); speculari; p. m£ct- 
hoctb, npapo^y MicTHOCTH situm alcis loci 
recognoscere, naturam alcis loci perspicere; 
nocjaTb iiofleH p-Bi^aTb MicTHOCTb qualis 
sit natura loci qui cognoscant, mittere. 

Pa3B83Ka exitus (fabulae ApaMbi); fl&io HAerb 
Kb p-K-fc res ad exitum venit; res inclinata 
est. Pa3BA3HocTb, — hjbih cm. HenpHHvae- 

AeHHOCXb, — Hbffl. Pa3BH3£TBaT£ 1) co6. 

solvere, resolvere; p. y3ejrb nodum solvere, 
expedire. 2) nepeu. p. komv pyKH alcui in- 
tegrum dare; omnia aicui libera servare; p. 
KOMy Ji3HK'b alqm loquentem facere. Pa3- 
BflsuBaTBca solvi, 

Pasra^BiBaTB cm. oTraawBaTB. Pasrajpea 
explicatio; raaroiiaMH. 

PasraHHBaiB dispellere (nubes, nebulam, 
pecudes, hostes); disturbare (contionem); dis- 
cutere (coetum, consilium Boeoticum). 

P asr ap aTtca cm. pa3ropaibca. P asr apt, 
6HTBa fouia b^ hojihomi p-pfc acerrime pu- 
gnatum est; ta* cpaaceme 6ujo bi uojihomi. 
p. ubi accensus erat ardor pugnae; ubi plu- 
rimus labor et periculum erat. 

PasrjiamaTB hto hh6. divulgare sermonibus, 
in vulgus efferre hjih edere alqd; famain al- 
cis rei divulgare; enuntiare (TaHHy). 

Pa3rjiaji;LiBaTL perspicere; cognoscere. 

PasrHBBaTB iratum facere, irritare (alqm); 
iram hjih stomachum movere alcui. Pas- 
rHBsaTBCJi irasci; ira incendi. 

PasrosapHBaTB cb KiMt hho*. loqui cum 
alqo; colloqui, colloquium hjih sermonem habe- 
re cum alqo; sermocinari, sermonem confer- 
re cum alqo. PasrosopHBra H3tiKt sermo 
communis; sermo; sermo familiaris et cotidi- 
anus (Cic). PaBroBop^HBtra affabilis; lo- 
quax (ciobooxotuhbmh); He p. natura tacitus. 
PasroBopt sermo (cjiyqaHHMii), colloquium 
(3apanie Ha3Ha^eHHMfl): dialogus (Aiaaorb 
m> KaKOMi hh6. co^RHeHin); HayHHtift p. dis- 
putatio; ^py^ecKiH p. colloquium amicorum 
huh inter amicos habitum; 3aB0AHTb p. cm. 
3aBOAHTb 3; HMfcTb p. Ch Kkwb sermonem 
habere cum alqo, mihi sermo est cum alqo; 
BecTH pa3roBops> cm. pa3roBapKBaTb, y^eHBiI 
p. C"b KfeM-b hh6. docte quaedam disserere 



Paa^opi*, 

cum alqo; p. Hj;erb o newb hh6. sermo est 
de alqa re; p. KacaeTca iero sermo incidit 
in alqd, de alqo; npe^MeTOM-b p-pa oohkho- 
BeHHo ciy»Hrb hto hh<5. sermo plerumque 
habetur de alqa re; 6*HTb npeaMeTOM'b p-poB*b 
bo Been TpealH tota Graecia fama cetebrari; 
Bt p-pi ynoMflHyTb o newb hh6. mentionem 
alcis rei incohare; nacTo bt> p-pt npHB0£HTb 
wro usurpare alqd. 
PaaropaTbca exardescere (co6. h nepeu.). 
Pasropa^aTBca 1) co6. calefieri, calescere. 
2) nepeu. cm. ropfl^HTbca. 
PaarpaCjieme direptio, depopulatio; oTflaTb, 
npeAOCTasHTb ropo;cb Ha p. urbem diripien- 
dam concedere, permittee, direptioni relin- 
quere (militibus). PasrpadaTB expilare, 
spoliare (provinciam); (oco6. o6n;ecraeHHoe 
HMyinecTBo) depeculari (fana); diripere (pro- 
vinciam, urbem); populari, depopulari pro- 
vinciam). 
PaarpaHBTseHie determinatio; naroiaME. 
PadrpaHHHHBaTB 1) na3Ha?aTb rpaHHnti 
finire, definire; fines ponere. 2) oTfltaxb 
rpaHHuero terminare (agrum publicum a pri- 
vato); (o6t> aBrypi) determinare (regiones 
ab oriente ad occasum). 
PasrpoMJCflTB cm. pa36nBaTb, coKpymaTb. 
PasrpoHi (noiHoe, coBepmeHHoe nopaae- 
Hie, HCTpefijenie) internecio (Gallorum); rui- 
na (Hannibalis, strage ac ruina fundere 
Gallos, Liv., — pa3rpoMHTb). 
PaarpyacaTL KopaSib exonerare, exinanire 

navem. 
PasrpBisaTB corrodere (o Mbimaxi). 
PasryjiHsaTB cm. ryjiflTb, npoxaatHBaTbca. 
PasflaBaTt dividere (bona inter alqos; agrum 
inopibus); dispertiri, distribuere (alqd alqui- 
bus hjih in, inter alqos); assignare (otbo- 
AHTb); m;eApo p. largiri, dilarigi (alqd); p. 
noroioBHo alqd in capita discribere (iugera 
in homines); BoficKy saJOBaHbe cm. naaTHTb. 
PassasaTBca 1) =. pa3CTynaTbCH, cm. st. 
n. 2) o 3ByKaxx sonare, audiri, exaudiri; 
pa3#ajcfl rpoMKifi roiocb vox ingens edita 
est (ex silva); bt> AOMt pa3Aaeica nime do- 
mus cantu personat; pa3#aiOTCtf 3ByKH TpyS-b 
h pojKKOB*b tubae cornuaque canunt. 
PaaaaBMBaTB comprimere; (pacTHpaTb) con- 
terere; (pa3,npo6jLHTb) contundere; HoraMH pe- 
dibus obterere; conculcare. 
Pas^apHBaTB dilargiri (alqd). 
Pa3#a?a divisio, distributio; assignatio (ot- 

BeaeHie); p. xjii6a cm. xjriSi 2. 
Pa3ffBaHBaTB findere, diffindere. PasflBan- 
BaiBca findi, diffindi; dividi (flumen in duas 
partes). 
PasflBHraTB dimovere. 
Pa3AnpaxB 1) co6. cm. pa3pbiBaTb. 2) nepeu. 
dilacerare; pa3AHpaiom;ift Aymy miserabilis 
(voces). 
Pa3£opi dissensio (civilis, civium); discidium; 
discordia (Hecorjiacie); Bpaa^a simultas; atHTb 
crb k^mi bi p-pfc dissidere ab hie cum alqo; 
discordare cum alqo; in simultate esse cum 
alqo; Meac^y co6oh in dissensione esse, dis- 
sidere hjih discordare inter se; a6jioko pa3- 



PasjuoeaxoBaTb. 

flopa causa certaminis; materia contentionis; 
hto hk6. csyatHTB flSioKOBfb p-pa Meatfly... 
alqd materiam contenlioni praebet hjih cau- 
sam certaminis affert inter... 

Pas^ocaAOBaTB cm. pa3flpaa;aTB. 

PaaflpaacaTB movere, commovere; irritare, 
ira incitare, inflammare, exacerbare (animum 
alcis, alqm); alcis iram concitare; pa3flpa- 
aceHHMH iratus; ira incensus, inflammatus. 
Pa8ApastaT£ca ira exacerbari &sk in- 
cendi. 

PasapaxeBde 1) KaKB flMcTBie irritatio 
(animorum). 2) Kaifb cocioaHie animus 
irritatus; ira, iracundia; animi offensio; p. 
vmobt. animi ira exacerbati; npn TaKoarB p. 
coj^arb ita irritatis militum animis. Pas- 
ApasHTejKBHocTB animus alcis (facile) irri- 
tabilis; = Bcn&MbqHBOCTb iracundia. Pas- 
ApaacHTejiLHLiH irritabilis; pronus ad iram; 
iracundus; BCHbUb^HBbiH h p. xapaKTepB 
animus iratus ac percitus. 

PasApodeme nocpefl. n. comminuere. 
Pa3Apo6jCHTB comminuere (statuam); con- 
tundere; conficere; conterere, obterere. Pas- 
APo6je&tbcs diffindi; uapCTBO MaiceflOHJiHB 
no cMepTH AieKcanflpa p-aocB Ha Mnoro 
napcTBB regnum Macedonum morte Alexan- 
dri in multa regna distractum est 

PaMyBajiBHLiH m£xb follis PaaaysaTB 
1) cod. p. oroHb ignem flando ejlk flatu 
accendere. 2) nepeu. conflare (bellum); 
accendere (invidiam). 

Pa3,nyMBiBaTB l) = Ko;ie6aTBca cm. K0Jie6aTb- 
ca 2; He pa3flyMMBaa sine dubitatione, baud 
cunctanter. 2) = hsstehhtb CBoe HaMfcpeHie 
mutare consilium huh sententiam. Paa- 
AyMBe dubitatio; haesitatio; npHBecTH Koro 
Bfc p. in dubitationem alqm adducere, alcui 
dubitationem afferre, inicere. 

PasA^saTB Koro exuere alcui vestem; detra- 
here alcui vestem; nudare (o6KaataTB). 
PasAfeBaTBca exuere hjih ponere vestem. 

PasABaeHie cm. flfcieme; p. noien agri (agro- 
rum) divisio (divisiones); 3aKom> o p-Hin no- 
Jiefi lex agraria. PaaataaTB cm. a&ihtb. 
PaaatjisTBca divisum esse (Gallia in tres 
partes); mo hho\ p-ca aa Tpu rjraBH res ha- 
bet tria capita; cm. TaKHte fltanTbca. 

PaaatajroBaTL militandi ordinem alcui mu- 
tare, bb pafloBbie in gregariorum militum 
numerum referri iubere. 

PasaceBBisaTB dentibus comminuere; conficere 
(cibum). 

PaaaKHraTB nepeu. accendere (invidiam); ex- 
citare. 

Pa830pffTB cm. pa3opaib. 

Pa3HTeJiBHUH, Hanp. p. npaMipB exemplum 
illustre, insigne; p. flOKa3aTejiBCTBO ratio ne- 
cessaria hjih quae non persuadet, sed cogit, 
quae vim affert in docendo. PasHTB cm. 
nopaataxb. 

PasaaraTB partiri (genus in species); secare 
(causas in plura genera). 

Pasjiaa-B discidium, discordia; bb MHtHiarb 
dissensio; 6biTb m> p-flfe cb Ktab dissidere 
ab hjih cum alqo; discordare cum alqo, cb 



FasMeKtesaHie. 



317 



caMSMB codot dissidere a se ipso, discordare 
secum: cm. Tasxe pa3flopB. 

PaSJEaHBIBaTB CM. lOMaTB. 

Pa8JteHBca se sternere; procumbere; Ha Tpa- 
Bt abicere se in herba. 

Pa8JiHBaTBca (o pfcKax-b) superfundi, super 
ripas effundi; extra ripas diffluere; redun- 
dare. PaajruBt, — jiHTie eluvio; bcibx 
pa3JtHTia boab Ta6pa Tiberi super ripas effuso. 

Pa3JTH?aT£ cm. ouHHaTB; p. Meatfly cm. pas- 
sage (flfeaaib); p. bb TOroBfacfc flymy h tbio 
naturam hominis in animum et corpus divi- 
dere; CTporo p. res acri iudicio discerned 
inter se; sth npeflMeTbi aerito p-jotbtb faci- 
lis est illarum rerum distinctio. Paara- 
^aTBca cm. oTAvmsLTbcsi. PaBJTHiie dis- 
crimen; diversitas, differentia (pa3H0CTb); ' = 
Hecxo^cTBo dissimilitudo; fllmaTB p. discri- 
men facere hjik servare, Meat^y cyefifcpieMB 
h peiHriefi superstitionem a religione sepa- 
rare; He flfciaTB HHKaKoro p. Mea^y hoabmh 
omnes uno ordine habere; uno modulo ac 
pede metiri omnes (Hor.)\ 6e$b p-^ia cm. 
pa36opB; 6e3B BCJiKaro p. sine ullo discrimi- 
ne, omni discrimine remoto; bb stomb otho- 
meHiH Meatfly hhm& 6ojibmoe p. hac in re 
multum inter eos interest; eo multum diffe- 
runtj cm. Taote pa3HHua. PasjCH^nTejCB- 

HHH CM. OTJTEIHTeJIbHHit Pa3JEB^H£IH 1) 

HecxoflHbit diversus; dispar (alcui rei); dis- 
similis (alcis rei, alcui rei); discrepans, dis- 
sonus; alius. 2) pa3Hooopa3HbiH varius; 6htb 
P-hbixb MH^Hift discrepare, dissentire, dissi- 
dere (inter se); pa3JnrcHbm (He corjacHbiH 
Meatfly coSofi) coo6m,eHm hctophkobb o qeMB 
hh6. quae auctores variant de alqa re; 
CTpaxB h pa3flpaateme Bbi3biBajra p. MHtma, 
npeflaoateHia timor atque ira sententias va- 
riabant. Adv. pa3iHHH0, p. o6pa30MB varie 
(causam defendere); p. nepeflaBaTB, pa3CKa- 
3biBaTb, BwpaaaaTb variare (rem). 
PaajioaceHie, nraroiaMH, cm. pa3iaraTb. Pas- 
jioacHTB cm. pa3jraraTb; p. oroHb ignem fa- 
cere, orHH, koctpm ignes facere, incendere. 

PaSJEOMaTB CM. lOMaTB. 

Pa3JcyEa discessio, discessus (yxoflB); disiun- 
ctio (meorum — cb mohmh); MHHVTa pa3JiyKH 
tempus abeundi. Paajty^caiB deducere 
(alqm ab alqo); chiojo distrahere (alqm ab 
alqo, alqm a complexu suorum), divellere 
(lineros a parentum complexu). Pasjty- 
■qiaTBCfl: cb kbmb ab alqo discedere, digredi, 
abire. 

Pa3Jt*HHBaTBca ignaviae et socordiae se da- 
re, languori desidiaeque se dedere. 

PaBMaTBisaTL revolvere (fila — hhth); resoi- 
vere; explicare (funem). 

PasMaxHBaTB cm. - MaxaTb; p. pyKaMa (ro- 
Bopa, npoH3Hoca pfeib) gestum agere hih fa- 
cere. PasaiaxnBaTBCJi cm. 3aMaxHBaTBca, 
3aaocHTb 5. Pasaiaxi, cb p-xy yflapHTB 
Koro MeqeM* gladio alte elato alqm ferire, 
percutere; = H30 bc^xb chjib omnibus hjih 
totis, summis viribus; quantum possum. 

PasKe&esame mensio; oaroiaMH. Pas- 
HeseBBisaTB metiri, dimetiri, abmetiri. 



! 



318 PaaMHoacaTBCH. PaapymaTB. 

PaaiiHo«aTBca aueeri. PaaMHoaceme hoctb diversitas; dissimilitude). FaBHO- 
^f ^ luaprp miTlt Dlicare poflHHi diversus, diversi generis; dissimi- 

PftaMHmjieHie meditatio, commentatio (o piiHBBift. _ 

«M? ««fi alcis re V nViein, p-Hia *o6h- PaaHOCHTB 1) co6. circumferre, no joMaira. 

rZca 10 hShh ration? ex^uirere verita- per domos ferre; o b4tj* dissipare; dispelle- 

tem 3Haib bcT^O Tro mosho S ohth ny- re (netralam, nubes). 2) ne^H. = pacnpo- 

?e^, 1^ quantum in ratione est, explorl cpuum, in vulgus efferre hzh edere alqd. 

turn habere- norpyasaibca bb p. cm. norpy- PasBcocKTBca, o ciyxfe, mojtb* ; fama differ- 

«aVa = o6cySeHie, odwinnaBBe cogita- tur, dissipatur, peragrat, percrebrescit; iw*. 

tio- deliberate • consideratio; consultatio; w hhmh pasiiecca yaaciniH ens o bohi* 

?^obS5mEJ: TPeSoBaTB upturn (ova* atrox belli fama eos invasit PaaHOC^mt* 

ttphi.^ ni D-Hia tempus (diem) ad deliberan- institor. . . 

dum d^UbSi causa m deliberandi spa- Paanoip.iTHHfi discolor, neerpBin vanus. 

& postulare Paaiuniaro o iem, me- PaanyaaBiBaTB aroniaaB frenos equo detrahe- 

ditari commentari (alqd, de alqa re); consi- re; pa3Hy3jaHHHH cm. HeoCpjaaHNH. 

derare (a5 securn in animo h npocro con- PaaHBii diversus; varius; (ftrcTBO n p. cio- 

siflnrarp alnd de re") P ™ fuga diyersa. 

PaBMteHBaTB, -hhtb cm. Mtaari, PasM*- Pa8o6jn«aTB nepen. Koro animum alcis no- 

MBaiBca niiHHHMH captivos permutare, dare, denudare; cm. pacspHBaTb. 

Commute. Puh*h» commutatio; permu- PaaoCmaTB HenpiareaBCKia aura copias ho- 

tatio; Pervjn. BHCKa3aica npoirai p-Ha strum distendere. 

nriraMxi. Regulus captivos commutandos PaaoraaTB cm. pa3raHHBaiB. 

S Sndosnon censuit m retinendos PaaorpisaTB tepefacere; calefacere. Paao- 

rpnsnit rptBaiBca caleflen; rncalescere. 

Pa3M4t)HBaTB cm. copasMipaTb. PaaMipi PaaofftaaTBca se exornare, se comere. 

n^rmS^w »™a npejpiera modus; PasosaHTB alqm in furorem agere; cm. pas- 

fioabmHXi. pasMipoBT. amplus; magno ambitu; jparcaTb. 

orpoMHLixi p. vastus. 2) = Mipa atom » PasoimiCB cm. pacxo^rbca. 

cTHYaxt metrum. PaaopBaiB cm. pa3pHBaTb. 

PaBMimHBaTB; -MtmaTB permiscere. Paaopeirie 1) Ka ? * xitcTBie, cm. onycro- 

pIbS™ d sponere (s* Wm. nop**- made, paapymeme. 2) >a» "«o«ie 

j*V collocare (Mites in hibernis - no 3hm- misena; res miserae km afflictae. Paao- 

5n w£pu^ comites apud ceteros ho- v^em, cm. onyciamneib. PaaopHreaB- 

StavTcwn no KBaprapaiTb milites HBifi cm. onycTomnTeabHUH. PaaopaTB 1) 

per hospitia Sonere, in hospitia dividers, cm. onycTomaib, paspymaTb. 2) p. Koro per- 

no ropoiaMX per oppida disperse. Pas- dere alqm; alqm egestate afflcere; m ko- 

MtienS JroZ cm. puMfeiom; p. *»* p. koto alqm ad rerum omnium mo- 

cMiarb no KBapTapaMX milites per hospitia piam redigere, omnibus bonis evertere. Pa- 

Sw^ti in h<vfnitia divisi aopaTBca ad inopiam mh ad egestatem re- 

*££££ SB? d ^ ™ ■* » r 61 ^ pa30PMCa "* ln 

PasHecTH cm. pasHOCHTB. summa egestate est 

PoawwuraTK CM Da3B0iHTB 1. PaaOCTJiaTB CM. pa3CTHiaTb. 

fSST^nSnSb P. Mew alqd inter- Paao^apoBBnaTB eripere me demere alcm 

elt fnto; ecTB p., n-ra interest (Strum)- errorem in spem. Paao^apoBBiBaTBca 

an • hp Beamta d. ih — in paulum differt m> komb cm. o6MaHHBaTbca. 

toum) - a™ mfzTejibHaa, Sojibinaa p. PaspaCoTKa cm o6pa6oTKa. PaspaOoTBi- 

Meatw aliquantum interest inter; Meatsy b & tb cm. o6pa6oTHBaTb. 

53b k khbothhmk Ta cymecTBeHHaa p., PaspaaaTBca, paspasaiacb Ty% nubium 

STtator homtaem et belulm hoc maxime conWctu ardor expressus se emisit; paspa- 

^nteTest auor- Hira p-iw, a- ra nihil «aerca rposa cooritur tempestas cum magno 

ffire htrZ - an; ioSbko ci, tok> p. fflo fragore et tonitribus; BjpyrB paspaswacb 

Sftum d crimine interposilo ; ioJb <^ crpamHaa rpo 3 a magna su&U >^p^as co- 

tok) p too .. nisi quod; 6esi pasransi cm. orta est; nepen. p. cstexokb in mubhi 

™ P ie- rocvsapcTBo rocysapcTBy p. aUa cachinnos effundi; p. inw m lacnmas 

SSTdHSi* StM Paa- effundi; nrinon. iracundia effervescere; ira 

, ^^ ( ^i£%S^^- pSS— (opacTeniH) crescere; diffundi 

S hhmh p dtee&t inter se; in diversas (pacmnpaibca); luxur.ari (pocKomHO , paOT> 

mh contrarias partes discedunt; Meawy he- PaspncoBBiBaTB pictuns vestoe (intenores 

mh Hefioabmoe p. est quaedam inter nos par- templi partes). 

va dissensio. PasHoraacHBra (nepen.) PaapoaHmaTB cm. paaBesHBaTb. 

dissidens (cum alqo). Pa3HOo6pa3HTB va- PaspyCaTB discidere, drrhndere. 

ria?e PaBHOoOpaaie varietas Paano- PaspymaTB 1) co6. disicere (moema mum- 

olpaBHHfi variur^. varie. Paanopo^- tiones), diruere (domum, urbem); demolni 



PaspUBRTB. 



PascTaBaTBcs. 



3m 



v* 



(columnam); disturbare (tecta, opera, porti- 
cum); destruere (navem, aedificium); evertere 
(urbem); delere (urbem); excidere (ao ocho- 
sama, urbes, vicos, domos); p. Mocr& cm. 
iOMaTb. 2) nepen. consumere, conficere (o 
BpeweHH, nihil est natura aut manu factum, 
quod aliquando non consumat aut conficiat 
vetustas); ^to hh6. pa3pymaeTb Tibio Ha^eac- 
ay alqd spem aufert alcui; p. niaHti, 3aMH- 
cjebi cm. pa3CTpoHBaTb 2. PaspymaxBca: 
dilabi; BbiMbimaeHHoe otfBHHeHie TOTqacb ate 
pa3pyinaeTca cano co6oio fictum crimen sta- 
tim concidit et extinguitur (Gic). Paapy- 
raeHie excidium (Carthaginis>, excisio (te- 
ctorum, urbium, Uie.)\ eversio (templorum); 
qacTo nocpea. oar., no^aTt tojocb 3a p. 
KapeareHa Carthaginem delendam esse cen- 
sere; nepen. extinctio, eversio. Paapynra- 
Tejnb eversor (urbis, Carthaginis); extinctor. 
PaspymHTejrBHMfi: cm. raSeJiLHLiH. 

1. PaapBisaxB, paaopBaTB 1) co6. scindere 
(vestem); conscindere; discindere; p. Ha Ky- 
co^kh concerpere (epistulas), discerpere 
(alqm); = pacTep3MBaiB, cm. 3T. rx; rumpere 
(catenas, vincula). 2) nepen, p. apyacecKia 
CBA3H amicitiam discindere, dissolvere; MHp*b, 
^oroBOpt cm. napymaTL. PaapBiBaTBca 
scindi; rumpi, dirumpi; y MeHa cep^ne pa3- 
ptiBaeTca crucior animi. 

2. PaspsrsaTB, paapBiTB fodere, efl'odere; 
aperire (fundamenta templi). 

PaapuBt 1) nocpefl. naroaoBi, cm. pa3pw- 
saTb. 2) nepen. violatio (foederis); MHpa ru- 
pta pacis fides; p. aorosopa violatum oh 
ruptum foedus; ^pyacecKHxt cBa3en amicitia 
violata; = pa3^opb discidium; discordia. 

PaspBixjisTB mollire (agrum). 

PaapfesBisaTB secare, (nonoaaMi,) dissecare; 
consecare; persecare; Ha icycKH particulatim 
consecare, nnmy secare, scindere; in frusta 
scindere; carpere; — jrfejiaTb pa3pi3i, npo- 
pfeb incidere (ventrem, corpora mortuorum), 
insecare (cutem). Paapia-B (xjrpypraq.) in- 
cisio; ^tiaTt p. cm. pa3p$3aTb, TaKate secare 
(alqd — na wwh hh6.); nepen. h^th Bb p. 
ch KiMb, cl vkm> repugnare (alcui, alcui 
rei); = 6biTb nporaBHaro MHima dissentire, 
dissidere (ab alqo). 

PasptmaTB 1) oo^HCHaTb, ydpaHaTb He- 
AoyMiHie, Hanp. p. Boupocb, 3a,naiy quae- 
stionem solvere, absolvere, persolvere h 
npodo explicare; sonpocb, sa^a^a bohth tto 
pa3pimesa profligata iam et paene ad exi- 
tum adducta quaestio est; tollere (difficulta-- 
tem — 3aTpyflHeme, controversiam — cnop^); 
p. 3araMy cm. OTra^biBaTb, ibe jh6o coMHfcme 
dubitationem tollere, expellere, praecidere; 
scrupulum alcui ex animo evellere; cnopHoe 
j&jlo cm. ptniaTb. 2) = no3BoiaTb, cm. 
no3BOJiaTb. 3) p. OTb qero cm. ocBoooayjaTb. 
Pa3p*BmaTLca orb 6peMeHH partum edere, 
cbiHOMt parere hjih partu edere filium. 
PaaptmeBde 1) = oS^acHeme solutio, dis- 
solutio; explicatio; enodatio. 2) — no3BOJte- 
Hie cm. no3B0i[eHie. 3) p. oT'b 6peMeHH par- 
tus; puerperium. 



Paapa^i ordo; genus; ofaacTb numerus, ra- 
tio. 

PascaAHHKs seminarium (co6. h nepen.)* 
PascasHBaTB disponere. PascaasH- 
BaTtca considere, assidere. 

PascBHptntjEBiH rabidus (ftfemeHbra); furens, 
furibundus, furiosus. PaacBupfcirfeTB fu- 
rore incendi mh inflammari. 

PascBiBTaTB, pa3CBtiaerb lucescit, lux oritur, 
illucescit dies; Kor^a yate pa3CB&rajio cum 
iam dilucesceret (Gic.) ; eme He pa3CBi- 
Taio, KaKb... nondum lucebat, cum..,; Koraa 
pa3CBfeio ubi luxit (Gaes.){ Kor^a TOibKo 
^to ciaio p. vixdum certa luce. Pas- 
CBtTb ortus lucis; prima lux; lux iam appro- 
pinquans; yTpeHit noiycBiT^ diluculum; Ha 
p-xt, npn nepBOM-b p-Tfc prima luce; primo 
diluculo; ubi primum dies illucescit, illuxit; 
#0 p-xa ante lucem. 

PascepacnsaTB, — ca cm. cep^HTb, ~ca. 

PaBCKasBiBaxB narrare (alcui alqd, de alqa 
re; cb ace. c. inf.y, 06% HcxopHKfc (noBicT- 
BosaTb) memoriae tradere iuh prodere 
(alqd); (nepcuaBaTb) alcis rei auctorem esse; 
enarrare, persequi (no nopa^Ky); cjHmaHHoe 
orb apyrHXi referre (alqd); no^poSHO p. plu- 
ribus verbis exponere. PaacKaat narratio; 
quod narratur (quae narrantur); KopoTKii p. 
brevis expositio; narratiuncula. Paacica- 
mHKt narrator; auctor (co^HHErrejib, aBTopx). 

PascjEca^jieme 1) KaK^ x^^CTBie confectio 
(valetudinis); debilitatio (animi); imminutio 
(corporis); infractio (animi); nocpe^. naro- 
JtoBt, cm. ociaSjraib. 2)KaKb cocToanie 
languor (corporis); cm. cjiaSocib. Paacjia- 
OoiaTB cm. ocjaSaaTb. 

PascjiBimaTB exaudire. 

Paacjit^oBaTb cm. H3Ci4^0BaTb. 

Pa3CMaTpHBaTb 1) co6. spectare; contem- 
plari (cnoKOHHo h BHHMaiejibHo); to^iho, no- 
APo6ho oculis collustrare, perlustrare; (oco6. 
npe^MeTbi, KOTopwe Hact HHiepecyioTi) vi- 
sere, invisere; inspicere, perspicere, cogno- 
scere; (o6cyat,a;aa) recensere, percensere 
(alqd). 2) nepen. animo et cogitatione con- 
templari ; reputare ; considerare. Pas- 
cmotp'b, — Tptme nocpe,a;. onacaH., Hanp. 
nopy^HTb KOMy p. co^HHeHia scriptum alcui 
receusendum, » inspiciendum, emendandum 
tradere. 

PaSCM^HIHTB CM. CM^fflHTb. PaSCM^ATBCfl 

cachinnare, cachinnum edere hih tollere. 

PascHaiB^nsaTB KopaSib navis armamenta 
demere. 

Pa3cnpamHB aTB quaerere; exquirere, per- 
quirere (ab alqo, no,npo6Ho); scrutari, per- 
scrutari (alqd — newh, HHTepecyacb j&- 
jioMb); sciscitari (de alqa re, alqd ex alqo, 
alqm, cb noce. eonpoc; ^acro hsi JnoGonbiT- 
CTBa, KOBapctBa h t. n.)*, percontari (alqd, 
alqd ex alqo^alqm, ^to6u no,npo6HO 03Ha- 
KOMHTbca cm vkm> hh6.). Paacnpoct per- 
contatio; inquisitio; rjaroiaMK. 

PasccopnTBCs cm. ccopHTbca. 

PascTaaaTBca discedere (ab alqo, inter se); 
ab alqo digredi, abire. 



320 



PaacTasjiHTB. 



PaacTaBMTB disponere (napayiH— custodias, 
praesidia, stationes); p. cbxh cm. cbxb; cm. 
xarace pa3MBmaxb. 

Pa3CTaHaBjm$aTB disponere. 

PaacTame cm. pa3JiyKa. 

PascTaHOBKa 1) onacaT. Docpefl. m. dispo- 
nere; i>. cjobb verborum collocatio hjeh ordo; 
Bfcpnaa p. cjiobb Yerborum conformatio. 
2) = ocxaHOBKa cm. bxoxb rx 

PascTHJiaTB sternere. PaacTHJiaTBCH pa- 
tescere (via, campus). 

PaacToame spatium (npocxpaHCTBo); inter- 
vallum (upoMeacyxoKB); aajieKoe p. longin- 
quitas; p. Ha BHCTpto teli iactus bjih con- 
iectuSj cm. BHCTpta; Ha flaieKOMB p. longo 
spatio huh intervallo interiecto; Ha hbkoxo- 
POmb p. procul, procul ab eo loco; Ha He- 
SozbmoMt p. parvo spatio; Haxojjnxbca Ha 
CoJbmoM'b p. magnum spatium hjeh longe 
abesse; ohh pacnoioatoHCb sarepeMB Ha p. 
Menie 2000 maroBB ab milibus passuum mi- 
nus duobus castra posuerunt; npeflMexbi, ko- 
xoptie bh^hli Ha jjajieKOMB p. res quae ma- 
gno ex intervallo loci cernuntur. 

Pa3CTpOHBaTB 1) HpHBOJIHXb bi 6e3nopa- 
flOKB turbare, perturbare, conturbare (rem- 
publicam, civitatem); cm. xaK»e 6e3nopaaoKB 
(upHBOAHTL bb 6.); p. 3,nopoBbe valetudinem 
labefactare; CBoe coexoanie rem familiarem 
perturbarej $ HHaHCM rocyjiapcxBa aerarium 
exhaurire. 2) — afcjiaxb HeJifcHCXBHxejib- 
hhmb, MimaTb coBepmemio iero irritum 
reddere, ad irritum redigere alqd; phohibere; 
turbare (consiiia); disturbare (nuptias, legem); 
frangere (consilium alcis); p. hxo hbmb hh6. 
alqd eludere alqa re; corrumpere (dubitando 
et prolatando magnas opportunitates); co- 
BepmenHO p. perimere (consilium alcis); per- 
vertere (omnem spem atque omnia vitae 
consiiia mors); 3apaHBe p. maHW BparoBB 
praeripere hostium consiiia, 3) p. koto alqm, 
alcis animum commovere, offendere; alqm 
molestia afficere", alcui tristitiam afferre; 
6wTb p-Hy tristem hjih in molestia esse. 
PaacTpoHBaTBca 1) npnxoflHXb bb 6e3no- 
pajjoKB, cm. 6e3nopw)Kb (npH^TH bb 6.); ero 
coexoasie p-Baexca res eius deteriore loco 
esse coeperunt; ero coexoame pa3cxpoHJiocb 
comminutus est re familiari; 3JjopoBbe paa- 
ctpomocl valetudo labefactata est. 2) = He 
coexoaxbea ad irritum redigi, recidere hjih 
cadere; non convenire (nuptiae; pacis cond;- 
ciones — MHpHtie neperoBopw). PaacTpon- 
ctbo 1) cm. 6e3nopw>Kt, 3aM*maTej[bCTBo; 
p. coexoania affecta hjih perturbata res fa- 
miliaris, affectae res; p. rocyflapexsa civitas 
male affecta hjih aegra et affecta; res pu- 
blica labefactata; ero cocToaHie ($HHaHCti) 
bb hokhomb p. in re familiari valde est per- 
turbatus; p. 3ju)poBba valetudo labefactata; 
npHBO^HTb bb p. cm. pa3cxpaaBaxb. 2) #y- 
meBHoe animi molestia hjih offensio, aegri- 
tudo, animi perturbatio; tristitia. 
PaacTynaTBca 1) o jHH,axB = jjasaxb npo- 
xojb viam hjih locum dare. 2) o npe^M. 
cm. pa3Bep3aTbca. 



PaacfejiHHa. 

PaacyflHT€JiBHOCTB iudicium; consilium, ra- 
tio, mens. Pa3cyflKTeja.HiiH sanus; pru- 
dens. Mv. consilio, ratione, iudicio, consulto, 
considerate. PaaeysHTB cm. pa3cyamaxb. 
PaacyaoM mens; ratio; iudicium; SApaskft 
p. sana hjih bona mens, recta ratio; bb noi- 
homb p-EB cum ratione; 6mtb bb hojihomb p. 
mentis compotem esse; cm. xasace vmb . 
Paacya^aTB 1) cyflHXb, cooSpaataxb 
cogitare, considerare alqd, de alqa re hjih 
in, cum animo, secum, h npocro considerare; 
reputare secum, cum animo alqd; volvere 
(multa animo suo hjih secum); perpendere 
alqd; deliberare alqd, de alqa re; axo nycTB 
Kpyrie pa3cyAaxB hoc alii videant; cm. TaKse 
ofayMtiBaxb, cooSpaaiaxb 2. 2) Ha cJiosaxB 
disserere, disputare de alqa re (oco6. o Ha- 
v^homb pa3cy»^emH), verba facere (o6b 
opaxopt); agitare (res agitata in contionibus, 
iactata in iudiciis); cm. xaKate roBopinb. 
PaacyacaeHie 1) — cooSpaateme, cm. bto 
cj. 2) Ha CJioBaxB disputatio; fdissertatio; 
TpaKTarb, co^HHeme liber, libellus; commefn- 
tatio. 
Paac^ieTB, paac^HTHBaTB cm. pac*i... 
PaacHJiaTB dimittere (litteras per omnes 
provincias; certos homines circum regiones; 
nuntios in omnes partes, ad civitates, tota 
civitate Haeduorum); circummittere (in om- 
nes partes legationes). PaacBiaBHiiS via- 
tor, apparitor (cjyatBTeJib). 
Pa8CHnaTB dispergere; dissipare; disicere. 
PaacBinaTBca 1) dispergi; = pacnaAaTbca 
dilabi. 2) nepen. a) = pacxoiHTbCa spargere 
se (toto campo). b) p. bb noxBaiaxB o komb 
pleniore ore laudare alqm; plena manu alcis 
laudes in astra tollere. 
PaacBsaxB 1) co6. u nepen. dispergere; dis- 
sipare (hostes); disicere (copias barbarorum, 
hostes in fugam, naves); dispellere (nebulam, 
nubes, hostes); discutere (ea quae obscurant); 
p. no BceMy CBBTy distrahere (quos aut 
mors eripuit nobis aut fuga distraxit); co- 
opaBurieca uocjib 6BrcTBa ociaTKH pa3CBHH- 
Haro BOHCKa exercitus ex dissipata fuga re- 
liquiae. 2) nepeu. a) = pacupocTpaHaTb (cjy- 
xh) cm. 3T. ri. b)™ycTpaHaTb, p. onacnocTb 
periculum discutere; %h jih6o onaceHia me- 
tu alqm liberare; alcis metum amovere; me- 
tum, timorem alcui depellere; 3a6oTH curas 
pellere, depellere, ibH hh6. alqm curis leva- 
re; coMHBHie cm. pa3pBmaTb. PascBBaTB- 
gsl dissipari, se dissipare; = pa36BraTbca, 
pacxo^HTbca dilabi, diffugere, discedere, no 
Bcefi paBHHHB spargere se toto campo; p. no 
nojiflMB AJifl rpa6e»a h onycTomema se eice- 
re in agros praedandi vastandique causa 
(Liv.). 
PaacifljiaTB loma^b equo stramentum detra- 

here. 

PasciKaTB 1) co6. cm. pa3py6aTb, pa3pBsaxb. 
2) nepeu. dividere (vicus flumine in duas 
partes dividitur); mojihIh pa3CBKaioxB B03JryxB 
aer discernitur fulguribus (Tac). 

PaacBJCHHa rima; hiatus; p. bb CKajiB rupis 
hiatus. 



PaSCfcHHHOCTIi, 

PaacfcffHHocTt *animus alienis rebus distri- 
ctus, *animus aliud agens oh non attentus 
ad id quod agendum est. PaacBSHHtiH 1) 
co6. dispersus: dissipatus; disiectus (manus— 
OTpHAt, aedlticia). 2) nepeM.=pa3Bj[eqeHHHH 
b*b MHCJiaxi negotiis distentus, districtus; 
3aHATHH nocTopoHHEM'b aliena agens; 6bitb 
P-hlimt. non attentum esse. Pascfeora cm. 
pa3cisaTb. Pasctaraca = pa3Bjeibca ani- 
mum relaxare hah remittere; *&wb hh6. ob- 
lectari, se oblectare alqa re. 

PaayBfcpaTE Koro opinionem alcui excutere; 
errorem alcui eripere, extorquere. Paay- 
BfepaTBca, a pa3yBipocji wb 3TOMI rem 
longe aliter oh non ita se habere arbitror. 

PasysnaBara exquirere (alqd de alqa re, ex, 
ab alqo), sciscitari (de alqa re); cognoscere 
(de alqa re). 

PaayKpamaTB ornare, exornare (alqd alqa 
re). 

PaayMHtiH 1) ojtapeHHBiH pa3yM0Mi ratione 
. praeditus m utens; rationis particeps. 2) = 
diiaropa3yMHMH, cm. bto npoar. Paaysrt 
ratio; jwb mens; o^apeHHttft p-MOMb cm. pa- 
svmhbm 1; lanieHHHH p-Ma rationis expers; 
jiHineHHwa p-Ma shbothbih bestiae rationis 
expertes oh mutae, brutae. PasyarBHie, 
no MoeMy p. quantum equidem intellego. 
PasyM^TB cm. noHHMaTt; sto caMO codoio 
pa3yMieTCH hoc sua sponte oh facile, nullo 
negotio intellegitur oh planum, perspicuum 
est; pa3yMieTca nempe, nimirum, scilicet, 
videlicet. 

Pa3yqcnBaTL discere, ediscere, memoriae 
mandare (Han3ycTB); (o6b aKTepfc) fabulam 
discere; p. cb aKTepaMH .upaMy fabulam do- 
cere. Pasy^HBaTBca dediscere alqd; oblivi- 
sci (alqd, alcis rei, inf.); = OTBBmaTb desue- 
fieri alqa re. 

Paart 1) cyw.) pa3X, asa, Tpa pa3a semel, 
bis, ter; ^Ba p. bi ro^i, bis in anno; tojebko 
(oji;hhi) p. semel; non plus hjeh amplius 
quam semel; bi nepBMH, bo BTopot (apy- 
toh) p. primum, iterum, tertium...; wb no- 
ciiAHiH p postremum, ultimum; #ta nepBa- 
ro p., Ha nepBHH p. primo; stoti p. nunc, 
hoc tempore; ho Ha stotb p. jobojibho (cKa- 
3aHo) sed haec hactenus; erne p. iterum 
(BTopou p.); denuo (cHosa); hh pa3y, hh 
OAHoro p. ne semel quidem; apyroi* p. alias; 
alio tempore; alio loco; ho o6b btomb apy- 
toh p. verum haec alias; ho oG-b btoms apy- 
Toft p. 6oibme sed haec alias pluribus; hhoh 
p. nonnunquam; pa30M£, 3a p. simul, uno 
oh eodem tempore; Bci pa30Mb omnes si- 
mul, omnes universi; o6bzhhtb Bcixi 3a p. 
omnes uno nomine accusare; 3a p. bbiuhtb 
uno potu haurire; KaauBit (BCflKin) p. KaKB 
cm. BCHKit; He p. semel atque iterum, semel 
iterumque, semel et saepius, plus quam se- 
mel; MHoro p. saepe; ckoibko p. quoties, 
xjuam saepe; cto.m>ko p. toties, tarn saepe; 
HicKoiBKo p, saepius; .OesiHCjeHHo MHoro p. 
-sescenties; o6a p. nocpe,a,. uterque, Hanp. ooa 
p. ne 3aKOH7b noiioHCHjrb KOHeirb KpoBonpoan- 
.Tiio, ho i&xh coScTBeHHBiH npoH3BOJTB utrius- 

KyCCIIITCI. PYCCKO-JATHHCKIH OIOBAPB. 



PaHHlft. 



321 



que cladis non lex, verum lubido eorum fi- 
nem fecit; B'b xsa, Tpn p. 6oibme, Mentme 
duplo, triplo maior (plus), minor, bt> b4- 
ckojibko p. pluribus partibus; p. Ha Bcerja 
semel; in perpetuum; Kara p. uocpe,*. ipse, 
Hanp. Kara p. Toraa illo ipso tempore; Kara 
p. xeuepB nunc ipsum; Kara p. Tor^a, Koiyja 
cum maxime; KaK*B pa3i B6-BpeMH, Bnopy 
tempore ipso. 2) uaprbH. aliquando, quando: 
cm. HiKorAa. 

PaateaHHeHie disiunctio, seiunctio; separatio; 
rjiarojtaMH. PaaxeauMTB disiungere; dis- 
sociare (copias barbarorum); (cooro) distra- 
here (materia neque perrumpi neque distrahi 
potest); divellere; diducere (milites). 

PaastsAs, — flM^no^AKH Ty^a h cro^a con- 
cursatio. PasstsacaTB no... circumire; pro- 
ficisci circa cb acc.\ obire (loca, urbes); con- 
cursare (cum eo simul); peragrare (terras); 
perlustrare (agros). Pasi&saaT&cfl, mh- 
HOBaTb BCTpiTHBmaroca, He 3a^B-b ero, 
Hanp. piKa TaKi mnposa, ^ito cy^a Moryn 
p. Ha HeS flumen obvias et contrario nisu 
in diversa tendentes naves transmittit et 
perfert. 

Pa3iJipeHH£IH CM. pa3CBHpfcniiJ[BIH. 

PaBrtacHeBtie cm. oS^HCHeme. PaatacHaTt 
cm. 06-bHCHflTb. PaatacHaTBca:, He6o 
pa3i>.HCHseTCH caelum serenum hjth caeli se- 
renitas redditur; disserenat 

PaBBirpHBaxt .upaMy fabulam agere; Tpare- 
^in tragoedias actitare; p. pojib cm. poib. 

PasBicEaHie inquisitio. PasBicKHBaTB 

quaerere; exquirere, requirere; inquirere. 

Pa3*BBaTB porb os diducere. 

Pan paradisus; KaK-b Mtao npe^HBaHia 6jra- 
jKeHBbirb sedes beatorum; nepeu. locus amoe- 
nissimus. Pa&CKifi paradisiafus; amoenis- 
simus. 

PaKOBHHa concha. Pa»i cancer. 

PaMa margo. 

Paiia vulnus; ot-b yKoaa, y,napa plaga; Hane- 
cth KOMy paHy vulnus alcui inferre, infligere; 
alqm vulnerare, TflJKKyro p. grave vulnus in- 
fligere; nojry^HTb paHy cm. paHHTt; yMepeTb 
orB paHH ex vulnere mori; noKpbiTHH p-MH 
vulneribus oneratus, confectus. PaHeHtiH 
vulneratus, saucius. 

PaHei^B pera (cyMa). 

PaHHTi vulnerare; cm. TaKace paHa (naHO- 
chtb); 6bitb THatKo, CMepreibHO paneHy gra- 
vi vulnere affici, mortiferum vulnus accipere. 

PaHHin 1) yTpeHHin matutinus (hora, tem- 
pus). 2) primus; maturus; p. BecHoio primo 
vere; p-Hax^ j&Tb (ex mojio^octh, cb ^t- 
ciBa) a pueritia; a puero; o nao^axi prae- 
cox (o oojtax'b, KOTopwe cospiBaiorb pant- 
me apyrffxb Toro ate po^a), praematurus (o 
njo^ax-b, KOTopne cosp^Baiorb paHBme o6mk- 
HOBOHH^ro BpeMeH^. PaHo 1) yipoM'b ma- 
ne, matutino tempore; ceroflHii yipoMB p. 
hodie mane; o^ieHb p. prima luce, primo cfi- 
luculo (Ha pa3CB*Tt); bene oh multo mane. 
2) mature. PaHBme, paHte maturius; 
citius (CKopie); prius, ante; nocpes. 
adj. prior, primus (prior, omnium primus 

21 



322 



PanopTOsaTfc. 



venit); ropa3.no p. mnlto ante; HeMHoro p. 
paulo ante; TpeMa roaaMH p. tertio anno an- 
te; ToMept jkbjib 3a MHoro afeb p. PoMyaa 
Homerus multis annis ante fuit quam Ro- 
mulus; KaKB mojkho p. quam primum. 

PanopfosaTB, o coiAaiaxB nuntiare hjh re- 
nuntiare, ut mos est militiae. PanopTB 
cm. flOHecenle. 

Pancoxia carmen; tojibko OTHocHTejibHO To- 
MepoBCKHX'b p. rhapsodia. 

PacKaHBaTtca poenitet (me alcis rei); pac- 
KazBaroct bb tomb, ^to CKa3ajrt 3T0 hoc di~ 
xisse me poenitet; mm aoaacHbi pacKaaTbca 
poenitendum nobis est; ropBKo p. bb ^eMB 
dolere aiqa re (delicto); p-BaiomiHca cm. Ka- 
flTbca. 

PacKaJiHsaTB calefacere, (cobHBe) ferveface- 
re (alqd); pacKaaeHHWH calidus, (coBHte) 
fervens (glandes — nym). 

PacKajrtiBaTB findere, diffindere. 

PacKantiBaxt cm. pa3pBiBaTB. 

PacKaTB, p-Tbi rpoMa fragor (caeli). 

PacKaame poenitentia (alcis rei — bb wwh 
hho\); BHCKa3aHHoe poenitentiae confessio; 
p-HieMB TaKHte poenitendo; TaKB bcihko 6*bi- 
jio ero p. tanta vis poenitendi erat; tab 
hbtb 6ojibme p-Hia unde receptum ad poeni- 
tendum non habeas (Liv.). PacxaaTBca 
cm. pacKaHBaTbca. 

1. PacEHABiBaTB, — KH,n;aTB cm. pa36pacbi- 

BaTB. 

2. PacKHflBisaTB, — KHHyTB naaaTKy CM. 
naaaTKa; p. JiarepB cm. jrarepb. 

1. PacMaftBiBaTB, — KjracTB exponere, .naa 
npo^aats venale exponere, in medio propo- 
nere. 

2. PacKJia^BiBaTB, pasjEoacHTB oroHB cm. 
paaBOAHTb a 

PacKonKa nocpea. marojr., cm. pacKanBiBaiB. 

PacKpamHBaTB, — KpaCHTB cm. pa3pHC0BBI- 

Baib. 

PaCKpBIBaTB CM. OTKpBIBaTB 1 h 2; p. KHHry 

cm. pa3BepTBiBaTB; p. rpy,nB cm. ooHaacaTB. 

PaCKpBIBaTBCS CM. OTKpHBaTBCa. 

PacKycBiBaTB dentibus frangere; morsu divi- 

dere. 
PacnaflaTBca dilabi; dissolvi; discedere (Nu- 

midiae in duas partes). 

1. PacnaxHBaTB,— naxaTB exarare. 

2. PacnaxHBaTB,— naxnyTB cm.- pacTBopaTB; 
p. njraTBe reicere (togam). PacnaxmaTB- 
ca cm. pacTBopaTBca. 

Pacne^aTHBaTB resignare (litteras); signum 
detrahere (alcui rei). 

PaOHHHaTB cm. KpeCTB. 

Paciracame index. PacnHCBzaaTBca (bb 
noiy^emn qero hh6.) acceptum alqd testari. 

PacnaaBJiaTB cm. oaBHTB. 

Pacnjta^nsaTBca cb kbmb exsolvere, per- 
solvere alcui pecuniam; a c& hhmb pacoa- 
ioca (3anaaTOB .nojirB) aes alienum dis- 
solvi. 

PacnaorcaTBca cm. pa3MHoataTbca. 

PacnosHaBaTB internoscere, discernere, dis- 
tinguere. 

PacnojraraiB 1) hphbo^htb bb h3bbcth. 



PacnoKCMBaTB. 

nopajoK'B disponere (verfca ita, ut pictores> 
varietatem colorum); componere; digerere. 2) 
CTaBHTB, noMim;aTB statuere, constituere* 
(octo cohortes in fronte); collocare (unam le- 
gionem in dextro cornu; legiones pro ca- 
stris); disponere (bb pa3HMXB MtoaxB, b* 
Ha;ae»ain;eMB nopals, stationes; vigilias 
per urbem); p. jarepb cm. iarepb; cm. TaK- 
»e noMfemaTB, pa3M&maTB. 3) p. kbmb alqm 
in potestate habere; hbmb alqd in potestate r 
alcis rei facultatem habere; alqd in promptu 
habere; alqd solutum habere; alqd habere 
oh possidere; pacnojtaraft mhoio, KaKB no- 
aceiaenib (no ycMOTpBHiio) utere me ut vo- 
les. 4) p. koto bb cbok) noiB3y concilia- 
re sibi alqm oh alcis animum; bb nojiB3y 
CBoero mhWh alqm ad ess. in sententiam 
suam, ad sdam voluntatem perducere. 5) = 
HaMipesaTbca, cm. ^ywaTB 2, a; pacno- 
jiomeHHtiH cm. ax. c.i. PacnoJcaraTBCfl: 
bb KaKOMB hh6. m4ctb in alqo loco conside- 
re, consistere (oco6. o BoacitaxB); p. lare- 
peMB cm. aarepB. PacnoaoateHie 1) dis* 
positio (pacnpexEaeHie); p. cjiobb verborum 
collocatio nan ordo; narojiaMH. 2) = pa3Mi- 
m,eHie, cm. sto cj. 3)=niaHB (pinn h t. n.) 
dispositio. 4) p. Ayxa cm. Hacrpoeme; p. kb 
neMy cm. ckjjohhoctb; p. kb KOMy propensa- 
in alqm voluntas, propensum in alqm stu- 
dium, h npocTo studium alcis; voluntas erga 
alqm; benevolentia; npioo*picTH, CHHCKaTb- 
%e p. benevolentiam alcis sibi colligere* 
gratiam sibi conciliare. PacnojioaceHHBiH 
a) kb neMy inclinatus ajrn propensus ad 
alqd; promptus, paratus, oh alacer ad alqd; 
Kb KaKofi hb6. 6oj[B3hh opportunus (alcui 
rei); a He p-ateHB kb ^eMy hh6. abhorreo- 
ab aiqa re; a He p-ateHB kb cmbxv ridere 
non possum, b) p. kb KOMy hh6. amicus (al- 
cui), studiosus (alcis); 6bitb p-»eHy kb KOMy 
hh6. benevolentiam habere erga alqm, stu- 
dere hjih favere alcui, propenso animo hih 
propensa voluntate esse in alqm; alcui bene- 
cupere hih velle; alcis esse studiosum,. 
amantem; 6bitb xy^o p-aceHy kb KOMy alie- 
no, averso ab alqo esse animo. 
Pacnopa#HTeji£ Ha nnpy instructor, conditor 
convivii. Pacnopa«aTBca ^bmb praeesse 
alcui rei, administrare alqd (3aBBABiBaTB); 
p-3^TBca o tomb, ^Tofoi cm. pacnopajKeHie 
(flBaaTb); kto hh6. pacnopajitaeTca ^bmb, 
KaKB eMy yro^HO alqs ad arbitrium oh ad 
libidinem agit, constituit alqd; cm. Taisace 
pacnoaaraTb 3. Pacnopameme institu- 
tum (nocTaHOBaeHie); iussum; — Mtpa ratio; 
no ^BeMy hh6. p-Hiro iussu alcis, TaKate alqo 
auctore; no HOBOMy p. ceHaia ex nova con- 
stitutione senatus (Liv.)\ p-Hia ^o^khoct- 
hbixb jthhb, HMnepaTopoBB acta; ^BiaTB p. 
OTHOCHieiBHO ^ero rationem rei inire; con- 
stituere, praecipere, ut; iubere cb ace. c. 
inf.; .niiaTB HyatHbia p. quae ad rem usui 
sint imperare; hmbtb ^to bb CBoeMB p-Hin 
cm. pacnojiaraTB 3; npe^ociaBHTb hto bb nhe 
jih6o p. cm. npe^ocTaBiaTb. 
PacnoacBisaTB discingere, recingere; sol- 



Pacnpaea. 



PaeroHaTB. 



323 



vere. PacndStf^tBaTBca: discingi; solvere 
zonam. ^ 

Pacnpasa, cy^t h p. iurisdictio; nocpea. ius 
dicere. 

PacnpamHsaTB cm. pa3cnpamHBaTb. 

PacnpeafcaeHie distributio; discriptio (priva- 
tarum possessionum); divisio, partitio (pa3- 
AiLieHie). PacnpeA&i&TB distribuere; di- 
scribere (bi h3b£cthoh nponopaiH, bi H3- 
BtcTHOM-B nopals, Hanp. annum in duodecim 
menses); diyidere (legiones per urbes no ro- 
po^aM^; bona inter alquos); p. #eHb, cBoe 
BpeMfl disponere diem; p. Ha KiaccN, pa3- 
pa#ti describere classes; generatim descri- 
bere; cm. iaK»e fltaTb 1. 

PacnpOAasaTi divendere; Bee H3,a;aHie (khh- 
th) pacnpoAaHO *omnia exemplaaa (libri) 
divendita sunt. 

PacnpocTHpaTB, — ca cm. npocTBpaTb. 

PacnpocTpaHeHie propagatio, prolatio (pac- 
mHpeHie, imperii, finium); amplificatio (yBe- 
jHHeme); nocpe^. oar., cm. pacnpodpaHaTb. 
PacnpocTpaHHTejiB propagator (finium); 
amplificator. PacnpocTpamTB l)=rpac- 
nrapaTb, yBeairaBaTb dilatare (castra, impe- 
rium); proferre, propagare (fines, imperium, 
imperium usque ad mare); amplificare, auge- 
re (urbem, rem publicam); p. csoe BJiaflme- 
ctbo so npe^oBt 3eMJiK imperium orbis 
terrarum terminis definire. 2) diffundere 
(lucem, lumen); oca3aflie paBHOMipHo p-HeHo 
no BceMy Tijy tactus toto corpore aequa- 
biliter fusus est; p. cjyxi. rumorem spar- 
gere, pervulgare; famam dissipare; pa3;iHH- 
Htie cjyxB; oTHocHiejibHo Koro hho\ variis 
rumoribus differre alqm, no BceMy ropo^y 
jrypHwe csyxH o komi. hho\ alqm .per totam 
urbem rumoribus differre; p . 310 malum 
disseminare; y^eme tradere praecepta; no- 
poKH B*b rocysapcTBi vitia in civitatem in- 
fundere; pacnpocTpaHeHHbifi diffusus (er- 
ror longe lateque d.), pervagatus (fama, ser- 
mo); apud omnes pervagatus (cupiditas): 
pervulgatus (vitium); p-HSTb to, hto aoasHo 
ocTaxtcfl b$ TafiHE evulgare, in vulgus ede- 
re, efferre, h npodo efferre, enuntiare. 
PacnpocTpaHSTLca 1) — pacmirpaTbca 
augeri; se dilatare, dilatari; crescere. 2) se 
diffundere, (longe lateque) diffundi; manare 
(haec fama; malum, fuga latius); He3aMiTHo 
fluere (Pythagorae doctrina longe lateque); 
serpere; o MH$HiH pervagari; pacnpocTpa- 
HfleTCfl ciyxi., hto... fama, sermo est, rumor 
differtur, dissipatur, peragrat, percrebrescit, 
vulgo loquuntur ct ace. c. inf.; Meacay hhmh 
pacnpocTpaHHacfl yatacHBiS cjyxi o BOfiHi 
atrox belli fama eos invasit; btotb Taut 
pacnpocTpaHHBmitca bb rocyflapcTBfc 3aro- 
Bopt haec tanta in re publica coniuratio; p. 
no neMy hh6. diffundi, se diffundere in, per 
alqd; pervadere per alqd (incendium per ur- 
I ^ bem); manare (is metus Romam, malum per 
ft * Italiam); p. o neMi. hh6. (o roBopameM-b, 
naiuymeMB) explicare alqd ran de alqa re; 
disputare, uberius mtz fusius, copiosius di- 
cere de alqa re; caaiUKOM'b p. o vewh hh6. 



nimium esse in re; a He xo^y cjheikomb p. 
nolo esse longus; ^to6h He p. ne multus 
sim; ne longum sit; ne longum faciam. 

Pacnpoct percontatio; exploratio; inquisitio. 

PacnpomaTBCa cm. nponjaTbca. 

Pacnpff cm. pa3flopB, ccopa. 

PacnparaTB iumentis, equo, bovi iugum 
demere. 

Pacnp&MjrfiTB cm. BBinpasLiaTB. 

PacnycKaTB 1) dimittere (milites, milites in 
oppida, senatum, consilium); mittere (sena- 
tum, consilium). 2) — pa3BepTtlBaTb, paenpo- 
CTnpaTb, Hanp. napyca, cm. napyct; p. bo- 
joca crines solvere; c% pacnynjeHHtiMH bojo- 
caMH solutis ^jih passis crinibus; ct pacny- 
meHHHMH 3HaMeHaMH BdynHTb btb ropo^i 
sub signis intrare urbem. 3) p. TKaHb re- 
texere; solvere, resolvere (alqd). 4) nepen. p. 
ciyxx, sypHbie cayxn o komi hh6. cm. pac- 
npocxpaHflTb 2. PacnycKaTBca (o upi- 
Taxt) se aperire (flos). 

PacnyTHBiH, — nyTCTBO cm. 6e3nyTHMH, — 

nVTCTBO. 

PacnyTHsaTB expedire (co6^ nanp. nodum; 

nepen. res, negotia); explicar^ (nepeu.). 
PacnyxaTB cm. nyxHyTb. PacnyxjrBiH 

tumidus, turgidus. 
PacnymeHHocTB licentia (militum, horum 

temporum); lascivia; p. HpasoB^ mores cor- 

rupti h.ih perditi (nop^a). Paczzyn^eHHBii; 

dissolutus. 
PacnaTie crux; p. Xpacia *supplicium servile 

de Christo sumptum. 
PacTaHsaTB cm. Ta^Tb. 
PacTaniTBiBaTB proterere, proculcare (sege- 

tes). 

PaCTBOpHTB 1) CM. OTKpHBaTB. 2) CM. pa3- 

6aBaaTb. PacTBOpaTtca cm. OTKpbiBaTBca. 

PacTeHie planta; p-Hia (KaKi napciBo npo- 
saSaeMbixi.) cm. npo3a6aTb. 

PacTepaame laniatio, laniatus; laceratio; p. 
AKTeoHa co6aitaMH laniatus a canibus Ac- 
taeon. PacTepsBisaTB laniare; dilaniare 
(cadaver alcis); lacerare, dilacerare (alcis 
corpus); Koro hho\ Ha kio^ikb, Ha kvckh alqm 
in frusta dividere. 

PacTepaTBca nepen. cm. roioBa c (noTe- 
paib r-By). 

PacTH 1) crescere; o mojioaom^ ^eioBBKt adu- 
lescere. 2) = BO^HTbca, o pacTeniaxi. gigni, 
nasci; TyTi, xopomo pacierb xm?, frumen- 
tum hie laete provenit. 3) nepen. = ysejra- 
iHsaTbca crescere (Lacedaemoniorum opes); 
cm. TaKHce B03pacTaTb. 

PacTHpaTB cm. TepeTb; p. bi nopomeK'b alqd 
in pulverem conterere. 

PacTHTejtBHocTB *h©rbarum incrementum; 
6biTb jHmeHy BcaKoa p-cth herba et grami- 
nibus nudum esse. 

PaCTOJIKOBRTeJlB, — KOBHBaTB CM. TOJK-... 

PacTopraTB 1) cto6. cm. pa3pwBaTB. 2) nepen. 

p. Mnp^ cm. HapymaTb; APy»eciciH co»3t 

amicitiam, discindere, dissolvere. 
PacTO^aTB effundere, profundere (pecuniam, 

patrimonium); dissipare (patrimonium, bona 

sua); lacerare (patrimonium, rem suam, bona 

21* 



334 



PacTpaTa. 



patria); p. noxsaiH cm. pa3CBinaTBca 2, b. 
PacTO^HTejiB homo prodigus; heliuo; de- 
coctor (mot*); nepos (H)Hufi); p. CBoero co- 
CToama qui bona sua dissipat oh lacerat. 
PaCTO^iHTejiLHHua mulier prodiga. Pae- 
TO^HTejiBHOCTB effussio (ipsius in alios); 
profusa hjih immoderata Juxuria (qpe3M$p- 
Haa nbinraocTB); luxus; helluatio (motobctbo). 
PacTO^HTejtBHHH prodigus, profusus. Adv. 
prodige (vivere); effuse; jkhtb p. TaKffie hel- 
luari, luxuriose vivere. 
PacTpaia effusio (hae pecuniarum effusiones); 
p. oSmecTBeHHHXt jteHerB peculatus. Pac- 
Tpa^nsBaTB cm. pacTo^aTb; p. o6mecTBeH- 
hblh jjeHBrn peculatum facere. 
PacTpeBoatHBaiB cm. TpeBOKHTB. 
PacTporHsaTB cm. TporaTb. 
PaCTsrHBaTB 1) tendere, extendere (alqd in 
longitudinem). 2) p. oioBa distrahere (voces), 
dilatare (litteras); p. pfrn> longum esse, infi- 
nitum esse. PacxarHBaTBca (o JinnaxB) 
sterni, se sternere; procumbere; p. na TpaBfc 
se abicere in herba. 
PacxafflHBaTB cm. npoxa&HBaiBca. 
PacxBaaHBaTB cm. xBaiHTB. 
PacxnmaTB diripere; avertere (pecuniam, he- 
reditatem); convertere (pecuniam publicam); 
p. oSmecTBeHHTK) Ka3Hy xaK»e peculatum 
facere. PacxHmeHie, direptio: p. o6me- 
CTBeHHoi sa3HBi peculatus; onncaTeiBHO no- 
cpeji. pecuniam avertere. 
PacxoflHTBca 1) discedere (domos — no #o- 
MaMB, discedite in vestra tecta); digredi; p. 
bb pa3HbiK CTopoHBi diversos discedere, abi- 
re; p. no BceMy jrfecy tota silva se spargere 

(pa3CtflTBCfl)*, p. HO 3HMHHMB KBapTffpaM'fi (o 

coaaaTaxB) in hibernacula concedere. 2) ne- 
pen. p. cb kbmb bb MBiuiH discrepare, dis- 
sentire, dissidere cum hjih ab alqo, inter se; 
disiungi, alienari ab alqo, distrahi cum alqo. 
PacxoacmaTB erogare (pecuniam ex aera- 
rio, in classem). Pacxoas (AeHerB) expen- 
sum; pecunia expensa; (n3,nep»KH) sumptus 
(alcis rei Ha to> hh6.); impensa. 
PacuapanBtBaTB unguibus hjih (infestis) di- 

gitis lacerare. 

PaciptfBTaTB efflorescere. 

PacnfcJioBaTB deosculari, exosculari alqm- 

Pac^ecBisaTB cm. ^ecaTB. 

Pac^eutHBOCTB parsimonia, diligentia; H3B 
P-cth rei familiaris tuendae studio. Pac- 
TieTarHBBiH attentus ad rem; frugi; dili- 
gens; 6epeauiHBBiH parcus. Adv. diligenter, 
parce. Pac^eT* 1) ratio hjih rationes; Me- 
jo^HBie p-TU ratiunculae; npHHHMaiB ^to bb 
p cm. cooopaaceme; a oSManyica bb CBoeMB 
P-tb ratio me fefellit. 2) = 6epe»iHBOCTB, 
jkhtb cb p-tomb parce vivere. PacHHTBi- 
saxB 1) ^TO hh6. rationem inire hjih insti- 
tuere, subducere alcis rei: ad calculos voca- 
re alqd (sumptus); efficere (nocpejL. pac^exa 
BHBecTH); — ooo6pa»axB reputare (secum, 
animo); Ha&tojBKO mojkho pacqaxaxB quan- 
tum in ratione est; p. no najBuaMB digitis 
computare. 2) p. na koto, Ha ^to ^spem 
ponere hjih collocare in alqo, in re; salutem 



hjih auxilium exspectare ab alqo; a pama- 
TBiBaH) Ha Te6a spero fore ut venias hih te 
venturum esse; Ha tboio noMomB confido te 
mihi non defuturum hjih fac mihi non desis; 
na hhcbmo otb Te6fl litteras tuas exspecto 
hjih confido te mihi litteras scripturum; tbi 
MomemB p. Ha MeHa tibi non deero; a He 
Mory p. Ha ^no hh6. in alqa re nihil spei 
reponere possum; Bee eme p. Ha uto hh6. 
non desperare alqd; p. Ha to, <ito... exspe- 
ctare ut:.; sperare hjih confidere cb ace. c. 
inf. PacOTTaTBca cb kbmb hh6. rationes 
conferre (a nepen.) } rationem hjih rationes 
putare, disputare cum alqo, alqm ad calcu- 
los vocare, cum alqo calculum ponere; pa- 
rent facere rationem cum alqo. 

PacmauBiBOTB labefactare (signum vectibus); 
labefacere. 

PacmeBeJEHsaTB (nepen.) commovere, exsu- 

scitare alqm. 

Pacnra6aTB cm. pa36HBaxb. 

Pacmnpeme cm. pacnpocxpaneme. Pac- 
niHpflTB J ) cod. cm. pacnpocxpaHaxb. 2) 
nepen. amplificare (alcis auctoritatem); p. 
KpyrB cbohxb no3Hamfi cm. 3HaHie (bb koh- 
nfc). PacmnpaTBca cm. pacnpocTpaHaxB- 

ca 1. 
PacmejiHBaTBca rimas agere; findi. Pac- 

meaHHa rima. 
PacmnnuBaTB discerpere, concerpere. 

PaTHHKB CM. BOHHB, COJIXaTB. PaTHBIH CM. 

6oeBOH. PaiB 1) cm. bohcko. 2) cm. Bofina, 
cpajKeHie. 
Pa^iHTejiBHOCTB cura; diligentia. Para- 
TeaBHBiH 11 o iHui diligens; curiosus (in 
alqa re). 2) o npe^M. accuratus, diligens. 
Adv. diligenter; accurate; cum cura; curiose. 

PBaTB 1) scindere, discindere (vestem); p. na 
KycKH in partes discindere; discerpere; cm. 
xaKHte pa3pbiBaTb; p. H3B pyKB, p. 3y6u cm. 
BBipBiBaTBi p. Ha ce6B bojioch capillos, ca- 
pillum sib'i vellere, evellere; p. MBiTM, nio- 
i^bi h x. n. carpere, decerpere; legere (po- 
ma — coonpaTB); avellere (alqd ex re, poma 
ex arboribus). 2) 6e3MM., Koro hh6. pseTB 
alqs Tomit. PsaTBca 1) scindi, discindi 
(o6b o,ne«jri h t. n.) 5 rumpi, dirumpi (o hh- 
TaxB, BepeBKaxB, cTpyHaxB). 2) nepen, p. 
,npyrB nepe^B ApyroMB inter se certare. 
PBeme studium; cb Sojibkhmb, sejiH^afi- 
maMB p. summo studio, studiosissime. 

PsoTa vomitio. 

PeajiBHBiH, p. y^HJ£Hm;e *schola, in qua po- 
tissimum rerum quae ad vitae usum perti- 
nent, doctrinae traduntur; pajia KpaiKOCTH h 
KaKB t. t. *schola realis (quae vocatur). 

PeGeHOKB cm. shth; rpyjrfloft p. cm. rpyflHoi . 

Pe6po costa (Taote costae navium). 

PeOa^ecKii: cm. afrrcKii. 

PeBHHBBit aemulus; amoris stimulis agitatus. 
PeBHHTeja *acerrimus alcis rei defensor; 
fautor alcis rei. PesHOsaTB aeHy uxorem 
ob alienum amorem suspectam habere. 
PeBHOCTHBiH studiosus; acer (investigator; 
acrior in rebus gerendis); ardens; vehemens; 
p. 3anarie tbmb hh6. studium alcis rei. Adv. 



Pesojiioi^iH, 



PHCKOBaTfc. 



325 



studiose, acriter, ardenter; enixe (adiuyare 

alqm ad alqd). 
PeBOJtioniH cm. nepeBopOTb. 
Pesi nmgitus; ruditus; rugitus (pa3HHuy cm. 

hojtb cjobomb peBBTb). Pes-BTt (o pora- 

tomb cKorb, Taxae o MOpft) mugire; (o jebb^, 

ocji) rudere; (o jibb*) rugire. 
^erjiaMeHT* lex; constitutio (militaris). 
PeryjiapHMH cm. npaBHjbHBifi; p. bohcko 

*milites disciplina militari assuefacti, y 

apeBHHXB phmxshb milites legionarii; p. 

mH3Hb certa Tivendi disciplina. 
PeflTTi munimentum; agger (Hacbinb); vallum 

(HaCBlHb CB HacasceHHLiMH juh 3aiHHTbI 

KOJbflMH). 

PeecTpB index. 

Pesepst subsidia (n. pl.\ copiae, cohortes 
subsidiariae; (milites) subsidiarii; nocraBjieH- 
hhh bb ooeBoi cTpofi acies subsidiaria; 
6uib bb p-Bi in subsidiis esse, pro subsidio 
consistere. 

Pesttsemjia cm. cTojraua. 

PesyaBTaTB eventus, exitus (orationis, rei, 
rerum); npn^TH kb p-Ty ad exitum perve- 
nire; HMta p. exitum habere, saatHMH ma- 
gnum momentum habere; p. Moeft paooTH 
quidquid egi hjih perfeci; H3B 9Toro, no ero 
MHtHiio, BHTeKaeTt TOTb p., ^to... ex hac 
re effici putat, ut...; bb p-T& bhxoahtb Toace 
caMoe, ecjiH... idem efficitur, si...; 6e3B p-Ta 
infinitus (disputatio); pa3roBopB ocTaics 
6e3B p-ia nihil illo colloquio effectum est; 
Tbi He 3Haemb, kb KaKOMy mm npHnxra p.? 
nescis quid actum sit? 

Peiiflx statio navium; salum. 

PeKoriiocijHpoBaTt cm. pa3Bi^HBaTb. Pe- 
KorHOcn[HpoBKa, Hanp. npoH3Bo,HHTB p-Ky 
situm locorum coguoscere, contemplari; co- 
gnosces qualis sit natura loci; nocjiarb aio- 
aefi Ha p-Ky qualis sit natura loci qui co- 
gnoscant, mittere; ohb noaynaeTB npnKa3a- 
Hie npoH3BeciH p-Ky mandatur ei, ut con- 
templetur locorum situm; npon3Be,a,K p-Ky 
explorato, ante explorato; 6e3B p-KH inex- 
plorato. 

PeEOMeHAaTeJiBHMH commendaticius. Pe- 
KOMeHAar^ia commendatio. PeKOMeH#o- 
BaTB commendare (alqm, alqd, alcui). 

PeKpyTCKiH Hadopi>, cm. HaoopB, HaSnpaTb. 
PeiepyTB cm. HOBoopaHenB. 

PeJtHrio3HocTB cm. 6iaro<iecTie. Pejuirios- 
huh cm. HaSoatHbm, fruaro^ecTHBbrii; p. 
oopjuu religiones; p. hybctbo, pBeme reli- 
gio; -Hba hh6. p. noHHTia religiones alcis hjh 
quae alqs de deo eiusque religionibus sentit 
Pejinria religio; pietas erga deum; religio- 
nes (pejHrio3Hwe o6pa^bi); caerimoniae (cba- 
meHHwe oGpaxu, cBameHHOAifiCTBie); sacra 
(n. pi., Sorocayateme); xpHCTiaHCKaa p. cm. 
Bipa 3; TOioBtK'b 6e3B p-ria homo impius 
erga deum, neglegens religionum; religionis 
contemptor; nepearEHHTb p-riio cm. Bspa 3. 

PejitecfcHLiH caelatus. PejrBe<t>B cm. 6a- 
peibe^; ropeibe<|>B ectypon, imago ectypa, 
nacxo jaTHHCK. ciobo effigies eminens. 

PeaieHB lorum; p. y MexaTeaLHaro kohls, p. 



npamg amentum; 6amMa^HUH p. cm. 6am- 

MaHHBlH. 

PeMeaaeHHHK'B opifex, artifex, faber; p-rKH 
TaKae qui in tabernis sunt PeMecao ars, 
artificium; bb npoTHBonojr. kb HCKyccTBy ars 
sordida; KaKB hctohhhkb ^oxoaobb quaestus; 
KaKB cneaiajbHoe 3aHHTie professio; nepeu. 
AtiaTb H31 iero p. ad mercedem et quae- 
stum abducere, in quaestum conferre alqd; 
p. o6BHHHTej[fl artificium accusatorium. 

PeneTHijia: cm. noBTOpeme. 

PenyTa^a cm. hma u. 

PecKpanT^ pHMCKaro HMnepaTopa rescri- 
ptum; codicilli; liber hih epistula principis. 

PecHHrca cm. picHHna. 

PecnyCjiHKa libera res publica hih civitas, 
h npocTO res publica. Pscny&UHKaHeivB 
1) rpaas.a.aHHH'b pecny6j[HKH civis liberae rei 
pnblicae. 2) npHBepateHeu'b pecnySjiHKaHCKaro 
o6pa3a npasjieHiH liberae rei publkae ami- 
cus; propugnator communis libertatis. Pee- 
ny6jcHEaHCRiH, Hanp. p. o6pa3B npasjieHiff 
forma (liberae) rei publicae; BBecTH bt> ro- 
cy^apcTBt p. oOpasi npaBJieHia rei publicae 
formam civitati dare. 

PeTHBBiH acer; ardens; p. KOHb equus alacer. 

PeTOpHKa CM- pHTOpHKa. 

Pe^opma correctio hih emendatio (alcis rei); 
raaroiaMH corrigere, emendare, Hanp. 3ia 
npoBHHHia Hyat^a^acb bo MHornxt p. multa 
in ea provincia emendanda erant. Pe(|)op- 
MaTop* 1) Booome emendator, corrector et 
emendator alcis rei. 2) wb otacTH pejinrin 
*sacrorum met disciplinae Christianae cor- 
rector et emendator; *reformator sacrorum. 
Pe^opMgmia (Jlioiepa) *sacrorum (per Lu- 
therum) correctio et emendatio, *sacra (per 
Lutherum) in melius restituta. 

Pen,eH3eHTi *censor libri; iudex litteratus. 
Pen;eH3ia censura libri. 

PeijenTB praeceptum medici; bi> cba3h pi^n 
h npodo praeceptum. 

Pea antenna. 

Pacas^HHa robigo; ferrugo. PacasfrrB robi- 
ginem trahere; robigine obduci. 

Pacame hinnitus. PacaTB hinnire; 3apataTb 
npn Hewb hh6., nps bha:e ^ero ad alqd ad- 
hinnire. 

Phmjihhhhb homo hjih (KaKt rpaatxaHHHt) 
civis Romanus; pHMiaHe Romani; hctmh p. 
vir vere Romanus. PjaautaHKa mulier 
hih civis Romana; HCTaa p. mulier vere Ro- 
mana. PhmckIh Romanus; p. jHTepaTypa, 
&3uwb Romanorum litterae,. lingua (Romanae 
litterae, Romana lingua toibko bb npOTEBO- 
iiojioa;. kb Latinae litterae, Latina lingua); 
p. avxb ingenium Romanum; animi ill! vere 
Romani; p. Hapo^B populus Romanus; no- 
men Romanum (Bci pHMiane). Adv. no- 
Pzmckh Romane. 

PHHyTBca se inferre; inferri (in ignes me- 
dios); se inicere (m ignem, in hostes); se 
immittere' (in hostes); ruere (in proelium); 
irruere (in aciem); irrumpere (in aCedes, in 
castra, in medios hostes). 

PHcsoBaiB h^mb alqd in aleam dare, ire in 



326 



FHcafeaxB. 



aleam alcis rei; Tyrb Heiero p. nihil peri- 
culi adest nan subeundum est; p. amsbio 
capitis periculo se offerre, vitam suam in 
discrimen offerre, dimicare de vita, commit- 
tere se mortis periculo*, p. nocari^EHMt ulti- 
ma hjih extrema audere; p. cb neonped. 
nan*, periclitari Cb inf. (QuintiL, Plin*); 
3to pHCKOBaHO, c;nnnKOMb pHCKosaHO anceps 
est cb inf. Phcki. periculum; alea alcis 
rei; hto hho*. conpaaceHo ex phckomb alea 
inest in re; Ha Mot p. meo periculo. 

PncoBaTL co6. *picturam linearem facere; 
nepen. npeaciaBJiaTb m> mBHHX'b o*iepTa- 
Hiaxt adumbrare; speciem alcis rei adum- 
brare; fdelineare; describere. 

PHCTajnnae curriculum; bx OjiffMnia sta- 
dium; uhpkx bx Phm^ circus. PncTame, 
KOHHoe curriculum equorum hih cursus equo- 
rum, equester; uaKx cocraaaHie certamen 
equorum. 

PncyHOKt pictura linearis; imago. 

Phtmi numerus. 

PHTOpHKa rhetorica, bene dicendi scientia; 
KaKt HayKa rhetorum mh dicendi praecepta. 
PHTopH^ecKiH rhetoricus, oratorius; p. 
(fmrypa cm. (jmrypa. Phtop* rhetor; ma- 
gister declamandi hih dicendi; praeceptor 
eloquentiae. 

Pneaia *extremorum verborum similis sonus 
mh exitus eiusdem soni. PneMomieT* 
versificator. 

Po6Kin timidus, pavidus, demissus. Adv. ti- 
mide, pavide, ammo timido. PoCoctb pa- 
yor; timiditas; animus timidus, pavidus; ani- 
mus demissus, animi inflrmitas. PoCIjtl 
pavere; na^aTb ^yxoMX animo abieoio hjth 
demisso esse; He p. bono animo esse. 

PoBecHHM aequalis (alcui). Pobhbih ae- 
quus*— njocKifi planus. Adv. ^=tohho^ nocpefl. 
ipse, sanp. nponmo p. 30 SHei ct rfcx* 
nopt KaKt... triginta dies ipsi sunt, cum...; 
OHt yMepx p. TpeMfl roaaMH paHtme ipsis 
tribus annis ante mortuus est. Pobmtb 

CM. BbipaBHHBaTb. 

Post tbssa. 

PoraTHHa venabulum. PoraTMH cornutus; 
p. ckotb armentum, armenta; iumenta. 
PorosoH corneus. PorooGpasHHH cor- 
neolus. Poive 1) cornu (Taicace cornua lu- 
nae); p. H3o6ajria cornu copiae. 2) My3biKajib- 
HbiH HHCTpyMeHTb cornu; 3ByKH poroBx cor- 
nuum cantus. 

Po^hmmh. p. nffTHO naevus. PoffHna terra, 
in qua alqs natus est; patria; patrium so- 
ldm; Ha p-HB domi; TocKa no p-HB cm. to- 
cpa. PoffHTejtB cm. oren>; poaHTean pa- 
rentes; parens uterque; pater et mater; m- 
maTbca p-ieft parentibus orbari; He hmbtb 
p-aeft (jiBmHBmHCb hxt.) parentibus orbum 
hih orbatum esse. PoflHTejrBHHija cm. 
MaTb. PofflHTeaBCKia nocpei. gen. paren- 
tum, nanp. p. jho6obb amor parentum. Adv. 
(no) poflHTeJCbCKH parentum modo nan more. 
Pokhtb cm. poamaTb. 

PoflHHTBca Cb kbmb affinitatem cum alqo 
iungere; in alcis affinitatem hjih cognatio- 



POUHHTBCK. 

nem pervenire. Pojehoh 1) = poacTBeH- 
hhkx, cm. 3T0 cji.; p-Hbie propinqui; genere 
proximi; TaKace cognatio, necessitudo (poa- 
Hfl). 2) germanus; p. cecTpa soror germana 
hjih soror ex iisdem parentibus nata. 3) pa- 
trius; p. ropo#b urbs patria, BB cb«3h ptoff 
npocTo patria; civitas patria; p. Kpafi cm. 
po^RHa; p. a3biKb cm. OTe^ecTBeHHbia. Poa- 

M CM. pOJtHOH 1. POfflOBHTMH CM. 3HaT- 

hhh. PoflOBofi 1) generalis; p. noHaiie 
genus. 2) gentilicius = OTHOcanrjHca isb H3- 
becthoh gens; p. flBopancTBO nobilitas a pa- 
rentibus hereditate tradita; quae ex genere 
est nobilitas; p. HMBHie patrimonium; here- 
ditas gentilicia. PoaoHa^aJtBHHM auctor 
generis hih gentis. PoflocaoBHaa stemma; 
p-HHK 3HaMeHHTbixx juo^eft clarorum virorum 
propagines; codaBHTb p-nyio KaKoro h»6. ce- 
MencTBa familiae originem subtexere. Po«- 
CTBeHHHKt propinquus ; (no kpobh) con- 
sanguineus, sanguine coniunctus; no om*, 
no MaTepn cognatus; no omt agnatus; no 
CBoflcTBy affinis, affinitate coniunctus (alcui); 
BOo6m;e necessarius; 6aH3Kin p. propinqua 
cognatione coniunctus (^efi hh6. cum alqo); 
SjiHaaftmifl p. proximus cognatione hjih pro- 
pinquitate; proxima propinquitate coniunctus; 
qen hh6. ^ajibHifi p. longinqua cognatione 
alqm contingens. Poactbo propinquitas, 
necessitudo, cognatio, agnatio; afnnitas (cboh- 
ctbo); consanguinitas (pa3Hnny cm. hoax cjc. 

pO^CTBeHHHK'b); 6bITb bx p-CTB^ Cb %$>wb al- 

cui propinquum esse, alcui oh cum alqo 
propinquitate hik necessitudine coniunctum 
esse, alqm propinquitate attingere, continge- 
re; congnatione alqm contingere, attingere, 
cum alqo coniunctum esse; affinitate hjh af- 
finitatis vinculis cum alqo coniunctum esse; 
consanguinitate alcui propinquum esse; 6mtb 
b-b 6jiH3K0Mb p. Cb K*Mb arto propinquitfctis 
vinculo cum alqo coniunctum esse, Bb oveub 
6jeh3Kom , b maximis propinquitatis vinculis 
cum alqo coniunctum esse. Poa* 1) iioko- 
itme, njieMa gens, genus; stirps, origo 
(npozcxoameHie) ; p. qeiOB^ecKin genus 
humanum hjih hominum; gens humana; *iejio- 
bbkb 3HaTHaro p. homo summo loco natus; 
^peBHaro, ohchb apeBHaro p. antiquo genere 
natus, antiquissima familia natus; cm. TaK- 
jse npoHCXo^nTb 2, npoHCXoac^eHie. 2) == 
poat^eHie, OT*b-po,ny nocpe^. esse vb partic. 
natus, npa vewb ^ihcjeo skrb CTaBHTca bb 
ace, Hanp. eMy 20 atrb orb-po^y viginti 
annos natus est; .npyrnMn oGopoiaMH, Hanp. 
CKOibKO eMy jrferb oTB-po^y? qua aetate est 
hjh quot annos natus est? eMy 8 Jrferb otb- 
po^,y octo annos vixit; eMy To^a 6mjio 40 
jtbtb OTt-po^y turn quadraginta habebat an- 
nos; Koraa eMy 6bmo 40 Jrtrb oix-po^y 
quadragesimum vitae annum agens; po^oMb 
rajurb natione hjhj genere Gallus; po^oMx 
iLZb KaKoro hh6. M^cTa natus (loco alqo, in 
terra alqa); ortus (loco hih ex loco alqo); 
oriundus (ex Etruscis; Roma); po^oMb n$h 
PfTMa Romae natus, genere Romanus, Roma 
oriundus. 3) = cocioame, Ka^ecTBo npe^aieTa 



POStOKt. 



PyraTeji&HMH. 



327 



genus; p. hcmhh cm. kh3hb I, a, b, c; bch- 
saro p. omnis generis, omne genus, h npo- 
cto omnis (omne scelus, omnia pericula); 
TaKate nocpe^;. pi. omejien. cyw,^ Hanp. bch- 
Karo p. rope sollicitudines; KaKoro p. qualis; 
cuiusmodi; KaKoro p. 6w hh qualiscunque; 
•qualislibei; TaKoro p. talis, eius modi, huius 
modi; pa3Haro p. diversi generis; diversus; 
jrjkio TaKoro p. res ita, sic, isto modo se 
habet; jrpyroe bb stomb p. alia id genus; 
bt> cBoeMi po&B Pocnifi in suo genere Ro- 
scius. PoatflSTB 1) eo6. parere (filium, ii- 
l)eros ex alqo), gignere, procreare; eniti; 
6*e3B AonomeHia partum edere; poayteHHHfi 
jiocjib cjnepiH oma postumus. 2) nepen. pa- 
rere, efficere (discordiam, luxuriam, falsas 
opiniones). PoacjjaTBCfl: i) co6. nasci, gi- 
gni (ex alqa); in lucem edi; lucem aspicere; 
provenire; in vitam venire, ingredi; po^HB- 
mitcfl otb Koro natus ab, ex alqo. 2) nepeu. 
a) o pacTemaxB crescere; provenire. b) cm. 
B03HHKaTb, KBiaTbcz. Pos^erne 1) npo- 
H3Be*eHie Ha cbbtb partus. 2) npoacxos,a;e- 
nie Ha cbbtb ortus; initium nascendi; jjeHB 
p-Hia dies quo alqs nascitur ok natus est, 
gignitur hjih genitus est; dies natalis, h 
npodo natalis; npa3itHOBaTB #eaB p-Hia diem 
natalem celebrare; ro.uL, iiacB p-Hia annus, 
bora quo (qua) alqs natus est; mbcto p-Hia 
locus, in quo alqs natus est; js,o p-Hia Coio- 
Ha ante Solonem natum; npH p-Hin nocpe^. 
nascens. PomaecTBO 1) ^o, hocjib P. X. 
ante, post Christum natum. 2) KaKB npa3£- 
hhkb *dies natalis hih sollemnia natalicia 
Jesu Christi. 

Poscokb 1) corniculum. 2) My3biKaJiBHbiH hh- 
CTpyMeHTi lituus; cm. TaKme port 2; Hrpaio- 
mifi Ha poaiKi liticen. 

Posb secale. 

-Poaa rosa; yBBH^aHHtift p-MH rosis redimitus; 
rHpjraH.ua H3B p. sertum roseum; bbhokb H3B 
po3B corona rosacea; Ha komb hho\ bbhokb 
H3B p03B alqs rosa redimitus est. 

Poara virga; (jyw HaKa3ama) virgae; (Mfl na- 
Ka3aHia ABTefi) ferula; HaKa3aTb p-MH alqm 
virga Hjur ferula caedere. 

Pobobbeh roseus (color). 

Poh nnejiB examen apum. 

Pokoboh fatalis. Pokx fatum; fati necessi- 
tas; necessitas. 

Pojib partes; persona (xhh,o, KOTopoe npe^cia- 
BuieTB aKTepB, co6ctb. MacKa; ynoTpeta- 
eTca, KaKB partes, h nepeu, o poaa, KOTopyio 
kto hbo\ nrpaeTB bb jkh3hh); bb p-aa Koro 
hh6. in persona alcis; HrpaTB, pa3trrpHBaTb 
p. partes agere; urpaTb p. Koro hho". partes 
alcis agere, obtinere hjih sustinere, perso- 
Bam alcis gerere, ferre; nepeu. simulare cb< 
ace. c. inf., = npeacTaBiaTbca KaKHMB hho\, 
Hanp. furere* se simulare p. cyMacmexmaro; 
AaTb, Ha3HaqnTB KOMy p. personam (alcis) 
imponere alcui; B3stb Ha ceoa p. suscipere 
personam huh partes alcis; BBiflepraHBaTb p. 
cm. BLi^epatHsaTb; Hrparb 6ojibniyio, BaatHyio 
p. bb rocy^apcTBB in omni actione atque 
administatioue rei publicae florere; arpaTb 



nepByH) p. bb rocy^apcTBB principis perso- 
nam tueri hjih principem esse, in civitate 
principatum rei publicae obtinere; ohb npn 
3tomb, bb 8tomb abjib HrpajiB BaatHyio, oieHB 
saatHyio p. magna hjih maxima in ea re fuit 
auctoritas eius. 

Pohatb 1) cofi. emittere, dimittere alqd (alqd 
de, ex manibus); omittere (arma). 2) nepeu. 
p. ceSn, cBoe icoctohhctbo minuere dignita- 
tem suam, de se detrahere; He p. ce6a, 
CBoero floctOHHCTBa tueri ius suum; aliquid 
de auctoritate sua diminui non pati, suam 
dignitatem tueri; He poH&a cBpero koctohh- 
CTBa sine imminutione dignitatis meae (tuae, 
suae). 

PorxoTB murmur, murmuratio; fremitus. Poit- 
TaTB murmurare, o hbckojebkhxb commurmu- 
rare (bb HerofloBaHin); := Bop^aTb fremere 
(adversus alqd — Ha mto; cb ace. c. inf. — 

CB pOHOTOMB BblCKa3bIBaTb, HTO...). 

Poca ros; na^aeTB p. rorat; cadit ros* cadunt 

rores. Pochctlih roscidus. 
PoeKomHBiH luxuriosus (ntimHEiH); delicatus; 

mollis (H3HBKeHHBiH); sumptuosus (conpaaeH- 

HblH CB 6*0J[BinHMff H3^epatKaMH). Ad¥. luxu- 
riose, delicate, molliter. PocKomt luxuria, 
luxus; magnificentia; cultus effusior (qpe3- 
MfcpHaa p. bb oAeat^B h Beet oSciaHOBKB); 
cultus delicatus, deliciae (p. bb oieacjcfc); 
npe^MeTbi p-mn res ad luxuriant pertinentes; 
luxuriae instrumenta; 3aKOHB hpothbb p-ma 
lex sumptuaria hjih quae modum sumptibus 
facit; iroGoBb kb p-ma studium magnificen- 
tiae; magnificentia. 

PocnycKt, rjiarojraMB:, cm. pacnycKaib. 

PocTOBmnKi fenerator, tocullio. Pocti 1) 
BeiH^Kaa Ttia ^ejroBBqecKaro statura; cor- 
poris magnitude, HH3KiH p. humilitas; 6htb 
HH3Karo p. statura esse humili; hcjiobbkb 
Sojtbmoro p. TaKate homo hjch vir m^gnus 
hie grandis, procerus; orpoMnaro p. immani 
corporis magnitudine; H3o6pa3HTb Koro (Ha 
KapTHHi) bo BecB p. alqm iconicum pingere. 
2) OTJcasaTB fleHbra bb p. cm. npoi^eHTB (ja- 
Baib Ha ^po^eHTLI). 

PoTa (^acTb BoncKa) manipulus. 

POTl OS; CB OTKpblTBIMB pTOMB, pa3HHyBB p. 

hians; 3aataTB KOMy p. cm. 3aKHMaTB. 
Poma lucus (nocBameHnafl KaKOMy hhG. 6oae- 

CTBy); nemus. 
pTyTB argentum vivum. 
PyCaxa subucula. 
Py6e«B cm. rpamrua. 
Py<5e^*B, 3HaKB ocTasmifcH otb 3apocmeH pa- 

hm cicatrix. 
PyCimi carbunculus. 
Py6HTB caedere, cHH3y succidere (arborem); 

ferire (hostem); p. jtecb (cTpoeBofi) mate- 

riam caedere; materiari; p. ^poBa lignari. 

Py^Hiae panni (pannis absitus, Terent.). 

Py6aa caesura (ligni, silvae), apobb li- 

gnatio. 
PyraTejEBHBii: cm. SpaHHHH 2. PyraTejTB- 

ctbo maledictum; convicium (rpoMKoe); vox 

contumeliosa, verbum contumeliosum mh 

probrosum. PyraTB Koro maledicta in alqm 



326 



Py^a. 



PyKonanfflHH. 



conferre hie conicere; conviciis consectari, 
incessere hjib probris et maledictis Yexare 
alqm. 
Pyaa metallum. PyaHHKB metallum ejie pL 
metalla; fodina (py^oKonHa); cepeSpaHMH p. 
metallum argentarium. PyAOKon* metalli- 
cus; fossor. 
Pysa manus (kectb pyKH); brachium (co6. ne- 
pe^Hfla ^acTb pyKH, oti> iokta ;a.o khcte); 
lacertus (coo\ BepxHjia qacTb pyKH, ao jiok- 
th); npaBaa, JTEBaa p. cm. npaBbut, jrEBbiii;— 
HonepKi. manus*, litterae. 1) 6esT> npe;t- 
jora, aaTb, noAaTb, npoTAHyib KOMy p. alcui 
manum hjih dextram offerre; alcui manum 
porrigere (Taitate MTodbi noMOHb, e nepen.); 
alcui dextram porrigere (oco6. npn CBHija- 
Hia); dextram iungere cum alqo; ^aTb apyrb 
Apyry pyKy dextras inter se iungere; noaaTb 
pyKy ynaBmeMy, hto6h no^HATb ero manu 
alqm allevare; noaaib KOMy p. noMomn dex- 
tram alcui tendere; iuvare, adiuyare alqm; 
aaio Te6fc pyKy Ha to, ito... dextram fidem- 
que do cb ace. c. iuf.\ cBfl3aTb KOMy pyKH 
(cod.) cm. BJi3aTb 1, (nepen.) coercere alqm; 
y MeHfl pyKE CBH3aHbi (nepen.) non est in- 
tegrum mini; HanoKHTb na ceoa pyKy vim 
sibi afferre; nojiHiiTb Ha Koro pyKy cm. no,n- 
HHMaTb 1, cn^Tb, no^acp,BniE, cjioatEB-b pyKE, 
compressis, quod aiunt, manibus sedere, 
,HOMa domi desidem sedere; HCKaTb, npocHTb 
pyKE aotoph petere sibi flliam alcis (in ma- 
trimonium); meapoio pyKoro plena manu; 
large effuseque (donare alqd); co6*CTBeHHOio 
p. cm. codcTBeHeopy^Ho; Boopy&eHHOio p. cm. 
BoopymeHHbiij; stEXb TpyaaME pyjfb cbohxt> 
cm. nBTaibca; nocAoe. p. pyKy Moerb ma- 
nus manum lavat 2) Bt 3aBECHM. ott* 
npeAioroB*b aj bi, c*b u^mb hh6. bt> pyKB 
manu gerens huh tenens; ci> opy&ieM'b B'b 
pyKaxi. in armis huh pugnans, BCTynaTb wl 
CTpaHy alcui terrae arma inferre; B3flTb bi 
pyKE in manum sumere; hhcbmo He nonaao 
bi mob p. epistulam non accepi; ^to hh6., 
kto hb6. bt> HbExx p. alqd, alqs in alcis 
manu ejie potestate est, alqd in alcis pote- 
state positum os situm, in alqo situm est; 
alqd penes alqm est; alqs habet copiam al- 
cis; alqs alcui obnoxius est; BiacTb m> ro- 
cyaapcTBE bi> pyKaxi SHaTs&iXb res publica 
apud optimates est; Bee bt> pynaxi Bpaiwb 
omnia hostium sunt; bi axi-ae pyKax-b pfe- 
mBTb no6iAy penes eos summam victoriae 
constare; aepacaTb, bm^tb bi> pyKaxt in ma- 
nibus habere (e nepen.)\ manibus tenere; in 
manibus gestare; alcui alqd in manu est 
(nepen. sua cuique fortuna): nonacrb Bt 
^bH p. cm, nona^aTb 1; opaTb bi pyKH cm, 
6paTb B, e, o; nepexo^BTb bt> apyris p. 
alienari. b) Ha, B3aTb Ha pyKH in manus 
accipere; HOCHTb Ha pyKaxi. cm. hocetb; ^ep- 
maTb Ha pyKax*b manibus sustinere, suble- 
vare; Ha pyKax-b BbreecTH, yHecin Koro inter 
manus auferre alqm; yaepeTb Ha HbHx-b jie- 
6o p. inter manus alcis exspirare; Ha cko- 
pyio p. neglegenter, parum diligenter (He- 
6peasHo), breviter, leyiter (cierKa); Ha cbok) 



ppty suo Marte.- c) 3a, BecTB Koro sa pyKy 
manu ducere alqm; B3flTb, cxBaTHTb Koro 3a. 
pyKy cm. 6paTb B, d. d) H3i, npsHATb, no- 
jyqHTb tto ^3^ HbHXb jihSo p. accipere alqd 
ab alqo; hs'b pyKE B'b pyKy, H3i pyK-b st- 
pyKH de manu in manum, e manibus in ma- 
nus; nepe^asaTb H3'b pyKb B'b pyKH per ma- 
nus tradere; nepexo^ETb H3^ pyKb B'b pyiar 
per manus tradi; BbinycTHTb Koro, ^to e3> 
pyKb cm. BbinycKaib 1; BLinacTb vlsb pyKS 
e, de manibus elabi; BbipBaTb Koro, mto H3B- 
p. cm. BbipMBaib 1; y3HaTb ^to ^3^ Bip- 
Hwx*b p. bono auctore comperire alqd; m^ 
TpeTbHX'b p. per alium. e) noai, necTH ^to 
no^b pyKOE (Bo^t MwniKof ) sub ala portare 
alqd; hoax pyKy (Hanp. h,jth) amplexi, com- 
plexi (inter se); AepjKaTb itoro nojrjb pyKy 
sustinere alqm; 6uTb noA'b pyKOH) ad manum 
esse (b npedM.)\ adesse (o npedM. u au- 
%ax%)\ BMtTb hto no.a.'b pyKOH alqd prom- 
ptum habere, f) no, xo^ETb no pyKaMi (o- 
KHErt) (multum) in manibus esse; ho npa- 
Byio, jtByro p. ad dextram, ad sinistram. 
g) cb, JierKo cxo^HTb c^ pyK-b (o paooT*} 
succedere. h) oxt, norsdHyTb, Hacib orb 
%eH jteOo p. ab alqo interfici, interire. 
PyKOBOflHTejiB dux, rector, -moderator, guber- 
nator, auctor; qui praeest alcui rei; princeps- 
alcis rei. PyKOBOflCTBo institutio (HacTa- 
BaeHie); administratio (aaBB^biBaHie, ynpa- 
BjeHie); no#b ^bbmi. jie6o p. alqo duce , 
auctore, magistro, alqo administrante; 6biTb r 
HaxoAETbca no^ ^bEMi. asSo p. alqo duce 
ejie auctore uti, alcis* consilio regi; 6e3*E 
p-CTBa sine duce; hto he6. mh^ cjiyatET/b 
p-CTB0Mi> alqd sequor; -= KHHra, yqeSHEK^ 
*liber quern quasi ducem sequor. PyKO- 
BOflCTBosaTB instituere alqm (HacTaBiflTbj r 
regere (alqm, alqd), praeesse (alcui rei), gu- 
bernare, administrare (alqd), moderari (alqd), 
moderatorem esse (alcis rei). PyKOBOfl- 
CTBOBaTtca ^%>wb alcis rei rationem ha- 
bere (npEHEMaTb b% pac^erb); alqd spectare, 
sequi; alqa re duci; a. npn 3tom^ pyKOBOj- 
cTBOBajicfl TiMi, hto... ilia me ratio movit, 
ut; Bfc cboexi niaHaxi p. He y^oBOJib- 
CTBieMi, a ^ojiroM^ non voluptate, sed offi- 
cio consilia moderari. 
PyKonamHHH 6oft pugna in arto hjih pro- 
pior; BCTynHTb bi p. 6ofi manum hjth manus 
conserere; signa (comminus) conferre , cb 
KiMt he6. manus ejie signa conferre cum 
alqo; congredi cum alqo; conferre arma cum 
alqo hie (Me»jry co6ofi) inter se; conferre 
gradum cum alqo; a&io aoxoaeti ro p. 6o& 
res bje pugna venit ad manus, res ad pu- 
gnam atque ad manus vocatur; oh^ najrb b^ 
p. 6oH> s comminus pugnans interfectus est; 
cpaataTbca bx p. 6010 comminus pugnare, 
proelium in manibus facere. PyKonHCHHHL 
manu scriptus. PyKonncB liber ejie codex 
manu scriptus, B'b cbh3h pi*ra e npocio li- 
ber, codex. PyKonjiecKame plausus. 
PyKonjtecKaTB plausum dare ejie imper- 
tire (alcui), plaudere (alcui). PyKoaTKa 
capulus (Hanp. Meia); manubrium (py^Ka). 



Pyjiesofi. 

PyaeBOH cm. itopM^ift. PyjEB gubernaculum; 
npaBHTi p-ieMt gubernaculum regere, tene- 
re, tractare, clavum tenere, ad guberna- 
culum sedere, gubernare. 

PyMHHHTB fucare. PyMJiHH fucus. Py- 
m&hbih *genis rubentibus. 

PyHO vellus. 

Pycajuca Naias hih Nais. 

Pyoao piKH alveus. 

PycBifi navus. 

FyiaTejiBCTBO cm. nopy^HTejibCTBo; nepen. 
fides; = saion, pignus; vinculum (pacis). 
PyqaTBCH 3a Koro, 3a who sponsorem esse, 
spondere pro alqo; praedem esse pro alqo; 
fidem suam interponere pro alqo; praestare 
alqm, alqd, de alqa re, ct> ace. c. inf.; re- 
cipere c% ace. c. inf.; auctorem esse ct> 
ace. e. inf.; fidem facere alcis rei hih ct 
ace. o. inf.; p. 3a ceo*a se praestare. 

Py^eeKrt rivulus. Py^en rivus. 

Py^nca KaKoro bh6. npe^Meia manubrium; 
ansa; ct flBVMa p. *duas ansas habens; du- 
abus ansis. Pyraoii mansuetus; flfciaTb 
p-HMMt mansuefacere, mansuetum facere 
hih reddere (leonem); akaaxbea p-bwmi 
mansuefieri. 

PyniHTB destruere, demoliri; diruere; cm. pa3- 
pymaTb. PymHTBca cm. oGpynraBaTbca; 
(o njiasax-b, Hafleatflaxt) ad irritum cadere 
hjth redigi; vanum evadere, (cobnie) ad 
vanum et irritum redigi. 

PBi6a piscis; iobhtb pw6y cm. sobhtb. Pbi- 
6aKB 1) cm. ptiooaoBfc. 2) Topryionufi pw- 
6oh qui pisces vendit oh venditat Pbi- 
6ansiH, —Ga^ifi piscatorius. PmCm 
nocpefl. gen. piscis, piscium. PBiCKa pi- 
sciculus. PhChbih 1) nanp. p. jlobxx cm. 
pwCojiOBCTBo; 3aBHMaTbca p. ToproBaeH *pi- 
sces vendere bih venditare; p. pmhok'b forum 
piscarium mh piscatorium; piscaria. 2) = 
6oraxbif pbi6oi plenus piscium. Pbi(5ojeob- 
ctbo piscatus; Kara peMecio piscatorium 
artificium. PbiGojeobb piscator. 

pBisajiBmHija praefica. PBiflasde fletus, 
ploratus; singultus CBexjranMBaHie). Pbi- 
flatB flere, plorare; singultare (Bcxjumbi- 
BaTb). 

pBimiH rufus; rutilus. 

PBIKaTB cm. peBttb. 

Pbijeo (atHBOTBMX'b) os; rostrum. 

Pbihokb forum; jra npo^aatH Maca, OBonjea 
macellum. Pbiho^hbih jtenb nundinae. 

PBIHyTBOH CM. pHHyibCfl. 

Pbicb lynx. 

Pbitb fodere (terram), TaKace KonaHieM* ^~ 
aaTb mo hh6\, Hanp. fodere puteum (koio- 
&enT>); p. KOMy aMy cm. aMa. PtiTBca b% 
KBHraxi (titoou HaHTa ^to hho\) libros 
exeutere. 

Pbixjebih mollis/ 

PBmapcKiH equester. PbinapB eques. 

PBi^arB vectis. 

PuraaTB cm. peBixi. 

P4flKin 1) ne lacTtifi, He rycToa rarus. Adv. 
rare. 2) He iacro GuBaiomiH, scpinaiomiHca 
rarus; difficilis inventu; — ounrmbiH eximius, 



F'femaTB, 



329 



singularis. Adv. raro; o^eHb p. perraro; raris- 
sime; p. 6biBae:r&, cjyqaeica, hto... raro fit, 
ut. Pt^KOCTB res rara; res difficilis inven- 
tn; res visenda, miraculum. P*»e rarius; 
p. scero minime saepe. -i 

PiaaTB secare; cm. TaKate 3apt3biBaTb, pa3- 

pi3MBaTb. 

PtaBHTbca lascivire. P*3boctb petulantia, 
lascivia. P^sbbih petulans; lascivus. 

Pfcsen.'L cm. Baajto. PtdKiS acutus; acer; p. 
BtTept ventus perfrigidus, 6on dolor acer 
oh acerrimus; tojoci vox acuta;- p-Kia cao- 
Ba acerbe dicta. Adv. acerbe; acriter (alqd 
vituperare); cypoBHH h BOHHCTBeHHbift HpaBS 
pHMjaHt p. oxiH^aeTca oxr ryMaHHocTH rpe- 
kobi durus et bellicosus Romanorum animu& 
mirum quantum abhorret ab humanitate 
Graecorum. P*3hoh, p. pa6oia opus scul- 
ptiie. PtBHa caedes. P*3B6a sculptura. 

PiKa flumen, fiuvius, amnis; BBepxi, bhh3^ 
no pfet cm. BBepx:b, bhh3i; nepen. p. Bpe- 
MeHH cursus temporis, h npodo terapus. 
Pt^Ka amniculus: amnis parvus. Pb^hoh: 
fluvialis (deus); fluviaticus (animal, arena); 
p. * HBM(J»a Nais mk Naias; p. Bo,a;a aqua 
fluminis; BO,a;a H3t piKH aqua ex flumine 
(hausta). 

PtCHHEja cilium, o6mkh. m> pi. 

P*-qs 1) coSpaHie cjiobt> jaa Bbipaacema Ka- 
Kofi hh6. mhcjh oratio, chocoo^b BbipaaceHia 
KaKoro hh6. jran,a ? oco6. nncaTeaa oratio, di- 
cendi genus, dictio; pa3roBopHaa p. cm. pa3- 
roBopHbifi; 3#paBaa p. dictionis quasi sani- 
tas; ,nep3Kaa p. cm. j;ep3KiB; nycTtia piqH 
cm. nyciofi 2. 2) npoH3HomeHie, cm. bto 
cj.; rpoMKaa, acHaa p. TaK»e vox magna, 
clara. 3) pa3roBOpi. sermo; p. a^erb o 
^eM-b hr6. dicitur, agitur, quaeritur, disputa- 
tur de alqa re; totb, o KOTopoMi H^en» p^ 
hie, is, de quo agitur, loquor hjth loquimur, 
h npocTO hie; BToro Hej[b3a CKa3aTb, ecjra p- 
B^erb o flofipoAfcrejiH ^ oc [ n virtute dici non 
potest; p. 3amia o vewb, o komi sermo inci- 
dit in alqd, de alqo; mentio incidit de re; 
mentio facta est alcis rei, de re; alqs inci- 
dit in mentionem alcis, alcis rei, He3aMtTH0 
h cjiy^aHHO oratio defiuxit bjth delapsa est 
ad alqd; 3aB0,a;ETb p. o vewb, o kom^ cm. 
3aB0^HTb 3; o vewb hh6. He 6buro pt^o: nul- 
la fuit hih facta est mentio alcis rei. 4) 
pa3cyjK,neHie, ciobo, npe^ KiMi* hh6. npo- 
H3HocHMoe oratio; wb cofipaHiH Hapo^a bih 
cojr.naT'b contio; na cy^i mh Bt ceHaTi ac- 
tio; MaaeHbKaa, KpaTKaa p. oratiuncula; Ha,a;- 
rpo^Haa cm. Ha^rpoSeHfi; ^epataTb, CKa3aTb, 
npoH3HOCHTb p. orationem habere hie dice- 
re; verba facere (apud alqm — npe;ib KiMt), 
agere (ad, apud populum), npes'b co6pa- 
HieM'b contionari, contionem habere; piin, 
npoB3H0CHMbia Ha cy^i, bi. aapoflHOM-b co- 
6paHiB, Bt ceHaTi orationes iudiciorum, con- 
tionum, senatus (Cic.); o6pamaTbca ki KOMy 
Cb pt^bio'cM. o6pam;aTbca 5; koh^htb p. cm. 
3amiKmTb 3; om> CKa3aii» TaKyio p. ita ver- 
ba fecit; sic locutus est. 

PimaTL = nocTaHOBjraTb pimeHie b^ KaKOMt 



330 



PHffOBOH. 



hh6. cnopHOMt jrjuri statuere, constituere de 
alqa re; 0K0H*iaTejibH0 nopfcniHTb KaKoe hh6. 
cnopHoe .afcio decidere alqd, de alqa re; pa3- 
CMOTptBi h oOcy^HBi oGcTOflTeoibCTBa, npn#- 
th kb saoro^eHiio existimare de alqa re 
mm c% Koce. eonp.; mbi pimMH (nocTaHOBH- 
m) TaKate placuit nobis; cm. Taote nocTaHo- 
bjmtb; Ha cy^fe, ho h bb #pyr. oTHomemaxB 
disceptare, discernere, diiudicare (controver- 
sial^ rem ferro — Me^eMt); o cyjrj iudicare 
(de alqa re, alqd, ita dis immortalibus iudi- 
cantibus); pfcmeHo iudicatum est; #ej[0 em;e 
He pimeHo lis adhuc sub iudice est; a&io, 
no KOTopoMy em,e Hiraero He pfcmeHo res in j 
tegra; p. nponeccb b* Hbio ih6o nojiB3y se- 
cundum alqm iudicare, litem dare; causam 
alcui adiudicare; p. Bonpoct, 3aaaqy h t. n. 
cm. pa3pimaTb 1; cpaateme ocTaJiocb ne pfc- 
meHBHM'b sic pugnatum est, ut aequo proe- 
lio discederetur; aequo hjth ancipiti Marte 
pugnatum est; aequo Marte, aequa manu dis- 
ceditur; odaBHTb ^to He ptmeHHtiMb alqd 
integrum hih in medio, in incerto relinque- 
re; a ociaBJiaH) He p-hbim-b, ih — hjth... dubito 
hjih hoc dubito, utrum — an; = hm^tb pfcnia- 
romee BJiiame Ha ito, Ha hcxo^b KaKoro 
hh6. Ataa momentum hjh discrimen facere 
alcui rei; momentum afferre ad alqd (ad vi- 
ctoriam); rem inclinare; decernere alqd 
(proelium, pugnam); opyatieM* aojckho p. a£- 
xo omnia armis agenda sunt, MenearB manu 
, decertandum est; oxho cpaateme ptmaeTb 
yqacTB niaaro rocy&apcTBa in uno proelio 
omnis fortuna rei publicae disceptat. Pfc- 
maTBca statuere, constituere, decernere (na 
hto alqd ME eh inf.)\ consilium capere 
(alqd faciendi hjeh facere); in animum indu- 
cere (inf^ ut); a se impetrare (ut, ne); de- 
scendere ad alqd (Ha hto hh6. HenpiaTHoe); 
a TBep^o pfinreaca cjrJkiaTb hto hho\ certum 
est mini consilium, certum est (mihi), cer- 
tum est deliberatumque, certum atque de- 
cretum est, statutum habeo cum animo ac 
deliberatum, stat mihi (sententia), mihi con- 
stat c& inf.\ TBep.no pirnHBrnzcb Ha *ito ob- 
stinatns ad alqd ajra ci inf. (mori); TBep,no 
ptmHTbca nm noGfcflHTB hjih yMepeTb obsti- 
nare animo aut vincere aut mori (Liv.)\ 
a (hh Ha ^to) He Mory pinraTBca animi hjth 
animo pendeo; certum consilium capere non 
possum; certa alqa in sententia consistere 
non possum; haereo, quid faciam; non satis 
mihi constat, quid agam; He p. Ha *rro ab 



animo impetrare non posse ut; p. Ha cpaace- 
Hie fortunam pugnae experiri; rem proelio 
committere; in discrimen proelii descendere; 
p. Ha CMepTB, hath wb H3rHaHie, SfciKaTft 
consciscere (sibi) mortem, necem, consci- 
scere sibi exilium, fugam. Ptaeme di- 
iudicatio; disceptatio (-Kara .nMcTBie); iudi- 
cium, sententia (npHroBopi.); — nociaHOBjte- 
Hie decretum; nocraHOBHTb p. cm. pfcmaTb; 
p. 3&%$nm h t. n. cm. pa3pimeHie; npn- 
HHMaT'b p. cm. pimaibca. PimnMOCTB 
animi praesentia, animi fortitudo, audacia 
prompta. PimHTejtBHOCTB explorata ra- 
tio; cb p-ctbk) explorate; haud ambigue. 
PtmHTeJTBHBin 1) CKopo h jerKO npHHHMa- 
romifi piraeme nunquam eonsilii inops; ple- 
nus eonsilii; fortis, animo promptus; auda- 
qiae promptae. Adv. prompte; fortiter; prae- 
senti animo. 2) pfcmaioiuiH, p. cpaaeme cer- 
tamen supremum, universae rei dimicatio, 
pugna; proelium, in quo omnis fortuna dis- 
ceptat; #aTB p. cpameme de summa rerum 
decernere; summis (cum hoste) copiis conten- 
dere; jtaTB KOMy p. cpaateme decertare proe- 
lio, pugna hih armis, ferro, manu, depugna- 
re cum alqo; a&io HKr^i He koxoahio ^o p. 
cpaatema nusquam ad universae rei dimica- 
tionem ventum est; p. MHRyra temporis dis- 
crimen; ipsum rerum discrimen; bb p. mh- 
HyTy ipso articulo temporis. Adv. p. oTpn- 
naTB pernegate; p. yTBepxtAaTB pro certissi- 
mo afflrmare; p. OTBepraTb reicere et asper- 
nari; = coBepmeHHo prorsus; plane. 
PaaoBofi (coji^arb) miles gregarius; p-Bbie 
milites gregarii hih vulgus militum. Pa- 
flOMi iuxta (B03Jit); hxth p. cb xta> hb6. 
a latere alcis incedere; ctoatb p. cb KtMb 
ad latus alcis stare, ab latere alcis esse. 
Paa* ordo (ctpohhbih p.); series (annorum); 
versus (iifflia, pa^b — remornm); p. Henpe- 
Pbibho cjri,nyH)m;HX'B ^pyr-b 3a spyroMi» npe^- 
MeTOBb, ^tflcTBin continuatio; series; conti- 
nuatio seriesque; pa;*Bi coa^arB ordines; ohh 
cpajoioTca 31 Hamnxi p. nobiscum militant; 

COMKHyTB pfl^M CM. CMBIKaTB; BCTVHHTb Bt 

p-ABi BOHCKa cm. BCTynaTb 2 (b-b BoeHHyio 
cjtyffi6y); noA'b p., et pa^y cm. cpajiy; Ha 
pa^y cb npo^EMH cm. HapaBHfc; p. nopaae- 
Hia, nodi;^ clades, victoriae continuae; He- 
npepBiBHBift p. yAOBOJBCTBift perpetuae et 
contextae voluptates (Gie.)\ ^'kIBlH p. ro- 
xowb aliquot hjh multi anni; nocjrfeAOBaiB 
n$Jibif p. HecnacTift *malum excepit malum. 



c. 



Ca^HKt hortulus. Ca^HTB cm. caataTB. Ca- 
flHTBca considere (Ha hto in alqa re, Ha 
3eMJoo humi), assidere; subsidere (npHci- 
^aiB); B03jri Koro hs6. assidere propter 
alqm; c. 3a ctoib, Ha Jioma^B, Ha KopaGjiB 
cm. 3te cym-; atH.iKOCTax'B residere subsi- 
dere; = onycKaiBca, ocixaTB considere, desi- 



dere, delabi (nebula); cojiHue caAHica cm. 
3axo,HHTB. CaAOBHHEt hortulanus. Cafflo- 
bo,u;ctbo hortorum cultus hjih cultura. Ca- 
flOKt (npy^B rjul pbiSbi) piscina. C &&% 
hortus; napKi horti. CaacaTt 1) serere 
(arbores). 2) Koro Ha ^to alqm imponere, 
inferre in alqd (in plaustrum); collocare 



Crjio. 



Capieo^art. 



331 



alqm in alqa re; Koro Ha lonraflB cm. jeo- 
masB', koto hh6. bo3ib* Koro alqm' assidere 
- alcui iubere; Koro bb KapeTy alqm reda tol- 
lere; bohcko Ha cyaa exercitum in naves (in 
classem) imponere, ntxoTHHnesB Ha KOHefi 
militibus equos attribuere; Koro bb TeMHimy 

CM. TeMHHUa. 

Caao sevum. 

CaMei^t mas, masculos; masculum animal. 
CaMKa femina. 

CaMOBJsacTHTeJtB rex vitae necisque omnium 
dominus; rex cuius libido pro legibus habe- 
tur; HHor^a npocro dominus. CaMOBJiacTie 
infinita hjih summa hjih omnium rerum po- 
testas; imperium summum, cum dominatu 
unius omnia tenentur; dominatio. CauoBO- 
jrie arbitrium; libido; Heo6y3AaHHocTB licen- 
tia. CaMOBOjrtHEiH nocpefl. gen. arbitrii, 
libidinis, licentiae; super bus (multa superba 
et crudelia facinora); (ynopHHfi) contumax. 
Adv. arbitratu suo; sua (mea, tua) sponte; 
(npoH3BOJifcHo) ex libidine, libidine, ad libidi- 
nem. CaMO^oBOJiBHUH valde sibi placens; 
nimius Hire immodicus sui aestimator; 6mtb 
o^eHB c-hbimb valde sibi placere. CaMOAO- 
bojebctbo *nimia hjih immodica sui aesti- 
matio. CaMOjppCHBHH sui amans; 6bitb 
c-bhmb se ipsiim amare hie diligere. Ca- 
MOjrio6ie amor sui (nostri) hjih rerum sua- 
rum, bb ^ypnoMB cmhcjtb nimius hih yanus 
amor sui. CaMOMHime inanis hjeh vana, 
falsa de se opinio; arrogantia (Ha^MeHHocTB). 
CamoHaffiaHHocTB flducia sui (mei, tui), 
bb cba3h ptqa h npoero fiducia; npe3M4p- 
Haa c. confidentia. GaHOHaA^aHHBiH sibi 
confidens; flduciae plenus; Shtb c-hhmb fidu- 
ciam in se collocare; sibi (ipsum) confidere, 
o^eHb plurimum sibi confidere; cjehiukomb c. 
sibi praefidens; nimia confidents sui elatus. 
CaMOOTBepaceme dolorum ac laborum 
contemptio. CamonosHaHie cognitio sui; 
conscientia factorum suorum. Caaiocoxpa- 
HeBde tuitio sui; corporis nostri hjth sui, 
nostri tutela; BcanoMy cymecipy Bpoa^eHo 
qyBCTBo c-Hia generi animantium omni est a 
natura tributum, ut se, vitam, corpus tuea- 
tur; omne animal simul ortum est, id agit 
ut se conservet; omni animali insita est cor- 
poris sui caritas. CaMocToarexBHocTB 1) 

BB HpaBCTBeHHOMB, yMCTBeHHOMB OTHOfflemH 

liberum arbitrium, libera voluntas, animi 
constantia, gravitas. 2) bb noiHTHnecKOMB 
oTHomeHin libertas; libertas et immunitas; 
meum, tuam, suum ius. CaMocToaTexB- 

HBIH 1 ) BB HpaBCTBeHHOMl, yMCTBeHHOMB 

OTHom. qui ex se ipso totus aptus est, cui 
ex se ipso apia sunt omnia hjih in se posita 
sunt; sui iudicii hjih arbitrii; 6htb ohbimb 
suum iudicium sequi, sui iudicii huh arbitrii 
esse. 2) bb noaaTH^ecKOMB, rpaamaHCKOMB 
OTHom. nullius indigens; solutus, liber, liber 
«t solutus, sui iuris, suae potestatis; nullo 
egens hjlh ex se ipso pendens. Adv. 1) sua 
sponte (facere); voluntate; ad arbitrium 
* suum (agere); suo nomine (praeesse exerci- 
tui, Cues.); c. flfclcTBOBaTB TaKate suo iudi- 



cio stare, suo consilio," iudicio uti; = caMB 
no ce6t, 6631 .apyraxB per se, ipse hih so- 
lus per se; = 6e3B Hyacol homouih, Ha cboh) 
pyKy meo (tuo, suo, nostro, vestro), ut dici- 
tur, Marte (ut dicitur mokho h nponycTHTB); 
suopte ingenio; suapte ingenii vi; c. BecTH 
Bofray sua sponte ran propriis viribus consi- 
liisque bellum gerere. 2) suo iure (impera- 
re). CaMoy&HCTBo mors voluntaria; nex 
voluntaria; mors quam sibi alqs consciscit; 
kohhhtb »h3hb c-ctbomb (vol untariam) mor- 
tem hjth necem sibi consciscere; manus sibi 
afferre, inferre, vim afferre vitae suae; alqs 
ipse se vita privat. CaMoyCiiiija qui mor- 
tem sibi consciscit Hire conscivit Cano- 
ysipeHHocTB, — sipeHHBifi cm. caMOHa- 
.DCEHHuocTb, — shhwh. CaMoy^sa *qui sine 
magistro artem alqam, alqd percepit hjh di- 
dicit; *non alienis praeceptis, sea suis stu- 
diis eruditus. CaMoxBaaiBCTBO vana de se 
praedicatio. 

CaMt ipse ; npa iH^Htixt mbctohm. xaiuse 
nocpe^;. npncTaBKH met (egomet, memet); 
ohb c. ipse, is ipse; — 6e3B qyatofi homo- 
m;a ipse, per se; sine magistro (Hanp. di- 
scere); = ^oSpoBOJtbHo ultro; c. coSoio ipse, * 
Hanp. valvae se ipsae aperuerunt; caMo co- 
6oro pa3yMteTca cm. pa3yMBTb; c. no ce6fc 
per se ipse (virtus per se ipsa placet); sua 
natura; ipse (divitiae ipsae neminem mor- 
talem beatum reddere possunt; si rem 
ipsam spectas); mea, tua, sua sponte (6e3B 
nocropoHHaro BJtiflHia). CaHUH I ) ipse; 
TOTh c, tote me c. idem, hie idem; idem hie 
oh ille, iste; is ipse, hie ipse (HMeHHo totb, 
a He kto apyroii); botb caMbia ero cjoBa 
cm. co6cTBeHHMH; bi c. cepe^HHi ropo^a in 
media urbe; ohb Opocnjca bb c. cepe^HHy 
BparoBB in medios hostes irrupit; cipiaa no- 
najra bb c. cep;rn,e sagitta ipsum cor percus- 
sit; y c. ctehh prope hie iuxta murum; bb 
to c. BpeMH, Kor^a cum maxime; cb c. Ha- 
laia ab initio, a principio, a primo; bb c. 
HaqaiB in principio, in primo; Ha c. ^rfe, 
bb c. A*fejri revera, re ipsa; re et veritate; 
bb Bffjrjk yTBepat^enia sane, profecto; = dpo- 
ro roBopa si verum quaerimus; Ha c. ate ^b- 
jri re autem; re quidem; re quidem vera. 2) 
caMtift bt» coe^HHemn cb noioatHT. hjth cpas- 
hht. cTeneHbio npnjiaraTejtBHaro nepeBo^arca 
nocpe^. superl. 

CaHflajtiH crepida; solea; oGvtbih bb c-jqh 
crepidatus, soleatus. 

CaHOBHHKB magistratus; cm. TaKace rocy^ap- 
cTBeHHHft (caHOBHHKB). CaHB honos, gra- 
dus honoris; bbicokih c. amplus honor, altus 
dignitatis gradus. 

Canon caliga (odyBt cojqi.aTa). Canoa- 
hhkb sutor ; crepidarius, sandal iarius 
(co6ctb. H3roTOBiaioiuiH caH^aJiiH); caligarius 
(H3roTOBJiaiom;iH coji^aTCKyro o6yBb). 

CapaH^a locusta. 

GapKadMH asperius on acerbius dicta; face- 
tiae acerbae. CapxacTiroecKiH acerbus; 
mordax. Adv. acerbe. 

CapKcxfrar'E sarcophagus. 



532 Carapa.' CBHBaTB. 

CaTHpa satira. CanspHM satirarum scri- npa3JiH0BaHie c-6*m sollemnia nuptiaram; 
ptor. CaTHpn^ecKiH 1) co6. satiricus. 2) aeHb c-6u dies nuptiarum; aeHb Ha3HaHeH- 
nepeu. acerbus. hw h iua c-6w dies nuptiis destinatus. 

CaTpan-t satrapes; praefectus regius. Ca- CBaaHBaTB. 1) co6. Koro hh6. cb Hon> ster- 
Tpania satrapea: praefectura regia. nere mh prosteraere alqm; ixo hh6. cnepxy 

Caxapt *saccharon. deicere; = noBainxb evertere alqd; c. bi> 

OdasMTB minuere (pretium frumenti); c. cb oaho m*cxo cm. 2 c6pacwBaxb. 2) nepeu. c. 
niHBi minus pretium imponere hjih consti- BHHy Ha Koro, Ha ^to cm. BHHa; c. xarocrn 
tuere (alcui rei). ci nxevb SfcAHbixi, Ha uiems. 6oraxbrxx> one- 

CCeperaTB servare, asservare, conservare; = ra in divites a pauperibus inclinare. CBa- 
otiowbtl ,pa ynoxpefaema bx. 6y,nym;eMT> araaTBca cm. na^axb 1. 
reponere, seponere (pecuniam in aedfficatio- CBapanBOCTB altercandi hjih nxandi, certan- 
nem templi). C6epesceiiie conservatio; di hjih concertationis studium. CsapjEHBBii: 
oarojaMH, Hanp. aaxb KOMy tto Ha c. alqd rixae, certandi cupidus; ad rixam promptus. 
alcui servandum dare; deponere alqd apud CsaTaTBca alqam expetere, alcis matrrmo- 
alqm (pecuniam). nium petere; petere sibi filiam alcis (in ma- 

C6nBaxB 1) co6. yaapoM-b oxafcaaxb *rxo orb ^e- trimonium). 
ro decuiere, Hanp. papaverum capita baculo; Csaa Quia Mocxa) sublica; BGHBaxb CBan su- 
=c6pacbiBaTb deicere alqd loco, de, e loco; c. blicas iistuca (6a6*0H) adigere, subhcas agere; 
cfcaoKa (o jjomaflH) deicere, excutere, eftun- moctb Ha CBaaxx. pons sublicius. 
dere alqm; c. Koro ch Horb (humi) sternere CBeaeHtra, cbohhbih 6paxx>, cecxpa frater, 
mh prosternere alqm; Koro ct> Micxa cm. soror ex noverca susceptus (suscepta); o-Hbie 
no3Hirja. 2) nepeu, c. Koro, Koro ex xojtKy opaxba (cecxpw) fratres (sorores) non 
turbare, perturbare alqm, alcis mentem; ko- iisdem parentibus, ex eodem patre (eadem 
ro ex. nyxn cm. nyTb 2. CdmaTBca 1) cod. matre) tantum nati (natae). 
c. ex. floporn, cx> nyTH via aberrare, itinere CseaTH cm. CBO30Xb. 
deerrare. 2) nepeu. perturbari. CChb^h- CBeKopt socer. CseKpoffc socrus. 
bhh perplexus, obscurus (neacHbif, o pi™); CsepraTB cm. 1 . c6pacuBatb; c. uro lugum 
confusus (3anyTaHHbifi). cervicibus deicere; cm. TaK»e sro; c. c* npe- 

C6npaTBca cm. coGnpaxbca. cxojia cm. npecTO». CBepweme c% npe- 

CftaHsara QcBa jrana) conciliare inter se. cxona cm. HH3Beii,eHie. 

C6jiHKaTBca c% k*mx» se applicare ad alqm. CBepKame ardor (SBfeJib, raa»). CBep- 
CCopnme coetus, couventus; Micro c-ma cm. Kait micare (fulmina, ignes), fulgere, splen- 
coopHbifi. C6opHBiH hvhkxt., Micxo locus dere; na3a cBepKaiorb oculi igne micant, 
quo convenitur huh conveniunt, conveniendi oculi ardent; MOJima cBepicaexx* tulgurat 
• locus. CGopmHK'B noMTeH exactor vecti- CsepHyTB cm. CBepTHBaxb. 
galium: c. nomiHffb (TaMoateHHHH) exactor CBepcTHHEi aequalis (alcui). 
portorii, portitor, bi» pi TaKme qui vectiga- CBepTOM yolumen. CBepTHBaTB, csep- 
lia mh portoria exigunt. C6op!B uomrm HyTB 1 ) convolvere, comphcare. 2) c. ct> 
exactio vectigalium. AoporH declinare de via; c. wb odaacxb Tyc- 

1. C6pacHBaTB 5 cCpochtb deicere alqd lo- kobt, deflectere in Tuscos. CsepTHBaTBca 
co, de, e loco; deturbare, detrudere; HH3Bep- convolvi; in semet convolvi hjih congloban; 
raib praecipitare, praecipitem dare; c. ci- o aHSKocTaxib, oco6. mojiok* coire; concre- 
AOKa (o jioma^H) cm. cfiHBaTb 1; c. c% ce6a scere. « 

(nanp. naamt) abicere. CCpacBiBaTBca CBepxy 1) nocpe.it. summus, Hanp. c. noKpbiTb 

cm. SpocaTbca 2. * KyBmHHbi soaoTOMt amphoras summas auro 

2. COpacMBaTL, cGpocaTB conicere (in acer- operire. 2) Ha Bonpoc* oTKy^a? superne, 
vum — b-b Ky^y, in medium sarcinas). desuper; de, e loco superiore; c. ao HH3y ao 

CCpoflt colluvio hominum; mali hjih perditi summo ad imum. CBepx* — KpoMt prae- 

homines; mixti ex omni colluvione. ter; — Bbime supra, Hanp. ito hh6. c. chi^ 

CCwBaTB Koro absolvere, dimittere (credito- ^eioB^ecKHX-b alqd supra numanas (nomi- 

res); removere; = oTcwaaTB ablegare, aman- nis) vires est; c. laama cm. qaame; CBepx* 

dare alqm; c. hto hh6. Cb pyKi. solvi, li- Toro supra, praeterea; ad haec (no otho- 

berari alqa re; c. TOBap'b vendere merces. ineH. kx. HT.CKOJibKHM'b npeaMexaM*), ad noc 

C6tiBaTBca evenire, eventum habere; eva- (no oxHoineH. Kb n^JioMy); insuper (b*b ^o- 

dere (id quod somniavimus); ero npe^cKa3a- 6aB0Ki); (eo, hue, eodem) accedit ci quod 

Hie c6biaocb cm. npe^CKa3aHie. C6iiTt = hjih ut; (eo, hue, eodem) adde, addendum 

npoaama venditio; Ha axorb xoBap* c. xo- est; HHorita ^ocxaxo^HO o^ho atque ,pa npn- 

ponrb haec merx facile invenit emptores. coejuraeHia KaKoro hh6. Ba»Haro oOcxoaxeab- 

C64raiB J) ex. ^ero hh6. decurrere; o boa* cxBa; CBepxx. xoro, ixo praeterquam huh 

defluere. 2) = y6iraxb fugere, aufugere, effu- nisi quod. CBepxtecTecTBeraM vires 

gere. C64raTBca concurrere, concursare, naturae superans, divinus, caelestis, prope 

confluere, nocnturao convolare; HapovirB c6t- singularis. 

raexca concursus fit populi. C6*acajiHH CsecTH cm. CBO^nxb. 

HeBOJtbHHKX, fugitiVUS. . CBHBaTB CM. BHXb, CBepxbiBaxb 1; C THi3A0 

CBafleCHHH nuptialis. CBaaB6a nuptiae; cm. rHt3A0. 



CBHRanie. 



Cbojjhtb. 



333 



CBHAame congressus; hm£tb ho^hbih c. Vb 
KtMT» hh6. nocturnos congressus cum alqo 
habere, xaftHbia clam inter se convenire; Ha- 
3Ha*raxb c. Koaty hho\ tempus locumque con- 
stituere cum alqo; npaaxa k& HasnaHesaoMy 
c. venire ad constitutum; «too c-Hia locus 
ad conveniendum dictus. 

CBHAfrrejiB 1) npacyxcTByH)m;iH hjh upacyx- 
CTBOBaBmiH npa nem> hh6. testis; arbiter 
(ohhoh, cjtBimaBmiH eoScTBeHHHMa ymaMH, 
TaKJKe testis qui se audisse dicit hih dixit); 
auctor (Ha Koro mosho ccwiaxbca); 6*bixb 
c-jreMt npa cocTaBfleala saBtmaHia testa- 
mento scribendo testem ladesse, 3pxjrania vi- 
dere spectaculum, BeiHRHTB codbixia magnis 
rebus adesse aaa interesse; no y^aaemH 
c-aefi, 6e3fc c-Jiefi arbitris remotis, omnibus 
arbitris procul amotis; sine arbitrio hjlh ar- 
bitris; sine auctoribus; a caMt 6urb c-aeMb, 
KaKt oet> ynaxb ipse vidi eum cadentem, 
Kara owb roBopHjrb fpse dicentem audivi. 
2) CBH^tTeibcTByroniiH *rro hh6. testis (npa 
newb alcis rei); dpaxb Koro bi c-aa alqo te- 
ste uti; npH3HBaTb bt> c-aa testari; conte- 
stari (deos hominesque), obtestari (deum ho- 
minumque fidem, Liv.)\ B*b cyfle6HOBr& a^afc 
antestari alqm, alqm testem citare (alcis rei, 
in alqd); HpeACxaBHTb c-aa testem dare, 
edere, proferre, producer^ adhibere alqm; 
BbidynHTb, aBHTbca c-aeMb testem prodire, 
esse, testem in medium venire, (^aTb noKa- 
3ame) testimonium dieere, 3a Koro hh6. te- 
stem surgere ab alqo aaa testimonium di- 
eere pro alqo, npoxaBi. Koro hh6. testem 
prodire in alqm, testimonium dieere in aaa 
adversus, contra alqm; cKa3aTb, noKa3aTb bi 
Ka^ecTBi c-aa pro testimonio dieere; ccli- 
aaxbca Ha Koro Kaia c-aa testificari alqm. 
CBHA^TejoEBHHi^a testis; cm. laoce cbhaIj- 
Teib. CBHfl'BTejrBCKiH, c. noKa3ame testi- 
monium; pi xaitse verba aaa dicta testium. 
CBH^tTeJiBCTBo testimonium (alcis rei — 
^ero hh6.); auctoritas (aBTopaxexb, BatftHoe 
c, ocoo\ HHcaxeaa); indicium (npa3HaKb); 
.naxb KOMy c. testimonium alcui dare, imper- 
tire, nacbMeHHoe testimonium scribere; npa- 
BecTH ulq c. alqo auetore uti; no xBoeMy c. 
te auetore, te iudice, te teste; no c-CTBy 
JIffBia auetore Livio; ut dicit, ait, scribit, 
narrat Livius; axo c. JlHBia He Btpno, He 
toiho illud, quod apud Livium legimus, non 
recte se habet; illud Livius parum accurate 
scribit; c-CTBa nacaTeaefi TaKb pacxoi^Tca, 
tto... adeo variant auctores, ut.. (Liv.). 
CBHRfrrejELCTBOBaTL testem esse, testari, 
testificari; testimonium dieere, pro testimo- 
nio dieere; memoriae prodere, auctorem esse 
(o nacaxeafc); HCTopia CBHafrresbCTByexb me- 
moriae proditum est; (o npeaji.) c. o *&wb 
alcui rei testimonio hjth testimonium esse; 
confirmare alqd. 

CBHHerjt plumbum. 

CBHHHHa (caro) suilla mh porcina; He icxb 
c-hm sue abstinere. CBHHonact subulcus. 

Cbhhijobijh plumbeus. 

Cbhhbs sus; Mbaoaaa porcus. 



CsHptjiL fistula. 

Cbhpbhoctb furor; saevitia. Cbhpbiictbo- 
saTB furere; saevire (TaK»e ventus); 6oa3&Hb 
CBHpincTByerb cpea.H npocToro Hapojja vis 
morbi vagatur per ignota capita; BOHHa cbh- 
pincxByerb Bb KaKoa hh6. cxpaHx. terra bel- 
lo ardet hjih flagrat; Bcro^y CBHpincxByexB 
BOHHa omnia bello flagrant; CBapBncTByerb 
roao,p> est fames. CsHptoBin cm. aceexo- 
Kia; o Bsopi, Baajk trux, truculentus, torvus. 
Obhpbubtb furore incendi huh inflammari; 
ira incendi aaa exardescere. 

CsHCTaTB sibilare. Cbhct* sibilus. 

CsHTa comitatus; comites; c. oxnpaBiaioma- 
roca bi npoBHHHiio npaBHTeia cobors, con- 
tubernium, contubernales; c. u,apa delecti 
(principum atque amicorum): HMnepaTopa 
comitatus; TaKace onacaxejibHO qui sunt cum 
alqo, quos alqs secum ducit; qui alqm se- 
quuntur hjz comitantur hjeh sequi, comitari 
solent; o^aat ^3^ Hbea aad. c-th comes; 
Haxo,a;aTbca b* ^bea c-Tt alqm comitari, se- 
qui, sectari. 

Cbhtok'b cm. CBepTOK*. 

CBHXHBaTB CM. BLlBHXaib. 

CBo6oAa 1) = cBo6o^Hocib on. qero hh6. 
vacatio, orb noBHHHOCTefi immunitas, orb 
3aaaTiH otium; Ha cboQo^ in otio. 2) ae- 
3aBacaM0CTb (rpasAaHCKaa a noaaTaqecKaa) 
libertas; ^aib, laposaTb KOMy c-^y vindicare 
alqm in libertatem, niiaHHKy captivum libe- 
rum dimittere, e vinculis emittere, paoy 
servum manumittere; ^aTb KOMy c-av m> 
nem> potestatem alcis rei facere, permittere 
alcui; ,naTb KOMy noaHyro c-iy .ajiiaTb hto 
hh6. alcui integrum dare Cb inf.; npeaocTa- 
BHTb KOMy bo BceMi c-^y aiBCTBiB omnia 
alcui libera servare; jiioSaniiH c-^y libertatis 
amans; impatiens alieni arbitrii; Bofina 3a c. 
*bellum ad libertatem tuendam aaa recupe- 
randam susceptum; c. Mbicaa lingua mens- 
que libera. CBoCoflHOMHCJtflmiH libere 
sentiens de alqa re, Hanp. c. pecnydjHKa- 

# Heu'b libere sentiens de re publica. Cbo- 
6oahbih liber, solutus (hh^mi He CBa3aH- 
Htifi, HeorpaHHiieHHtiH, He3aBHCHMbia), liber 
et solutus; ingenuus (poflHBiniHca orb cbo- 
do^atixb poa&TejeH); c. orb ^ero hh6. va- 
cuus ab alqa re, alqa re (curis, negotiis); c. 
orb 3aHaTia TaKJKe otiosus; c. orb noBHHHo- 
CTen immunis; c. BpeMa tempus ab. opere 
Haa negotiis vacuum; otium; iempora sub- 
seciva (BpeMa ocTaBmeeca ott* 3aHaTit); 
HMixb c. Aocxyn-b K*b KOMy hh6\ patet mihi 
aditus ad alqm; a csodoseH'b ^iaaxb ^ro 
hh6. liberum mihi est, mihi licet facere 
alqd. Adv. libere (dieere, loqui — oxKpoBeH- 
ho, He cxfccHaacb); otiose (6e3i> 3aHaxifi); 
facile (aerKo). OBoCosoMucjiie libertas; 
animus liber, ingenii libertas. 

Gbo^htb, csecTH 1) co6. a) koto CBepxy 
Baas-b deducere. b) koto Ky^a hh6. cm. 
oxBo^axb. c) Koro c-b KiM*b (na cocTa3anie) 
comparare ajia componere alqm cum alqo. 
2) nepen. = cxaraBaTb contrahere (membra, 
collum); c. Koro bo rpodi, Bb Moraay alcui 



334 



CBoesjiacTie. 



mortis causam esse; Koro cb yMa mentem 
alcis alienare; mentem adimere alcui; He c. 
r:ia3B cb Koro hh6. oculos non demovere ab 
alqo, oculos in vultu alcis defigere; haerere 
in conspectu alcis; c. cb k£mb ^pyacoy cm. 
3aKjnxmTb; cb i&mb 3HaK0MCTB0 alqm co- 
gnoscere. 4) c. Ha to, ito6bi... id agere 
ut... Cbo^htbcji kb *ieMy, bto, no ero 
MHimro, cBojHTca kb TOMy, hto (tto6h) ex 
hac re effici putat, ut. Cbohhbih cm. CBe- 
AeHHH. Cbokb 1) bb apxHxeKTyp'B ca- 
mera (hotoiokb); fornix (apKa); HOKptiBaTB 
c-aomb concamerare, camera contegere; ne- 
pen. c ne6a caelum. 2) = coopnmB corpus 
(iuris); c. (nepeienb, peKanHTyjcanja) ciea3aH- 
Haro enumeratio; rerum repetitio et congre- 
gatio; caliaTB o6mi& c. CKa3aHHaro colligere 
et commonere quibus de rebus verba fece- 
rimus, breviter. 
CBoeBjracTie, — Boaie cm. caMOBi... CBoe- 
BpeMeHHHH tempestivus. Adv. in tem- 
pore, pfctfKO tempore; opportuno tempo- 
re, opportune, tempore suo, tempore ipso 
(HMeHHo bb to BpeMa, Kor,a;a HyjKHo); ad 
tempus (bb HwmiKamyH) MHHVTy). Csoe- 
KopMCTie utilitatis suae cura; ~ acaflHOCTb 
avaritia,; — cicpaaiHinecTBO illiberaiitas; H3B 

C-CTifl CM. CBOeKOpBICTHHH. 0BO6KOpHCT- 

hbih suo commodo oh privatae utilitati 
serviens; qui omnia lucri sui hjeh pecuniae 
causa facit; avarus (ataflHBifi); H3B c-hmxb 
irlaei commodi sui hjh utilitatis suae causa; 

. pecuniae causa; sua causa; bo BceoiB cjib\ho- 
BaTb c. uiaflMB, hm^tb c. bhjebi omnia pecu- 
niae me lucri sui causa facere; omnia ad 
utilitatem suam referre ojeh commodis suis 
metiri, bb neMB hh6., *itph neMB hh6. ad 
suam utilitatem referre alqd. CBoeiipaBie 
morositas. CBoeHpaBHUH morosus, diffici- 
lis. CBoeo6pa3HHH proprius jocooeHHbift); 
novus (HOBtifi); mirus (CTpaHHBm). 

Cbo3htb 1) bb ojiho mbxto comportare, 
convehere. 2) — otbo3htb cm. btotb tjl. 

CboS mens, tuus, suus; ecjin Ha MtaoHM.^ 
b*tb jiora^ecKaro yjjapema h oTHomeme 
npHHaMeatHOCTH caMO coooio hcho, to mb- 
ctohm. He nepeBo^HTca, Hanp. yBaacaTb c. 
po^HTeiet parentes colere; fliaTOHB tobo- 
Phtb bb c. 3aK0HaxB Plato in legum libns 
ttjitt in Jegibus dicit; cboh coScTBeHHBin 
meus, tuus, suus proprius, proprius et meus 
(tuus, suus); B03flaBaTb KasflOMy CBoe suum 
cuique tribuere; cboh =z poACTBeHHHKH, npn- 
SjiHHteHHBie sui; bb CBoe BpeMa = BO-BpeMH 
suo tempore; ho: HjiaTOHB bb csoeMB H^e- 
aibHOMB rocy^apciBt Plato in ilia effigie 
rei publicae; IlaaTOHB bb csoeMB fliajiorfc, 
03arJiaBj[eHH0MB «MeHOHB» Plato in illo li- 
bro, qui inscribitur Meno (Cic.)\ ctoatb Ha 
cBoeMB in sententia sua pertinaciter persta- 
re, persistere; Ha cboh) pyny cm. pyKa 2, b; 
j$jraTB no cBoeMy suo iudicio hih suis con- 
siliis uti; sibi hjih animo suo morem gerere. 
CBOHCTseHHiiH proprius; nocpes. esse cb 
gen,, Hanp. bc^mb jiiojihmb c-ho onraSaTbca 
cuiusvis hominis est errare; c-ho ^eaoBfoty 



CB'feTaTB. 

hominis hjih humanum est (Hanp. errare), 
c-ho pHMaflHHHy Romanum est; c-ho Myjcpe- 
uy He fltaTb HHqero TaKoro, bb ^iomb 6bi 
ohb mofb pacKaflTBca sapientis est proprium 
nihil facere, quod poenitere possit. Cboh- 
ctbo proprium, proprietas (alcis); (npnpofl- 
Hoe) natura; pi. TaiUKe certae res cuiusque 
propriae; cymecTBeHHoe, naBHoe c. ^ero 
hh6. quod est maxime proprium alcis rei 
(alcis), TaKace summa res; cm. Taieae ocooeH- 
hoctb, Ka^iecTBO. Cbohctbo afflDitas. 
Csopa^HBaTB cb Aoporn cm. CBepTbiBaTb 2. 

GBBIKaTBCS CB ^MB CM. npHBHKaTb. 

CsBicoKa, cmotp^tb c Ha Koro hh6. (npe3pn- 
TeiBHo) despicere, contemnere alqm, Ha 
Bcto jrio^eB hominem prae se neminem pu- 
tare. CBtirae ~ cb He6a e caelo; otb Bora 
divinitus; c. ciub cm. CBepxB. 
Ca*fl;ynUH bb ^eMB hh5. gnarus, peritus al- 
cis rei (legum); versatus, exercitatus, exer- 
citatissimus in alqa re; qeaoB'fcKB oieHB c. 
homo multarum rerum cognitione jmbutus, 
(bb HayKaxB) homo summa scientia, erudi- 
tissimus, doctissimus, optimis artibus erudi- 
tus, praeclara eruditione atque doctrina or- 
natus; c. bb Afcxfe, bb ^axB rei, rerum pe- 
ritus, intellegens, bb boohhomb $>j& rei mi- 
litaris prudens; c. bb HCKyccTBaxB (artis) in- 
tellegens; sciens artium; 6HTb c-m,HMB bb 
iieMB hh6. TaKate non hospitem esse in alqa 
re; 6biTb c-h^hmb bb acropiH instructum esse 
ab historia; 6bitb c-m,HMB bb 3aK0HaxB leges 
nosse, bb apeBHeft jiHTepaTypt in veteribus 
scriptis studiose et multum volutatum esse. 
CB-fefftme notitia (alcis rei); aocTaBHTb ko- 
My c-Hiii o ^eMB, ^oBecTH &o c-Hia certio- 
rem facere alqm alcis rei hjeh de alqa re; 
erudire alqm de alqa re; hmbtb c-Hia o 
qeMB hh6. cognovisse alqd; nojry^HTB c-Hia o 
^eMB hh6., soxchhtb jco Moero c certiorem 
fieri, cognoscere de alqa re, certiorem fieri 
alcis rei; doceri alqd; coGnpaTb c-ma cogno- 
scere (de alqo, de alqa re, ab, ex alqo); ex- 
plorare (alqd, de alqa re); percontan (alqd, 
ab, ex alqo, alqm de alqa re); co6paBB 
c-nia explorato; BeaiTb coopaTb c-Hia mitte- 
re qui rem cognoscat; npHHHMaTb kb c-Hiio 
alqd t^nere, memoriae mandare, tradere; 
npHMH 3to kb c-Hiio hoc tene was. teneas. 
CBtatecTt 1) B03syxa frigus. 2) nepen. (»b- 
boctb) vigor (corporis animique); hilaritas 
(BecenocTB); integritas. CbbkIh 1) o bo3- 
,nyxt frigidus. 2) = HeAaBHO noaBHBmificii, 
CAtJiaHHbifi recens. 3) = HeyTOMJteHHHH, He- 
Hcnop^eHHHH recens: integer (copiae, vires); 
c. ub^tb juma color nitidus, h npocTO color; 
co c-mh cHJiaMH redintegratis viribus; coxpa- 
HaTb ^to bb c. naMaTH cm. naMaTb. 
CB*TaTB cm. pa3CBtTaTb. Cb*thjio 1) con. 
(3Bi3,na) sidus; astrum; c-jia HeSecHbia astra; 
c. flHeBHoe sol. 2) nepeu. c. HayKH littera- 
rum lumen; Phmb, c. 3eMHoro mapa Koma, 
lux orbis terrarum. CB4THTB 1) iucern, 
(CMBHie) fulgere, splendere; JiyHa cBtTHi-i, 
luna lucet; bcio ho^b cB^THJia jryHa lunaper- 
nox erat. 2) c KOMy hh6. alcui lumen hjih 



CB'feTonpecTaBjieHie* 

lucernam, lanternam, facem praeferre. Cb-b- 
thtbcs fulgere, splendere, nitere; — cBep- 
KaTt micare. CBtTJiopycsifi flavus, subfla- 
vus. Cbbtjibih clarus; o debts clari colo- 
ns; illustris (steJla, locus, domicilia; solis, 
ignis candor); = SjrecTamif, ciaiorajH splen- 
didus, splendens; fulgens; = achbih serenus 
(caelum); o roaocB, 3ByKB canorus, acutus; 
acHLifi rlarus. 
CstTonpecTaBJieHie finis mundi; dies novis- 
sima hjth summa; aeterna novissimaque nox 
(Plin.). CB^TCKin ^eaoBBKB homo non 
imperitus morum (3Haiom;iH cbbtb);=tohki#, 
aoBKifi bj> oopameHia homo urbanus, lautus, 
vir omni vita et victu excultus atque expo- 
litus (Cic.), homo ad unguem factus (Ho- 
rat); c-CKie jiioah homines lautissimi, ur- 
bani ajra politiores, elegantiores. Cbbt-l 1) 
ciflHie a) co6. lumen (cBBTameeca tbjto), lux 
(BcxoMmiH orb Hero cbbtb); c. bb khbo- 
uhch id quod est illuminatum; collustrata 
(n*jpl.)\ c. flHeBHoii cm. ^HeBHofi; coiHen- 
HLift, jyBEHH c. cm. 3th npumiam.; H3ja- 
BaTb c. lucere; flo c-Ta cm. pa3CBBTB; ^xh 
c. primo diluculo, primo mane, prima luce; 
b) nepeu. VBHflETB c (poxaTbca) in lucem 
edi oh suscipi; nasci; H3#aTb KHary bb c. 
cm. H3flaBaTb; npoaaTb c Ha hto cm. npojra- 
Baib; BHCTaBJTHTb koto, hto bb He6iaro- 
npmTHOM^ c-tb quod sequius sit, de alqo 
loqui; detrahere de fama alcis, improbare 
alqd; BbicTaBJiaTb, npe^CTaBxaTb hto hh6. bb 
BUTomowh, friaronpiaTHOMB c-tb alqd com- 
meiidare, pro bare, laudare, illustrare; aba 
Had. cjoBa 6pocaioTB HeGjraronpiaTHtra, #yp- 
hoe c. Ha Koro, Ha aTo alqd invidiose dici- 
tur (dictum est) in alqd, in alqm; npe^CTa- 

BHTB aTO HHO. BB HOJIHOMB, apKOMB C-TB 

alqd declarare, illustrare, amplificare; bm- 
BecTH aio Ha c. alqd in lucem proferre (co6. 
h nepeu.); aperire. 2) = Mipi, sceaeHHaa 
cm. 3th cjroBa; aacTb, cxpaHa c-Ta cm. aacTb, 
dpaHa; Kpal c-Ta finis mundi ajra terra- 
rum; termini mundi; extremae partes terra- 
rum; ultimae terrae ajra orae; Ha Kparo c-Ta 
in ultimis terris; cxapwH c. *orbis terrarum 
antiquus; hobmh c. *orbis terrarum recentio- 
re tempore cognitus; *America, terrae Ame- 
ricanae; Ha cemB c-tb in terris; hac in vita; 
totb c. vita quae post mortem futura est; 
Ha tomb c-tb illic (y apeBHBXB Tame apud 
inferos); orapaBHTbca Ha totb c. (e) vita 
excedere; illuc abire in communem locum 
hjih quo priores abierunt; Koro hh6\ yace 
hbtb Ha c-tb alqs esse desiit; Bee Ha c-tb 
quidvis, nihil non; hhkto Ha c-tb nemo; 
hbtb HHKoro Ha c-tb, KOTopwH nemo est 
omnium qui; Haaxo Ha c-tb nihil omnium; 
a Hec^acTHMmiH bb c-tb aejroBBKB prorsus 
nihil abest, quin sim miserrimus; nihil est 
infortunatius me; pa3c£aTb, pa36*pocaTB no 
Bcewy c-Ty cm. pa3CBBaTb. 3) = o6m;ecTBo 
aio^ea homines; mchtb bb c-tb inter homi- 
nes esse, mhoto Bpamaibca bb c-tb in cele- 
britate versari, in magna celebritate vivere; 
BecB c. omnes homines; omnes; npe^B bcbmb 



CBHSKa. 



335 



c-tomb, Ha riasaxB Bcero c. coram homini- 
bus; in publico; populo teste; coBeparaTBca, 
npoHcxoiHTB Ha na3axB Bcero c-Ta in ocu- 
lis omnium geri; hsbbcthhb BceMy c-Ty no- 
tissimus; pervulgatus;~ata3Hb aejroBBaecKaa, 
Afcja jioACKia res humanae, npocTo res; 3Ha- 
Hie c-Ta, 3HaTb c. cm. 3Hame, 3HaTb; TaKb 
Bo^HTca bb c-tb sic vivitur; sic vita homi- 
num est; KaKB BO^Hrca bb c-tb ut sunt hu- 
mana; y^eHbii c. homines docti hih lit- 
terati oh litteris ac studiis doctrinae 
dediti; ohb npiofipBiB HBKOTopyio H3- 
BBCTHocTb bb y^eHowb c. *nomen all- 
quod habet in litteris; 6oJtbmoI c. cele- 
britas hominum hjih npocTo celebritas; 
^=3HaTHMe nobiles; H3B 6ojrbmoro c. yja- 
iHTbca bb ye^HHeme e coetu hominum fre- 
quentiaque se in solitudinem recipere; jkhtb 
bb 6oibmoMB c-tb in maxima celebritate 
vivere; Tenepenmii c. homines qui nunc 
sunt, homines huius aetatis, hoc saeculum; 
dapHH c. antiquitas, aetas vetus, veteres; 
TaKOBB c. sic sunt homines. 

CBlraa cereus (socKOBaa); candela (caibHaa); 
lucerna (laMna); npa c-^b ad lumen (lumi- 
na); ad lucernam; pa6oTaTB, 3aHHMaTBca 
npn c-qi (BenepoMB, hoibio) lucubrare. 

CBBruHBaTb 1 ) nocpej- bbcobb onpe^BiaTb 
TaatecTb Bem;H cm. B3BBiHHBaTb. 2) cnycKaTb 
demittere. Cbbitihb aTBca dependere (la- 
queo), pendere (de alqa re); Ha,irb ttbmb hh6. 

cm. BHCBTb. 

CBaBKa fascis, fasciculus (ny^eKB). CBas- 
hhh continuus, continens (oratio); perpetuus 
(oratio, historia eorum temporum); pHTopHKa, 
HCKyccTBo ySfcfloe^bHo BbipaataTbca bb c-hoh 
pkms. oratoria vis dicendi, explicatrix oratio- 
nis perpetuae ad persuadendum accommoda- 
tae. Adv. continenter, continuo, contexte, non 
interrupte; tobophtb c. orationem perpe- 
tuam habere; continenter, contexte dicere. 
CBssMBaTB 1) Koro, hto a) co6. vincire 
(alqm, crines nodo — bb y3ejrb), devincire 
(alqm); constringere, astringere *(alqm, alqa 
re); colligare (manus, colligari vinculis); re- 
ligare (alcui manus post tergum); coercere, 
alligare; CBa3aTb KOMy pyKH h hoth alqm 
quadrupedem constringere. b) nepeu. tbmb 
hh6. orpaHH^HBaTb cBo6o^y ^BficTBif alligare 
(foedere, sacris alligari), astringere, obstrin- 
gere alqm; CBa3aHHMH oaTBoio, 3aK0HaMH 
iureiurando, legibus obstrictus; 6htb CBa3aHy 
ABjaMH negotiis astrictum hih distentum es- 
se; 6bitb csa3aHy oSBn^aHieMB promisso te- 
neri; He cBa3aBB ce6a odBmameMB, ^HHtiMB 
cjobomb libera fide; c. KOMy pyna coercere 
alqm. 2) = coeAanaTb iungere (tigna inter 
se — 6peBHa), coniungere (hto hbmb alqd 
alqa re, cb hbmb alcui rei, cum alqa re, co- 
lumellas inter se, nepeu. causam alcis cum 
communi 'salute; me tibi studia); = npHcoe- 
AHHaTb annectere (nepen. rebus praesentibus 
futura); tbcho c. copulare (nepeu. res a na- 
tura copulatas divellere), devincire (sangui- 
nis coniunctio benevolentia homines et cari- 
tate), colligare (homines inter se sermonis 



336 



CBHTEurame. 



vinculo; Tansce c. bi nepiofli, verbis colli- 
gantur sententiae), conglutinare (res dissolu- 
tas mh divulsas c. ran conglomerare); 6bitb 
CBH3aHy c-b Hiui, he6. (nepeu.) TaKHte mix- 
turn esse cum alqa re, plenum esse alcis rei 
(periculorum); = saiuiBoiaib bt> ce6i habere 
alqd; CBa3aHHBift ci temi hh6. iunctus, 
coniunctus cb dat., all, cb cum; jajUHift- 
raee jtBHseHie 6hjio huh hhxi. CBfl3aHO cb 
fioiBmoi onacHocTBio magno cum periculo 
longius processerunt, Moe QaarococToaHie 
t4cho CBfl3aHO cb tohmi hh6. 6iarococTOH- 
Hiejrb mea salus in alcis salute inclusa est; 
cm. TaKKe coeiraaib. CBS3I. 1) coeiHHeHie, 
B3aHMHoe OTHouieme coniunctio (Tawse «py- 
Kecicaa); cohaerentia (4>H3Hq. cba3b Measiy 
cociaBEBiME laciaMH, mundi); (cok3t>) socie- 
tas (omnium rerum); (cHomeHia) commer- 
cium; HenpepbiBHaa c. continuatio seriesque 
rerum; continuatio (causarum); TicHaa c. 
coniunctio ac societas; c. h noorUoBaTeib- 
hoctb (KaKofi hh6. CHCTeittBi) perpetuitas at- 
que constantia; cm. Taitate coeaHHeme: poi,- 
CTBeHHBia, jpy*ecKia c necessitudo; con- 
iunctio afflnitatis; amicitia; rtcHBia apyate- 
CKia c. coniunctio et familiaritas; bxoshtb 
bt> apyatecKia c. ct> v.bm> hh6. amicitiam, fa- 
miliaritatem iungere, contrahere cum alqo; 
HMtTB c, SbiTb bt> c-3H cb icto coniunctum 
esse oh societatem, commercium habere cum 
alqo; HaxoxHTBca m> tbcboh c-3h cb isbwh 
necessitudine artiore cum alqo coniunctum 
esse; alqm necessitudine attingere; npeupa- 
iHTb c. ci k6mi hh6. cm. npeupamaTb; H axo- 
iHTbca bi c-3H ct> vbwb ra6. cohaerere, con- 
iunctum esse cum alqa re, pertinere ad 
alqd, Meatsy co6ot contingere inter se; necti 
(aliud ex alio); 3io HaxoanTca bt> c-3h ci> 
Moeio o6a3aHHOcTb» hoc ad officium meum 
pertinet; HaxojMBCH, 6htb bi rfecHofl c. ci 
ilm coniunctissimum esse cum alqa re; ar- 
te, artissime coniunctum esse, apte, aptissi- 
me cohaerere (cum re, inter se); bc£ ao6po- 
Xhiem HaxojtaTca bi> xicHMmeH c. Meatfly 
co6oft omnes virtutes inter se nexae et iu- 
gatae sunt (Cic.); nocpe^. gen., Hanp. npo- 
*ri« nponecc&i, HaxoAHBmieca bi c-3H cb 3a- 
roBopoMi ceterae coniurationis causae; He 
hmIstb hh Maiittineft c. cs Ttab hh6. ne mi- 
nima quidem societate coniungi alcui rei; 
npHBOjiiiTB ijto bi c. et itMi coniungere, 
contexere alqd cum alqa re, bi ricHyro rem 
rei adiungere et annectere; CB33H privatae 
necessitudines; validae propinquitates; amici- 
tiae eorum, qui apud alqm potentes sunt; 
XBacTaibca cbohmh c-mh iactare urbanam 
mh afflnitatis gratiam; hm*tb MHoro c-3eft 
cum multis hominibus usu mh consuetudine 
coniunctum esse. 2) c. pfc^H, Mbicaei con- 
texts orationis, verborum, rerum; ratio qua 
sententiae inter se excipiunt hih qua altera 
sententia ab altera apta est, h npocio ratio 
sententiarum; BalsniHaa, rpaMMaimecKaa c. 
perpetuitas mh continuatio verborum, ser- 
monis, orationis (xyjio nexus verborum, ora- 
tionis, sententiarum); bt> c-3H perpetuus, 



Cp,aBaTi>. 

continens; cm. CBa3Hbifi, cBa3Ho; oparopi, bi 
piia KOToparo nirb HaAiessameft c. orator 
dissipatus; BbixBaTMBaTb, BbipHBaib ito m% 
c-3H piiH *alqd a contextu orationis mh a 
perpetuitate sermonis divellere. 
CBSTEJiHme sacrarium; templum, fanum, de- 
lubrum (xpaMfc). Cbhtoh 1) adj. sanctus; 
(TOCBameraBift 6oacecTBy) sacer. Adv. sancte, 
religiose, pie; diligenter; c - (HenapyrnHMo) 
xpanHTB wio conservare alqd (iusiurandum, 
fldem). 2) subst. ex hominum genere conse- 
cratus (y uepmeu. nucam. homo sanctus, 
pi. sancti); npaiHCMTb m> afflcy CBaTBix-b 
consecrare alqm. Obatoctb sanctitas (ae- 
npHKocHOBeHHocrB xpaMa, anna); religio (de- 
orum religio ac sanctimonia; fani, sacrarii; 
sacramenti — npncarn, foederis — soroBopa); 
SoaTbca HapyinHTb c. religionem pertime- 
scere; = taciOTa Ayxa, irijioMyOTeHHOCtb 
sanctitas; 6iaroieciie pietas erga deum; co 

C-CTBH) XpaHHTb, COOMOAaTb CM. CBHTO. 

CBHTOTaTCTBeHHHH sacrilegus. Cbsto- 
TaTCTBO sacrilegium. CBHTOTaTi sacri- 
legus. Cbhtbihs res sacra mh divina; 
religio. CBameHHHKi sacerdos; y uepnoeu. 
nucam. clericus. CBameHHOfffeHCTBie 
sacra (n. pi., KepiBonpHHomeHie,): res divi- 
nae; religiones; coBepmaTb c. sacra ^ facere 
(npHHOCHTb atepTBy). CBameHHtifi: sacer 
(nocBflmeHHbift ooraMi.); sanctus (HeHapymH- 
Mbitt, noqTeHHbifi), sacrosanctus (HenpzKOCHO- 
BemBifl); augustus (oco6. locus, templum; 
Eleusis sancta ilia atque augusta); religiosus 
(0 npejiMeTaxT., ocKBepHeme KOTopbixi cie- 
Taeica npejtocyAHTejbHbiMi, templum, si- 
gnum, loca, altaria); c. loan, officium sum- 
. mum; officium pium; c. oCpaiBi religiones, c. 
SoaacHOCTB religio (Cic); c. a.em> dies sol- 
- lemnis hih festus, dies festus ac sollemnis; 
c. MtcTO locus sacer mh sanctus; templum; 
religio; c. Boftiia bellum pro religionibus 
susceptum; c. nncaHie cm. 6n6jiia; ciniaTB 
tjto hh6. c-hujtb alqd sanctum mh sanctis- 
simum habere. 
CrapaTb 1) co6. comburi, cremari; concremari; 
conflagrare, deflagrare. 2) nepen. c. jiio6o- 
bbh) ardere, flagrare, incensum, inflammatum 
esse amore; c. aKaayioK) siti conflci. 
CraeaiB, — ca cm. myTb, — ca. 
CroBapHsaTBca cb k^mb leMb cm. yroBa- 
pHBaTbca; Kast 6yjTO 6bi croBopMHCb velut 
ex composite CroBop^HBBift tractabilis; 
facilis; SbiTb c-bbimt, adduci ut faciamus 
alqd; suadenti recte morem gerere. 
CroHaTB 1) bi 01.HO MicTO cogere; compellere 
(jiioieH h whbothbix-b). 2) cm. nporoHaib; c 
uthuT) (nosHHMaTb) excitare. 
CroptTB cm. crapaTb. 

OrymaTB densare, condensare. CrvnjaTBca 
condensari, concrescere. Crymeme bos- 
i.vxa aer concretus; concretum caelum. 
CffaBaTt tradere alcui alqd; c. BparaMT. de- 
dere (urbem); cm. Tame nepe^aBaTb. C«a- 
BaTBca, 1) KOMy se dedere mh se tradere, 
se dare alcui, se dedere in alcis ftdem; c. 
Ha boik) nofit^HTeia se suaque omnia potu- 



CaaBJiHBaTfc. 



CepfleiHuft. 



337 



stati ran fidei victoris zjia in lidem atque 
potestatem permittere, in fldem ac potesta- 
tem alcis (Tictoris) venire; libero victoris 
arbitrio se permittere, armis positis ad vi- 
ctoris fldem confugere; c. Ha KanKTyaairlio 
cm. KamiTyaania. 2) 6e.3Auv.H0, msi> c^aeica 
cm. Ka3aitcfl. ■■ i 

CAaBjiHBaTL comprimere. 

C^aia ocaatj,eHHaro ropo,a,a deditio; naro- 

aaMH. ._;, 

C^BHraTB amovere, (ci> ycMieMB^itmoliri; 
ito hh6. cb Micia alqd loco suo movere, 
sede sua commovere. CflBHraTBca 1) 6m- 
ate spyri Kb apyry coniungi, se coniungere; 
se condensare in unum locum. 2) c. cb mi- 
CTa loco se movere. 

CfleprnBaTB detrahere (alcui anulum de di- 
gito); detrudere (scutis tegumenta — toxjm 

CO njHTOBBK 

CflepacHBaTt 1) co6. sustinere (equum); con- 
tinere, . cohibere, coercere (equum; nepeu. = 
o6y3ji;MBaib, cupiditates, iram, alqm); cm. 
TaKHie yjepatHBaib. 2) nepeu. a) frenare, 
refrenare (libidines); c. a3BiKB linguam con- 
tinere: moderari linguae; He c. H3MKa CBoero 
libera lingua uti, libero ore loqui, linguae 
non temperare; csepataHHtifl moderatus; 
6HTb oieHL c-Hy magna moderatione uti. 
b) c. ciobo fldem praestare, servare, conser- 
vare. 

Cji;hp»tb detrahere (leoni pellem); detegere 
corium de tergo alcis (cojpaTB KO»y cb ata- 
Boro). 

CflpyatHTB, — ca cm. nojrpyacirrk, — ca. 

CflfijiaTB, — ca cm. jfaiaTb, — ca. C^taica 
pactio, pactum; condicio; noiroOoBHaa c. 
compositio; jr£jro ^oxoaurb w> nono6oBHOit 
cufeira res ad concordiam adducitur. 

CeroflHa hodie; hodierno mh hoc die; c. 
yipoMB hodie mane; eme c. hodie quoque; 
hodie. CeroflHaniHiH hodiernus; hie (Te- 
nepenmii); Ha c. .nem in hunc diem; jo 
c-Haro wa in hodiernum diem; usque ad 
hunc diem; usque ad hoc tempus; adhuc. 

•CeflBMofi septimus; bb c. pa3B septimum; na- 
saromiu na c. jeHL Micana septimanus (No- 
nae). 

Ceft cm. axon,; ao chxi nopi> usque ad hunc 
diem; usque ad hoc tempus; adhuc; ciro mh- 
Hyiy cm. MHHyia. CeniacB cm. Toiiaci. 

CeKpeTapB scriba; iacTHaro irana qui est al- 
cui ab epistulis in a manu. CeicpeTHBiH, 
ceapeTi cm. TatHHH, TaftHa. 

CeKTa secta; oiHocnTeiBHO yiema disciplina. 

CeKyHfla minima pars horae; he oxhoh c-jbi 
ne paulum quidem. 

Oejieme cm. sepeBHa. CeaHTB, — ca cm. 
noceaaTb, — ca. CemcKifi cm. jepeBeHCKift; 
c. xo3aicTBO res rustica: agricultura. 

CeMeiiHiiH gentilis, gentilicius (oTHOcamiftca 
kb B3BidH0My po^y); familiaris; domesticus, 
privatus; 6bitb ibjiobekomb c-hbimb liberos 
habere, liberis auctum esse; c. jriura res do- 
mesticae hh privatae; c. raTepecH res fami- 
liaris; c. SoacecTBO nuinen gentile; c-HBie Co- 
rn dii penates; c. jkh3hb vita interior et fa- 

ryccsjiiyci. pvccko-jiathhckih cjiobapb. 



miliaris; c. npaBo ius gentium, iura familia- 
ria; c. pa3^opi rei familiaris controversiae; 
c. ciacTie privata fortuna; c. cobbtb consi- 
lium familiare vas necessariorum, propin- 
quorum. CeMeficTBO 1) ieia cb xferbMK 
familia; domus m domestici; y koto hh6. 
MHoroiHCieHHOe c. alqs multos habet liberos. 
2) pojHa, no^pa3«BieHie poja familia; bb 
6oiie oSmnpHOMB cmucje gens, stirps; pro- 
pinqui, cognati; iieHB c-ciBa unus ex do- 
mesticis; pi. gentiles; poacTBeHraKH propin- 
qui; OTeuB, naBa c-CTBa pater familias; H3B 
xopomaro c. bono genere natus; nobili ge- 
nere in loco hjih haud obscuro loco natus; 
nobilis; honesto genere; nepeBecra Koro (ny- 
iewb ycLiHOBjieHia) bb nieSeftcKoe c. alqm 
ad plebem traducere. 

Cearepo septem; Haci c. (nos) septem sumus. 
CeMHflecaTHJttTHift septuaginta annorum; 
septuaginta annos natus (orB-pojy). CeMH- 
secaTBiH septuagesimus. CeMHftHeBHbiH 
septem dierum. CeMH3Bt3sie sidus^ Ver- 
giliarum; Vergiliae. CeMHEpaTHBifi se- 
ptemplex; bb biqmb mbctb pa3Aaeica c. axo 
hoc loco septies eadem vox redditur. Adv. 
septies. CeMHatTie septem annorum spa- 
tium; septem anni. CeMHJTETHifi: septem 
annorum (bellum); = ceMH liiB OTB-po^y 
larase septem annos natus. CeMHsrifecai- 
hhh septem mensium; ropo^B Obijib B3arb 
hocib c. ocasBi urbs septimo mense quam 
oppugnari coepta est, capta est. CeMaeo- 
tbih seplingentesimus. CeMHTHca^HHH 
septem milium. CesraKpyiOBOH septem pe- 
dum; septem pedes longus, altus, latus. 
CeMHafln;aTHJE , BTHiH decern et septem an- 
norum; decern et septem annos natus. CeM- 
HaanaTBiH septimus decimus; bb c. pa3B 
septimum decimum. CeMHaflD;aTB decern 
et septem; septemdecim; no c-th septem 
deni. Cestb septem; no ceMH septeni; thcjio 
c. numerus septenarius. CeMBsecaTt se- 
ptuaginta. CeMBflecaTBiii septuagesimus 
bb c pa3i> septuagesimum. OeMBcoTB se- 
ptingenti; no c. septingeni. Ccmbbd septies. 

CesiBa cm. ceMeflcTBO. 

CeHaTopcKiH senatorius (ordo — cocioBie). 
CeHaTop% senator; othocht. cocioBia vir 
ordinis senatorii. CeHaTCKifi nocpej. gen. 
senatus. CenaTi senatus, senatores; 3a- 
cijaHie, onpesijieme c-Ta cm. 3acijaHie, 
onpej.iieHie 2; mCpaiB Koro bb c. (bb ce- 

HaTOpbl) CM. H36npaTB; HCKHOinTB H3B c-Ta- 
CM. HCKJIIOiaTB: C03BIBaTB C. CM. C03BIBaiB. 

CeHTeHu;ia cm. nsplraeHie. 

CeHTHMeHTaJEBHocTB animi hie naturae; 
mollitia. CeHTHMeHTajiBHBiH mollis (ani- 
mus, versus); 6bitb c-hbimb animo esse mol- 
liore; in alqo est mollis animus. 

CeHTadptcKiH September. CeHTaOpB men- 
sis September. 

Ceptra inaures (pi): insigue aurium; aiiH- 
Haa, ci rpeMyuiKaMH crotalia (n. pi.). 

CepseiHHH verus, sincerus (HCKpeHHiii); no- 
cpe*. gen. animi, Hanp. animi angor c. to 
CKa, animi sententia c. aceiame; c. pajodb 

22 



338 



CepeSpHCTBifi. 



Cnjia. 



animi laetitia; gaudium atque laetitia; sum- 
ma laetitia; HCntiTbiBaib c. pajjocrb cm. cep- 
iteiHo; c. cKop6B, rope dolor, sollicitudo; c. 
iipyri, amicissimus; moh c. iipyri. de com- 
plexu meo ac sinu; ohh 'c. Apy3ba summa 
inter eos est amicitia. Adv. ex animo, vere,' 
sincere, unice (amare a]qm); valde, vehe- 
menter (gaudere); cm. TaKEte #ynia 1 (ott> 
jtyiim). CepfflHTiiH iracundus, iratus; vehe- 
mens; asper; saevus. CepflHTB Koro offen- 
dere alqm hjih alcis animum; irritare alqm 
hjih alcis iram: stomachum alcui facere, mo- 
vere; mo hh6. cepjjHTt Meaa alqd mihi sto- 
macho est, alqd aegre, moleste fero oh mihi 
molestum est. CepanTBca stomachari (id, 
omnia); indignari (id, haec, cb ace. subst. 
tojlko y JIhbijj; fde alqa re; T-aKHte cb 
quod h ace- c. inf.); c. Ha Koro stomachari 
cum alqo, irasci alcui, Ha *rro graviter, mo- 
leste i'erre alqd; ohghb c. Ha hto iniquissime 
ferre alqd. Cepaije 1) $H3HHecKoe cor 
(6beTca pulpitat, salit); pectus (rpyijb); npn- 
}KaTb Koro kt> c-iiy cm. npHHCHMSTb; nepen. 
BHyTpeHHfla naexb Hero hho., Hanp. c. cipa- 
hk interior regio hjih interiora alcis terrae; 
umbilicus regionis alcis; c. ropo^a sinus ur- 
bis. 2) bi> HpaBciBeHHOMt cMLicai ani- 
mus, mens, pectus; cor (bt. oaccHH. npo3"B 
To.ibKo bi. oooporfc alqd, alqs alcui cordi 
est — hto hhC. KOMy #oporo, 6jih3ko c-ny); 
^e^OBiMecKoe c. h npodo natura; ^o6poe c. 
naturae hih naturalis bonitas; animus beni- 
gnus; benignitas: y Koro hho. io6poe c. alqs 
animo benigno est; xyioe, 3jroe c. animus 
improbus; improbitas, malus animus, mala 
mens; Hcnop*ieHHoe c. voluntas depravata; 
ingenium malum pravumque; bct^ix. c-ueMi>, 
OT-b Bcero c-na cm. cepfteHno, aynra 1 ; 
niiHflTb c-ua iro^efi cm. njtiwrrb; mo hho. 
6jih3ko MoeMy c alqd mihi curae hjih cordi 
est, kto hho. alqs mihi in deliciis, in anio- 
ribus, in amore atque deliciis est; iiMiib 
hto Ha c-ni, y Koro hh6. hto Ha c-ite alqd 
animo agitare, in animo meditari; mh$ hto 
hh6. no c-ny alqd mihi ex sententia est; 
npHHHMaib hto Kt c-uy alqa re moveri (pe- 
riculo alcis), commoveri, permoveri; de alqa 
re laborare; curare alqd (iniurias sociorum); 
alqd animum meum sollicitum habet; h ro- 
Bopjo, mto y MeHa Ha c-n£, oti> ^HCTaro c. 
libere, liberrime loquor : c. ooiHBaeTca 
KpoBbio cm. oojinBaTbca; bx cepimaxt ira 
commotus hjih incensus; irato animo. 

CepeSpHCTtra colore argenteo; coloris ar- 
gentei; argenteus. CepeOpHTt alqd ar- 
gento Mil alcui rei argentum inducere. 
Cepe(5po 1 ) argentum. 2) — npeipeTM 
H3i» cepeopa, #eHbrE cm. cepeopjratiii. Ce- 
peSpaHBiH argenteus; c. H3JVE;iifl, nocyia 
argentum, argentum factum, supellex argen- 
tea; c. j&wh Maciepi cm. Macrepi. 1; c. pyi- 
hhki. argentaria (/*.), argent] fodina; c. ^eub- 
rn nummi argentei; argentum signatum, h 
npocTO argentum. 

Cepeaa, cepeaniia, cepeflHia cm. cpe^a, 
cpejHHa, cpejHifi. 



CepHa rupicapra. 

CepnoBHAHMH, — o6pa3HMH falcatus; falci 

similis. Cepnt falx. 
Cepte3H0CTB gravitas; severitas. Oeptes- 

hmh gravis; severus, (cnjibHte) austerus. 

Adv. graviter, severe, austere. 
CecTpa soror; ijBoiopojcHafl c cm. .KBOiopoji;- 

hhh. CecTpoy6iHcrBo caedes hjih par- 

ricidium sororis; b-b cbj£3h pehh Tanace tojib- 

ko parricidium; nocpeii,. soror interfecta.. 

CecTpoy6iHn;a sororis suae parricida; so- 

roricida (Ok.). 
0»ajiHTtca mxb k4m!b misereri, commisereri 

alcis; miseret me alcis. 
CataTOCTB (cjrora, pi™) brevitas; pressa mh 

angnsta et concisa oratio; contractio oraiio- 

nis. CacaTtiH contractus (oratio); astrictus;. 

c. ciror'b cm. cacarocTb. 
CjKHraTL cm. coatHraTb. 
CacHMaTt comprimere (digitos, manum); c. 

KyjiaKi> manum (in pugnum) comprimere,. 

comprimere digitos pugnumque facere; 

CscuMaTEca astringi, se astringere; se con- 

trahere (pulmones). 
C3aflH a tergo. 

CSBIBaTB CM. C03BlBaTb. 

CnrHajiB cm. sn&Kb. 

CHJu^Hie 1 ) Kant AificTBie sessio; c no 
HonaM-b lucubratio. 2) to, Ha ieMB cnitflT'b 
sedes. ChaIitb 1) co6. sedere; c no ho- 
^aM-b (h 3aHHMaTbCii) lucubrare; c y ^bHX'b 
Horb ad pedes alcis sedere: 3a ctojiom'b, 3a 
o6i r aoMT> cenare; c. y Koro assidere (alcui, 
aegroto), B03ui Koro proxime alqm sedere, 
propter alqm consedisse; B03ji ^ero sedere 
ad alqd; c. Ha leait, Ha komi> sedere in 
alqa re, insidere alcui, alcui rei hjih in alqa 
re; sedere supra alqm; supersedere alcui, al- 
cui rei; Kpinno c. na kobtb, Ha vem> haerere 
in alqo, in alqa re; c na eoh£ equo vehi, 
equo insidere; noxh apecTOMi in custodia 
esse huh servari, custodia teneri. 2) nepen. 
c. 3a ^wl, Hajrb vfcwb stndere, operam da- 
re alcui rei (litteris); hoctoahho c. 3a khh- 
raMH haerere in libris; quasi helluari libris; 
c. cjioma pyKH cm. pyKa 1; njiaTbe xopoino 
CH,nHrb vestis bene sedet. CHfljrciH, c. 
mH3Hb ^sedentaria vita. Beitymin c-^yio m3hl 
seliularius. 

Cnjia 1)=mo^b vis ($H3H*iecK. h HpaBCTB.); 
robur (TBepitocib, ycioimBOCTb); atn3HeHHa}i 

C. CM. KH3HeHHH& (BT> KOHIJb); GOffieCTBeHHail 

c numen divinum; c bojih voluntas; c opy- 
3&ifl vis atque arma; arma; HMiTb CHjry, chjili 
vires habere; = HMtib 3HaHeHie vim habere; 
= 6biTb b'b CHJii (o 3aK0Ht) valere; ratum 
esse; exerceri; 3aK0Hbi bi cnii leges florent; 
codpaTbca ci. c-mh vires colligere; convale- 
scere; cb Kaat^HMt flHearb ^bH hh6. chjii.i 
yBejiaHHBaioTCfl alqs in dies magis convale- 
scit; JiHHiaTbCJt chjh* cm. H3HeMoraTb; njrivn. 
coy 3aKona cm. 3aK0HHbifi; bc^mh c, h:«> 
Bctxr. c. quantum in me est, quantum pos- 
sum; omnibus hjih totis, summis viribus; 
omnibus viribus atque opibus; omnibus lier- 
vis; omni ope, omni vi; ynoTpeonTb net. <■., 



CHJIJIOrH3M r b. 



CHereMa. 



339 



t 

'■i 

'I. 



qxo6bi, htoobi ne... contendere et laborare, 
magna vi niti, omni ope atque opera eniti, 
omni ope anniti lit..., summa ope niti, ne...; 
no cHiaarB, no Mipi chjtb pro viribus; ut 
possum bjih potui, potero; Kaac^HH no cbo- 
hmx. c. pro sua quisque parte; a no CMaMX. 
coAMcxBOBaji'b BTOMy ita ut fieret, pro mea 
parte adiuvi; oxenecxBy mbi ^ojt»hh noeBJi- 
thtb Bet cboh c. patriae nos totos dedere 
et in ea nostra omnia ponere et quasi con- 
secrare debemus (Cic): Hanpjiraxb, B03cxa- 

HOBJJIXb CHJIBI CM. 3TH IX ; 3X0 CBepXX> MOBXb 

c.j mh4 He no crat cm. cBepxx,; eMy axa th- 
atecTB, Homa He no ciurfc huic oneri ferendo 
non est; h ne bi> coaxx, cx> ueonped. naiu. 
non possum ct -m/*.; c^inxaxb ce6a He m> ch- 
Jiaxi nodi^HTb Henpiaxejra hostibus vincendis 
se parem esse non credere; bx, cray *iero 
hho. ex (ex lege, ex senatus consul to), per, 
pro; Bt amy xaKHxx. oftcxoiixeibcxBx. quibus 
rebus coactus; yMcxBeHHaa c., cnocooHocxb 
facultas (alqd faciendi); ingenium; c. pfc^H, 
Mbicjieft, opaTopa gravitas orationis, senten- 
tiarum; Iacerti (in Lysia sunt); nervi; sucus 
(orationis, Periclis); virtus; c. KpacHopi™ 
vis eloquentiae, dicendi; c. yGtacieHitf cm. 
ydisKieme. 2)— HacuJiie vis; violentia; yno- 
xpednxb cniy vim facere, vi agere hih con- 
tendere; grassari, npoTHBi, Koro hh6., npo- 
xhbx> ^ero huo\ alcui vim facere, alcui rei 
vim adhibere, alcui vim afferre; cmoio vi, 
per vim; cook) 3aBjra^ixb h$mx> invadere in 
alqd; ycxynnxb Hbefi jih6o cnjii h yrpo3aMX> 
telis minisque alcis cedere (pic.)* 3) Maie- 
piaibHbia cpe,ncxBa, BiiaHie, Moryme- 
ctbo facultates; copiae; opes; opulentia; bo- 
eHHbia c. cm. BoeHEbie; cyxonyTHiia, MopcKiii 
c. copiae terrestres mh pedestres, copiae 
navales; bca hxx> c. saoHraeTca bx» nixoii 
quidquid possunt, terrestribus copiis valent. 
CnjEa^x homo robustus, viribus ingens. 
CHJEHTtca cm. cwa 1 (ynoxpeojraxb set 

CHJLl). 

CHJTJIOrH3MI. cm. VM03aKJtK)MeHie. 

CnjiOKt tendicula. 

Chjelhhh 1) o6iai.aiomiH (J)H3HHecKHMH 
CHJiaMu corpore validus mh vigens; cor- 
pore robusto; magnarum virium; = Kpfcmrii , 
ycToft^EBbit validus, firmus; robustus; 6biTb 
c-hbjmx. corpore vigere huh valere, validum 
esse; corpore robusto esse; bonis hjih ma- 
gnis viribus esse; multum valere viribus; He 
qyBCTBOBaxb ce6s jnocxaxo^HO c-hbimx> non 
satis Mere viribus (h bx> ipyrnxx* oxnom.). 
2) = 3HaHHxeJtbHbin, Bejuntifr magnus 
(ventus, frigus, imber; bellum; vox; suspicio); 
gravis (odor, morbus; argumentum — #0Ka3a- 
xeibCXBo; oratio, orator, adversarius); vehe- 
mens (ventus, dolor); firmus (npoHHbift, civi- 
tas, res publica, animus, argumentum, spes); 
acer (odor; amor gloriae, luctus, cupiditas); 
vebemens acerque; ingens (clamor, bellum); 
o cxpacxaxx. xaKHte ardens, flagrans; hbh 
hho. cjrumKOM'B c. cxpacxb maior alcis cupi- 
ditas; npe^cTaBHTb c. ioKa3aTejibcxBo lucu- 
lento hjh: maximo documento testari; c. bbi- 



paateHia verba magna. 3)=CHJibHo i,M- 
cxByiomif, a) o cpeicxBaxx>, JiiicapcxBaxfc 
potens, efficax, praesens, xanate fortis; npir- 
StrHyxb Kh Sojiie c. cpe#cxBaM£, MtpaMi> 
fortioribus remediis agere ejih uti; b) o pi- 
vu, opaTopt fortis; gravis, oox> opaxopt ner- 
vosus. 4) c. bx> iieMXi hh6. alcis rei peri- 
tissimus Tim artifex (dicendi — bx, KpacHopi- 
^in)^ 5) = BJii 1 axeJibHHH, Moryn^ecxBeH- 
hbih potens, pollens, opibus, valens, opulen- 
tus; 6bixb c-hbimx. potentem esse, opibus vale- 
re, polJere; multum posse mh valere; o"bitb 
c-HbiMx. Ha Mopi multum mari hjih classe 
valere hjih pollere; 6hxb c-hbimx. m^mx. hh6. 
alqa re valere; KOHHnueir multum valere 
equitatu, ab equitatu firmum esse, itexoxoio 
terra hjth copiis pedestribus valere; 6bixb 
c-Hte plus valere (alqa re); npaso c-Haro 
cm. npaBO 1; cnjrbHBie potentes; qui opi- 
bus vaient; optimates (bx> rocy^apcxBi); 
c-HBie Mipa qui magnam inter homines po- 
tentiam adepti sunt; principes. Adv. graviter 
(aegrotare, suspectum esse); vehementer (er- 
rare, admirari); valde (tonuit); maxime (time- 
re); acriter (vituperare); fortiter; enixe (ope- 
ram dare, precari); c. aceiaxb cupere, ex- 
optare; c. naxHyxb acri, gravi odore esse; c. 
coupoxsBJiHTbCH omnibus viribus atque opi- 
bus repugnare, CMbHie maiore vi obsistere; 
c. noroBapnBaioT£ o6x. bxomxi multus est de 
ea re sermo; ohx> roBopHix> xaKX. c, xaKX> 
BicEo, hxo... tanta vi tantaque gravitate di- 
xit, ut...; TaKx. c. cm. xaote xaKx> 2. 

CHMBOJTH-qecKiH: *tectus quidam et operatus; 
*symbolicus. Ctsmbojl% imago, signum, do- 
cumentum, index, monumentum; *symbolum. 

CHMMeTpHTiecKiH aequalis et congruens; ae- 
quabilis. Adv. aequaliter et congruenter. 
CHMsreTpia proportio; symmetria; cm. TaK- 

JKe COpa3MtpH0CXb. 

CHMHTOMt (propria) nota (alcis morbi). 

CHHesa color caeruleus. CnHeBaTEiii livi- 
dus. ChhIh caeruleus (uBixa Mopii, He6a); 
glaucus (ciporoiyoon); violaceus (xeMHocH- 
Hif); lividus (cnHeBaxbifr, CBHHu;oBoii;BixHBiI). 

CHHOHHMH^ecKiH *ad synonymorum ratio - 
nem hih vocum similitudines nan ad syno- 
nyma pertinens. Chhohhm'e verbum co- 
gnominatum (Cic); Kaia rpaMMax. xepM. sy- 
nonymum; feb c-momx^ simile significare 
hjih declarare, valere. 

CHnjrtiH subraucus. 

Cnpoxa orbus, orba; KpyriBiH c. cm. Kpyrjrbin. 
CnpoTtTL cm. ocnpoxixB. 

CncTeMa disciplina (H3BtaHoe y^eme); forma 
mh formula disciplinae (naHepxame H3Bicx- 
Haro ynemii); ratio (njraHx>, npaBHjra, koxo- 
Pbixx! npHjiepmEBaioxca, 3aHHMaflCb H3BicT- 
hoh HayKoft); ^acxo coe^HHeHBi ratio et di- 
sciplina, ratio et ars; <{>raoco<})CKaH c. philo- 
sophi alcis nan philosophiae ratio, forma 
alqa philosophiae; npHBecxH ^xo bx. c-My ad 
artem redigere, ad rationem, ad artem et 
praecepta revocare alqd; bx> H3BtciHyH) 
HayHHyio c-My ad certam quandam rationem 
litterarum revocare alqd; npHBe^eHHBift bx» 

22* 



340 Chto. CKJiOHeHie. 

c-My xaote arte conclusus; Bca hxi c. py- Cicada saxum; rupes (Kpyxaa h o5pBiBHCTaa); 

nrajiacb tota eorum ratio iacet hjih corruit. scopulus (noi^Bo.aHaa); cautes (yxecx>). Cxa- 

CncTeMaTHHecEiH ad artem redactus; ad jthctbih saxosus. 

praecepta, ad rationem revocatus; c. n3Jio- CKaMtn scamnunr, subsellium (oco6. bx> ceHa- 

aceme disputatio quae a ratione proficiscitur; rfc, cyirfc); transtrum (c. jur rpe6u,0BX>). 

c. o6pa6oTKa ratio (omnis sapientiae); c. CEamiHBaTB, — ca cm. HaKOHJiaxB, — ca. 

o6pa3x> ^ificTBifl ratio; npnBecxn mto bi> c. CEaxHTB 3y6ti ringi; restringere dentes. 

nopaji,OKX> artificiose redigere alqd. Adv. ra- CicapSi supellex. 

tione; c. H3Jiaraxb hto hh6. alqd artiflcio et CsaTBiBaTB, — thtb devolvere; provolvere (in 

via hjih alcis rei rationem artemque tradere. alqd). CRaTBiBaTBca provolvi in alqd; de- 
Chto cribrum. ferrl (c% ropBi); ckojib3h delabi, prolabi. 

CiaHie splendor, candor : fulgor, nitor (solis). Csaraa curriculum hjih cursus equorum, cur- 

CiaTB splendere, fulgere, lucere, nitere. sus equester. CKa^oKt saltus. 

CKaaame memoria; MHeH^ecKif pa3CKa3T>, CKanrasaTB demetere (frumenta). 

CKa3Ka fabula. CEaasa fabula Acta, b-b CKBaaciraa foramen; =mejib rima;=pa3cfejiHHa 

CBH3H pfrra npocxo fabula, fabella; jrjfciCKaa hiatus. 

c. fabula puerilis hjih anilis*, fabula nutricu- CKBepHBra cm. Mep3Kiu. 

larum. CKascraBiii fabulosus; heroicus Ckbo3hoh Btxepx. venti meatus, h npocTO 

(npKHaiueacaniiH kb repon^ecKOMy nepioiry), ventus. Ckbobb per cx> ace; npoGaxbca c. 

mythicus (MueH^ecKiu). CEaayeMoe Kam xojmy BparoBi> per medios hostes perrum- 

rpaMMaTHi. TepM. attributio; res attributa; id pere. 

quod rebus hjih personis attribuitur hjih at- CKBOpeivB sturnus. 

tributum est; ecjra Toro Tpe6yerb acnocxb CKejieTB corpus nudis ossibus cohaerens; ossa, 

*praedicatum. CEa3BiBaxB, cEasaTB 1) reliquiae. 

BooSme dicere alqd, alcui alqd; ace. c. inf.\ CKerrrHKB *qui contra omnia disserit; qui a 

ci> noes, eonp.; BBicKa3BiBaxB, *ito iiyMaeniB rebus incertis assensionem cohibet. CEen- 

eloqui, proloqui; aBHO h He crkaflacb profi- thuhsm'b *ratio eorum qui contra omnia 

teri; — pa3Cfca3BiBaxb afferre, narrare; = disserunt hjih qui a rebus incertis assensio- 

yTBepjK,a;aTb affirmare, asseverare; He CKa- nem cohibent. 

3aib hh caoBa nullam vocem emittere, ede- CKHjjjBiBaxB 1) cm. cfipacbiBaxB. 2) c. niaxBe 

re; tacere; ne hiscere quidem audere (He cm. CHHMaxb. 

CMtTb jiaace nnKHyxb); He CKa3aTb 6oJibnie hh CEHneTpi sceptrum; scipio. 

cjLOBa verbum non addere; a hmt>io c. KOMy CKHTajienB homo erraticus. CEHTaTBca va- 

hh6. ^to hh5. colloqui cum alqo volo; a gari; — 6iya:^aTb errare. 

hm-eh) c. MHoroe multa dicere possum; a hh- CicjiaiiHOCTB pt^H oratio apta et bene vincta. 

nero He hm^h) c. non habeo quod dicam; Be- CKJiajXHtra cm. rapMOHH^ecKifi; c. pfrib ora- 

jrifcxB c. KOMy hh6. *ixo hh6. alqm certiorem tio apta, constans. Adv. apte (dicere). 
facere alcis rei, de alqa re, nuntiare alcui CEJiaflo^HBiH, c. Mfccxo receptaculum; (xop- 
alqd; ohb Bejite MHi c, hto6u h... misit tobbih ueHTpi>) emporium. CKJia^^HHa col- 
mihi, ut...; Moaino MHoro c. o vewb hho\ alqd latio stipis hjih pecuniae; collecta (ae); Ab- 
late patet; a aio CKa3ajrb bt> myxKy cm. JiaTb c-ny stipem, pecuniam conferre, colla- 
myTKa; cKaatn-Ka mh4 narra mihi; die (6esT> tionem facere. CKJiaflt 1) cBa3b, cxpofi- 
mihi); volo hjh velim, cupio audire, scire; HOdb cm. rapMOHia 2. 2) ^inxaxb no c-jjaMX. 
Taitate (ocod. Bt pa3roBopHot pt^ia) cedo; litteras in syllabas colligere. 
^to Tti o6-b 3tomx> CKaatemb? quid censes? 1. CEJiaflBiBaTB, cjcohchtb 1) = CHHMaTb de- 
quid ais? quid tibi videtur de ea re? mo xw ponere (onus); ponere (arma); reponere (Ha 
c-KajKenib Ha xo, hto...? quid? quod; ^ixo xh BpeMa); cioataxb c% ce6a Homy xaKate onere 
CKajKemB, eciH...? quid? si...; hxo xbi xo^emb se liberare; cjiojkhxb ci> ce6a j^oJiatHocxb cm. 
CKa3axb? quid tibi vis? *ixo xbi bthmx. xo^emb cjiaraxb. 2 * — crnSaTb, cBepxbiBaxb compli- 
c? quorsum spectat oratio tua? quid rei est? care (epistulam); componere. 3) ftijiaxb cjio- 
axHMXi a xo^iy CKa3axb, ^ixo... hoc intellegi ateHie summam facere, summam hjih calcu- 
volo ex. ace. c. inf.\ btewb xbi HEraero He lum subducere* alcis rei. 4) c. BHHy Ha Koro 
CKa3ajii> nihil dicis hjih afters; CKaaano, ciii- hh6. cm. BHHa. CKJiafltrsaTBCfl = j^ijiaxi. 
jiano dictum factum; CKa3aHHoe ea quae di- CKJia^uny cm. coa^HHa. 
eta sunt, K-feMx. hh6. quae alqs dixit hjih ab 2. CKjia^BiBaTB, cjiosehtb, CKJiacTB in unum 
alqo dicta sunt; H3X> CKa3aHHaro ex iis quae conferre (sarcinas)-, c bx» Ky^y cumulare (ar- 
dixi hjih dixisti h x. ^.; Bbinie cKa3aHHBiu ma in ingentem acervum); CHjjiib cjioat;i 
cm. BBime 2, 2) bx> 6oite tx»chomi> 3Ha^eniH, pyKH cm. pyxa 1. 
— npHKa3HBaxB, npeji.nHCBiBaxB dicere CEJieHBaxB conglutinare. 
(ut, ne), praecipere (alcui alqd, ut, ne); iu- CEJtenB conditorium. 

bere (alqm- facere alqd, alqd fieri); c, ^xo- CKJiOHenie 1) Kanx, ^texBie inclinatio. 2) cm. 
6bi He vetare (alqd fieri, alqm abire); cm. ckjiqhx*. Ckjiohhoctb inclinatio animi hjih 
xame rosopaxb. voluntatis (ad alqd); propensio (Cic.)\ stu- 

CsaEaTB 1) cm. npBiraxB. 2) c. Ha KOH-fe equo dium alcis rei; bx. jxypHOMt cmbicji^ proclivi- 
citato hjih admisso (equis citatis, admissis) tas, animus proclivis ad alqd; hm^xb c. ki. 
vehi hih currere. qeMy hho*. propensum hjih pronum, procJi- 



CKoOa. 

vem esse ad alqd; alcui rei studere, alcis 
rei esse studiosum, studio alcis rei teneri; 
He hm£tb c-cth Kb neMy alienum esse, abhor- 
rere ab alqa re. Ckxohhbih inclinatus hjih 
propensus (ad alqd); pronus (ad, in alqd); 
(CHJtBHte) praeceps (ad, in alqd); 6htb 

C-flHMi Kb qeMy CM. CKJIOHHOCTB (HMBTB). 

CMOHt fastigium; acclivitas (cmotph cHH3y 
BBepxB), proclivitas (cmotph CBepxy BHH3t). 
Ckjiohstb 1) co6. deflectere; c. roioBy ca- 
put demittere; ckjiohhb'b roioBy capite de- 
misso. 2) nepeu. c. noro flectere alcis ani- 
mum; Koro Kb ^eMy, Ha ito movere, permo- 
vere, adduqere, impellere alqm ad alqd, ad 
alqd faciendum hjih ut faciat alqd; persua- 
dere alcui ut (yrc-BopBTt); npoci>6aMH c. Koro 
alqm exorare ut; Koro Ha cboio ciopoHy in 
suas partes hjih ad suam voluntatem perdu- 
cere, ad suam sententiam traducere, suum 
facere alqm; c. cy^eft Ha mhuoctb laxare iu- 
dicum animos; crapaxBca ckjiohhtb Koro sol- 
licitare alqm (ad alqd, ut). Cmomtbcsc 
1) Ha tito hh6\, Kb neMy hh6. moveri, com- 
moveri, adduci (ad alqd); non abhorrere ab 
re; c. Ha qtio jthoo npocBoy alcui petenti ve- 
niam dare; Ha moibobi exorari; a t$mb 6o- 
Jiie cooHflK)Cb kt> MH^Hiio, ito... eo magis 
adducor ut credam cb ace. c. inf. 2) cojiHije 
CKioHaeTca Kb 3ana^y sol se inclinat; sol 
praeceps in occasum est; Kor^a ^hl yrce 
ckjiohhjich Kb Be^epy praecipiti iam ad ve- 
sperum die. 

CKoOa uncus. CKoCKa uncus; nocTaBHTb cio- 
bo bt> cKotoxB verbum uncis includere. 

CkoOjihtb radere; eradere (BBiCKafeBaTB). 

CKOBHBaTL 1) hto Cb h£mb *incude inter se 
iungere; uno vinculo copulare (c. BaiicTt, 
Hanp. RByx-b nitHHEKOBx). 2) c. Koro cate- 
nas hjh vincula alcui inicere. 

CBOJia^HsaTL hto hho*. rB03AflM3 clavis confi- 
gere alqd; configere inter se. 

CKO Jlh CM. KaKB. 

Ckojil3htl labi. CKOJiB3KiH lubricus. 

Ckojilko 1) BonpocHT. quot? (b?> 3Ha*ieHiH 
adj., quot homines?); c. jnoAeii? TaKHte quam 
multi? c. Hac^? quot sumus? quantus? quan- 
tum? (bi> 3HaneHiH subst., quantum frumen- 
ti, temporis?); c. JieHerB? quanta pecunia hjih 
quantum pecuniae? 3a (bo) c? (Hanp. itb- 
hhtb. kvhhtb) quanti? quanto? c. pasi>? quo- 
ties? 2) othocht. quot (adj.); quam multi 
(subst.); quantus; quantum (subst); hvctb 
oht> Bospamaen,, c eMy yrojjno dicat quam 
multa volet adversus hoc; ckozbko he 
quotcunque (adj.); quantumcunque (subst); 
c. 6m hxi hh npHinio quotcunque veniunt; 
ckoibko 6 u hh (KaKB 6ti hh) quamvis, 
quantumvis (cb conj.); ckoibko— ctojibko 
quot — tot (quot homines, tot sententiae); 
quantum — tantum; cm. HacKOJBKo. 

CKOMopoxt maccus; sannio; scurra. 

CKOH^aHie, &o c-hih Bfci usque ad finem 
mundL CKOHHaTBcs cedere vita, e vita; 
decedere c:b npHoaBiemeMB vita, de, ex vita 
h 6e3i> Hero; excedere vita hjih ex vita; exi- 
re e, de vita. 



CKpeaceTaTt. 



341 



CKonnme cm. c6opHm;e. CKonjieme cm. Ha- 

Konjreme. CKonjiaTt cm. HaKonjiaTB. 
CeopCb cm. ne^ajiB. Ckop6*tb cm. ne^a- 

JIHTBCH. 

CKopayna putamen (Hanp. opixa); testa (an- 
na, paKa h t. n.). 

CKopOHorin om. dBiCTpoHorm. CKOpono- 
cthkhhh, c. CMepTB mors repentina; 
c-atHo yMepeTB repentina morte perire; re- 
pente mori. CKoponpexoji;smiii cm. 
CKopoTe^HBiH. Ckopoctb celeritas; veloci- 
tas; pernicitas (npoBopcTBO, tojibko o npeji,- 
MeiaxB ojrjmeBi.); incitatio (6BicTpoe jiBHaie- 
Hie BCjrfe^CT. no6yjKJi;eHia h3bh^); cinnrKOMB 
GojiBinaa c, topohihboctb festinatio. Cko- 
pOTe^HocTB brevitas. CBopoTenHHn fu- 
gax; = SpeHHLiH, cm. bto cji. Csopoxoa^b 
celeripes; cursor. 

CKopnioHt scorpio. 

CKopBin 1) Sbictpbih celer; citus (oobikh. o 
npeJXM. Heo^ym.); ycKopeHHBiH citatus (citato 
gradu, citatiore, citatissimo agmine); festi- 
nans (nocnirnHBif, topohibbbih); velox (6bi- 
ctpbih); pernix (npoBopHbif, tojibko o npejpi. 
o^ymeBi.); incitatus (npHBejteHHBiH b-b 6bic- 
Tpoe ^BHffieHie); c. HcnojmeHie celeritas; c 
otb^tb promptum responsum; Ha c-pyio py^cy 
cm. pyxa 2, b. 2) o tom-b, hto b-b ckopom^ 
BpeMeHH 6jjieTb maturus, brevi futurus, in- 
stans, propinquus; = HeoatH,a:aHHBiH, mtho- 
BeHHBin repentinus, subitus (mors); bb c-poMi* 
BpeMeHH cm. cKopo 2. Adv. 1) celeriter, cito, 
velociter, festinanter; (cniBHie) raptim; TaKt 
c. tarn cito, tam celeriter; c. ^JiaTB hto 
hh6. maturare, properare alqd facere; h^h 
cKopM! propera! move te ocius! 2) = B'B 
ckopomt> BpeMeHH brevi, brevi tempore; mox 
(= BCKopi 3a TtMB, oTHOCHTejibHO ^ero hh6. 
npejrjoiecTByioniaro)-, propediem (Ha ^hhxi); 
iam, (ycHJieHHo) iam iamque (TOTqacb); oneHB 
c. perbrevi; cJinrnKOMt c. ante tempus, ma- 
lure hjih maturius; a c. 6y,ny onaTB 3^4cb 
iam hie adero; c. (bt. ckopomb BpeMeHH) 
nocjii qero hh6. brevi post alqd. CKOpie 
1) = dHCTpie, compar. ot'b CKopo, cm. cko- 
po; = paHBme cm. paHBme: vkm* c, TiM'b 
jry^ine, KaKi> mokho c. (6biCTpie) quam ce- 
lerrime, = KaKB mobho paHBme quam ma- 
turrime; quam primum (fieri potest); primo 
quoque tempore; c, h*mb oatn^ain spe cele- 
rius. 2) = jiyHine potius, citius; c xot^tb 
malle. 

CsoTHHa pecus (-udis, oco6. 0Bii,a); iumentum 
(BBio^Hoe, paSo^ee atHBOTHoe). Ckotoboe- 
ctbo res pecuaria. CKOTOBOfft pecuarius; 
cultor pecoris. Ckotcklh nocpen. gen* 
pecudum. Adv. pecudum ritu. Ckot* (co- 
6upam.) pecus, -oris, ocoGjihbo MejiKifl c); 
pecudes, -urn. (TaKate npenMymecTB. MejiKit. 
c); paSonii c. armentum, armenta (pi.)* 
iumentum. 
CKpe6HHn;a strigilis; ^ihcthtb c-i^eio strigili 

radere, subradere. 
CKpeaceTaTB (3ydaMH) dentibus frendere hjih 
stridere, h npodo frendere. CKpeaceTt 
stridor dentium. 



342 



CKpenjaTB. 



CEpemaTB decussare (pacnoaaraxb upecxo- 
o6pa3Ho). 

CKpHBJiaTL ibho cm. hckphbihtb. 

Ckpjhtb crepitus, strepitus (rotarum), stridor. 
CKpHn^TB crepare, concrepare, strepere, 
stridere. 

Ckpomhoctb modestia; moderatio (yMfcpen- 
HocTb); verecundia (CMHpeaie); probitas (cm. 
CKpoMHHH). CKpOMHUH modestus, mode- 
ratus, modicus; verecundus (in poslulando); 
probus (HenpffTfl3aTeibHHit). Adv. modeste, 
moderate, modice (uti alqa re); verecunde; 
maxb c. (ct HeSoJibniflMH cpeacxBaMa) parce 
vitam agere, o^enb c. tenuissimo cul^u vi- 
vere. 

CsponaxB cm. Kponaxb. 

CttptiBaTb cm. npaxaxb; = coxpaHaxb wb xait- 
Ht celare (alqm alqd, alqm de alqa re; bx> 
pass, alqs celatur de alqa re, pfciiKo alqam 
rem); ~ eg noKa3MBaxb Ba,a,a dissimulare 
(odium, aegritudinem animi). CapBisaTBca 
£M. npaxaxbca; = yitpbiBaxbca, 6biTb citpbixy 
in occulto se continere (inter alqd); in oc- 
culta am abditum in occulto latere: in alqo 
loco (in silvis) abditum latere, k npocxo la- 
tere; delitescere; c. ^OMa domi hjih domo se 
tenere; domi attineri; CKpbixbca cx> ria3x, 
H3B BHjiy cm. npona^axb 1; oxx» Moero bhh- 
Mama cKpwjiocb me fugit hih praeteriit cb 
ace. c, inf.\ = 3aKiKraxbca, Kpbixbca sub- 
esse (nihil doli), latere. Ckpbithoctb 
pectus clausum huh occultum; altitudo animi; 
taciturnitas (MomaiHBOCXb) . Ckpbithbih 
occultus (odium); c. ^ejioB&Kx. homo tectus, 
tectus et occultus. Adv. occulte. 

CKptnjiHTb firmare, conflrmare; c. MHpx> h 
ApyacSy ci. SjiaataftiuHMa ropoji;aMff pacem et 
amicitiam cum proximis civitatibus confir- 
mare. 

CKpara homo avarus, ardens avaritia,* homo 
sordidus. 

CKyffHHH tenuis (victus, cibus; opes — cpes- 
CTBa); vilis (vestis); c. nama xaote aridus 
victus. Adv. teriuiter, exiliter. City,n;ocTB 
tenuitas; egestas, indigentia; inopia; jkhxb 
bx» c-cth tenuissimo cultu vivere; vitam in 
egestate degere; vitam inopem colere; c. 
ciobb, pima inopia sermonis. 

CKyKa otium molestum; satietas (npecwmeHie); 
taedium (oxBpanieHie); uena. 6epex:b c. cm. 
CKynaib; yMapaxb co c-kh otio tabescere; 
ox*b, co ckvkb ad tempus fallendum; HaBO- 
AKXb Ha Koro c-Ky cm. HaBO^axb 4. 

CKyjiBHTOpB cm. Baaxeib. CByjiBirrypa cm. 

BaflHie. CKyJEBIITypHBIH, C HCKyCCXBO CM. 

Baaaie; c. pa6oxa sculptura. 

CnynaTB coemere, commercari. 

CKynenB homo avarus, tenax; cm. cicpara. 
CKynHTBca Ha hxo parce dare alqd, par- 
cum, nimium parcum esse in alqa re. Csy- 
noa avarus; tenax (cjihuikomx, depeataaBbia); 
sordidus (cKpara). Ckyiioctb avaritia; 
^pe3MX>pnaa oeperciaBOcxb tenacitas; rpa3- 
Haa aji^Hocxb, cKpaacaaiecxBO sordes (pi). 

CKynmnK-B qui alqd coemit; coemptor; c. 
KOH<f)a:cKOBaHHaro HMymecxBa sector. 



CjiaGKifi. 

CKy^iaTB, a cKyqaio dies mihi longus videtur; 
♦temporis, moram sentio; tarde eunt horae; # 
quomodo otium disponam aut extraham, ne- 
scio; c. no komb, no po^HHi cm. xocKosaxb. 

CKy^HBaxB cumulare, accumulare; coacer- 
vare. CttyrasaTBca cumulari, accumulari; 
o npe^M. o^ymeBj. se conglobare (in unum), 
se constipare. 

CKyraiiH 1) HaBOflamia cpyKy taedii plenus; 
molestus; lentus (res); c. opaxopx> odiosus 
hjh lentus (Baibia) in dicendo; jua MeHa 
HtxB HH^ero c-Hie, KaKB... nihil mihi longius 
est quam ex. inf.; mh$ ckv^ho cm. cKyiaxb. 
Adv. moleste, lente (dicere). 2) = ne^ajibHbiit, 

CM. 3X0 cji. 

Cjia6KiH laxus; remissus (He HaxaHyxbiH). 
Cjia6HyTB cm. ocia6$Baxb. CjiadocTB 
infirmitas, imbecillitas, debilitas (pa3HHuy 
cm. no^'B cji. cjia6biH); defectio (virium, aeta- 
tis); languor (pa3CJia6jjeHie, ycxanocxb, cor- 
poris); c yMa animi imbecillitas, debilitas; 
animi acies obtusa; = MarKocxb, Marnocepflie 
mollities (animi), animus mollis; c. rocy^ap- 
exsa cm. 6e3CMie; ^yBCXBOBaxb, co3HaBaxb 
cbok) c. (yMCXBenHyio) minimum in se esse 
arbitrari; diffidere ingenio suo; confiteri^ mul- 
ta se ignorare. CjiaGoyMie cm. ciaoocxb. 
CjEaGoyMHLiH imbecilli ingenii: obtusa ani- 
mi acie; tardus. Cjta6biH 1) 6e3CHjibHHH 
infirmus (He npo^nbiu, cjiaSoBaTbia); imbecil- 

lUS (lUUieHHblH (}lH3HHeCKRXX> HIH yMCXBCH- 

hmxx> cHJTb, Hanp. stomachus, vox, ingeni- 
um); invalidus (milites, venenum); debilis 
(HeMomHbiH, Apaxibifi); confectus (coBepineH- 
ho oQeacHJieHHbiH, yxoMieHHbiH, corpore jet 
animo); enervatus (pa3CJia6jieHHbiH, Baibifi); 
— cjiaSocepAHbit, MarKit mollis; = npaxy- 
MeHHbiS hebes (oculi, aures cayxx., memo- 
ria); c. naMaxb TaKme memoria parum te- 
nax, infirma; y Koro hh6. c. 3pfcme, ciyx'B 
alqs oculis, auribus parum valet, minus be- 
ne videt; nocpeA- cjiobx> yMeHbmaxeJibHbixx>, 
nanp. homunculus, muliercula; c. a^opoBbeMX. 
imbecillus; valetudine infirma; 6bixb c-6hmx. 
3AopoBbeMb imbecilliorem esse valetudine; 
ohx» oneab c. 3AopoBbeMX> tenuissima est .va- 
letudine; c. rocy^apcxBO civitas infirma; re- 
gnum imbecillutn; Hbn hho. c. exopona quod 
in alqo imbecillum est; alcis imbecillitas; 
6birb c-6mmx> infirmum esse viribus; 6bixt 
cjramKOMB c-6hmb parum habere virium, o 
bohcke minus multitudine militum pro hosti- 
um numero valere; 6bixb cjTHmKOM'L c-6hmx. 
Aia ^ero non sustinere alqd; HVBCXBOBaxb 

Ce6a CIHIHKOMB C-6bIMX» (OXHOCHX. BOeHHbIXT) 

coxi, BoficKa) diffidere paucitati suorum hjih 
cohortium; CJiaoie BoeHHHMH CHJiaMH infe- 
rior copiis. 2) He6oabnioH, Hesna^Hxejib- 
Hbifi parvus, exiguus (classis, exercitus, co- 
piae, spes, fides); cihutkomx. c. rapHH30HT. 
Aia 3au;HXbi Hojim parvum ad tuendam No- 
lam praesidium; -levis (praesidium — rapHn- 
3ohx>, argumentum — AOKa3axeibCXBo; suspi- 
cio); tenuis (spes, vestigium — csi>Kb, suspi^ 
cio); = He Maoro^ErcjieHHbiH infrequens (sta- 
tiones); y Koro hh6. c. no3HaHia b^ momi. 



Cjiasa. 

hh6. alqs vix imbutus est alqa re, primori- 
bus labris attigit alqd. Adv. infirme; parum; 
(cjia6Ko) laxe. daCB-TB cm. ocflao" , BBaxb. 

Cjrasa 1) gloria (bb noxoMCTBt posteritatis);= 
xiaaa laus; 3HaMeHHT0CXb claritas; (nepeu.) 
palma (Punici belli patrati— c. oKOHHania n. 
bobhbi); 6bixi> bb c-Bi florere, excellere glo- 
ria; aoMoraTbCfl, HCKaTb, ateaaxb c-bbi, cxpe- 
Maxbca kb c-bb Jaudem hjth gloriam quaere- 
re, expetere, gloriam sequi; gloriae servire; 
ad gloriam contendere; npioopixaxb, noMpa- 
naxb c-By cm. 3TH yjl. 2)=penyxan;ia, MHtaie 
^pyraxB o HacB existimatio, fama, opinio; 
^o6paa c. (bona) fama, existimatio, ^ypnaa 
mala fama; infamia; noiibsoBaxbca xoponieio 
c, 6*bixb bb xopomei c. bene audire; bona 
est de alqo existimatio; praeclara de alqo 
fama est; noMOBaxbca .nypHoio c. male au- 
dia#; in infamia vljivl in invidia esse, invi- 
diam habere, (caibH'te) invidia fiagrare; 
noib30BaTbca He cobcemb-xo xopomea c. mi- 
nus commode audire; ocxaBaxb no ceSfc Be- 
jiHKyio c. magnam sui famam relinquere; 
noib30BaTbca c-bok) BeiHKaro opaiopa orato- 
ria laude florere; bohth bb sypHyio c. infa- 
mia aspergi, icajibHEe) infamia flagrare; 3a- 
^OTHTbca o ,a;o6poH c, cxpeMaxbca kb AoQpon 
c. famam expetere, famae consulere, servire. 
CjraBHTLca hbmb hho\ excellere alqa re; 
insignem esse, praestare alqa re; cm. XBa- 
jraxbca. CjraBHuS 1) ^octohhuh ciaBBi 
laude mh gloria dignus; gloriosus, honestus; 
^ximius, egregius; =. 3HaMeHaxBia, cm. axo 
ca. 2)== o^ieHb xopomia, oxihihhh, cm. ot- 
jiHHHbiH 2. Adv. gloriose, egregie, eximie. 
CjiaBOJrioOHBHH gloriae aia: laudis cupi- 
dus, avidns; laudis studiosus; gloriae laudis- 
que cupidus; gloriae appetens; 6bixb c-bbimb 
laudis studio trahi, gloria duci; oneHb fla- 
grare laudis hi a gloriae cupiditate, incen- 
sum esse gloriae cupiditate. CjraBOJiK>6ie 
laudis studium; laudis em gloriae cupiditas, 
aviditas; npocxo gloria. 

CjraraxL cm. 1. cKia^biBaxb. 1) cjokhtb cb ce- 
6a aojthehocxb, Bjacxb cm. .hojhkhocxb; c. cb 
ceo*a KopoHy regno cedere. 2) c. pfrib, cxhxh 
componere (carmen}; facere, conflcere (ora- 
tionem); (rmcbMeHHo) scribere, conscribere 

CjEa^Kin 1) co6. dulcis; hmbib c. bkvcb dulci 
sapore esse. 2) nepeu. dulcis, suavis, iucun- 
dus; blandus (npejiecxHBia, npaBJieKaxejibHBiii); 
c. piqa blanditiae, blanda verba, blanda 
oratio. Adv. nepeu. dulciter, suaviter, iucun- 
de, blande. CuasKosBy^HbiH canorus, dul- 
cis, suavis (vox, vocis sonus). CUasocT- 
hbih cm. cia^Kia 2; voluptatis hjeh iucundi- 
tatis plenus; laetus; c. omym,eHie voluptas. 
CjEa^ocTpacTie libido, libidines. Gzraflo- 
CTpacTHiin libidinosus (homo, amor); ad 
voluptates propensus, voluptatibus deditus. 
CiaflocTB dulcedo, suavitas {co6. h nepeu.). 

CjCaMBIBaTB, CAOMaTL, cjtomhtb 1) co6. CM. 

JKmaxB. 2) nepeu. cjeomhxb Koro hho\ supe- 
rare, vincere, expugnare (alcis animum; per- 
tinaciam legatorum — ynopcxBo). 
CjEacTK dulcia (n. pi.). 



CjIHIUKOMTb. 



313 



CjiaTB cm. nocburaxB. 

CjcerEa leviter (saucius aaa vulneratus); c. 
KOCHyxbCfl Hero (bb p-fe^a) cm. Kacaxbca 2; 
xaoce alqd praetervolare. 

Cjreaa lacrima; fletus (cieati, mara); bb 
c-3axB, co c-3aMH Ha rjia3axB lacrimis obor- 
tis, lacrimans, cum lacrimis, plenus lacrima- 
rum, flens; noTOKB cjie3x. cm. hoxokx.; npoin- 
Baxb c-3bi lacrimare, coUacrimare, lacrimas 
efFundere hjth profundere; npojrH B axB cie3Bi 
yMoeHia cm. yMoeHie; 3ajHBaxbca c-3aMH 
cm. 3ajinBaxbCfl; a. He Mory y^epacaTbca oxb 
cjre3b lacrimas tenere hjih fletum continere 
non possum, cm. xaitme y^epmeBaxbca; a He 
Mory roBopaxb orb cie3b lacrimae sermonem 
impediunt; He aiory uucaxb oxi cjiesx prae 
lacrimis scribere non possum; aoBecxa koxo 
&o cie3^ lacrimas alcui elicere (Plauth 
excutere (Terent); fletum alcui movere; 
xpoHyxb Koro ^o c. cm. xporaTb; BBiTapaxb 
c-3bi fletum abstergere. CjresHTBca (o rjia- 
3axb) lacrimare, flere. Cjie3ao cm. cie3a 
(bb cie3axB). 

CjreTaTB 1) jrexiTb csepxy bhh3x> devolare. 2) 
jrexa ocxaBjraxb KaKoe Hao. Micxo avolare, 
evolare. 3) c. cb jromaflH cm. na^axb. Coie- 
TaTBca convolare. 

CjiHBa (moxb) prunum; (j^epeBo) prunus. 

CjnxBaTB 1) bb o,hho confundere (alqd cum 
alqa re, h nepeu.); c. ,a,Ba ciosa, iBa ciora 

BB OJtHHB CM. COe^HHaXb 1. 2) z= OXIHBaTb 

qacxb ^ero hho. cm. oxiHBaxb. 3) npoa3BO- 

RilTb HXO JTHXbeMB CM. OXIHBaXb 2. Cjih- 

BaTBca, o AByxB ptnaxB confluere; nepeu. 
in unum corpus confundi mh coalescere; con- 
1'uudi. 

CiiH3KiH lubricus. 

Cjehtoeb later ^oaoxa, cepeSpa aureus, ar- 
genteus). 

Cjihtotb, - -<ieHie cm. cpaBHasaTB, cpaBHeme. 

CjiHrnKOMB nimis, nimium, immoderate, ef- 
fuse, profuse (sumptui deditum esse); ultra 
modum (laudare); xaote nocpeji;. parum cb 
adj. H!H adv., 3HaneHie Koxoparo npoxHBO- 
nojioaHO 3HaneHiio pyccK. npmaraxejibHaro, 
Hanp. c. y3Kift parum latus; c. KopoxKoe 
BpeMa parum diu; c. Majio, c. Maoro cm. Ma- 
iHH, MHorin (bb Komrfc); c. xoponaxBca cm. 
ax. n.: naxaxb c. Sojibmia HaaeayrBi nimiam 
spem habere; maiora sperare quam quis- 
quam sperare potest; aaorjta «cjiHmKOMB> 
He nepeBo^axca oxjrbMbHbiMB cjiobomb, xaKB 
itaKB axoiB oxxiHOKB yace 3aKiK)Haexca bb 
Jiax. adj. Ma adv., Hanp. c. no3,HHiH serus, 
c. paHHifi maturus; 6biio 6bi c. ^ojiro cm. 
AOJiria; nocpe^- compar., jiia o5o3HaneHiH 
KanecxBa bb SojtBuiea cxeneHa npoxasB 
oSbiKHoseHHaro hih HeoSxoAaMaro, Hanp. c. 
CBo6o,nHo, oxxpoBeHHo liberius; He c i h m- 
komb non nimis; non nimium; xaicate non 
cb superl. (regio non apertissima); c. Be- 
jhkb, c. MaiB a x. n. am Toro, mo6u... 
maior (minor) quam ut hjih quam qui (quae. 
quod) cb con/., Hanp. bohcko 6mo c. BeiHKo, 
Ria. xoro, hxo6h noMBCXHXBca bb jiarepi 
exercitus maior erat quam quern castra ca- 



344 



CjiiHHie. 



Cjiyra. 



pere possent; ropojrb 6biax» c. yKpinaeHi. aia 
xoro, ^xoobi aerao mojkho obiao B3atb ero 
urbs munitior erat, quam ut facile capi pos- 
set. 

diame cm. cxeMeme. 

CjiOBapL *lexicon (i); MaaeHbKifi *index voca- 
bulorum; 6ojn»niot, noapooHBifi *thesaurus. 
CjroBecHOCTB cm. anxepaxypa. CjroBec- 

HBIH l) = yCTHHf, CM. 3X0 CI- Adv. CM. C10- 

bo (Ha caoBaxx>). 2) c. HayKH artes elegan- 
tes, liberates, ingenuae, bonae, optimae. 
Ojiose^Ko vocula. Cjeobo 1) KaKx. ^acxt 
CBfl3Hoft pfrra Yerbum; ycxHoe c, ocoo. KaKi> 
BHpaateHie ^yBCXBa vox; KaK'b *iacxb A3HKa, 
HasBanie oxjiiabHaro npeajaexa vocabulum; 
Ha3Bame, hmji npeijaexa nomen; = H3piHeHie 
dictum (leniter, dure, acerbe nan lene, du- 
rum, acerbum dictum, prudenter ac commo- 
de dictum) ;=rptnb oratio, sermo; noxBaabHoe, 
Ba^rpooHoe c. cm. 3th npnaar.; c. Borne cm. 
6n6aifl; a.apx> caoBa cm. i,apx» 2; irpa ciobx. 
cm. nrpa 4; oahhmx. ciobomi> (Hanp. BLipa- 

3UXb TO) HH6.) Verbo;=rKOpOTKO CM. KOpOTKO 

(bt> KOHui): he caoBa Soatnie! tace! caoBa 
verba, (oxij&abHbia, 6e3i> oxHomeHifl Meacaj 
co6oh) vocabula; hbh hho*. caoBa alcis dicta; 
ea quae alqs dicit hjth dixit; no xbohm£ c- 
ut ipse dicis nan profiteris: no c-BaMx> jnoaeH 
ut vulgo traditur; cx> caiayiomHMH c. cum 
haec diceret; cKa3aTt c. verbum dicere, face- 
re, HtcKoabKo caoBx. o wwb hh6. pauca dice- 
re de alqa re, (tojbko o6x> opaxopi) pauca 
verba facere de; ne CKa3aTb hh caoBa nullum 
omnino verbum facere; ohx. mh4 o6x» 3xomx> 
He cKa3aax> hh caoBa non mihi verbum fecit; 
He roBopHTb o6x> 3X0Mi> hh caoBa haec se- 
cum habere; ne roBopa hh caoBa tacitus; 
box* xe6$, co caoBx> 3eH0Ha, Hi^eaax. 3nn- 
KypeflcKaro 6aaaceHCXBa habes formam Epi- 
curi vitae beatae verbis Zenonis expressam; 

JVHK BXOrO Mbl (B-b CBOeMT. JI3tIKTi) Be HMieM'b 

cioBa huic rei deest apud nos vocabulum; 
a He Mory HafiiH caoBX., *ixo6bi Bbipa3Hib 
xe6£ cbok) 6aaroi,apHocxb quibus verbis tibi 
gratias agam, non reperio; axo nycxbia c. 
verba istaec sunt; HanpacHO xpaxnxb ciosa 
verba frustra consumere; He aaxb komv bm- 
roBopHTb c. prima statim verba praecidere, 
alqm loqui volentem inhibere; aaxb, npe#o- 
ciaBHTb KOMy c. potestatem dicendi facere 
alcui; noxpeooBaxb caoBa dicendi potestatem 
petere; noMtaxbCfl c-BaMH, npoposHib c, 
nepetaaxb hbh caoBa cm. bxh raar.; Bfcpnxb, 
He BipHTb hbhmx> c-saMx. verbis alcis fidem 
. habere, non habere; CK.a3aTL ^xo bx> KopoT- 
khxx. c. cm. KopoxKo; Ha caosaxx. nopy- 
^hxb KOMy hto alcui alqd coram mandare, 
mandata alcui verbis dare, litteras mandata- 
que dare alcui (KOMy hhcbmo h nopy^ema 
Ha cioBaxx.); Ha c-Baxx> oxB'taxb KOMy alcui 
voce respondere; caoBo bx. caoBO, oxx* 
caoBa #o cjrosa ad verbum (edicere, acci- 
pere), cm. aociobho, SyKBaabHo; hjth iipyrH- 
mh c. vel, sive (seu); xo ecxb, .npyrHMH c. 
hoc hjih id est. 
Erne cjB^yeTx. 3aMBXHxt, ^to a) cyme- 



CTBHxeatHoe, npHcoe^HHHeMoe Kb verbum, 
vox, nomen, AM 6mmmmB,io nxi> onpeakie- 
Bia, bx> jtax azbixk cxaBHTca bx. gen., Hanp. 
ciobo «ipyac6a» nomen amicitiae; axo c^ 
«y^oBoabCTBie» haec vox voluptatis; caMoe c. 
«Hyat,a;axbCfl> nomem ipsum carendi; HHor^a 
vox, verbum, nomen onycKaioxcn h H3Mi- 
Hflexca xoabKO'onpe^iiaHxeabHoe cym;., Hanp. 
caoBo Juno, noaaraio, npoHcxoAHTt otxi caoBa 
iuvare — Junonem a iuvando credo nomina- 
tam; cpaBHH: quibus in verbis eae primae 
litterae sunt, quae in sapiente atque feli- 
ce (bt> caoBaxx> sapiens n felix); Hsor^a 
onpeajfcaax. cym;. He nsM^Haexca, Hanp. in- 
doctus (caoBo indoctns) dicimus brevi pri- 
ma littera, insanus producta, inhumanu& 
brevi, infelix longa (Cic.)\ postremae duae 
litterae, quae sunt in optimus (Oec). b) 
bx> CBA3H pi^a «caoBO» HHor,n.a nepeBOjtfixcH- 
nocpe^. w. ponom., Hanp. H3BicTHoe c. Ilaa- 
xona illud Platonis, praeclarum illud Plato- 
nis; MixKO c. KaxoHa, ^xo... scitum est illud 
Catonis cx> ace. c. inf. 

2) = o6bxi>, o6tm,aHie fides (xaKate lecxHoe 
c); ^axb c. fidem dare, fidem suam in alqd 
interponere; cuepataxb c. fidem praestare, 
servare, conservare, tenere; kio hb6. c,nep- 
acHBaext bx. qeMX> hh6. CBoe c. in alqa re 
fides alcis constat; n xa h apyraa cxopoHa 
c^epataaa c. fides utrimque constitit; He c,a;ep- 
acaxt c-Ba fidem non servare, fidem fallere, 
mutare, frustrare, frangere, violare. Cjlo- 
boo6hjibhhh verbosus, copiosus. Cjiobo- 
oxotjihbmh lingua hie sermone promptus- 
loquax. CjioBopacnojioaceHie ordo nan 
structura verborum. CUoBOCOHHHeHie 
verborum ordo nan consecutio naH structura; 
BipHoe c. verborum conformatio; = CHHxaK- 
cncx» syntaxis. CjiOBOTOJiKOBaHie verbo; 
rum interpretatio. 

Cjlot% 1) ^acxt caoBa syllaba; no c-raMi syl- 
labatim. 2) cnocodx. BbipaateHia, cxnab genus 
scribendi nan dicendi; oratio; orationis nan 
sermonis genus; sermo; fstilus; Bbipaataxbca 

BBICOKHMX. C CM. fl3bIKX> 4. 

GaoaceHie 1) cx> ce6a ^oaatHoexn abdicatio 
muneris. 2) cocxaBaeHie, o6pa30BaHie com- 
positio. CaoacHLiH copulatus, compositus 
(verbum); odpa30Baxb c-hhh caoBa verba du- 
plicare. 

Cjiohobmh elephantinus nan nocpe^. gen. 
elephanti, elephantorum (caput; manus — 

X060XX>); C KOCTb CM. KOCXb 1. CjIOHi 

elephantus; piate elephas. 
Cjryra servus; puer; famulus; minister, admi- 
nister (noMom,HHKX> npn H3BicxH. 3aHflxiaxx>); 
pedisequus, xaKate a pedibus (cayra, conpo- 
Boac^aion;iH CBoero rocnoi.0Ha npn bhxo^). 
CjiyataHKa serva; famula; ancilla. Cjivmc- 
6a 1 ) BCHKaro npncayHCHUKa ministeriuin, 
famulatus; a,ojjKHocxHoro anna, HHHOBHni:ji 
munus, officium; magistratus (^oaxcHocxi.); 
BoeHHaa c. cm. BoeHHtifi; rocy^apcTBeHHjm 
c. cm. rocy^apcxBeHHWH; otoaHHocxn in* 
c-6i muneris officia; xoBapanrb no c-6t col- 
lega; c*biib Ha c-6i, Hecxn c-6y munus obii-u> 



CjiyxTb* 

nocxynflTb kt> komj hho\ Ha c-6y locare ope- 
ram suam alcui; ocTaenTt cjyxfiy (rocy,nap- 
CTBeHHyio, o6mecTBeHHyio) a negotiis publi- 
cis se removere et ad otium perfugere; cm. 
TaKme yAajfflTbCH (Ha noKoi). 2) SoatecTBeH- 
Haa c. res divinae; religiones; sacra n.pl. (acep- 
TBonpBHoraeme). CayacHTejiB (npa aoaatHo- 
CTHOM* jranjfc) apparitor. CjryacHTB 1) co6. 
servire (alcui, apud a]qm — o HeBojtbHHKiV 
famulari; ministerium facere (alcui, msb 
ciyra); apparere (alcui — foiTb cjyatHTejieM'b 
AojiacHocTHoro zona); in alcis operis esse, se 
hjth operam suam locavisse (bt> Ka^ecTB* 
paooTHHKa, no^eHtiuHKa); militare, stipendia 
facere oh merere (o coj^aii); c. nojp> 
vbnwh Ha^ajbCTBOMt alqo imperante oh 
imperatore, sub alqo merere, sub signis 
alcis militare, c-b Kte hh6. cum alqo in 
castris esse; c. B'b nixoii, bt> kohhhitb pe- 
dibus, equo merere oh stipendia facere; 
kto hh6. cayso-b Aoiro (o BoeHHOMi,) alqs 
multa stipendia habet; MHi He Ha^o 6ojrbme 
c. (o BoeHHofi cjryatffc) militiae vacationem 
habeo. 2) c. KOMy *o mo hih ^m:b alcui 
esse alcui rei (laudi, honori, saluti, impedi- 
mento, argumento, documento, testimonio; 
ludibrio — npe^MexoMt HacMfcniKH); c. k:b 
Me My, nia, nero = ohtb noaresHbiM-b, rojt- 
Ehm-b ma. Mero prodesse (alcui, ad alqd); 
Milem esse, usui, ex usu esse, utilitatem 
habere, afferre (alcui, alcui rei); conducere 
alcui rei, ad alqd; cjroBa, cjyrcamia ;uia 060- 
3HaMenifl npe^MeTOBi, verba ad res signifi- 
candas apta oh quibus res signiflcantur; c. 
npoTHB'b nero hh6. valere contra alqd, me- 
den alcui rei, facere ad alqd; HCKycciua, 
dyatainja yaoBoibCTBiio artes quae ministrae 
sunt voluptatum. 
Cayx* 1) qyBCTBO, KOTopwarb pacno3HaeMi> 
3bvkh auditus, sensus audiendi; y Koro hh6. 
TOHKift c. alqs acuti est auditus. 2) — MojtBa 
auditio (levem auditionem pro re comperta 
habere); fama, rumor; jioacHtift c. rumor fal- 
sus (bt> pi. auditiones falsae); pacnycKaTb, 
pacnpocTpaHATb c-xh cm. pacnpocTpanaTb 2- 
Wert, hochtch c, xojwrt c-xk rumor, fama 
hjh sermo est et ace. c. inf.; o wwb hh6. 
xowTh aypHwe c. alqs male audit, in infa- 
mia est, invidiam habet; pa3HocaTca c. fama 
diflertur, dissipatur, peragrat, percrebrescit 
crb ace. c. inf.; Meat^y hhmh pa3Hecca yacac- 

HbW C. BOHHTi CM. pa3HOCHTBCg; HO CIV- 

xaM'b ut audio; ut fama est; a y3Hajn> ofo 
3TOMI no cjyxattb haec auditu comperta 
habeo, auditione et fama accepi, fando au- 
divi; a 3Haio bto ToabKo no c-x&wb nihil 
praeter auditum habeo; 3HaTb Koro no 
c-xaMjb audivisse alqm. 
CUy^an 1) npHKumeme, npoucmeciBie, 06- 
' CToaiejibCTBo casus ( dynaftHoe nponcme- 
^TBie); eventus (hcxo^; ad omnem eventum 
paratus); condicio (noioateme); causa (ocooeH- 
hmh c); locus (noioateuie, b^ Koiopoe kto- 
hh6. npHBe.neH'b); tempus (noaoaceHie, bh- 
3BaHHoe o6cToaiejibCTBaMH BpeMeHi); res- He- 
c^acTHbiH c. casus adversus, z npocio casus 



CjryHaH. 



345 



calamitas; c^acTJiHBbiH c. casus secundus; 
CMepTHWH c. mors, pi mortes; Bt btomi, 
TaKOMi c. in hac re; in isto genere; in hoc; 
hie {adv.); Hojraie: quod si est, quae si ita 
sunt; quod si accident, si id feceris; hoc si 
fit; bi> oSonx'b c, Bt tom'b H ^pyroMt c. in 
utraque re; utroque modo; bt> uo.hoo'hhx'b 
c-axi in huiusmodi causis; b% ji^jmxb c. 
aliis in rebus; aliis in locis; bo Bcix-b c. in 
omnibus rebus; bo bcakoms c. quoquo modo; 
utcunque res se habet; = HenpeM-feHHo utiqae' 
certe, profecto; Ha BcaKitt c ad (in) omnem 
eventum; ad omnes casus; ad omnes eventus 
casusve (6biTb roTOBbiMt— paratum esse); ut- 
cunque res ceciderit jot casura est; b% nep- 
Bon — b-b nodrfeflHeMt c si illud (est, fit)— 
si hoc (est, fit); hh bt. KaKOMi c. nullam in 
partem; neutiquam; nullo modo; omnino non; 
b^ c-qai Ha^oSHocTH cm. Haaoo'HocTb; b^ 
c-qai Hey^a^n si parum feliciter cesserit; b:b 
npoTHBHOMfc c. aliter; si hoc non contigerit; 
sin aliter accident; sin aliter; quod ui ita est 
hjih esset; b% H3BicTHbixt c. aliquando; B-& 
ooibmeil qacTH c-eB* plerumque; in pleris- 
que rebus; ToibKo B'b OT^ibHbix^, pi^KBXb 
c. raro; b^ o-iai, Ha c. ^ero-HH6\ si quid 
accidat; npadepe^b hto Ha c. oca^bi ropoaa 
alqd ad obsidionem urbis, si accidat, reserva- 
re; TaKace ToibKo in cb abl, Hanp. B'b c-^a-fe 
onacHOCTH in periculo; b% c-^at, Ha c. y^aq- 
Haro Hcxo^a ^ero-Had. si prospere eveniat 
hjh eveniret hjth evenisset alqd; B'b c-qafc 
Moeii CMepTH si quid mihi acciderit me hu- 
manitus acciderit (co6ctb. ecin co mhoh cjry- 
hhtch KaKoe hh6. Hec^acTie); B'b c-^ai hoo^abi 
si victoriam reportavero; npn c-^at hohhoh 
BbLia3KH H3T. ropo^a ex oppido noctu eruptio- 
ne facta; bt» tomt, c, ecjiu si; ita— si; turn— si; 
.naate b% tom^ c, ecjia etiam si; ut cb conj. 
(^r^arae ecjH npe^noioatHTb, hto); bx> c-^ai, 
ecjru, Moacei-b 6biTb, si forte; o^naKo ToibKo B'b 
tom-b c, ecjH ita tamen, si; ecin bt> KaKOM-b 
hh6. c. si quando; SbisaioTi c-qaa, Koiyja oh 
r#Is cm. 6biBaTb; cm. TaEHte cjyqaTbca; hcto- 
pia He 3R3ieYb hh o^aoro c, r^t memoriae 
non proditur cb ace. c. inf.; aobojtbho Tjacio 
cjyqail mo;kho nepenecTH nocpe^. n. pro- 
nom. oh adj., Hanp. dm jipa, c. haec duo; 
3th h MHoro flOAoeHLix-b c-eBt haec atque 
eiusdem generis complura; TpeTifi c. He bo3- 
MoaceHt, He MHCJTHM'b tertium nihil inveuiri 
potest; H3i. 3tbx* AByx-b c. ojim-b Heooxo^aMO 
^OiirceHT, cobiTbca necesse est sit alterum de 
duobus. 2) cjiy^aHHocTb, He*iaaHHOCTb, 
oe3npH^HHHoe h SesoTiexHoe Ha^ajro fors 
(TOJibKo B'b nom. h abl sing.)\ fortuna; 
casus; ciinoa c. fors; temeritas fortunae; 
caecus casus; temeritas et casus; c^acTJiH- 
Bwfi c. forte oblata opportunitas; fors for- 
tuna; Bee $30 c-qaa omnia forte fortuna 
fiunt; mo hh6. npe^ocTaBjieHO c-iaio alqd 
temere administratur; in re temeritas et ca- 
sus valet. 

3) yaoSHoe ki> qeMy BpeMa, oocioa- 
TeibCTBa occasio, k-b qeny hh6. alcis rei 

(0 npoCTOf B03M02CH0CTH ^TO Hh6. C^JiaTb); 



346 



CjiymaTeaB. 



npeACTaBiflromiHCK c. casus (navigana\ vi- 
ctoriae); opportunitas (yjio6hbih, xopouiiH c, 
alcis rei); ansa (cod. pyqna, nepeu, hobo,it>, 

Ciy^aH, HO TOJIbKO BX. COe^HeHiH CX, TaKHMH 

raaroaaMH, KoxopBie no cMbicay moot oh 
coej^HHincBCH Cb ansa h bx. ero nepsoHaqaab- 
homx> 3na*ieHiH, nanp. tamquam ansam dare 
alcui ad reprehendendum, ansas sermonis 
dare); = B03MoacHOCTb, chocoShoctl po- 
testas, facultas, copia; aditus (bo3mokhoctb 
locxarnyxb nero hh6\); = hobo;h,x> locus (gau- 
dendi); noab30Baxbca, He noib30BaxbCfl c-eMx> 
-cm. noib30BaTbCfl; nponycxnxb, ynycxaxb c. 
■cm. nponycKaTb % BMCMaxpHBaTB c. tempon 
iusidiari; HCKaxB cayqaa kx> B03CTaaiio locum 
seditionis quaerere; Hata c. occasionem re- 
perire, kx> qeMy hh6 alcis rei mh alqd fa- 
ciendi causam reperire; aocxaBHXB, xaxb komv 
c. alcui occasionem dare, praebere alcis rei; 
hmxvtb c. Ha qxo est alcui copia alcis rei; 
HMfcrb c. noroBopnib cb k^mx. aditum ser- 
monis cum alqo habere; npetfcxaBaaexcH c. 
cm. npeAdaBJiflXbca; noioonaro cayqaa spy- 
rofi pa3i» He 6ya,eTX> non facile occasionem 
postea reperiemus; nullum erit tempus hoc 
omisso; npn c-qafc occasione data, foblata; si 
occasio fuerit, tulerit; npn yio6HOMT> c. per 
occasionem, per commodum: npn stomx, c. 
xaKffie hie, hoc loco, nunc, hac in re; npn 
nepBOM* c. primo quoque tempore; ut pri- 
mum occasio hm potestas data est; npn 
MHomxx, apymxx. c. saepe alias; HHorJa 
cayqaii BOBce He nepeBO^TCii oco6bimx> 
cjipBOM-b, Hanp. mbi qacxo nMta c. 3aMtxaxb 
h xo etiam illud saepe intelleximus (ex, ace. 
c. inf.). CiiyiaftHOCTB casus fortuitus; 
c-cxh fortuita (n.)\ res fortuitae; a,0Ka3biBaxb 
c. nero hh6-, * KaKoro hh6. coShtm probare 
rem fortuitam esse hi a casu evenisse, non 
necessariam esse; cm. Taote ciyqafr 2. Cay- 
^aHHHH fortuitus; HeosimaHHO npea,cxaBHB- 
miScfl forte oblatus; He HeooxoARMBiH non 
necessarius; Ha hxo neaB3Ji pacqaxBiBaxb in- 
certus; nocxopoHHifi- adventicius (cBepxx> 
oobiKHOBeHHaro); c. npoacuiecxBie cm. cay- 
qaa 1. Adv. casu, fortuito, forte;— Bcati,. 
cqacxannaro cayqaa forte fortuna; xaKate h£- 
jiumx. o6opoxoM*b, Hanp. forte ita evenit, casu 
accidit, accidit ut...; = HeqaaHHO, 6e3x, Ha- 
MtpeHiii temere; coBepmeHHO c. casu hih 
temere et fortuito; forte (et) temere. Cjiy- 
TiaTBCff accidere, cadere, incidere; evenire, 
contingere; (bx> npaKxaqecKoi m3hh) usu 
venire; fieri; c cb k^mx, hh6. accidere, inci- 
dere alcui; qacxo ciyqaexca, qxo .. saepe 
accidit ut; hoc fere sic fieri solet ut...; Kara 
3X0 ofciKHOBeHHO cayqaexca (6BiBaexx») quod 
evenire solet; Morcexx* cayqaxbea, qxo... ac- 
cidere, evenire, tontingere potest ut...; oto 
TOJbKO pfciKo cayqaaocb hoc raro incidebat; 
oh He cayqaexcii axo bt> Kaaw)srb Hapoa£? 
an hoc non ita fit in omni populo? hto ase 
cayqaaocB? quidnam actum est? qxo qacTO 
cayqaexca m> jkk3hh: qeaoBiqecKon quae 
multa in hominum vita versantur. 
CjiymaTeaB, bx. oahomxt naKOMB hho\ cayqafc 



CjTfeRHTB. 

qui audit nan audiit; sootae audiens, pi. 
audientes; qefi hh6. nocxoflHHHH c. auditor; 
6bixb qbHMX hh6. c-aeMx> cm. caymaxK moh 
odbiKHOBeHHBie c-aff qui me audire soliti 
sunt. CjiyinaTeJiBHHAa ea quae audit. 
GjocyinaTB audire; BHHMaxeabHO c, Bcayma- 
saxBca auscultare; BHHMaxB attendere; c. ko- 
to, 6bixb qbHMX. caymaxeaeMX. operam dare 
alcui, audire alqm, auditorem esse alcis; au- 
res praebere, dare alcui; diligenter audire 
alqm; studiosum esse alcis audiendi; multum 
operae dare alcui; c. *ibh aeKuin cm. aeKnia; 
c. qxo audire alqd;, oxoxho c qxo hh6. de- 
lectari alqa re; alqd iucundum est auditu; c. 
qbH coBtxbi cm. caymaxbCK. CjiymaTBca 
cm. noBHHOBaTBCfl; c. Htero aa6o coBtxa al- 
cis consilium sequi, consilio obtemperare. 
Cjibitb haberi, existimari, putari cx> ^bohhbim^ 
nomin.\ ohx» cabiBex^ CKynuMx, vulgo credi- 
tur nan existimatur avarus esse; opmionem 
alcis rei habere (Hanp. magnam virtutis — 
oqenb xpaopbiMx,). 
CjiBiinaTB, — xaTB co6. audire (alqd ab, ex 
alqo); alqd auribus accipere; hcho c. exaudi- 
re alqd; Oesx, donom.)\ xyjio c. (=ohxb 
nyxoBaxbiMX.) gravius audire, surdastrum 
esse, npaBBiMX. yxoMX> dextra aure surdiorem 
esse; Haqero He c. (Sbixb rayxrax.) sensu au- 
diendi carere; a caBimaax>, KaKX. (qxo) owb 
roBopnax. audivi eum dicentem aaa cum di- 
ceret; Hnqero He xox-fexb c. nihil ad aures 
admittere. 2) nepeu. = y3HaBaxb audire (res 
gestas; hac audita pugna; de alqa re; de 
alqo); cognoscere (alqd, de alqa re ); accipere 
(ut de Hercule accepimus); alqd pervemt ad 
aures alcis; axo mhe npmxHO, HenpmTHo c. 
bene, male narras; o HeMX> Haqero He cih- 
xaxb silentium est de eo. Cjibihiho dici- 
tur, fertur ci> nom. c. inf.; fama aaa rumor 
est ex. ace. c inf.; qxo c. HOBaro.^ num 
quidquam novi? CjiKtraHBiH quod auditur 
naa auribus percipitur nan (kcho) exaudi- 
tur; 6bixb c-hbimx. audiri hih exaudiri. 
CjrfcBa cm. atBBm (ex. afcBOH CXOpOHBl). ^ 

Gji-BflHTB aa qiiMx. observare, servare alqd; — 
BBitMaxpHBaxb speculari (alqm, hostium con- 
silia): BHHMaxeaBHO c. 3a q*MX» hho. ammo 
sequi alqd. Cjs^oBaTeJiB (cyieoHBin) 
quaesitor. Cji-bAOBaTejiBHO igitur; ergo; 
quod cum ita sit, quae cum ita sint CJifc- 

flOBaTB 1) 3a KtMX>, 3^a q*BMX» = iijtth 

hih txaxb 3a KiMx,, 3a q^MX. sequi, hc- 
nocpea,cxBeHHO insequi, subsequi, consequi, 
ynopHO persequi, = npoBoataxb comitan 
(bce cx> acc.y, c. no nflTaMX. 3a i&mt> cm. 
naxa. 2) c. 3a k*mx>, 3a q-feMi», no nop-KA- 
Ky no oqepe^H, no BpeMeHH succedeiv 
alcui, in locum alcis (xarace o npaBaxeal;, 
napfc, AoamHoexHOMx> ihhJ), alcui rei; hoiio 
cpeACXBeHHO excipere alqm, alqd (niemeiu 
aestas), continuari alcui rei (paci extern u« 
confestim discordia domi); subsequi; consequi 
alqm, alqd; proximum. secundum esse alcui; 
caiijioiiue 3a hhmx, uapa post eum revolt, 
principes; cm. cat^yionxiH. 3) c. H3B Horn 
(Kasx, pe3yabxaxi) sequi alqd, effici alqa n\ 



CjTfe3aTb. 

HenocpeiCTBeHHO subsequi, consequi alqd; 
H3t 9Toro cjifytjexx* ex quo hjih ex qui bus 
efficitur ut; h3x> *iero cat^yert, hto... Tame 
npocTO ut Ch conj.\ hto h3x» axoro cii^yerb? 
quid igitur? quid postea? quid turn? H3x> xo- 
ro, hto tbi 6orarL, erne BOBce He cjrfuyera, 
^to tbi cqacTiHB^ non, si dives es, idcirco 
beatus es; non idcirco beatus es, si dives 
es; non continue, si dives es, beatus es. 4) 
c. qeary sequi alqd; pare re alcui re; c. nhe- 
My jthCo coBfrry cm. anymaTBca. 5) GesAunno. 
MHi cjitjiyexx. hxo hh6. jrjfcjiaTb cm. ftoiJKHbii 
3, no^ooaexx., Ha^iemaTb; Kaicx. c-^yers ut 
decet; cjfciiyroiiiiH KOMy cm. cjittfyroniiH 3. 
CjitflCTBeHHiiH, c. komhccLh quaestio, 
Hanp. 6mti> npeflafc.a.aTejieM'B c. komhccoh 
quaestioni praeesse; c. komhccIh H3x> jtByx-b, 
Tpexi, ^eTbipexi> HJieHOBx. duumviri, ires vi- 
ri, quattuor viri, qui anquirant de...; c. 
npoTOKOit tabellae quaestionis; cocxanHTb 
HeBipHbia c. npoioKOJTB fictam quaestionem 
conscribere. CjEtflCTBie 1) 6biTb c-eMb He- 
ro hh6. alqd sequitur rem hjih ex re; alqd 
oritur, manat, profectum est ex re; = hc- 
xojrt exitus; pe3yabTaTi> eventus; bx. c-CTBie 
*iero cm. BaiiacxBie; cm. xaioKe nocjrijiiCTBie. 
2) cyji,e6Hoe c quaestio; cognitio; np0H3B0- 
,511Tb c. o wwb hh6. quaerere alqd hjih de 
alqa re; quaestionem de alqa re habere hjih 
constituere, o komt» hh6. quaestionem habe- 
re de alqo, in alqm. 3) — 3aKjnoqeHie, cm. 
3aKjnoHeHie 4. Cjrt^yiomiH 1) no BpeMeHH 
insequens (insecutus), consequent subse- 
quens (consecutus, subsecutus); is qui inse- 
quitur; futurus, posterus; nenocpeijcxBeHHo c. 
proximus. 2) o tomx., *ixo bt> pta npHBO- 
ji,hxch Henocpe^cTBenHo 3a m^mt. hh6. hie, 
Hanp. haec dixit; HHor-ia ille (ci> SojiBiueio 
chjioio, h oco6eHHo ecJTH npejcinecTByexx. hie), 
Hanp. haec igitur simplicia, ilia mixta (Cic.y, 
iam vero ilia etiam notiora, quanto se opere 
custodiant bestiae (Gic). 3) to, ^to KOMy 
hh6. cjix^yexx, debitus; quod debetur. 
Carta* 1) co6. vestigium; hjith no c-jiaMX> 
Koro (co6. h nepen. = noflpaacaxb) ingredi 
vestigiis alcis; sequi, persequi vestigia alcis; 
vestigiis alcis insistere. 2) = n p h 3 h a k -b, 
ocxaxoicx> MHHyBmaro vestigium; bo 

BCT.XX, MyHBH.HIli.aXfc OCXaBHTb CJEBflH CBOKXB 

6e3HecxHBixx> nocxynKOBx. omnia municipia 
vestigiis flagitiorum imprimere; c-^bi Toro, 
*rro... vestigia quibus apparet cx> ace. c. 
inf.; He ocxaBHTb h cjibvuobx. pecny6jiHKH 
imaginem rei publicae nullam relinquere; h 
c. ero npocTbux, cm. 6e3Cjrfc,a,Ho; nero hho*. h 
c-^oB-b ooabine h$t£ alcis rei nee vela nee 
vestigium apparet. 

Girts axB descendere (ex equo). 

CjrtnoH 1) co6. caecus; oculis captus hie 
orbatus; 6bitb c-hbimx> caecum hjih oculis 
captum esse; oculorum usu carere. 2) nepen. 
caecus (amor, cupiditas); c. raacTie, c. ciy- 
naft cm. c^acTie, ciyqaS 2. Adv. cjrino hobh- 
HOBaTbca KOMy totum ' se fingere et accom- 
modare ad alcis arbitrium et nutum; totum 
ad alcis nutum et voluntatem se convertere. 



CMepTtaiBHMH. 



347 



CufcnoKx effigies, imago expressa. 

Cjtbiioctb, — noTa caecitas. 

CjciOHa saliva. 

CncajTCHBaTB reticere (He oxBi^aib Ha bo- 

npocb); continere (3Haa o neMi> hho. He o6^- 

HBjiflXb); dissimulare (Taaxb). 
CMaparAOBBiH smaragdinus. CMapar^i 

smaragdus. 
CMapBisaTB delere, extinguere. 
CMaTBiBaTL revolvere (fila). 
GMeatHbiH finitimus, vicinus; adiacens; adiun- 

ctus; propinquus; continens (alcui loco, cum 

alqo loco). 
CaiepKaTBCfl, CMepKaeTCH iam tenebrae obo- 

riuntur hjih primae se intendunt tenebrae; 

advesperascit; Ha^HHaexx. c. cm. Ha^HHaTb 

(BX> KOHUi). 

CMepTejEBHbin 1) coff. mortifer (morbus, pla- 

ga, vulnus), 2) nepen. capitalis, implacabi- 
lis, inexpiabilis (odium — Bpaatina); c. Bpari. 
inimicus hjie hostis, adversarius capitalis. 
Adv. 1) c. paHHTb koto mortifero vulnere 
afficere alqm. 2) nepen. c. HeHaBH^tTb 4 
koto capitaii odio prosequi alqm. CatepT- 
hoctb 1) cbohctbo Bcero CMepTHaro morta- 
litas; natura hih condicio mortalis. 2) kojih- 
*iecTBO yMHparoni.Hxx. nanp. bx» btomx. ro,ny 
c. SbiJia o^ieHb BeiHKa permulti homines eo 
anno mortui sunt CMepTHtiH 1) no npa- 
po^i CBoeft nojae^KantiH CMepTH mortalis; 
c-HBie homines; mortales: Bet jrroia c-hbi 
omnibus moriendum est. 2) = CMepTOHocHbift, 
npHqHHHK>m;if CMepTb, c Ka3Hb, nparoBopt, 
CJiy^afi, ojtpx. cm. 3th cym,.; c. coh-b sopor 
aeternus. CMepTOHOCHbin cm, CMepTejib- 
HBifl t. CarepToy6iiiCTBo, — ydi^a cm. 
yoiftcTBo, yoifua. CaiepTL mors; Hacnjib- 
CTBeHHaa nex; letum (ciobo no3THq. h bo3- 
BBimeHHaro caora); exitium, interitus; obitus; 
excessus vitae hjeh e vita, discessus e vita; 
finis, exitus vitae; c. Ha bohht, h bx» qyat6H- 
nt mors beilica peregrinaque, 3a OTe^iecTBO 
mors pro patria oppetita, Ha Kpecxi, Ha 
Kocxpi cm. KpecTii, Kocxepx.; po^ c-th ge- 
nus mortis; mortis via hjih ratio; ^acx. c-th 
hora mortis; tempus mortis hjh moriendi; 
extremum vitae tempus; hora ultima, qua 
esse desinimus; bx> iacx> c-th cum iam mo- 
riendi tempus urgeret; npadjrHataexcH nacx* 
c-th mors appropinquat; ^ghb c-xh dies vitae 
supremus hjih ultimus, postremus (He xopomo 
dies mortis); othocht. yace yMepmaro dies 
quo alqs ex vita excessit; dies caedis, ne- 
cis, funestus (AeHb, bx> kotop. kto hh6. 6biJTb 
v6htti); BOHHa, 6opb6a Ha atH3HB h Ha c. 
cm. BOHHa; npn CMepTH (yMnpaa) moriens; 
6biTb npn c. morbo mortifero laborare; nocii 
(Hbea hho.) c-xh alqo mortuo; nocpeji,. mortuus; 
HMtn c. npe^x* rjia3aMH, bi> BH,ny c-xh mori- 
turus, periturus; hmx.h npe^x* na3aMH no3op- 
Hyio c. ignominiosa morte periturus; no c. 
perpetuo hih dum vivam; B'b ciyiai c-xh cm. 
cjiy^af 1; KOMy hho. nocjrfc c-ih 0Ka3biBaxb 
BejinqalmiH no^ecTH alcui mortuo honores 
, maximos tribuere; ,a,o caMOH c. 3aHHMaTbcn 
qtM'b mori in studio alcis rei; qyBCTBOBaTB 



348 



CMetaTB. 



Cmhbrtb. 



npHftanaceHie c-th mori se sentire; h^th Ha 
c, BCTptTHTt c ad mortem proficisci; mor- 
tem subire hjh oppetere; emori (reponcKU — 
per virtutem), 3a koto hh6., 3a oTe^edBo 
emori pro alqo, mortem occumbere pro alqo, 
pro patria, pro re publica; noMtiniiflib o 
c-th cm. noMtimjTflTb; HCKaTb c-th mortem 
expetere, quaerere, ultro morti se offerre, 
bt> cpajKemn mortem oppetere pugnantem, 
moriendi causa corpus suum offerre; yMepeTb 
CBoeio, ecTecxBeHHOK) c. naturae concedere, 
debitum naturae reddere, sua morte mori; 
HacHJtCTBeHHOK) c. praeter naturam mori, 
fato maturius extingui; BJiacTb, npaBO jkh3- 
hh h c-th potestas vitae necisque; npe^aTb 
Koro c-th morte alqm afficere; ocy^HTb Koro 
Ha c. cm. ocyac^aib 1; 6htb Koro &o c-th 
alqm necare ver beri bus; alqm ad mortem 
mulcare, 
CaceTaTB deverrere; c. EMtcTi converrere. 

CMHJtOBaTBCff Ha^T) K^MT* CM. CHtaiHTBCH. 

CMHpeHie animus summissus mh demissus; 
modestia, moderatio; verecundia. CMHpeH- 
hbih summissus hih demissus (animus, ora- 
tio); modestus (homo, vultus); moderatus, 
verecundus. Adv. summisse hjih animo sum- 
misso; demisse; modeste. Cmhphbih mi- 
tis; placidus, mansuetus (h o jkhboth.). 
Cmhphtb 1) — ycMnpflTB sedare, lenire, de- 
lenire; = yKpomaTB, o6y3,a,BiBaTB domare (be- 
luas, gentes), perdomare; refrenare et coer- 
cere (iuventutem, milites). 2) c. hbk) hh6. 
rop^ocTb reprimere spiritus alcis; frangere 
alqm. 

CMOKsa ficus. CMOKOBHHn;a arbor fici, ficus, 
XHKas capriflcus. Cmokobhh^hhh flculneus. 

Caiojia resina. 

CMOJIKaTB CM- 3aM0JIKaTb. 

CMOJtO^y CM. ^BTCTBO. 

CMOpmHTB, — Cfl CM- MOptOHTB, — Cfl. 

CMOTpHTejEB cm. HajtfiipaTejiB. Cmotpx re- 
censio: npoH3BOAHTb c. recensere (equites, 
exercitum). Cmotp^tb 1) spectare; aspi- 
cere; B£ajn> prospicere, BBepxi. susrjicere, 
oculos tollere, bhest* despicere, Ha3a,m> re- 
spicere; bt> 3eMjno despicere ad, in terram, 
oculos in terram demittere, terram intueri; 
c. BOHCKa cm. CMOipT. (npoH3BO,a;HTb); ne- 
pen. c "stoGbi, *tto6bi He... = 3a6oTBTbca o 
newh consulere, prospicere ut; videre, cavere 
ut, ne alqd fiat; ciporo c. 3a Tta>, *jto6bi 
He... restricte observare ne...; a nocMOTpio, 
hto Ha,no cjiiiaTb videbo quid faciendum 
sit; cmotph. hto tbi A&iaemb vide quid agas; 
cmotph — Seperncb vide ne, ne non. 2) c 
Ha koto, Ha *ito a) ' co6. spectare alqm, 
alqd; aspicere alqm; oculos in alqm, in alqd 
conicere, convertere; contempiari, intueri, 
contueri alqm, alqd; despicere ad, in alqd 
(CBepxy); He c. Ha *rco oculos ab alqa re 
avertere; He aionb c. Ha cojrane solem ad- 
versum intueri nequire; c. KOMy bt> jranp os 
ran vultum intueri, cyw ami. bt> ihho ora 
iudicum aspicere; uoctoahho, He OTpBisaacb 
c. Ha Koro oculos de alqo non deicere, npn- 
CTaibHo Ha ito acriter, intentis hjh defixis 



oculis intueri alqd; defigere oculos in alqa 
re, in alqd, Ha Koro in yultu alcis hjeh in 
alqm; c. Ha mo H3^ajiH prospicere, prospe- 
ctare, observare alqd; Ha Bee aca^HBiMH B3o- 
paMH ad omnia cupiditatis oculos adicere; 
ci> yBameHieM'B, y^HBJtemeM'b c. Ha Koro in- 
tueri, aspicere alqm; ct> npe3pfcHieMT> cm. 
npe3ptHie; 5e3y^acTH0 c. Ha 4to otiosum se 
spectatorem praebere alcis rei. b) nepeu. c. 
Ha hto ckbo3b najTBUBi cm. naieirb; = npn- 
HHMaxb bt> coo6pa&eme, o6pamaTb BHHMame 
respicere alqd (commoda populi); rationem 
habere hjh ducere alcis rei; He c. Ha ^to 
neglegere, nihil curare alqd, non laborare 
de re, Ha Koro alqm spernere; c. tojibko na 
cbok) noiB3y omnia ad suam utilitatem hjth 
commodum referre; b*b ji.T.HCTBrax'b c. Ha Ha- 
Mipeme, bojtio facta ad consilium dirigere; 
cy^bfl ^ojiateffb c. Ha irj&ao, a He na anno 
non hominum sed causarum oportet iudicem 
totum esse; c. Ha anno, Ha qeaoBfea discri- 
men personae (discrimina personarum) ser- 
vare*, c. Ha BpeMH, Ha oocxoflTejibCTBa tem- 
pori, temporibus servire; CMOTpa Ha o6ctoh- 
TejibCTBa (no o6cToaTeibCTBaM'b) cm. o6ctoh- 
TejbCTBo; He cmotph Ha ^to hh6. adversus 
ci> occ, nanp. adversus indutias; in ci> abl., 
nanp. in summa copia oratorum; nocpeji;. 
abl. ab$. cl rjrar . contemnere, neglegere, 
Hanp. neglectis hjh contemptis precibus 
meis; contempto periculo; HecMOTpa Ha 
to tamen; He CMOTpa Ha to, hto... cm. 
xota; He cmotph hh Ha Koro nulla hominis 
hjih hominum ratione habita; minime ambi- 
tiose (6e3npHCTpacTHo); cmotph no TOMy 
KaKT> prout; c. Ha kofo hh6. KaKi Ha.... ha- 
bere (alqm pro hoste oh in hostium nu- 
mero); existimare, putare cb ^bohhbim^ acc.\ 
c. Ha CMepTB KaKi Ha c^acTie, a He KaKt Ha 
Haica3aHie mortem in fortuna, non in poena 
putare; icaK-B tbi cMOTpnmb Ha hx^ ^Jjia? 
quorum facta quemadmodum interpretaris? 

OHH CaMH TaKB CMOTpflT^ Ha ^tlO, MTO.... 

ipsi sic intellegunt ct. ace. c. inf. 3) c. 3 a 

K^MT., 3 a V$>MT> CM. Ha^Op^ (HM^Tb). 

CMOTpiTBca wb 3epKajio cm. 3epKajo 1. 

CMyT a, —tbi (nojTHTHqecKia) motus, turbae, 
res novae; seditio, dissensiones civiles (pa3- 
^opi>); npoH3BojtHTb, B036y3K,niaTb c-tr rebus 
novis studere, res novare; seditionem com- 
movere : excitare, seditionum auctorem esse. 
Cmythbih: 1 ) TpeBoacHBiH turbidus (tern- 
pestas, tempus); turbulentus (tempestas, an- 
nus). 2) HeacHBiH, Heonpe^eHHBiH obscurus, 
minus clarus. Adv. 2) cmvtho noHHMaTb hto 
alqam rem non satis, parum intellegere, 
perspicere. CMymaTB conturbare, pertur- 
oare (alcis mentem), confundere (animuni 
alcis, alqm); CMym;eHHBiH commotus (alqa 
re), animo perturbatus, consternatus, percus- 
sus. CatymaTBca conturbari, perturbari, 
confundi. CMymeme perturbatio, conster- 
natio; bi> c-hih perturbatus; (poSoctb) animus 
timidus, timiditas. 

CMBiBaTB abluere; no3opx maculam abluern 
(Plin. ep.)\ maculas furtorum eluere (Cic). 



CMBIKaTB. 

CmiiKaTL 1) na3a oculos comprimere; oculos 
openre (o acejiaionieMB cuaxB). 2) coMKHyTB 
psAH ordmes comprimere, densare; comkhv- 
xbim:b cxpoeMB compressis zxa confertis ordi- 
nibus; confertus, coufertim. CMBrcaTBca 1) o 
rcrasaxx. cadere, conivere (somno), operiri, com- 
primi. 2) pji^ti CMbiKaioxca ordines densantur. 

Cmbickhtb ™ hho". intellegere alqd; scire 
hjih didicisse alqd; alcis rei scientiam habe- 
re mh peritum, non ignarum esse; hhwo 
ne c. m lean, hh6. nihil intellegere in alqa 
re; Habere- ne c. omnium, rerum inscium at- 
que rudem esse. Cmbicjib 1) choco6hocxb 
noHHMaHia, pa3yMB, cm. pasyMi; iudicium 
(cnocoOHocTB npaBHjrbHo cy^HTi o newbY 
sxpaBHf, npHpo^Hufi c. cm. 9th npHjiarai' 
2) 3Ha^eHie, cnjra, cyxb sententia, vis, 
notio; n-b btom-s, bt, TaKOM^ c. in earn, in 
nanc sententiam; npoxHBop'taxB c-oy cxhxo- 
TBopeHia a sententia carminis discrepare* 

OVKBaJIBHBlH C CM. 6yKBajIfcHBIH; BT> COSCXBCH- 

hom-b c. proprie; jrpyacSa bb hojihomb c. cjto- 
Ba vera et perfecta amicitia; b-b uojihomb 
c. ciOBa plane; bb CTporoMx, c. cjiosa pro- 
prie vereque; cjtobo aemulatio ynoxpe- 
ojraexca bx> jifioaxowh c, bb xopoitfeMx> h 
jOThom* aemulatio dupliciter dicitur, ut 
et m laude et in vitio nomen sit 
boxb c. mhhhoh pfrm omnia hue rede- 
unt; KaKOH c. HMfcext axa pfe? quid sibi 
vult haec oratio? a ne noHHMajiB, KaKOH c. 
hmIjioxb 3ior& saKOH* hjih 3th cjroBa non 
satis mtellexi quid lex aut verba ista vel- 
Jent OKHinaeHHft callidus (yumaf, xh- 
tdhh), sollers (iobmh, HaxoTOunafi). 
CMftjiocTB audacia (bi xopoineMi, h avphom* 
CMBicat); confidentia (caMOHa^aHHocxB, bb 
OThomb cimacat); temeritas (oeapascy^Haa 
c); c. Toro nocxynica audacia illius facinoris; 
HMto c. cx> ueonped. uatu. cm. ocMijiHBaxB- 
ca; KpanHSH Hya^a ^aexB mh£ cm£j[ocxb ro- 
bophtb otk P b!to dant animum ad loquendum 
libere ultimae miseriae (Liv.). Cm^jtbih 
audens (bt> xopom. cmbicjtb), audax (bb xo- 
pom. h jejph. cMbicjii); confidens (bb ivph. 
cmicai); temerarius (despascyAHO cMfcnift, 
OTBaatHBiH); c. mlicjtb sententia audax: c. pi- 
meme, niaHi> consilium audaciae plenum- c 
BupaaeHia, cioBa ex periculo petita (Qiiin- 
til) Adv. audacter; confldenter; temere; libe- 

re (OTKPBITO, OTKpOBeHHOj. 

CMiHa ljrocpej;. ix, cm. cMiHaxt; = cojria- 
th n^ymie na cMiny milites in stationem 
succedentes.2) vigilia (y pm m BpeMa 

OAHOH HOHHOH CM*HH, HeXBepxaa HaCTb HO- 

*h); U,e3apB oinpaBHaca bo BpeMa nepBofi, 
HeTBepxoH c. Caesar prima, quarta vigiM 
profectus est. Gutam 1) LxynaxB \be 

MicTo subire alcui, alqm (primae legioni 
tertia); KaK^ npeeMHaK^ succedere alcui hjih 

™™ alCiS j f CBiatie COMaiH CMiHHIOTX 

InnS p H ™ x ^ defatigatis integri et^recentes 
succedunt 2) 3aMiHHTB o,HHoro ipyrHMi suf- 
ficere ahum alcui; c. Ka P ay,Bi milites sta- 
tue deducere. Cm* M tb<mi vices statio- 
num permutare (o KapayiaxB). 



CHa,n;o0Be. 



349 



CMtTJtHBBin sollers (in alqa re); callidus 

(CMBlHIireHBIH, XPTptlH). 

Cm*tb audere, conari ex inf. 

Cm*xt, risus; rpoMKifi cachinnus, cachinnatio* 
no^HflTB c. risum hjh cachinnum edere, 
tollere; noAHHMaeTca c. cm. no^HHMaTbca, 

pa3pa3HTBCH C-XOMt CM. pa3pajKaTBCfl; B03- 

ojwm> c. risum movere, commovere, con- 
citare (alqa re, TaKace o npe^M.); He Mory 
y^epHcaTBca ot-b c-xa cm. yjneprnHBaTBca; no- 
MnpaTB co c-xy risu rumpi, dirumpi, corrue- 
re, emori; noiHHMaTB, BHCTaBMTB Koro, ito 
Ha c. deridere alqm, alqd, in risum vertere 
alqd. 

CMfcmeHie mixtio; mixtura. CMtniHBaTB 1) 
^to hh5. et ^tbmb cm. MfcmaxB l. 2) = cny- 
TBiBaTB confundere (alqd alqa re). CMfemH- 
BaTBQa 1) misceri, permisceri, commisceri. 
2)__npH^TH bx. 3aMimaTeiBCTBo conturbari; 
perturbari; CMiniaTBca bx Ha^aji^ pt^H (ofo 
opajopt) in exordienda oratione perturbari, 
m dicendo exordio permoveri. 
CMtmHTB Koro risum alcui movere; crapaTBCfl 
paacMimHTB Koro risum captare. Cm*hi- 
hoh ndiculus; ridendus, deridendus; qui ri- 
sum movet hm movere potest; ad risum na- 
tus; = 3a6aBHbiH iocularis; o^ent c. admo- 
dum hh valde, maxime ridiculus; perridi- 
culus. Adv. ridicule. 
CarfcmaTB Koro alqm loco movere; aojekhoct- 
Hoe aeuo mittere, missum facere alqm; re- 
movere alqm a re publica. 
CMtaTBca ridere, risum edere; rpoMKO ca- 
enmnare, cachinnum tollere ran edere. a) c. 
Ha#B k*mb ridere alqm, (aa^BaacB) deride- 
re, (Ha,nMeHH0, cb npe3piiHieMB) irridere 
alqm; c KOMy wb jrnao palam irridere alqm; 
cecxpa CMiajtacB Hajt-B HeS risui sorori fuit 
(Liv.)\ c. HaaB ^m-b ridere alqd; xyiB He- 
^eMy c. non sunt haec ridicula. b) c. ^My^: 
npe3HpaxB, hh bo hxo He cxaBaxt contemners 
CMar^aTB 1) co6. mollire. 2) nepeu. mollire , 
(alqm, alcis animum, iram); mitigare (alqm, 
alcis animum); levare (poenam alcis). CMar- 
^aTBca nepeu. molliri, mitigari, leniri; ero 
cxporocxB bo MHor-Hxi oiHomeHiaxB caiar- 
naexca JtH)6e3Hocxbio severitas eius multis 
condimentis humanitatis mitigatur. Cmht- 
^eHie mitigatio; levatio; c. HaKa3aHia re- 
missio (poenae). 
CMaieHie 1) perturbatio (animi); consternatio; 
== : xpeBora, cyMaxoxa turba, tumultus, tre- 
pidatio; npoHcxo^axx Bceo6m;ee c. omnibus 
Jocis trepidatur; omnium animos incedit tre- 
pidatio; Bee bohcko obmo b-b c-hjh totius 
exercitus trepidatio facta est. 2) = B03My- 
meHie, cm. 3xo cji. 
CHaCacaTB Koro *tImt> instruere alqm alqa re; 
ornare, exornare alqm alqa re, no^ pyKoi, 
xaHHo .subornare alqm alqa re; suppeditare 
alcui alqd (hvjkhbirtb); c. bohcko npoBiaH- 
tomb providere frumentum exercitui; c. ce6a 
Htwb comparare sibi alqd; providere alqd 
(ligna in hiemem); 6bixb c-aceHy q^MB in- 
structum esse alqa re; alqd habere. 
CHafloSte cm. npnnpaBa. 



350 CHapysKH. CoOHpaxejiB. 

CHapyacn extrinsecus hjih ab exteriore parte. Chhtbcs, 6e3Jiuu., Hanp. en chhuocb, ito cma 

CHapflKaTB^CHaSmaTL Beta HyacHhiMi. om- Bwx'b MaTb sibi visa est per somnum ma- 

nibus rebus ornare atque instruere; cm. TaK- trem videre; cm. npnBB#BXbCH. 

ace cfiafr&aTb; c. Kopa6ara naves armare, or- CHosa denuo; ab, de mtegro; = Bo Bxopon 

nare, adornare; c. (faox-b classem comparare pa3t iterum; onaxb rursus. 

mm instruere, ornare, CKopo celeriter clas- CHOBH^tHie visum sommi ffl sommantis; 

sem efncere. visum per quietem; species per quietem ob- 

CHacTHTt KopaSiL cm. CHapaacaTb. CHacTB, lata ™ in quiete visa; somnii species; vi- 

Kopa6ejibEbia c-cxu armamenta (n. pi), sus nocturnus. 

CHa^ajia initio; principio (c*b nepBaro momch- CHont manipulus. 

Ta ^tncTBifl): primo (xauate BB nepe^HCJie- Chochtb 1) co6. a) c. BHH3-b deierre, depor- 

maxB, c& caisyromiiMi. deinde, mox, post, tare. b) = oxhochxb, cm. oxhochxb. c) c. bx> 

denique); cm. xaose Haqaao. oaho m*cxo comportare (arma); conierre 

CHamHsaTB, chochtb conferre (sarcinas, (sarcinas, impedimenta, signa in unum lo- 

impedimenta in unum locum); comportare cum). 2) nepeu. a) c. aom-b, cm. jiOMaxb; c. 

(arma in templum); cm. chochtb. ropu montes coaequare. b) = xepn|xb, nepe- 

CHH30HTH CM. CHSCXO^HTb. HOCHXb, CM. 3XH IX CHOCJIHBBIH CM. BBl- 

Chhbv ab imo; ab inferiore parte. hocjthbwh. Chochbih tolerabilis; satis bo- 

CHHMaTB 1) co6. demere alqd ex, de alqa re nus; = nocpescTBeBHbin mediocris, modicus. 

(clipeos de columnis, poma ex arboribus); Adv. tolerabiliter, mediocnter. 

detrahere alqd alcui, alcui rei ™ ex, de Chotbophbih somnum faciens hjih concilians. 

alqa re (alcui vestem. tegumentum capiti, CHOTOJiKOBaHie somniorum coniectio ran 

anulum de digito, torquem ex hoste, onera interpretatio, coniectura. CHOToaKOBaTeaB 

e iumentis); levare alqm alqa re QtocxaBjraa somniorum interpres bm coniector, h npodo 

ooieraeme, alqm vinculis, alqm onere, iu- coniector. 

menta sarcinis); ponere (vestem, tunicam, CH0*a nurus. 

arma)* c. mraxbe xaote vestem exuere, cx> CHomeme = csa3b, cm. CBa3b l; ToproBLia 

Koro hh6. alcui; c. maany caput aperire; de- c-Hia societas; commercium mercatorunv, 

. trudere (navem scopulo; scutis tegumenta— commercium; npeKpaxiixb BcaKia c-ma ct> 

^exibi co mKTOB'b); xjrt6x> cx> noaa fructus Khwb hh6. cm. npeitpamaxb. 

demetere. 2) nepeu. c. cb Koro nopxpen. CHyTpn ex interiore parte, ab mteriorious 

cm. nopxpexi; chatb ocaay cm. ocaaa; so- partibus. % 

npoci. cm. sonpocK oda3aHH0CXB solvere alqm Ch*i»b nix; MHoatecxBO c-ra mves^ (xaKme 

officio, munere. CHHMaTBca cb anopa cm. CHfcra h cHtaHKH, xaonBa); hokpmxlih c-roMt 

AKopb. Chhmok'b effigies; imago expressa; nivosus; Mfccxa noKptrxbia c-roM-b (cHtra) 

(Konia) exemplum. loca nivosa hih nivalia; ombih KaKb c. m- 

CHHCKaHie comparatio; c. pacnoioacema, mb> veus; H^ex* c. nives cadunt, decidunt; Bfri- 

iocth conciliatio gratiae; oarojiaMH, cm. chh- hmA c. cm. b^hlih; nepeu. sanx. c. Ha ro- 

cKHBaTB. CHHCKHBaTB parare, comparare, JioBy cm. BHe3amio. 

parere (sibi alqd); c. cJiaBy laudem sibi quae- CiiijflaTB cruciare, mordere, pungere, exedere 

rere, sibi parare; laudem colligere; gloriam (alqm, alcis animum). 

consequi, adipisci, BeaHKyro CJiaBy laude hie CHtmnHKa cm. CHtr-b. CHtacHBiH, c-Hbia 

gloria florere coepisse; c. ce6£ ^ibe ih6o ropbi montium iuga perenni nive obruta; 

pacnoioateHie cm. pacnoioateHie 4; c. ceo^ montes, unde nives nunquam absunt mh in 

nponHTanie se tueri, se sustentare, victum quibus nives ne aestas quidem solvit. 

quaeritare alqa re. CMTie nocpe,*. motoji., cm. CHHMaTb; c. wo- 

CHHexoaHTeaBHOCTB, iacK0B0CTB humanitas, &ovh perceptio frugum ra iructuum . 

communitas (Nep.); npHBtaiHBOCTB affabili- Chstb cm. CHHMaTb. 

tas; mmoctb indulgentia, dementia. Chhc- Co cm. ct. .„ . 

xoffHTejEBHtra (jiacKOBtifi) humanus, fb Co6aica canis. CoGa^iH canmus; nocpo;t, 

hh3iuhm'b communis; (npuBtTiHBbif) affabi- gen. canis, canum. Co6a^Ka caliicula; ca- 

lis; (mhjtocthbhh, ^odpLifi) indulgens, Clemens, tulus, catellus (meHOK^). 

benignus. Adv. humane, comiter; indulgenter, CoGect^HHK^ socius. 

clementer, benigne; c. BbicjiymmBaTB bona Co6npaTejiB qui alqd legit, colligit, congeni. 

cum venia audire; c. oocyaaaTb, KpHTUKOBaib Co6npaTB l) = c6HpaxB, no^oupaTB li*- 

KaKVH) hh6. KHHry benigne iudicare de alqo gere (lapides, spicas— KoaocBa, iiores in ni- 

libro. Chhcxoahtb, chhsohth, nepen. Kb lathos, spolia); colligere; c. xatoi ct nojicii 

komv Kb nem alcui, alcui rei indulgere; in- fruges ran fructus percipere; c. BHHorpa;i:i. 

dulgenter habere alqm; alcui rei, alcui alcis vinum^ cogere. 2) = coewHaTB bi oa«" 

rei veniam dare; c. Ha %io jih6o npocbdy m^cto colligere (capillos in nodum; exern 
satisfacere alcui petenti; preces alcis non turn, copias, ingentem numerum nominum, 
repudiare, alcui morem gerere mh morige- xaKace cb npu6aBzemeMi» m unum locum, in 
rari. CiracxoasfleHie, nepeu. indulgentia; unum); conducere (exercitum in unum locum), 
dementia; roTOBHocib H3BHHHTb excusatio; conquirere (naves toto flumme; quam pluri 
mmoctb benignitas; npomenie venia; oKaa'u- mum pecoris ex agris); congerere in unum 

saTB c. cm. chhcxo^utb. locum; bx> Ky^y coacervare; conficere (pom 



CoCjiaaHHTejiB. 

niam, copias, exercitum); c. bohcko, Kopafrra 
TaKate (in unum locum) cogere; = craraBaTb 
b^ o^ho Micro contrahere (exercitum iu 



CoBepmaTt. 



361 



unum locum; capias eo; magnam'classem); — 
co3BiBaib convlfcare; c. ceiiara senatum co- 
gere mh vocare, convocare; cm. TaKace Ha- 
SupaTB 1 ff 2. — 3) = CKonjraTB colligere; 
no^aTH vectigalia exigere; aeHbrn cogere pe- 
cuniam (a civitatibus), BBmpanraBaa pecu- 
niam corrogare; cocTaBHTB H3BicTHyio cyMMy 
conficere; c. CBi;#Hia cm. cBt^Hie; npraew- 
ho c. nprafepti H3t ^pesHeH acxopia studiose 
antiqua persequi. CoGnpaTLcs 1) se colli- 
gere (oco6. o coJAaiaxi.), o BoftcKaxi. h cy- 
#axx> cogi, contrahi; cxo^htbch convenire; 
coire; bi 6ojrbmoM:b hhcit, confluere (cie- 
KaTbca), nocninrao convolare; xoanaMH con- 
gregari, se congregare; ceHara coSnpaeTca 
senatus convenit, convocatur. 2) — cnapa- 
acaxbca, roxoBHTbca, Hanp. b*b #opory, 
b-b hoxojcb profectionem, iter parare, praepa- 
rare, bi» hoxo^b TaKHte vasa hjih sarcinas 
colligere (msi jrarepa); c. ^ito hho\ ca&raTB 
cogitare ex, inf. 3) coSpaTBca ct> czjraMH 
vires colligere; convalescere; cx> ayxoMi, se, 
animum, animos, mentem, animum cogitatio- 
nemque capere, colligere, animum suum hjth 
se coniirmare; cb MBicjraMH mentem, animum 
cogitationemque colligere, se colligere; coo"e- 

PHCB CB MWCJflMH H HO^Mall, KTO TBI tU te 

collige et quis sis, considera (Cia.). 

CoGaasHHTejEL,— HHna corruptor, corruptrix; 
no6y.nHTe.iB, cobx.xhhk'b auctor, consultor. 
Co6jra3HHTejTBHi,if, Hanp. c. y^oBOJBCXBia 
voluptatum illecebrae; c. aoob™ praedae 
dulcedo. Co6jEaaHi illecebrae. Co6jra3- 
hktb alqm transversum agere; fpa3Bpa- 
nm.TB) alcis animum et mores mh alqm cor- 
rumpere, ad nequitiam abducere; pellicere 
alqm alqa re. ' Co6jia3HHTBca *it>mx> alqa 
re impelli, induci, abstrahi. 

Co6jiH>fl;aTB servare, observare (legem, prae- 
ceptum); tenere (modum, morem); colere 
(ritus patrios); custodire; 3aKOHX,, Koxoptra 
ciporo cotauajrca Ha nnpaxt y rpeKOBi, 
lex, quae in conviviis Graecorum obtineba- 
tur; c. nopa^OKL, MT>py cm. nopa^oKx,, Mipa; 
He c cm. HapyinaxB. CoCjraofleiiie obser- 
vatio, conservatio (decoris — upmmm); to*i- 
Hoe c. ^ero m6. diligentia (caerimoniarum— 
o6p 1 aj;oB , b). 

Co6oji*3HOBaHie, H3£aBireHie c-Hia consola- 
tio; ns-bXBxxTh c. KOMy hh6. coram suum do- 
lorem alcui declarare; alqm adiuvare et con- 
solando et prope aeque dolendo. Co6oji*3- 
HOBaTB Kony casum luctumque alcis dolere. 

CoOop'L uepKOBHbifl synodus (y nucamejieu 
nepneu), TaKae Concilium. Co6pame ]) 
KaKi, ^HCTBie collectio; conquisitio. 2) = co- 
BOKyoeHie oflnopo.nHBiX'B npe,nMexoBx> b-b 
ojiho Mtao corpus, Hanp. omnis iuris Ro- 
mani; c. npe^MeTOBx, HCKycciBa thesaurus; 
SojrbHioe c. KHar-b xaKace multi libri. 3) cxoa- 
fame jiiojteH coetus, conventus, contio, con- 
cilium, consilium; c. rpeKOBi> (KOHrpecci.) bx> 
BepMonKJiaxx, conventus Pylaicus; commune 



Graecorum concilium; Micxo c-Hia locus quo 
convenitur mra conveniunt, conveniendi lo- 
cus; AiajEOMaaiH comitium; Hapo^Hoe c. cm. 
Hapo^HBit; = o6m;ecTBo, KpyacoKL circulus; 
corona xoina Hapo^a, oKpyacaiomaji opaiopa. 
CoCcTBeHHopy^HHH mea (tua, sua) manu 
hjh ab ipso factus, scriptus. Adv. mea (tua, 
sua, ipsius) manu. Co6cTBeHHocT£ domi- 
nium (b-b lopH^nq. cMBicjii); patrimonium (na- 
cji^CTBeHHaa); pecuiium (to, ^ito cbih-b nojry- 
^ajii Ha nojrB30BaHie orb oma, pa6i» ot-b 
CBoero rocnoAHHa, npioSptTeHHBia bthmb 
^eHbrn); possessio; res (sing, u pi); cm. HMy- 
n^ecTBo; ero, ea, cboh c* suum, sua; sto Moa 
c hoc meum, meum proprium est; c^&iaTB 
hto cBoeio c. alqd suum facere; 6biTb, cj$- 
aaTbca qbeio hho. c. alcis esse, fieri; ^yacaa 
c. cm. qyatoo. Co6cTseHHHHz=:npHHa^ne- 
acacia KOMy hh6., m> npoTHBonojioa;. Kb alie- 
nus — qyacon, 3anMCTB0BaHHBiH, meus, tuus, 
suus hih ipsius, (cMBaie) meus (tuus, suus) 
ipsius, TaKate ipse; c-hok> pynoio mea (tua, 
sua) manu; no c-HOMy noSyHt^eHiio mea 
(tua, sua) sponte; a bto s^ta c. oa3aMH 
ipse hjh praesens, ipse oculis meis vidi; 
3bt,3abi HMiioTi. cboh c. cBtib stellae suam 
nabent lucem; no c-HOMy oniixy cm. ohbitiI; 

B-B C-HOM'b CMBICJi CM. CMBICI^ 2. Adv. pro- 

prie; c-ho— ho quidem— sed; mh c roBopa 
vel potius, h npodo vel; b% CBa3H pi^a 
co6cTBeHHo He nepeBo^HTca oco6bim'b cjo- 
bom'b, Hanp. Te6a c yace jtaBHo cjiixoBaao 6u 
oTBecTH Ha Ka3Hb ad mortem te duel iam 
pndem opportebat (Gic.)\ to, hto mbi c. 
HMieM* Bi BH^y id quod intellegi volumus. 
CoGuTie res gesta, res; KOTopoe eme noMHHM-B 
memoria; HHor^a .nocTaxoHHo n.pronom.mn 
adj. } Hanp. aio c. najo bx> ero BpeMa illud 
in eius aetatem incidit; onycxHTB npoMeaty- 
To^HBia c. media praeterire; npoqia ropecx- 
HHa c. Toro roia cetera tristia eius anni 
(Ijiv.j; cm. TaKate nponcniecTBie. 
Cosa ulula; noctua. 

CosaTL inserere alcui rei, in alqd; figere, - in- 
figere in alqd; immittere alqd alcui rei mh 
in alqd; (6bictpo, hhbo) conicere; (hxoSbi 
cnpaxaib) condere, recondere in alqd. 
CoBepmaTt facere, efficere, perficere; patrare. 
perpetrare (facinus); agere, peragere; c. npe- 
CTynjieHie, 3jOAiaHie delictum committere- 
scelus facere, committere, admittere; flagi- 
tium in se suscipere; maleficium, facinus, 
traudem admittere, committere; npoTHBt Koro 
scelus edere in alqm; npecxynjreHia, coBep- 
meHHbia kem-b hh6. bi ropo^i, Kor^a ohb 
OBut KOHcyioMx, alcis scelera urbani consu- 
late; c. MoiHTBy, acepiBonpHHoineHie, doro- 
ciyateHie, no^Bsri>, nyiemecTBie cm. axn cym. 
CoBepmeHie confectio, peractio; oarojraMH, 
cm. coBepmaTb. CoBepraeHHOjrtTie aetas 
pubes; aetas imperio matura (cm. coBepmeHHO- 
JitxHiH); sua tutela; socinrHyTB c-Tia suae 
potestatis, sui iuris fieri; in suam tutelam 
avenire, pervenire. CoBepmeHHoaTfcHiii 
suae potestatis, sui iuris; suae tutelae; im- 
perio maturus (locTHrmifi B03pcTa, ipe- 



352 



COBHHJblH. 



COB f feTHHK r fa. 



6yeMaro jbia BcrynjieHia Ha npecTOJtB). Co- 
BepineHHEiH 1) perfectus, absolutus; per- 
fectus et absolutus; expletus et perfectus; 
perfectissimus; omnibus s'uis numeris perfe- 
ctus et absolutus. 2) — nojiHbiH, oKOH^aTejib- 
hbih cm. eojihwh 2; c. B03pacTB cm. cosep- 
meHHOJTETie; nocjrfe c-Haro yAaJiemH MecT- 
hhxb rpamjtaHB summo discessu bonorum; 
^OBecTH Koro £0 c. pa3opeHia alqm plane 
perdere, bonis evertere* Adv. plane; prorsus 
(assentior); penitus (tollere, amittere; perdere 
se ipsos); radicitus (extrahere religionem ex 
animis hominum); funditus Cuo ocHOBaHia, 
delere, evertere); omnino; longe (alius, aliter, 
secus); axo c. HeBtpHo falsum est id totum; 
^acTO nocpejx. narojiOBB cb npncTaBKaMH 
de, per, con mh nocpejc. flByxB chhohhmobb, 
Hanp. devincere c. nodBjjHTb; commutare c 
H3MlHHTb; pernegare, perdomare; c. paBHbit 
par atque idem hjih idemque; c. totb me 
idem ille hjih hie, idem iste; c. pa36axb Koro 
alqm fundere et fugare; c. HCTomHTbCH con- 
sumi et exhauriri; c. ycTpoHTbca instruere et 
ornare se; HHor^a nocpe^. superl., nanp. c 
bbpho rectissime. CoBepineHCTBO integri- 
tas, absolutio, perfectio; jjoBecTH mto so 
c-CTBa alqd absolvere, perficere; jnocTHrHyTb 
c-ciBa ad perfectionem pervenire, ad summa 
venire; bt> c-ctbb (^iiaTb ^to hh6.) per- 
fecte, absolute. CoBepmeHCTBOBaTB per- 
ficere, perfectum reddere alqd; = pa3BHBaTB 
excolere; o6pa30Baib expolire; yiy^maib 
emendare. CosepmeHCTBOBaTLca: bb Ka- 
komi> hh6. HCKyccxB^ *artem accuratius di- 
scere, bb muy& maiorem linguae scientiam 
sibi comparare huh *linguae scientiam (sub- 
tilius) excolere. CoBepnraTejEt cm. hchoji- 

HHTeJTb. 



Cobhhbih noctuinus. 
CoBJia^aTB cm. cnpaBiaTbca. 

COBM'ECTHJblH, 6blTb C-HbIMB CB ^BMB COUVeni- 

re alcui rei, cum alqa re; cadere in alqd; He 

C CM. HeCOBMBCTHblH. Adv. CM. BMBCTB. Co- 
BMfcmaTB CM. COe^HHHTb; HaCKOJIBKO M0SKH0 

coBM^CTHTb ct> HHT-epecauH rocyAapCTBa quan- 
tum per commodum rei publicae fieri potest. 
CoBMimaTBCK bb komb, bb ^ewb coniun- 
ctum esse in alqo, in alqa re, cm. coe^H- 

HHTbCH. 

CoBOKynjieHie coniunctio, rjiarojiaMH, cm. co- 
BOKynjiHTb, coe,HHHflTb. CoBOKynzaTB iun- 
gere, coniungere, connectere (co6. h nepeu.); 
cm. Taote coeflHHATb, cBfl3HBaTB. Cobo- 
KynHOCTB coniunctio; summa; bi c-cth no- 
cpe-A. universus, Hanp. ceHarb bb CBoeft 
c-cth senatus universus; eapojcb bb c-cth 
populus universus; universum nomen (Roma- 
norum); bcb bb c-cth universi. CpBOKyn- 
hbih communis (o6miI); coniunctus (coe^H- 

HeHHBIH). Adv. C. CT> KBMB, CB HBMfc CM. 
BMBCTB. 

CosnaAaTB (no BpeMeHH) in idem tempus in- 
cidere; concurrere (nponcxoflHTB bb o^ho 
speMa); convenire in unum locum (multae 
causae); o npa3^HHKaxB eodem die celebrari. 
CoBnaaeme concursus (calamitatum, occu- 



pationum); npn c-hih ftByxB BofHB inter duo 
simul bella. 

CoBpaTHxeJiB cm. co6ia3HHTeiB. CoBpa- 
maTB Koro cb hvth cm. c^Jia3HiiTb 

CoBpeMeHHHK-B aequalis; qui eiusdem aetatis 
est; qefi hh6. c. aequalis alcis hjeh alcui; 
aetati alcis coniunctus; bb pi. TaKme eiusdem 
aetatis hjih temporis homines; hxb c-KaMH 
6biJiH horum aetati adiuncti fuerunt. Co- 
speMeHHBin 1) o^HOBpeMeHHBiH eius- 
dem temporis; quod eodem tempore fit hjih 
est. 2) — HaiiiHX'B BpeMeHB qui nunc eih 
hodie est; huius temporis hjih aetatis; nostro- 
rum temporum; hie; c. cbbtb homines huius 
aetatis, homines qui nunc sunt hjih nunc, 
hodie vivunt; haec hih praesens aetas; c. co- 
6biTia res quae nunc hjih hodie geruntur; 
c. HCTopiH historia nostrae aetatis hih nostri 
temporis; earum rerum quae alcis aetate 
gestae sunt, historia; aequalis memoria. 3) = 

C0 06pa3HBIH CB TpeOOBaHiHMH Bpe- 
MeHH CM. C00dpa3HbIH. 

CoBctM* omni parte (beatum esse — bo bcbxb 
oTHomeHiaxB) ; plane, prorsus; omnino; cm. 
coBepmeHHo; He c minus (minus bene vesti- 
tus); parum (alcui credere); cobcxmb He 
cm. Bosce (He). 

OoBtCTHTB Koro alqm graviter monere. Co- 
B*CTHTBca Mero est alcui alqd religioni; re- 
ligioni habere cb inf.; cm. CTbi^HTbca. Co- 

BtCTJEHBOCTL religiO", CM. J^oGpOCOBBCTHOCTb. 

Cob4ctjehbbih religiosus; cm, ^oSpocobbct- 
HbiH. Cob^ctho, mht, c me pudet cb inf.; 
religioni habeo cb inf.; komv hh6. He c. alqs 
non veretur ct inf.; religio alcui non est 
quominus cb conj.; alqs religionem non habet 
cr» inf., alqm non pudet cb inf. Cob^ctb 
conscientia factorum, animi, mentis hjih vir- 
tues et vitiorum, h npocTO conscientia; sojirb 
c-cth cm. jjoirB 1; HHCxaa, cnoKOHHaa c. con- 
scientia recta, praeclara; conscientia recte 
factorum, rectae voluntatis; mens bene sibi 
conscia, h npocTO conscientia factorum, con- 
siliorum suorum ; cnoKOHCTBie c-cth anini i 
pax hih tranquillitas; y Koro hh6. ^nciaa c. 
alqs nullius culpae sibi conscius est; *iejio- 
BiKi cb hhctoh c homo integer et bonus; 
qui pura atque integra mente est; no c-cth , 
no ^ihctoh c-cth salvo officio; salva fide; enpo- 
chtb Koro no c-cth rogare alqm, quae mi 
animi eius sententia hjih quid vere sentiat; 
He^HCTaH c. conscientia mala hjih peccatonnn, 
scelerum, culpae sibi conscia; animus ^i In 
conscius, h npocTO conscientia; nejioBiKB 6r:u. 

C-CTH CM. 6e3C0BBCTHblH; Koro HH6. My^HTl> I . 

alqs mala conscientia angitur, excrucialm, 
mordetur; conscientia animi stimulat 11.111 
terret alqm; 6e3B 3a3ptma c-cth cm. 3si:ip'-1> 
Hie; yrpbi3ema c-cth cm. yrpbi3eHie; ohb c-cth 
He ooHTca cm. coBicTHo (He); aaTB noKa:jMiiii 1 
no AOJiry h c-cth ; secundum fidem e1 reli- 
gionem testimonium dicere. 
CoB'BTHHK'b consiliorum hjih consilii atntui, 
bb CBA3H piHH h npocTO auctor; consilioriiiii 
alcis socius et adiutor; consiliorum minisltM, 
suasor, hortator, impulsor, monitor. Cob*Ut- 



Corjiacie. 

:rai$a auctor; ministra consiliorum. Cobb- 
TOBaTB consilium dare; KOMy hh6. too sua- 
dere alcui alqd me cb ut, ne; hortari alqd, 
ad alqd mh ex ut; suasorem, hortatorem 
esse alcis rei; aaBaa coBta, cnocoocTBOBaiB 
sro ocyn^ecTBJieHiK) alcui auctorem esse alcis 
rei, Tarace ad alqd, cb ut, ne;=HanoMHnaTb, 
VBBmeBaTB monere, admonere (alqm, ut, ne). 
CoB^TOBaTLca c% kemb consultare hjle de- 
Jiberare cum alqo; alqm in consilium vocare 
mm assumere, admittere, alqm consilio hjth 
in consilium adhibere; consilium capere una 
cum alqo; communicare cam alqo de alqa 
xe; = cnpocHTt coBBTa cm. cobbtb. Cobbt'e 
1) consilium; ;iHn,a BBime croamaro, MHBHie 
KOToparo HMfcerB bbcb auctoritas (eius au- 
ctoritate impulsus, auctoritate eius motus est); 
no MoeMy c. me auctore hjih suasore; admo- 
nitu meo (no Moeaiy HanoMHHaHiio); me ad- 
hortante (no MoeMy noSyat^eHiro); aaBaTB xo- 
My c. cm. coBJ^TOBaib; .nasaTb xoponrii, ao- 
6pwn c. bene praecipere, x&Tb KOMy xopomht , 
^ecTHBin c. alcui rectum, fidele consilium 
dare; aaTB KOMy o^eHt nojie3HBiH c. maxime 
utilia alcui suadere, flpyacecTBeHHBra c. cl 
ueonped. «ao. alcui amico animo praeci- 
pere ut; cnpocHTB, npocnrb coBBTa y Koro 
consulere alqm; petere auxilium ab alqo; 
upHnHMaTB xopomift c. bene monenti oboe- 
dire; recte suadenti morem gerere; ohb He 
nocii^oBajTB c-Ty pa3pymnTB ropojiB non pa- 
ruit consilio eorum qui censebant urbem esse 
delendam: xopcnrifi c! (upouuu.) pulchre 
suades! 2) = coBBmame consultatio; deli- 
berate; sepataTt c. cm. coBBmaTBca; = cxo^b 
Jiiofleft mh oScyaweHxa tfto consilium (c. 
publicum — nacTo o ceHarfe; consilium advo- 
care, convocare; consilium habere); concilium 
(principum; commune c. Belgarum); BoeH- 

HBlfl, rOCy^apCTBeHHBIH C. CM. BOeHHBlf , ro- 

ey^apcTBeHHBift. CoBfcmaiiie deliberatio, 
consultatio, consilium; TaHHoe c. consilia 
arcana; nponcxo#HTB o *ieMB hh6. c. consi- 
lium est de alqa re; bo speMa aioro c. haec 
conciliantibus eis; co3BaTB Koro na c. aliqos 
in consilium advocare; yqaciBOBaTb b% Taft- 
homb c. consiliis arcanis interesse. Cobb- 
iqaTbca consiliari, consultare, consilium 
inire; in consilium ire (oco6. o cy^baxB); 
deliberare (alqd mw de alqa re); c. cb kbmb 
hh6. adhibere alqm consilio hjeh in consi- 
lium; consilia communicare cum alqo; deli- 
berare, consultare cum alqo. 
€oraacie 1) copa3MfcpHOCTB, B3anMHoe co- 
OTBiTCTBie ^acieft njnaro, cm. rapMOHia. 2)= 
o^HOMBidie concordia, consensus, conspi- 
ratio et consensus; nomifmee c. Meat^y 
SpaTBHMB fratrum consensus conspirans ac 
paene confiatus; BceoOmee c. consensus om- 
nium hjeh communis; Meac^y hhmh nojiHoe c. 
bb aceiramaxB, CTpeMjtemaxB h mhehihxb 
summa est inter eos voluntatum, studiorum, 
sententiarum consensio; jkhtb BB c-ciH cm. 
corjiacHo. 3) — pa3pimenie, ,a,03B0J[eHie 
consensus, consensio, assensus, assensio; vo- 
luntas (cb noaHaro c. Koro hh6. voluntate 

HyCCBJIIYCfc. PTCCKO-JTATHHCfflfl OlOBAPB. 



Corjiacie. 



353 



alcis); = oaoopeme approbatio; cb Moero c 
meo asaensu, me consentiente, probante; 
6e3B Moero c. me renuente hjth adversante, 
invito; iniussu meo; cb c-cia Hapo^a assen- 
tiente hjih secundo populo; cb ofimaro c, 
no o6m;eMy c-ciio ex communi consensu, 
omnibus assentientibus; cb hxb c-cia Ha 
cjrfe^yrom;iH AeHB Gbuto Ha3Ha^eno coopame 
Hapo/ca consensa in posterum diem contio 
(Liv.); WTb Ha too c. assentiri de alqa 
re, alcui^ rei; probare, approbare alqd. Qo- 
rjraCHHH 1) cm. rapMOHBraecKifr. 2) con- 
sentiens, congruens, conveniens, concors; = 
o^HHaKOBBig constans (rumores); c. cb whwb 
consentaneus alcui rei, cum re; coniunctus 
cum alqa re; c. MHBHie (Jmaoco^oBB con- 
sensus philosophorum; 6*bitb c. consentire 
(cum alqo de, in alqa re, inter se); con- 
venire (captivorum oratio cum perfugis^ 
cum perfugarum oratione); congruere (cum 
alqa re, alcui rei, inter se, eius sermo cum 
tuis litteris); concordare (sermo cum vita; ani- 
mi iudicia opinionesque, Cic); 6bitb c-hbim* 
ci> k-bmb TaKa:e idem sentire, existimare, cen- 
sere; 6litb He c. cm. HecorjiacHtin; a c-ceH* 
cb mmwb MHinieM^ cm. conamaTBca; ohh 
bcb 6mih c-hbi bb cbohxb HOKa3aaiaxi sermo 
inter omnes congruebat; bi towl c-hbi bcb 
(bcb HcxopHKH, cooS^eHia), too... illud 
haudquaquam discrepat cb ace c, inf.; 
too hh6. corjracHO cb hbhmh hh6. nacbMaMH 
consentaneum est alqd cum litteris alcis; a 
c-cem. Ha too hh6. accipio, probo alqd; a 
c-ceHB too hh6\ c^BiaiB paratus sum (ro- 
tobb) alqd facere mh ad alqd faciendum; 
cooaceHi! non repugno; nihil impedio; con- 
cedo; esto (hojohchmb)! oScyat^aTB, too c-ho 
cb npnpo^ol h too npoTHBHo eft quid aut 
ad naturam aut contra sit, iudicare. Adv. 
1) cm. rapMOHH^ecKH. 2) = e^HHO^ymHO con- 
corditer (vivere cum alqo); coniunctissimo 
animo. 3) convenienter, congruenter; constan- 
ter (nuntiare); c. cb to>mb secundum alqd; 
ex, de (Ha ocHOBaHin ^ero); ad (coo6pa3no); 
cm. Taote no l, b; jkhtb c. cb npspo^on se- 
cundum naturam nia naturae convenienter 
vivere. CoraacoBaTL too cb to,mb com- 
parare (ea inter se). CoraacoBaTBca cb 
^bmb, cb kbmb concinere, consentire (cum 
alqa re, inter se); congruere (suos dies men- 
sesque cum solis lunaeque ratione). Corjta- 
maTBca 1) Ha qio consentire alcui rei, 
ad alqd (ad rem publicam conservandam, 
ad bellum barbaris inferendum); accipere 
alqd (iudicium — Ha cyaeSHoe pa36npaTeiB- 
ctbo, alcis condiciones); probare alqd (o#o- 
6paTB); assensu suo comprobare alqd; .acce- 
dere ad alqd (ad alcis condiciones pactio- 
nesque); c. Ha %h ih6o Tpe6oBaHia facere 
quae alqs postulat; Heoxorao, KaKB 6bi $>- 
aaa yciynKy cedere, vinci, expugnari; = 
nociB ,noiraro Kojedama ptmHTBca Ha too 
hh6. Henpiaraoe, yHH3HTejrBHoe descendere 
ad alqd (ad alcis condiciones, ad omnia, ad 
accusandum); ohb He corjiamaeTca 3anjraTHTb 
adduci non potest, ut solvat: a Ha axo oxot- 

23 



354 



CorjmaaTaH. 



Coe^HHeHie. 



ho conramaiocb nulla erit hac in re a me 
difficultas; a oxotho corjianiaiocb cfc neonped. 
nan.i. facio libenter ut...; a HeoxoTHo, oxot- 
ho coniacHJica cb neonped. nanji. invitus, 
non invitus feci, ut. 2) c. cb kb-mb a) = 
6bixb o^Horo MHfcnia cb k4mi, npHcoe,HHHaxb- 
ca kb *n>eMy jth6o MHimio sententiae alcis 
assentiri; sententiam accipere; alcis senten- 
tiam assensione comprobare; sententiam se- 
qui; ad sententiam accedere; in sententiam 
alcis concedere; o ceHaxopfc, npHcoe^HHaro- 
meMca kb mhehIh) apyroro ceHaxopa ire, 
pedibus ire, discedere, concedere, transire 
in alcis sententiam; He c. alcis sententiam 
repudiare; Mfffeme, cb koxoplimb a HHKaKB He 
Mory conacHTBCH quod ego nullo modo 
existimo (Cic.); cooacHBinHCB cb sxhmb quo 
concesso, quibus concessis. b) — ctobo- 
pHTbca, ycioBHTBca cb k£mb convenit 
mihi cum alqo, o xomb, ^toobi ut; c. ci> i&mb 
bb ^eMT> hh6., OTHOCHTeaBHo iero constitue- 
re alqd cum alqo oh alcui; Mea^y co6oh 
inter se constituere; mbi coraacoHCb conve- 
nit inter nos. CorjEameHie (yroBopB) con- 
ventum; (aoroBopB) pactio, pactum; coctoet- 
ca c res convenit h npodo convenit (mini 
cum alqo); c. He cocxoajiocb condiciones non 
convenerunt; no B3aHMH0My c. composito, ex 
composito; ex convento, ex pacto et conven- 
to; ut erat constitutum. 

CowiaflaTaH cm. pa3BB7^HKB. 

CorHaTL cm. croHaxb. 

CorHyTB cm. crndaTB. 

CorpaattfaHHH'L civis. 

CorpiBaTE, — ca cm. rpfcxb,— ca. 

CorptraaTB cm. rpinraxb. CorpimeHie cm. 
rpixB. 

Coflepscame 1) saKB jrMcxBie co^epatamaro, 
nocpe#. riar. sustinere, sustentare. alere; c. 
nojb apecxoMB custodia. 2) H3,nepacKH Ha 
Koro, nponHTame victus; alimenta (pi.). 3) 
c. KHnrn, nncBMa argumentum; res (pi, bb 
npoTHBonoji. kb verba); summa (rjraBHBie 
nyHKTti, cyxb); sententia (naBHaa mbicib); 
pfoB, nncbMo 6bijio ciB^yroinaro c. oratio 
habui t hanc sententiam; litterae in hanc 
sententiam oh his verbis scriptae erant, 
haec continebant; litterarum summa haec 
erat; doraxaa c-HieMB KHura liber rerum ple- 
nus, pi^b oratio opulenta. CoaepataTejiB 
possessor (Biaflfcieirb); dominus (xo3ahhb); c. 
rocTHHHHnti caupo; dominus cauponae. Co- 
sepmaTB 1) jjepacaxB, xpaHHXb habere 
(alqm in vinculis Koro no,a,B apecTOMB). 2) c. 
koto, mo — no^aiepjKHBaTB Ha cboh ciexB 
alere (copias, exercitum, equos, canes); sus- 
tinere, sustentare; tueri (sex legiones, vias, 
tecta). 3) c. hto bi ceSi continere, com- 
plecti, comprehendere, TaKace habere alqd; 
KHHra co^epatHTB xo-xo liber continet cb 
ace. vum (in) libro continetur ex nomin. 
CoaepacaTBca bb *iem> (3aKaKraTBca) in 
alqa re contineri; teneri alqa re, in alqa re 
esse, inesse (in legibus multa insunt...). 

CoapaTB cm. c^npaTB. 

Co^poraHie horror. CoaporaTBca horrere, 



horrescere; exhorrescere (metu — otb yataca); 
tremere, contremiscere; horror alqm perfun- 
dit. 

CoflfcHCTBie opera, auxilium; npn *ibeMB c. 
alcis opera, auxilio; alqo iuvante, adiuvante 
hjih adiutore; per alqm; 6e3B Moero, Hamero 
c. sine opera mea, nostra; non me auctore; 
Sesi. ^yacoro c. mea (tua, sua) sponte; sine 
ulla humana ope; 6*e3B c. Moero xoBapnma 
seorsum a collega. CoafencxBOBaTB *ieMy 
adiuvare ad alqd; alqd quoque valet, cur...; 
prodesse ad alqd; adiutorem (adiutricem) 
esse alcis rei-, ad alqd, in alqa re; pertinere 
ad alqd (o npe^M. Heoaym.); MHoro c. (o 
npe^M. Heo,nym.) multum adiuvare, valere ad 
alqd; c. noo^rfc inter momenta victoriae esse 
(o coi^axi); Bee co;rMcxByeTB TOMy, ttcoobi... 
omnia eo valent, ut... 

Coe^HHeme iunctio, coniunctio; colligatio, 
copulatio (h nepeu. = xicHaa cBa3B); cm, 
laKace cbh3b; b'b c-hih cb k^m-b hh6. coniun- 
ctus cum alqo; cum alqo. CoeanHATB 1) 
iungere, coniungere (^ito hh6. qtMB hhoV 
alqd alqa re, cb ^mb hh6. alcui rei, cum 
alqa re, alqm cum alqo; montem murus cum 
oppido; h nepeu.); comprehendere (coe^H- 
HflTB bb o,hho); = npncoe^HHaTB adiungere 
(co6. h nepeu., alqd alcui rei, ad alqd; elo- 
quentiam ad doctrinam); committere (viam 
viae; nondum commissa inter se munimen- 
ta); continere (pons fluminis oppidum, t. e. 
o6*4 ^acra ropo^a); conectere (co6. h ne- 
peu., dissipata; amicitiam cum voluptate); 
TtcHo cBa3tiBaTB copulare (honestatem cum 
voluptate); conferre in unum (vires); condu- 
cere, cogere (plura unum in locum, in 
unum); colligare (septingentorum annorum 
memoriam uno libro, Cic); confundere in 
unum corpus (duos populos); c. ^Ba ciOBa 
bb o^ho verba copulando iungere (Hanp. sis 
bm. si vis); ji;Ba ciora bb o,hhhb duas sylla- 
bas in unam cogere; cm. TaEace CBa3BiBaTt 2; 
6bitb coe^HHeHy cb ^temb Tanace mixtum esse 
cum alqa re, plenum esse alcis rei (pericu- 
lorum); = hp^hochtb cb co6oh alqd 
afferre (voluptatem, dolorem, ara Koro alcui); 
3to .pa HHXB C-HeHO cb 6ojBmoH onacHo- 
ctbio atH3HH magno eorum capitis periculo 
(abl.) est (Caes.); coeiHHeHHBia cb ^n» 
hh6., KpoMi npHTjacTin BLimeynoMaHyxtixi. 
riar. ■qacxo nocpeji;. et, ac (atque); nocpcA- 
gen., Hanp. coe^HHeHHoe cb sxhmb 3aMeji,Jie- 
Hie eius rei mora (Caes.); coe^HHeHHtiH ci. 
3axpy^HeHiaMH difficilis, (csibHie) arduus; 
cb 6ojibmHMB xpy^oMB, co MHornMH onaciio- 
cxaMH cm. xpy flHBii, onacHBift. 2) c o e a 1 1 - 
HaTb bb ce6i=coBMim; h axB iungere (decus 
omne virtutis cum summa eloquentiae lau 
de); kto hh6. coe^HHaeTB bb ce6i Bci npc- 
HMymecxBa in alqo omnia summa sunt; kto 
hhoV coeAUHaexB bb ce6£ BejEHHaHmyio ctno- 
rocxb cb BejHHaSmeio ryMaHHocxbio in itl(|<> 
summa severitas summa cum hnmani in t n 
coniuncta est vljih alqs summam severitutem 
summa cum humanitate coniunctam halici 
(Hej53a alqs in se coniungit severitatrm 



h. 



Co^Kajrfcme. 

cum humanitate). CoeflHMTEca: se iun- 
gere, coniungere; iungi, comungi (cx> kx,mx> 
alcui hjih cum alqo, xaKace o AByxx, oxpa- 
aaxx., BOHCKax^); 3aKJiio<iaxb cok>3b societa- 
tem inire, coire, facere cum alqo; coire cum 
alqo ut...; cxo^htbca se congregare, congre- 
gari (cum alqo, in unum locum); o abvxx, 
npcuBo^HieaaxB bohckx, iungere copias fm 
arma; arma hjih castra hjih se coniungere; 
vires conferre; o jmjxb piicaxx, confluere in 
unum; misceri; (cpacxaxbca) coalescere 
(bb o^HHt Hapoax, in unius populi corpus); 

C OpaKOMfc CM. aceHHTbOS, BBIXOJXHXB II, 5. 

CcmajrfcHie miserkordia ■ (cocxpajjame); mise- 
ratio, commiseratio (Btrpaaceme coacajrima); 
dolor (rpycTb); desiderium (xocKa no komx, 
hh6.); cm. Taote cocTpa^aHie; jjocxohhbih 
c-Hia miseratione dignus; miserandus, com- 
miserandus; miserabilis; 3acjiyatHBaxb c. mi- 
serandum esse; kb BejinqaHmeMy MoeMy c. 
cum magno meo dolore; vehementer doleo 
hjih mihi dolendum est cb quod hjih ace. c. 
inf.; kb coacaiiHiio quod valde doleo hm 
dolendum est; quod indignissimum est; quod 
factum nolim; nescio quomodo hjih quo pa- 
cto; scilicet; kx> c-Hiro arfr npanaa id quidem 
verum est; ho kx> coHtajtiHiio age (age, 
hoc malum mihi commune est cum omnibus); 
kx> c. Taxate h... nollem (maiores nostri 
Carthaginem et Numantiam sustulerunt; nol- 
lem Corinthum, Cie.); HHorjja He nepeBO^HT- 

Cfl OC06bIMB CJIOBOMI,, Hanp. Kb C-HU0 oxenx, 

yiviepB cjtBinKOMi paHo pater mature deces- 
sit. CoraajrfcTB o komx,, o ^eMi, cm. aca- 
Jiixb 1 h 2, a, b; coaiaairo, hxo... doleo quod; 
KaKx, comaiTEio a, qxo He tax, TaMB me 
miserum, qui non affuerim; c. o noxepfc 
(cMepTH) Apyra amicum, mortem amici mae- 
rere, lugere. 

CoacaceHie exustio, crematio; oarojiaMu; npn- 
cy^HTb kx, c-Hiro cm. KocxepB. CoacnraTB 
comburere, (BBiamraxb) exurere; (yarepmaro) 
cremare, concremare. 

CoKHxejrBCTBo, — j&HTie cm. o6meacHxie. 

CoSBaTB CM. C03BIBaib. 

CosBy^ie consonantia, concentus. CoaBy^- 
hhh concinens; consonus. 

Co3B*3flie sidus; astrum, signum; Stella. 

Co33;aBaTB 1) XBopHXb, npoH3Bo^HXb, ^iaxb 
creare, procreare; facere, efficere; = H30- 
Gpixaxt, Bti^yMbiBaxb parere; H3oo*paataib, 
o6pa30BaTb fingere; c. hobbih cjroBa .verba 
novare, jjjia hobbixx, noHaxift nova nomina 
novis rebus imponere; (KaKB fai) C03^aHHBiH 
AJia nero natus alcui rei, ad huh in alqd; 
factus ad alqd. 2) = coopyataxb, cm. bxoib 
rx CoBAame (xo, mo co3,naHo) opus; pa- 
3yMHoe c. animal ratione praeditum. C03- 
AaTeJiB cm. xBopenx,. Co3Ji;aTe:iBHHiia 
procreatrix (quaedam laudatarum artium 
omnium — o $Hjioco<|>iH); = BHHOBHHn,a pa- 
rens; princeps alcis rei. 

Co3epn,aHie contemplatio, consideratio (na- 
turae); — pa3MBimjieme meditatio, cogitatio; 
naroiaMH, cm. co3epuaxb. Co3epnaTB 1) = 
pa3CMaxpHBaxb contemplari (chokohho h 



CoKpam,aTfe. 



355 



BHHMaxejibHo); intueri (npacxajibHO, cl HHxe- 
pecoMB); contueri; oculis collustrare hjih 
perlustrafe. 2) BHHKaxB bo hxo pa3yM0Mi> 
animo et cogitatione contemplari; considera- 
re secum in animo, h npocxo considerare, 
contemplari; contueri. 

Co3Hfl;aHie, co3H£aTB cm. coopyacenie, co- 
opyataxB. 

Co3HaBaTB agnoscere (errorem); conscium 
(sibi) esse alcis rei hjih cb ace. c. inf.; = 
^yscxBOBaxb, noHHMaxb sentire alqd hjih cl 
ace, c. inf.; scire ex, ace. e. inf.; He c. 3a 
co6oh HHKaKofi bhhbi nullius culpae sibi 
conscium esse. Co3HasaTBca cm. npn- 
3HaBaxBca; 3acxaBHXB Koro co3HaTBca cogere 
alqm confiteri c% ace. c. inf.; tbi 3acxaBHJTB 
MeHa c, hxo... extorsisti ut faterer ex, ace. 
c. inf.; 3acxaBHXb Koro c. bx> newh exprime- 
re ab alqo confessionem alcis rei. Co3na- 
Hie 1) cocxoaHie co3Haiomaro hxo hh6. con- 
scientia; (nyBCXBo) sensus; bx, c-hih ^ero 
hh6. conscius alcis rei; c. chjix. cbohxx, *vi- 
rium suarum conscientia; vigor animi; bx, 
c-Hin chjb cbohxx, probe sentiens, quantum 
viribus valeat; jjOBecin Koro ^o c-Hia rpfe- 
xobx* cbohxx, facere ut alqs agnoscat (sen- 
tiat) se peccasse; = nojiHaa naMaxb, co3Ha- 
Bie ce6a animus sui compos; sana mens; bt> 
nojrHOMB c-Hin mentis suae compos; mentis 
sensu integro (mori); jramHTbca c-Hia a 
sensu mentis abstrahi, a mente discedere; 
jreacaxb 6e3B c-Hia sine mente ac sine ullo 
sensu iacere. 2) ^ilcxBie co3HaiomarocH 
confessio (culpaej; ,no6poBOJXBHoe professio; 
AOBecxH Koro ao c. ^ero adducere alqm ad 
confessionem rei; cm. xaKace npH3HaHie. 

C03HaTeJtBHBIH (C^JiaHHBIH CXi HOJIHBIMX, 

co3HaHieMi) consulto factus. Adv. iudicio, 
voluntate et iudicio; a aM cxByro c. scio qua- 
re faciam. 

C03ptBaTB CM. SpBTb. 

OosBiBaTB vocare, advocare (contionem po- 
puli, concilium, populum in, ad contionem, 
eo senatum); convocare; cogere (senatum); 
invitare (npnrjiamaxb); c. xpyCoro tuba con- 
vocare (milites). Co3bibb convocatio; rjia- 
rojraMH ; cm. co3biBaxb. 

CoHMeHHHKB homo eodem nomine hjih co- 
gnomine, cui idem nomen hih cognomen est. 

CoHCKaTeJtB competitor; (hpoxhbhhkb) adver- 
sarius. CoHCKaT-ejiBHHna quae una pe- 
tit; competitrix (Cic.J. 

COHTH CM. CXO^UXB. 

Cokojib falco. 

CoKpamaTB circumcidere (sumptum — pac- 
xo^x,; xaicate bx, pi^n); c. nyiB iter facere 
brevius; coartare, praecidere iter; bx, pi^H 
c. -qxo hh6. alqd breviter dicere; alqd in 
pauca conferre; paucis verbis comprehen- 
ded, absolvere alqd; premere alqd; c. px>^b 
orationem contrahere, in angustum cogere; 
ho bio xojibEo coKpameHHoe Bbipaateme sed 
id praecise dicitur; c. bx> nncbMt (He bbihh- 
cbiBaa ciobx>, nojiB3yacb 3HaKaMH h t. n.) 
notare, per notas scribere; per compendium 
hjih per compendia scribere, excipere (npo- 

23* 



356 



COKpOBeHHBlfi. 



nycKaa 6yKBBi). CoKpameme nocpe^. ria- 
roioBt, cm. coKpatn,aTb; c. nyrn via compen- 
diaria; (bb nncbMi) nota (3naKB coKpameaifl); 
compendium (coo~. cfiepeaceme — nponycKb 
cjioroBB h cioBt); nncaib cb c-mh cm. co- 
KpamaTb. CoKpameHHiin partic. orb ti. 
coKpamaTb, cm. Btime; brevis, breviter scri- 
ptus: c. H3aoaceHie summarium; c. HCiopia 
brevis expositio hjih enarratio historiae. Adv. 
breviter; nncaTb c. cm. coKpamaTb. 

COKpOBeHHBIH CM. TaHHblft. COKpOBHIIje 

thesaurus; gaza (co6. coKpoBHinHHija nepcifl- 

CKaro napa, uotomb coKposume BcaKaro jjpy- 

roro n,apa); opes (6oibinia SoraTCTBa). Co- 

KpOBHiu,HHn;a thesaurus. 

CoKpymaTB 1) co6. comminuere, dimiauere 

(pa3Apo6iKTb); perfringere; concidere; contun- 

dere. 2) nepen. a) — pa36HBaTb, yHH^.To- 

a;aTb comminuere (opes regni, civitatis; alqm 

frangere et comminuere); perfringere; c. %e 

jihoo MorymecTBO, CHJiy frangere alqm, alcis 

potentiam, opes infringere; pervertere (vim 

hostium); %e jihoo ynopcTBO alcis ferociam 

infringere; c-niHTb BiaflBraecTBO Aohhhhb 

dominationera Atheniensium refringere; co- 

Kpyraaromaa cnjia cyAbfoi fulmen fortunae; 

Bee coKpyniajomifi oroHb confector et con- 

sumptor omnium ignis, b^oropiaTb dolo- 

re alqm afficere, (cnJibHie) magnum mh acer- 

bum dolorem commovere alcui. Coiepy- 

maTBca mbmb confici alqa re (maerore); o 

HeMB dolere, maerere alqd, alqa re; magno 

dolore affici; magnum dolorem ex alqa re 

accipere; c, mo... affici summo dolore cb 

ace. c. inf.; He oneHb c. o wwh non magno- 

pere, non laborare de alqa re. CoKpyme- 

Hie nocpe/r,. raar., cm. coKpymaTb; nepen. c. 

cepwa animus acerbissima poenitentia affli- 

ctus, B0o6me Bbicniaa cieneHb ne^iajitf, ro- 

pecTH infractio quaedam animi. Coicpy- 

mHTexb eversor (regni, urbis); depulsor 

(dominatus, Gic). 

COKt SUCUS; VirUS (CJIHSB^ BjUtiH COKfc HBKOTOp. 
paCTeHiH, VJIHTOKB, 3MBH). 

CojiffaTCKiH militaris hjih nocpe,n. gen. mili- 
tiae, militum; c. cjiyatfa opera militaria; c. 
jspm puer hie puella militaris; films hjih 
filia militis. Adv. no-cojmaTCKH militariter; 
more militari hjih militum. CaiflaT* mi- 
les; mojioxoh c. (peKpyrb) tiro; CTapBit c. 
(BeTepaHt) veteranus; cJiaBHMH c. bellator; 
vir bello egregius-, pajwBOH c. cm. phsoboh; 
hath bb c-tbi militem fieri, nomen dare hjih 
profiteri militiae; feb c-tomb militare, sti- 
pendia merere, facere, h npocTO merere. 

CoJieHBiH salsus (aqua); hmbtb c. BKycB salsi 
esse saporis; c. pti6a (coSHpaieJibHo) salsa- 
menta (pi). Cojihtb salire, sale consper- 
gere hjih aspergere; salem aspergere (alcui 
rei); sale condire. 

CojraeraiiH nocpeii;. gen. solis (orbita — 
nyrb; calor); c. 3aTMeme cm. 3aTMeHie; c. ro;rB 
annus qui solstitial! circumagitur orbe; c 
cb-bti. sol; yjz,apB (Kara 6ojrfc3Hb) morbus sol- 
stitialis; wbi (horologium) solarium; c. Jiy*n> 
radius solis, pi Tarate soles; naiamie jry^H 



COHJIHBBIR. 

ictus solis. CojrHne sol; 6orB c-na *deus 
solis; y phmjmhb Sol; bocxo^b, 3axo,XB c-ija 
cm. 3th cym.; cianie c-n,a cm. ciaHie; rpftrB- 
ca Ha c-ub cm. rpBTbca. CoaHijecToaHie 
(jiBTnee) solstitium, (3HMHee) bruma; bo spe- 
mh c-aifl solstitiali hjih brumali die. 

CoaoBen luscinia. 

CojioMa stramentum; XHJKHHa Kpbixaii c-moh 
casa stramento tecta. CojiOMeHHtiH, c 
Kptima fastigium stramento hjih stipula con- 
tectum. 

CojioHKa salinum. Cojib sal; xjib6b cb 
cojibio cum pane sal; nepen. aTTH^ecKaa c. 
Attico lepore tincti sales. CojiaHOH, c. 
o3epo lacus hjih stagnum salsae aquae; c. 
Konb salis fodina. 

COMKHyTB CM. CMblKaTb. 

COMHHTeJEBHOCTB HOCpe^. adj., CM. COMHH- 
TeibHMH. COMHHTejIBHBra 1) JIHH.aXB, 
HeAOBBp^HBRH, H0J;03pHTeJIbHMH, CM. 3TH 

npHJiarax. 2) HeHajjeatHHH, He HcnbiTaHHtiH 
dubius; incertus (res, victoria, spes, pax), 
anceps (bb hcxoab nero aoijkho coMHBBaTb- 
cfl, belli fortuna, proelium, certamen; ancipi- 
tes variique casus); ambiguus (fides); c. 
cjiy^iafi, ^bjio id quod dubium est; c cayman, 
jrijia ea quae dubitationem afferunt; 6*MTb 
C-HHM3 cm. noAJieataTb (comhbhik)). Comhe- 
BaTBca dubitare; dubium hjih in dubio esse; 
c. bb vewb dubitare de alqa re (Tame cj> 
ace. haec; bb pass. TaKate quod dubitari 
posset); alcui rei diffidere, non confidere; ao 
HBKOTopoH cieneHH, HeMHoro c. bb HeMB ad- 
dubitare de hih in alqa re; xaK^e cb num; 
utrum — an; & coMHBBaiocb, — hh dubito 
num; nego huh non puto cb ace. c. inf.\ a 
He coMH^Barocb, mo... non dubito quin; non 
est mihi dubium quin; non nego cb ace. e. 
inf.; a HHCKOJibKO ne e-K>cb nihil dubito. 
CoMHB'Hie dubitatio (HejioyMTiBaHie, KOJie6a- 
Hie); scrupulus (to hto no cBoefi coMHHTejib- 

HOCTH TpeBOatHTB H HpHBO^HTB BB Hej^OyMB- 

Hie); de3B coMH^HiK sine dubio (Hejib3ii 
sine ullo dubio), haud dubie; TOJibKO co Bpe- 
MeHB JlHBia procul dubio; certe; TaKate no- 
cpeji,. non dubito quin; nojaeataTb, He no^Jie- 
ataiB c-Hiio cm. no^ieataTB; piuiHTb, pa3ctob 
c Ha cieTB nero haud dubium hjih iucertum 
relinquere alqd hjih cb ace c. inf.', bo mhb 
B03HHKaeTB c dubitatio mihi movetur hjih 
affertur; scrupulus mihi inicitur; hbtb c-Hia, 
hto... non est dubium quin. 

CoHacjrB\n;HHK f B coheres; 6htb ^bhmb c. cohe- 
redem esse alcui. 

Cohjihbbih 1) (KaKB nocTOAHHoe Ka^ecTBo) 
somniculosus; somno deditus. 2) nepen. = 
BflJibiH segnis; tardus, lentus. Adv. nepen. se- 
gniter, tarde, lente. Cohhhe 1) co6. dor- 
mitans; somno gravis hjih languidus, somni 
plenus. 2) KaKB nocTOiiHHoe Ka^ecTBO h ne- 
pen. cm. cohihbbih. 3) OTHOcam;iHca ko cny, 
Hanp. c. KanjiH sopor. Com 1) cocToaHi** 
cnamaro somnus, KaKB otjibixb quies; c. riy- 
6oKif, KpfeuKit sopor; somnus artus, gravis, 
altus; bo chb in* somno, per somnum; dor- 
miens j MeHil KIOHHTB KO CHy CM. KJIOHHTb; 



CooOpamaTB. 

cna:rB rjiy6oKHMi c. sopitum esse; npe#B 
chomb ante somnum ; antequam dor mitum 
hjto cubitum eo; nepeu. HenpoSy^HMH, sfri- 
huh c. sopor aetemus. 2) BHafenie bo che 
somniuin; bo CHi per quietem oh somnum; 
in somnis; BHfliTB c, bo ch£ somniare, spe- 
ciem videre in quiete, npiaTHBii somnium 
iucundum videre; cm. TaKHce chhtbca. 
Coo6paa:aTB, — OpasoBaTB, — shtb 1) *ito 
hho\ cb h$>m% dirigere alqd ad alqam rem 
mh alqa re (vitam ad certam rationis nor- 
mam; officium utilitate); referre, revocare, 
conferre alqd ad alqd; coo6pa30Bax& ito cb 
BpeMeHeMB h otfcTOflTeubCTBaME alqd ad 
tempus componere, ex re et tempore consti- 
tute. 2) coo6paacaTb hto hho\ deliberare 
alqd; perpendere, ponderare alqd (B3B$nra- 
BaTb); considerare (alqd cum, in animo, se- 
cum); reputare alqd; tli ao-meHB coo6pa- 
3htb, tjto cjit^yeTB ^Biaib quid faciendum 
sit tui consilii est; afcaio Ha,n,o coo6pa3HTB res 
deliberationem habet; Ha^o MHoroe cooopa- 
3htb multa consideranda sunt, multarum re- 
rum ratio habenda est; a cod6paataio, yto 
nouyqoB habeo rationem, quid acceperim; 
coo6pa3HBB bcb o5cioflTejibCTBa omnibus re- 
bus circumspectis rationibusque subductis; 
inita subductaque ratione. Coo6paacaTLca 
cb hbmb se accommodare ad alqd; alcis rei 
rationem habere; alqd spectare; c. cb 06- 
CTOflTeibCTBaMH tempori oh temporibus ser- 
vire; npu neMB, bb *ieMB c. cb mt>mb hho\ 
(upHHopaBj[HBaTB hto kb qeMy) alqd accom- 
modare ad alqd (orationem ad intellegentiam 
auditorum; locis, temporibus, personis); alqd 
referre ad alqd (omnia consilia atque facta 
ad dignitatem et ad virtutem); c. cb Hbrara 
hh6\ o6cToaTeJibCTBaMH ad condicionem alcis 
descendere. CooGpaaieHie deliberate, con- 
siderate, reputatio; ratio (pacneTB); npnHH- 
MaTB mo bb c. (bb pac^eTB, bo BHHMame) 
rationem habere alci§, rei; respicere alqd; 
prospicere, consulere ;«%i rei; cogitare de 
alqa re; He npHHHMaiB m> c. nihil curare 
alqd; neglegere alqd; uphhhbb bb c. bc$ 
o6cTOHiejibCTBa, no c-HiH bcbxb o6ctoa- 
TejrbCTBB cm. cooSpaacaTB 2; cm. Tanace co- 
oSpa^aibca. CooCpaaHtiH cb ^wl con- 
sentaneus, conveniens oh congruens alcui 
rei, aptus alcui rei, ad alqd; accommodatus 
ad alqd (npHcnocofaeHHEiH); nocpe,n- esse cb 
gen., Hanp. hoc est GalJicae consuetudinis; 
c. cb TpeSoBaHieMB BpeMera ad hoc oh il- 
lud tempus aptus hjth utilis; his hh mis 
temporibus aptus hjth conveniens; hto hh6. 
He c-ho cb MiMB alqd alienum est ab alqa 
re. Adv. conveoienter, congruenter, apte, ac- 
commodate; c. cb BpeMeHeMB pro hjth ex re 
et tempore; c. cb npapo^oH secundum natu- 
ram; ycipouTB hto hh6. c. cb vkwb accom- 
modare alqd alcui rei. 
Coo6ni,a communiter; cm. BMicxfc; jtMctbo- 
BaTB c. cb KiMB consilia, causam suam, ra- 
tionem cum alqo communicare; consilia iun- 
gere cum alqo; c. Becra BofiHy bellum con- 
iungere. CooGmarB 1) ^to komj = y#fc- 



ConepHHK r b. 



357 



MTB, nepe^aBaTB communicare alqd cum 
alqo; impertire alcui alqd; participem facere 
alqm alcis rei; c. #pyn> apyry communicare, 
conferre alqd inter se. 2) CKa3aTB, tb^o- 
mhtb tradere, exponere alcui alqd; narrare 
alcui alqd oh cb ace. c. inf.', certiorem fa- 
cere alqm de alqa re, alcis rei ajta cb ace. 
c. inf.; proferre in medium, proponere alqd; 
conferre sermonem cum alqo, consilia de 
Romano bello, sollicitudines inter se; hoc 
coram (yciHO); conferre; (hhcbmchho) scribe- 
re, perscribere alqd ad alqm; (Hapymaa Tai- 
Hy, H3MiHHH^ecKH) enuntiare alcui alqd. 
Coo6maTBca 1) 6bitb coo6m,aeMy pervenire 
ad alqm (is ardor omnium ad eos); fundi, se 
fundere, manare in, per alqd; permanare ad 
Em in alqd. 2) c. cb k*mb cm. cbjt3b (Ha- 

XOflHTBCH BB C-3H CB K&MB). 3) C. KOMy Se 

oh sensus suos alcui aperire, se alcui pate- 
facere. CooGmenie communicatio; ycTHoe 
c. communicatio sermonis; ycraoe oh hhcb- 
MeHHoe c. communicatio sive sermonis sive 
scripti; c-Hia o neMB quae traduntur hik 
narrantur de alqa re; bth c-ma bb cba3h 
ptoH npocTO ea (n. pi); jfoaTB KOMy c-Hia 
cm. cooomaTB 2. Coo6ui.ecTBO consortio, 
consortium, societas; usus, consuetudo (cBa3b, 
3HaKOMCTBo); commercium (cHomenie); 6bitb, 
Haxo^HTBca bb c-cTBi cb k$mb commercium 
habere cum alqo; sociatum esse cum alqo, 
Boo6me coniunctum esse cum alqo, iunctum 
esse alcui. Coo6mHTe;iBHBiH affabilis. 
Coo6ih.hhk* socius; particeps (alcis rei); 
afnnis (alcis rei, alcui rei). Coo6u^HH^e- 
ctbo societas (alcis rei); cm. yqacTie. 

Coopy^HTejiB aedificator; conditor (urbis); 
auctor (templi, Lw.\ CoopyaKaTB aedifl- 
care; exstruere (sepulcrum, alcui monumen- 
tum); facere; cm. Taoce ctpohtb. Coopy- 
meme 1) KaKB ^McTBie aedificatio; exstru- 
ctio; rjrarojiaMH. 2) KaKB pesyiBxaTB opus; 
rpoMa,HHoe c. moles; rpoMa,a;Hbifl oca^HBia c. 
maxima opera. 

CooTBtTCTseHHHH par (alcui rei); aptus, 
idoneus (alcui rei); npHcnocoforeHHtm accom- 
modatus (ad alqd, alcui rei); dignus (alqa 
re); c. BBipaaceme verbum idem plane signi- 
ficans oh declarans; cm. Taote coodpa3HLifi. 
Adv. cm. cooopa3Ho. CooTBtTCTBie conve- 
nientia; npaBecTH KOHe^B bb Ha,aeiKainee c. 
cb Ha^aioMB extrema cum primis contexere. 
CooTBtTCTBosaTB respondere (alcui rei 
oh ad alqd); convenire (alcui rei), consenti- 
re, congruere (alcui rei, cum alqa re); di- 
gnum esse (alqa re, alcis rei magnitudine). 

CoOTe^eCTBeHHHKB, — HHUa CM. 3eMHflKB, 

3eMJTJTCKa. 

ConepHHKB, Boo6n;e aemulus; coHCKaxeJtB 
competitor; upothbhhkb adversator; npoTHB- 
hhkb H3B 3aBHCTH obtrectator. ConepHH- 
^a aemula; coHCKaTeibHHua quae una petit; 
competitrix (Cic). ConepHH^aTB certare 
(cum alqo alqa re, de alqa re, inter se alqa 
re);~ copeBHOBaTB aemulari alcui, cum alqo. 
ConepHH^ecTBo aemulatio; concKaieibCTBO 
multorum competitio; H3B 3aBHCTH obtrectatio. 



358 



CoimeMeHHHKrb. 



COCTaBHTejTb. 



ConjEeMeHHHK-B, — hhhh cm. e^HHonieMeH- 

hhkt>, — hhbih; c-hhkh eiusdem gentis mh 
nationis homines; ab eadem gente hjeh stirpe 
oriundi. 

ConocTasjiHTE cpaBHHBaa cm. cpaBHHBaxb. 

ConpasHxejEB regni socius; imperii consors. 
ConpaBHTejrBCTBO societas regni hjih im- 
perii. 

Conpes^jrLHUH cm. CMeatHbiH. 

ConpHKOCHOBeHHtiH *ieMy particeps hie so- 
cius alcis rei; affinis alcui rei; conscius alcis 
rei (coniurationis, Sail.). 

ConpH^acTHtiH ^eMy cm. conpHKOCHOBenHbra. 

Conpsc^HCJiaTL cm. npnmicxaxb. 

ConpoBoacAaTB 1) co6. comitari (alqm), co- 
mitem esse hjeh se adiungere, praebere (al- 
cui); sectari, assectari (Bcio^y c. jrrfn.0 bli- 
me nocTaBjieHHoe); stipare (So^moio xoiinoio); 
cm. xaicace npoBoataib. 2) nSpeu. cax^oBaxb 
3a ^rfcMb, 6biib ciiACTBieMi. subsequi; cJiaBa 
Kaitx* rfeHb conpoBoatjtaerb flooiecxb gloria 
virtutem tamquam umbra sequitur. Conpo- 
BoaK^eHie comitatus; assectatio;=npHKpBixie 
praesidium; m> c-Hin: Koro comitante hih co- 
mite alqo; cum alqo. 

ConpoTHBjeeHie pugna, certamen (GopbGa); 
vis; OKa3BiBaTb c. cm. conpoxHBiaxbca; BOBce 
He jiyiiaxb o. c-mn nihil de resistendo cogi- 
tare; 6e3x> c-nia nullo repugnante, nullo re- 
sistente; nocjii #ojiraro c. co cxopoHBi Bpa- 
tobt. postquam hostes diu repugnarunt. 
ConpOTHBjraTBca resistere, obsistere (al- 
cui, alcui rei); reluctari (npoxHBoSopcxBO- 
BaTb), obniti, reniti. 

ConpaaceHHtiH cm. CBa3BiBaxb 2. 

ConyTCTBOBaTB comitari; adesse. 

Copa3M'fepHocTL:=CHMMeTpia proportio; sym- 
metria; c. Hacxeif, ^leaoBX. convenientia par- 
tium, apta membrorum compositio; ^acTefi 
npe^ioHtenia concinnitas, nepio^a forma, mo- 
dus et forma verborum. Copa3MspHBiii 

1) — COOXBtxCXBeHHBlfi, CM. 3X0 CJ0B0. 2) = 

CHMMeTpH^ecKifl, cm. 3T0 ciobo. Adv. copa3- 
MipHO ^eMy pro; ex: cm. xaicate coo6pa3H0. 
CopaaMtpaTB *ixo ex. H$,wb dirigere alqd 
ad alqam rem hih alqa re (officium utili- 
tate). 
CopaTHHKt commilito; contubernaiis. 

CopsaTB CM. CpblBaTb. 

CopesHOBaHie aemulatio; aemulandi cupidi- 
tas. OopeBHOBaTejiB aemulus, aemulator. 
CopeBHOBaTB aemulari (alqm, virtutes al- 
cis); imitari (alqm, alqd); cb iskwb hh6. bx. 
imi> cum alqo de alqa re certare. 

OopHHn, c. pacTeHie cm. nieBejrb. *" 

CopOflOT/B CM. 3eMIHKI>. 

CopoKa pica. 

CopoKaAHeBHHH quadraginta dierum. Co- 
pOKajTETHiH quadraginta annorum; no B03- 
pacxy xaiuKe quadraginta annos natus. ? Co- 
pOEOBOH quadragesimus; b'b c. pa3x> qua- 
dragesimum. CopoKt quadraginta; no c-Ka 
quadrageni. 

CopTt nota (vinum bonae, optimae, primae, 
secundae notae). 

Cops, sordes (Henncxoxa), purgamenta (n. pi.). 



CocaTB sugere (mammam matris). 

CocKa^JtHBaTB radere, abradere. 

CocKaEBBaTb desilire. 

CocKajEB3biBaTE elabi, delabi. 

CocKy^HBaTBca cm. cieyqaxb. 

CocjiaTB cm. ccbiaaTb. 

CocjtOBie ordo (senatorius, equester, publica- 
norum, mercatorum); KynenecKoe c. xaoce 
mercatores , collegium mercatorum; jrsopaH- 
CKoe c. nobilitas; nobiles, optimates (apHexo- 
Kpaxbi); aioaw BCJiKaro c. a B03pacxa homi- 
nes omnium ordinum et aetatum. 

Cocjiy®HBei^t collega. CocJiyatHTB KOMy 
ciyatoy gratum facere alcui, beneficium in 
alqm conferre. 

CocHa pinus. Cochobbih pineus; c. poma 
pinetum. 

Cocpe^OTO^HBaTB in unum conferre, contra- 
here alqd; a cocpe^oxo^HBaro cboh mbicih Ha 
wwb mens mea versatur in alqa re; tto 
hho*. cocpeioxo^eHO bx> pyKaxx. Koro alqd in 
manu alcis est. CocpeffOTO^HBaTBca, o 
BoflcKax-b coire inter se; colligere se in or- 
bem; Bca Boiraa cocpe,noxoiHBaexca y Ka- 
Koro hh5. ropo^a totius belli impetus consi- 
stit ad moenia oppidi alcis; nocjri axoro cpa- 
3KeHia Bca Boiraa cocpeAOxo^HjiacB okoio Ko- 
pHHea post hoc proelium collatum omne hel- 
ium est circa Corinthum. 

CocTaBHTejiB khoth, co^HHeHia scriptor; qui 
librum scripsit, conscripsit, composuit; c. 3a- 
KOHa, saKOHOBi. cm. 3aK0H0^axejib; Kaxoro 
hh6. ji,pyroro npe^Mexa fabricator, opifex; 
(BHHOBHUK'b) auctor; cm. TaKJKe 3a*raHiirHK'b. 
CocTaBjreHie ^ confectlo; c. KHHn* conscri- 
ptio, compositio; rjrarojraMH, cm. cocxaBiaxb. 
CocTaBJESTB 1) coe^HHHXb B'b o^HO com- 
ponere; iungere, coniungere; CMtmiiBaa pa3- 
hbih BemecTBa ,a,feixb ^xo hh6. miscere (ve- 
nenum); — npnroxoBHXb parare, apparare, 
comparare. 2) ji,tiaxB, npoHSBO^HXb fa- 
cere, efflcere, Hapft. hs'b bthxi. Koropix. OHb 
cocxaBRjii. jerioBH^x his cohortibus legio- 
nem effecit; = yctpaHBaxb instituere (quar- 
tam aciem sex cohortium numero), consti- 
tuere (tres legiones); c. 3aroBopx>, njaHi cm. 
3TH cym;.; cocxaBHXb coio3x. cm. 3aoH)HaxB; 
c. ceot HMa cm. HMa 2; c. KHHry, co^HHeme, 
pi^Tb h x. n. facere, conficere; scribere, con- 
scribere; componere; condere (carmen, leges). 
3) o6pa30Baxb *ito co6oio, 6bixb niMX> 
continere alqd (virtutis vim ipsam): efflcere, 
complere, explere, esse, Hanp. KOHHnoa co- 
cxaBiajia oxpa^x. Bb 20000 neioBiia equita- 
tus viginti milia hominum explebat; c. 6oib- 
myio cyMMy magnam summam pecuniae effl- 
cere; c. npe^Mexx. ^ero cm. npejtMexi; npe,a;- 
Mexx. cocxaBJiaiom;iH jKH3HeHHyro noxpe^Hoexb 
res ad victum necessaria hih quae ad vi- 
ctum opus est; KOHHnna cocxaBiaia npaBBifi 
t{)jiaHrb dextrum cornu tenebat eques; c. ^e- 
xbipeyroj[BHHKX> forma quadrata esse; no cbo- 
eMy nojrojKeniio c. npe r a,x>iTB 3eMeib regione 
orbem terrarum finire. CocTaBHOH, c. cjio- 
bo *verbum compositum, copulatum; o6pa3o- 
Baxb c-HBia cioBa verba duplicare. Co- 



COCTap'fcTBCJT. 

<5TaBi = cocTaBHtia qacTH ^ero res ex qui- 
bus alqd conflatur mh efficitur mh constat 
mh qulbus alqd continetur, in qaibus alqd 
positum est; iH^Htifi c, Hanp. ^eHaxa sena- 
tores hih senatus, Konerin collegae, nocoib- 
CTBa legati mh legatio; ceHarb b% nomowb 
c-be senatus frequentissimus. 

CocTaptTBca senem fieri, senem esse coe- 
pisse; seaescere, consenescere. 

CocxoHHie 1) 6BITB, nojioaceHie status 
(BpenieHHoe); condicio (npo^ouKHxeibHoe); lo- 
cus (noioiKeHie; o6hkh. bt> abl, meliore, dete- 
riore loco);=o6cxoaxeibcxBa res; BH3BaHHoe 
oScTOiiTejrBCTBaMH causa; nepsoSMXHoe c. cm. 
nepBoferaBiH; c. padcxBa, cboSoah, o'tflHO- 
cih, noKoa, ^hkocth servitus, libertas, ege- 
stas, tranquillitas, feritas; AymeBHoe c. habi- 
tus mh status animi, = Hacxpoeme affectio 
animi; npHxenepemHeMB c. HpaBOBt his mo- 
ribus; xopomee, nBfrryiiiee c. bonus status, 
bona condicio, res bonae mh secundae mh 
forentes; xopomee, mioxoe c. rocy^apcTBa 
bona, perdita res publica; npo^aoe c. rocy- 
jiiapcTBa status rei publicae; coxpaHaxb hto 
bi> xopoureM'B c. alqd integrum et incolume 
servare, alqd tueri; npHBecxn ^to bl npeatHee 
c. alqd in antiquum statum, in pristinum 
restituere, in integrum restituere; c. 3Aopo- 
Bt>a valetudo; npn cm6owi> c. 3AopoBba va- 
Jetudine infirma; cm. noioateme 2. 2)cocio- 
Bie, 3BaHie, cm. sth cym,. 3) HMfcHie, 6o- 
xaTCTBo res familiaris, h npocTO res, bona, 
fortunae; opes, facultates; Soibnioe c. ma- 
gnae mh amplae divitiae; veiozkKb c& 

■C-HieMl CM. COCTOHTeXbHblH; HaatHTb c. CM. 

HaaciiBaTb; yBeinnuxb csoe c. rem familiarem 
mh rem augere; iflmrjTb Koro hh6. Bcero c. 
alqm omnibus bonis privare. 4) 6 lit b bi 
■c-Hin posse; He fcixb bt> c-Hin non posse; He 
'6bixb bt> c-Hin 3aniaxnxb solvendo non esse; 
6HTb bx> c-Hin HecxH opeMa oneri ferendo 
esse. CocToaTejrBHHH fortunatus; beatus 
(homo); satis dives; HMiaomifi: MHoro jnemvb 
pecuniosus, bene nummatus; ct> 6ojbmnMH 
cpejtciBaMH copiosus, opulentus. Coctostb 
1) H3i qero constare, Hanp. homo constat 
ex animo et corpore; cocToamjii ox* ^ero 
Taote factus ex; ecin cocxaBHtia nacTH itb- 
aaro o^HHaKOBu h npn hhxl Haxoanxca ihc- 
jiOBoe onpculienie, nocpe^. esse ct gen. 
qualitat., Hanp. (jjioTfc cocxoan. m% 300 ko- 
paSjien classis erat trecentarum navium. 2) 
c. b-b ^eM-b cm. saiuiKmxbca; cerni in alqa 
re (oGHapymHBaibca); xame habere alqd, 
nanp. gubernatoris ars bene navigandi ra- 
tionem habet coctohtb bi> Mexo;rfe, yiffEHiH 
oiaronoiy^no nibixb no Mopro. 3) = Haxo- 
£HTbca, 6biTb esse; o6b oxHoinemax* Me- 
3&%y iimaMH mh npe^MeiaMH intercedere 
(ratio, similitudo, necessitudo, amicitia, usus 
intercedit inter...); c. noxb Hbnarb HajtfopoMB, 
npncMOTpoM-b sub alcis custodia esse, custo- 
diae mh in custodiam alcis traditum, com- 
missum esse; c. (ciyatnxb) noxb Hbnwb Ha- 
^aibCTBOMt cm. no^ II, a; c. Ha cjiyac64 
cm. ciyaKKTb; c. Ha jhi^o esse, adesse. Co- 



Coyet. 



359 



CToaTtca effici, confici, perfici; = Hcnoa- 
HHTbca evenire, eventum habere; moh aceia- 
Hia cocToaiacb optata mihi contigerunt; Mapt 
cocToaica pax convenit hih composita est: 
He c. cm. pa3CTpaHBaibCfl 2. 

CocTpa^aHie, ^vbctbo c-Hia misericordia (cl 
Khu-h alcis); h3t> c-hih misericordia captus, 
commotus, permotus; B036yAHTb c. misericor- 
diam excitare, commovere; cxapaibca B035y- 
jraTb c. misericordiam inferre; B036yat,naiomiH 
c. miserabilis; aptus ad misericordiam com- 
movendam; 3acjiy»HBaxb c. miserandum esse; 
^yBCiBOBaxb, HMBib c misericordiam habere; 
misencordem esse; se misericordem praebere, 
c^ Kkwh hh6. misereri alcis, miseret me al- 
cis. CocTpaflaTejitHLiH misericors (in 
aiqm); misericordiae plenus; propensus ad 
misericordiam. 

CocTS3aBde certatio, concertatio (KaKt ^h- 
CTBie), certamen. CocTasaTLea certare 
cum alqo, bi> vqwb alqa re, Hanp. tibiarum 
cantu. 

Cocyflt vas. 

Coc^HTbiBaTL,— c^HTaTB hxo numerum alcis 
rei inire hjth exsequi, efficere; = pacqaxaTb 
computare alqd; = cjioskhxb, no^BecxH HTort 
summam facere, summam mh calculum sub- 
ducere alcis rei. 

Coc-feflHiH vicinus, finitimus, propinquus (do- 
mus). Coct^cTBo, 6jrH30CTb vicinia; cocroa- 
Hie coci^efi vicinitas; b% c-cxb*, no c-cxsy 
in vicinia, b6ih3h prope; in propinquo; Tyxt, 
no c-ctbj hie in vicinia hih in hac, in no- 
stra vicinia. Coct^B vicinus; (cMeatHHKi.) fi- 
nitimus, confinis; accola (atHBymifi 6.10:3^, y 
^ero); prozime stans mh sedens, h npocxo 
proximus; CH,a;am:iH paxoarb consessor. 

CoTsopeHie origo; principium, exordium, ini- 
tium; c. Mipa mundi procreatio; mundi origo, 
ortus; oxt (cb) c-Hia Mipa inde'ab hominum 
memoria, post hominum memoriam; post ho- 
mines natos. CoTBopaTt creare, procreare; 
gignere; c-pnxb Mipt mundum procreare (cb 
xpnciiaHCKOH tohkh spBHlii), condere, aedifi- 
care, construere; c. MOinxBy cm. TBopnxb. 

C-OTKaTL CM. XKaXb. 

Cothhkb centurio. Goths centum; centuria 
(Kao> ox^iieme, ^acib BoflcKa, Hapo^a); nu- 
merus centenarius (KaKb hhcjio). 

CoTOBapHm;B cm. xoBapHm.'b. 

CoTpanesHHKt conviva; eate^HeBHMH convi- 
ctor. 

CoTpy.nHHK'E operis socius; consors (gloriosi 
laboris); c. B-b vem> hho. socius alcis rei; 
administer et socius in alqa re facienda, 

CoTpacaTt cm. noxpacaTb 1. CoTpaceHie 
quassatio; c. 3eMJiH terrae motus. 

Cotb, w o6mkh. bo MHoat. v. coibi favus. 

Cotlih centesimus; b^ c. pa3-b centesimum. 

CoyMBinuieHHHKB culpae hih sceleris affinis; 
particeps consilii hih sceleris; qui in eadem 
causa Qst; consilii hih sceleris, facinoris, 
coniurationis conscius; b^ CBa3H pi^H h npo- 
cxo conscius; unus ex consciis; BbmaTb 
c-KOBfc conscios edere. 

Coyct ius. 



360 



Coy^iacTBOBaTB. 



CnaeaHie. 



Coyq:acTBOBaTB, coy^aeTie, coy^acTHHKt 

cm. ynacTBOBaTb, y^acTie, yqacTHHKi. 

Coy^eHHKfc condiscipulus. 

Co4)H3Mt captio (dialectica hjih sophistica); 
pi. TaKKe captiosa («.); sophisma. Co$hc- 
TH^ecKin sophisticus; xhtpwh, o6MaHqHBHH 
captiosus. Adv. sophistarum more; captiose. 
Co(|)hcti sophistes; cavillator (npniHpaio- 

mlSca KB CI0BaMI>). 

Coxa aratrum (nityri>). 

CoxHyTB siccari, exsiccari; arescere. 

CoxpaHeme conservatio; raaroiaMH, Hanp. 
iATb KOMy hto hho\ Ha c. alcui alqd servan- 
dum ejik custodiendum dare, ociaBHTb hto 
hho\ y koto Ha c. deponere alqd apud alqm 
(pecuniam, testamentum), in loco alqo-, c. 
H&H3HH nocpei,. rar. sustinere, sustentare, ale- 
re; 3to cjrymHrb kt> c-Hiio HaiueS heh3hh hac 
re alimur ac sustentamur; c. MHpa conserva- 
tio pacis, oaroiaMH, Hanp. pa^a c-Hia MHpa 
servandae pacis causa. CoxpaHHTeaB = 
cnacHTeit servator, conservator; ~ o6epera- 
Tejb custos. CoxpaHHtiH integer (nfcjiBii); 
incolumis, salvus. CoxpaHSTL servare (pa- 
cem, traditum ab antiquis morem); conser- 
vare, asservare; — npnGeperaTB ^aa iero re- 
servare alcui rei, ad alqd; — yxepacHBaTB te- 
nere; retinere (gratiam alcis, dominium alcis 
rei); tueri (dignitatem suam, consuetudinem); 
cTapaTbca c-hhtb cBoe 3,nopOBbe valetudinem 
tueri; c. cboh) a&H3Hb se servare, se conser- 
vare, salutem suam tueri; c-hhtb KOMy atH3Hb 
incolumem servare alqm, alcui saluti esse; c. 
hto Bt naMATH alqd memoria tenere, custo- 
dire; alcis rei memoriam conservare, retine- 
re; C BT> TaflHi cm. TafiHa. CoxpaHaTBca 
manere, permanere, remanere, xo iero hho\ 
valere, manere usque ad; = cymecTBOBaib 
^o HacToamaro BpeMenn exstare (orationes, 
epistulae); He c-hhtbcji interisse. 

ConeTaHie dpaKOMt cm. 6paKoco^eTame; c. 
MBiciefi ratio sententiarum; ratio qua senten- 
tiae inter se excipiunt, altera sententia ex 
altera apta hjh nexa est. 

CoHHHeHie 1) KaKi* ajkitcTBie confectio (libri, 
annalium); rjraroaaMH conscribere, compone- 
re, conflcere, Hanp. BpeMK c-ma kheth tern- 
pus quo liber conscriptus hjih compositus 
est. 2) caMoe npon3Be,a;eHie scriptum; liber; 
KaKi npoHSBejieHie yna opus; moh c-ma TaK- 
jKe toibko nostra (n. legens, legendis n., 
Cic.% Bamn c. vestra (v. solum legitis, v. 
amatis); c. o vewb hh6. cm. o 2, a. Co^h- 
HHTejiB scriptor (alcis rei, Hanp. tragoedia- 
rum); qui librum scripsit, conscripsit, compo- 
suit; auctor (alcis rei nan npocTO auctor, 
eciH ^onoaHeHie ierKo caMO no ce6i buto- 
Kaen> H3i> CBfl3H); otiTB c-SBWb nero alqd 
scripsisse, conscripsisse hjtk composuisse, 
concepisse. Cohhhhtb 1) facere, conficere 
(KHHry, pfriB); scribere, conscribere; compo- 
nere; condere (carmen); c. cthxh cm. cthxi. 

2) = BBI^yMBlBaTB, CM. STOTT. VI. 

Cohhtbcs stillare, destillare (Kanaib); rorare. 

Co^hbih suci plenus; fsucosus, f suc ulentus. 

Co^yBCTBeHHo benevole; o^eHb c. cum vero 



hjh intimo animi sensu; c. 0T3biBaTbCff o 
Hewb studiis suis comprobare alqd Co- 
^yBCTsie 1) B3anMHoe pacnojroateHie con- 
sensus, concordia. 2) — yiacTie, cm. yqacTie; 
HHTepecb stadium; HafiTH c. probari, placere 
(bi komi alcui), studium alcis excitare; k& 
BCTpt^iaTB c-CTBia frigere (ad alqm). Co- 
^yscTBOBaTB 1) KOMy cupere alcui, alcis 
causa; alcui amicum esse, favere; oqeHb c. 
KOMy alcui favere et cupere; studiis suis 
prosequi alqm; una gaudere (pa^OBaibca cs 
k4mi), alcis vicem hih casum dolere (co6o- 
jrl3H0BaTb); He c. KOMy alcui non amicumr 
esse, non favere. 2) c. neMy moveri, comr 
moveri alqa re (alcis dolore); probare, ap- 
probare, comprobare alqd (oaoSpaTb); ne c. 
^eMy aversum, alienum esse ab alqa re, 
(cobHie) abhorrere ab alqa re; Taote abnu- 
ere, aspernari alqd. 

Cohihhki vomer. 

Coio3hhk'l socius; foederatus; foedere iun- 
ctus hjih sociatus; ciaxb ^bEM-b c. foedere 
iungi cum alqo. CoK>3Hirq:ecKiii socialis 
( exercitus, bellum). Cobdbhbih foederatus; 
foedere iunctus hih sociatus. Cobd3^ foe- 
dus; societas; opa^HBift c. cm. SpaK'B; =: co- 
K)3HBia rocy,a;apcTBa foederatae civitates; = 
coSpanie cok)3hhkob^, a TaKate caMH coio3- 
hhkh concilium (Achaicum, Achaeorum); TaK- 
me corpus, nanp. Achaeorum; HacTynaTejb- 
hbiS, o6opoHHTejibHBiH c cm. 3th npHjiaraT.; 
3aoOTaTb c. societatem, foedus inire (cum 
alqo); societatem coire (cum alqo); Hapy- 
inaTb c cm. HapymaTb. 

Cna^aTB 1) cadere, decidere; (He3aM&rH0 co- 
CKajib3BiBaTb) delabi, defluere: 2) o boa* de- 
cedere, recedere (aqua); decrescere, minui; 
imminui; tolli. 3) o ^hb, Hanp. niHa Ha 
^to hh6. cna^aen. pretium alcis rei minui- 
tur, res vilior fit nan vilius venit; njHa Ha 
xjii^T. annona laxat (Liv.). 

Cnaji3BiBaTB derepere; delabi; defluere. 

CnajEBHA cubiculum, ia quo alqs dormit; cu- 
biculum dormitorium (Plin. ep.)\ b% cbh3k 
pi^H npocTO cubiculum. 

Cnacame conservatio; nocpe^. ra. servare^ 
conservare. CnaeaTB servare, conservare 
(alqm, rem publicam); salutem dare, afferre, 
salutis auctorem, saluti esse (alcui); c. Koro r 
^ito QTb ^ero servare alqm, alqd ex re, eri- 
pere alqm alcui rei, ex re, liberare alqm* 
alqd re, ab re (alqm. periculo, urbem ab 
incendio et flamma), vindicare (alqm ab 
interitu, rem publicam magnis periculis); 
retrahere (alqm ab interitu); ohh cnaara 
ToabKo cboio atH3Hb iis praeter vitam nihil 
erat super; ^eaoBta, Koioparo Hejrb3fl 6ojrb- 
me cnacTK homo desperatus. CnacaxEca 
se servare; HafiTH cnacenie in tutum deve- 
nire; c. Ky,na hh6. alqo se recipere (ex fu- 
ga); alqo confugere; emergere (in campos 
apertos), fuga petere alqd; c. BnjraBb cm. 
BnjraBb; cxapaTbca, nbiTaibCfl, cnacracb sa- 
lutem petere, saluti suae consulere (Hanp. 
fuga); c. orb iiero se expedire ex re; emer- 
gere ex re; oHt cnacca TaKate salvus hjm 



CnaTB. 

incoiumls evasit; salvus hih incolumis est, 
in tuto est; in portu est. CnaceHie salus; 
(0Ka3airaaff noMomb) auxilium; HCKaTL c-Hia 
m> 6'etcib'e fuga salutem petere, saluti suae 
fuga consuJere; nata nyib ko c-hiio salutem 
sibi reperire; Bpa^H oxqaHBaioxca b-b ero 
c-Hin medici diffidunt; a medicis desertus 
est; jm Hero wkvb c-ma actum est de eo. 
CnacHTejrB 1) servator, conservator; salu- 
tis auctor; liberator; vindex (h3b 3axpy,HHe- 
hih h onacHOCTH); c. hch3hh salutis hih Vi- 
vendi auctor; moh c salutis meae auctor; 
capitis mei servator; aenHaHe Harpa^HiH 
c-ia TpeuiH Athenienses eum qui Graeciam 
iiberaverat, praemio affecerunt. 2) o Xpncxi, 
salvator (y om%. uepwu). CnacHTejtBHHii.a 
servatrix, conservatrix. CnacnTejiBHiiH 
salutaris; c. cpe,acTBo via salutis; bc$ CHHTa- 
jra eAHHCTBeHHwarB c. cpe^cxBOftrt c-b ue- 
onped. nan.%. haec una via omnibus ad salu- 
tem visa est, ut (Liv.)] owl He bh^ib apy- 
roro c. cpe^dBa KpoMi 6srcxBa nullam nisi 
in fuga salutem vidit. 
CnaTt dormire, (cnibHie) dormitare; = ot^bi- 
xaxb quiescere; c. KpiuKo, ny6oKHMi> chomt> 
arte hih graviter dormire; h^th c. cubitum 
ire me discedere, dormitum se conferre, ad 
quietem ire, ad dormiendum hih ad somnum 
proficisci (Cic); jomnxbca c. somno oh 
quieti se tradere; corpus (corpora) quieti da- 
re, somno oh quieti se dare; se tradere ad 
quietem (Cic); He mo^b c. somnum capere 
non posse, oxx, qero hh6. alqd alcui somnum 
adimit hie dormire alqm non sinit; ^oiro c. 
(KaKB npHBti^Ka) muiti esse somni; somno 
mdulgere; Maio c. brevissimi esse somni; 
MHt xo^exca c. dormito. 
CneKaTtca (o kpqbh) coire; concrescere. 
CnepBa 1) npeat,ne spyraxB primus; (h3-b 
Wxb) prior; prius (duas a te accepi epistu- 
■las. Respondebo igitur priori prius); prin- 
ceps (xoxx, KoiopBifi Ha^HHaex'B ^to hh6., 
noiaraexx. Ha^aio ^eMy); oh* c. ynn^jTB 
axo = oh* Sbijtb nepBBra, yBH^BBmiH primus 
vidjt; ero a c. VBHate, = ohb 6&ijrc> uepBbii, 
KOToparo a jBtojfrxb eum primum vidi; kto 
hbo\ c. (nepBtiM'L) aiiaexB, ' npoH3Bo,a ( HX'b 
ito mitium Ut, nascitur, oritur ab alqo; ab 
alqo imtium fit fugae; xaraie occupo cl 
inf., uanp. bellum facere occupant. 2) = 
CHaqaia primo, xaote a, in primo. 
CnepeflH a fronte, in fronte; c. Hanacxb Ha 
Bpara in adversos hostes impetum facere; in 
hostium frontem pugnare. 
CnecHBHH superbus; vanus. CnecB inanis 
hih vana superbia, h npocxo superbia; spiri- 
tus (pi); vanitas. 
Cner^iajEBHHH singularis; proprius. Adv. sin- 

gillatim, separatim, proprie. 
CnaHa tergum (saKi 3a.HHaa ^acib xsia, 
oco6. c. nejoBEKa); dorsum (KaEb BepxHaa, 
B03BBimeHHaa wib xiia^ ci*b% ocoo*. c. skh- 
Boxnaro); leacamiH m c-he supinus; cb py- 
KaMn 3a c-hoh manibus in tergum reiectis; 
nepen. 3a c-hoh Koro alqo inscio hjh in- 
sciente; = m> oTcyxciBin Koro absente alqo; 



CnopHTB. 



361 



3a c-hoh hohochxb Koro alcui absenti male- 
dicere. 

Cuhcok* index; tabulae; c. ceHaxopoB'B album 
senatorium; bhccth Koro b* chhckh rpaat- 
^aHB ascribere alqm in civitatem hih civi- 
tati; BHecTH m>e hma b% c. o6BHHenHBix , b in 
reos referre, b-b c. onajTBEBixii in proscripto- 
rum numerum referre; BtraepKHyxb ^Be hmh 
h3b c. oo'BHHeHHBixB alqm de mn ex reis 
eximere; Becxn Meaiy c. alqd descriptum habe- 
re. CnHCiisaTL exscribere, describere alqd; 
io^ho h ^ocjtobho transscribere -(testamen- 
tum, tabulas); = HenosBOjeHHBiMB o6pa30MB 
3anMCXBOBaxB y Koro furari alqd ab alqo. 

Cirana (Koieca) radius. 

CnjtasjiHBaTB, — bjijitb 1) (MexajOBi) per- 
miscere; = pacnjiaBjraxB conflare (statuas 
argenteas). 2) c. jici *ligna secundo flumine 
demittere. 

CnorecHyTB pynaMH (oti y^HBjeHia) tollere 
manus. 

CnjreTaTB contexere, connectere (crines). 
CnjreTHH sermones aniles hjth falsi. CnjteT- 
hhk*b garrulus (6oixyHX>); delator (aoHoc- 

CuaomHOH continuus, continens (HenpepBiB- 

hbih); solidus (MaccHBHBifl). 
CnoaBuscHHKi socius; particeps (alcis rei); 

<Ha bohhb) belli hih bellorum, expeditionum 

socius. 

CnOKOHHUH 1) CM. nOKOHHBIH 1. 2) — 6e3- 

MHxeatHBif tranquillus (animus); sedatus; pla- 
cidus; c. Mope mare tranquillum; c. atH3Ht 
vitae tranquillitas, vita tranquilla ejh pla- 
cida; c. ^yxx. cm. cnoKoncxBie ftyxa); c. spe- 
MeHa tempora tranquilla hih sedata, pacata; 
6bixb, ocxaBaxbca c-hbimb animo esse tran- 
quillo hih placato; animo non commoveri, 
npH qeMX. hh6. placide hih sedate ferre ■ 
alqd; secxn c atH3Hb sorte sua contentum 
hih tranquille vivere; 6jxh c-ewh\ bono sis 
animo! bonum babe animum! Adv. tranquille, 
placide, ^placato animo, sedate, sedato animo. 
CnoKOHCTBie tranquillitas; c. jvmH animi 
tranquillitas; c. ^yxa animus aefuus, aequi- 
tas animi; constantia; c. cobecth animi pax 
hih tranquillitas; Koro hho. ne noKHiaeTX> c. 
^yxa alqs nihil discedit ab animi aequitate; 
napymaiB o6m;eciBeHHoe c. cm. Hapymaxb; 
cm. xaEace hokoh. 
CnopHTB 1) pugnare (cum Peripateticis; de 
dns immortalibus); certare, concertare (cum 
alqo de alqa re); contendere (verbis); alter- 
cari (cum alqo); = pa3cy^axb disceptare 
(verbis, cum alqo, de alqa re); o Hay^HOMt 
cnopfc disputare; c. 3a n npoiHBb cm. 3a 
i, c; a He cnopio (npoxnBx axoro) non re- 
pugno. 2) o flByxB npoxHBHtixb napxiaxx,, 
oco6. Ha cy,a,E certare (inter se); controver- 
siam habere, litigare (cum alqo de alqa re); 
ambigere (de alfla re). CnopHHH contro- 
versy, quod in controversia est hih ver- 
satur; litigiosus; c. afcio res controversa; 
controversia; causa; res; c. Bonpoc* res 
controversa; controversia; quod cadit in 
controversiam hih disceptationem. drop* 



362 



Choco6hocti>. 



* 



certatio, concertatio; certamen; RBjx-b npo- 
thbhbix'B napTift, oco6. na cyj$ controYer- 
sia; — pa3cyat^eHie disceptatio; y^eHbit c. 
disputatio; BCTynaTb, BxoflHTb Bt c. ct> kLwb 
in certamen cum alqo descendere; B036y^HTb 
c. o ^eMi. vocare, adducere, deducere alqd 
in controYersiam; ofo stom^ em,e H^erb c. 
adhuc sub iudice lis est; Hin> c-py o6i> 
3TO]vrb, 3to He nojtieatHTi) c-py hoc nullam 
controYersiam recipit, non dubitandum est; 
de hac re nihil dubitatur; c-py Hirb, to>... 
non est controYersia quin... 
Cnoco6HocTB 1) = Aaposame, cm. axo ca.; 
c-cth yMa facultates ingenii; ingenium; c. 
MBimieHLa cm. MBiioeme. 2) — ro^nocTb kt> 
newy facultas (ingenii, dicendi, poetica); in- 
genium aptum ad alqd; c. BocnpaHHMaTb *ito 
cm. BocnpiHM^HBocTb. CiiocoGhlih 1) 
tfapoBHTMH docilis (nottflTJiHBMfi); sollers, 
ingeniosus, bonae indolis; o^enb c. eximii 
ingenii; magno ingenio mh bona indole 
praeditus. 2) roa,HBifi Ha hto, chocoO- 
hbih Kt HeMy, lOBKifi idoneus, aptus 
alcui rei, ad alqd faciendum; promptus ad 
alqd (ad omnem audaciam; homo, mens); He 
6bitb c-hbimt. Kb *ieMy abesse, alienum esse 
oh abhorrere ab alqa re: Sbitb c-hbimt. Ha 
^to Tame habere alqd; alqd accipere posse 
(mens omnem virtutem); oh^ Ha 9to Sbutb c. 
talis erat qui ch conj.\ ille inYentus est qui 
ci> conj.\ MyjipbiH He c-oeni. rHtBaTbca -irasci 
non est sapientis; ira non cadit in sapien- 
tem; oht> Ha bto He c-6eHi> hoc non cadit in 
eum; ab hac re alienus est ok abhorret; no 
MoeMy MHBHiio oHt Ha Bee (lypnoe) cnoco- 
6ewb ab eo nullam iraudem, nullum facinus 
abesse puto; He CHmaTb Koro c-hbim-b kb 
3.io,n'bflHiH) alqm esse nefarium non putare, 
Kb odMany h HecnpaBeiiaBocTH nulla in 
alqo fraudis iniuriaeque suspicio est oh 
non suspectus habetur alqs de fraude et 
iniuria; c^raiaTb Koro c-hbim'b npe^BH^Tb 
dyiymee a ^ m futura prospicere credere. 
Cnoco6cTBOBaTB TieMy afferre ad alqd (ad 
bene vi*ndum; nihil ad communem fru- 
ctum); conferre ad alqd (nihil, multum, plus, 
plurimum); prodesse, adiuvare ad alqd; va- 
lere (multum, nihil) ad alqd; Yim (magnam, 
exiguam) habere ad alqd; pertinere ad alqd. 
Cnoco6t ratio, via, modus, *iacTO b% pi., 
nanp. bc^mh c. omnibus modis oh rationi- 
bus, ho h omni modo mh ratione; KaKHMi> 
c? quo modo? qua ratione? TaKHMi* c. hac 
ratione, hoc, illo, isto, tali modo, ad hunc 
modum; TaKHMi> ace c. eodem modo, eadem 
ratione; HHKaKHMT. c. nullo modo, nulla ra- 
tione; hhbimi* c. aliter; c. (MeioffB) npenoi,a- 
Bama, oSy^eHm ratio docendi, genus disci- 
plinae oh instituendi; c. cpaataTbca, Becxa 
BOHHy ratio pugnandi, belli gerendi; hobbih 
c. "qero hho\ novitas alcis rei; hobbih c. boI- 
hbi novum quoddam pugnandi genus; TiacTO 
cnoco6:b cb Haxo,a;aniHMca npu newb onpe- 
AtiHTeabHBiM'b cym,. nepoBo^HTca o^hhstb 
cymecTB., Hanp. c. BocnaTama, oo'yqeHia 
educatio, institutio, c. H3ioateHia oratio, c. 



CnycKaTfc. 

jritoema curatio, oca^Bi oppugnatio, 3amHTBi 
defensio, nacTo b% pl.\ cm. TaKjKe cpeA- 
ctbo 1. 

CnocntniecTBOBaTB adiuvare , prodesse ad 
alqd; adiutorem (adiutricem) esse alcis rei, 
ad alqd. 

CnoTtiKaTBca pedem offendere; c-KHyTbca h 
ynacTb vestigio fallente cadere. 

Cnpasa ad dextram; a dextra. 

OnpaBeflJiHBOCTB 1) Kant Ka^eciBo ^eioB^Ka 
iustitia; anna h npe^M. aequitas; KaKi. co- 
cxojraie ius; rectum et iustum; no c-cth cm. 
cnpaBeA-iHBo; c. TpeSyerb aequum est ct> 
inf. oh ace. c. inf.\ OT^aBaTb KOMy c. al- 
cui hoc tribuere ut...; B03,a,aBaTb c. KOMy 
iustum se praebere erga alqm, tribuere alcui 
quod ei debetur, alcui non detrahere lau- 
dem suam, Kaat^oMy suum cuique tribuere; 
ohi* B03jcaeTi. noiHyio c. ero sacayraMi 
haud sane est obtrectator laudum eius. 2) = 
ocHOBaiejibHocTb, HCTHHa Veritas; comh£- 
BaTbca Bi> c-cth pa3CKa3a *dubitare num ve- 
ra sint quae narrantur hjh fldem narratio- 
nis in dubium vocare; He coMHtsaiocb Bt 
c-cth 3Toro non dubito, quin hoc ita sit. 
CnpaBeffjraBbiH 1) iustus (homo; bellum, 
poena, praemium); npaBObHbit (o npea&i.) 
rectus; 3aKOHHBiS legitimus (poena); o jthite 
aequus; BnoiHi c. xb&o optima causa; c-bo, 
coBepnieHHO c-bo ct ueonped. hclk<i. iustum 
mh aequum, par est, decet ct inf.; 3to co- 
BepinenHo c-bo hoc aequum et bonum hih 
aequum bonumque est; tboh TpeooBama c-bbi 
aequa postulas. Adv. iuste, iure, recte, le- 
gitime; merito (no sacjiyrfe); ut par oh 
aequum est, ut decet; c. nocTynaTb recte 
agere, facere; rectum sequi; ius, ius ac fas 
colere. 2)~ocHOBaTeiBHBiH, hcxhhhbih verus. 

CnpaBjtJiTB cm. npa3jnHOBaTB. CnpaBJiaTBca 

1) o ^e Mt quaerere alqd (ab, ex alqo); 
cognoscere de alqa re; sciscitari de alqa re. 

2) c. ct> K^Mt sustinere alqm (He ^aBaxb 
npeo^oitTb ce6a), CKopo transigere certamen 
cum alqo; c. cb qiMi) expedire oh expli- 
care alqd. 

CnpamHBaTB rogare, interrogare (alqm, alqm 
alqd); quaerere, exquirere, requirere (alqd 
ex, ab alqo); percontari (alqm, alqd ab, ex 
alqo, alqm de alqa re); sciscitari (de alqo, 
alqd ex alqo); c. o komi» quaerere, requires 
alqm, o ^eMT. rogare alqd (vasa, viam), ex- 
quirere alqd (iter); He cnpocaB'b MeHa (co- 
naceHt an a) sine mea sententia; c. c<>- 
BiTa cm. coBtTi* 1; c. MHinia cm. MHiHii^. 
CnpamHBaTBca, cnpamnBaeTca, — jih quao- 
ritur, num; «to cnpamHBaeica* b^ apodo- 
sis'4 ^acTO BOBce He nepeBO^Hica, Hanp. 
nisi id faceret (philosophia), cur Plato Ae^y 
ptum peragravit? (Oic). CnpocB cbha'I' 
Tejiefi cm. ^onpocb. 

CnpBir-HBaTB desilire (de, ex alqa re). 

CnptlCKHBaTB CM.i oKpooaib. 

CnpHTaTB, — ca cm. npaiaTb, — ca. 
CnyrHBaTB cm. BcnyrHBaTB. 
CnycKaxB 1) demittere; c. Bo^y emitini" 
(aquam e lacu h npocTO emittere lacum); r. 



CnyTHHKT*. 

Kopaoib Ha Bo,ny navem in aquam deducere 
• hih npocxo deducere; c. napyca vela contra- 
here, subducere. 2) He c. na3B cb Koro cm. 
cboihtb 2. 3) c. KOMy mo concedere, con- 
donare (alcui alqd); gratiam facere alcis rei 
(omnium tibi; delicti). CnycicaTBca de- 
mitti, se demittere (manibus, funi); delabi;= 
cohth descendere, degredi. CnycKB 1) 
KaKt irMcTBie demissio; riaroiaMK, cm. cny- 
cKaTb. 2) ckiohb deiectus; locus declivis, 
proclivis; cm. cxo^b. CnycTa post; c. rojrb 
anno hih anni tempore circumacto, anno in- 
teriecto; anno post hjth post annum; HeMHoro 
^Hei c. paucis diebus interiectis; c. 10 junet 
praeteritis decern diebus, post decern dies. 
CnyTHHEt socius hih comes itineris, h npocTO 
comes; £ii;yin;iH BMBCTi cb apyrnMB convector. 
CnyiHHija socia hih comes itineris; comes. 
CnyTHBaTB,— ca cm. 3anyTBiBaTb,— ca. 

ClTBJEBIH CM. 3pilHf 1. ClTBTB CM. 3p^Tb. 

CntmHBaTB equitem deducere ad pedes. 
CnfenraBaTBca descendere, desilire ex equo, 
h npocio descendere, desilire; o coi^aiaxB, 

KOTOpbie BO BpeMH dHTBM OCTaBiaiOTB KOHet 

h cpaataiOTca HBHiHMa descendere, degredi, 
desilire ad pedes, descendere, desilire ex 
equis; npHKa3aTB kohhhh$ c-mHTbca equita- 
tum hih equitem deducere ad pedes, (htooh 
iipyrnxB coi,a;aTB noca^HTb Ha KOHeft) equiti- 
bus detrahere equos. 
CntmHTB properare; (topohhtbch) festinare; 
maturare; accelerare; cihhik6mb c. cm. Topo- 
naxbca; c. Ky^a alqo venire me redire pro- 
perare, alqo ire contendere hot: alqo tendere, 
contendere; alqo ferri; accurrere, advolare 
in, ad locum; c. cb ueonped. huka. propera- 
re, festinare, maturare cb inf., propere hih 
festinanter alqd agere; Ha,a;o c. properato hih 
maturato, mature facto opus est: He^ero c. 
nihil urget. Cnfenratra citus (cKopwfi); fe- 
stinationis plenus; He ^onycKaiomift 3aMe,a;ie- 
Hia non differendus; quod dilatiouem non 
recipit. 

Cna^tKa, 3HMHHH CM. 3HMHiH. 

CpaBHeme comparatio (linguarum inter se); 
collatio (bb pta, Gic.)\ contentio; He #ony- 
CKaib c-ma cb hbmb nullo modo comparari 
posse cum re; eon a o~ti npoBecTH To*iHoe 
(noinoe) c. si contentio quaedam et compa- 
ratio fiat (Gic.)\ bb opaBHeHiH cb... com- 
paratus cum... hjih si hunc cum illo com- 
paraveris; prae, Hanp: videris non tu qui- 
dem vacuus molestiis, sed prae nobis bea- 
tus; Atticos prae se agrestes putat; ad, Hanp. 
vir bonus, sed nihil ad Persium; pro (bb 

OTHOmeHiH KB); OHH C^HTaiH CBOK) oSiacTB 
CIHIUKOMB TBCHOK) Bb C-HiH Cb KOIHHeCTBOMB 

HaceieHia pro multitudine hominum angu- 
stos se fines habere arbitrabantur; TaKa&e ad- 
versus (Liv.% nocpe^. compar., Hanp. 6*bv{- 
Hbifi bb c-mn cb KiMb alqo pauperior. 

1. CpasHHBaTL, cpaBHHTt comparare, con- 
ferre, contendere, componere (alqd cum alqa 
re, illas res inter se). 

2. CpaBHHsaTB, cpaBH&TB Koro hjih ^ito cb 
KiMb hjih *temb aequare (tenuiores cum prin- 



Cpe^a. 



363 



cipibus aequari se putarunt); adaequare (cum 
virtute famam); alqd alcui rei, alqm alcui 
in aequo hjih parem ponere, alqd alcui rei 
par facere; alqm cum alqo eodem numero 
hjih loco habere. CpaBHHTBca cb kbmb 
bb qeMB aequare alqm alqa re; adaequare 
(se virtute nostris, Caes.); aequiperare (alqm, 
alqm alqa re); parem esse alcui; cTapaibca 
c. cb kbmb aemulari alqm; aspirare ad alqm 
alqa re (Africanum bellica laude). 

3. CpaBHHBaTB, CpOBHaTB CM. BbipaBHHBaTB. 

CpaBHnxejEBHo comparate; fcomparative; no- 
cpeii;. compar., Hanp. c. Heooibmog minor; 

C CB *T£MB CM. CpaBH3Hie (Bb C-HiH). 

CpascaTB, cpa3HTB sternere, prosternere, de- 
icere, terrae hih ad terram affigere alqm. 
CpaacaTBca pugnare; certare; contendere 
(inter se de principatu; ferro, proelio, acie); 
decernere (pimaa irfcio); depugnare, decerta- 
re (^o KOHna, #o OKOH^aieitHaro pBmema); 
confligere; proeliari; proelium, pugnam edere 
hjih facere. Cpaaceme pugna; proelium; 
acies; bb fleHb c-ma eo die quo pugnatum 
est (Liv.% acapKoe c. cm. atapKifi 2; jj;aTb c. 
facere, committere pugnam, proelium; none 
c-Hia cm. nojie 2; Ha^aib c. pugnam hih 
proelium inire; pugnam, proelium committe- 
re; inter se hjih acie concurrere; BbinrpaTb 
c. proelio hih pugna superiorem discedere; 
npoHrpaTt c. proelio hih pugna inferiorem 
discedere; proelio vinci, superari, fundi, fu- 
gari; pro victo abire. 

Cpa3y cm. 3apa3B. 

CpaMHTB Koro ignominia hih contumelia affi- 
cere alqm; ignominiam alcui imponere, in- 
iungere. CpaMB ignominia; dedecus; turpi- 
tudo. 

CpacTaTBca coalescere (cum re, inter se); 
cpociniHca coniunctus (supercilia— 5poBH; 
digiti). 

Cpe^a (cepe.ua) 1) qeTBepTtif Renb He^tiH 
*dies Mercurii. 2) odmecTBO, KpyrB numerus, 
Hanp. alqm ex suo numero miserunt; ohh 
meiaiH hmbtb napa h3b CBoefi^ alqm sui 
corporis regem creari voluerunt; nocpeji,. cum, 
Hanp. acHTb bb c-j^i apy3eH cbohxb cum ami- 
cis vivere; bb Bame't c. vobiscum; H36HpaTbca 
H3B c-j^bi naipauieBB h nieSeeBB ex patriciis 
et plebeis hih ex ordine patriciorum et ple- 
beiorum creari. Cpe^n inter cb ace. hih 
in cb abl., Hanp. c. no^el inter homines, in 
hominum genere (nihil rarius invenitur); inter 
maiorum rerum curas; HHor^a per, Hanp. per 
luxum et ignaviam vitam agere (Sail); no- 
cpe#. medius, Hanp. c. ropo^a in media urbe; 
c. ibra media aestate; c. ho^h media nocte; 
c. 6tia ji,na. luce clara hih toibko luce. 
CpetfH3eMHLra mediterraneus; C. Mope mare 
internum. Cpefliraa (cepe^HHa) media pars 
(regio), medium spatium; medius locus; o6likh. 
nocpe,a;. adj. medius, Hanp. c. ocipoBa media, 
insula; bb c-hb 1 ropo^a in media urbe; bb 
c-Hfc ^oMa in m. domo, in m. aedibus; did, 
oQiacTb cocTaBiaeTB c-Hy Tanin haec regio 
media totius Galliae est; bb c-h$ Meat^y me- 
dius inter cb ace. pi.; SpocHTbca, BopBaTbca 



364 CpHcoBMBaTB. Ccopa. 

bx c-bj Bparosx in medios hostes irrumpere; HMto (6oabinia) c-CTBa nummatum hsh pe- 
BnecTH BOHHy bx c-Hy cTpaHBi bellum in me- cuniosum esse; opibus florere; He hm£tb 
diam terrain inferre; nepeu. xepmaxbca c-hm epe,icxBx res familiaris non suppetit alcui; 
medium quiddam sequi; tenere mediocrita- angusta res est alcui; a hm£k> cpe^CTBa kx» 
tem, quae est inter nimium et parum; TaK- atH3HH habeo unde vivam; .nocxaBiixb KOMy 
ate via uti, npa, bx vewh mediocritate c-CTBa kx hch3hh alcui victum praebere; 
moderari alqd. CpeflHeB^KOBOH nocpe#. Kaat^Bifi no cbohmx c-CTBaara. pro suis quis- 
le??. *aetatis mediae (BHorija ex npn6aB- que facultatibus; Ha cboh c-CTBa, codcxBeH- 
jreH. quae vocatur); fmedii aevi. CpeflHia hlimh c. de suo, suis opibus; privato sumptu. 
(cepe^nin) medius (digitus); -c. poctx sta- 2) cpe^cTBO npoTHBX ^ero remedium 
tura mediocris hjth modica; c-hhmx hhcjjomx. alcts rei; ad magnitudinem frigorum; id re- 
plus minusve; circiter; fere; c. cocioBie ordo medium timori fuit; invenire remedium alcui 
plebeius; homines plebei generis; no cocto- rei; xaKate auxilium, subsidium; irfrcedHoe c. 
aHiio homines modicae fortunae; c Bfea cm. medicina (co6. h nepeu., medicinam adhi- 
bxkx 3; Meauy mhpomx h bohhoh hxixx hh- bere, alcui rei quaerere); jriiEtapcxBo medi- 
qero c-Haro inter pacem et bellum nihil camentum; cKaatn Met KaKoe hh6. c. npo- 
medium. Cpe^OTO^ie 1) co6. medius lo- thbx SToro adversus haec me doce alqd. 
cus hjih media pars alcis rei; nocpeji;. me- CpHCOBHsaTt deformare; lineis describere h 
dius; TaKHte umbilicus (Siciliae). 2) nepeu. npocTO describere; adumbrare. 
sedes (belli), domicilium (imperii); ^ejib^iii- Cpobhhtb cm. 3. cpaBHHBaxb. 
CKifi opaKyjii) cxajrx y TpeKOBt c-qieMX CpoffCTBO cm. poadBO. 
Kyibxa oraculum Delphicum domicilium re- CpoKi. = npojcoimeHie BpeMexm spatium (seme- 
ligionis Graecorum factum est. CpeacTBo stre spatium dictaturae); = npoMeatyroKb in- 
1) flia coBepmeHia, aociHHceHia ^ero hho. tervallum; onpeAEJieHHBifi, Ha3HaqeHHtii ^eHb 
praesidium (virtutis — aia AOCTaacema ao6po- dies (f.), TaiuKe dies certa, praestituta, con- 
AiTeJiH); subsidium, adiumentum, auxilium, stituta; c. niarema cm. niaxeacx; c. juia abkh 
instrumentum; c. ko cnaceHiio auxilium salu- bx cyjrx. vadimonium; to^oboh c. annua dies; 
tis; c-cxBa iLna Be^ema bohhh subsidia mz bx toaoboh c. annua die; anno vertente; in- 
nervi belli; c*cxBa (KaKX MaTepiajibHbia, xanx tra annum; AByxAHeBHbin c. biduum; Ha3Ha- 
b Apyria) A^a AocxaaceHifl Biiama bx rocy- ?htb c. diem statuere, constituere, praefinire, 
AapcxBX opes; *iacxo nocpeA- ratio, via (cno- aobojtbho AOJirift c. diem satis laxam statue- 
co6x), consilium, modus, oco6. bx pi., Hanp. re; bx onpeAxmeHHBie cpoKH certis diebus hjih 
BciMH c. omnibus modis; pinraxbca Ha Kpaft- (o njaxeatax'b) certis pensionibus; niaxHXb 
Hee c. ad extremam rationem confugere, bx. xpn c. tribus pensionibus solvere. 
ad extremum hjh ultimum auxilium descen- Cpy6aTL (^epeBo) caedere; succidere. 
dere; ynoxpeSjaa Bci c. omni ope atque 1. CpMBaTt, copBaTB avellere (poma ex ar- 
opera; ecxb pa3HBia c. jaa jii^eHia 9xhxx> boribus); abscindere (tunicam a pectore); de- 
cxpacxen variae sunt earum perturbationum ripere (ramos arbore); detrahere, auferre 
curationes; ECKaxb c. m> cBoeMy ocBo6oac,a;e- (anulum de digito); abrumpere (o Bixpi, fa- 
hik) vindictam alquam libertatis suae quae- stigia aliquot templorum a culminibus ab- 
rere; bx. *ieMB hh6. ncKaxt cpe^cxBa ur ^e- rupta); c. i^betbi, hjioah cm. xaKme pBaxt 1. 
ro quaerere ex alqa re, quod valeat ad...; no- CpuBaxBca, Hanp. ex. ninn vincula abrum- 
cpe^. part* praes. act. ex. esse, Hanp. hxo pere; nepeu. cjiobo y Koro hh6. cptiBaexca 
cjiyacnxx^cpeACTBOMx. xx coxpaHeHiro H3Bicx- ex a3MKa verbum ex ore alcis excidit. 
naro coTioaHia ea quae conservantia sunt 2. CpsiBaxB, cptiTB, Hanp. c. ropbi montes 
alcis status; ^acxo nocpe^. res hjih n. pron. coaequare, in planum deducere, xojimx. cli- 
hjth adj., nanp. o^BiKHOBeHHBiMn c-mh usitatis vum in planitiem redigere; yKptnieHia de- 
rebus; aiHMX c. hac re, hoc, eo (neutr.); ohx moliri; diruere; cpBixb ao ocHOBama solo 
Hamejix c. noBpe^axb eaiy repperit quo ei aequare hih adaequare (urbem, tecta); com- 
noceret; otx. Koro mbi noaynraH c-exsa homo- planare (opera). 
raxb ApyraMX a quo id accepimus, quo cete- Cp*3BiBaTB cm. oxpi3axb, o6pt3aib. 
ris opitulari possemus; ynoxpe6nxb, hcto- Cpa^y, no,n,x pa^x ordine (no nopaAKy); oji;hh7. 
npiB Bci c. omnia experiri hjih facere, nihil 3a apyruMx deinceps, xaKace alius post ali- 
intemptatum relinquere (HH^ero He ocxasnTb um; nacTO nocpe,a;- continuus, Hanp. dies con- 
He HCHBiTaHHBiMx); nullum genus alcis rei tinuos quinque; 3aHHMaxb AO^atHOCTb KOHcyjui. 
praeterire, nullam alcis rei partem relin- £Ba rojta c. consulatum continuare; Kom 
quere; II,e3apb ynoipeonjix bcx c. jura coxpa- hh6. h-eckojibko iixx> c. BBiSupaTb bx koii- 
Hema Mnpa nihil a Caesare relictum est quod eyibi multiplicare (alcui) consulatus. 
servandae pacis causa temptari posset; e^HH- Ccopa rixa (AoxoAamaa &o A^a); iurgium 
cxBeHHMMX c. Obiio em;e... ex ueonped. ua- (xojebko Ha cioBaxx); lis, pi. lites; altercatio 
kaoh. nihil relinquebatur nisi hih npocxo re- (cnopx). OcopHTB dissociare (homines hjih 
linquebatur ut..; c. ajih locTHateHia u^jih id animos hominum); discordes reddere (alqos); 
quod eo quo intendas, fert ducitque; cpe^- alienare (alcis voluntatem ab alqo). Cco- 
exsa (MaxepiajrbHBia) subsidia; opes, facul- pHTtca altercari, iurgare, rixari, ex kI.mi. 
tates, divitiae; 6oraxbia c. xaKace copiae; qe- iurgio contendere, iurgiis certare cum alqn, 
jroBiKX eo c-mh cm. 6oraxbif, 3aatHxo^HBifi; rixari cum alqo; rixa mihi orta est nmi 



Ccyjja. 

alqo, Meatjuy co6oi inter se altercari; certare 
maledictis inter se; rixari inter se; =. jkhxb 
b?> pa^a^ cb xkwh dissidere ab hih cum 
alqo; in simultate esse cum alqo. 

Ccyaa pecunia credita; creditum (n.). Ccy- 
«aTL Koro h^mx, commodare alcui alqd; 
utendum alqd dare, tribuere; c. Koro aeHbra- 
mh alcui pecuniam mutuam dare. 

OcwuiaTL Koro Bt cctUKy alqm exsilio affice- 
re; in exsilium eicere, pellere, expellere, 
agere, h npocto eicere; alcui aqua et igni 
interdicere; alqm relegare, deportare. Ccbi- 
jiaTtca Ha Koro, Ha tto provocare ad alqm, 
appellare alqm, jra CBoero onpaB^ama, H3- 
BHHeHia excusari hjih excusare se alqa re, 
excusatione. alcis rei uti, excusationem alcis 
rei afferre; c. Ha %e CBHTrfexeaBcxBO nomi- 
nare alqm testem, Ha CBHjrfexejrbcxBo hcxo- 
pia ex annalium monumentis testes excita- 
re; c. Ha npHMipBi bt> Hanieurb h Bt apy- 
mxx> rocyAapcTBax'B et nostrae civitatis 
exemplis uti et aliarum; a Mory cocaaxbca 
Ha Koro habeo alqm auctorem. CcmiKa 
exsilium, interdictio aquae et ignis, relega- 
tio, deportatio; cociaxb bx» c-Ky cm. ccbiiaib; 
jkhtb bj> c-k^ exsulare, in exsilio esse. 

OraBHTB, nocTaBHTB 1) co6. ponere (alqd 
in alqa re, lectum; sellam iuxta); statuere, 
constituere (in alqo loco, octo cohortes in 
fronte); collocare (unam legionem in dextro 
cornu; legiones pro castris in acie; suo quid- 
que in loco); disponere (pa3cxaBiiHXb no pa3- 
nuwh MtcTajffB, stationes; tormenta in mu- 
ris; no nopa#Ky, libros); ordinare, instituere 

(B'B H3B$CXHblt H0pa£OKX>, C. BX> CXpofi, mi- 

lites, copias, aciem); c. bi 6oeBofl nopa- 
Aokx., cipofl aciem, exercitum, copias in- 
struere; c. hxo hho. ohhxb Ha cBoe mecxo 
rem suo loco reponere; c. ^to ho^i mto 
hho\ ponere alqd sub alqd, supponere alqd 
alcui rei, sub alqd; c. BOKpyrx. Hero cin- 
gere alqd alqa re (domum custodibus); c. 
hto npe#x> h£mx>, kx, ieMy alqd apponere 
alcui rei mh ad alqd (alcui loco, moenibus, 
ad ignem); = coopyataxb ponere, constituere 
(alcui statuam, simulacrum, TaKate alqm sta- 
tua honorare); c. napyca cm. napycx.. 2) ne- 
pen. a) nocxaBiaTb, aocxasjiaxB prae- 
bere; subvehere (frumentum exercituijL b) 

BB1C0K0, HH3K0, BBIUie, HHHte C KOro CM. 

nj&HHXb; hh bo mo He c. pro nihilo ducere, 
putare; nihili facere; despicere et pro nihilo 
putar^; contemnere et pro nihilo ducere. c) 
c. KOMy hto bx, noxBaay alqd alcui laudi 
ducere hjm dare; bx, yKopx>, m> BHHy cm. 

BMBHflXb; KOMy BX> ofeaHHOCTL CM. 06H3aH- 

hoctb; hxo ce6i 3a qecxb cm. vecxb 2; qxo 

ce6i 3a npaBHjo cm. npaBHjro 1; koto KOMy 

1 bb oopa3eiTB alqm alcui (exemplum) ad imi- 

tandum proponere; qxo KOMy Ha bh^b cm. 

BKXb 2 (B'B KOHHt). d) C. KOTO Ha^X, H^MB 

praeficere alqm alcui rei; no^B ibe Ha^aiB- 
cxbo attribuere alcui (equites, legionem); ko- 
to Ha Bbicmee Micxo alqm ad summum im- 
perium efferre; kxo xaKi> bbicoko nocxa- 
BieH'B, hto6li ero He...? quis tantus est, quern 



CTapen.T*. 



365 



non...? e) c. Koro Ha o,a;Hy CTeneHb, 

tfOCKy CB KBMB CM. £OCKa; KOTO B'B H6- 

ooxoahmocxb cm. HeoSxo^HMocTB; bb 3aTpyj- 
HHieiBHoe nojoaeHie cm. bxo npiLiar. f) no- 
cxaBHXb Ha CBoeMi. obtinere; evincere, 
pervincere (ut); nocxaBHXb ce6i qxo hb6. 
irkibH) cm. u"kiB. 

CxasiH stadium. 

CTa.no grex; armenta (n. pi). 

OraKaH'b vas hih poculum vitreum. 

OajiKHBaTB detrudere, deturbare (alqm). 
CTajiKHBaTBca 1) co6. collidi inter se (na- 
ves), concurrere inter se; conflig-ere inter se 
(naves). 2) nepen. c. gt> KiM-Bz^BcxpiqaTBca 
concurrere inter se; convenire cum alqo; of- 
fendere alqm, incidere in alqm (HaxoiKHyxB- 
ca na Koro); obviam fieri alcui (uonacxbca 
HaBcxpt^y); BpaacaeSHo concurrere, congre- 
di (inter se); signa inter se conferre, gra- 

. dum conferre cum alqo; signis infestis con- 
currere. 

CTaao— Cbite cm. cii^oBaxejibHO. 

CxannjiHBaTbca conglobari, congregari, se 
conglobare, se congregare; se conglobare in 
unum; concurrere, concursare; concursus fit 
(populi); c-nHXbca ho,ht, BajioMB se constipa- 
re sub vallo; BOKpyr^ Koro conglobari circa 
alqm, congregari undique ad alqm. 

GTajcb chalybs. CTaaBHofi e chalybe factus. 

CTaHOBHTB CM. CiaBHXb. CTaHOBHTBCa 1) 

Ha qxo consistere in alqo loco; pedem pone- 
re in re (cxynaxb Ha ^xo); na hbh iuie^H in- 
niti umeris alcis; cm. TaKate cxaxb. 2) = j$- 
aaxbca fieri, exsistere; cm. .ajiaxbca. CTa- 

HOKB, XKaHKiif CM. XKai^Kit. GTaHB 1) BO- 

enHBiH, paxHBin c. cm. Jiarepb. 2) xyjroBHn^e, 
vksio statura. 

Ciapame opera; cura; diligentia; pBeHie stu- 
dium; npnjiaraxB c. kl ^eMy operam dare, 
tribuere alcui rei, operam in, ad alqd impen- 
dere, operam in alqd conferre, in alqa re 
locare hjih ponere; studium collocare, indu- 
striam ponere in re; ynoxpeGnxb Bee CBoe c. 
hxo6bi, mo6u He... omni ope anniti, omni 
ope atque opera niti ut, ne. CTapaTejiB- 
hoctb sedulitas, industria. CTapaTeaB- 
hbih cm. npHj[eacHbii. CTapaTtea o newh 
cm. cxapame (npsjiaraib); c. ex, ueonped. 
udKA. studere, conari ch inf.; operam dare 
ut; id agere ut; c CKptixb hto hh6. dissimu- 
lare alqd; HHor^a, «cxapaxBca» KaKi r^ar. 
(J>pa3eojiorHH. BOBce He nepeBo^nxca, Hanp. 
rem hue deduxi (cxapaica npHBecxn); Ha- 
npacHo c. inanem laborem suscipere; operam 
perdere. 

CTapen;B, ciapHKB senex. CTapHHa = 6bi- 
Jioe BpeMa vetus memoria, antiquissima ae- 
tas; vetustas; bx. c-Hy antiquitus km anti- 
quis temporibus. CTapHHHBiH vetus (ami- 
citia, amicus, nobilitas, consuetudo); anti- 
quus (genus, mos); priscus (pa3HHiry Meat^y 
9XHMH adj. cm . no;rB cjiobom-b cxapBit). 
dapHTBca cm. cocxapnxBca. CiapocTB 
senectus; oySoKaa c. aetas exacta, affecta; 
b% c-cth Hacxo nocpe^;. senex, Hanp. Cato 
senex (bx> c-cxh) historias scribere instituit; 



366 



CTaCKHBaTB. 



CTepe^B. 



^oatHTb &o rayooKofi c. ad suminam senectu- 
tem pervenire; noi> c. aetate ingravescente; 
yipyqeHHBii ooaB3HBio h c-cxbjo morbo at- 
que aetate confectus. CTapyxa anus; ve- 
tula (ex. npe3p T fcmeM'b). CTapymKa anicula. 
CTapuecKin senilis; c. B03pacxx. cm. CTa- 
pocTL. CTapmm maior natu nan npodo 
maior, aetate superior; 6bixb cTapme noro 
aetate alcui antecedere, alqm praecurrere; 
CTaHOBHTLca c-me aetate procedere; caMBiu 
c. maximus natu Has ioibko maximus. 
CxapinHHa princeps; flecaxB c-nraHjb ropo- 
i,a decern primi civitatis. CTapBiii 1) bx> 
npOTHBonoJioaEHOCTb kx> HOBOMy, vetus (mo 
i,oaro cymecTBOBajro h TenepB eme cyme- 
CTByeii, npoTHBonojr. recens; v. imperator, 
senator, amicus, navis, exercitus, amicitia, 
jiobilitas, mos); antiquus (*ixo aaBHo TOMy 
Ha3a,a;x> cyniecxBOBaao, npoxHBonoaoac. novus; 
a. genus, patria, mos, fides); vetustus (yua-. 
3Breaexx» Ha npeHMymecxBa cxapocTH, i,oara- 
ro cym;ecTBOBaHifl), compar. vetustior cay- 
hchti. cpaBBHTeJibHOio cTeneHBio h ^,jra vetus; 
inveteratus (cxapBift h noxoMy BKopeHHBmifi- 
cfl); priscus (ciapHUHtifl, npHHa^aeataniiH kx> 
rjiySoKOH ^peBHOCTH, 3aKJH0Haer& bb ce6i 
noHHTie ^ocxono^xeHHOH h cBflmeHHofi apeB- 
hocth); — yciapiitm, BLinie^niiH H3x> yno- 
xpeoaemfl obsoletus; c. coiiarb^ontiTHtra, 
miles veteranus ; ocTasaflXB no c-My non 
(nihil) mutare; Bee ocxaexca no c-My nihil 
omnino mutatur; res in antiquo statu manet. 
2)= npeKJioHHtiX'B a£xx> senex; grandis 
nan grandior natu; aetate provectus; oneHB 
c. exacta iam aetate; c. Beppecx. senex Yer- 
res (t. e. cxapnKx>, npoxHBonoa. adulescens 
Verres); Verres pater (oxenx> B., npoxHBo- 
noa. Verres filius). CTapfcTB senem fieri; 
senescere, consenescere. 

CTacKHBaTt detrahere (alqd ab, de). 

CTaTHtiH procerus habitu; forma ad dignita- 
tem apposita. 

CTaTya statua; signum, simulacrum. 

CTaTB l)^CiaHOBHTBCfl, CM. CXaHOBHTBCfl*, 

c npea,x> HiMt, y ^iero consistere, assistere 
ad alqd (ad mensam, ad fores); c. BOKpyrx. 
Koro, iero cm. oKpyacaxB; c. Ha KOjrkHH in 
genua procumbere hih subsidere; c. na MeaB 

CM. MeJIB; Ha 3HMH1.H KBapTHpBI CM. 3HMHifi; 

c. aarepeMx., Ha HKopB cm. aarepb, HKopt; c 
b% amnio (o coa,a,axaxx>) aciem ordinesque 
constituere; nepeu. c. bo naBi ^ero cm. 
raaBa; c. na ^bk) CTopoHy cm. cxopoHa 3. 
2) — odaHOBHTBCii, He no^BHraTBca Bne- 
pei,x> (o anni) consistere in loco; He h#th 
.laabine consistere, resistere; sistere gradum; 
(o npeiM.) consistere; haerere (aqua); iace- 
re; pta cxaaa fluvius gelu constitit; 3a 
mhoh ajfcao He cxan:exx> per me non stabit; in 
me non erit mora; non deero; c. bx> xy- 
hhkx, obstupescere. 3) cm. SBixB^afcaaTB- 
ca, cm. ifciaxBca. 4) — HaHHHaTB, cm. Ha- 
^HHaTB. 5) 6e3muH0, Koro hho\ He cxaao 
alqs occidit, mortuus est 6) HecTaTB — 
He XBaxaxb deficere (y Koro alqm). 7) = 
ctohtb, o6xoi,hxbcji stare, constare (ma- 



gno pretio, magno aoporo); bo ixo 6*bi to hh 
cxaao (co6.) pfetio quantocumque; quanti- 
cumque (h nepeu.): (nepeu.) omni nm 
quacumque ratione, omni hjh quocumque 
modo; utique (bo bchkomb cayvai). CTaTB- 
ca Cb Ktab fieri, Hanp. hto co mhoh cra- 
HeTca? quid de me net? MoacerB c. fieri 
potest. 

GraTta pars, caput, locus; c. MHpHaro Aoro- 
Bopa lex, condicio, caput; CTaTBH ^oroBopa 

1 pactiones, condiciones. 

CTaa grex (anserum); agmen. 

CTBOJit stirps; 6Q$b KopHei e BiTBefi trun- 
cus. 

CiBopTiaTBiH, c. iBepH fores, valvae. 

CTe6ejiB caulis; culmus (c. xaiSHaro pacie- 
Hia). 

CTe3a 1) co6. semita, trames. 2) nepeu, h^th 
CTe3eio Koro, ^ero sequi alqm, alqd (virtu- 
tem). 

CieKaTB defluere. CTeKaTBca 1) co6. (o 
^Byxi pBKax'B) confluere; in unum misceri. 
2) nepeu. confluere, concurrere (ad, in lo- 
cum alqm, ad alqm visendum)^ 

CTeKJio vitrum. CTeKaaHHBiH vitreus (vas, 
poculum, calix). 

CieHaHie gemitus. GreHaTB gemere. 

CieneHB ~ CTyneHB, pa3pa^ gradus; ascen- 
sus (in virtute multi sunt ascensus); Mido 
KtaB hh6. 3aHHMaeMoe locus; ordo (omnium 
ordinum centuriones); c. pa3BHTia doctrinae 
hie eruditionis, humanitatis (quasi) gradus; 
CTOflrflifi Ha HH3meH c-hh pa3BHTia *in infimo 
humanitatis gradu collocatus; Haxo^HTBca, 

CTOflTB Ha O^ieHB HH3K0H C-HH pa3BHTiH 0m- 

nis fere cultus et humanitatis expertem 
esse, Ha bbicokoh humanitate esse politis- 
simum; omni vita atque victu excultum at- 
que expolitum esse; ^acxo jtpyrnMH o6opo- 
TaMH, Hanp. BBicoKaa c. xoio,a;a magnum 
frigus; ftocTHrHVTb BBicniefi c. ^ero ad sum- 
mum alcis rei pervenire; BBicmaa c. CBoe- 
Boam summa licentia; TaKaa c. coBepmeH- 
CTBa, Koiopaa... ea nan tanta perfectio, 
quae...; so Tasol c. (npn raaroai) ita, sic, 
adeo, (npa npnaaraT.) tarn, adeo; sohth io 
Tanofi c. CMiaocTH (Aep30CTH) eo audaciae 
progredi Has procedere (ho He y E,hh,., ko- 
TopBit bm. 3Toro ynoTpe6afleT*B spyrie 060- 
Potbi, Hanp. tanta est alcis audacia h t. n.); 
bt> bbicokoh c. magnopere, valde, vehemen- 
ter; b'b BBicmen c. magis nan maior, Hanp. 
alqam rem maiorem habere (Cic); bi o^ieHi. 
bbicokoh, BBicoHafimefi c. maxime; maxim* » 
opere (maximopere), summo opere (summo- 
pere); wb BBicmel c. y^eHBifi TaKate doctis- 
simus; bi TaKoft me c. aeque, pariter; B r i. 
xaKofi c, B'B KaKon ita — ut; tantum — quan- 
tum; so Hfeoxopofi c. quodam modo; aliqim 
ex parte; CTaBHXb Koro Ha o^Hy c. ex. k^mi. 

CM. ^OCKa. 

CTenB regio deserta, deserta vastaque; 6e:i- 
naoAHafl c. desertarum regionum sterilitas. 

GrepeTB cm. cxnpaxB. 

Ciepe^B custodire, tueri; c. ji;omt> domum sci 
vare, custodire, tueri. 



CTepnrfcTB. 

Cxepir&TB cm. TepntTt. 

CTeneHie 1) co6. c. ajByxB pi>KB conflaens 
(Mosae et Rheni), Tame confiuentes cb 
gen., confiuentes Padi et Adduae fluminum 
(lac), 2) nepen. c. jnoaen concursus; npn 
c-Hin Bceg TpeuiH (ijaBaxB Hrpti) totius 
Graeciae celebritate; bb btomb mbctb 6bijio 
ooaBmoe c. Juoa,eH magna erat hominum eo 
Joco frequentia oh celebritas; magna multi- 
tudo hominum eo confluxerat; c. oo'ctoh- 
TejiLCTBt cm. coBnajjeme. 

Cthjib 1) =z cjiofb, cm. caorB 1. 2) bb apxn- 
TeKTypi structurae genus; structura; apeBHii 
c. antiquae structurae genus. 

CTHpaTt, CTepeTB abstergere (cruorem, fle- 
tum); HanncaHHoe delere. 

CxHxaTB residere, considere (o bbtpb, cxpa- 
cthxb), subsidere (o BBxpi, BoaHemn), defer- 
yescere (o cxpacTAXB). 

CTHxia, o6bikh. bb pi elementa; initia hih 
principia rerum; bb sing. Tame natura. 

CTHXocjioaceHie versuum ratio. Cthxotbo- 
peHie carmen; poema; TaKate versus (pi). 

CTHXOTBOpeilB CM. H03TB. CTHXOTBOp- 

hbih posticus; cm. noBTH^ecKif. Cthxo- 
tbopctbo cm. noB3ia. Cthxb versus; hh- 
caxB, coiraEHTb c-xh versus facere mh scri- 
bere; carmen condere. scribere nan compo- 
nere, aerKo h bb 6ojibhiomb qncaB versus 
fundere; nncaTB cthxh Ha Koro carmen scri- 
bere in alqm; bb cTzxaxB h npo3B et in 
poematis et in oratione (peccatur); hh bb 
c-xaxB, hh bb npo3B neque oratione vincta 
neque soluta. CramoKi versiculus. 

CTjiaTB sternere (vestem); c. nocTeaB sternere 
ledum; c. aocKaMH contabulare axibus. 

Cto centum; no ciy (no cothb) centeni; cto 
pa3t centies. CTorjiaBBiH centum capiti- 
bus. CTorjra3BiH centum oh centenis 
oculis. 

Ctoh! sta! consiste! mane! Ctohkih 1) o 
npe^M. firmus, stabilis. 2) o jim& stabilis; 
(nocTOHHHHf) constans; firmus; c. xapaKTepB 
animus firmus constansque. Ctohkoctb 
1) firmitas, stabilitas. 2) o annr, constantia; 
nrmitas; perseverantia (6"aaropa3yMHaa TBep- 

I.OCXB H HaCTOHHHBOCTb). 

Ctoheb stoicus. 

Ctohjio stabulum. 

Ctohmoctb pretium. Ctohtb 1) cod. hmbtb 
h3becthvio uiHy stare hh constare (mhoi-o, 
Jjoporo magno, Maao, aemeBo parvo, hhwo 
He c. nihilo rum gratis constare, gratuitum 
esse, cto xaaaHTOBB centum talentis stare); 
npn noKymrfj h npo^ami emi hjih vendi, ve- 
nire (aoporo magni, tfemeBO parvi, ctojilko 
tanti, xopoace pluris, jjemeBae minoris, ho h 
magno, parvo h t. *.; onpeaj&aeHHafl iriHa 
Bcerjja bb all, nanp. centum denariis); TaK- - 
me esse cb gen.; alqd licet (npo/xaeTca, cto- 
htb) cb gen. hjih abl\ ckojlko (hto) bto 
ctohtb? quanti indicas? quanti hoc vendis? 
quanti hoc constat? quanti hoc emptum? ^to 
hho. Kony HH^ero He ctohtt, gratis alcui 
stat alqd: alcui impensae non esse; HHqero 

' He CTOiimii nuliius pretii; vilis; KapxHHa, 



Ctojib. 



367 



6H6aioxeKa cToamaa MHoro jjeHerB signum 
pecuniae magnae, bibliotheca multorum num- 
morum; nocaB^Haa Boihia cTonaa (ooomaacB) 
B^Boe ^opome (6oiBme) alterum tantum in 
bellum proximum absumptum est. 2) neperi* 
c. xpyaa positum esse in labore, MHorax^ 
Tpyji;oBfc laboriosum, operosum esse; ^to hh6- 
ctohio MHoro Tpy^OBi res fuit multi sudoris 
et laboris; CToamiH doatmoro xpyjta laborio- 
sus; onerosus; c. komy mhoto cjie3^ multas 
lacrimas afferre alcui; ^ito 6u hh ctohjio cm^ 
cxaTt 7; ^jia Koro hh6. kh3hb 6e3T> ^ero 
HH^ero He ctohtt, sine alqa re alqs vitam 
nullam esse putat hih ducit; c. Toro, ^xo- 
6bi... dignum esse alqa re hjih qui ci. conj.; 
cxohtt. noxpysHTLcs, xpy^a operae pretium 
est; tanti est; He cxohti. Tpyjia non tanti 
est; TpaxnxB BpeMH Ha Benin, h^b Koxopti- 
mh ne cxohxi Tpy^HTBca nu'llo satis digno 
morae pretio tempus terere; MHt ctohttt 
xojibko CKa3aiB 3to quod si dixero. 
CTOH^ecKifi stoicus. Adv. stoice. 
CTOKpaTHtiH centuplex. 
CTojiSeHtTB obstupescere; attonitum consti- 
tisse, defixum stare. Ctoji6hhkb torpor; 
c. Haxo,a;BTT> Ha Koro (nepeu.) alqs obstupe- 
scit (metu). Ctojt6s palus; sublica (cBaa); 
mocxt. Ha c-6axi> pons sublicius; columna 
(KoaoHHa); no3opHBif c. *palus; npHBH3aTB 
Koro kt* no3opHOMy c. *alqm ad palum igno- 
miniae causa alligare; hosboho^hlih c. cm. 
ho3boho^hmh; cm. cxoih-b. 
Ctojihkb mensula; abacus (oco6. mz ^paro- 
^HHoi nocy,a;Bi). CTOjrana sedes principis 
hjih regis; sedes regni; KaKT. rjiaBHbif ropo^s 
caput, caput et arx regni; urbs nobilissima. 
Ctojth^hbih: ropoA'b cm. cxonHHa. 
CTOJiKHoseHie 1) co6. conflictio (duorum in- 
ter se corporum); conflictus (tojbko bb abl 
sing.); concursio (atomorum; pi. crebrae c. 
vocalium); concursus (navium). 2) nepen. 
c. Meat,a;y ^ByMa JIH^aMH cm. ccopa, cnopi>. 

CTOJIKHyTB CM. CTaJIKHBaTB. 

Ctojiobbih, c. nocy^a supellex cenae, mensae 
vasa; cTOJiOBaa cenatio; conclave, ubi epu- 
lamur, h npocTo conclave; c. y phmjjjihb 
triclinium. 

Ctojuihtbcs: cm. CTamjiHBaTBCH. 

CTOJinB nepen. = onopa columen (rei publi- 
cae). 

Ctojeb 1) co6. mensa. 2) nepen. — o6^b 
cena; 3a c-iomb inter cenam hjih 'epulas; 
npnrjiacHTB koto kb c-Jiy ad cenam invitare 
hjih vocare alqm; cajiHTBCH 3a c. *cibi ca- 
piendi causa residere; cenare hjih epulari 
coepisse; ch^bxb 3a c-jiomb *cibi capiendi 
causa resedisse; cenare, epulari; B03jreacaTB 3a 
c-jiomb accubare; BCTaTB H3B-3a c-aa e cena 
surgere; npocTofi c. mensa sobria; xopomiH 
c. lauta cena, lautus victus; y koto hh6. xo- 
pomif c alqs bene hjih laute cenat; mbi o6b- 
jjajiH 3a o^hhmb c. h npHTOMB Ha oSn^if 
c^exB idem (nobis) victus erat isque com- 
munis; cm. xaKace oSeab. 

Ctojib cm. TaKB; c. BeiHKiH tantus; c MHorie 
(MHoro) tot. Ctojtbko adj. tarn multus; 



368 



CTOJrfeTie. 



CTOHHie. 



tantus (c. aeHerb tanta pecunia); subst. tan- 
tum (Tanate cb gen.^ Hanp. t. pecuniae); = 
CTOJib MHorie tot, tarn multi; c. ate tantundem 
(<3> gen .);=ctoib ate MHorie tbtidem; c. Be- 
jikhxb HecHacriH tot tantique casus; c. Be- 
;'* j&khxb hoabhtobb tot tantaeque res; ctojtb- 

?''.. KG— CKOlbKO CM. CKOIBKO; C. ate — CKOJIBKO 

non miDos — quam, non magis — quam; He 
£. c.— CKoifcKO non tarn— quam; c. pa3B toties; 

%^' CM. T^rite HaCTOJIBKO. 

r ;€hEorfrie centiiin anni; centum annorum spa- 
tiiimV saeculum; cm. Bto. CTOJTBTHiH 
centum annorum; centum annos natus. 
CTOJEapi. lignarius. 
CTOHaTB gemere. Ctoh-e gemitus. 
Orona 1) pes; = cxe^b, cm. cjte#b; npnna- 
jtaTt kb hbkhb c. cm. Hora 1; HanpaBHib Ky- 
Aa c-nw cboh cursum dirigere alqo, cursum 
fiectere ad alqd. 2) bt> HexpHEft pes. 
dopoaceBOH, c: 6anraa specula; c. Kopafe 
navis, quae ad portum excubat; pj& pa3- 
bb^okb navis speculatoria; c. oroHb ignis, 
ignes; c. hoctb statio; praesidium. dopo- 
hchtb custodire; cm. Taitate crepenb. Cto- 
pom custos. 
CTopoHa 1) H3B$CTHaji nacTb npe^Meia, no- 
BepxHOCTb; HanpaBjieHie pars; 6okb latus; 
nepeAHHH, 3a,a,Hfla, BepxHaa, HHatHaa, npa- 
Baa, jrEraaa c cm. bth npniar.; cb 3Toh c. 
hinc; cb toh c. illinc; cb toh (cb ojihoh) — 
cb apyroS c. hinc — illinc; ab hac parte — 
ab ilia parte; co bcexb c. ab omnibus parti- 
bus hjeh Jocis, undique; bo set c-hbi in om- 
nes partes; quoquoversus; bb pa3HBia, npo- 
THBonoioatHBia c. in diversas hjih contrarias 
partes; bb Kaityio yro^HO c. quocumque; cb 
o6bhxb c, cb toh b apyrofi c. utrimque; no 
c-HaMB, no o6b c. ab utroque latere (viae); 
ab utraque parte; Ha o6$hxb c. utrobique; 
cb flByxB npoTHBonojioatflBixT) c. (opoineH- 
hbih, Hjiynim) anceps (tela, periculum); bb 
o6t c. in utramque partem, utroque; no cio 
c-Hy, Ha btoh c-hb nero cis, citra cb ace. 
(citra h KaKi. adv.); aeacamift, Haxojuimincfl 
no cio c. Hero citerior; jreacamjl, atHBymiii 
no cio c. PefHa cisrhenanus, cis Rhenum si- 
tus; qui est hih incolit cis Rhenum; no cio 
c. kibub jeatamiH, atHBymji cisalpinus; no 
Ty c, Ha to! c. ^ero trans cb ace.\ ultra 
cb ace; aeacamii no xy c. ulterior; qui trans 
alqd est; otbo,hcttb, OT3BiBaTb, OTKia^tiBaTb, 
OTxo,naTb bb c-Hy cm. 3th n.; HOBepHyTB BB 
c-Hy cm. noBepiBiBaTB 2; ociaBaaxb hto bb 
c-h£ cm- ocTaBiflTb 2; aepataib ce6a bb c-h£ 
orb nero abesse ab alqa re (a periculis); 
myTKH B'b c-Hy cm. myTKa; TaKB KaKB npaBo 
6buo Ha ero c-fffe (bx> nponeccfe) causa supe- 
rior, a) cb ojhoh c. — cb .npyroH c. et— 
et; cb oflHon c. — cb apyroft c. He et — 
neque (nee); Gb o,a;aoH c. He — cb ^pyroS c. 
neque (nee) — et; saitx. cb o^hoh c. — TaKB 
cb jqpyron ut hih quemadmodum — ita, sic; 
cb spy rot c. (pm Bbipaatema npoxHBono- 
aoateHia) contra ea; ex contrario; y Cic. 
tojibko contra; = HaoSopoTi* rursus; m> cbok) 
onepe^ vicissim; a cb ^pyron c. at, at con- 



tra; HHor^a nocpejj;. idem, ecjia k^ npe,nMeTy 
nj*rcoe,HRHHeTca CKa3yeMoe, KOTopoe pi3lto 

npOTHBOptHHTb BBICKa3aHHOMy BHme TOMB 

ate npejrMeTB: a cb CBoefi CTopOHH ego'qui- 
dem; equidem; egomet; Kaat^bit cl CBoefi c 
pro sua quisque parte; pro se quisque (Kaat- 
SBit no CHjaacb h cpeicTBaM'b). b) co cto- 
poHbi Koro, nero ab alqo, ab alqa re; co 
c-hh Spaia HaMb Henero 6oaTbca a fratre 
nihil est quod timeamus; Cb Moefl, TBoeft 
h t. X- c-hbi pro mea, tua parte; a me; cb 
Moen c. He GyneTB npenaTCTBia a me nul- 
la mora erit. c) KanecTBO, nacTHBiH 
BsrjiaftB Ha Benrir, Hanp. npnHHMaTb 
hto bb xopomyio, ^ypHyio c. in bonam, in 
optimam, in malam partem accipere hjih in- 
terpretari alqd; npeACTaBHTb hto cb xy^met 
c. alqd abicere, extenuare; affligere vitupe- 
rando, cb HaoynmeH c. augere, ampliflcare 
alqd; ecjin pa3CMOTpBTb cb 3toI c. si ita 
spectas; hto hh6. pa3CMOTp^Tb TniaTeibHO 
co BcixB c alqd ex omni parte diligentis- 
sime considerare; noKa3aTb ce6a cb xopo- 
mefi, flypHofi c. bonum, malum se praebere; 
ocoGenHo BM,naH)m;aaca, 6jiecTam;aa c. lumen, 
nero hh6. quasi lumen aliquod alcis rei 
(probitatis et virtutis); ji,ypHbia c. nero vitia 
alcis rei; hbh hh6. xoporaia, ^ypHbia c. vir- 
tutes, vitia alcis; hbh hh6. cia6aa c. cm. 
ciaSbiH 1. 2) = Kpan, oSaacTb, Hanp. ny- 
ataa c. terrae externae hjih remotiores, lon- 
ginquiores; gentes externae hjh exterae; atHTb 
bb (na) Hyaton c. peregre habitare; peregri- 
nari; CMepTb bb nyatofi c. mors peregrina; 
po^aaa c. cm. po^HHa; c. CB^Ta pars mundi. 
3) = napTia, cm. napTia; npnBJieHb, ckjio- 

HHTb KOrO Ha CBOH) C CM- COOHaTb 2; CTaTB 

Ha HbH) c-Hy cm. napiia (npnciaTb kb nap- 
Tin); npoTHBHaa c. cm. napTia; Taatymjaca 
c-hbi litigantes; litigatores; qui iudicio de- 
cernunt Ctopohhtbch recedere; viam hih 
locum dare. Ctopohhhk-b cm. npHBepate- 
HeAT., nocjrfeAOBaTejtb; = 3am;nTHHK , B, noKpo- 
Bnrejib defensor, propugnator, patronus. 
CToaHie status; yTOMaeHHBiH c-HieMB stando 
fatigatus. CiosHKa, 3HMnaa c. cm. 3hm- 
hih; c. SJra KopaSjien statio; locus consisten- 
cy. Ctohtb 1) Haxo^HTbca bb npaMonn. 
noioatemH stare (m terra; in utroque pede); 
c. Ha KOiBHaxB cm. koji^ho 1; BOo6*Die 6biti>, 
Haxo^HTbca stare, esse; JierioHbi cioan. 
bb HcnaHin legiones in Hispania sunt; ny- 
HiHCKit $jiotb cToajrb bb ycTbi pta classis 
Punica in ostio fluminis stabat; c. bb cepr- 
.HHhb Meat^y... esse in medio inter...; b6im3ii 
in propinquo esse, Ha otepbitomb noii in 
aperto esse; c. noxb opyatieMB iu amis esse, 
armatum esse, a) c. bozjl% no^Jit hoio 
astare alcui rei, ad alqd, ad alqm (o .in 
n;axB); appositum esse alcui rei, ad alqd (u 
npe,a;MeTaxB);' alcui rei iunctum, coniunctuin, 
vicinum esse (o 3,a;aHiax^); tangere, attingrrn 
alqm locum (Hanp. parietem); c. B03ii, no;nl 
Koro astare alcui, ad alqm; proximum latni 
alcis stare, ab latere alcis esse, b) c. no 
KpyrB koto, nero circumstare alqm, ah|»l- 



CTpaBJlHBRTfc. 

c) c. Ha ^mb, bb KaKOMi. hho\ mbcxb alqo 
loco stare; superstore alcui rei, superpositum 
«sse alcui rei, in alqa re, impositum esse 
alcui rei, positum, coJlocatum esse in loco 
<o npe.pi.); c. rirt aarepeMB castra alqo loco 
habere; alqo loco tendere; esse alqo loco 
(exercitus in agro Larinati erat; in castris 
esse); c. Ha oaBaicaxB cm. 6HBaKB; na Kapa- 
yii cm. Kapayjn. 2; Ha nKop-fc cm. hkopb; Ha 
^hmhhx'b KBapTapax's CM. 3HMHit; C. BO raaBi 
3of CKa, jocy,napcTBa h t. j. cm. raaBa 1; c 
Ha njbm cxopoHB r: npHHajLieJKaTB kb qtef 
napria, cm. napiia; c na cBoeMB in sententia 
sua pertinaciter perstare, persistere; c Ha- 
totobb paratum esse: xaBfo Ha nojraxB cto- 
hib xopomo laetae sunt segetes. d) c Hai^ 
^iMt superstare alcui rei, superpositum 
esse alcui rei; Haii* kbmb (6bitb m>Rm> Ha- 
^aaBHHKOftrB) alcui praepositum esse hie 
praeesse; c. BBiine koto superare alqm, su- 
periorem esse alqo, praestare alcui. e) c. 
noi,* kbmb (no^B BJiacTBH) Koro) alcis impe- 
rio^ (alcui) subiectum esse, parere; sub im- 
perio hik potestate alcis esse; c. no^B 3auo- 
homb lege teneri, legibus astrictum esse; c. 
Hflace Koro (ycTynaxB komv) inferiorem esse 
alqo, vinci, superari ab alqo. f) c. hpothbb 
spara = He noi^aBaxbca, He ycTynaxb stare 
(in acie); pugnam non detrectare. g) c. 3 a 
Koro, 3a *ito cm. 3am;n-maxB. h) bbicoko, 
hh3ko c. (o itbhb Ha tito) magnum, parvum 
pretium habere. 2)=cym,ecxB0Baxb, npo- 
AoaacaTBca manere, integrum manere (o 
SAaHiflx-B, naMJiTHHKax'B); stare; tenere (npo- 
^ojtataTBca Hfeoxopoe BpeMn); non remittere. 
Si = ocTaHOBHTBca, He noABHraxBCfl ia- 
cere, intermitti; pta cxohtb cm. CTaTB 2; 
hto hh6. H^KOTopoe BpeMfl cxorxb per ali- 
quod tempus hjeh aliquamdiu intermissio est 
alcis rei. dos^iii coo. stans; npaMO c. 
erectus; c. Bo^a aqua stagnans, stagnum. 
OTpaBjEHBaTB Koro cb kbmb instigare, inci- 

tare, concitare alqm in alqm. 
CTpaaaHie 1) mxb jrMcxBie perpessio, tole- 
ratio. 2) MyKa, Myqeme cruciatus; tormenta 
(pi); 6ojib dolor. OpaflaTB 1) xepnixb 
6ojih dolores ferre, oneHB magnos do] ores 
pati, magnis doloribus cruciari; c. "temb la- 
borare ex alqa re, a]qa re (ex capite, ex 
pedibus); affljctari (gravi morbo); c. ria3aMH 
laborare vum aegrum esse oculis; c. . nopo- 
j;omb vitium habere. 2) no^BepraTBca CTpa- 
^,aHiaMB, inineHbiMB otb hjih BCJTB\a;cTBie ve- 
ro, SopoTBca cb ^bmb conflictari (gravi pe- 
stilentia, gravi morbo, duriore hjih non sim- 
plici fortuna, magna inopia rerum utilissi- 
marum); c. oxb roio^a fame laborare ma 
premi; jierionB chjibho nocxpa^aiB bb cpa- 
jKeHiH legio vehementer proelio est attenu- 
ate; 3T0XX, ropoi,B nocTpa^aix. on. MHornxB 
bohhb huius urbis opes hjih res i'requentibus 
bellis attritae hjih accisae sunt; oSjiacTB 
CTpa^aen oxb BparoBB regio ab hoste infen- 
sa est, He nocxpajmia oxb BparoBB regio in- 
tacta est ab hostibus; napojrB He nocxpaaaB- 
mifi oxb 6BACiBiH bohhbi gens a cjadibus 

MyCCEJiyCl. PyCCKO-JTATHHCKIH CJTOBAPB. 



Orpaxi.. 



369 



belli Integra; h npocTo integer (loca, gen- 
tes); ero s^opoBbe chjibho nocTpajiaJio vale- 
tudo eius valde afflicta est; HeBHHHBie cxpa- 
^aroTB 3a BHHOBHbixi innocentes pro nocen- 
tibus poenas pendunt. ^ ;; r;% 

CTpaaca 1) custodia; excubiae; static- ^ffi&| 
ho%k) vigiliae; ctostb Ha c-^^(q co?ia- 
xaxx.) excubare, excubias agere Mw hafeere, 
hoibh) vigilias agere, in custodia,Ai^ in cu- 
stodiis esse; 6bixb, Haxo^HTBca, (^^sK^ibcuy 
noxh c-»ero in custodia teneri/^^l^ryari;^ 
oT^axb noi^ c-aty in custodiam datlKjpik 
tradere. 2) jtoah nocxaBieHHBie a^ia CTepe- 
ateHia custodiae, custodes; excubiae; Ho^Haa 
c. vigiliae, vigiles; ^ajroqHCjreHHaa c. pauci 
custodes. 

CTpaHa regio, cm. TaicacH semia. 8; c. csixa 
pars mundi. 

CTpaHHj^a pagina. 

CTpaHHHK* viator (nyTHHKB); peregrinator 
(b* uyainxB cxpanaxB); = Hyacon hospes. 

OpaHHOCTB ^ero novitas alcis rei. CTpaH- 
hbih insolitus, insolens, mirus, novus; mhb 
KajKexca oqeHB c-hbimb permirum mihi vide- 
tur; c-Hbie dBiBaioTB y hbkoxopbixx. bsmh^bi 
quibusdam mirabilia quaedam placuerunt; c. 
HejroBBJTB homo mirus, singularis; c. y Hero 
xapaKxep-b mirabiliter moratus est; cxpaHHo! 
mira narras hjih memoras. Adv. mire; mirum 
in modum. 

OpaHCTBOBaHie itinera; peregrinatio (no 
HyatHMB cxpaHaMB); errores (6jyat,a;aHie). 
OTpaHCTBOBaTt pe^egrinari (no ^yatHMB 
cxpaHaMB); obire loca, urbes; peragrare 
terras. 

CTpaeTHocTB animi ardor. CTpacTHBin cu- 
pidus (cTpacTHo ateiaion^iii); impotens (He 
Bia^Biomift co6oio, animus); intemperans (He 
c^epaiHBaion^iH cefa); acer (amator, cupidi- 
tas); ardens; vehemens; c. meaaHie cupiditas 
(pecuniae, dominandi); 6bitb c. oxoxhhkomb 
venandi studiosissimum esse, magno venatio- 
nis studio teneri; 6bitb c. HrpoKOMB indulge- 
re aleae. Adv. cupide, cupidissime; vehemen- 
ter, ardenter (cupere); c. jhoShtb Koro, hto 
alqm mirifice diligere carumque habere, 
alqm in deliciis habere, alqm in oculis hjeh 
in sinu gestare; alcis rei esse studiosissi- 
mum hih cupidissimum, avidissimum; magno 
alcis rei studio teneri; alqa re maxime hm 
vehementer delectari. CipacTt = B036yat- 
AeHHoe cocTOAHie BooSme animi concitatio 
hih impetus; motus, permotio animi; = 
cipacxHoe aseiame cupiditas, aviditas, studi- 
um (alcis rei hjih c:b gen. gerund,); libido; 
— Heo6y3,a;aHHOcxb intemperantia, animi im- 
potentia; c. Kt kopbicih quaestus studium 
hjh cupiditas, h npocTo cupiditas hih avi- 
ditas, airaocTB avaritia; c. kb ntpfc studium 
aleae; c. nncaTb scribendi cupiditas hjth 
studium; nHTaxB c. kb *ieMy cm. cxpacxHO 
(juo6HXb); o6y3^BiBaxB cboh c. cupiditates 
hih libidines refrenare, coercere; vinculum 
immodicae cupiditati inicere. 
CTpayct cm. cipoycb. 
CTpaxt 1) timor, metus (pa3HHuy cm. no^t 

24 



'■Fl, 



370 



CTpeKajio. 



CTpoeBoft. 



ci. Goaxbca); CHii.H'fee horror, pavor, formido, 
trepidatio;=xpycocxb timiditas; 6jiaroroB§H- 
hbih c. religio; c. npetfx. Kiart, npe^ 'rims 
metus, timor alcis, ab alqo, alcis rei, ab 
alqa re; c. (H3x) 3a Koro metus propter 
alqm, de alqo; c. CMepxs timor, formido 
mortis; c, hxo..., ^to He... timor, metus ne, 
ut, ne non (cm. zpaMM.); apoacaxB 0T r b c _ xa 
cm. ^poxkltb; MeHfl 6epex£, na MeHfl Haso- 
ppTh c. timore afficior; timor me incessit, 
occupat; timere coepi; c. Hanait Ha Koro cm. 
Hana^aTb; HaBO,xaxb c. Ha Koro, BHymaxb 
Komy alcui metum, formidinem inicere, alcui 
metum, terrorem incutere; alqm timore af- 
ficere; bi. c-xe cfliuaxb *ixo hho. timore per- 
territum facere alqd; co cxpaxoMx> tremens, 
tremebundus; timidus ac tremens; co c-xomx> 
oatH^axb ^ero timere alqd (ultima); He 3Haxb 
c-xa sine metu hih timore esse, metu vaca- 
re; obitb aieauy c-xomx> h Ha^eauoi inter 
spem metumque suspensum esse; spe me- 
tuque pendere; inter spem et metum flu- 
ctuare; ho;tb c-xomx> Kapn poena propositi, 
fsub poena; hojtb c-xgmx> cMepxHoft KasHH 
nocTaHOBBTB *rro capite sancire alqd. 2) = 

OTBilCTBeHHOCTL, CM. 3TO CJ[. CTpa- 

mHJiHme formido , terror; ciyacnxb, 6bixb 
c-meMx» jura flfereft timeri ab infantibus; me- 
tum incutere pneris. CTpanraTt — HaBO- 
^HTb cxpaxx., cm. cxpaxx.. CTpanrarBca <im. 
6oflibca. CTpamHMH terribilis; HaBojyraiil 
^poffib horribilis, formidolosus; trux (Ha mo 
cTpamHo cMoxpfab, *ito CTpamHo cjibirnaxb, 
oculi, vox, clamor); horrendus; yatacHbifi a- 
trox (nuntius, pugna, bellum, seditio, tern- 
pestas, hiems); immanis, ingens (orpoMHbia 
h no 3T0My cxpanrabin); maximus, summus 
(sejiHHaiimiH); ouxb c-hmmt> KOMy metuen- 
dum se praebere alcui. Adv. terribilem in 
modum; atrociter. OrpamaTB koto metum 
alcui inicere; angere alqm, alcis animum. 

CTpeKajro stimulus. 

CTpeK03a gryllus; cicada; locusta (capaH^a). 

CrpeivtrjiaBi praeceps; c. Gpocnxbca se prae- 
cipitare (de muro, in aquas); c. nacTb Ha 
3eMiio praecipitem ad terram dari; c npwr- 
HyTt Ky,a;a saltu se praecipitare in alqd. 

CTpeMHTeatHOCTB incitatio; impetus (mili- 
tum); violentia (venti); rapiditas (fluminis). 
CTpeMHTejiBHLiH violentus; rapidus; vehe- 
mens; praeceps (co6. cxpeMnaBx. Hecynu&ca). 
Adv. magno impetu (ho stem aggredi); rapide; 
violenter; vehementer. CTpeMHTBca: 1) fer- 
ri. 2) c. kx> ^eaiy niti, anniti ad alqd (cb 
HanpajKeHieMi) chjtb, niti ad immortalitatem 
gloriae, ad summa); petere, appetere, expe- 
tere alqd; sequi, sectari, consectari alqd (ro- 
Haxbca 3a M'feM'b); HacTOH^HBO persequi alqd; 
peBHocTHo studere alcui rei; cxpacTHO afie- 
ctare alqd (regnum); — o^eHb acejraxb concu- 
piscere (regnum, honores, maiora); servire, 
inservire (gloriae, pecuniae; honoribus); ten- 
dere (ad altiora): c. kx> xoMy, qxo6M... niti, 
euiti* id contendere, eniti et contendere, 
contendere et laborare ut; operam dare ut; 
c. Kb aiaBT,, kb nijni cm. 3-xn cym,.; c. KX> 



norndein ad interitum ruere, in perniciem 
incurrere; praecipitem agi. CTpeMJieme 1) 
c. boah vis atque impetus. 2) c. kx> ^eMy 
impetus; appetitus; appetitio; cupiditas 
(cTpacTb), studium, contentio (ex. Hanpaate- 
HieMi» Bcfcb chjtb) alcis rei; CMBHoe impe- 
tus ad alqd {animorum ad laudem); = chjib- 
Hoe aceiame desiderium (alcis rei); HMiTb, 
qyBCTBOBaib c kt> ^eMy studio, desiderio 
alcis rei duel, impeili; appetere, concupisce- 
re alqd. GrpeMHHHa deiectus (collis); lo- 
cus praeruptus, praeceps, bi> pi TaKate prae- 
cipitia : derupta, praerupta. 

Ctph^il tondere (barbam, lanam, oves); reci- 
dere, procidere (capillum). 

CTporii 1) BSBicicaTejibHbiH, Tpe6oBa- 
reibHHH severus (pater, iudex, imperium); 
durus, acer (pater, existimator — KpHTHKt, 
animadversor vitiorum, iudicium); C5nmK0Mi> 
c, cypoBbrfi asper, acerbus (acerbissimum 
supplicium); gravis (iudex, iudicium, suppli- 
cium, poena): austerus; = acecxoKin crudelis; 
c. HaKa3ame poena gravis, iniqua; c. hchojc- 
Heme o6fl3aHHOCxff, xoira officii religio; c. 
TpeSoBaHie postulatio gravis, iniqua; coBixo- 
saxb Qojiie c^Mipsi asperiora suadere; pi- 
mnj[H He npHQiraTb Kh c-rHMx^ MipaMx^ nihil 
placuit aspere agi; npHHHXb oojrfce c. Mipn 
npoxHBi* Koro durius consulere de alqo; cKa- 
3axb c. npas^y nihil nisi vernm hih vera 
dicere, nihil falsi dicere. 2) cypoBbift, B0 3- 
tfepjKHBii durus; asper; c. o6pa3X> jkh3hji 
duritia; parsimonia victus atque cultus; 
c. o6pa3x. atH3HH Cxohkobt^ aspentas Sto- 
icorum; Becxu c. o6pa3x> atH3HH parce 
ac duriter vitam agere. Adv. severe, au- 
stere, acriter, acerbe; restricte (observare — 
co6jnoiaxb); diligenter; c. BocnaxbiBaxB, #ep- 
ataTB Eoro alqm dure atque aspere educare: 
c. oSxo^HXbca, no cxynaxb cx> k^mx. al qui 
aspere habere hih tractare; asperum esse in 
alqm; gravius statuere in alqm; 3aK0HX^ c. 
cooiioaaeTCfl lex obtinetur; c. HcnojiHiiXb 
o6fl3aHHocxH diligentem esse in retinendis 
officiis; o^enb c. 0X3biBaxbca o komx> asperri- 
me loqui de alqo; c. cooiHuaxb ^to dili- 
genter, religiose, restricte observare alqd; 
cxporo roBopa proprie; dumtaxat; re vera. 
CTporocTL severitas (iudicis, disciplinae"]; 
qpesMipHaa acerbitas, saevitia; co Bcero c. 
KapaTb po omni supplicio vindicare alqd. 

CTpoeBOH atcx. materia; py 6wib c. ji^cx> ma- 
teriam caedere; materiari. Crpoeme cm. 
3^ame. Cxpon 1) c. BoftcKa, 6oeBoI c. 
acies; nocxaBHXb bohcko bx> c. aciem in- 
struere, instituere, dirigere, ordinare; copias, 
exercitum instruere; pa3BepHyxb c. expli ca- 
re, dilatare aciem; cxaHOBHXbca bx. c. ordi- 
nate he instructos consistere; exoaxb uu 
c-io armatos in acie stare, aciem instrucla.ni 
habere; instructos stare. 2) c. pi^H verba 
rum quasi structura; rocy^apcxBeHHbifi c. 
cm. rocy^apcxBeHHbifi (ycxponcxBo). CTpoii- 
hoctb 1) Ha^JieatamiH nopa^oKi. ordn; 
c BceMipHaro xo^a ^•ejix* ordo mundi. 2) <*o- 
pa3MipHocxb, conacie convenientia; r. 



CTpoKa. 



Cy^eOHBiH. 



371 



pi*ra concinnitas. Ctpohhhh 1) xopomo 
ycTpoeHHufi, bt> .hoijkhomb nopjw'fc com- 
positus, dispositus. 2) c o p a 3 m i p h bi h, co- 
oacHtil aequalis et congruens*, c. nime, 
My3tiKa concentus (avium; tubarum et cor- 
nuum); c. pfrn. oratio concinna, constans; 
c. ^eaoBiKB procerus; omnibus membris us- 
que ad imos pedes aequalis et congruens. 
Adv. 1) Bfc aojuKHOMi nopaa,Kfc composite, 
disposite, ordine. 2) copa3Mipuo, conacHo 
aequaliter et congruenter. CTpoHTejtB ae- 
dificator; auctor (templi, Liv.). Ctpohtb 
1) coopyacaTt aedificare-, construere (aedifi- 
cium); exstruere (domum, navem); constitue- 
re (turres, oppidum, urbem); c. ropojcb TaKHte 
urbem condere. 2) c. bohcko, cxaBHXb bt> 
cxpofi, cm. cxpoi 1. 3)— roxoBHXb parare; c. 
K03HH insidias parare. CTpOHTBea~cxaHo- 

BHXbCH BT> CTpofi, CM. CXpOH 1. 

CxpoEa versus; ntaojibKO cxpoKX. alqd litte- 
rarum, h npodo alqd; He nncaxb hh o^hoh 
c. nullam litteram scribere; bt> HeMHornxx. 
c. H3JroatnTB paucis exponere. 

Ctpohthboctb contumacia; obstinatio. Opo- 
iitjibbih contumax; offirmati animi; pervi- 
cax et obstinatus. Adv. contumaciter; obsti- 
nate. 

CTpoyct struthiocamelus. 

CTpocfra stropha, strophe. 

CTpo^Ka CM. CTpOKa. 

CTpyHTtca defluere (ab, ex re); cm. xe^b. 

CrpyHa chorda; nervus. Ctpyhhiih hh- 
CTpyMeHTb fides (ium,— jrapa). 

dpycHTL animo deficere (nacTb jtjxomx.); 
alqs animo se demittit, animum hjeh se abi- 
cit; alqs diffidere coepit. 

dpys fluctus; flumen; c. CBixa radius lumi- 
nis; lux; c. B03jryxa spiritus. 

CTptza sagitta; telum (Bcjntoe MeiaxejibHoe 
opy^ie); missile; KaKx> c. (TaKx> CKopo) missi 
tormenti modo; velocissime; incredibili cele- 
ritate; xyqa cxpta ingens vis hjeh velut 
nubes sagittarum, telorum; nycKaxb cxpiiy 
cm. nycKaxb 2; rpoMOBaa c. cm. rpoMOBoi. 
CxpijEKa Ha Btcaxb examen. Ctp:bjiokb 
Sagittarius (nycicaiomiH cxpiiu); funditor 
(npamHHK'b). CTptaaTL telum oh sagittam 
mittere; iaculari; c. bo hxo telo petere alqd; 
tela in alqd conicere (o h-bckojebkhxtO; ohx. 
cxpftxHix. xaKx> MixKO, hxo... adeo certo ictu 
destinata tenebat, ut, H3x> jryKa tanta arte 
sagittas direxit, ut. 

CTpaxHBaTt decutere, excutere. 

CTy^eHTt *adulescens hjih iuvenis litterarum 
hjh doctrinae studiosus; *civis universitatis 
litterarum; 6bitb c-tomx. *civem esse hih 
ascriptum esse civibus universitatis (littera- 
rum); *litterarum causa versari in universitate. 

Oryaca cm. xoiojtb. 

CTyKi pulsatio (forium — bx> flBepb); strepitus 
(BCHKifl myMx.). 

CTyat sella; sedes (cofeme). 

CTynaTB, cTynHTB gradi, vadere; c-nHTb Ha 
^xo pedem ponere in re; CTynafi npo*n>! abi! 
abi nine! apage sis! CryneHB gradus; ne- 
peu. cm. cxeneHb. 



CTynKa mortarium. 

CTynaTB,— ca bx» ABepb ostium pulsare. 

Ctbiahtbcx pudet me cx> inf.; erubescere ex. 
inf., alqa re, in alqa re; cxtunxecb! pudeat 
vos! cm. cxbuho. CTBifljrHBocTB pudicitia; 
ckpomhocxb, CMHpeHie verecundia. Cthsjch- 
bbih pudens, pudicus, verecundus. Ctbia- 
ho, mh£ c. ^ero pudet me alcis rei, cb inf. 
Ctbiab 1) pudor; 6e3x» c-^a impudenter; bt> 
HeMi. h^xx. hh MajiMmaro cTtua cm. M&i&fi- 
mit- 2)=?cpaMx>, no3opx> turpitudo; dedecus; 
ignominia. 

CTBmyTB, refrigescere, refrigerari. 

Cmua proelium leve hjih levius; parvulum 
HjTH minus; cjryHairaafl pugna fortuita; nponc- 
xo^hif He6oibmia c. proeliis parvulis cum 
hoste contendebatur. 

CrfcHa murus; icaKx. yKpfcnieHie, 3amHxa moe- 
nia (pi.)] c. ,a;oMa paries; OKpymaxb, ofiHocnxb 
cxtnoH) cm. oKpyataxb. CT-fenoSHTHaa: Ma- 
mHHa aries. 

CT^CHHTejTBHBiH = iflrocTHLifl molestus, gra- 
vis, incommodus; c. nojioateHie, o6cxoaxejib- 
cxBa res angustae; augustiae. CrfccHSTB 

1) co6. in angustias compellere (alqm); co- 
gere in artum, in angustias; coartare (alqm, 
alqd; Pompeius adhuc in oppidis coartatus, 
Cic). 2) nepeu. — 6uTb xarocxHBiMX mole- 
stum esse alcui; alqm ofTendere;=orpaHH^H- 
Baib TibK) A^axejiBHocxb in exiguum gyrum 
compellere (oratorem); circumscribere (alqm, 
alqm terminis alcis rei); coercere alqm; cm. 
TaKHte npenaxcTBOBaxB; He cxicHeHHtii hh 
BpeMeHeMx> hh 3aK0HaMH nullis neque tempo- 
ris neque iuris inclusus angustiis (Liv.); 
CMicHeHHoe noioiKeme cm. cxicHHTejbHBin. 

CTtCHflTBCH 1) C06. CM. CTainaHBaXBCfl. 

2) nepeu. He c. Htab neglegere, nihil cu- 
rare alqd, non deterreri alqa re; HH^tMX. He 
c suo more hih ingenio vivere; ^ejiOBiKx> 
nnmyuxifi He cxicHHiicb homo ad scribendi 
licentiam liber (Cic). 

CTar-HBaTB constringere, astringere (vincula). 

CTaacaTB cjiany cm. npioSpixaTB. 

Cy66oTa *dies Saturni. 

CyOopflHHania obsequium (noBHHOBeme); pa- 
tientia imperii (Curt.); disciplina (ahciih- 
niHHa). 

Cy6BeKTHBHBiH nocpe^- ipse, pron. per- 
son, hjh poss., Hanp. c. npa^HHa causa ab 
ipso homine repetenda; Moe c. nyBCTBO 
meus ipsius sensus; no Moeny c. Bson^y, 
MH^Hiio meo quidem iudicio; quantum equi- 
dem iudicare possum; c. y&kaqnBHie privata 
persuasio; axo see c-ho haec omnia in opi- 
nione posita sunt; c. MH^Hie opinio; cm. 
xaKate oGx>eKXffBHHH. CyfiteKTB 1) bi 
rpaMM., cm. nojLieiKaniee. 2) = HeioBtKi. 
homo. 

Cy#e6HBra iudicialis; forensis; c. ca-EACTBie, 
pa36HpaxeiBCTBo iudicium; c. npoH3Bo^cxBo 
actio; iudicium (iudicium rei constituere): c. 
najaTa iudicium; c. ciiioBaTejb quaesitor; 
c. ^ijo causa; c. ^acxb res forenses, iudicia 
(n. pi.); c-hhmx> nopa^KOMi lege, iure. Cy- 
AencKin iudiciarius; c. npnroBOpx., pf>me- 

24* 



372 



Cy^HO. 



CyMaTOxa. 



Hie iudicis sententia, h npocxo sententia; 
iudicium. CyflHJiHme CM - cyff&- CyflHTB 

1) o romi, o.^eaii. iudicare (alqd, de alqa 
re); iudicium facere (de alqo, de alqa re); 
existimare (alqd, de alqo, de alqa re); o6x» 
3TOMt nycxb cyjtaxx. ipyrie hoc alii videant; 
HacKoibKO a ycniirb, nycxb o xomx. cyiaxx. 
flpyrie quantum prolecerim, aliorum sit iudi- 
cium; He eMy-^e cyaaxb o6x> 3xomx> sui iudi- 
cii rem non esse; a cyaty no coocxBeHHOMy 
iiyBCTBy ego de meo sensu iudico; a o ^ewb 
hh6. cyrny xaKX. ate Karct h flpyroa de alqa 
re idem sentio atque alius; c. o komt. no 
^eMy spectare alqm ex alqa re, o ratTS no 
qeMy iudicare, aestimare alqd (ex) alqa re; 
existimare (ex eventu de consilio alcis); 
B3BtmHBaTb ponderare alqd alqa re, pendere 
(alqm non ex fortuna sed ex virtute, rem 
levi coniectura), pensare (alqm ex factis); 
metiri alqd alqa re; o HpaBax-b Apyraxx. jho- 
^efi c. no cbohjtb co6cxBeHHtiMi> alienos mo- 
res ad suos referre; o HaMtpemn no pe- 
3yibTaTy consilia eventis ponderare; o komx> 
no ce6x. aiqm ex suo ingenio iudicare; o 
newh hh(5. no ce6x> ad se ipsum referre alqd; 
cysa no HeMy hh6. pro alqa re, ad alqd. 

2) c koto iudicare de alqo. 3) komv hh6. 
cyacfleHO cx> neonped. huka. alcui fatum 
est cb inf., Hanp. si fatum tibi est convale- 
scere. CyflHTBca ex. kt.mx> lite agere mk 
litigare, iure contendere, lege agere cum 
alqo; litem habere cum alqo, litem agere 
adversus alqm; no leiay, E3x>-3a ^ero agere 
mh litigare cum alqo de alqa re; Meagry co- 
6on lite agere inter se. 

CyffHO navigium; navis; cm. KopaojB. Cyao- 
BJtafltJiea'B cm. cynoxo3aBHX>. 

CyffonpoHBBOflCTBo iurisdictio; iudicia (pl.)\ 
nocpei,. ius dicere; 6e3npncxpaexie h ,no6po- 
coBtcxHocTb bt> c-cxbt> Veritas MH religio 
veritasque iudiciorum; yroiOBHoe c. cm. yro- 
jobhbih; rpaaciaHCKoe cm. rpaaciaHCKia; no- 
pyMHTb KOMy c-ctbo alcui iudicia committe- 
re; oxnpaBJiaxb c. iudicia habere. 

Cyaopora spasmus; hecxo aaxEHCK. ciobo ner- 
vorum distentio; y Koro heo. c-rn alqs spa- 
smo vexatur. 

CysocTpoeHie cm. KopaSiecxpoeme. Cyflo- 
xofflHUH navigabilis, navium patiens, navi- 
giis aptus; cjrkiaxb pfcicy c-hoh efficere ut 
fluvius navigabilis hjie navibus perferendis 
aptus sit. CyaoxoflCTBo navigatio. Cy- 
flOxo3aHH£ dominus navis; navicularius 
(xo3aaHx. xpaacnopxHaro cyinxa). 

Cyx* 1) cyae()Hoe pa36apaxe:xbcxBo, cy- 
^onpoH3Bo^CTBO iudicium; yroioBHtifi, rpaat- 
^aHCKifi. xpexelcKift c. cm. 3xh npnjiar.; *ih- 

HEXb, XBOpETb, npOE3BO,HHXb C. (H pacnpaBy) 

ius dicere ejie reddere; iudicium facere, o 
npeflCx^axeiT* bx> cy,nx> iudicium exercere; 
6bixb iiojcb c-,h;omx> reum esse; 6e3x> cya;a cau- 
sa incognita (damnar e alqm) . 2) c y a h- 
iime ius; forum; iudicium (mx,cxo cyaa h 
cy^BH); coopame cy^eft ius, iudices; no3Baxb, 
npHBie^b Koro kx> cy^y. npeaaTB cyay in ius 
vocare, ducere, in iudicium adducere, citare, 



vocare, ad iudicem vocare alqm; diem dicere 
alcui (na3Ha^ETb cpoicx. tfjra hbke B'b cynx*); 
reum agere alqm; sacx^axB bx> cyjrfc iudicem 
sedere; aBHibca bi c. in iudicium, ad iudi- 
cem venire, ad iudicium hie in iudicio ades- 
se, h npocxo adesse (xanace o6x. o6bhhh- 
xeii), bx> HasHa^eHHbiH cpoKX* in iudicio si- 
stere se, bx. CBa3H px»*ra n npocxo se sistere 
(o6x> o5BHHeHHOMX>); roBopnTb wpex*> cyAOM'b 
dicere, agere apud iudices; agere ad iudicem. 

CyflL6a fortuna; 2tpe6iu sors; pokb fatum; He- 
H36tatHaa c. fati necessitas, Bt CBa3H pi^H 
a npocTo necessitas; c-6oio onpe^iuieHHbiH 
fatalis; KHars cy^eSx. libri fatales; nocxaHO- 
Baeme c-6bi fatum; noKopaxbca csoefi c. ce- 
dere fortunae; He c. KOMy Ha6. ex. neonped. 
naKA. = He cyameno, cm. cy^axb 3; aobojib- 
Hbifi cBoeio c. cm. AOBoibHbifi; xaKOBa Hama 
c. ea lege nuts condicione me ita, hoc fato 
nati sumus; c, KaKaa oSbiKHOBeHHO noexn- 
raerb caMtixx> jtyinraxx. Jiro^eft id quod opti- 
mo cuique accidere solet; c-6bi Snea quae 
Aeneae acciderunt; c-6bi Hapo.ua, rocyjiap- 
cxBa xaKate res, casus (pi.)* 

CyflBa iudex; qui iudicat ejth exercet iudi- 
cium; xpeTeHCKiii c. arbiter; (pa36apaxeaB) 
disceptator; (kpexhkx*) censor. 

CyeBtpie superstitio; = Mpe3Mipnaa MHHxeib- 
Hocxb b% ^x,jraxx> peaariH nimia et supersti- 
tiosa hie vana religio, bi> CBa3a pi^a e 
npocxo religio;=ioatHoe BtpoBame falsa reli- 
gio. CyeBipHLiH superstitiosus (a o npejtja. 
neoAyai.); superstitione imbutus hjie captus, 
occupatus, superstitionibus obnoxius; c. 
cxpaxx. metus superstitionis; 6mxb c-HtiMt 
superstitione imbutum esse, (cajibHie) super- 
stitione constrictum esse hie teneri, o^eHb 
superstitionibus admodum deditum esse; He 
foixb c-HbiMt superstitione intactum esse. 
Adv. superstitiose 

CyeTa 1) nycxoxa, HE^xoaKHoexb inanitas; fra- 
gilitas; vauitas; res inanes. 2) = xionoxbi 
trepidatio. CyeTHTLCfl trepidare (xoponjin- 
bo, 6oa3iaBO dtraxb xyia e cio^a). CyeT- 
hoctb vanitas. CyeTHtiH^nycxoH he^xo/K- 
hmh vanus; inanis (res, homo); = SpeHHbiii 
caducus, fragilis, fluxus. 

CyatseHie iudicium; existimatio (MHtHie, ko- 
xopoe mh cocTaBJiaeMi, ce6i, pa3o6paB"b ^ii- 
ao); sententia (BbicKa3aHHoe, oco6. ceHaxopa., 
cy^ba); no oo*meMy c-niio o6hkh. nocpeA- 
censeri, existimari h x. - n.; npoE3HecxH c. 
sententiam ferre, dicere (de alqo, de alqa n\ 
o6bikh. o cy^baxx.); dico quid sentiam; cm. 
xaKate MHime. CyataeHo, cm. cyinxb 3. 

CyacHBaTt coartare, contrahere, comprimer*' 
alqd, CyacHBaTbca in artius coire. 

CyjtTaHB 1) Ha nueMx. crista. 2) c. xypeiiKifi 
fimperator Turcicus hie Turcarum. 

CyMacrnefliniH alienata mente; insanus, men- 
te captus, delirus. CyMacmecTBie in i 'ii m 
alienata, mentis alienatio, insania, furor, do 
liratio. 

CyMaToxa trepidatio (6troxHa Bciiji,. erpu 
xa); turba, tumultus (rnyMX, xpeBora); bckm,> 
c. omnibus locis trepidatur. 



u. 



CyiviepKH. 

CyMepKH crepusculum; bx> c-Kaxx. vesperi hjih 
vespere (BenepoMX>); vesperascente caelo 
(Nep.); ex. HacTymieHieivrB c-poitx> primis se 
intendentibus tenebris; primo vespere. 

CyMKa pera (aopojKHan); (KOTOMKa, parang) 
mantica. 

CyMMa (aeHerfc) summa pecuniae, h npocTO 
pecunia hjih summa; ooibmaa, MaiaH c. cm. 
fleHbrir; TpaxnTb orpoMHtra c. Ha noipcynx. 
infinita largitione uti; rocyjiapcxBeHHua c. 
publicae pecuniae. 

CyMfcTt cm. yiaiTt. 

CyujsjK'h area, cista. 

CyHy*rB cm. cosaxb. 

CynHTB cm. xMypaib. 

Cynpyra cm. ateHa. Cynpyn cm. Myatx. 1. 
Cynpy»ecKin nocpejt. gen. coniugis hjih 
coniugum, matrimonii; c. cok)3x> cm. 6*paKi.; c. 
BtpHOCTb fides coniugii. Cynpy»ecTBO cm. 
Spaicx.. 

CypoBOCTB 1) duritia; acerbitas (morum); ini- 
quitas, crudelitas, animus durus, animi atro- 
citas. 2) o norofli, KjiHMait asperitas (frigo- 
ris). CypoBHH 1) durus, severus, asper, 
acerbus, atrox, crudelis; c. HaKa3aHie poena 
gravis, iniqua. 2) o noroafe, KjraMarE durus 
(durius tempus, durissimum anni tempus; 
tempestates); asper (hiems); acerbus (fri- 
gus). Adv. dure, aspere, acerbe; c. nocrynaxb 
cx> k£mi> aspere habere hih tractare alqm; 
asperum esse in alqm; severitatem adhibere 
in aJqo. 

CycTaBt artus, articulus. 

CyTKH dies et nox; Jinoe, xpoe, wrsepo 
c-toki biduum, triduum, quadriduum. 

CyTB qero natura, vis, vis et natura alcis rei; 
c. irkia summa rei, npnHHMaTb bt> cooo*paace- 
Hie c. aiaa rem jpsam spectare; cocxasiiflTb 
c. nero hh6. contineri alqa re; BHHKaib ^ bx. 
c. jtfuia penitus in ipsam rem pervenire. 

CyTara calumniator (KpKrcKoxBopenx*); homo 
litigiosus, litium cupidus, saepe litigans (joo- 
frHnrM cnopHTb, xaraibcji). 

Cyxofi 1) co6. siccus (solum, regio); c. noro- 
a,a caelum siccum; siccitas; aridus (ligna, fo- 
lia, stramentum); c. Micxo siccum (blicox- 
mee), aridum (r^i h$xx. bo^h; ho oo*a cioBa 

BX> KJiaCCHH. Hp03£ XOUbKO BX> 3aBHCHM0CXH 

orb npe^Jior., in sicco; in aridum naves sub- 
ducere, ex arido tela conicere); c. nyxeMi. 
cm. nyxb :. 2) nepeu. bajthh, cKy^HBifi, ocoo*. 
o pi™, opaxopfc aridus, ieiunus, exilis, ex- 
sanguis, frigidus. Adv. 1) co6. sicce. 2) ne- 
peu. ieiune, exiliter, frigide, squalide. Cy- 
xonyTHBiH, c. bohcko exercitus terrester 
Hfjra: pedester; copiae terrestres hjih pedestres. 
CyxocTt 1) co6. siccitas. 2) nepeu. ieiuni- 
tas, exilitas (orationis, scriptoris). Cyxo- 
maBUH macer r gracilis (toihjh). 

CyneKi ramulus. 

Cyma terra (bx> npoxHBonoji. Kb Boat), terra 
continens (MaTepHKx>); cyxoe Micxo siccum, 
aridum, cm. cyxofi 1; Ha cyinfc h Ha Mopt 
terra marique. CymHTt siccare, exsiccare 
(vestes, capillos); arefacere (BbicyniHBaTb); c. 
Ha coiHirfc in sole siccare, Cymt cm. 3acyxa. 



CxoROnme. 



373 



CymecTBeHHtiH in alcis rei natura positus, 
ad rem ipsam hjih ad rei naturam pertinens, 
cum re ipsa hjih cum rei natura coniunctus 
(kx. cyrH Bem,H, iriiia npHHa^jieatamiH); pri- 
mus, princeps, praecipuus (naBHtiH); ne- 
cessarius (HeooxoaHMBra); He cymecTBeH- 
hbih TaKste a re alienus, MaiOBaatHbin levis; 
c. cbohcxbo nero natura, vis et natura alcis 
rei; quod rem continet; c nyHKTLi summae 
res; c. co#epacame nero summa rei; xenepb 
pa3CM0TpHM r b cymecTseHHoe nunc interiora 
videamus (Cic); c. oScxoaxeJibcxBo caput 
rei; res gravissima; 0Ka3tiBaTb KOMy c. no- 
Momb alcui maximo adiumento esse. Cyme- 
ctbo 1) cm. cyTb*, no c-CTBy genere ipso; si 
rem ipsam spectamus (spectas). 2) animal 
hjih animans; pa3yMHoe c. mens; animal ra- 
tione praeditum ; 6e3CMepTHoe c. natura 
aeterna , immortalis ; Bbicmee c superior 
quaedam natura. CymecTBOBairie nocpe^. 
esse, cm. 6bixie; nijib Hamero c id ad quod 
nati sumus; niibio cBoero c. oat cnwi&xb 
to, hto6bi... ea lege hjih condicione hjih eo 
consilio hjih npodo ita natus sibi esse vide- 
batur, ut. CymecTBOBaTB esse; reperiri 
(naxoiHTbCH, HBJiHTbCH); em;e c. exstare, man- 
sisse; vivere (h o npe^M. Heojiiym.); He c. 
6oJEbme non mansisse (Hanp. o co^HHeHmxi); 
esse desisse; interisse; cym;ecTByeii npe^a- 
Hie cm. npe^ame; Cb Tix'b nopi KaKt cyn^e- 
CTByioii. jhosh post homines natos. Cymin 
verus; nucaib c. npaB,a;y verissime scribere; 
a CKasajii) c. npaB^y nihil dixi nisi verum 
hjih vera; nihil falsi dixi; nycxtie xojikh npa- 
HHMaxb 3a c. npaBJi,y levem auditionem pro 
re comperta habere (Caes). CymHOCTB cm. 
cyxb, cymecxBo 1. 

CxsaTKa cm. cxH^Ka. CxsaTBiBaTB 1) eofi. 
prehendere , apprehendere, comprehendere, 
capere alqm, alqd; c. Hbro pyKy manum al- 
cis apprehendere, npocn amplecti dextram 
alcis; c. Koro 3a pyny manu alqm prehende- 
re, yMOJiaa alqm prensare; c. Koro prehende- 
re, comprehendere, arripere alqm. 2) nepeu. 
a) o 6ojii3HH temptare, corripere, opprimere 
alqm; c. 6ojte3hb, jiHxopa^Ky morbum con- 
trahere, febrim nancisci , b) c. -qxo hh6. 
yMOMi. comprehendere alqd mente, animo 
hjih cogitatione; complecti alqd animo, men- 
te; capere alqd mente. c) o atHBonHcuji, xo- 
pomo c. cxoftCTBO similitudinem effingere ex 
vero. 

Cxo^Cnme cm. cxo,HKa. Cxo^htl, cohth 
1) BHH3X. degredi, descendere; c. vb jioma- 
^;h ex equo descendere, ex. Kopa6jifl escende- 
re, in terram exire, navi egredi; nepeu. c. 
Bb Mornjiy (mortem) occumbere. 2) c. ci> 
Mfecxa, noKHHyxb m^cxo cedere loco, ex lo- 
co, He c. loco hjih vestigio se non movere 
(He xporaTbca ex. MicTa); c. cx> .noporn de 
via secedere, recedere de medio; viam dare 
(^aBaxb aopory); nepeu. c. ex. yMa dementem 
fieri, mente alienari, in insaniam incidere, 
furere coepisse. 3)— ac*ie3aTb, o npe^M. He- 
OAym. esse desinere; o CHtri tabescere. 4) 
c. ex. pyKt bene cedere; KaKx bxo cofijiieTX> 



374 



CXOPOHHTB. 



C^eTHBlft. 



ex. pyKb? quorsum haec evadent? lento c. 
ex. pyKX. (o paSoxi) succedere; (o xoBapfc) 
facile vendi, a multis emi; axo eMy xaKi. He 
coHjjeiB liaud sic auferet; nunquam inultum 
hoc auferet 5) c. Kyjia, 3a nku-h petere 
alqd; c. 3a bo^oh cm. Bo.ua; 3a ktimb. accire, 
arcessere alqm; — npHBecxn adducere alqm. 
CxoflHTBca 1) co$. convenire, coire (in 
unum locum); b-b Goibhiomx. MHomecTBi con- 
fluere; c. ex. kiimb convenire alqm (ex. kx.mx> 
hho\ cxojjaxca alqs convenitur), congredi 
cum alqo, inter se; ciyqauHQ offendere alqm, 
incidere in alqm; concurrere inter se; o 
jxbvxx. ptieaxx. cm. cxeitaxbca 1. 2) nepeu.z= 
coriamaxBca, cohxhcb ex. iskwh bi neMx. con- 
venit (mihi) cum alqo res hik de re; cqexBi 
exoaaxca ratio constat hih convenit; He c.— 
npoTHBopiqaTb apyrx. Apyry (o npeflM.) in- 
ter se pugnare hih repugnare, discrepare. 
Cxojpca conventus; conventiculum; coetus, 
contio; mx»cto c-kh conveniendi locus, lo- 
cus in quern hjih quo conveniunt, in quern 
coeunt hih coitur. Cxoahhh cm- noxoacin. 
CxoflCTBo similitudo; (conacie, rapMOHia) 
convenientia; zwkib c. ex. k&mx. cm. noxo- 
Jinxb; KaKoe c. Meatjiy axon ptobjo h xximx. 
cpxoTBopeHieMi? quid habet illius carminis 
simile haec oratio? a naxoacy Hiicoxopoe c. 
Meac,a;y BaMH h hmh esse quandam cum illis 
similitudinem iudico (Cic); Mes^y jiynioH h 
x£uiomx> ecxB H^KOTopoe c. sunt quaedam 
animi similitudines cum corpore. Cxojji. 
bhh3x» descensus; naroiaMH, cm. cxo^htb 1. 
Cxo&cin cm. noxoacifi. 

CXOPOHHTB CM. XOpOHHTb. 

Cneiia 1) Boo6me suggestus hjih — turn; bx. Te- 
axpx, pulpitum (homocxx.); scaena (cn,eHa co 
Bceio oSciaHOBKOH)); bbihxh Ha c-Hy cm. bbi- 
CTynaTb 2, b; cohtk co c-hbi scaenam relin- 
quere hjih npocTO abire (bo BpeMa npejicxa- 
BieHia, 061. aKxepi); de scaena decedere (co- 
BciMT. noKHHyTb cn;eHy, 061. aKxepii); nocxa- 
bhtb Ha cn,eHy ROMe/uK), xparejrjro fabulam 
dare, docere (061 asTopt). 2) qacxb apa- 
MaTHqecKaro npe/jcxaBieHia scaena. 3) 
3pijiHm;e, npoHcmecxBie res; spectacu- 
lum; casus; yacacHaa c. res atrox, 3aMx»qa- 
Tejibnaa, yjtHBHxeiBHaa res mira; KpoBaBaa 
caedes, cruor; neqaiBHaa calami tas; myMHaa, 
6ypHaa turba, tempestas, noxpacaiomaa pa- 
vor^xparnqecKiH c tragoediae. CueHH^e- 
CKia scaenicus; theatralis. 

C^acTie fortuna (BOo6me cyji,B6a, yqacxb); 
fortuna secunda hjih prospera; nepeMina 
c-CTia cm. nepeMina; ciinoe c. caeca for- 
tuna; temeritas fortunae; caecus casus (cjte- 
hoh cjryqan); c. 6iaronpiaxcxByexx. KOMy for- 
tuna favet alcui; alqs fortuna prospera hjih 
secunda hjih (bx. otituibhomx cjiyqaxi) pro- 
spero fortunae flatu utitur; res alcui semper 
succedunt hih prospere eveniunt, npn, bx. 
v&m* hh6. alqs fortuna utitur in alqa re, 
Ha BOHfffe, bx. cpaacemn nocpeji. bene rem 
gerere, prospere pugnare, prospero proelio 
uti; ex. cbohmx. oobi^HBiMi. c. usus fortuna 
sua; HBnaTb c. cm. nbiTaTB 1; c. H3MX,Haexx> 



fortuna vertit, se inclinat; c. nepeM$HHiocB 
fortuna conversa est, fortuna vertit; versa 
sunt omnia; Kor^a BoeHHoe c. nepeMxiHHjiocB 
verso Marte; cpaacaTBca cb nepeMEHHbiMX. c. 
cm. nepeMxiHHbra; cqacxie— cqaciiHBBia 06- 
cxoHTeibCTBa, 6jiaroieHCTBie felicitas; res se- 
cundae, prosperae hjih florentes;=CHacuiH- 
Bbifi hcxojt^b, ycntxi. exitus prosper, felix; 
eventus bonus, prosper, a) hmbtb c. cb ue- 
onped. uaKJtou. contingit ut...; ohi, KOToparo 
BHfliTB zm^jih c. om;bi HamH hie quern pa- 
tres nostri viderunt. b) no cnacTiio, kx 
c q a c t i k> forte fortuna; ohb Kb c-CTiio 
yMepB peropportuna mors ei accidit hjih suo 
tempore mortuus est; Ha ciacxie— Ha aBocb 
temere, temere ac fortuito, forte temere. 

c) c^acxie, ito. . . peropportune accidit 
quod. . . ; Moe c, hto. . . bene mihi evenit 
quod.,,; TBoe c, ito... peropportune tibi 
accidit hjih bene tecum agitur quod... 

d) flan Bor* cqacTie! quod approbet 
dens! bene eveniat hjih vertatfhanc rem tibi 
volo bene et feliciter evenire. e) c^HiaTB 
3a cvacTie, mo... felicem se dicere hoc, 
quod...; c^HTaxb qxo 3a BeiHKoe c. alqd in 
magna felicitatis parte ponere; Haxojrnxb c. 
bi qeMi laetari alqa re; Bee cBoe c. Haxo- 
flHXb bx caMOMi. ce6t omnia sua in se po- 
sita ducere. CqacTJTHBeux felix, homo 
omnium fortunatissimus; fortunae filius; is 
quern fortuna amplexa est. C^acTJiHBBiH 
felix (KOMy Bee y^aexca, xaKace npHHOcanim 
ciacxie); ibrtunatus (oxjihhho oScTaBJieHHbiH, 
Soraxbifi); beatus (qyBCXByromift ce6a cqaci- 
jiHBbiMi.; xaKate vita, mors);^QjiaronpiaTHBiH, 
ycnBmHBiH, yaaHHBiH prosper, faustus, bo- 
nus, opportunus; c. o6cxoaxeibcxBO opportu- 
nitas; c. o6cxoaiejiBcxBa (BpeweHH) tempo- 
rum prosperitas; c. nonoaceme, c. odexoa- 
TeJiBCXBa (atH3HH) res secundae hih floren- 
tes; c. cjiyqau casus secundus; fortuna; 6mjib 
ocoSeaHo c. cjiyqan, qxo... magno casu acci- 
dit ut...; magnae fuit fortunae ex. ace. c. 
inf.; c JieHB dies felix hjih faustus, bonus; 
c. 3B^3Ji,a sidus felix hjih dextrum, nepen. 
fortuna prospera hjih secunda, h npocxo for- 
tuna; oHi c-jihbb, qxo... contingit ei ut... 
Adv. feliciter, fortunate, prospere, fauste, 
bene (rem gerere);— no ateiaHiro ex senten- 
tia; c. npaSbixB pervenire. 

C^exHUH, c. KHHra codex hjih tabulae accepti 
et expensi (npnxoflo-pacxoflHaa), bb CBa3H 
piqH h npocxo codex, tabulae; c. qacib, c. 
jriaa rationes. C^eTOBOflCTBO rationed 
Cq:eTt 1) co6. pacqexi ratio; rationes; 
CBecxH c-xbi rationem inire (alcis rei), ra- 
tiones hjh calculos subducere; Becxn c-tij 
rationes inire, rationem, rationes conficere; 
nocxaBHXB KOMy b-b c, 3anncaTB Ha nefl v.. 
alcui expensum ferre, (rationibUs) inferre; in 
rationem inducere (alcui); c. BipeHB ratio 
convenit hjih constat; niaxHTB c. nomen ex- 
pedire hjih solvere, exsolvere; nocjiaxb KOMy 
c. *scribere alcui, quantum debeat; Span. 
bt. c. (xoBapti) *merces emere non praesenil 
pecunia; Ha moh c. meo hih privato sumptu; 



CnraCaTfc. 



Cte>. 



375 



*a me (h3Xi Moero KapMaHa); meo nomine; Ha 
<;boh c. privato sumptu; sua pecunia; de suo; 
impendio privato; na oSmecTBeHHbii, rocy- 
^apcTBeHHMH c.publico sumptu, de publico, 
publice; impensa publica; impendio publico. 
2) nepen. a) Ha cnen. koto, Hero cm. Ha- 
c^eTi.; Ha bxotb c. in hoc hjih in isto, in eo 
genere; ea ratione; ea re. h) 6urb y koto 
Ha xopomeMX* c^eiy gratiosum esse al- 
cui, apud alqm; gratia valere apud alqm, 
Ha jiypHOMX. in nullo numero et honore esse 
apud alqm, in nullo numero haberi ab alqo; 
OHt y Mean Ha otih*ihomxi c. ei plurimum 
meo iudicio tribuo. C^HTaTt 1) *numeros 
recitare (c. no nopajiKy); = np0H3B0,a;HTB 
c^exx. numerum inire; c. hto alqd numerare, 
dinumerare (stellas); = nepec^raxbiBaTb nu- 
merum alcis rei inire hih exsequi, effice- 
re; — pac^nxbiBaxb computare alqd; c. no 
naibnaarb digitis numerare; c. hto no ^eay 
alqd numerare ex alqa re; raiiBi c^HTaiorB 
BpeMfl He no AH^Mt, a no HO^aMt Galli 
spatia omnis temporis non numero dierum 
sed noctium finiunt; c. no oiHMniaAaMb *an- 
nos ex Olympiadum ratione numerare; e*m- 
xaa cb BToro speMeHH abhinc; ohx. He c*ra- 
Taexca — bx. paciexxi He npHHHMaexca eius 
ratio non habetur, is nullo loco habetur; He 
<j^HTaH Koro hjih hto praeter alqm, alqd; He 
€*raxafl Tixx., KOTopwe sine iis qui...; non 
dueo in hac ratione eos qui... 2) c^axaTb 
koto, hto niMt, 3a koto habere (alqm 
fortem hjih pro forti, alqd pro certo); exi- 
stimare (alqm avaruin); putare (se solum 
beatum); ducere (alqm victorem); c. Koro 
4^acxiHBMMT> praedicare alqm; — npa^H- 
cjiHTb, c^HiaTb bx. *racjrB numerare (alqm in- 
ter doctos hjih in doctis), ponere (alqm in 
oratorum numero; alqd in vitiis, mortem in 
malis), referre (alqm in oratorum numerum), 
ducere (alqm in hostium numero); c. hto 
3a 6iaro alqd in bonis numerare, 3a 6iaro- 
jjfcHHie ponere alqd in beneficio, in beneficii 
loco; c. no3opoMt ignominiae loco ferre, no- 
^eTHMjrb, noxBajibHHMx., cJiaBHWMt honori 
habere hjih ducere, in laude ponere, laudi 
ducere, in gloria duqere hjih ponere; c . 
^ecibio jjra ce6a alqd sibi honori ducere, 
tribuere; 3a c^acxbe alqd boni consulere; 
c^axaio ce6a ^mx* TaKate mihi videor ct 
inf.; ecjis tei c^HTaemb noie3HbiMX, hvjk- 
uuwb si tibi videtur; c. 3a jry^mee optimum 
factu credere; c^HTaio HyatHtiM'b citfnaT& hto 
alqd faciendum (esse) J puto; ceHarb cnearb 
HyacHbiMX* oiBiiHTb senatus respondendum 
censuit; cm. TaKate nojiaraTb, AyMaxb. 

CnraGaTB cm. cBajiHBaTb 1. 

CmHBaTB 1) consuere, *rco cb 4t>mx> assuere 
alqd alcui rei. 2) cm. nraxb. 

C% I) cb podum. nad. a) jua 03Ha*ieHia 
flBHEceHia ex. Micra, a (ab), e (ex), de, 
Hanp. na^aTb cb ^ero decidere, defluere, de- 
labi (ex arbore, ex equo); cpbisaTb hto cb 
^ero avellere alqd ex re (poma ex arbori- 
bus), detrahere, auferre (anulum de digito); 
HHor^a abl. 6e3*t npe^iora h jipyrie ooopo- 



TH, CM. Tfc narOJIH, OTX> KOXOptlXX. 3aBHCHTb 

npexi- ci; co bc$xx> cxopoHi* cm. cropOHa 1. 
b) ji, ih 3HaneHia hcxojihoh toh- 
kh bo BpeMeHH a (ab), Hanp. cx> it$T- 
CTBa a pueritia; cx> Tfcxx> nop* KaKX. cm. 
nopa; co aha Ha jjeHb cm. ,neHb 2; cx> — ao 
ab — usque ad. c) ii. i a 03Ha^eHia 
ji, p y r h x x> oTHomeHifi, Hanp. 6paib 
npHMtpi. vb Koro, cm. npHMip^-, c*b roiOBbi 
xo eoti> cm. rojioBa 1; ct pa^ocTH, ci» ropa 
cm. orb 3; cm. TaKate t* raaroibi h cyra,., 

OTb KOTOpBIXl) 3aBHCHTl> npeJUT- Cb. II) Cb 

euuum* nad. a) — okojio, ajih npa6jiH3HTejib- 
Haro onpe^tieHifl BpeMeHH, cm. okojio 2. 
b) npn cpaBHeHin ^Byxi. npeiiiMeTOB'b, 
Hanp. TOJiniHHOK) Cb najiei^B, unum digitum 
crassus; dtub poctomt> cb Koro aeque ma- 
gnum, aequa magnitudine esse. c)r=,a;j[fl, 
dat, Hanp. btoxo cb mckk ^oBOJibHo hoc 
mihi satis est hjih sufficit III) <n> meopum. 
nad. I) Rust 03HaqeHia npeSbiBa- 

Hifl Cb K'feM'b HJIHHTjMI. Bl &- 

homi. MicTi, conpoBOJKJtema, coo6m;e- 
CTBa, cum, una cum (BMicrfe ex); 6biTb Vb 
K^Mb esse cum, una cum alqo; Becxn Koro 
cb co6ofi alqm secum habere hih ducere; 
npHforxb <n> oSosomb cum impedimentis ve- 
nire; CO MHOH, CX> X060H, Cb HaMH^ CI> BaMH, 

Cb co6oh mecum, tecum, nobiscum, vobis- 
cum, secum, ci> koiophmx. quocum h cum 
quo; cb j&wb hh6. TaKate alqo comite, alqo 
comitante (venire, abire); HHor^a cym,ecxB. 
cxohxt. B*b abl. 6e3i> cum, eciH npa HeMT. 
Haxo,a;aTGJi onpeji;T>JiHTejibHoe npniarax., ocoS. 
Korjia pfrib H^erb o BOHCKaxx., conpoBoat- 
iiaioniHX'b CBoero HanajibHHKa (Botcka pa3- 
CMaTpHBaioTca KaKB opy^ie bb pyKaxi npea- 
Bo^HTeia), Hanp. toto exercitu hjih omnibus 
copiis Romam profectus est. a) .a, ji a o 3 h a- 
HeHia spyateciBeHHaro hjih Bpaat- 
£e6naro OTHomeHia Meat^y jmuaMH— 
cum, — npoTHBt contra, adversus; 6nTb Bt 
cok)3b Cb KtM-b societatem habere cum alqo 
BoeBaTb Cb k^mt* = npoTHB-b Koro cum alqo 
pugnare, bellum grere cum alqo hjih con-; 
tra, adversus alqme coe^HHeHHHH cb j&m> 
hjih cb vkwb coniun;ctus cum alqo, cum alqa 
re, TaKate alcui, alcui rei; HMi>Tb cxo,u;ctbo 
cb kem^ cm. noxoii,HTb; BOHHa cb rajuiaMH 
bellum cum Gallis gestum, quod cum Gallis 
gestum est, quod fuit cum Grallis; bellum 
Gallicum hih Gallorum; BOHHa ci mopckhmh 
pa36oHHHKaMH bellum praedonum. b) ^ jr a 
03HaieHifl, h4mx. kto hho. CHa6- 
at e h x, cum hih nocpeii;. partic. (gerens, 
habens, tenens, instructus h t. n.), adj., 
onpeAtaT. npejpoa;., nanp. cx> KHHataiOMB 
cum sica, sica instructus; ex. naini^et cum 
clava, clavam manu gerens hih tenens; ex. 
BT.HK0MT> Ha roioBi coronam in capite ferens 
hih npocTo coronatus; Cb Bbicmeio BiacTbio 
OTnpaBHXbca bx> npoBasniio cum imperio in 
provinciam proficisci; KomeieKX> ex. ^eHbraMH 
crumena plena nummorum; ^eioBtKii cb #a- 
poBaHiaMH cm. ^apOBame; ^eioBiKi* cb 
yMOMx^ cm. yMHbifi. c) jJia BbipaaceH-ia 



376 



Ci>y3KHBaT&. 



TaBUKOM/B. 



o 6 p a 3 a ,n i i c t b i a— oSbikhob. abl. 6e3B 
npea.1., earn npn cymecTB., Haxo^HTca onpe- 
Abjiht. npoaraT,, Hanp. magna crudelitate 
bellum gerere, eciH ate onpeaiiHT. npniaraT. 
hbtb, to cum mh Haptqie, Hanp. cb atecTO- 
koctbk) cum crudelitate mh crudeliter; cm. 
rpaMM.; nocpe,a;. adj., Hanp. a cb pa^ocTbio 
yotimajiB bto laetus haec audivi; ohb y^a- 
jraca cb kxhtboio, to>... ita a me discessit, 
ut iuraret... mh discessit iureiurando facto; 
cb tbmb y cioBiewb , tto6h ea condicione 
m ita ut... 2) jua BtipaaceHia osho- 
BpeMeHHOCTH cum; HHor^a a&Z. 6*e3B 
npejyi., partic, npe,aoae. cb dum, cum, 
Hanp. cum occasu solis; cb bocxo,homb coih- 
na cum primo sole; sole oriente; cb Ha^a- 
iomb ro,a,a anno ineunte; co BpeMeHeMB cm. 
BpeMfl; cb 3thmh ciOBaMH ohb BepHyica BB 
Phmb cum his Romam rediit; ohb othvctmb 
ero co cioBaMH demisit eum, cum diceret 
(He dicens.). 

C^yacHBaTB, — ca cm. cyatHBaxb. 

CiB^aTt edere, comedere (cibos, bona sua); o 
pacaB^HHB consumere. C^B^eme, raaroaaMH, 
cm. cBB^aTB. CtfcfloGHHH esculentus; ap- 
tus ad vescendum. 

Cii3aKaTB devehi. 

Cbbcthoh cm. cbb^oCShmh; c. npnnacLi cibus; 
cibaria (w. pi.); victus; copiae (3anacw), pe- 
nus (3anacbi bb xo3hhctbb); frumentum, res 
frumentaria (c. npanacw jujlh BoficKa); com- 
meatus (no£B03B c. npHnacoBB); npHB03HMLie 
na pbiHOKB annona (n,BHa Ha c. npnnacti an- 
nonae pretium); c. npanacti Ha MicairB men- 
struum. 

CiirpaTt cm. nrpaTb. 

ChhobhIh, c. jhooobb amor in parentes, pie- 
tas erga parentes h npocTo pietas. Cuhokb 
filiolus; filius parvus hie parvulus. Cjih* 
filius; puer; stirps virilis (KaKB hotomokb 
MyatcKoro noaia); 6*mtb ^bHMB c-homb natum 
esse alqo; cbihbi PnMa homines Romani. 

CmiaTB spargere; conspergere (totum iter flo- 
ribus); c. mo Ha mo TaKace conicere alqd 
in alqd (frumentum in solum); njo bo mo 
alqd fundere, iufundere, conicere, in alqd; 
nepen. c. ^eHbraMH pecuniam effundere, pro- 
fundere. CtinaTBca, Hanp. rpajiOMB nocti- 
naincb Ha hhxb BceB03MoatHLie CHapaflBi te- 
lorum omnis generis vis effusa est in eos 
(Liv.); cm. TaKace rpa^T* 2. CHny^in, c. 
necKH arenae. 

Chpoh 1) BiasHBif umidus; madidus. 2) o 
iranjB, — He BapeHui crudus, He aoBapeH- 
hwh, noiycbipoi semicrudus; o nio^axB cm. 
He3pBiHf;=Heo6ABJ[aHHHH rudis, impolitus. 
Chpoctb umor. Cbipb caseus. 

CMCKHBaTB CM. OTBICKHBaTb. 



Cbithbih cm. nHTaTejtbHBit. Chtoctb satie- 
tas. Cbitlih satur. 

Cbiiuhk'b emissarius. 

CfesepHBiii septentrionalis, in septentriones- 
spectans, aquilonaris (regio, G-ic.)\ c. CTopo- 
Ha septentrionalis pars; c. BBTepB ventus & 
septentrionibus oriens, boreas; c. hojiiocb po- 
lus aquilonaris; c atHTeib incola terrae se- 
ptentrionalis; c Hapo^w populi septentriona- 
les. CtBepo-BOCTOK'B aquilonis partes. 
CtBepo-BocTO^HLiH "Inter septentriones 
et orientem solem spectans; c-b. BBTep-B 
aquilo. CtBepo-sanajuHtiH inter septen- 
triones et occasum solis spectans; c-3. BB- 
TepB caurus. CiBepo-sanafli regio in- 
ter septentriones et occasum solis spectans. 
CtBepB septentriones; regio hjih pars se- 
ptentrionalis. 

CliflajiHme sedes. 

CtflHHH=CBJ(tie BOJIOCH, CM. CB^OH. 

CB,n;jraTB equo sellam imponere; no o6wHaK> 
ApeBHHXB sternere equum; ocB^jraHHtTJi jio- 
ma^n instrati equi; He ocBAiaHHMH nudus. 
C4fl;xo *sella (in equo); y apeBHHXB ephip- 
pium (ina6paKB). 

Cbaoh canus; c. boiocbi cani capilli h npo- 
cto cani, canities; c. mpHHa ultima antiqui- 
tas; prisca vetustas. Cb^-etb canescere; = 
CTaptTL consenescere,adsenectutem pervenire. 

CtKapa securis; otfoiofloocTpaH c. bipennis. 

Cbmji semen; nepen. nociaTb c-Ha pa3,a;opa 
causas discordiarum, discordias serere. 

Cbhh primus locus aedium; atrium. 

Obho fenum. 

CBHB CM. TBHb. 

Cspa sulphur. 

CBCTL CM. CaAHTbCH. 

C4iKa rete; rilr boiocb reticulum. 
CBTOBame cm. acajooa 1. CtTOsaTB 1) Ha 

mo cm. acaioBaTbca 1. 2) o hcmb maerere 

alqd, de alqa re. 
Cbtb 1) co6. Boo6m,e rete; rjls. iobjh 3BipeH 

plaga; pw6oj[0BHaa rete piscatorium, bb 

CBH3H pt^H h npocTo rete; saKff^biBaTb c. 

CM. 2 3aKHflBIBaTB 2; CTaBHTb, pa3CTaBJiaTb 

cbth retia ejih plagas tendere, pandere. 2) 
nepen. cbth = ko3hh, lOBynma plagae, insi- 
diae, illecebrae; # 3aMaHHTb Koro bb cbth 
alqm illicere, capere; alcis animum illecebris 
pellicere; CTapaTbca 3aMaHHTB bb cboh c. 
captare alqm; nonacTb bb cbth in insidias 
incidere. 

C±Hh Koro po3rof al(jm virga (virgis) caedero; 
(iHTa) ferula caedere. 

CtflTejtB sator. Cbstb seminare; serere; se- 
men spargere; c. Bpaat^y, CBMeHa pa3#opa 
CM. ceMa. 

Cio^a hue. 

CioaceTB argumentum. 



T. 



Ta6jrnn;a tabula; index. 
TaBToaoris eiusdem verbi hjih sermonis ite- 
ratio. 



Taax peluis hjik pelvis. 
TaHEOMB cm. BTanH-fe; cm. Taieate TaHHo (ia 
kohub). Tairaa arcanum hjh secretum, oc- 



TaiUKe. 

cultum, res arcana, occulta; — xafieoe yqe- 
Hie, cexpexBi mysteria (epistulae nostrae 
tantum habent mysteriorum, ut...; mysteria 
rhetorum aperire); rocyitapcxBeHHaa x. cm. 
rocyAapcTBeHHHH; noBfcpeHHaa x. commissa 

(pi.)] He 6BIXB bb COCTOflHiH COXpaBHXB T-Hy 

commissa enuntiare; axo bc£h& H3BfccxHaa t. 
haec palam secreto narrantur; *ixo hho*. jma 
MeHfl t. alqd mini ignotum est; ^to hh6\ £jia 
Mena He t. alqd me non praeterit oh fugit; 
coxpanaxB, aepacaxB qxo b-b x-h£ occultare, 
silentio tegere, occultum hjih taciturn habere 
alqd, npejcb Kkwb celare alqm alqd hh de 
alqa re; cooSmaro xe&E axo KaK*B xairay hoc 
tibi soli dictum puta; haec tu tecum habeto; 
hoc tibi soli in aurem dixerim; hoc silebis; 
arcano tibi ego haec dixi. TaHHCTBeHHiin 
arcanus; t. a4jio res arcana; t. ^ejoBto ho- 
mo occultus, tectus et occultus. TaraiiH 
(ckpbitmh, noTaeHHBiH) occultus, abditus, te- 
ctus; (H3BtCTHBIH IOJIBKO HeMHOrHMl II0CBH- 

meHHHMt, Hanp. y^eHie, KyiBxiO arcanus; x. 
kyjibxx, (MncxepiH) initia (n. pl.)\ ycxpaHae- 
mbih orB apyraxx. secretus; yKpaflKot, Bxai- 
h* coBepmaeMBii, npoHCxojmmiH clandesti- 
ne; tacitus (voluntas, suffragia, cura); fur- 
tivus; ckpbixbih, ray6oKO 3axaeHHBiil recondi- 
tus, abstrusus, latens. Adv. arcano; occulte; 
in occulto; (6e3i> CBH^Tejren) sine hjih re- 
motis arbitris; (h36:bt&h orjiacKH) tecte, la- 
tenter, clam, obscure; (bxhxomojtky) tacite, 
silentio; yKpajrKofi furtim; HHor#a nocpefl. 
narojioB'B cb npncxaBKOH) sub, Hanp. x. 
yBedH subducere, t. hoxhxhxb, VHecxn sur- 
ripere. TanTB occultare, occultum hjih 
taciturn habere alqd; secum habere alqd; ta- 
cere, continere alqd; upnxBopaacB dissimu- 
lare alqd. TaHTLca bx> komi> (o Ka*ie- 
cxBaxi)) inesse in alqo. 
TaKsce quoque (Bcer.ua oxhochxca Kb oflHony 
xojtbko cjroBy h cxoHii, 3a hhm:b); etiam (ox- 

H0CHTCH HUH Kb HtjIOMy npeMOaceHlH) HJIH Kb 

oahomv xojtbko cuoBy h Bt nepBOMt ciyvak 
cxaBHxca bx, Haqajti npe^oatema, bo bxo- 
poMi, hih Bnepe^H hjih nosa^n xoro caoBa, 

Kb KOXOpOMy OIHOCHTCfl; OHO OOBIKHOB. He 

xojibko npncoe^HHaerB, mm* quoque, ho h 
ycHjiHBaexx. xo nonaxie, Kb KoxopoMy npnHa- 
AieaKHTi, h — jiaate); ipse, etiam ipse, (y hc- 
xophkob'b) et ipse, ecin xoate canoe tobo- 
pnxca o BiopoMt cymecxBHxejiBHOMX,, qxo 
yme roBopnjocB o nepBoarB, Hanp. frater 
meus Romae est; ego et ipse (h a xarate) 
propediem Romam proficiscar (bm. (et) ipse 
mojkho nocxaBHXB Hapiq. item); idem, ecjin Kb 
o^HOMy Jinny hih npeirMexy npacoe^HHaioicH 
^Ba CKa3yeMBix^, Hanp. non omnes qui Atti- 
ce, iidem (xaKme h) bene (x. e. dicunt); 
xahme — KaKX. cm. xaKx, (ate). TaKOBOH, 
TaKOBi cm. xaKoff. TaKoa talis; eiusmodi, 
eius generis; is, ille, iste, hie; = cxojb bcjfh- 
Kif tantus; xaKoft — KaKou talis — qualis, 
tantus— quantus, is— qui; a He x. TOiOBta 
(He xaKOB*), hioobi... non. is sum qui c& 
conj~\ ao x. cxeneHE, hxo... cm. cxeneHB; 
^ohxh ^o x. cxeneHH ,nep3ocxH cm. ^oxoahxb 



TaitaHTJIHBIiIH. 



377 



2, b; ^bjio Bb t. nojoatemn cm. noioateaie 2; 
AaxB, Ha3Ha^HXB ,no6po^ixeiK x. nojoaceme, 
Micxo, ^xo... virtutem ita loeare ut...;xaicoft 
ate idem; xaKoa me— KaKofi (KaKX.) idem 
qui hm et, ac (atque). 

TaKTHKa ars aciem instruendi; res militaris. 
TaTKH-qecBiH ad artem militarem perti- 
nens. 

TaKTi 1) co6* numerus, numen; modi; cohxb- 
ch ct> x-xa a numero aberrare; paulum se 
movere extra numerum; b:b x. numerose, 
modulate; 6hxb, oxSHBaxB x. pyKot manu 
certam legem temporum servare. 2) nepeu. 
iudicinm (b-b ^eMi.— alcis rei); sensus; obixb 
cx> x-tomi. quid deceat sentire; Sbixb Gess 
x-xa ineptum esse. 

TaKx 1) = xaKHM'B oSpasoMt, npa xa- 
khx^ oScxojixejiBcxBaxx. ita; sic (x.aKate 
x. HanpsMtpx. npocxo ita, sic); He 6biib 
KaMnaHiteMi* h He cmi>xb Ha3BiBaiBca xaKi 
neque esse Campanum neque dici debere; 
nojHte nocpe^. quo facto, quo factum est 
ut...; xaKi* Ha3biBaeMBiH qui (quae, quod) 
dicitur hjth vocatur, nominatur, quern (quam, 
quod) dicunt bih vocant (npaHa^ieatamee Kb 
axHMB narojaMi. cyn^ecTB. cxaBsxcH nepe^t 
hhmh); xaK'BHanpHMipi cm. HanpEMipx.; 
xaKX., 3to xaKi> (bx> oxB^xaxx*, %&& tlor- 
XBepat,neHm BBiCKa3aHHaro nyatoro MHiHia) 
ita yero est, ita vero se res habet. 2) = ^;o 
TaKofi cxeneHH tarn (npn adj. h adv., 
pB,po npa raaroiax^; bx> cpaBHeHiaxx*— cb 
CJTB^yiornHMB quam, cb cai^yioniHM'B ut); npa 
naroiaxt, adj. h adv.— usque eo, usque 
adeo, adeo (adeo xaEate caMo npo ceoa = 
xaKt chjtbho; ex. cjTB^yion^HM'B ut), ita, sic; 
xaicb chibho tarn valde, tarn vehementer; 
tantum; xanto opere (bx> xaKon cxeneHH); 
TaKB ^ojro, xaK'B ^acxo, x. Maio, x. CKopo, 
x. BeiHK^ cm. ,a;ojrro, ^aexo, CKopo, Majio, 
BejHKiH. TaKi>? xaKx>-j[H? Cpa BHpaacema 
y^HBaeHia) itane? itane vero? sicine? xaK£ 
^to (*iio6bi) ita mh sic ut, h npocxo ut 
(ecjH cjt^cxBie HBiaexca Kasx, Htqxo cjry- 
^anHoe, He BBixeKaromee H3X. coeSpaacemH 
oaBHaro ^HCXByjon^aro Jizi^a), tarn ut, adeo 
ut; xaK'B Maao, qxo adeo nihil hjih adeo 
non ut; xaKt KaKt (.nia BBipaatema npa- 
^hhbi) cm. noxoMy (qxo ; He xaK'B, He 
xaKi-xo (npn adj. h adv.) non hjih haud 
ita; xaK'B me aeque, perinde 1 , pariter; simi- 
liter, item; idem; itidem; iuxta, eodem hjih 
pari modo; xaK'B hjih xaKx> ate— KaKt 
(KaK£ h) aeque — ac (atque); perinde — ac 
(atque); item— ut; non secus ac (atque); ut— 
ita; et— et; non minus— quam, non magis— 
quam; io^iho 'xaKt cm. xo*mo; h xaK^ 
(yae) sic quoque; xaKi. cKa3axt utita 
dicam; quasi quidam; quasi; h xaK'B ^aite 
cm. ^ajiie 2; 6jxb xaKX. ^o^p-B h... cm. no- 
atajiyHcxa; xaK'B ^ixoatx.? quid ergo? xaK* 
noneMy me? cur ergo? xaKi> box^ itaque; 
age vero. 

TaJEaHTJEHBHH CM. ^apOBHXBlH, CHOCOGhHH 1. 

TajraHT-B 1) cm. sapoBaHie. 2) H3BBCXHaa 
cyMMa j^enerx. talentum. 



378 



TaMOJKeHHbiK. 



TeopeTHK'B. 



TaMosceHHtiH c6opniHKB exactor portorii; 
portitor. 

TaMommH qui istic, illic, ibi est; TaKace iste, 
ille. TaarB ibi; eo loco; illic; istic (o6mkh. 
bb nacbMaxB, yKa3HBaa Ha mbcto, t&%> Ha- 
xo^htch noiy^aieab nncbMa); TaMB ace ibi- 
dem; eodem loco; eodem loci; eadem (t. e. 
via). 

TaHeDft, TaHupBaTB cm. niaciea, niacaTb. 
TaHi^oBmHKi,— mHna saltator, saltatrix. 

TapaHt aries. 

Tapejisa catinus oh catiaum; catillus, catil- 
lum. 

TamnTB trahere (navem); rapere (jBJieKaTb); 
t. Koro Ha cMepTb rapere alqm ad suppli- 
cium oh ad mortem; noTauiHTb Koro Ha 
yjiauy extrahere alqm in publicum; cb co6oh 
secum trahere. 

TaaTb liquescere, liquefieri; o CHBrfc, Jib^T* re- 
solvi, dilabi, tabescere. 

TBapb animal oh animans; natura. 

TsepffHTB crebro iactare (illud, Graecum pro- 
verbium); = qacTO HanoMHHaib identidem 
monere cb eonj.; yace ^ado TBepj;HiH, *n:o... 
a multis saepe hoc est usurpatum cb ace. e. 
inf.; Tbi 3T0 yace HacTO TBep^aaB in eo cre- 
ber fuisti. Tbcpaoctb 1) co$. duritia; so- 
liditas (niOTHOCTb). 2) nepen. constantia; fir- 
mitas; perseverantia (HacioireHBocTb); t. xa- 
paKTepa firmitas (animi), constantia, gravitas; 
t. ,a;yxa animi robur oh vis; cb T-cxbio fir- 
me, constanter, fortiter. TBepflBiH 1) co6. 
durus; solidus (mothmh); firmus, stabilis 
(npoHHbif). 2) nepen. constans, firmus, gra- 
vis (cb TBepAMMB xapaKiepoarb); t. xapaK- 
TepB animus firmus constansque; t. ptineHie 
consilium certum; t. yBBpeHHocTb certa fides; 
t. naMHTb memoria bona, iirma; t. tojiocb 
vox stabilis; HHTaTb t. na,neac,ny, to)... cm. 
tbbpao. Adv. firme, firmiter, constanter; t. 
pimnTbca destinare cb inf.\ a t. ySBat^eHB, 
^ito... illud hjxh hoc teneo cb ace, c. inf\ 
r certo mihi persuasi cb ace. e. inf.\ t. Ha- 
ABHTbca, qio... confidere, certam spem oh 
magnam fiduciam habere cb ace. c. inf. 
TBepflBiHA arx. TBepflBTB durescere. 

Tboh tuus; iste; o^eHb nacio BOBce He nepe- 
bo^htch, a HMeHHo Kor,a;a sa HeMB hbtb jio- 
rn^iecKaro yuapeHia; TBoe (t. e. HMymeCTBo) 

tUUm, tua {pl-)\ TBOH (T. e. pO^CTBeHHHKH) 

tui; TBoe ji,tio caymaTb tuum est audire. 
Tsopeme 1) cm. TBapb. 2) — co^HHeHie, cm. 
bto cjiobo; T-Hia pyrcb leaoBBnecKHXB *ea 
quae ab hominibus inventa et excogitata 
sunt TBopen;^ 1) t. Mipa procreator mun- 
di (6ojiBe Bcero cooTBBTCTByeTB xpncTiaH- 
CKOMy nonaTiK), He creator); effector, aedifi- 
cator hih fabricator mundi; opifex rerum 
oh mundi; ille quasi parens huius universi- 
tatis. 2) bhhobhukb, co3AaTeib procreator; 
fabricator (tanti operis); (quasi) parens (sa- 
lutis nostrae, phUosophiae, operum parens 
effectorque); auctor (salutis nostrae); condi- 
tor (libertatis Romanae); princeps alcis rei; 
inventor (H3o6pBTaTeib). Tbophtb cm. co- 
TBopaxb; t. £Bia res gerere; t. MOiHTBy cm. 



MonaTBa; t. cyaB h npas^y cm. cy^B 1. 
TBOp^ecKin ^yxB sollertia; ingenii vis et 
sollertia, h npocro ingenium; t. cnjia rema 
divina vis ingenii; t. c. yMa excogitatio. 

TeaTpajiBHtiH, t. npcucTaBaeme, nbeca cm. 
3th cym;. TeaTpi 1) eo6. theatrum; cueHa 
scaena. 2) nepen. t. BofiHbij BoeHHwxB ^bh- 
CTBiH sedes belli; locus quo bellum gestum 
est; locus belli gerendi; nepeHecTH t. Boen- 
hmxb ^BHCTBin bb A^pHKy bellum transfer- 
re in Africam; yjtajiHTbca cb T-Tpa bohhbi a 
bello discedere; oata^aTb h3bbctih cb T-Tpa 
bohhm proeliorum nuntios exspectare. 

Teny'iiH iiquidus. TeKymifi cm. Te^b 2, 

TejieHOK-L vituliis. 

Tejitra plaustrum; carrus. 

TejraTHHa caro vitulinus. TeJia^ia vitu- 
linus. 

Teaia id quod propositum est; res proposita; 
id quod quaerimus (quaeritur):=BonpocB noA- 
jreatamiH pBmeHiio; locus (tractare locum): 
res, causa (npe,HMeTB pascyat^enia); yKio- 
HHTbca otb CBoefi TeMti a proposito ,declina- 
re, aberrare, cihuikomb ^aaeKO longius labi; 
roBopHTb Ha 3aAaHHyio t. declamare; 3a#aTb, 
Ha3HaHHTb TeMy quaestionem ponere. 

TeMHHn;a career, vincula (n. pl.\ custodia; 
6pocHTt, 3aca,nHTb Koro bb t-hj in carcerem 
(vincula, custodiam) conicere hjth dare, tra- 
dere, includere alqm; in custodiam (vincula) 
mittere. TeMHoacejiTBifi fulvus. TeMHO- 
3ejreHBiH acriter viridis; perviridis; (o pac- 
TemaxB) niger (hedera). TeMHOKoacin 
niger (homo). TeMHocnmii violaceus; pur- 
pureus. TeMHoxa 1) co6. obscuritas, te- 
nebrae, caligo. 2) nepeti. obscuritas, tene- 
brae. TeatHBifi 1) eo6. obscurus; (cnibHie) 
tenebricosus (domus, locus); caliginosus, cae- 
cus; o ubbtb, KpacKB fuscus, pullus (ojie- 
ac^a). 2) nepen. — neacHbifi obscurus; involu- 
te (co6. 3anyiaHHbiH; HenoHaTHbift); impedi- 
tus (3anyTaHHbin); non satis explicatus; dif- 
ficilis (quaestio, res); incertus (rumor); per- 
plexus (sermones); T-Hbia nonaTia intellegen- 
tiae adumbratae, incohatae; t. gbJiQ res non- 
dum explicata, obscura. Adv. 1) obcure. 2} 
= HeacHO obsure; perplexe. TeMHBTB, 
Ha AnopB TeMHBeTB tenebrae oboriuntur, =.- 
HacTynaeiB BeiepB advesperascit; TaKB KaKi» 
yate CTeMHBio obscura iam luce, tene bris 
obortis; TeMHBeTB bb na3axB tenebrae mihi 
sunt, caligo offunditur oculis. 

TenraepaMeHTB natura; animus, ingeniuui. 
TeatnepaTypa caelum MH^aer; BbicoKaa r. 
calor, aer calidior, HH3Kaa ffigus; caelum hi- 
bernum, yMBpeHHaa temperatio caeli. 

Tenia vertex. 

TeHeia cm. cfeTb. 

TeopeTHKB qui artem ratione cognitam ha 
bet; *qui artis hjih disciplinae alcis praecr 
pta percepit; magister atque artifex; kuki 
HHcaTeib scriptor artis. TeopeTH^ecKift 
qui in cognitione versatur hih ab artin 
praeceptis proficiscitur; t. 3Hame scientiu, 
doctrina, cognitto doctrinaque, ratio, ratio mi 
doctrina; t. 3saHie BoeHHaro jrfeia disclpliim 



TenepemHiH. 



TeTpaftB. 



379 



militaris oh militiae oh bellica; HMfcxb bb 
Tiewh x. no3Hama alqd ratione cognitum ha- 
bere; t. no3HaHla He Aocxaxo^Hbi non satis 
est praecepta et rationem (artis alcis) tene- 
re oh habere artem, nisi utare; y koto 
hh6. Maio t. 3HaHift alqs minus instructus 
est artium disciplinis. Adv. ratione, scientia, 
Hanp. x-ckh 3HaTb KaKoe hh(5 HCKyccxBO 
scientia tenere artem {Gic.)\ ex artis prae- 
ceptis; He x., ho npaKXH^ecKH oy^axb Boen- 
Hoe hckvccxbo cm. npaKTH^ecKff. Teopis 
ratio , scientia; doct rina ( na y *raoe 3Haaie ); 
ars, praecepta (Latine scribendi; alqd ad ar- 
tem et praecepta hik ad rationem revo- 
care); xaBiKe studium, Hanp. in studio minus 
fortasse quam vellem, in rebus atque usu 
plus etiam quam vellem, versatus (Glc.)\ 
T-piro coe^HHaxb cb npaKTHKofi doctrinam ad 
usum adiungere; x. noaxsepa^aexca npaK- 
thkoI usus conflrmat doctrinam; ,g;oinKHO 
T-piio coe^HHaib cb npaKTHKofi discas opor- 
tet et quod didicisti, agendo continues. 

Tenepenraiii qui nunc oh hodie est; huius 
temporis oh aetatis; nostrorum temporum; 
hie; praesens (bb npoxHBon. npe^MexaMt h 
HBjreHisM'B apyroro BpeMeHH); t. BpeMa hoc 
tempus; haec huh nostra aetas oh memoria. 
TenepB nunc; hoc tempore; in praesentia; 
in praesenti (npn HacxoameMB, xenepenraeMB 
nojroacemH); hodie (bb Harae BpeMa); turn 
(bb pa3CKa34 o npome^inHXT. coGbixiaxB); iam 
(bb Hawaii pa3CKa3a oh npn nepexojri kb 
^pyroMy npe,a;Mexy=xenepb, ^ose); ixo ohb 
x. flxaaexB e eme oy^erb jrjbaxb quid agat 
acturusque sit (kocb. p$*ib, Liv.)\ xenepb 
TOJbKo nunc demum; turn hie tunc primum 
(bb npome^ineMB BpeM.); KaKB pa3B Te- 
nepb, t. HMeHHO nunc cum maxime; cum 
maxime; nunc ipsum; ,hoc ipso tempore; (o 
npome^m. BpeMeHH) illo ipso tempore; b ie- 
nepb eme etiam nunc; etiam turn (o Bpe- 
MeHH npome^m.). 

TenjiOBaTiiH tepidus, tepens. TenaoTa ca- 
lor; tepor (xeooBaxocxb, yMipeHHaa t.); 
atH3HeHHaa t. calor vitalis. TenaHH 1 ) 
co6. calidus; (xeooBaxbra) tepidus; oo*b o^e- 
au$ spissus (tunica); 6uxb xeobiMB calere, 
calidum esse; Ha flBopi xeoo aer calet. 2) 
nepen. x. MoaHTBa infimae preces; f. 3a- 
civhhhkb defensor hjih propugnator acer- 
rimus. 

TepeiB terere; (pacTHpaxb) conterere (alqd in 
pulverem— bb nopomoKB); (HaxapaxB) per- 
fricare. 

TepaaHie cm. Myqeme. TepsaTB 1) co6. la- 
niare, dilaniare; lacerare, dilacerare. 2) ne- 
pen. cruciare, mordere, pungere (alqm, ani- 
mum alcis); cobbcxh stimulare; t. m>e 
cepjme animum alcis acerbissimo dolore cru- 
ciare oh angere. TepsaTBca negaabio 
maerore confici. 

TepHHCTMH spinosus. TepHOBHHKB vepres, 
dumus, sentis (bct. xpn o6*bikh. bb pl.)\ du- 
metum. 

TepnHMOCTB patientia, animus patiens; t. 
pa3HbixB bbpb *lenitas in aliorum de rebus 



divinis opinionibus ferendis; *indulgentia 
erga dissentientes in rebus divinis. Tepmi- 
mbih tolerabilis. TepnisjxHBocTt patien- 
tia, animus patiens; exercitatio consuetudo- 
que patiendi. Tepn'fcjEHBBiH patiens. Adv. 
patienter, toleranter, aequo animo (ferre 
alqd); t. nepeHocHTb tto xaKace pati alqd, 
et ferre et perpeti. Tepntme patientia; 
perseverantia (cxoliKocxb); animus aequus 
(cnoKOHCTBie ayxa, xia^HOKpoBie); HMfcxb t. 
cb kbmb ferre alqm oh mores alcis; bmxo- 

AHTb H3B T-Hlfl, y MeHfl He JliOCTaeiB T-Hifl 

cm. Bbixo^HXb II, 3, f; BbiBecxH Koro H3B 
x-Hm 'tbmb hh6. defatigare alqm alqa re. 
TepirfeTB 1) nepeHocHXb ferre, tolerare, 
sustinere, pati; (^ojrro, jio KOHna) perferre, 
perpeti; nacTo bmbcxb pati et ferre, perpeti 
ac perferre; x. roio^B cm. roio.a.axB; x. Hym- 
Ay cm. Hy^a 2; x. He^ocxaxoKB bo BceMB 
omnium rerum inopia premi, laborare; x. 
KpymeHie, nopaatenie cm. bxh cyni.; x. oxb 
Koro vexari ab alqo; n Koro hh6., hxo hh6. 
x. He Mory ab alqo animo sum alieno, aver- 
so; alienus sum hih abhorreo ab alqa re; 
alqm, alqd odi; odium habeo, gero in alqm; 
alcui sum infensus atque inimicus. 2) — ;a;o- 
nycKaxb ^ixo pati, sinere, ferre; xbso He 
xepnsxB oxJiaraxeibCTBa cm. oxiaraTejibcxBo; 
rfio, BpeMH xepnHXB maturato non opus est 

TeppHTopia cm. o^Jiacxb 1. 

TepaTB amittere (x. xaKB, mxo npe^MexB ne- 
pecxaexB 6bixb bb HameMB o6ia^aHiH, no 
coScxBeHHofi bhhb oh 6e3B ohoh); perdere 
(x. xaKB, hxo npe^MexB noradaexB hjih hh- 
KOMy yace 6oibme He cayatHTB bb no.ib3y); 
deperdere (bona); privari alqa re (jiamaib- 
ca); cm. xaKate jiHinaxbca; x. jihcxbh (0 ne- 
peBbaxB) foliis nudari; x. BpeMa tempus te- 
rere; — ne nojib30Baxbca hmb, nponycKaxb 
tempus amittere, praetermittere; temporis 
iacturam facere; ohb roBopnxB, ^ixo He cii- 
xyexB x. b-hh differendum esse negat; He- 
nero x. BpeMa cm. Henero; He xepaa b-hh 
sine mora, continuo; jrkio, nodi^a yate Ha 
nojoBHHy noxepaHa inclinata res, victoria 
est; hxo hh6. xepaexB cboio npeiecxb alqd 
gratiam perdit; MHoro noxepaxb npa ^eMB 
magnum detrimentum ex re capere, Hiraero 
He x. nihil detriment! ex re facere hih 
capere; xbi HH^ero ne xepaemb oxb xoro, 
hxo... nihil damni facis quod; x. ro^osy cm. 
roioBa 2, c; x. Ha.neat.ny cm. Ha^em^a (bb 
kohux.); x. coy consenescere; oxb iero hhO. 
x. CHjy h SHa^eHie (0 npejtM.) alqa re atte- 
nuari et imminui; x. MyatecxBO cm. na^axb 
(AyxoMB); x. cioBa (noHanpacHy) verba fru- 
stra consumere. TepaTBca 1) perire (npo- 
na^axb); deperire. 2) = xepaxb roiosy cm. 
roioBa 2, c. 

TecTt socer. 

TeTHBa nervus. 

TeTKa amita (cecxpa oxn;a); matertera (cecxpa 
Maxepn), soror matris. 

TeTpaflB plagulae iunctae; HcnncaHHaa libel- 
lus, noooibme codex; y^eHH^ecKaa commen- 
tarius. 



380 



TexHHM:ecKiH. 



TexHH^ecKiH, t. ciobo, Bbipaaceme vocabu- 
Jum artis {b% pi. vocabula artium propria 
hih quae in quaque arte versantur, n npocTO 
vocabula, verba, Hanp. philosophorum). 

Te^eme 1) bo^bi flumen; cursus; Sbicxpoe x* 
(P^kh) rapidus cursus (rapido cursu ferri); 
THXoe, paBHOM-fepHoe t. lapsus; no x-Hiio piicn 
secundo flumine, secunda aqua; secundum na- 
turam fluminis; npoTHBx. x-Hia pta flumine 
adverso; contra aquam; H3M$HHTb CBoe x. (o 
P$kxO in alium cursum deflecti. 2) nepeu. t. 
CB^THit motus, TaK&e cursus, conversiones; 
t. BpeMeHH cursus temporis h npocxo tempus; 
x. HCH3HH vitae cursus mh curriculum, spa- 
tium; aetas; bb t. ro.ua anno vertente; bb t. 
HeMHornxt ^HeS in diebus paucis; bx. t. ana 
procedente die; xpn pa3a bx» x. ahh ter in 
die; bb t. atH3Hff, Been jkh3hh in vita, in 
omni vita, in omni aetate; cx» T-HieMx> Bpe- 
MeHH procedente tempore, temporis decursu, 
temporis intervallo. Te^B 1) co6. fluere (npo- 
TeKaa no^Bnraxbca Bnepe^B); manare (cb yica- 

3aHieMl HCXOflHOH TO^IKH Te^eHifl, X. H3B, CB 

wo, de, ex alqa re); 6wcxpo x. ferri (Rhe- 
nus fertur); Me^eHno, naaBHo labi; x. H3x> 
Tiero, bo *ixo cm. BbixeKaTb, BTeKaTb; x. bo- 
Kpyrx. ^ero circumfluere alqm locum, o piKB 
circumfundi alcui loco; x. *iepe3x> hto per- 
fluere, permanare; x. qepe3B Kpafi redundare, 
abundare; x. Hasa^x, refluere, retro fluere; 
cjre3ti xeKyxx. lacrimae manant (per genas— no 
meicaM'b); Kposb xe^iexB H3B paHbi sanguis 

• manat e vulnere. 2) nepeu. o BpeMeHH trans- 
ire, praeterire; xeKymifi voxb annus vertens, 
hie annus; jjiaa TeityTB cbohmx> nopa^KOMx. 
res prorsus eunt, res procedunt; Becxn xeity- 
nxis Ato oblata negotia obire hjih perpetuas 
muneris partes exsequi. 3) KopaojiB xenexx. 
navis laxatis compagibus aquam trahit hih 
accipit, sentinam trahit. 

Tema socrus. 

Tnrps tigris. 

THMnaHt tympanum. 

Traa limus. Thhhctbih limosus. 

Tnnorp acjria *officina typographica. Tmrh 
genus. 

TnpaHHTB superbe et crudeliter tractare alqm. 
THpaHia tyrannis. TupaHCKiit: 1) co6. 
tyrannicus (leges, facinus). 2) AecnoTHHecnii, 
no psMCKOMy noHaxiio regius, superbus; = 
acecxoKiH crudelis. TapaHCTBo crudelitas 
(atecxoKocxb). Tup am 1) no noHjmaMB 
#peBH0xx> rpeKosx> n phmjthhb, totb, Koxoptift, 
nporaBB boih Hapo^a, hphcbohjib ce6fc bx> 
pecnydjHKi BepxoBHyio Biacxb tyrannus. 2)— 
aecnoTB, atecxoKift npaBExejit rex crudelis ac 
superbus, dominus saevus;=mecxoKifl qeio- 
Bta homo crudelis, superbus. 

TaeKH, BHHorpa^Htie x. cm. BHuorpaAHbin. 

THTyji-B titulus, nomen, appellatio; n,apcKift x. 
regis titulus; nomen regium on regale. 

Thxih 1) He rpoMKifi, He myaiHbiH, chokoI- 
Htift lenis (vox, senectus, ventus); placidus 
(somnus, vita, mors); tranquillus (mare, nox, 
vita); ~ 6e3M0XBHHi tacitus; t. rojiocx> — no- 
HHHteHHbiH vox suppressa ejk summissa; x. 



Torjja. 

marx> gradus suspensus; x. hch3hb Taieace vita 
quieta, otiosa; HCKaxb, ateiaxb chokohhoh h 
t. JKH3HH otium ac tranquillitatem sequi; x. 
Bossyx'b aer stabilis. 2) He CKOptiir lentus 
(gradus); lenis (xaKsce Me^ieHHo, naaBHo xe- 
KyniiH). 3) CMHpHLifi, KpoxKia, o xapaK- 
xept, sedatus, tranquillus, placidus; mitis; x. 
TieioBto homo taciturnus; homo remissus 
(KpoTKifi); homo sedati hjh aequabilis animi. 
Adv. 1) leniter, summisse, summissa hjh sup- 
pressa voce; suspenso gradu (xHxnatK ma- 
raara); t. roBopaxb xaoce vocem summittere 
(noHHataxb tojiocb), mussare, mussitare (men- 
xaxi>). 2) lente (procedere, lentius subsequi); 
leniter; noc.toe. xnine t^emb, ^aibme 6y^emt 
cm. ixaxb. TnxHyTB cm. yxnxaxb. Th- 
mHHa 1) ~ 6e3MOiBie silentium; bx. x-Hi 
ho^hoh silentio noctis; per silentium noctis; 
= cnoKoficxBie tranquillitas, quies. 2) Mnpi, 
jra^x. quies, pax, otium; bx> x-hb h MHpi cum 
bona pace; aenxb bx. x-hb h mhpb in otio et 
pace vivere. Thidl (Ha Mopt, mxH.ib) ma- 
lacia, tranquillitas; Kor^a okojto noiyHo^a 
Hacxyrraia x. media circiter nocte vento in- 
termisso; Hacxynaext x. (bo BpeMa naaBaHia) 
ventus alqm destituit. 

TKaHB textile. TnaTB texere; BHXKaxb ^xo 
Ha wwh intexere alqd alcui rei. TKamtiii 
cxaHOKx* iugum. Tkqh.% textor. 

Tjio, croptxb #0 xjra incendio, flamma, flammis 
absumi, consumi. Tji , bhhbih fluxus, cadu- 
cus, fragilis (SpeHHbin). Tjt4tb l) rHHXb, 
cm. dr. n. 2) ropixb 6e3x. niaMeHH gliscere. 

To 1) xo — xo modo — modo; xo xyxx>, xo xaMi> 
alio atque alio loco; xo cio^a, xo xy^a turn 
hue, turn illuc; xo xoxx>, xo ^pyrofi unus et 
item alter; ohh jtyMaioxx* xo xaKXi, xo HHa^ie 
illi alias aliud sentiunt; roBopnxb xo xani, xo 
HHa^e sibi non constare. 2) *iacTHna, npn- 
SaBaaeMaa kx. ciOBy flia ero ycoeHia ma- 
xime, potissimum, sane, quidem, Hanp. at Id 
(juidem nefas habetur a axo-xo h cnaxaexcfl 
npecxynnbiMi.. 3) to ecxb cm. to ecTb. 

TosapHiqecKiH nocp. gen. sodalium, socio- 
rum. Adv. no-TOBapuraecKH *more eih modo 
sodalium mh sociorum. ToBapHiaecTBo 
1) dbiTii, cok)3i> xoBapnm;eH sodalitas; con- 
tubernium (coatnxeibcxBO bx> oahoh najraxKl; 
bo BpeMA noxo^a): x. no htkoib condiscipu- 
latus. 2) o6n;ecxBO, KOMnaHia Ha Kauoe hho. 
o6nree ^iio societas, consortio, consortium. 
ToBapHm^B sodalis; ^= CBepcTHHKX. aequalis; 
x. no cjiyatdt collega; no opyatiio commilito; 
x. no xopori Hjn nonyxHbift comes, itineris 
socius; mKOJTbHbiH x. condiscipulus; = yqacT- 
hhkx> bx> KaKOMB hho. o6nijeMB npeinpiflThi 
socius; particeps (alcis rei); consors (aids 
rei; in lucris et furtis). 

Tosapi merx. 

Tora toga. 

Toraa 1) = bx. xo Bpeia turn, tunc; eo, illo 
tempore; ilia, ea aetate; nocpe^;. ille, Hanp. 

OHX» T. BX. meCTOH pa3X. 3aHHMaiX> AO.HiK 

Hocib KOHcyaa sextum ilium consulaturn k«*** w 
sit; Tor^a— Kor^a turn — cum; Tor,a,a eiuo 
etiamtum, etiamtunc; Tor^a xoibko turn 



To ecTB. 



TOJIBKO. 



381 



demum, turn denique; Tor^a-io turn; xor.ua 
KaKi = Me^y t^mt. KaKt, cum. 2) — 
n o c a £ toto. 3aTtMi. turn, tunc; quo 
facto; ~ bl xaKOMB cjry^ai, nocpeA, niaaro 
npefliom.. Ha up. si id feceris, quod si acci- 
dent. ToraanraiH oomkh. nocpefl. qui hie 
qua! is turn erat; illius hjih eius, huius aeta- 
tis, temporis; t. kohcvjtb IlHnepoH'B Cicero 
qui illo tempore hjih turn -consul erat; x-nia 
odcxoaxejibcxBa, x-nee nojioaceme res quae 
turn erant. 
To ecTB hoc hih id est. 

ToaCAeCTBeHHUH = paBHBlH, OJlHHaKOBBIH 

idem; idem et par; nihil aliud nisi; = oaho- 
3Ha*iamiH idem hjh eandem rem significans, 
declarans; Sbixb x-hbimx> idem hih eandem 
rem signiiicare, declarare; idem valere. 
ToacjotecTBO onscax. nocpe^. idem mh 
eandem rem significare hih idem valere. 
Toace cm. xaKace. 

TojiKaTB Koro, ^to offendere alqm, alqd, 
niwh hh6. alqa re, percutere alqm, alqd 
alqa re, ferire alqm, alqd (y^apaxb); t. Koro 
noroH (uhtkoh) calcem alcui impingere, Koro 
Bt 6*okx> alcis latus percutere, fodere. 

TojrKOBaHie interpretatio, explicatio, expla- 
natio; ycxaoe x. KaKoro hh6. nncaxexa enar- 
ratio; coniectio, coniectura (t. chobi); Henpa- 
BHJiBHoe t. 3aK0H0Bi> malitiosa iuris inter- 
pretatio; calumina. TojiKOBaTeJCB inter- 
pres, enarrator; t. chobx. coniector; t-jth 
opaKyioBt, npe,a,CKa3aHiH, hosxobb explana- 
tores oraculorum, yaticiniorum, poetarum. 
TojiKOBaTB 1) oO^flCHflTi, interpretari 
(librum, somnium), explicare, illustrare (lo- 
cum scriptoris, verba alcis); enarrare (ycx- 
ho), commentari (nncBMeHHO t. KaKoro hh6. 
nncaxejia, CTHXOTBopeHie); coniecturam alcis 
rei facere, coniectura explanare alqd (t. 
BHCKasbiBan floraflKH h npesnoaoacema, Hanp. 
t. CHOBHflime); xaKX. x. Kasoe Hud. cjiobo earn 
notionem (vim) verbo alcui subicere, tribue- 
re; t. hxo bx> xopomyio, bi> .nypHyio cTopoay 
alqd bene, benigne, male interpretari, alqd 
in bonain hjih in maiam partem accipere; 
alqd in aliam partem accipere ac dictum est 
(npeBpaTHo); HHane t. ^to alqam rem aliter 
interpretari; t. mo hh6. pa3iH i rao, to xaKx», 
to HHa^e alqd in diversa trahere; alqd hue 
et illuc trahere (interpretatione); x. ^xo 

HHd. 6yKBaiBHO CM. OyKBaJIBHO. 2) X. c % 

k i m x>, o ^en cm. roBopaxb, pa3roBa- 
psBaTb. Tcuikb 1 ) c m M c i x», Hanp. BT> 
btomx. h£tx> x-Ky nulla huius rei ratio est; 
Bee fliaaxb ex. x-komx> omnia ratione facere; 
q T0 t-kv? quid attinet? quid refert? cx> inf. 
nan ace. c. inf.; 3Haxb bx, ^eMx. x. intelle- 
gere alqd; intellegentem, multum versatum 
esse in alqa re; cSnibca cb T-Ky perturbari, 
mente turbari; cohxb Koro cx> x-Ky alqm per- 
turbare, alqm hjih animum alcis confundere. 
2j = MoiBa, c n y x x», oco6\ bo mhom. 
uucjm, sermo, sermones; ropo^CKie t-kh fa- 
bulae urbis; populi sermo; sermunculi ur- 
ban!; pervulgatus civitatis sermo; 6bixb npeji,- 
MexoMi> ropoflCKaxx. x. esse in ore vulgi hjih 



, in ore et sermone omnium, (o iraut) fabu- 
lam fieri; irjkiiaxBca npe^aiexoMB ropoACKHXB- 
x. in ora vulgi venire hjih pervenire (o 
npeflM.), fabulam fieri; (bx> ropoAfc) mm t-kh, 
*ixo... erat in sermone res cb ace. c. inf. 
BH3BaTB pa3iH^HBie t. varios sermones exci- 
tare; B03HHKaioxB x-kh sermo hjih rumor, 
fama est. 

TojEMa^x interpres. 

Tojio^ib contendere; conterere (pacxapaxb). 

Tojrna multitudo, caterva, agmen, globus; 
iyUrba (x. bx» 6e3nopaflKt, CMaxeuin, Hanp. 
tumultuosa, fugientium); orpoMHaa x. iio^eft 
xaKace ingens vis hominum; Spocnxbca bx> 
rycxyjo x. BparoBft in hostes confertos 
irruere; x-naMH catervatim, gregatim; nocpe^. 
adj. frequentes; T-naME HanpaBHTbca Kyji.a 
(BHCBinaxb) effuudi (castris), se effundere (in 
agrosj; x-naMH noKH^aTB pa^bi (o coj^axaxi) 
vulgo a signis discedere; 6ojiBmaa t. 
(x. e. Macca Hapojta, ^epHB) vulgus, vulgus 
hominum; multitudo; faex populi (hoaohkh). 
TojinHTBca congregari, se congregare; t. 
BOKpyrx* Koro circumstare alqm; cm. xaKace 
cxaiMHBaxbca. 

Tojictbih crassus; — xy^HMH pinguis; opimus; 
— rpydbift (o Maxepin) crassus; x. KHHra li- 
ber grandis. 

TojriieHHLiH, x, MejrbHHua pistrinum. 

Toji^eK^B ictus, plaga. 

TojraiHHa crassitudo; x-hoh) bx. xpw naibn;a 
tres digitos crassus hjih trium digitorum 
crassitudine. 

Tojibko modo (oaBH. o6pa30Mi» nps imperat.^ 
cotij.) npn si, dum h bx> flpyrHxt cjryqaaxx^, 
r^i BbicKa3biBaexca npe^noioHteHie); solum 
(BHflBHraex-B oji,hq KaKoe hh6. noHaxie hjh 
npe,a,Mexx. mi* pa,a;a ,a;pyrHxx> B03MoacHBixx> 
noHaxifi hih npe,pieTOBX>, npoxHBonoJiaraa ero 
nociijiiHHMii, Hanp. maius bellum imminere 
arbitrabantur, quam si cum barbaro solum 
contenderent; una de re s. est dissensio); 
tantum, CHiBHfce tantummodo (npoxHBonoia- 
raex'B v% KaKOMi. hho. d;bjiomx. Meubmyio 
qacTb doibmef hie nooduxe Menie BaJKHoe 
dojite BamHOMy, Hanp. nomen tantum virtu- 
tis usurpas, quid ipsa valeat, ignoras; dixit 
tantum, nihil ostendit; ocod. -qacTo npu ^h;- 
cjroBbixx> jiiaHHHXB h onpe^EJieHiaxi, Beia- 
^ihhbi npe^Mexa); dumtaxat ( orpaHH^HBaeTX> 
ToibKO oaho KaKoe hho. noHaxie, a He n,ij[oe 
npeflioaceHie; ynoxpediaexca npe HMy m;. npn 
onpeABjceHiaxx. ^Hcua, MtpBi, Hanp. potesta- 
tem habere d. annuam); non (neque, nemo, 
nihil, nunquam) — nisi; nisi — non; nihil 
(non) aliud, nisi, nihil nisi, nihil (non) aliud 
quam, Hanp. amicitia nisi inter bonos esse 
non potest — xoibKO Meacjry jooabmh xopo- 
maMH; dicere bene nemo potest, nisi qui 
prudenter intellegit; id nunquam usu venerat 
nisi Olympiae victoribus — axo cjynaioc& 
x. et no6^axejraMH; nihil aliud quam dormi- 
tat — ohx> x. cuhtx.; eciH toilko npn- 
HajueaiHrB kx> cynxecTBHxeJTBHOMy, xo oho 
nepeBO^Hxca nocpei. solus, Hanp. soli Ro- 
mani non terga dederant; ncxHHa Moatext 



382 



TOMHTejI&HBIH. 



TocKa. 



6iiTb t. oflHa plus uno verum esse non po- 
test. Hepi^KO toilko BOBce He nepeso- 
^Hicfl, eciH pxo noHATie caMo C06010 Bbne- 
Kaerb est> cba3h pfrra; oho bo BcaKOMt ciy- 
nai He nepeBOjtjffTCfl, eciz HaxoflHTCH npn 

HHdHTeJIbHblX'b H TaKHXT. adj. HSH adv., Bl 

KOTopHxt 3aKiK)qaeTca noHATie nopHnam.a 
hjh orpaHHHema, Hanp. o^hht. t. unus, t. 
pa3i semel; t. HeMHorie pauci; nocpeACTBeH- 
hbih t. mediocris; t. pt^to raro; t. Cb Tpy- 
%owb aegre; HeSHaHHTejrbHbiH, He6oabinoH t. 
exiguus, parvus; t. bto id; t. ro Tixt nopt 
noKa donee; tantum — dum; t. no hmchh cm. 

HMH 1,'b; T. EOBepXHOCTHO 3HaTB TO) cm. 

noBepxHCCTHo; t e n e p b t., rorja t. cm. 
Tenepb 5 Torfla; He tojibko— ho h non modo 
(tantum, solum)— sed etiam; non solum— ve- 
rum etiam; non modo — sed (cm. ipaMM.)\ 
He ToibKo He— ho Aaace non modo non — 
sed etiam; tantum abest, ut— ut; He TOJTbKo 
He — ho ,n a at e h e non modo non — sed 
ne— quidem; ecin 06a *ureHa hm$k>tb o6*mee 
CKa3yeMoe, CTOflmee npa tomt. bo btopomt. 
qjeHi, to B-b nepBOM^ qieHfc flocTaTo^rao non 
modo; ecin toibko si modo; p a 3 b £ 
TO.11.KO (to), h t 0... nisi quod; t je b x 
qTO (e^Ba) tantum quod (tantum quod ex 
Arpinati veneram); modo; TOflbKO ^to He 
tantum quod non (tantum quod non no- 
minat); ToibKO 6w, lanit 6u t. (He) 

CM. JIHfflb; KaKt TOlbKO, IIDIB t. cm. 

sara 5. 

ToMHTejEBHHH: gravis; molestus (TflrocxHbifi); 
t. acapa calorum molestiae, h npocTO calores 
(Cic). Tomhtb cm. My^HTb; t. Koro roao- 
xowb alqm fame enecare. Tomhtbcs roao- 
flOMt fame, inedia confici; ataaytOK) ardenter 
sitire, siti arere; TOMacb ataaE^oio arentibus 
siti faucibus; t. Bib TeMannfe *in carcere vi- 
tam miserrimam trahere. 

Tom* liber; volumen; pars (Kaira ^acTb n4- 
aaro co^HHeHia). 

TOHeHBKiH, TOHKiH 1) co6. a) He TOJICTMH 

tenuis; HiacBbra subtilis; t. h ctpohhhh gra- 
cilis; o roaoci acutus. b)— ocTpwfi, o cayxii, 
oGoHjrain sagax; t. bkycb palatum in gustu 
sagacissimum. 3) nepen. t. h6jeob^eb homo 
dexter, urbanus, elegans; callidus, versutus 
(xHipwIj. Adv. nepen. eleganter;=xHrpo cal- 
lide, versute. Tohkoctb 1) co6. tenuitas; 
gracilitas (crpoiHOCTb): subtilitas (HtatnocTb). 
2) nepen. elegantia; urbanitas (bt. o6pame- 
ma); calliditas (xnrpocTb). 

Tohytb mergi, demergi, summergi (aqua, fiu- 
ctibus, undis); fluctibus obrui. 

Toh-b X) SByitt, rojiocB sonus; vox (pfrre h 
My3tiKaj[bHaro KHCTpyMeara); vocis genus; 
noHH3HTb, noBWCHTb t. vocem remittere, in- 
tendere. 2) o&ps&b oopamems ex. jiiQabMH, 
Hanp. xopomra t. elegantia, urbanitas; ^ejio- 
*x>kx> xopomaro t. homo elegans, urbanus. 

TonaTB terram pede percutere. 

Tohhtb 1) norpyacaxb aqua mergere, in aqua 
demergere, aquae hjth in aquam immergere; 
m> CBA3H pton h npoctb mergere, demer- 
gere, immergere; deprimere, opprimere (na- 



vem). 2) o bojte = 3axonjiflTb, cm. 3axo- 
niflTb 2. 3) t. ne*ib, KOMHaxy calefacere. 

Tonorpacfria descriptio loci; Kaxi TexHHHe- 
CKoe BLipaateme topographia. 

TonojcesiiH populeus; t. pom,a populetum. 
TonojtB populus. 

Tonopt securis; t. nioTHHKa ascia. 

Tonon pulsus pedum. TonTaTB proterere, 
proculcare (segetes); (pedibus) obterere; t. 
Koro HoraMH alqm pede wh calce percu- 
tere. 

ToproBaTB = 3aHHMaTbca ToproBjreio merca- 
turam facere, rem gerere; t. h^mx vendere, 
venditare alqd. Topros aTBes liceri de 
pretio. ToproBen^ mercator; pi. Tanaee 
mercantes; onTOBbif t. mercator; qui magnam 
facit mercaturam; negotiator; Meio*raon t. 
propola, caupo, institor. Toprosaa merca- 
tura; t. ckotomi negotiatio pecuaria; npoH3- 

BO^HTb T-BJTIO, 3aHHMaTbCK T-BJ[eK) CM. TOp- 

roBaTb. ToproBtiH mercatorius (navis); t. 
ropOAt emporium; t. ^4ao res ad mercatu- 
ram nan ad negotia pertinens; t. jteHb ^un- 
dinae. Toprt cm. ToproBJia; ny6j[H^HHH t. 
cm. avKnioH*. 

TopaecTBeHHOCTB celebritas. TopacecT- 
seHHBiH sollemnis, festus; celeber (cele- 
berrima populi Romani gratulatio); celebra- 
tus (supplicatio celebratior, Liv.}; grandis 
(oratio); ampius (funus, oratio); t. KoiecHnna 
currus triumphalis; t. mecTBie (TpiyM<|>:b) 
triumphus. Adv. sollemniter; sancte (iurare); t. 
noxopoHHTb Koro alqm amplo mm ampliore 
funere efferre; t. nocBATHTb hto ^h6. KaKo- 
My hh6. 6orV dicare et consecrare alqd deo. 
TopacecTso sollemne; noSi^Hoe t. sol- 
lemnia triumphi; cm. TaKate TpiyMdn. Top- 
otecTBOBaTB 1) npa3,a;H0BaTb celebrare; dies 
festos agere; t. no6tji;y— cnpaBMXb TpiyM<Jrb 
triumphare wm triumphum agere, habere ; 
triumphantem inire urbem; t. no o^epatamn 
uoSbaw Has'b }&wh triumphum agere ex alqo 
ex alqa terra, de alqo, triumphare ex, de 
alqo; t. Hajifc Ktab, Ha^i q^M-b cm. boctop- 
atecTBOBaTb. 2) — JtHKOBaTb triumphare gau- 
dio, exsultare, exsultare et triumphare, lae- 
tari et triumphare. 

Tophbih, t. jtppo.ra via trita*, iter commodum. 

ToponHTBca festinare c% inf., properare, 
maturare c% inf.; cm. cninraTb; cjiHmKOM'b t. 
bi* ^eM^ praecipitare alqd; festinantius mh 
praepropere agere alqd; ruere in alqa re 
(Hanp. in dicendo). Topohjihbocxb festi- 
natio praepropera; f'estinatio. ToponjiH- 
bbih proper ans, festinans; nimis festinans; 
praeproperus. Adv. properanter, festinanter; 
nimis festinanter; praepropere (ciimiKOM'b 
t.); t. jiijiaTb festinare, 

Top^aTB prominere, eminere; t. hs'b boah ex- 
stare ex aqua. 

TocKa aegritudo (animi), maeror, maestitia; t. 
no poflHHi desiderium patriae oh patrii soli, 
suos videndi. TocKosaTB maerere; in 
maerore esse; t. no komi alqm videre cupe- 
re; cnjibHO t. no komii flagrare hjih ardere, 
incensum esse desiderio alcis, ardenter cu- 



Tocrrb. 



TpeGoBanie. 



383 



pere alqm; t. no po^HHt desiderium patriae 
alqm tenet; domum redire cupere. 

TocTt, npejgtaraTb 3a3j*paBHbiH t. cm. npe,pa- 
raTb. 

ToTHac^B statim, confestim; ilico; e hjih in 
vestigio; protinus; sine mora; nocpejj. non 
morari. 

ToTt is, ille, iste; t orb ace idem; hhcjio 
jerioHOBt ocraeTca to »e numerus legionum 
constat; toti. ace — hto (KaKx) idem — 
atque, idem — qui; tot's caaiLiH is ipse; 

TOTT>, KTO HIH KOTOptlH is qui; TOTfc H 

^pyrofi uterque; tott. bih apyroii unus 
alterve; alteruter; c% t $ m t» b m £ c t £ cm. 
BMtet; h npn tomt> cm. bm£ct£ (gb t$m:b) 
h npn 4, f; K'b tomy ad hoc, ad id, ad 
haec; praeterea; insuper (cBepxi Toro); (eo, 
hue, eodem) accedit, adde, addendum est; a 
noiy^nat ott. Teoa toibko #Ba, xpn nncbMa, 
h k^ TOMy o^eHb KopoTKHxr* litteras a te bis 
terve et eas perbreves accepi; th acajiyeinb- 
ca, H Kt TOMy ct> nojTHbiMb npaBOMT* que- 
reris idque tuo iure; tbm:b npn compar. 
eo oh hoc; tanto; qtMt— t^mt. quo — eo, 
quanto— tanto; flBa ^hh TOMy Ha3a^'b cm. 
Hasa^; &o toto cm. ' xo 3; ^oxo^htb #o 

TOrO CM. flOXOJTilTB 2, b; JJOBOflHTB ,3,0 Toro 
CM. #0BO#HTb 2. 

To^htb — ^tjiaTb octpbimt. acuere (gladios); 
cote acuere (cultrum); acutum reddere (alqd). 

Toxica 1) co6. punctum; 3eMjra tojtbko MajieHb- 
Kaa t. BceaeHHOH terra est nihil aliud nisi 
mundi punctum; terra puncti locum tenet. 2) 
nepeu. TO^Ka 3piHia ratio qua hih modus 
quo alqd consideratur; sto moh t. 3. sic hoc 
mihi videtur; pa3CMaTpHBaTb ito ct> BipHoI 
t. 3. vere hjth recte iudicare de re, cr> He- 
B-fepHoi fallaci iuaicio videre alqd; ct> t-kh 
3. noaTa ex persona poetae; cb t-kh 3. enpa- 
Be^iHBocTH ex aequo; ci. nojiHTn^ecKoi t. 3. 
ex re publica; c& t-kh 3. HCKyccTBa si ars 
spectatur ; ct» npoTHBonoioatHOH t. 3 . ex 
contraria parte; ncxoijHaa t. initium, ori- 
go, fons; cjrfejryeTT. oTbicKaTb Hcxo^nyio t. 
Bcero 3Toro Bonpoca totius quaestionis eius 
fons reperiendus est. To^choctb diligen- 
tia; ct» T-cTbio diligenter, accurate; cl Be- 
jra^aHiueio t. diligentissime. Toihhh dili- 
gens (oobikh. jranax'b); accuratus (tojibko 
npejjM.); Tamice subtilis (definitio); reli- 

glOSUS (^06p0C0BiCTHMH); 6bITb T-HB1MT> BT> 

(npn) ^reMi diligentem esse, diligenter ver- 
sari in alqa re. Adv. diligenter, accurate, 
subtiliter; cTporo restricte; t. coo*jiH>£aTb *rro 
hh6. diligenter, religiose, restricte observare 
alqd, He t. coojioaaTB TaKate facilem esse in 
re, neglegentius attendere alqd; to^ho ro- 
Bopa proprie; re vera; to^ho TaK-b sic; 
t. TaKHMT. ate o6pa30Mi pariter; item; 
eo dem hjih pari modo; t. TaKate , k a k % 
ecjiu 6u perinde (pariter, similiter, aeque) 
ac si. 

TomHHTt, MeHfl mm mh£ TornHHT-b nauseo, 
ott> Hero hh6. nauseam mini alqd movet. 
TomHOTa nausea. 

Toiiiih J)~eme He ^Bmifl ieiunus. 2) = xy- 



#oh, xy^omaBBin macer (TaKate noiBi); 
strigosus, strigosi corporis (0 acHBOTHtixi). 

Tpasa gramen; MOioflaa, EiacHaa herba; no- 
KpBiTBifi, nopocmia t-boe gramineus, herbi- 
dus. TpaBHHKa graminis herba. 

TpaBHTt KaKoro hh6. 3Bipa immittere ejh 
instigare canem in alqm. 

TpaBKa herbula. 

Tpare.a.ia tragoedia. TparHKi 1) coMHHHTejiB 
Tpare^ifi (poeta) tragicus; tragoediarum poeta 
hjih scriptor. 2) Tpara^ecKif aKTepi. tragoe- 
dus; tragicus actor. TparH^ecKia 1) co$. 
tragicus; t. noarB, aKTep*B cm. TparnKt. 
2) nepeu. tristis, luctuosus (exitium), fune- 
stus, miserabilis (aspectus); ^en hu6. t. ko- 
Hei^T* tristis exitus alcis. Adv. t. KOH^HTBca 
tristem exitum hjh tristes exitus habere, 
risl Koro hb6. alqd alcui luctuosum, fune- 
stum est. 

Tpa^HHiioHHbiH a maioribus me antiquitus 
traditus; usu receptus h npocTO receptus; usi- 
tatus. Tpa^HUjia cm. npe^aHie. 

TpaKTaT-B 1)— aoroBOpi., cm. 3to ci. 2) y^e- 
Hoe pa3cyat^;eHie liber, libellus; commentatio. 

TpaKTupmHK* caupo; dominus cauponae. 
TpaKxapt caupona. ' 

TpaKTOBaTB qeMi. agere alqd, de alqa re; 
dicere, scribere de alqa re; tractare alqd; 
KHHra TpaKxyeTt BHcmeMT> 6iarfe liber est 
(He agit) de summo bono (%m o6o3Ha^eHia 
co^epatama KHarn), in hoc libro agitur de 
summo bono (H^erb pa3cyatAenie 0...). 

TpaHcnopTHiiH, t. cy^flo navigium vecto- 
rium; navicula vectoria; = rpy30Boe navis 
oneraria. TpaHcnopTi = nepeB03Ka, ^0- 
CTaBKa vectura (cyxnM'B nyTeMi> h bo^oh); t. 
opysia armorum atque telorum portationes 
(Sail.); MicTO , KOTopoe CBoeio oT^aareH- 
hoctbio 3aTpyAH.aeTT> t. ultimus ac difficilli- 
mus ad portandas res locus; ^ia T-Ta bthxi 
Beuien ad ea vehenda hih portanda. 

Tpanesa cm. ctoxb. 

TpaTa (HanpacHaa) ^eHert effusio pecuniae; 
t. BpeMeHH temporis iactura. TpaTHTB 
absumere, consumere; male consumere (pe- 
cuniam); t. BpeMa consumere (tempus, horas 
multas); ^.apoMi,, nonycTy absumere hjih te- 
rere, conterere tempus, aetatem suam (Ha 
hto— alqa re, in alqa re). 

TpaypHHH, t. niaTbe cm. rpaypt. Tpaypi 
vestis hih cultus lugubris; Ha^Tb t. vestem 
mutare, vestem lugubrem hjih squalidam su- 
mere; bt. T-pi atratus, sordidatus; obitb B'b 
T-pi in luctu, in luctu et squalore esse, sor- 
didatum esse, lugere, squalere; CHaTB t. ve- 
stem lugubrem deponere, ad vestitum suum 
redire. 

Tpe6oBanie fostulatio (impudens), postula- 
tum; nocpe^. postulare, Hanp. 3to Moe t., 
KaateTca, cnpaBe^jtHBO id meo iure postulare 
hjih vindicare videor; ncnoaHHTb %h T-Hia 
voluntati alcis obtemperare, morem gerere 
alcui; omi3aTbca ott. cbohxt. 3aK0HHBixi» t. 
iure suo decedere, ius remittere; yciynHTB 
T-niaMT. BpeMeHH temporibus cedere ; no 
T-Hiio o6cToaTejibCTBi> pro rerum statu hjih 



384 



TpeBora. 



Tporaxe^fcHuft. 



condicione; si ' tempus postulaverit; naor^a 
nocpeA. neutr. pronom^ nanp. oTBeprHyBB 
3th t. quibus spretis. TpeGoBaTejELHHH, 
Hanp. 6hiTb cjinniKOMt x-hmmx> (66% y^HTejTE) 
nimis dura praecipere. TpeSosaTB 1) o 
j[Huax:b poscere, deposcere, exposcere, re- 
poscere; Ha ocHOBasiH npaBa h cnpaBeAJiH- 
bocxe postulare, expostulare; AOMoraxbca pe- 
tere, expetere; nacxoaxeibHO , HeoTCTyirao 
flagitare, efflagitare; x. Ha3a^ r B, oSpaxHo re- 
petere, reposcere; xpedyio cjrfeAyioinaro mh£ 
repeto (ius meum, alqd ab alqo); t. cBoero 
vindicare; o npoAaBirfe indicare (100 cedep- 
njeBx, centum nummis; ckojtlko? quanti?); 
rpoMKo, t., mo6u clamare, clamare et po- 
scere ut..; t. yAOBierBopema cm. bto cym,.; 
t. *n>eH Bhijumn deposcere alqm, ^beft CMep- 
th alqm ad mortem deposcere; t. Koro b* 
cyAfc postulare (alqm, 3a hto alcis rei, de 
alqa re); alqm in iudicium vocare; x. ao- 
cxaBKa ^ero imperare alcui alqd (civitatibus 
frumentum, provinciae milites); exigere alqd 
ab alqo (vehicula— hoaboax.). 2) o npeAM. 
poscere, postulare; requirere (magnam res 
diligentiam; virtus nuilam voluptatem); desi- 
derare (haec longiorem orationem); nocpeA- 
esse ex. gen. qualitat., Hanp. mto hh6. xpe- 
6yerb He Maiaro Tpyaa alqd non mediocris 
contentionis est: BpeMa axoro xpe6yen. tem- 
pus ita fert; ecau xoro xpe6yioTX> o6ctoh- 
xejibcxBa si res ejih tempus postu)at; npn- 
poAa xpeSyexx, HeMHoraro cm. AOBOJibHtiir; 
H3Btcxie xpe6yex£ no.HTBepjKAeHi.ff cm. hoa- 
xBepjKAeme; 6iaropa3yMie xpe6yeix> pruden- 
tis est ab inf.; KaKx> xoro xpe6yexx> ero ao- 
cxoehcibo pro eius dignitate; A"kio xpe6yexx> 
nocnimHocTH maturato, properato hie ma- 
ture facto opus est; cnpaBeAiHBOCTb Tpe- 
oyera cm. cnpaBe^iEBOCTb 1; Moa nojib3a 
Tpe6yexx> mea interest. TpeCosaTBcs opus 
esse; requiri (in hoc bello multae virtutes 
requiruntur). 

Tpesora — CMaTeHie tumultus, turba; AynieB- 
Haa perturbatio animi; 3a6oxa cura, sollici- 
tudo; qyBCXBOBaxb AymeBHyio x. animo angi; 
rocyaapcxBO nojiHoe cxpaxa n x-rn res pu- 
blica -plena timoris et sollicitudinis; y^apnTb 
x-ry ad arma conclamare. TpesoacHTB 
cm. 6*e3noKonib. TpesoacHTBca cm. Ge3no- 
KOEXbca. TpeBoacHMH turbidus (tempus, 
cogitationes); turbulentus (annus); o^eHb t. 
BpeueHa tempora omnibus tempestatibus con- 
citata; npHcaaxb t. H3BicTie tumultuose nun- 
tiare; x. cxpaxa angor et sollicitudo; 3xotx» 
roA£ 6biix> oneHb x-jKeHx. hie annus multa 
turbulenta habuit. 

TpeBOJiHeHie nepen. perturbatio (animi). 

TperjiastiH triceps. 

TpeBBOCTt sobrietas. TpesBBiii sobrius. 

Tpe3y6en/& tridens. 

Tpeaie tritus, frictio, fricatio eie onscaT. 

TpeHoatHHKt tripus. TpeHoacHHH tripes; 
tres pedes habens; cum tribus pedibus. 

TpeneiaTB tremere, contremiscere (oib cTpa- 
xa); npeAt ^mx* extimescere alqd, npeAi> 
k^mx> alqm. Tpene-rs tremor; nepen. pa- 



yor, timor (cxpaxt); x. cepAna animi angor; 
animi metus ejih timor; npuBecTH Koro bx. 
t. alcui metum inicere; terrorem, metum 
alcui incutere; oaaroroBMHMH x. religio. 

TpecKi fragor. 

TpexeHCKia, x. cyAba arbiter; forxb x-ckemx. 
cyAbei bx> KaKOM-b he6. A^ii arbitrum esse 
in alqd; alcis rei arbitrium est penes alqm; 
alqd dirimere, disceptare; t. cy^x. consilium; 
Ha3Ha^nTb t. cy^ consilium constituere, 
dare (Cic). TpeTin tertius; Bt t. pa3i> 
tertium; bx> xpeTbaxt tertio; xpexbaro ^hh 
nudius tertius. TpeTB tertia pars; ^Bi Tpe- 
xh duae partes. 

TpeyrojiBHHKfc triangulum. TpeyrojiBHBiH 
triangulus. Tpex^HeBHEiH trium dierum 
hj[h tridui (iter); x. cpoKx> triduum. Tpex- 
jrtTie triennium; Kaat^oe t. tertio quoque 
anno. TpexafcTHiii (no B03pacTy) tres 
annos natus hjth trium annorum; (npo^oi- 
ataion^iftca xpa ro^a) trium annorum, triennii. 
TpexMBca^HBiH trium mensium; ftrime- 
stris. TpexcjioacHBiH trium syllabarum. 
TpexcoTBiH trecentesimus. TpexcTo- 
poHHin triquetrus; tribus lateribus. Tpex- 
iib:bthbih triplici colore; tribus coloribus 
tinctus. 

TpemaTB fragorem edere. TpemHHa rima; 
^aBaxb x-Hy cm. mejiHTbca. 

TpH tres, tria; npa pluralia taut, trini (tri- 
na castra xpa Jiarepa); x. xhchmh tria milia; 
BpeMa bx> x. roji,a, x. AHa odbiKH. triennium, 
triduum; no t. terni; xps ex. hojiobhhoio cm. 
nojiOBHHa. 

Tpn6a tribus; npHHajaeacamin kx. xoh ate 
xpn6t tribulis. Tpn6yHaJE , B c o 6. tribu- 
nal; =cy^& iudicium. TpHCyHCKia tribu- 
nicius (potestas). TpH6yHB tribunus; BoeH- 
Htrn t. tribunus militum; HapoAHtin t. tri- 
bunus plebis; AoiHtHocTi* x-Ha tribunatus. 

TpnflD;aTHJEtTHiH triginta annorum, nanp. 
bellum; tricesimum annum aetatis agens 
(KOMy HAeTX) TpHAuaTbiS roA*b); triginta annos 
natus (KOMy ipn,nnaTb jtetxi oxx. po^y)- 
Tpn^maTBiH tricesimus. TpHflijaTB tri- 
ginta; no x-xe triceni. 

TpnacflBi ter. 

TpH3Ha parentalia (n. pi.) 

TpnHawaTHH tertius decimus hie decimus 
et tertius (Hejib3a tertius et decimus). 
TpHHafln.aTB decern et tres; tres et decern 
(TaKi» Bcer^a y U,hi;.); tredecim; no t-te de- 
ni terni; x. pa3x. tredecies. TpHCTa tre- 
centi; no x. treceni; x. pa3i> trecenties. 

TpiyMBHpaT-B triumviratus. TpiyMBnpB 
triumvir. 

TpiyBH^aoBHBiH triumphalis (currus); x. uiq- 
cxBie triumphus; bx> t. mecTBia in triumpho, 
per triumphum, triumphans. TpiyM(J)a- 
Topx triumphans. TpiyM(J)!B triumphus; 
cnpaBiaTb x. cm. xopacecTBOBaxb; AapoBan., 
Ha3Ha^axb x. (o ceHaxi,) triumphum decw- 
nere; Becxn Koro bl x-<j>ii per triumphum 
ducere alqm. 

TporaTejiBHBiH aptus ad permovendum iuh 
ad animos (hominum) permovendos, couimo- 



Tpoe. 



Tyroft. 



385 



Tendos; = B036yHt,naH)miH cocTpa^ame aptus 
«d misericordiam commovendam; miserabilis 
(vox, aspectus); t. npocbSu preces ac miseri- 
cordia. TporaTB, TpcmyTB 1) co6. tan- 
gere, attingere, contingere alqm, alqd. 2) 
nepeu. t. Koro, hbh qyscTBa movere, com- 
movere, permovere, tangere,- flectere, (chib- 
Hie) frangere alqm, aids animum; = B036y- 
#htb bb komb cocTpajn^me misericordiam al- 
cis concitare; TBoe hhcbmo Meaa laKB Tpo- 
hvio, ito... litterae tuae sic me affecerunt, 
nit...; TieiOBiKB, KOToparo o*ieHB aerito t-hvtb 
homo mollissimo animo; 6htb TpoHyxy ht.mb 
alqa re commoveri (benefices, Roscii morte); 
T-Hyib Koro #0 cie3B fletum movere alcui, 
alqm ad fletum misericordiamque deducere; 
t. Koro #o nyoHHBi jrymH vehementissime 
commovere alqm. TporaTBca 1) co6. se 
movere, se commovere; HHKy£a ne TporaTBca 
H3B flOMy domo se non commovere, He t. cb 
MtcTa loco hih vestigio se non movere. 
2) nepeu. = obitb TpoHyTy, cm. TporaTB 2. 

"Tpoe tres; nacB 6bijlo t. tres fuimus. Tpoe- 
KpaTHMH triplex, ter cb nojtxo^aniHMB no 
CMBicjy partic, Hanp. factus, repetitus; 
nocii t. hohbitkh postquam res ter tern- 
ptata est Tpohhh trigemini fratres, h 
npocTO trigemini. Tpohhoh triplex (acies). 
Tponija (npa3,HH.) pentecoste (wpK. nu- 
cam.)\ *dies festi pentecostes. 

TpoHi cm. npecToiB. 

TpoHyTB cm. TporaTB. 

Tpona semita, callis, trames. 

TponHEt cm. noBopoTHBifi (KpyrB). 

TponHHKa cm. Tpona. 

TponH^ecKin nocpe,n. gen. teporis hih calo- 
ris, Hanp. t. pacTema teporis arbores; t. 
KiHMaTB tepores, calores. 

TpocTHHics arundinetum. TpocTB (KaMBiinB) 
arundo; (nauca) baculum. 

Tpo^eii: tropaeum; insigne victoriae (othh- 
tbiI y spara); bb pi. Tame spolia. 

TpoaKifi tres; — tpohhoh triplex. 

Tpy6a tuba; bucina; HrpaTB Ha t-6t» tuba, 
bucina canere. Tpy6a*TB tubicen; bucina- 
tor. TpyfiHTB cm. Tpy6a. TpyOHBiH 
3bvkb son us tu bae nan tubar um; t-hbi e 
3bvkh Taoce concentus tubarum; npa t. 
3ByicaxB tuba accinente; tabis accinentibus; 

BCTVHHTB BB TOpOflB HpH T. 3ByKaXB (0 COI- 

,a;aTaxB) urbem ad classicum introire. 
TpysHTBca laborare, in labore esse, conten- 
dere, eniti; bck) ho^b t. ad laborem nullam 
partem noctis intermittere; t. h&hbih ro^B 
annuam operam edere; HanpacHO t. inanem 
laborem suscipere, operam perdere oh fru- 
stra consumere; He ctohtb t. non est tanti; 
t. Hafl'B qiMB operam ponere , locare in 
alqa re hih dare, tribuere alcui rei; occupa- 
tum esse in alqa re; operam hih laborem 
in, ad alqd impendere, operam in alqd con- 
ferre; elaborare, laborare, contendere, niti 
in, pro alqa re ad alqd, ut alqd fiat; incum- 
bere in, ad alqd (ad salutem rei publicae — 
ko 6iary); t. Haji;B KHHroii librum in mani- 
bus habere; HanpacHO t. najtB ^bmb frustra 

MY CCB Jliy C "h. PTCCKO-JIATHHCKIH CJIOBAPB. 



laborem alcis rei suscipere. Tpy^HOOTB 
difficultas; flto conpaaceHo cb ooibuiiimh: 
t-cthmh res habet multum difficultatis hih 
magnam difficultatem, (cHiBHie) multis dif- 
ficultatibus obstricta est; a noHHMaio bck) t. 
fl-kia res quanta sit intellego. Tpy^HBift 
difficilis, non facilis; arduus (opus); impedi- 
tus; TpyjijHoe (j^h ooBHCHenia) m^cto *locus 
difficilis ad explicandum; Tpy^HO cb ue~ 
onped. uanA. difficile hjih non facile est, 
magnum hjth arduum est cb inf.; res est 
magni negotii hih magnum opus est atque 
arduum cb inf; Tpy^HO 6blio y6t^HTB ero 
aegre ei persuasum est Adv. difficulter, non 
facile, magno negotio. TpyflOjooCHBBii: 
navus, industrius, strenuus, laboriosus. Tpy- 
&ojno6ie industria; labor (summus labor in 
publicis privatisque rebus); industria et la- 
bor. Tpyai opera (npnjraraeMBia Kb ^eMy); 
cb noHHTieMB Hanpmem\a labor (iucundus, 
gravis, molestus, trium mensium); opera et 
labor; negotium (oTjtfiiBHaH KaKaa hh6. pa- 
6oTa, 3aHHTie); cTapaHie studium; npoH3Be- 
Aeme, pe3yjiBTaTB Tpy,a,a opus (coquHenie); 
npoaraTB t. cm. Tpy^HTBca; ctohtb, He 
ctohtb Tpyia, ctohtb 6ojtBmoro T. CM. 
ctohtb 2; zcnojiHHCKiE, HanpacHBit t. cm. bth 
npujim.\ HefaaroflapHBiH t. labor ingratus; 
b3htb, npiTHflfB Ha ce6a t. laborem, nego- 
tium suscipere, recipere; nHTaTBca t-mh 

pyKB CBOHXB CM. HHTaTBCfl; OTABIXaTB OTB 

t-,h;obb conquiescere a labore, reficere se ex 
labore; nocjii x-ji;obb cia^oKB hokoh acti 
labores iucundi; bto He npe^CTaBJiaeTB hh- 
KaKoro t. hoc hih istud quidem nihil negotii 
est; cb t-^omb (e^sa) vix, aegre; non facile; 
cb ooibiuhmb t. aegerrime, magno, non sine 
magno labore; 6e3B T-,a;a sine labore, sine 
negotio; 6e3B scaKaro t. sine ullo labore 
hjih negotio; nullo negotio; facillime; 6e3B 
BcaKaro t. jih Te6a nullo tuo labore. 

TpyHHTt Ha,nB KiMB ludibrio habere, ludifi- 
cari, deludere, illudere alqm. 

Tpynna aoepoBB grex, caterva. 

Tpyn-B corpus mortui hih hominis mortui, h 
npocTO corpus; corpus exanimatum (6e3ji;Bi- 
xasHoe xiio); cadaver (cb ottbhkomb npe3pt- 
Hia, 0TBpau;eHia). 

TpycHTB timere. TpycjouaBOCTB timor, timi- 
ditas; ignavia. TpycjraBBiH timidus; igna- 
vus. Tpyci homo timidus hih ignavus, h 
npocTO ignavus ; Ha3BaTB, ooo3BaTB Koro 
t-comb ignaviae nomine notare alqm; igna- 
viae ac timiditatis accusare alqm; ignaviam 
exprobrare alcui. 

TpyTeHB fucus. 

TpyTB fomes. 

Tpbdmb Kopaoia cavernae navigii, bb cba3h 
pt^a h npocTO cavernae. 

Tpanica pannus. 

TpacTH quatere, chibho quassare; Ty^a h 
cio^a concutere; Koro hho. TpaceTB inxopa^Ka 
alqs febri iactatur. TpacTHCB tremere, 
contremiscere (oco6. otb CTpaxa). 

Tyros: astrictus, contentus. Adv. astricte; t. 
HaiaHyTB, no^TaHyTB astringere; adducere 

25 



386 



Ty^a. 



TtCHHHa. 



(funes); intendere (arcum), contendere (chor- 
das — cipyHbi). 

Tyaa eo; in eum locum; illuc; t. ate eodem; t. 
h cio,a;a hue et (atque) illuc; to t. to cioaa 
hue vel illuc; modo hue modo illuc. 

TyseMen;* indigena; in ilia terra natus; in- 
cola. Ty3eMHMH indigena (poflHBinracH m> 
CTpaHi): qui apud nos nascitur hjth gignitur; 
t. acHTejb cm. Ty3eMeirb. 

TyjroBHme truncus; truncum corpus, h npocTO 
corpus. 

TyMaHHOCTL, nepeu. t. piraH obscuritas. te- 
nebrae. TyataHHiiH nebulosus (dies); cto- 
htb t. noro.ua caelum est nebulosum; aer est 
nebulosus. TyMaHB nebula; rycTofi t. ne- 
bula densa; coeaHHeHHHH ct MpaKoart caligo; 
t. no^HHMaeTwi nebulae de terra surgunt; 
nebulae subeunt; nebula in nubes levatur, 
onycKaeTca, HHcna^aerb nebulae delabuntur 
oh decidunt hjik ima petunt; notcptiBaTb 
t-homb nebula involvere, nebulas hjth tene- 
bras obducere, offundere. 

TyHeaaenfc homo desidiosus, deses; cessator. 
TyHeaflCTBO otium iners ac desidiosum; 
desidia; cessatio. 

Tynmcfc cm. BTynHKx. Tynon 1) co6. hebes 
(gladius, hasta. tela). 2) nepeu. hebes (inge- 
nium, homo); tardus (ingenium, homo). Ty- 
iioctl cm. TynoyMie. Tynoyaiie ingenium 
hebes oh tardum, tarditas ingenii et stupor. 
TynoyMHBiH ingenii hebetis hih tardi; tar- 
dus, hebes. TynBTB hebetem fieri, hebe- 
seere (h. nepeu.). 

TyTOBtiH, t. ,a;epeBo morus; t. njio^t morum. 

1. TyT*B 1) hie, hoc loco; t. h TaMB compluri- 
bus locis; tojilko t. h TaMB (H3pt^Ka) rarus 
(rari apparebant); t. ate eodem loco; — bb 
btomb abjib, bb btomb OTHomeHin hac in re. 
2) = Tor^a turn. 

2. TyTi, aepeBO, cm. TyTOBHH. 

TyxHyTL, ofrb omi exstingui, restingui (TaKsee 
nepeH., oco6. exstingui). 

Ty^a nubes; nepeu. t. CTpta, KaMHen magna 
oh ingens vis sagittarum, lapidum. 

TyraocTB pinguedo; obesitas; t. norou uber- 
tas, fertilitas. TyraBifi pinguis, opimus, 
obesus; (bh^hlih) nitidus; t. noraa crassus 
ager; solum pingue. 

TymHTB exstinguere (ignem), restinguere 
(ignem, incendium); (vim flammae) opprimere. 

TmaTejtBHocTB diligentia. TmaTejiBHBra 
diligens; accuratus; t. cTapame studium et 
industria. Adv. diligenter; accurate; cum cura; 
t. c^JiaHHHH accuratus; nncaTb o^eHL t. h 
BHHMaTejibHo magna cum cura atque diligen- 
tia scribere. 

Tmeaymie (corporis) infirmitas, imbecillitas. 
Tme^yrnHBiH infirmus, parum firmus, imbe- 
cillus. 

Tmecjiasie gloria; ostentatio. TmecaaB- 
hbih vanus, ambitiosus; laudis hih gloriae 
avidus. 

TujeTHOCTB vanitas. TmeTHBin irritus; va- 
nus. Adv. frustra, nequiquam (pa3HHny cm. 
nojTB cjiobomb HanpacHo); tm t. ipy^Hin&cji 
operam perdis; nihil agis. 



Tii tu; npH btopomb Jrairfc naroia He nepeBo- 

^HTGfl, eCIH He HaXOflHTCfl UOKb JIOrHieCKHMB* 

yaapemeMB. 

Thjib tergum; bb t., cb Ttury a tergo; Hanacib 
Ha HenpiflTejiii cb Ttuiy hostes aversos ag- 
gredi mi a tergo adoriri; terga caedere ho- 
stibus; ocTaBHiB spara bb Ttury hostes post 
tergum relinquere> o6pam;aTB t. terga vertere, 
convertere; cm. Taote dtkaTB. 

Tucana 1) co6* mille; t. Bca,a,HHKOBB mille 
equites; t-*ik milia; ^bb t. duo milia; cb je- 
eaTBH) t-mh TiejroBBKB cum decern milibus ho- 
minum; no t-*ih singula milia; KaatxwH nojiy- 
*iob no Tpa t. singulis tria milia data sunt. 
2) nepeu. flja o6o3Ha^eHia Heonpe^tieHHaro 
6oiBEioro ^ncjia trecenti, sescenti oh mille. 
THca^eji*THiH mille annorum. 

TfcMa 1) cm. MpaKB. 2)=ovenh Gojibnioe ko- 
jra^ecTBo ingens vis oh copia, multitudo 
(hominum). 

TiaecHOCTB, Hanp. oTpnirarb t. #ymff *negare 
animi quasi corpus esse bjih animum corpus 
habere. TiJiecHBiH nocpeA- gen. corporis 
oh (o HicKoaBKHX^) corporum, Hanp. vires 
corporis; t. HaKa3aHie corporis verbera; noji- 
BeprHyTb Koro t. HaKa3aHiio cm. HaKa3aHie; 
t. HeflocTaTOKb vitium corporis oh npocTO 
vitium; t. ynpaatHeme exercitatio corporis. 
Tbjio corpus; reoMeipHqecKoe t. forma so- 
lida, corpus solidum; MepTBoe t. cm. Tpynt; 
neSecHtm t. cm. He6ecHbifi; cioaceHie rara 
cm. TiiocjioateHie; cia6wfi t^iomt. corpore 
non integer; imbecillus, infirmus; xymoft ti 
TBjroMi totus et mente et animo; penitus; to- 
tus; ayniOH h tbiomi oT^aTbCfl KOMy se peni- 
tus totumque alcui tradere, neMy hh6. omni 
cogitatione et cura in alqd incumbere. Tb- 
jEOABHaceme motus corporis; BCKyccTBeHHoe, 
oco6. opaTopa gestus corporis; motus; = t$- 
jrecnoe ynpaacHeHie cm. TBJiecHtiH. Tbjto- 
CJioaceHie, — cTpoeHie omnis membrorum 
et totius corporis figura; conformatio et figu- 
ra corporis; b-b obrzw pt^ia h npocTO corpus; 
cjaGoe t. imbecillitas hjth infirmitas corporis; 
corpus infirmum; oh^ Bcer^a Swit cjiaOaro n 
6oiB3HeHHaro T-Hia semper infirma atque 
aegra valetudine erat; 3ji:opoBoe t. corpus 
firmum; 6tiTb 3ji,opoBaro t. bona corporis va- 
letudine uti. TijioxpaHHTeJiB custos on 
stipator corporis; satelles; t-ih i^apa regia 
cohors; PoMyat hmbjtb 30o ^r-Jieft Romulus 
trecentos armatos ad custodiam corporis ha- 
buit; B3HTB ce6B bb t-ih HHOCTpaHueBB ex- 
tern] s custodiam corporis committere. 

Tshhctmh umbrosus; c% yKaaaHieMB Ha npo- 
xjia^y opacus. Tbhb 1) co6. umbra; dpocau. 
t. umbram facere; nepeu. SpocnTb, HaGpo- 
chtb Ha ^to HeSiaronpiflTHyro t. deformarr 
alqd; invidiam facere alcui rei. 2) nepeu. a) 
tbhh bb atHBonncH umbrae, b) tbhh yMep- 
mnxB umbrae; napcTBO TBHet inferi; umbrae; 
bi» napcTBB TBHeH apud inferos. 

TscHHHa angustiae; angustus saltus; saltus 
(ThermopylaTum); fauces (pi); KaBjuiHCKln 
t-hbi furculae oh furcae Caudinae. Ttc - 
hhtb premere, urgere alqm, instare alcui (h 



T'tmHTBGH. 



^6HpaTB. 



387 



6e3i> jjonojraeH., oco6. o HanaflaionieMX. Bpa- 
rfe); t. ropo^x, ocaaoio urbem acerrime oppu- 
gnare hjh obsidere; cm. Taitace Hannpaxb 1. 
TtcHHTBca y qero hh6. confertos stare (ad 
portam). TftcHOTa angustiae; nocpeft. adj. 
angustus, Hanp. BCifcacTBie t-tbi npe^oBt 
propter fines angustos. T4chbih 1) co6. 
angustus; artus. 2) nepeu. t. cbh3b, cok)3t> 
societas interior Han propior; t. apyatfa in- 
tima familiaritas; necessitudo; 6*bixb, jkbtb 
ex. KtMt bx> t. ApymSi couiunctissirae cum 
alqo vivere; b*& t. cmbici^ angustius; Haxo- 

£HXBCH BX> T. CBJJ3H CI MTiM^ CM. CBfl3b; HeJIO- 

b^ke npHB0,a;HT^ bx> TtcHiHmyio cbh3b Ha- 
CToamee h oyjrymee homo rebus praesentibus 
adiungit atque annectit futuras (Cic). Adv. 
anguste (sedere); apte (cohaerere); arte; Sbitb 

T. CBfl3aHy CX> Wkwh CM. CB£3BIBaTb (Bi KOHnJ). 

TftniHTBCH vkwb cm. 3a6aBjflTi>Cfl. 

TioaeHB vitulus marinus; phoca. 

TiopeMiiiHKx. is qui praeest custodiae. 
TiopBMa cm. TeMHHua; rocy,a;apcTBeHHaa t. 
cm. rocy^apcxBeHHbif . 

TarocTHtra molestus, gravis, incommodus, 
durus; operosus, laboriosus (conpaateHHHfi ex. 
dojtmHM'b xpy,noMx>); o^eHB x* permolestus. 
TarocTB molestia, onus; t-cth bohhbi onera 
belli; 6bixb KOMy b'b t. molestiam alcui ex- 
hibere, afferre, molestia afficere alqm; alcui 
oneri mh gravem, molestum esse; negotium 
alcui exhibere hjh facessere (npH^HHHTB 
xionoTBi), TaroTHTB nepeu. oaerare, pre- 
mere, vexare alqm; MeHa TaroTRTX. mo hh6. 
TaKace me taedet alcis rei. TaroTHTBca 



qiMx. taedet (perf. pertaesum est) me alcis 
rei; alqd moleste ferre. TaroTfcTB Ha komi> 
premere, vexare alqm; *rco hh6. xaroTteTX, 
Ha komi* alqs premitur, vexatur alqa re (in- 
vidia et odio populi). 

TsacCa cm. flxao 5. 

TaKejriiH 1) co6. no Biicy gravis; magni pon- 
deris; KaKX., xaKx> TaacexB quanti, tanti pon- 
deris. 2) nepeu. a) Me^aeHHBit, 3aTpy,n- 
HeHHBin tardus (incessus — nocrynB); t. ;tbi- 
xaHie spiritus angustior. b) xajsejiBiii no 
CBoeMy codaBy, atficTBix) gravis (vi- 
nrnn, cibus). c) 3Ha i iaTe.iBHBi&, chjbhbih, 
TiiatKifi gravis (vulnus, morbus); t. HaKa3aHie 
poena magna; t. BOBHa bellum grave, ma- 
gnum, magnum et grave hulb. atque difficile; 
t. Haaorn vectigalia iniqua; t. ycJOBie condi- 
cio iniqua; t. yracxB, cy#B0*a fortuna acerba, 
gravis; i-awa BpeMeHa tempora gravia tsssl 
iniqua; 6bijix> t. jjeHB (jlih cpaataron^Hxca) 
aegre is dies sustentabatur hjih eo die sus- 
tentatum est (Caes.); axo jun Hanraxx* 6burb 
oieHB t. fleHB hie dies nostris longe gravissi- 
mus fuit (CaeSf); npoH3Becxn t. Bne^aTjime 
cm. Bneqaxj[tHie. d) o ciobb 1 durus, asper; 
contortus (HeecxecxBeHHBiit, oratio). e) — 
t p y x h bi e, cm. Tpy^HBifi. Adv. graviter 
(aegrotare, vulnerare); tarde (ex, 3aTpy#He- 
HieMt, MeureHHo); cm. xpyjtfio; x. BoopyaceH- 
hbih cm. BOopymeHHBifi. TaasecTB 1) co6. 
gravitas; pondus (Bte); onus (6peMH). 2) 
nepeu. onus; molestia. TaacKia gravis; 
TaKate magnus (3HaqrfTejiBHBiH); cm. TaatejBifi 
2, c. 



y. 



y, npeaa. c^ po#HT. na,n. 1) ,a;jra BBipa- 
HteHia npeSbiBaHia a) y ^ero hh6. ad 
(ad urbem, ad portam esse); ptme apud; y 
caMaro ropo.ua iuxta oppidum;^B6iH3H pope 
ab hjih ad. b) y koto hho. apud (b6jih3h 
h bt. .noMi Koro; TaKate apud Homerum legi- 
tur, He in Homero); skhtb y Koro habitare 
cum alqo; y psMJura^ naio 200 Bca,a.HHK0Bi> 
ceciderunt ab Romanis (co CTopoHBi p.) du- 
centi equites; 6bitb y Koro Bt mhjiocth cm. 
mhjioctb 1. 2) jus BBipaatenia npHHa^- 
leatHocTH, y Koro ecTB ^to, nocpe^. habere, 
Hanp. uxorem, servos, agros, ingenium, spem, 
auctoritatem; alcui est alqd, est alqd alcis 
(pasHHiry cm. bx> rpaMM.); ecin p$,m> n^erb o 
Ka^ecTBax-b, npncym;HX f b KOMy, to nocpe^;. esse 
ci> gen. hih abl. qualitat; inesse, esse in 
alqo. 3) npH MHorHxt rjiaroiax'B, Hanp. enpo- 

CHTB, KyHETB, 3aHflTb, VKpaCTb H T. H. y 

koto, cm. 3TH raarojiBi. 
y6asjiaTB minuere, imminuere alqd; detra- 

here (de alqa re, de mercede alcis — KOMy 

njiaxy). ydaBjraTBca minui, se minuere; 

imminui. 
yfieperaTB cm. coxpaHJiTB. y6eperaTBca 

orb nero cavere alqd; — H36traTb devitare 

alqd. 



y^HBaTB 1) =. yipaMSoBbiBaib densare (so- 
lum). 2) yo. Koro interficere, nopaacaTB, H3py- 
6aTB, oco6. bx» cpaacenin caedere, occldere; 
necare, cHibHte enecare (o6i> y6ieHin Hacnjib- 
CTBeHHOM'B, mecTOKOMi., oobikh He opyacieMi, 
a ^pyrHMx. chocoSomx, nanp. fame, verberi- 
bus); trucidare (ydHTbKaKt atHBOTHoe); iugu- 
lare (KosapHO, KaK^ SaH^arB); interimere, e 
(de) medio tollere (yfiieHieM'b ycxpaHHTb Koro, 
nory6nTb He3aMtxHbiMT. oSpasoMt^^zKasHHTb 
(o naaani) percutere; y6. Koro npecxynubiML 
o6pa30Mi> mortem alcui per scelus inferre, 
necem alcui afferre, alqm interficere, occi- 
dere; 6es r b pa36opa y6. coj^;axi> a rpaa^aHt 
caedem promiscuam militum atque oppida- 
norum facere; Ha toh h Ha ^pyrofi cxopoHi 
6bmo oHQEh MHoro y6HXbixx» pugnatum ingenti 
caede utrimque; nepeu. (o ropl, ne^ajEH) de- 
bilitare, afligere, frangere alqm; ySHTtifi 
ropeMx. aegritudine afflictus deoilitatusque; 
y6. BpeMa tempus perdere. 

y6npaTB l)=yH0CHXfe tollere, auferre, remo- 
vere alqd; = npH6npaTB disponere, suo loco 
reponere, in ordinem redigere (omnia, singu- 
las res); y6. xaii6 , b (cx> hojih) fruges percipe- 
re. 2) ==r yKpamaxb ornare (crines), exornare 
(alqd alqa re); comere (capillos, caput). 

25* 



388 



YGieHie. 



ITBaacaTB. 



yoieme caedes, occisio, trucidatio, nex; K3- 
BicTie 061. y-Hin napa nuntius regis inter- 
fecti. yeiHCTBeHHHH atrox (yacacHBii, 
Hanp. pugna, bellam); internecivus (bellum). 
yCiHCTBO caedes tiomiuis, piwKe homicidi- 
um; o6mkh. npodo caedes; parricidium (po,n- 
CTBeHHHKa, aana nenpaKOCHOBeHHaro); KaKB 
npecTynieHie mors per scelus alcui illata; 
y6. OTua, MaTepH, 6*paxa cm. omeySifCTBO, 

* MaiepeyoifcTBO h t. #.; noKymeHie Ha y6. 
cm. noKymeHie; noMbinuaTb o6t> y-cxsi. cm. 
noMtunxHTb; y^acxHHKB bb y-CTBi cm. ynacT- 
hhkb; cosepniHTb y6. caedem facere, edere, 
hominem occidere, parricidium committere; 
coBepmaxb o^ho y6. 3a apyrrafc *alias super 
alias caedes facere h.ih caedem caede cumu- 
lare; oSBHHHXb Koro bb y-cxsi accusare alqm 
inter sicarios. ycinija homicida hih qui 
hominem interficit huh interfecit, occidit; 
interfector (y6HBnriii koto hh6., Hanp. Caesa- 
ris); o'aH.a.HXB sicarius; no nopyHemio apyroro 
percussor (alcis, n 6e3B onpejrki.); yo\ 1011a 
CBameHHaro, HenpnKocHOBeHHaro parricida 
(alcis, h 6e3i> onpejdm.); Y "- opaxa, oma, 
MaTepn cm. 6paxoy6iina a t. a. 

yOoria (o^hmh) egens, indigens; inops; (acai- 
Kifi) miser; malus. y6oacecTBO egestas; 
inopia; araxb bb y-cxBi vitam in egestate 
degere, vitam inopem colere. 

yeoflTBca *iero cm. ooaxbca. 

yCopKa xjiiSa messis (ataTna). y6opt ro- 
jiobhoh ornamentum capitis. yGpaHCTBO 
ornatus, ornamentum; apparatus (regius, ma- 
gnifies, epulorum). 

y&biBaTB 1) bo;$ decedere, recedere 
(aqua); decrescere. 2) jinn, hohh ySbmaiorb 
dies, noctes contrahuntur. ySmiB deminu- 
tio (luminis lunae); y6. bb cniaxB defectio 
virium, orb cxapocTH senium. yGtiTOKt 
damnum (no co6cTBeHnon bhhb), detrimen- 
tum (603% co6cTBenHoft bhh&i); obixb conpa- 
ateHy cb 6o^bniHMH y-KaMH damnosum esse; 
noHecTH y(5. damnum, detrimentum facere, 
detrimentum accipere, npn ^eMX> hh6. da- 
mnum facere in alqa re; B03Harpa3K ( a,aTB y6. 
damnum compensare. 

y6*feraT£ =3 nocniinno y,a;ajiaxBca se proripere, 
se abripere; avolare; xafiHo yxo^nxb, yimo- 
HflTbca fugere, aufugere, effugere (ab, ex 
alqo loco); = enacaxbea, oxj^iBiBaTbca eva- 
dere (ex alqa re, ab alqo, 6e3B aohojih.); 
He3aMtTH0 yjta3Hyxb elabi (ex urbe); cm. 
Taicae B36Braxb. 

yfi'BfflHTejtbHBiH ad persuadendum accommo- 
datus, aptus; ad fidem faciendam aptus; fir- 
mus ad probandum (argumentum — ,a,0Ka3a- 
TeabCTBo); gravis (b£ckut); npocbdi vehe- 
mens, impensus; ibH hh6. dOBa ne hmbioxb 
y-Hofl cnibi deest alcis oration! auctoritas. 
Adv. accommodate hjh apte ad persuaden- 
dum; y6. npocnxb Koro alqm omnibus preci- 
ous orare, omnibus precibus petere ab alqo, 
alqm orare obtestarique. 

yefcraaTB cm. ySiraxb. 

y6£acfl;aTB persuadere (alcui de alqa re, hoc, 
illud, cb ace. c. inf., ut); fidem facere (alcui, 



alcis rei, Ch ace. c. inf.); inducere alqm ad 
credendum; ateiaxb ySiytaxb Koro bb TOM'b, 
hto... hoc persuadere velle cb ace. e. inf.; 
MeHji y(5&KflaK>T'b mihi persuadetur; a y6iik- 
jiewh bb ^eMB hh6. persuasum est mihi alqd 
ma cb ace. c. inf.; agnosco, non ignoro alqd 
HiH cb ace. c. inf.; a TBep#o ySiatAeHB, ^to... 
plane non dubito quin; pro certo habeo cb 
ace. c. inf.; confido cb ace. c. inf. yctat- 
aaTBca bb ^eMB persuadere sibi alqd hjih 
cb ace. c. inf.; 1= y3HaBaTb, noHHMaTb co- 
gnoscere, intellegere, sentire alqd, ci ace. c. 
inf. yefeacfleme persuasio (KaKB ^Btcxsie); 
CBia y-Hia vis persuadendi; fides (yBBpeH- 
Hocxb); a Toro y-Hia, ^ito... cm. y6iac^aTb (a 
y6Bffi,neHB); axo Moe y6. haec ita sentio, ita 
iudico; bb (xomb) y-Hia, hto... ratus hjlh quod 
credebam cb ace. c. inf.; Bbicita3BiBaxB CBoe 
y6. dicere quod sentias; nojiHoe y6. animi 
iudicium; no y-Hiio (Hanp. jBHCTBOBaxB) indi- 
cio, ex animo, ex animi sententia; no MoeMy 
y-Hiio ex animi mei sententia; roBopsxb npo- 
xhbb co6cxBeHHaro y6. aliud dicere, aliud 
sentire; a xBep^o ^epatycb Toro y-Hia, hxo... 
illud mr" hoc teneo cb ace. e. inf; y Koro 
hh6. hbtb xBep^tixB y6. alqs temere sentit, 
HHKaKHxx. y6. alqs caeco impetu fertur, nullo 
iudicio utitur, temere omnia agit; h3mbhhtb 
CBoe y6. animi iudicium mutare; leaoBiKB 
6e3B y-HiH homo levis, inconstans; ^eioBiKB 
^tncTByion^ifi no co6ctb6hhhmb j6. vir sui 
iudicii; ocxaBaxbca Bt>pHbiMX> CBoeMy y6. ob- 
tinere eandem antiquam rationem; in sua 
pristina sententia permanere; sibi constare; 
suam rationem tenere; cm. TaKate npaBKio 2. 

y6*atHin;e perfugium (periculi); refugium (ox- 
MJiSHHoe); arx tuta perfugiumque; asylum; 
He hmetb y-m,a non habere quo confugias 
mh ubi conquiescas; ncKaxb, HafiTn j6. y ko- 
to confugere, perfugere, refugere ad alqm; 
ad alcis fidem confugere; alcis perfugio uti; 
a narEK) yo*. portus nobis paratus est et per- 
fugium; kxo hh6. ,a,aeTB HaMB y6., r^B..., alqs 
suppeditat nobis ubi...; hmbxb y6. y Koro hh6. 
alcui est perfugium ad alqm; receptum ha- 
bere ad alqm. 

ysasaTB colere, observare (nacxo 06a nar. 
bmbctb), vereri, revereri; diligere, colere et 
diligere; suspicere; He yBaataa jiana nulla ho- 
minis (hominum) ratione habita. yBa^eHie 
cultus, observantia; reverentia (nacxo cb gen. 
object., nanp. legum, auditorum, iudicum — 
kb komv, kb ^eMy); verecundia, nanp. aeta- 
tis; existimatio (yBaateHie, kotopbimb kxo 
hh6. nojib3yeTca); iudicium (xopomee Mat»Hie 
^pyraxB komb hho\, Hanp. bonorum iudici- 
um non funditus perdere); hm^xb, nnxaTB vb. 
kb KOMy cm. yBaataxb; nojib30Baxbca y-HieMB 
observari et coli hih diligi (^bHM'B— ab alqo), 
esse in numero aliquo et honore; florere (in 
Graecia musici); in auctoritate esse; hojib3o- 
Baxbca 6oibniHMB vb. mirifice coli, diligeutis- 
sime observari (ab alqo), in praecipno hjih 
summo honore esse (apud alqm); ohh uojii,- 
3yioxca bb Hapo^i TaKHM^ ys., ^to... tales 11 
populo putantnr, ut..; npeoGptan *ibmb yB. 



yB63TH. 



YracaTb. 



389 



cm. npio6ptiaTb; jhiiihtbcji y-Hia existima- 
tionem deperdere; H3t y-Hia honoris causa; 
AOctohhbih y-Hia honore, observantia dignus; 
AOCtohhlih rjiySoKaro yB. quovis honore di- 
gnus; npHHHMaTb bt> yB. respicere alqd, rati- 
onem habere alcis rei, rationem ducere alcis 
rei. yBaacHTejitHMH 1) =z no^THTejibHbif, 

CM. 3T0 CJI. 2) = A^fcHLIH, IipaBMbHHl 

iustus; gravis (BaatHbiH); 0A06pBTej[bHBii pro- 
babilis (causa); 6e3B bcakoh vs. npn^HHw 
nulla probabili causa. 

YBeBTH CM. yB03HTb. 

yseaHHeHie amplificatio (pecuniae, rei fami- 
liaris), propagatio; nocpejt. oar., cm. vbcih- 
Hneaxb. yseaH^HBaTt amplificare, augere 
(alqd); adaugere; exaggerare (rem familia- 
rem); cumulare (invidiam); = pacmnpaTb di- 
iatare (castra, imperium), proferre, propaga- 
re (fines alcis rei); — yMHoataTB multiplicare 
(usuras, aes alienum); =z npeyBeiu^HBaib, 
cm. 3T. tx ysejEH^HBaTBca augeri, auge- 
scere , incrementum capere (bt> ooBeMi); 
crescere; cm. TaKffie ycnjiHBaTbca. 

yBepTHsaTBca vitare, evitare; effugere, sub- 
terfugere; orb Koro alqm eludere; Ha cao- 
BaxB ficte et simulate loqui; tergiversari. , 

ysecejEeme 1) KaKB ^iftcTBie oblectatio, de- 
lectatio. 2) to, hto Beceanrb oblectamentum, 
delectamentum. yBecejisTL,— cs cm. Be- 

CeJTHTB,— CJI. 
yseCTH CM. yBOflHTb, 

ysHflaTL,— js$ti> aspicere, conspicere, conspi- 
cari; Bparn vbha&ih ero in conspectum ho- 
stium venit; yB. cbbtb in lucem edi, hanc 
lucem aspicere; cm. Tame bha^tb. ysn- 
flaTbca cb kbmb convenire alqm, ciy^aHHO 
offendere alqm, incidere in alqm ; obviam 
fieri alcui. 

yBjieKaTejiBHtiH omnium animos permovens; 
ero ctojib yn. KpacHopMe tanta eius elo- 
quentia; cm. npHsjeKareibHtifi. ysaeicaTB 
1) cof). abripere, abstrahere; auferre (alqm 
ad alqd); efferre (Messium impetus per ho- 
stes ad castra); yB. b% co6oh secum rapere, 
abripere; yBJieieHHBra tojuoio (ftrynTKX'b turba 
fugientium actus. 2) nepeu. capere (npuBjre- 
KaTL, alqm alqa re); cm. npiMeKaxb; efferre 
(alqm ad gloriam); abstrahere (alqm a bono 
in pravum); yBjre^eHHbif *temb alqa re 
impulsus, incitatus, adductus. ysjieKaTBca 
hbmb alqa re rapi, abstrahi, ferri, efferri, au- 
ferri: incitari; KaxABifi yBJieKaeTca ero Kpac- 
Hopi^ieMB nemo ei dicenti potest resistere; 
Taia yB. rH^BOMT., HTO... sic irae suae indul- 
gere ut...; yB. aiaatAOK) caaBti studio laudis 
trahi. 

yBo^HTB abducere (alqm); chkuo vi abducere 
ejih abstrahere; rapere, abripere; ranHo sub- 
ducere (alqm); yB, cb codoio secum ducere, 
abducere. 

yB03HTB avehere, devehere, asportare (h Ha 
Kopaojt). 

ysojiBHeiiie (otb cjiyatoBi) missio; oTCTaBKa 
dimissio. yscuiBHaTB Koro bb oTnycrct 
(Boodme) mittere hie dimittere alqm, (coi- 
AaTt) commeatum dare militibus^ , yB. Koro 



ot% C5yat6bi, aoijkhocth cm. oTCTaBKa; yB. 
koto otb ^ero aaoo liberare alqm ab alqa 
re, alqa re; remittere alcui necessitatem alqd 
faciendi (ocboo*oahtb otb hcooxoahmocth ca&- 
JiaTB ^to hh6.). 

ysBi! eheu! 

ys^OMJieHie nuntiatio, significatio; narojia- 

MH, CM. yB^AOMJilTb. YB^OMJlSLTh KOTO 

qeMB certiorem facere alqm de alqa re hih 
alcis rei; docere alqm de alqa re; nuntiare 
alcui alqd. 

yBtKOB-fe^HBaTL immortal it at i tradere hjih 
commendare alqd. 

ysiiH^HBaTB, — iiaTB 1) co6. coronare alqm 
(lauro), coronam imponere alcui; yBBH^aH- 
hwh laBpaMH laureatus. 2) nepeu. yB. hto 
hh6. HfonB cumulare alqd alqa re; ycnfeb 
yBBH^air. xkno res prospere successit nan eve- 
nit. ys^HiiaTBca, Hanp. bcb ero naanBi 
yBBH^ajLHCB o'.iecTJHiiHM'B ycnixoM^ omnes 
cogitationes eius laetus eventus secutus est. 

yB-fepeme affirmatio, asseveratio; rjraroaaMH. 
yBtpeHHOCTB fides, fiducia (ynoBanie), bb 
neMB alcis rei; bb y-CTH, hto... ratus HaA 
quod credebam cb ace. c. inf.; bo mh^ ecTb 
yB., *ito... mihi persuasum est ci> ace. c. inf. 
yBtpaTB, ystpHTB 1) = yTBepatA^TB, CM. 
3T0TB nar.; KjraTBeHno yB. adiurare. 2) yB. 
koto bb ^mb persuadere (alcui de alqa re, 
alqd, hoc, illud, cb ace. c. inf.); fidem facere 
(alcui, alcis rei. cb ace- c. inf.); 6yAb ysi- 
peHB persuade tibi, persuasum tibi sit; scito; 
bb bhab BBOAHaro npeAJiojKeHia mihi crede; 
tli Moacemb dtiTb yBtpeHi, ^to... illud cave 
dubites quin...; & yBipeHX bb ero bbphocth 
eius fides mihi cognita est; ciyra, bb bbp- 
hocth KOToparo ohb 6bub yBtpeHT> servus, 
quern fidelem habebat; a buojihb yBipeH^, 
hto... plane non dubito quin; pro certo habeo 
cb acc. c. inf. i illud mihi certe persuadeo 
cb acc, c. inf.; olitb yse 3apaH^e yBtpeHO 
bt> uo6eab certam victoriam videre; victoriam 
iam animo praecipere. ystpSTBca bb ^eM^ 
cognoscere alqd (co3H0Barb). 

yB'fe-qiHBiH mutilus, mutilatus (H3yBBqeHHbifi); 
debilis (He BjaABioniiH cbohmh ^jeHaMH). 
ys-fe-qcte debilitas (cocToanie yB^HHaro). 

yBtniHBaTt circumdare (alqd alcui rei); redi- 
mire (sertis); = yKpamaTt ornare, adornare 
alqd alqa re. 

ys'smaHie monitio, admonitio; hortatio, cohor- 
tatio, monentium voces; oSpauxaTbca Kb KOMy 
cr> y-HieMB cm. VBimeBaTb; ciyinaTb, npiHH- 
MaTb %h y-Hia monentem alqm audire; He 
caymaTb hbhxt. y-Hift, He oopamaTb BHHMaHia 
Ha Hbs yB. monentem alqm neglegere; npo- 
TBBHTbca y-Riawb Apy3efi amicis monentibus 
resistere. yB-fen^aTejiB monitor; hortator, 
adhortator. yBtnueBaTB monere bih admo- 
nere; hortari, adhortari (— noompaTb, no- 
dyaiAaTb) alqm ad alqd faciendum mh ut fa- 
ciat alqd. 

yBSA8jTB CM. BHHyTb. 

yra^t, Ha yr. temere ac fortuito. yra^Bi- 

BaTB CM. OTraAHBaTB. 

yracaTB cm. racHyTb. 



390 



yrjiOBBThik. 



yrjroBaTtiH 1) co6. angulatus; angulosus (co 
MHorHMH ynaMH). 2) nepeu. o HeioBBKfe du- 
rus; HeioBKift, MyatHKOBaibiH agrestis, rusti- 
cus. YrjiOBOH angularis. 

Yrjiy6jreHie 1) KaKB jrbiicTBie, nocpeji.. n., cm. 
ynySxaxb. 2) Bna^HHa, sma, locus depression 
yrjcyOjraTB deprimere alqd: excavare (co6. 
BbijiajiSiHBaTb; ripas). yrjryGjiaTBCH nepeu. 
yr. bb nayKH totum se abdere in litteras; in- 
volvere se litteris; coBepnieHHo y-febca bb 
co3epn;aHie h Ha6iio,neHie se totum in con- 
tempiandis rebus perspiciendisque ponere; 
yoy6HBmiHCfl bo ixo defixus in alqa re 
(in cogitatione); coBepmeHHo y-6HXbca bb 
KaKoro hh6. nHcaxeia penitus cognoscere hih 
perspicere studere alqm scriptorem. 

yrHeTaTeJii. vexator; yr. xpncTiaHB Christiano- 
rum vexator; (nucam. i a i epKSu) persecutor 
Christianorum hih npocTO persecutor (roHH- 
xejib). yrHeiaTB nepeu. vexare, premere 
alqm; iniuriam inferre alcui; yr. KaKOH hh6. 
HapojrB gentem hih civitatem servitute hih 
vi oppressam habere; yrHeTeHHHH hbmb 

* ' fractus, oppressus, afflictus alqa re. yrHe- 
TeHie nepeu. vexatio, iniuria; vis. 

yrosapHBaTL Koro cjrfciaxB wro hh6. persua- 
dere alcui ux; impellere hjih adducere alqm 
ad alqd faciendum hjih ut faciat alqd; MeHH 
yroBapHBaiorb mini persuadetur. yroBapn- 
saTBca constituere alqd cum alqo; constitu- 
tum facere (cum alqo, ut); condicere (Ha3Ha- 
^HTb cpoKB ^ero hh6., indutias, tempus et lo- 
cum);— croBapHBaTbca, corianiaxbca Hac^erb 
hqto pacisci (alqd, cum alqo); componere 
(diem gerendae rei, res inter se); yr. cb k£mb 
o vewb colloqui cum alqo de re (ad rem pu- 
blicam conservandam, cb inf., cb ut; xaKHce 
cb xy^biMB HaMBpenieMB, contra alqm, ad 
prodendam Hannibali urbem); coire cum alqo 
(ut, de alqa re); convenit mini alqd cum 
alqo, OTHOcaieitbHo Toro TO)6bi... ut; mm yro- 
BOpHJiacb convenit inter nos. yroBopB con- 
ventum; couventio (Liv.)\ — ycTaHOBJieHnoe 
constitutum; jjoroBopB pactio, pactum; condi- 
cio; no y-py composite, ex composite; ex 
convento, ex pacto et convento; ut erat con- 
stitutum. 

yrojja, bb y-jty KOMy alcis causa hjih gratia; 
xe6B B'b y-ay tua causa; roBopHTb Eoary B'b 
y-jry ad voluntatem alcis loqui; alcis auribus 
servire hih blandiri; jrfeiaxb Koiay ^xo bb 
y-jry alcui alqd gratum facere hjih gratifi- 
cari, alcui commodare in alqa re; npomaib 
koto B'b y-jry KOMy alqm alcui condonare. 
yrojjHTB cm. yroK^axB. Yyoj^lw&wl cm. 
ycjiyatJiHBbiH. yrojjHO libet, placet; mh$ yr. 
mihi placet, libet, videtur as inf.; KaKB xeofc 
yr. ut placet, ut videtur, ut iubes; ecin yr. 
si (tibi) videtur hih videbitur, si placet, nisi 
molestum est, si tibi commodum erit hih 
quod tuo commodo fiat; cnoibKO yr. quantum 
libet, iuvat; CKOJibKO jJtynii yr. ad libidinem, 
ex libidine, ad arbitrium suum. yroflHtiii 
gratus, iucundus (npiflXHwi); acceptus (mh- 
Jtbifi, loporon KOMy); cm. yrojjHO. yrojKflaiB 
KOMy gratum facere, gratitlcari, morem gere- 



re alcui, obsequi alcui, alcis voluntati, bo 
bcomb totum se fingere et accommodare ad 
alcis arbitrium; ^iobbkb, KOTopoMy HHKaKB 
He yroj^Hnib homo difficilis, morosus. yrosc- 
seme beneficium, obsequium. 

yroiOBHiiH publicus; capitalis; yr. cy^B, cy- 
^onpoHSBo^cxBO iudicium publicum hjih capi- 
tis, capi tale; yr. jrtio causa publica hjih ca- 
pitis, capitalis; lis capitis: yr. npaBO ius pu- 
blicum; yr. npecxynieHie facinus capitale, 
capital; yr. npecTynHHKB rei capitalis affinis; 
capitalis homo; rei capitalis damnatus. 

Ytoxt* angulus. 

yrojiB carbo; ropanuH pruna. yrojiBmHKB 
carbonarius. 

yroraTB agere, abigere. 

yropt anguilla. 

yrOTOBHTB CM. HpHrOXOBIHXb. 

yromaTB Koro (oGb^omb) convivio excipere 
alqm; *temb hho*. apponere alcui alqd; raeapo, 
BeJiHKOJrkiHO apparatis epulis accipere, exci- 
pere, invitare alqm, (cnjibnte) alqm hospitio 
magnificentissimo accipere. Yromeme ho- 
spitium. 

yrpoacaTB cm. rpo3HTb 2. yrpoaa minatio, 
comminatio; rpo3Hbm cjiOBa denuntiatio (Ca- 
tilinae). minae; ^.BiaTb komv y-3bi cm. rpo- 
3HTb 1; uycTbiii yrp. iactationes verborum; 
cb y-3aMH minitabundus. 

yrpHaeme cobbcth morsus hjih stimuli con- 
scientiae; nyBCTBOBaTb y-Hin cobbcth con- 
scientia (peccatorum) morderi; cruciari con- 
scientia scelerum suorum; agitari angore 
conscientiae fraudisque cruciatu. 

yrpB cm. yropb. 

yrpioMOCTB morositas. yrpK)MBiH morosus; 
acerbus; tristis. 

y^aCpHBaTB 3eMJiio stercorare (agrum). 

y^aBaTLca succedere hjih procedere (bene, 
prospere, h 6e3B HapMn); bene hjih prospere 
cedere hih evenire; He yjt. non hjih parum 
succedere; ad irritum cadere hih redigi; 
npeanpiflTie yjnaexca coeptis succedit; npe,n- 
npiaTie He yjnaBaiocb inceptum non succede- 
bat; HH^iero He yaaiocb res nulla successerat; 
mh^ yflaexca cifeiaxb ^xo hh6. mihi contin- 
git ut... 

y^aBJEHBaTB,— bhtb Koro gulam laqueo fran- 
gere alcui; laqueo interimere alqm. 

yflajieHie 1) = ycxpaaeme KaKoro hh6. iEm;a 
ablegatio; amandatio (Qie.)\ o6hkh. nocpe,a,. 
naroioBB, cm. y^aiHXb. 2) = yxo^B disces- 
sus, abitus; yjr,. niedeeBB Ha CBHn^eHHyio ropy 
secessio plebis in montem sacrum; riaroiawn, 
cm. yAajiflTbCH. 3) = yesHHeme secessus; soli- 
tudo; JKHXb bb yj^aieniH otb odir^ecTBa, oxb 
CBBTa vitam solitariam agere, in solitudine 
et otio vivere; remotum a tumultu civitatis, 
procul a re publiGa aetatem agere. y^a,- 
jieHHOCTB longinquitas. 

y,n;ajieijB homo ad omne facinus promptissi- 
mus, temerarius. yjj;ajioH ad omne facinus 
promptissimus, audax, temerarius. 

yaaMTB 1) cob. amovere, removere; amoliri 
(obiecta onera; manibus amoliri ac diruere 
omnia tyrannidis vestigia); emovere (plebem 



y^apeHie. 



y;n;ep3KHBaTB. 



391 



<ie- medio, multitudinem e foro; alqm senatu, 
Jjiv*); submovere (cod. o jhkxop'e, o^amaib 
jiopory, populum, turbam); TaKate auferre aim 
abducere, deducere; chjioh) depellere, propul- 
sare; = ycbuiaxb ablegare (cx> no3opoM£ wa. 
jrana y^ajieHHaro); amandare, relegare alqm 
(htoSbi oxfltiaxbca orb Hero); ya- (hckih)- 
MaTb) Koro H3x> ceHaxa, asx> xpa6bi cm. hckuo- 
TiaTb 2; yjj. orb .hojihhocth removere alqm a 
re publica; alcui imperium, magistratum ab- 
rogare (no pfcmeHiio Hapo^a); alqm magistra- 
tum deponere cogere; ys. H3t OTe^ecxna, H3t 
ropo^a cm. H3roHaxb 2. 2) nepeu. cm. ycTpa- 
Harb. y^ajraTBca se amovere; abire, con- 
cedere (e praetorio in tabernaculum); disce- 
dere (de foro, e Gallia; Capua); e conspectu 
recedere; secedere (oTofixa bb CTopoHyX se 
abducere; xairao, He3aMBTH0 se subtrahere; 
se subducere (de circulo); orb Koro absce- 
dere ab alqo; (cupbiBaxbca) se abdere (in 
bibliotbecam); se removere ab alqo, ab alcis 
amicitia; alqm hjeh alcis aditum sermonem- 
que defugere (asSfcraib koto); y&. cb xeaxpa 
BOHHM a bello discedere; ohb HHKor^a He 
y,na.iaica H3B PaMa nunquam ex urbe afuit; 
yn. Ha noKofl (nocjit rocynapcTBeHHoa hjth 
o6m;ecTBeEHoft cjryatSbi) a negotiis publicis se 
removere; in otium recedere, se referre, ab 
omni parte rei publicae se subtrahere; y*. 
oxb CBixa e coetu hominum frequentiaque se 
in solitudinem recipere. 
yaapeme sonus vocis, vox; accentus; KaKB 
3naKB vocis nota. y^api 1) co6. pulsus 
(remorum; ostii bb tfBepb); caibHbiH, noxpa- 
caiomia ictus (fulmiuis, gladii, teli); HaHoca- 
ntfa paHy plaga; y^. no rojroBt percussio ca- 
pitis; ja. najiKOJO, po3roft (noSoa) verber (B'b 
sinj. toibko B'b gen. a abl.% HaHecxa KOMy 
yfl. cm. y^apaxb i; yn. KHHasaioMB ictus pu- 
gionis; plaga; naHecxa KOMy y#. KaHmaioMB 
alqm pugione percutere hjih confodere; yi*. 
MeqeMi> ictus gladii; ojjhhmb ya. uno ictu; 
xpoMOBofl y^. fulmen; fulminis ictus; 6bitb 
y6axy rpoMOBHMB yi. fulmine exanimari; 
6biib nopaaceHy rpoMOBHMB ya. de caelo 
tangi hjih percuti; nopameHHbia rpoMOBMMX. 
ya. fulmine ictus. 2) nepeu. a) = Hec^aTie 
<;asus, clades;nypoHX> damnum; y-pti cyibSti 
fulmina ana tela fortunae; JiBa atecxoKBXB 
yn. nopa3HjiH Ha btbxb ahaxb Moa aomb duo 
fulmina domum meam per hos dies percule- 
runt (Liv.). b) KaKB 6oit3Hb ictus sanguinis, 
apoplexia, apoplexis; nopa3HBmia xoJibKo h&- 
KOTopyio ^acxb xijia paralysis; ex. hhmb cjifc- 
jiaica yn. apoplexi arreptus est, paralysi 
correptus est. yflapaTB,— phtb 1) co6. 
ferire, percutere (alqm alqa re); y^apaTB 
Koro xaKate plagam alcui inferre, infligere; 
Koro no rojioBi caput percutere alcui, bb 
jiano laedere os alcui, KvaaKOMB bb Jiano 
pugnum alcui in os impingere; y-pnxb ce6a 
ho Jioy frontem ferire hjih caedere; ce6a 
bb rpynb (si cKopSn) afflictare se; yx- 
*&wb ooo ^to concrepare alqa re ad alqd, 
Hanp. gladio ad scutum; alqd offendere 
ad alqd ' (ciynafiHo); rpoMi yuapHjrt bi> 



6amHH) turris fulmine tacta um icta est, de 
caelo percussa est 2) nepeu. y-paxb Ha 
Bpara cm. Hana^axb; y-paxb Hadaxx. concla- 
mare ad arma (npH3tiBaxb kx. opyatiio). 
y^apaxBca 060 ^ixo offendere in alqa re, 
ad alqd; impingere se (in columnam); alqa 
re impingi mh illidi alcui rei; o Kopa6iit 
allidi (ad scopulos); y^. Apyrx. o6x. xpyra 
collidi. 

y,na^a successus; eventus rerum prosper; He 
coMHfeBaxbca bxi y-^t Tiero alqd confici posse 
non difldere; Ha y-^y temere, temere ac for- 
tuito; forte temere. y^a^HBiH secundus, 
prosper, faustus; opportunus (y^o6HbiH, bh- 
rojtHbm). Adv. prospere: bene (rem gerere); 
non frustra; (no ateiaHiio) ex sententia; yj;. 
3amHn^axb tueri; defendere; .utao nuerh y,n. 
res bene succedit; y^. koh^hxbch felicem 
exitum habere. 

yflBOHBaTB duplicare, geminare alqd; y^Boaxb 
mara gradum addere; BOoQme yBejiH^HBaxb 
augere. 

y^epacHBaTB reprehendere (alqm pallio, 
Plaut; quosdam manu; revocat virtus vel 
potius reprehendit manu); retinere alqm, alqd 
(lacrimas); (cmoio) retrahere alqm vi; ^ep- 
ataxb, He nycKaxb tenere (lacrimas t. non 
posse); cm. xaK»e 3aAepKHBaxb; detinere (ri- 
sum, linguam, cupiditates); — no^aBJiflTb co- 
hibere (iracundiam), comprimere, reprimere 
alqd; — oxpaataxb propulsare alqm (ab) alqa 
re: He yjiepmaBaxb cjie3x> cbohxx^ lacrimis in- 
dulgere; yji;. 3a co6ofi, He Bbi^aBaTb reti- 
nere alqd Coppidum, suum locum, Macedoni- 
am); y& 3a co6ofl noie cpaatenia cm. noie 2; 
yx. hto bx> naMaxH cm. coxpaHaxb; y^. koto 
oxx. Hero, oxx. KaKoro hh6. jffejia, Mimaib 
HcnoJiHeHiio Hero prohibere alqm (alqa re. ab 
alqa re, xaote cx^ inf., ace. e. inf., ne, quo- 
minus, Hps oTpnuama bx. naBH. npe^aoat. 
xaKate quin); arcere (alqm (ab) alqa re), 
abstinere (militem a praeda; manus ab alie- 
nis — orb gysKoro ^o6pa; alqm bello); retinere 
(alqm ab alqa re); tenere alqm mh alqm 
quominus; detinere (alqm ab alqa re, Hanp. 
ab incepto); summovere alqm (ab) alqa re 
(ycxpanaxb); y^;. coBixoMx>, yBtmaHieMx.. ox- 
rosapHBaxb dehortari, avocare, revocare (ab 
armis, a scelere), abducere, (cobHie) abstra- 
here (alqm ab alqa re, Hanp. a peccatis, a 
rebus gerendis); absterrere, deterrere (alqm 
ab alqa re, co6. oxnyrayxb otx. ^ero, TaKate 
ct. ne, quominus, quin); He y#. koto alqm 
non impedire , non coercere. y flep»Bt- 
BaTBca 3a hxo prehendere alqd; yfl. oxx> 
iero abstinere, se abstinere (scelere), absti- 
nere maledicto, iniuria; se continere (ab alqa 
re); tempertire cab iniuria); tenere (lacrimas 
tenere non posse); e^Ba Mory y-acaxbea otx. 
cjie3Xi vix mihi tempero hjih vix me contineo 
quin lacrimem; He Mory y-ataxbea oxx> oitxa 
tisu non tempero, npn newb hh6. e^Ba yjiep- 
jKHBaiocb otxi CMtxa risum vix teneo in alqa 
re; ne Mory y-acaxbea, Hio6bi He... teneri hjih 
me tenere non possum quin, mihi non tem- 
pero quin, non possum mihi temperare quo- 



392 



"y^HBHTejrbHBIH. 



Te^HHeHle. 



minus, contineri non possum quin; eflBa Mory 
y-ataTtca, ^to6bi He... vix me contineo quin; 
yfl. Ha HeMt, Hanp. Ha CBoeMB m4ctb locum 
tenere, upothbb BparoBB vim, impetum ho- 
stium sustinere; yj. bi mhjiocth y Koro 
gratiam alcis retinere. 

y^HBHTejiBHiiH minis, mirificus (hvihbih, 
neo6MKHOBeHHWH);=AOCTOHHBiH ya^BieHia mi- 
rabilis, admirabiiis, mirandus, admirandus; 
divinus (co6\ SoacecTBeHHHH); y-HBiMB o6pa- 
3omb mirandum in modum; He y-HO, hto... 
non est mirum, non est quod miremur cb 
ace. c. inf., cb quod; y-HO 6biio 6m, eciH 
obi He... mirum ni cb conj.\ h He y-HO nee 
mirum est; y-HO KaKB mirum quantum (6e3B 
BJiLiHia Ha HaKaoHeme cita3yeMaro, Liv.); 
yi,. (cTpaHHtifi) y Hero xapaKTept mirabiliter 
moratus est. Adv. mirabiliter, mirum in mo- 
dum. yflHBJieHie admiratio (omnium no- 
strorum); cb y-HieMB mirabundus; admirans, 
npea,B MfcATB alqd; cb y-HieMB cnpamaBaiB 
mirari cb caBiyroinHMB kocbchh. bohpocomb; 
kb BeiHKOMy y-Hiio BcixB magna cum admi- 
ratione omnium; ,h;octohhbih ynHBaenia cm. 
yAHBHTejiLHBiH; B036y^aTb yi.. admirationem 
habere, movere. y^HBjiaTB in admiratio- 
nem convertere, conicere, admiratione affi- 
cere, alcui admirationem movere; ywiBjreH- 
hhh mirabundus; admirans, h$mb alqd. 
yflHBjiaTics mirari (alqd); admirari (alqd, 
de re}; yi.., tjto... mirari, admirari cb ace. 
c. inf., quod; y^BBJunocB, noTCMy... miror 
quare, eius rei quae causa sit; admiror cur; 
yAHBMiocB, KaK-B miror quomodo, unde, qua 
ratione; admiror quo pacto, unde. 

yflHJio, o6bikh. Muoofc. u. yijfiira frenum (ys.ua). 

y^HTt piscari hjih pisces hamo capere. 

yffjiHHaTL longiorem reddere (alqam rem); 
producere (nporarnBaTB, h b'b npoH3HonieHiH). 

yfloCHiiH commodus (roa,HBif , no^xoi^iuiH jara 
^ocTHHteHiH ^ero hh6., Hanp. commodius anni 
tempus; Tame npeflCTaBMromift yao6cTBa); 
opportunus (tempus, locus, portus); idoneus, 
aptus; = He3aTpyAHHTejiBHBiH expeditus (via, 
iter); aequus (o m-bct'e z BpeineHH; locum 
aequum ad dimicandum dare: locus satis 
aequus agendis vineis erat; et tempore et 
loco aequo instructus); bonus (domicilium); 
TaKa&e nocpea.. suus (noAxoi^njiH); BBiH^aTb 
y-Haro rjisl Koro BpeMeHH commodum alcis 
exspectare; yi,. cayman opportunitas (alcis 
rei), cm. TaKJKe cayman 3. Adv. commode (na- 
vigare), non moleste; opportune; apte; bene 
(habitare); expedite; o^eHB ya,. peropportune, 
percommode , op time. y flofeoBapHMBin 
facilis ad concoquendum. yflofiOHcnojiHH- 
mbih factu facilis; promptus ad efficiendum; 
obitb y-HBiM-b facultatem habere. yfl;o6o- 
noHaraHH facilis ad intellegendum oh 
intellects expeditus, apertus (ad intellegen- 
dum). 

yfloGpjiTt cm. y^aSpHBaTL. 

y^oecTBO commoditas (domus, vitae); oppor- 
tunitas (loci). 

y^oBjEeTBOpeHie satisfactio; a,aTB KOMy ya,. 
satisfacere alcui, (o Hapoai) res reddere, 3a 



*iTo satisfacere alcui de alqa re; TpeGoBaTk 
y-Hia res repetere; a noay^HaB yn. satisfa- 
ctum mini est. y^oBjreTBopHTejrtHtiH 
idoneus (ro^HBit); in que acquiescas (nkwb- 
mojkho yAOBoaBCTBOBaTBCfl); probabilis. Adv. 
satis bene; satis probabiliter; iuste. y^o- 
BjieTBopaTL satisfacere (alcui); respondere 
(alcui mk alcui rei— cooTBfcrcTBOBaTb); *ieao- 
b*ekb, Koioparo Tpy^Ho y-pHTL homo difficilis 
et morosus; yi,. Koro 3a HaHeceHHBia o6hibi 
satisfacere alcui de iniuriis inlatis; ya- He- 
HaBHCTb, cTpadb odium, cupiditatem explere. 
yflOBJiexBopaTBca niwb acquiescere in* 
alqa re; contentum esse alqa re. 

y^oBOJEBCTBie voluptas; delectatio, oblectatio- 
(3aoaBa, Haciaat^eHie); jtia y-Bia delectationis 
hih voluptatis hjih animi causa; aocTaBHTB 
KOMy y#. alcui voluptatem parare, ^m-bheS. 
gratum facere alcui alqa re; *rxo hh6. mh£ 
AOCTaBifleTi ya. alqd me delectat, oblectat; 
alqd mihi voluptati est; voluptatem ex alqa 
re capio isjsl percipio; mh*e jnocTaBJweT'B y,n. 
cb ueonped. nanji. iuvat me cb inf.; Haxo- 
Amb yjt. b-b veub se delectare, se oblectare,. 
delectari, oblectari alqa re; voluptatem ex 
alqa re capere, percipere; BBipa3HTB KOMy 
csoe yi,. laudare, collaudare alqm, othocht. 
^ero probare alqd; cb y-BieMt lubens, li- 
benter; cb BeaHiafinraMB y^,. lubentissime; 
summa voluptate; cb y-BieMB BcnoMHHaTB a 
^eMB alcis rei recordatione frui; kb xoeMy 
6oaBmoMy y^. cum magna mea voluptate; Ka 
Bceo6m;eMy yi. cunctis approbantibus; cum 
omnium laude. y^OBOJEBCTBOBaTtca: cm. 
y^oBieTBopflTBca; y^. t^mb, hto... satis habere- 
cb inf. 

yflOfl* upupa. 

y^ocTOBipeHie confirmatio, fides. y^ocTo- 
BtpaTB iidem facere, afferre alcui rei; (fide) 
confirmare cb ace. c. inf. yfloCTOB-B- 
pHTBca bb iieMB cognoscere, intellegere, 
sentire alqd, ace. c. inf. 

yfflOCTOHBaTB — CHHTaTB KOrO ^OCTO^HBIM^ 

^ero dignum habere hjh ducere, iudicare 
alqm alqa re; fdignari (y IJhii,. toibko cl- 
CTpa^aT. SHa^eH.); He vi,octohtb Koro h b3o* 
pa *alqm ne aspicere quidem; v-htb Koro 
Harpa^H alqm praemio afficere. y,o;ocTOH- 
BaTBca dignari (alqa re). 

y^o^nca hamus; iobhtb pBi6y y-Kofi cm. y^HTL; 
3a6pocHTB y-Ky cm. 2 3a6pacBiBaxB 2. 

y^py^aTB deprimere, affligere; frangere; 
conficere (me maeror lacerat et conficit; con- 
fectus curis, aetate, senectute, vulneribus). 

yflymjiHBEiH, yi,. atapa calorum molestiae ? 
calores. 

yflfejtfc cm. y^acTt; HeOaaro^apHOCTb y^. cero 
Mipa *uemo pro beneficiis deberi putat gra- 
tiam, yfltJiaTB tribuere alcui alqd, conce- 
dere alcui alqd; imperiire alcui alqd (tantum 
laudis; alqd temporis huic studio); y,a;. ko- 
My H3B nero hho. impertire alcui de alqa re. 

yeaHHeme solitudo (KaKB Micro h KaKB co- 
CTOHHie); locus solus hih desertus (yeAHReH- 
Hoe MtcTo); atHTB bi. y-HiH in soliiudine vi- 
vere, vitam solitariam agere; hominum coe- 



VHtaJIHTb. 



yKjia^biBaTBCii. 



393 



tus fugere. ye^HHeHHUH solitarius, solus; 
yeA- MtcTO cm. ye^HHeHie; yea. mmnb cm. 
kh3hb 1; BecTH »H3Hb ye^c- cm. yeflHHeme. 
ye^HHaTtcfl cm. yflaisTBca (ox:b CBixa). 

YsaJEHTB cm. acajtnib. 

YmacaTt Koro alqm in terrorem conicere. 
yacacaTLca exnorrescere, cohorrescere; 
perterreri, exterreri; yac. *iero perhorrescere 
alqd; metus alcis rei alqm exanimat; a yaca- 
caiocb npn mbicjih o TaKOMt 3JioAiflHiH horret 
animus cogitatione hih imagine tanti flagitii; 
yacacaiocb npn mbicih o xomx>, ^ito xoibko 
hxo BH^ijrb horret animus cogitatione rei 
quam paulo ante vidi. YacacaiomiH horri- 
bilis. yacacHiiH horribilis; terribilis, for- 
midolosus (HaBOjumuft yacacx* h cxpaxb, ho- 
stis, locus); trux (hto cTpamHO BHjrfixB hjth 
cjrHmaTB, oculi , vox, clamor); yat. kphkx. 
xaKace clamor insanus, vociferatio (ingens); 
atrox (facinus, caedes, nuatius, pugna, hel- 
ium, tempestas); immanis (hostis ferus et 
immanis, tarn immane facinus); ingens (rpo- 
Ma^HBif); foedus (oxBpaxHxeiBHBril, locus, 
monstrum, pestilentia); cxqjib yac. HeciacTie 
tantum malum. Adv. terribilem in modum; 
atrociter; foede;— OHeHB cm. OHeHB. y»acx 
terror (npejrb vfcwb alcis rei); bt> y-cfe ter- 
rore percussus; terrore coactus; Hasojiiainie 
yac. npeAMOTBi, coSbixia, aBaema terrores 
(belli); npnxojiHXb bi> vat. cm. yacacaxbca; 
npHBecTH Koro b-b yac. alqm in terrorem con- 
icere; nopa3BTB Koro y-coMX>, HaBO^axB Yac. 
alcui terrorem inicere, inferre, incutere; Ha 
MeHH HaxojtHTb yac. horror me perfundit; toto 
corpore perhorresco; o yatacb! (facinus) in- 
dignum! 

yace, yacvB 1) yKa3BiBaa Ha BpeMa iam; yace 
AaBHo iam dud urn, iam diu; naexo He nepe- 
Bojrnxca, Hanp. bx> coe^aHeHiax* yace aoaro, 
yace *iacxo, yace ctojtbko, yace MHorie 
s. t. n.; yace xor#a, Kor#a turn, cum (turn, 
cum dicebas); yate npeayje antea: xaKace 
npn npoTHBonoiioateHiflx^, Hanp. rfe, KoxopBie 
yate yMepiH, h x$, KoxopBie enie aojehchbl 
ymepexb qui mortui sunt et ii quibus morien- 
dum est; yace ropbKo BOcnoMimaHie o mh- 
HyBmeMfc, ho eme rop^e oatnflame Toro, tto 
eme ^oiacno coBepinnTBca et praeteritorum 
recordatio est acerba et acerbior exspectatio 
reliquorum (Gic); yace — He iam non (nihil, 
nemo); a yace mrqero He oatn,naio nihil iam 
spero; a yace He jriaaio ^ero hho\ desii oh 
destiti alqd facere; ^ero hho*. yace h£xi> alqd 
esse desiit, nusquam est. 2) yEa3Binaa Ha 
MeHie 3HaMnxeiBHoe, vel (He iam), Hanp. vel 
ex hoc intelJegi potest (yace hjih xotb h3i> 
xoro); nocpe^. ipse, Hanp. yace axo odcxoa- 
xeiBcxBo A0Ka3BiBaex^, mxo... haec ipsa res 
hjih hoc ipsum demonstrat cx> ace. c. inf.; 
ipsa spes inopiam sustentabat — yace o^Ha 
Ha^eac^a; ipso eius adveniu impetus hostium 
repressi sunt — yace o^hhm'b ero npHXOAOMt. 
y^ejin num. 

y^nnaTt cenar^. yaenHt *clbus vesperti- 
nus; (y phmiaitb) cena. 

yact cm. yace; H*e yac^-TO cm. HeyacejH. 



y8fl;a frenum (pi. frena h freni). 

Yaex* nodus. 

yaKin angustus; artus (tbthbib); ysKift npo- 
xo^x* (ymeabe) angustiae locorum. 

ysjEOsaTMH nodosus. 

yaHaBaTB, y3HaTB 1) qxo cognoscere (alqd; 
alqd ex re); = npz3HaBaxB, no3HaBaxB agno- 
scere, xaKace y3HasaxB Koro hh6. hih ^Ta 
hh6., Koro iffl ^xo mbi yace npeac^e 3HaBajiH, 
Hanp. nomine audito virum; y3H. Koro no *ie- 
My alqm alqa re agnoscere; navis D. Bruti, 
quae facile ex (no) insigni agnosci poterat; 
y3HaxB no raibCKOMy BoopyaceHiio h 3HaKaM^ 
oxiaqia a Gallicis armis atque insignibus 
cognoscere (Caes*)\ y3H. xohho, hoji;po6ho 
perspicere; cernere (nos ne nunc quidem ea 
cernimus, quae videmus); percipere; =hohh- 
Maxb intellegere; saMi^axb sentire; y3H. hio 
na onBiii usu cognoscere hih discere alqd. 
2) o lie Mil audire, accipere alqd, de alqa, 
re; fama ad me pervenit de alqa re; cogno- 
scere alqd hih de alqa re (o ^eMi> ox^b Koro 
alqd ab alqo); certiorem fieri alcis rei Hsu 
de alqa re; resciscere alqd, invenire, repe- 
rire ex alqo (nocii pa3BicKaaif h paenpo- 
cobx.); Bci npHBe^eHHBie o. xaKace cx» ace. 
c. inf.; y3H. HaBipHO comperire (alqd ab, ex 
alqo >; Kor^a y3HaiH, (bi^ Hcxops^. caori) T 
aol. abs. audito cognito, comperto. 

yaypnaxopt tyrannus; qui ad regnum per 
scelus pervenit. 

ysti vinculum (affinitatis — pcucxsa, amicitiae 
hjih amoris — .zrpyatOBi); y3Bi ,a;pyac6Bi Taxace 
amicitia, Hanp. amicitia cum alqo coniunctum 
esse; 6bixb cBa3aHy cx> k4mx> y-Ma po^exsa^ 
kpobh sanguine cum alqo coniunctum esse, 
sanguine alqm attingere; 6bixb cBa3any ex. 
KiiM£ y-MH rocTenpinMCXBa hospitium cum 
alqo habere. 

yiiTH cm. yxo,a,HXB. 

yKasaHie praeceptum; no y-Hiio ex praecepto; 
coraacHo ex. y-Hieaix. koto ut alqs praecepe- 
rat; no y-Hiro Koro xaKace alqo auctore am 
duce: j,aBaxB y-Hia, KaKX>... alcui praecipere 
ut, quern ad modum; ex. x£mx> y-meMi, ^xo- 
obi... ita ut. yEa3aTej£BHBiH, yKa3. cxpfca- 
Ka (Ha ^acaxx.) index; Ha cojHeHHbixx. ^a- 
caxX) gnomon; yK. naaen;x., cm naieMii. 
Ykbubi* edictum; decretum (ceHaxa), H3jiiaxb 
yK. edicere, edictum proponere. yKasBi- 
BaTB monstrare (viam, iter); ostendere; vk. 
Ha Koro, Ha ^xo najibi^eMx. alqm, alqd digito 
monstrare hjih demonstrare; yK. Ha Karo, 
Ha tto significare alqm, alqd (HaMeKaxb); 
designare alqm (oratione — bx> ptoa), o 
npe^M. neo^ymeBJi. indicare, significare alqd; 
signum, indicium esse alcis rei; ostendere, 
demonstrare* alqd; = kiohuxbca kx> qeMy 
spectare ad alqd (nanp. ad bellum). 

ynajiBiBaTB pungere, compungere ialqm acu). 

yKjraflBiBaTb 1) hxo HHfJ. bo ^xo imponere, 
condere (alqd in cista). 2) ^xo hh6. ^bmx> 

CM. BBlKJia.HBIBaXB 2. 

1. yKJiaAMBaTBca-, yKjiacTBca (yoaAtiBaxB 
cboh Bem,H bi. BH^y 0Tx>i3Aa) sarcinas, vasa 
eolligere. 



394 yKJiaflBiBaTBCff. yMajraHBaxB. 

2. YKJEra^HBaTBca, yjreHBca: 1) somno hjih . transitus operibus inexpugnabilem facere); = 

quieti se tradere; corpus (corpora) quieti da- vKpiniieHHoe mbxto, cm. Kpinocib 2. YKp*- 

re, somno hjih quieti se dare; se tradere ad hjehtb 1) jrfeaaTb kpbtikhmb robustum, fir- 

quietem. 2) = 3aTHxaiB, ocjiaSiiBaTB resi- mum facere (corpus); firmare, confirmare (va- 

dere, considere (o Bfrrpi, cipacTaxB), subsi- letudinem, corpus cibo, labore, animum); cor- 

dere (o BiTpi, BoaHaxB). roborare; stabilire (Fern publicam, concor- 

yKJEoneHie declinatio; digressio; aberratio. diam); fundare (imperium, rem publicam); 

yKJEOH^HBEiH otbbtb responsum medium. muoire (imperium); communire (auctorita- 

Adv. roBopHTb yKi. flcte et simulate loqui; tern). 2) — CHa6maTb cpe,a,CTBaMH kb 3aniHTB* 

tergiversari, ysaoHaTBca deflectere (de munire, communire (locum, urbem); operibus, 

via, a veritate); declinare (a propositi — otb muris munire, munitiouibus firmare; yKpi- 

nfcjra); discedere, recedere (de via; ab officio, nieHHoe Mtao cm. KpinocTb; yKpfenieHHbift 

ab aequitate); vki. otb CBoero npe^Meia cm. npapojiOH h HCKycciBOMB et natura loci et 

npejjMeTB; jkjl. otb npaMoro nyTH (nepeu.) manu huh operibus et loco munitus. , yspfc- 

aberrare via, de via decedere, devium hjihtbcs 1) — KpknHyTB se corroborare, 

esse; = H36BTaTb vitare (tela), evitare, fu- corroborari; yace VKpinHBmiHca (oKpinmil) 

gere (bellum): effugere, subterfugere (poe- B03pacrb aetas iam corroborata; se confir- 

nam, periculum); detrectare (pugnam, certa- mare; se huh vires reficere (onpaBHTBca). 

men, proelium, militiam). 2) = OKanusaxbca (bb KaKOMB hh6. mbctb) 

ysoMnjieETOBaTB cm. nonoiHHib. locum munitionibus saepire; castra commu- 

yRopa^HBaTB alqd brevius facere. nire in alqo loco. 

yKOpeHHTB cm. saneMaxuBBaTb. ysope- yEcyct acetum. 

HHTBCA CM. BKOpeHHTbC^. yEyTBIBaTB CM. 3aKyTbIBaTB. 

yKopH3Ha, yKopB, yKopaTB cm. yapeKB, yKymeme morsus; plaga (canis). 

ynpe^KaTb. yjraBJiHBaTB nepeu. aucupari (tempus); yno- 

yKpaflKOK) furtim (venire ad alqm): clam; bhtb yjboSHbiH ciy^afi occasionem aucupari, 

yKp ytTH H3B oSmecTBa clam se subducere captare. 

de circulo. y»pacTB cm. Kpacib. yjiaacHBaTB Atao rem, negotium conficere, 

yKpamaTB ornare, (cnjibHte) exornare (alqd expedire, componere; yjt. cnopB litem, rem 

alqa re); decorare (urbem monumentis; his componere, litem dirimere. 

decoratus insignibus); vestire (interiores yaeraTBca cm. 2. yKjraibiBaTbca. 

templi partes picturis); distinguere; yKp. pt^b yjien apiarium, alvearium; alveus. 

ornare, exornare, ornare atque illuminare yjieTaTB avolare. 

orationem. yspamaTBCa se exornare (Ha- yae^iBca: cm. 2. yKiaflbisaTbca. 

paataTbca). yEpameme I) KaKB ^bhct- yjrasa indicium. 

Bie exornatio, distinctio; rjraroitaMH, cm. yjtHTEa cochlea. 

ynpamaTb. 2) KaKB npe^M. ornatus; orna- yjtuna via, vicus; platea (KaK*B innpoKoe npo- 

mentum; decus; cultus (Hapa^B, yopaHCTBo); CTpaHCTBO Meat^y flByMa pa^aMH aomobb; b-b 

roioBHoe yKp. ornamentum capitis, KaKi. npo3B ynoTpe6;iaeTca toibko bb tomb ciry- 

3HaKB OTJinqia insigne capitis. iai, Kor^a pi^b H^erb o ropo^axB rpe^e- 

yKpoTHTejiB domitor (ferarum). yspomaTB ckhxb); angiportus (y3Kiu nepeyiOKB); Ha 

1) co6. domare (beluas). 2) nepeu, domare y-rrfe in publico; bmItk Ha y-uy cm. bmxo- 

(gentes; domitas habere libidines); coBep- ,h;htb 1; HaiTH ^to Ha y-nfc alqd abiectum 

meHHO edomare, perdomare; refrenare (libi- toll ere; 6pochtb Ha y-ny in publicum abicere. 

dines); coercere (cupiditates); reprimere yjEH^aTB convincere, coarguere (alqm alcis 

(iram, audaciam alcis); continere (cupidita- rei); yjts^eHHbiH bi vewb convictus alcis 

tes); (cHJiBHte) frangere; moderari (irae); rei hjih alqa re, compertus alcis rei (probri); 

imperare (cupiditatibus). yKpomeme na- kto hh6. yjinyeHB h co3Haica, tto..^ alqs 

rojiaMn; ynp. CTpacTet continentia. convictus confessusque est cb ace. e. inf. 

yEpBisaTejiB occultator; receptor (latronum). yjiOBHTB cm. yjiaBiHBaTb. yjioBKa artifi- 

yKpHBaTejEBHHua receptrix yKpBiBa- cium, ars, dolus. 

TejtBCTBa occultatio. yKptisaTb I) = yjioacHTB cm. yoa^biBaTb. 

npHKpbiBaTb, cm. npHKpHBaxB 1. 2) = npa- yjiy^aiB nancisci; cm. yjiaBUHBaxb. 

TaTb, CKpbiBaTb occulere, occultare (alqm, yjry^niaTB melius facere, efficere alqd; (yco- 

alqd). yEpuBaTBca =: cKpHBaTbca, cm. BepmeHCTBOBaTb) emendare alqd. yxyqnie- 

3totb tj[. Hie emendatio; bbccth mhoto y-Hifi bb 

yEptnHTejiBHBiH, yKp, cpe^cxBO, Hanp. cay- BoeHHOMB A^it multa in re militari meliora 

®htb y-HMMB cpe^cTBOMB ad corpus refici- facere. 

endum aptum esse; ciyatHTb npeKpacHbiMB yjniSaTBcac subridere; KOMy hho. (leniter) ar- 

yKp. cpejtCTBOMB praeclaram habere utilita- ridere alcui; cnacxie eMy yjibi6aeTca fortuna 

tem ad vires recreandas. yspinjieHie ei affulget, eum iuvat, adiuvat. yjrtiOEa 

1) KaKB aMcTBie munitio, confirmatio; risus lenis n npocTO risus; cb y-KOH subri- 

raarojraMH. 2) coopymeHie Run 3am,HTM dens. 

munimentum, o6hkh. bb pi- munitiones, mu- yMaaeme cm. yMeHBmeme. 

nimenta; opera (aditus magnis operibus prae- yaiajiHineHHBiH: cm. cyMacme^miS. 

munire, Caes.\ viam obiectis per omnes yaiaJi^HBaTB o ^eMB tacere (quod adhuc aorn- 



YMRJIHTfe. 



yM^peHHOCTb. 



395 



per tacui et tacendum putavi); reticere alqd, 
de alqa re; silentio praeterire, transire aiqd; 
celare alqm alqd, de alqa re; cm. TaKate 
nponycKaTB. 

YMajiaTB cm. yMeHbinaTb; = yHaacaTb obterere 
(laudem -daBy); detrahere (de alqo, de glo- 
ria, de fama alcis, de rebus gestis alcis); 
elevare (alqm, res gestas); detrectare, obtre- 
ctare (virtutes — 3aciyra). 

YMamaTL cm. HaMamaTb. 

yMeHtmaTB minuere, imminuere alqd, demi- 
nuere alqd oh alqd de, ex alqa re; detra- 
here de alqa re, alqd de alqa re; yM. HaKa- 
3aHie (cSaBJtflTBJ poenam mltigare; pacxojjBi 
sumptus minuere rih extenuare; bt> yMeHB- 
meHHOM'B BH^-fe (Macnuad'B) modice (pictus); 
cm. TaKate yMaaflTb. yMeHtmaTBca miiaui, 
se minuere-, imminui. yMeH&meHie immi- 
nutio, deminutio, extenuatio; narojiaMH, cm. 
yMeHbinaTb. 

yaiepTBHTB cm. y6HBaTb. yaiepniiii mor- 
tuus; y-mie mortui aaa qui (e) vita excesse- 
runt; ,nynia y-nraxB manes mortuorum. 
ymepmBJieHie cm. y6iea:ie. ysiepmBJiaTB 
cm. ySsBaib. 

yMHJieme animi motio hih commotio; cie3bi 
y-Hia lacrimae; fletus; npojiasaxb cjie3bi y-abi 
lacrimare , flere. yMHJiocTHBHTejiBHHH, 
yM. acepxBa cm. yMajiocTHBaeflie. yMMO- 
CTHBjreme, acepTBa y-Hia piaculum; sacri- 
ficium piaculare. yMH.aocTHB.iaTB placare 
(iram deorum, deos immortales omni ratio- 
ne); expiare (o^HCTffTejfbHHMH acepxBaMH, nu- 
men, manes). yMHaocTHsjiaTBca misereri, 
commisereri (alcis, cacaiHTBca). 

yMHpaTB mori, emori; tiacxo nocpe^. onacaT. 
oSopoTOBi, uanp. de vita decedere h npocTO 
decedere, cedere e vita, discedere e, a vita, 
excedere (e) vita, egredi, abire e vita, de 
vita migrare, e vita proficisci, vitam ponere, 
relinquere; animam effiare, edere; extremum 
vitae spiritum edere; diem supremum obire; 
exstingui; morbo .naturae debitum reddere; 
kto hho. yMHpaeTi. (=npa cMepxa) alqs ani- 
mam agit; ymapaji TaKate moribundus; yM. 
ecxecTBeHHOH), HacHJibCTBeHHOK) cMepTbio cm. 
CMepTb; yM. orb nevo hh6. alqd affert mor- 
tem, mortis causa est; yM. cb roio,a;y cm. ro- 
jio^hhh; orb 6oJT£3Ha morbo perire ajra con- 
fici, consumi, absumi; otb pauti ex vulnere 
mori; cx> ne^aia maerore confici; co CMixy 
risu rumpi; yM. 3a Koro, 3a *rco cm. CMepTb 
(BCTpi^aib); yM. Ha ibhxi. pyicaxB cm. pyKa 
2, b. 

yarapoTBOpaTB pacare (provinciam). yMH- 
paTB CTpacTH cm. yKpomaTb. 

YHHoaEaTB augere, adaugere; amplificare. 
yaraoacaTBca crescere. 

YMHHH prudens, sapiens (a o npeAM.); magni 
consilii; acutus; intellegens; callidus (cmh- 
mieHbif ); 6*HTb o^enb yMKHMi ingenio valere 
mra abundare; praeditum esse acuto ingenio. 
Adv. prudenter, sapienter, acute, callide, in- 
tellegenter. .V"M03aKJiio^eHie ratiocinatio; 
conclusio rationis; argumentum ratione con- 
clusum; syllogismus; .aJiaTb y-Hie ratiocinari 



yMoapHTejTBHBiH, Han p. yM. (jraocotfiifl . 
philosophia contemplativa (Seneca) nm 
*quae in rerum contempiatione versatur. 
yMoaptHie cogitatio. 

yMOJiKaTB 1) nepecTaBaxb roBopaTb contice- 
scere, obmutescere. 2) o B-fiTpfc, 6ypt cm. 
2 yiuraABiBaxbCfl. Ymo.iik'b, 6*e3B y-Ky cm. 
6e3npepHBHO. yMOjraaTB cm. yMamaBaTb. 

yMOJiaTB Koro alcui supplicare, supplicem 
esse; se alcui supplicem abicere (Ha Koit- 
HJix'b o noraajri, noMoma); alqm orare atque 
obsecrare; Koro o *ieMB supplicem aia sup- 
plici voce alqd ab alqo petere, rogare, alqm 
obsecrare Hia obtestari ut...;. orare multis et 
supplicibus verbis, petere infimis precibus 
ut... 

yMonoMlmiaTejcBCTBO cm. cyMacmecTBie. 

y MOpnxeJEBHBIH CM . CMfclUHOH. y MOpHTB 
CM. MOpHTb. 

yMCTBeHHBiil nocpefl. gen. animi, ingenii, 
Hanp. yM. pa3BHTie *animi conformatio; 
o6pa30BaHie ingenii nia animi cultus; erudi- 
tio; yM. cajibi vires mentis Em ingenii; Ha- 
npaateHie yM. cbjtb contentio animi aaa inge- 
nii; yM. chocoohocth facultates ingenii; inge- 
nium; yM. 3aHflTie negotium quod ingenio 
exercetur, pi. xaKase studia litterarum Ym- 
CTBosaTB argutari. yMr& mens; ingenium; 
animus; iudicium (pa3cy^0Kt); 6biTb ojtapeHy 
SoibmaM-b yM. cm. yMHbifi (6bixb o^eHb vmh.); 
6biTb B"b CBoeMt yMt mentis hjh animi com- 
potem esse; ne 6biTb bb cbocmt. yMfc 
mente captum hjh mente alienata esse; de, 
ex mente exisse; bi yMB-ia th? satin sanus 
es? hto y Te6a Ha y»i? quid tibi vis? hto 
Ha6. ch yMa ne H^exB nunquam ex animo 
excidit mini alqd; MHt npaxo^axx. Ha yM* 
Mbicib o ^eMB Ha6. mihi in mentem venit 
alqd (id, hoc, illud), alcis rei (patriae, ve- 
strorum periculorum), alcis (infantium, ma- 
tronarum et virginum), TaKate cb inf.; in 
animum induxi cb inf.; mh£ HHKor^a ne 
npaxoflHJK) Ha yMi> cl ueonped, narui. nun- 
quam volui eih intendi cb inf.\ y MeHH 
Ha VMi in animo habeo, mihi in animo est 
cb inf., cogito cb inf.; cboabtb ct> yMa cm. 
CBOjHTb 2; cxo.a.HTb cb yMa cm. cxo^htb 2. 

yMBIBaTB,— Ca CM. MblXb,— Cfl. 

yMHcejri consilium, animus; cb y-ciy consilio, 
consulto; data hjih dedita opera; iudicio; 6e$h 
y-ciy imprudenter, per imprudentiam; teme- 
re; a axo c^iiai^ 6e3B y-ciy insciens feci. 
yMBinxaeHHMH consulto factus; yM. ocKop- 
6jreme iniuria, quae de industria infertur, 
quae consulto et cogitata fit. Adv. cm. yMBi- 
ceirb. VMBimjcaTB machinari (alqd, alcui 
perniciem); concipere (flagitium, scelus, ma- 
lum); yM. Ha rao atasHb insidiari alcui, insi- 
dias ponere, struere alcui hjih vitae alcis. 

yMtaie scientia; prudentia (alcis rei); yM. 
acBTb b:b cB-fcTB- *rerum (humanarum) pruden- 
tia mh peritia; prudentia; yM. Bja^tTb co- 
6oh) temperantia, continentia. 

yMtpeHHOCTt moderatio, modestia (meam 
cum in omni vita turn in dicendo modera- 
tionem modestiamque); (B03Aep2tH0CTb) tern- 



396 



yM^CTHHfi, 



yno^oOJtHTb. 



perantia, continentia; cb y-HOCTbK> moderate, 
modice; temperanter, modeste; cb MyApoio 
y-HOCTbio modice ac sapienter. yatipeH- 
hbih ] ) coSjio^aiomiH Mfcpy moderatus, modi- 
cus, o iran.ax'b temperaus, o jraniaxt h npejjM. 
temperatus; B03ii,epjKHbra continens; f)HTb 
j-Ebiwb bb nnmi h HHTbi continentem esse 
in omm victu; yM. 06pm 2kh3hk temperan- 
tia yitae. Adv. moderate; temperanter; hchtb 
yM. continentem esse in omni victu cultuque. 
2) = nocpe^cTBeHHMH modicus; yM. KinMarB 
cm. KiHMaTt. yitt*paTB moderari alcui rei; 
temperare alqd, alcui rei (frigoris calorisque 
modum; ylctoriae, linguae, sibi); modum hjih 
moderationem adhibere (alcui rei); continere, 
coercere (cuepatHBaxb, ooy3Ji.biBaTb, alqd, cu- 
piditates); yM. mart gradum minuere; yM. 
rHiBt irae temperare hjih moderari, iram 
continere. 

yMtcTHHH idoneus; opportunus; a c^HTajrb 
Bnomi y-HBiMB ct neonped. hclkji. haud ab 
re duxi cb inf KajKeTca y-HBiMB. cb ne- 
onped. nanji. non alienum hie non indignum 
yidetur cb inf. 

Ym^tb mo scire hjih didicisse alqd hih cb 
inf,\ alcis rei scientiam habere hjih peritum, 
non ignarum esse; doctum hjih eruditum esse 
alqa re; yM. tobophtb no-JiaTHHH Latine lo- 
qui didicisse. 

YHHBepcHTeT'B *universitas litterarum, bb 
cba3h ptMH h npocTo *universitas; nociynHTB 
bb yH. *litterarum causa in uniyersitatem 
transire hjih migrare, discedere. 

YHHacaTL Koro minuere auctoritatem alcis; 
detrahere de auctoritate hjih fama alcis, de 
alqo; auctoritatem hjih famam alcis, alqm 
eleyare; yH. *ito hh6. deformare alqd; od- 
terere alqd (artem); alqd abicere et proster- 
nere; extenuare et abicere (alqd dicendo); 
He yH. CBoero jiocTOHHCTBa cm. pohhtb 2. 
yHnacaTBCs se abicere, se abicere et pro- 
sternere; minuere dignitatem suam; de se 
detrahere; yH. ao nero se demittere ad alqd; 
descendere ad alqd; proicere se in alqd; yH. 
npeA'B k-emb se summittere alcui; adulari 
alqm; humiliter servire alcui. yiraaceHie 
1) KaKB ^tHCTBie obtrectatio; deformatio; 
naroiaMH, cm. yHnataTb. 2) cocTOHHie yHH- 
aceHHaro humiiitas; fortuna amissa; 6bitb bb 
y-Hin iacere. 3)=:ocKop6jieHie contumelia. 
yHHHceHHEiii summissus, demissus (cMHpeH- 
hbih); yH. npoct6Bi infimae preces; (bb xy- 
iiomb cmbicjfb) humilis; obnoxius. Adv. (cmh- 
peHHo) summisse, demisse; animo summisso; 
yH. npocHTb supplicibus verbis orare; (bb 
.nypHOMB cMbicjii) humiliter; obnoxie. Yhh- 
3HTejELHtiH indecorus; contumeliosus (ocicop- 
6flTeJibHbii); indignus. 

yHH3bisaTB ornare, distinguere (alqd alqa re). 

yHH^nacaTL cm. yunataTb. yHHHTomaTt 
delere (urbem, hostem, exercitum, memoriam 
alcis rei); exstinguere (leges omnes); conci- 
dere (hostes, exercitum, auctoritatem uni- 
versi ordinis); perfringere (leges, iudicia); 
tollere (leges, comitia); subvertere (decretum, 
leges, libertatem); evertere (testamentum, 



leges, rem publicam, amicitiam, penitus vir- 
tutem); abrogare (oTM^HflTb, legem, testamen- 
tum); conficere (nihil est natura aut manu 
factum, quod aliquando non consumat aut 
conflciat vetustas}; coBepmeHHo h Ha Bcer,a;a 
abolere (ritus Romanos); solvere (traditum a 
prioribus morem); dissolyere (disciplinam mi- 
litarem, omnem religionem); convellere (acta 
alcis; iudicia, stipulationes, opinionem); 
yHH^xoatHBB CBoSoay ceHaTa exstincto se- 
natu; ^to hh6. yHH^ToataeTB ^bk> Hajjeatfly 
alqd spein aufert alcui; coBepmeHHo . y-atHTb 
Koro exstinguere ac tollere, pervertere ac 
perfringere, obruere atque opprimere alqm; 
coBepmeHHo yH. Bpara (acTpeoHTb) hostem. 
ad internecionem caedere, delere, hostium 
copias occidione occidere. yHH^rroateHie 
exstinctio (CMepTbio); eversio (TojibKo nepeu., 
rerum publicarum); — oTM^Ha dissolutio (le- 
gum, iudiciorum), abrogatio; — rnSejib inte- 
ritus; internecio (Gallorum); nocpe^;. raar. 
delere, tollere, evertere, Hanp. no y-Hia 
BToro 3aK0Ha sublata ilia lege. 

yHOCHTB auferre (TaKace o BOjraaxB), aspor- 
tare, deportare, bb ipyroe m$cto transpor- 
tare; yH. cb co6oh alqd (secum) auferre; o 
BixpB abripere. 

yHMBaTB animo cadere; animum demittere, 
animo se demittere, animos despondere 
(Liv.); pavere; animo abiecto hih demisso 
esse; He yn. bono hjih laeto animo esse. 
yHLurtiH humilis, demissus; pavidus; (chjib- 
Hfce) -afflictus, abiectus, fractus; rpycTHbif, 
ne^ajibHbiH tristis, maestus; timidus; a spe 
alienus. yHBraie animi demissio hjih abie- 
ctio, contractio; animus a spe alienns; ne- 
qaib tristitia, maestitia; bb y-Hin animo de- 
misso, abiecto, afflicto, tristi, timido; npHBO- 
ji;HTb Koro bb yH. affligere (alqm, alcis ani- 
mum); infringere (eorum animos); npHXOjjHTb 

BB yH. CM. yHBIBaTb. 

ynaaaTB, ynacTB cm. na^aTB. yna^OKs 
chjib defectio virium, (oib CTapocTH) senium; 
yn. jiyxa cm. yHbinie; yn. HpaBOBB mores 
corrupti; mores labentes, morum labes, bb 
cb^3h pfrra h npodo labes; 6htb bb y-idi 
iacere, neglectum esse; npnxojurib bt. yn. 
labi (labente paulatim disciplina; mores ma- 
gismagisque lapsi sunt); dilabi (res publica, 
discordia res maximae). 

ynnpaTBca obniti (alcui rei, n nepeu.); = 
nepmaTbCfl na ^eMB niti, fulciri, sustineri 
alqa re. 

ynjraia cm. njiaia, niaTeatB. ynjianHBaTB 
cm. njiaTHTb. 

ynjLBiBaTB nantem abire; o npeAMeTaxT> undis 
auferri; Ha KopaSit cm. oinjitiBaTb. 

ynoBame fiducia, fides; spes certa hih firma; 
noiaraTb yn. Ha Koro, Ha ^to cm. ynoBaTb. 
ynoBaTB Ha Koro, Ha ^to confidere alcui 
hjih alqo, alcui rei hjih alqa re; liduciam 
collocare in alqo, fiduciam habere alcis rei; 
fretum esse alqo, alqa re; yn., *ito... cm. 

TBepjtO (HaftiflTbCJl). 

yno^o6jraTB alqd alcui rei, alqm alcui in 
aequo hjih parem ponere; alqm cum alqo 



"VnoeHie. 



VnpaacHeHie. 



397 



eodem numero hie loco habere (c^HTaTb 
paBHtiMi)); cm. cpaBHHBaTb. yno^oSjuiTB- 
ca similem esse alcui, alcis, alcui rei, alcis 
rei; similitudinem habere alcis rei, cum alqa 
re; ad similitudinem alcis, alcis rei (prope, 
propius, proxime) accedere. 
ynoeme nepea. summa voluptas (BocToprfc); 
bt> y-Hin pa^ociH, BOCTOpra laetitia gestiens 
nan elatus; in gaudium effusus; laetus omni- 
bus laetitiis; bb y-Hin ciaBti gloria tumens. 
ynoeHHHH nepen. elatus, inflate, tumens; 

y-HLlH pa^OCTBH), BOCTOprOM'b, CJiaBOH) CM. 

ynoenie. 

YnojiaaTB prorepere; elabi. 

ynojTHOMO*raBaT£ Koro alcui alcis rei fa- 
ciendae potestatem dare; mandare alcui ut...; 
ynojiHOMOMeHHtiH KiMt alcis nomine; 
alqo auctore. 

ynoMHHame commemoratio; mentio; raaro- 
jiaMff, cm.' ynoMHsaTb*, aoctohhbih y-Hia me- 
morabilis, commemorabiljs. ynoMHHaTB, 
ynoMSHyTL memorare, commemorare (alqd, 
de alqa re, de alqo, C£ ace. c. inf.); men- 
tionem facere (alcis, alcis rei, de alqa re); 
attingere (alqd breviter; tantummodo summas 
res); He yn. cm. yMajpraBaib, nponycKaib; 
HHHero, hh caoBa He y-Hyib o ^eMt alcis rei 
nullam mentionem facere; alqd silentio prae- 
terire; cb noxBaaoft yn. o korfb, o ^eM-B lau- 
dare, praedicare alqm, alqd; cayqairao yn. 
o nem> in mentionem incidere alcis rei, in- 
cidit mentio alcis rei: (BBime) ynoMHHV- 
tbih cm. BBimeynoMflHyTHH. ynoMHHTB in 
memoria retinere alqd; memoriam alcis rei 
servare. ynoMaHyTt cm. ynoMHHaib. 

ynopHMH pertinax, pervicax, obstinatus, of- 
firmatus; yn. Mojraame obstinatio taciturna. 
Adv. pertinaciter, animo obstinato, obstinata 
voluntate; firmissime (alqd asseverare); yn. 
oTnnpaTbca, oxpan;aTb pernegare; yn. ocia- 
BaTLca npa qeMt cm. ynopcTBOBaxb; y-Hie 
Taote pervicacius (resistere). ynopcTBO 
pertinacia, pervicacia, obstinatio, animus ob- 
stinatus. ynopcTBOBaTB manere, perma- 
nere, perseverare, perstare (in sententia, in 
proposito); persistere in alqa re. 

ynoTpe<5HTeju»HHH usitatus (vocabulum, ho- 
nor); usu, more receptus; in usu ma in more 
positus; in usum receptus; usu receptus; ser- 
mone tritus ran npocio tritns (o dOBax-b, 
BbipameHiaxt, proverbium); = nacTO BCTpt- 
laiom.itca celebratus (quid in Graeco sermo- 
ne tarn tritum atque celebratum est quam...); 
vulgaris (oSBiKHOBeHHBin); OMTb, c^aTbca 
y-HHMi> cm. ynoTpeSjieHie (6biTb, BXo.ii.HTb m>)\ 
He y-Hbifl oojibine cioBa verba obsoleta. 
ynoTpeGaeme usus; cjtfjjraTb H3* ^ero xo- 
poinee yn. bene uti alqa re; obit* bt> y-Hin 
in usu esse, m> oSmeMB yn. in omnium usu 
esse hih versari; usitatum hjeh morem, moris 
esse ct> inf., ace* c. inf. nin ut*, BXOjunTb 
b-b yn. usu hih in usum recipi; in usnm ve- 
nire (Plin.); bxo^htb bt> o6m,ee yn. in omni- 
um usu esse hjih versari coepisse, ab omni- 
bus recipi; bbixo^htb mi> y-Hia cm. bbixo- 
j;htb II, 3, b; bbo^htb Bt yn. inducere (nova 



verba in linguam Latinam), alqd in morem 
perducere; BBo^nrb b:b yn. flpyroe opyatie 
anna mutare; Hero^Hbifi ipa y-Hia cm. Heroa- 
hbih; mz o6m,aro y-ma in commune, yno- 
Tpe6jiaTB uti (alqa re ad alqd), m& h3b£ct- 
hoh v$m adhibere (alqd alcui rei, ad alqd, 
Hanp. morbis remedia hih curationes, aegro 
medlcinam; plus studii ad dicendum, et tern- 
pus et dil igent i am ad co nsiderandas res) ; 
=npHMiHjm>, npHBo^HTb, Ha3biBaTb usurpare 
(Graecum verbum, alqd crebris sermonibus); 
yn. Ha to), rjk wto conferre ad, in alqd 
(Hanp. legem ad perniciem civitatis); yn. tto 
KaKT> cpeacTBo Taicate admovere alqd (cura- 
tionem ad alqm, orationem ad sensus animo- 
rum inflammandos); yn. *ito b% cbok) nojib3y 
cm. nojib3a; yn. bo 3jk> cm. 3JioynoTpe6jrflTb; 
yn. cjiobo, BbipaseHie o ^eMi>, o komx dicitur 
alqd in alqa re, in alqo appellando; yn. cio- 
bo Bt H3BicTH0Mb 3Ha^eHin vocabulo senten- 
tiam subicere, vocabulo alqd significare, de- 
clarare; yn. cTapame, Bee cBoe ciapanie, 
^toSbi... cm. CTapaHie; yn. Bet chjebi, set 
cpe^ciBa cm. cnia 1, cpe^cTBo 1; yn. Hacn- 
jiie, cnjiy cm. cajta 2; yn. CBoe npeMa Ha hto 
tempus consumere in alqa re, cb noj[b30H), 
xopomo cm. noib3a; tbi Mori> 6u Jiyqme 
ynoipe6HTb bto BpeMa poteras hoc tempus 
non perdere. 
ynpasHTejib administrator, procurator, dis- 
pensator; yn. HMT.ma vilicus. ynpasjieHie 
administratio, dispensatio, procuratio; yn. ro- 
cy / a,apcTBOM r b moderatio hih gubernatio, ad- 
ministratio rtgni, imperii hik rei publicae; 
rectio, cura rei publicae; naBHoe yn. summa 
imperii xjle rerum; yn. npoBHHHien cm. npo- 
BHHnia; dbiTB onbiTHbiM'b B'b y-Hin rocy^ap- 
ctbomt. rei publicae gerendae nan admini- 
strandae peritum esse; B3aTb Ha ce6a yn. ro- 
cyjtapcTBOM'b rem publicam capessere; nepe- 
,naTb KOMy ynp. rocy^.apciBOM'b administra- 
tionem regni transferre in alqm; summam 
rerum deferre ad alqm hih tuendam alcui 
tradere; 6biTb, Haxo^aTbcn no.a.'b vbwwb yn. 
alqo duce hjih auctore uti, alcis consilio regi; 
o npe^M. ab alqo regi, gubernari; 6"bitb no^i 
y-HieM'b napeft sub regibus esse, ynpa- 
bjihtb administrare (rem familiarem, rem 
publicam, provinciam, omnia in hoc mundo); 
gerere (negotium, magistratum; rem bene, 
prospere, male; rem publicam); obire (mu- 
nus); 1'ungi, perfungi alqa re; — CToaxb bo 
rjaBi ^ero praeesse (rei publicae, provin- 
ciae); no ^beMy m6o nopyqeniio procurare 
alqd; yn. Hapo,a,OMt no cBoemy ycMOTp^Hiio, 
no CBoefi Boat populum in sua potestate te- 
nere; yn. KopafineMi. navem regere, dirigere, 
gubernare; yn. KoiecHnaef, jioma^bMH cur- 
rum, equos nectere; yn. naji.eatoM'b, HaimoHe- 
mewb (ipaMM.) iungi, coniungi alcui rei; 
recipere alqd (o con^ax!.). ynpaBJiaTEca 

C% KiMI>, Cb ^Wb CM. CnpaBJIHTbCH 2. 

ynpaBJiaBDmiH cm. ynpasnTeib. 
ynpaacHeme exercitatio; %xr j-msi exercita- 
tionis causa; pt^b npon3HeceHHaji rxx y-Hia 
declamatio. ynpaacHaTL exercere alqm 



398 



Ynpaaji^HTB. 



alqa re, in alqa re — be vewb hh6\); ynp. 
naMaxb memoriae operam dare, ynpaac- 
hjitlcs se exercere, exerceri (alqa re, in 
aiqa re); ynp. Ha vewb se exercere ad alqd; 
K)HoniH ynpaacHsioTCfl ((J>H3ffqecKH) corpora 
iuvenum exercentur. 

YirpaaAHaTB vacuefacere; tollere; ynpa3.ii,- 
HeHHBin vacuus; y-Hoe Micxo locus vacuus; 
provincia vacua. 

YnpamnsaTB alqm etiam atque etiam ro- 
gare; alqm exorare ut; alqm precibus expu- 
gnare. 

YnpeKaTB Koro Him, bx> ueMt obiurgare alqm 
de alqa re; exprobrare alcui alqd; obicere, 
obiectare alcui alqd; alqm accusare de re 
(Ta&Ke alcis superbiam, inertiam, xaKace ce 
quod, cur); crimini hih vitio dare alcui alqd. 
ynpeM viluperatio (nopHname, senectutis); 
exprobratio; xaKace bi pi. obiectationes 
(Gaes.)\ = o6BHHeHie crimen, criminatio; a%>- 
jaxb KOMy y-Kn alqm vituperare, obiurgare, 
accusare, incusare, criminari, 3a mxo hh6., 
cxaBHXb bx. yn. *rro cm. ynpeKaxb; boxx bto- 
pon yn., KoiopHH liiarorb CTapocTE is est 
locus alter de vitiis senectutis; BHcayniHBaxb 
y-KH orb koto hho\ nocpe^;. pass, oxx> oar. 
ynpeKaTb. 

ynpo^HBaiB firmare (pacem), confirmare (re- 
gnum Persarum); munire (imperium), com- 
munire (imperium, auctoritatem). 

ynpaMCTBO pertinacia, contumacia, animus 
contumax; voluntas offirmata. ynpaMBra 
pertinax, contumax, obstinatus; offirmati ani- 
mi. Adv. pertinaciter, contumaciter; offirmata 
voluntate. 

ynycKaTB cm. nponycKaTb 2; yn. H3X» BBxy 
alqd amittere, alcis rei oblivisci; non ani- 
madvertere; yn. H3x> bh^v uto cm. nta (Bt 
KOHni). ynymeme intermissio (officii); 
neglectio (He6pea;eHie). 

ypaBHeHie aequatio; exaequatio; raaroaaMn; 
yp. bi> npaBaxt iura aequata. ypaBHHBaTB 
1) co6. cm. BbipaBHHBaTb. 2) nepen. aequare, 
exaequare. ypaBHOBtrnHBaTB aequare, 
exaequare (duas res); compensare (alqd cum 
alqa re). 

yparaHt tempestas foeda; ventus nimius. 

ypasyMtsaTB cm. noHHMaxb. 

ypHa uma. 

ypofljiHBocTB deformitas membrorum, (anna) 
vultus in peius fictus. ypo;n;;raBBi:li[ de- 
formis. ypoflOBaTB deiormare (alqm, alcis 
vultum). ypOA^» monstrum, portentum; 
homo ess fetus (atHBOXHoe) portentosus hjh 
monstruosus. 

ypoacan, Hanp. yp. 6h\n> flOBOJibHo hjioxx. 
frumentum angustius provenit; 6oraxtift yp. 
fruges uberrimae. ypoacaiiHBiii ro^ an- 
nus fertilis. ypoaeeHeijfc nocpeji;. natus 
loco alqo, in terra alqa, ortus loco %m ex 
loco alqo, oriundus (ex Etruscis, Roma); yp. 
PnMa Romae natus, Roma oriundus, genere 
Romanus. 

ypoKi (^aBaeMBin yneHHKy) schola; aasaxb, 
6paib y-KH Hero cm. ywrb, ynnxbca; 6tiTb, 
CJtyatnTb y-KOMi documento esse (xaKate cx> 



yCKOJIBSaTfe. 

ne); nycTb axo eMy noanyatHrt bi> yp. hoc 
documento sibi habeat, doc omentum ~sibi 
capiat ex hac re. 

ypoHHTB cm. poHATb. ypOH* damnum, de- 
trimentum; clades (nopaazeme); yp. Ha xoi h 
jtpyrofi dopoHi ohjtb 3Ha^nrejieHi (bx> cpa- 
atemn) magna utrimque caede pugnatum est; 
6exb 3Ha^irTeibHaro ypoHa (Ha Boirat) nulla 
magnopere clade accepta; cb 6oibnmwb yp. 
multis amissis; 663* BcaKaro yp. sine vul- 
nere, sine ullo vulnere; oxcxynnTb 6esi> y-Ha 
suos incolumes reducere (o npejtBOflHxejrx,), 
se incolumem inde recipere (o cojmaTaXfc); 
yp. BparoBX. Ghjtb 3Ha^axejibHte bo BpeMa 
MircTBa, ttemx* bx> cpaatemn plus nostrum 
fuga quam proelium absumpsit; cm. xaote 
ymepd-b 1. 

ypfcsBiBaxB cm. no^p43BiBaxb. 

yca£B6a cm. noMtcxbe. ycaatHsaTB 1) Kora 
collocare alqm (in alqa re); Koro bo3jtb ceoa 
alqm iuxta se locare. 2) yc. hxo ^epesbflMH 
conserere arboribus. ycaacHBaTBca consi- 
dere, assidere. 

ycsoHBaTB asciscere; y^emeMx. discere, ad- 
discere alqd; (foicxpo cxBaxbisaxb) arripere 
(celeriter res innumerabiles); capere, perci- 
pere; ycB. npHBLTCKy assuescere. 

ycepAie studium; diligentia; c-b y-jiieMi cm. 
ycepAHo; MOJiaxbca cb y-^ieMi. ardenter, ani- 
mo et voce precari ad deos; cm. xaKme cxa- 
pame. ycepflHHH studiosus; acer (acrior 
in rebus gerendis; cura diligentiaque); yc. 
MOJiHXBa preces infimae. Adv. studiose, acri- 
ter; vehementer; o^eHb yc. summo studio, 
studiosissime. 

ycHR^HBOCTB assiduitas; labor. ycnfl^H- 
bbih assiduus; Sbixb y-BHMi* TaKate summi 
laboris esse. 

ycHaeme cm. yBeinqeHie; ^3^ qero hh6. y3Ha- 
Baxb HacxynieHie n yc. 0ojrt3HeH cm. nacxy- 
naeme. ycHJinsaTB firmare (praesidia ur- 
bis copiis); confirmare (opes factionis; auxiliis 
se); augere (exercitum); BOHCKa 6blih ycn- 
jteHbi exercitus amplificati sunt; yc. cxapame 
acuere industriam. ycnjiHBaTBca 1) yBe- 
jiH^HBaxbCK crescer e (Lacedaemoniorum 
opes; odium); accrescere (dolor); augeri, au- 
gescere; o Ha^aJibHSKB bohck'b maiores copias 
hjih maiorem manum on (bo BpeMfl 6on) 
subsidia arcessere; novis copiis se renovare; 
= ycnjHBaxbCH n ^raTbca xarocxHte, onac- 
Hte ingravescere, corroborari (malum, mor- 
bus); accrescere (dolor); increbrescere (ven- 
tus, auster); (He3aMfcxHo) gliscere. 2) = ch- 
jiaxbca contendere, niti, eniti ut. ycujiie 
contentio, intentio; labor; ynoxpetaxb, npw- 
iiaraxb Bet y-aia contendere et laboraro, 
magna vi niti, omni ope atque opera eniti, 
omni ope anniti ut, ne...; cx> SojibmnMi yc 
xaKate enixe, obnixe; cxonxb SojibniHX'b yc 
laboriosum, operosum esse. ycnjtiBHo cm. 
ycniie. 

ycKaRHBaTB citato equo avolare (o BcanHHKli). 

ycKOJLBaaTB elabi (e proelio; inter tumultiitn); 
oxx. MeHa (Moero BHHMama) He ycKOJibsaoii. 
me non fugit hih praeterit vb ace. c> inf. 



YCKopeHie. 



ycn'feBaTii. 



39& 



YCKopeHie acceleratio; raaroaaMH. ycKO- 
parB maturare^alqd), acceJerare (iter); ycK. 
niari) accelerare hjie addere gradum; ycKo- 
peHHBiM'b icaroMt citato gradu. 

ycaafla voluptas; delectatio, oblectatio. 
ycjiaac^aTB delectare, oblectare. ycjraac- 
aaTBcs delectari, oblectari, se delectare, 
se oblectare alqa re. 

yCJiaTL CM. OTCWiaTb. 

ycjroBie 1 ) condicio; lex; adiunctio (opraHHHH- 
Baiomee aoGaBaeme); exceptio (orpaHH^eHie); 
. yea. MHpa cm. MHp*b; npeaaaraTb yea. condi- 
cionem ferre; npHHHMan> yea. condicionem 
accipere; oisepraTb yea. condicionem reicere, 
repudiare, respuere; raaBHoe yea. cm. raaB- 
Hbift; no^t (ci) t^m-l yea., moftbi ea condi- 
cione ut (ne); ea lege ut; TaKate ita ut 
nan si; (piate) cum eo ut (ne); Ha 6aaro- 
npiHTHHXi, He6jEaronpiflTHLixt yea. aequis, 
iniquis condicionibus; noSyinTb Bpara Kb 
cpaatemio npw HedaaronpiaTHbixi* a,aa Hero 
yea. hostem in iniquam pugnandi condicio- 
nem deducere; mupb cocToaaca Ha caT>a,yio- 
max'b yea. pax in has condiciones convenit; 
hh noa,* KaKHML ipyruM'b yea. nulla alia ra- 
tione; y-Bia aca3HH (oocToaTeabCTBa) condicio 
vitae, fortunae; Haxoa,HTbca bt> TaKHX'b ate 
yea. cm. noaoateme; 6aaronpiaTHbia, Btiroa- 
HBifi yea. MicxHocTH loci opportunitas; npn 
oiaronpiaxHbix'b yea. mIcthocth loco oppor- 
tuno. 2) — yroBopi>. cabana pactio, pa- 
ctum, conventum; condicio; 3aKaBraTb, cajk- 
aaTb yea. convenit mihi cum alqo; 6biao 
3aKaio*ieHO yea., iwrfbi... pacto convenit ut; 
no y-Biio ex convento, ex pacto et convento, 
ex composito; ut erat constitutum. ycjro- 
BjienHMH pactus; (cpoKfc, BpeMa) constitutus; 
yea. 3HaKi signum quod convenit; obiao ycao- 
Baeno convenit inter; Kant obiao ycaoBaeHo 
ut erat constitutum; ex convento, ex com- 
posito . y cjtob jihb aTBca constituere (alqd 
— bt> neMi), ^eM%); alqd convenit alcui 
cum alqo nan inter alqos* ( ut); cm. TaKate 
ycaoBie 2. ycjroBHBiH — 3aBBcain,iH orb 
KaKHxi. hho\ ycaosin coniuncte elatus (BticKa- 
3aHKbif cl ycaoBieM'b); yea. CBoGoaa libertas 
quodam modo circumscripta; = ycaoBaeHHBiH, 
cm. 9to ca. Adv. cum adiunctione; cum exce- 
ption; cum quibusdam condicionibus; certa, 
cum certa condicione nm lege. 

ycayra officium; beneficium; opera (coiM- 
cxBie, noMonib); meritum, promeritum (3acay- 
ra); npeajaraTb KOMy cboh y-rn cm. npeaaa- 
raTb; 0Ka3biBaTb y-rn KOMy, qeMy bene me- 
reri de alqo, de alqa re, BeanKia, oTanTmbia 
praeclare, egregie, mirifiee, singulariter, di- 
vinitus mereri de alqo, de alqa re; 0Ka3ai?b 
KOMy xyiyio yea. male mereri de alqo; oH-b 
MHi oKasaat 0TaH*rabia, BeaHKia yea. TaKate 
optima, singulari eius opera usus sum; sum- 
ma eius erga me offlcia exstiterunt; a Beeb 
Kb tbohmb yea. quamcunque volueris operam 
tibi praestabo; nulla in re tibi deero; Bee 
Moe cocToame Kb tbohmb yea. meae opes 
tibi paratae sunt; roxoBbift kt» y-raMT. cm. 
ycayataHBbift. ycayaeeme, tab y Koro bt> 



y-Hin cm. cayatHTb. ycjryacHBaTB KOMy 
operam navare alcui; cm. TaKate ycayra (OKa- 
3HBaTb). ycaryacjtHBOCTB gratiflcandi stu- 
dium, npocTo studium (erga, in alqm); offi- 
cium; obsequium (yroaaHBocTb). ycayaMH- 
bhh officiosus; o^eHb yea. ^eaoBiKB homo 
summo officio praeditus; commodus (npeay- 
npe^HTeabHbif); StiTb y-BbiM^ officiosum esse 
(in alqm). Adv. officiose. 

ycMaTpHBaTt videre, intellegere, cognoscere. 

ycMHpeme raaroaaMH, cm. ycMHpaTb. ycara- 
Phtb pacare (Galliam, provinciam); se- 
dare (seditionem); comprimere (seditiones 
tribunicias, tumultum); reprimere, opprimere 
(tumultum, motum); coercere (seditionem); 
cm. TaKate ycnoKOHBaTb. 

ycMOTptaie arbitrium; no ^beMy y-Hiro arbi- 
trio Han arbitratu alcis; no MoeMy ycM. arbi- 
trio me arbitratu meo; ad arbitrium meum; 
npeAocTaBHTb ^to hh6. Ha Hbe ycM. alcis rei 
arbitrium alcui permittere. 

ycM&xaTtca: subridere. 

ycHyTt cm. 3acbinaTb. 

ycosepnieHCTBOBaTejEB, — TejrBHHr;a per- 
fector, emendator; emendatrix. ycosep- 
meHCTBosaTB, — ca cm. coBepmencTBo-' 
BaTb, — ea. 

ycoMHHTBca BT> vewb dubitare de alqa re; 
in dubium vocare, in dubio ponere alqd. 

yconmiH cm. yMepmifi. 

ycnoKoeme J) KaKT» .nBHCTBie plaeatio; ani- 
mi confirmatio; consolatio. 2) KaKi. cocto- 
anie tranquillitas animi; Haxo^HTb yen. B'b 
nemi* conquiescere in re; bto F a;ocTaBaaeT r b 
MHi 6oabmoe yen. hoc mihi magno solacio 
est. ycnoKOHsaTB tranquillare (mare, 
animos) ; B3BoaHOBaHHaro, B036ym^eHHaro 
placare (alqm, alcis animum, iram alcis, 
populum concitatum); sedare, lenire, delenire 
(alqm, animum alcis); yen. coBtob compri- 
mere conscientiam; (yTtmaTb) consolari; yen. 
VMM coajbarb permulcere animos militum. 
ycnoKOHBaTBca animo conquiescere nan 
consistere; He i,aTb KOMy yen. animum alcis 
consistere non sinere, exagitare alqm; ac- 
quiescere (nunquam respirare, nunquam a.); 
requiescere (ab, ex re); consolari se, dolo- 
rem abicere, animum suum confirmare, eri- 
gere; ycnoKoflca! bono sis animo! bonum ha- 
be animum!, yen. Ha yeMT. acquiescere, con- 
quiescere in alqa re; yMbi coaaiax-b ycnoKOH- 
BaaHCb militum mentes sanabantur; vmh 
KOToptixi erne He y-aacb nocafc noca^AHef 
BofiHbi quorum mentes nondum ab superiore 
bello resederunt (Caes.). ycnoKOHTejiB- 
hbih, yen. cpe,a;cTB0 placamen. 

ycn-BsaTB 1) xhmrb yenfen procedere, pro- 
ficere, progredi, progressus facere, processus 
efficere (in alqa re, multum, parum). 2) yen. 
ci> inf., xaxb (J»pa3eoaorH^ecKiH raaroai, He 
nepenoiHTca, Hanp. ycniTb caiaaTb ^to hh6. 
efficere, perficere alqd; a eiBa ycuiai* npo- 

^HTaTb TBOe HHCbMO, KaKT> KO MH* DpHmeXb 

Kypin vixdum epistulam tuam legeram, cum 
ad me Curius venit; offb erne He yento 
KOH^HTb, KaKT> B^pyri.... nondum finierat, 



400 



YcTa. 



cum... ycirfexx progressus, processus*, ab- 
aaxb y-xH cm. ycukBaxb 1; a losojieHB c'bo- 
hmh y-MH me, quantum profecerim, non 
poenitet; evenfcus prosper, bonus; successus 
rerum h npocTo successus; cb v-xomb cm. 
ycntmuo; cb Gojebihhmb y-xoMB efficacius 
(alqd agere. Liv.)', 6e3B y-xa nequiquam; 
frustra; hm£ti> yen. (o KaKOMB hh6. .a&rfe) 
bene succedere, felicem exitum habere; pro- 
spere, feliciter evenire; ixo hh6. He HMteit 
ateaasHaro yen. non satis ex sententia even- 
tus rei procedit; hmbtb oojibihoh ycn. : He 
hmt.xb y-xa bi ieMB hh6. (o jraqi) multum, 
nihil proflcere in alqa re; He coMHBBaxBca 
bb y-xfc iero alqd confici posse non diffi- 
dere. ycntniHHH prosper; efficax (preces). 
Adv. prospere; non frustra; yen. 3aniHuiaxb 
tueri; defendere, npoxaBB wo ab alqa re. 
y<3Ta os (oris); ycibimaxB, y3naxb ixo hh6. H3B 
ibHXB ycrb ex alqo audire eh cognoscere 
alqd; alqo auctore cognoscere alqd; Bjxaraxb 
KOMy bb ycTa facere oh inducere alqm lo- 
quentem; nepexo^HTB H3B ycrb b-b ycia esse 
in omnium ore, in omnium ore atque sermo- 
nibus; per omnium ora ferri. 
ycTasaTB fatigari; lassitudine confici. 
ycTasjiffTB, ycTaBHTB collocare, disponere; 
constituere; ycx. ixo ibmb imponere alqd 
alcui rei, ibmb hh6. bb SoibinoMB iucjte 
complere, implere alqd alqa re; cxojib ycxa- 
BJteHHHH itMB mensa alqa re exstructa 
(conchyliis, piscibus); exojibi ycTaBiaincb ca- 
mblmh H3bicKaHHbiMH 6xio&mK mensae con- 
quisitissimis epulis exstruebantur. ycTast 
lex; constitutio (militaris); no BoeHHoaty 
y-By more militiae, militariter. 
ycTaHBaTB, ycToaTB (Ha cBoearB MBCTi) in 
loco manere, loco non cedere; ycroaxb npo- 
xhbb Henpiaxeia hostes oh impetum, vim 
hostium sustinere hah npocxo sustinere; ho- 
stibus resistere; ycxoaxB hpothbb npocb6B 
preces alcis reicere oh repudiare; precibus 
alcis deesse, He ycxoaTb preces alcis sustine- 
re non posse; yexoaTb Ha CBoeMB in senten- 
tia sua pertinaciter perstare, persistere. 
ycTajtocrB fatigatio; lassitudo; xo^nxb, ryiaxb 
#0 y-CTH usque ad lassitudinem ambulare. 
ycTaaiiH fatigatus, defatigatus (yxoMieH- 
hhh); lassus. ycTaaB, 6e3B y-ia impigre; 
assidue. 

yCTaHaBJEHBaTL CM. yCTaBJIflTb, yCiaHOBIflTb. 

yeTaHOBJieHie cm. nocxaHOBieHie; rocy- 
^apcTBeHHbm y. cm. rocy,a;apcxBeHHbift (ycxpoi- 
ctbo); coraacHHH cb rocy^apcTBeHHHMH 
ycT. legitimus; hpoxhbhlih rocynapcxBeHHtiMB 
ycT. non legitimus. ycTaHOBJisTB 1) cm. 
yciaBJLHTb. 2) — nocTaHOBiiiTb, yipeacji;axB, 
oiipeffkiaxb statuere (pretium alcui rei, diem); 
constituere (leges, rem publicam); instituere 
(portorium, censum, dies festos, legem, poe- 
nam); inducere (bboahxb, novum morem); 
collocare (alqm civitatis statum); stabilire 
(yci. na npoiHbixB ocHOBamaxB); ycx. nopa- 
jjokb bb ieMB ordinare, in ordinem redigere 
oh adducere alqd; ycx. Hrpbi instituere, 
edere ludos; ycx. bb KaKou hh6. Hayicx. H3 : 



YCTpeMJIHTB, 

BBCXHyro CRCxeMy certam quandam disciplinae 
formulam componere; ycT. nexsHy verum 
confirmare, stabilire, invenire. 

ycTaptJiBiH 1) o jthux. aetate iam senior; 
aetate oh senectute iam affectus. 2) o 
np e^M. obsoletus; exoletus. ycTapfcTB 
1) o ihiib consenescere; cm. xaimte npnexa- 
ptib. 2) o npeflM., bbihxh H3B ynoxpe6ie- 
Hiff obsolescere, exolescere. 

yciHJiaTB tegere, contegere (alqd > alqa re), 
sternere, consternere (alqd alqa re). 

ycTHBia, ycT. H33oaceHie oratio; ycx. npe^aHie 
sermo, fama; ycx. coo6meHie communicatio 
sermouis. Adv. cm. cjeobo ibb Komrfc, Ha 

CJEOBaXB). 

ycTOHHHBOCTB constantia; firmitas. ycTOH- 
^tHBBiH stabilis; constans; firmus. Adv. con- 
stanter. ycTOHTB cm. ycxauBaxb. 

ycTpansaTB instituere (bibliothecam, ludos; 
metalla — py^HHRH, munitiones), constituere 
(rem publicam, civitatem, rem familiarem, 
Chersoaesum— Aiaa bb XepcoHecfe); instruere 
(domum); ordinare (npaBOAHXB bb nopHjtoKB, 
res suas); facere, efficere (pontem); parare, 
apparare, comparare (npuroxoBJiflTb); ycxp. 
saca^y cm. 3acajt,a; raBanb portum constitue- 
re; arpbi ludos apparare hjis edere; nnpB 
convivium comparare, instruere el parare; 
noxopoHbi cm. uoxopoHti; ycxp. xaKX., hxo... 
facere, efficere ut; ohb cb BeiHHauaiHMx* hc- 
KyccxBOM'B ycTpooB TaKX», ixo... summo arti- 
ficio fecit ut; nojie3HO ycxpoeno bb npspojii, 
qxo... salubriter a natura institutum est, ut 
hjih quod; ycxpoeHHtifi fl,ifl iero accommo- 
datus ad alqd, alcui rei; HaflieatanTHMB o6pa- 
3omb ycxpoeHHbif aptus. ycTpaHBaTBca 
instruere domum suam (in provincia); rem 
familiarem constituere; pro re sua sumptus 

facere. 

ycTpaHeme, raaroiaMH, cm. ycTpanaxb. 
ycTpaHaxB 1) ixo hh5. tollere (dubitatio- 
nem); cb HanpaatemeMB ,chjib amoliri (ob- 
iecta onera; manibus suis amoliri ac diruere 
omnia tyrannidis vestigia, Liv.); repellere, 
propulsare (periculum); depellere (omnes mo- 
lestias); removere, amovere; ycx. npenaTCTBia 
impedimenta superare, amoliri, tollere, 3a- 
xpyjiHemfl difficultates expedire. 2) ycxp. 
Koro alqm e, de medio tollere, h npocxo 
tollere; interimere (y6HBB); ycxp. Koro ott> 
iero avocare, abducere, abstrahere alqm ab 
alqa re, depellere alqm de alqa re, alqa re, 
oxb rocy,a;apcxBeHHbiXB jcbib removere alqm 
a negotiis publicis, a rebus gerendis avo- 
care. ycTpaMTBca otb iero abesse ab 
alqa re (a periculis); se removere (a nego- 
tiis). 

ycTpamaTB cm. cxpaxB (HaBo^uxb). ycTpa- 
maxBca lero terreri, perterreri, exterreri 

alqa re. 
ycTpeMJiHTB dirigere (ad, in alqd), alqo con- 
vertere; ycxp. B3opti cm. B3opB; ycxp. cuoit 
MbiciH Ha ixo animum adicere alcui rei; ml 
alqd, bcb cboh mucjih cogitationes omnes 
hjih animum, totum intendere ad alqd, totn 
animo et studio hm tota mente omniqiu» 



ycTpnija. 



yTOMHTeJIBHBlfi. 



401 



animi impetu incumbere ad alqd, omni cogi- 
tatione ferri ad alqd. ycTpeMMTBca 
alqo tendere, contendere; contento cursu pe- 
tere locum (o cy^axB); alqo ferri; se inferre 
{BpaatseflHo, concitato impetu); inferri (in 
urbem, in ignes medios); se inicere (in ho- 
stes); se immittere (in hostes); cursu ferri 
(in hostem); mere (in proelium); irruere (in 
aciem); irrumpere (in aedes, in castra, in 



jaro) arrogare alqm; ycbiHOBJieHHbiH ado 
ptatus, adoptivus. 

1. YcHnaTB, ycBinaTt conspergere (alqd alqa 
re); (noKptiBas) consternere (alqd alqa re); 
Heoo ycunaHHoe 3BB3,a;aMH caelum astris di- 
stinctum et ornatum. 

2. YcunaTL, ycHyTB cm. 3acwnaTb. ycn- 
nHTejrBHMH, yc. cpe^cxBo sopor, yctr- 



hjiatb sopire, consopire. 
medios hostes); ycip. apyrB Ha (npoTHBB) ycfccTtca cm. ycascHBaTbca. 
,a;pyra concurrere. yTaraaxB 1) cm. npjiTaTb, CKpMBaTb. 2) = 



ycTpima ostrea. 

yOTpOHBaTB CM. yCTpaHBaiB. yCTpOHCTBO 

1) KaKB ^^IcTBie institutio, constitutio; 
narojiaMH, cm. ycTpaHBaTb. 2) cociasB, no- 
paaoKB instituta ratio; mos; ordo; rocy- 
^apcTBeHHoe ycxp. cm. rocynapcTBeHHBii; see 



TatHO 3aBaa^BaTi> *temb avertere (pecuniam, 
hereditatem), convertere (non paulum in rem 
suam; pecuniam publicam), supprimere (pe- 
cuniam); intercipere (litteras, epistulam). 
yTanEa 1) occultatio; oaroiaMH. 2) Tafi- 
hmh 3axBaTt, onacaTb nocpe^. (pecuniam) 
avertere. 



flOMamaee ycip. cultus, victus et cultus, vi- 

ctus cultusque; instrumentum et supellex; yTBapB, .noManrajra supellex. 

npocTOTa'AOMamnaro ycip. parsimonia victus yTBepAHTejiBHBiH oxbbxb aftlrmatio; 



AaTb 
yiB. otbbtb Ha ^to affirmare alqd. Adr. ot- 
BB^axB yTB. cm. yTBep£HTeju>HMH. yxsep- 

SCtfaTb l)=VKpBniiaTb, CM. VKp-EHMTb 1; yTB. 

Koro Bb newb (jtjxobho, HpaBCTBeHHo) firma- 
re, conflrmare; Koro bb mhbhIh, Btpi, Ha- 
aeayrfe opinionem,.spem alcis conflrmare. 2)= 
jjasaxb corjiacie na *ixo hh6. ratum facere 
alqd, ratum esse iubere alqd; (auctoritate sua) 
conflrmare (decreta, acta Caesaris); sancire 
(pactum, legem); auctorem fieri (o,a,o6pHTb h 
npHHATb, Hanp. legis, o ceHaxfc); y-flHTb 3a- 
oroMeHHHft .noroBopb sancire pactum; fidem 
foederis flrmare. 3) = yBBpaxb affirmare, as- 
severare (alqd, cb ace. c. inf.); yTB., npn- 
Boj^a bb 3aniHxy defendere (alqd, cb ace. c. 
inf.); contendere (alqd, cb ace. c. inf.); xaKace 
placet hjih videtur alcui alqd; dicere; yTB., 
hto He... negare cb ace. c. inf. yrsep- 
acfleme 1) confirmatio; rsarojiaMi. 2) = noA- 
TBepat^eHie confirmatio; cooacie, pa3pimeHie 
auctoritas (oco6. ceHaxa); 6e3b y-Hia co cto- 
poHbi Hapo,a,a iniussu populi; nocpejt. oaro- 
jiobb, cm. yTBepat^aTb 2. 3)— yBipeme affir- 
matio, asseveratio; H3pBqeHie dictum. 

alcui alqa re cedere; alcui in alqa re conce- yTepaTB cm. yTpa^HBaTb. 

dere; in alqa re inferiorem esse; He yd. yiecHCTBiH saxosus. yreeB saxum (cKaja); 

KOMy bb *ieMB alcui in alqa re non mh rupes, rupes praerupta (Kpyrot, oopbiBu- 

nihil cedere; aequare hjte aequiparare alqm ctmh); cautes. 

alqa re; in alqa re hjih alqa re non infe- yinpaiB cm. oSxnpaxb. 

riorem esse; ycxynaiontfii komv_ bb ^eMB alqa yraxaTB conticescere (sermo MOUBa, furor, 

" tumultus); remittere (dolores, ventus); inter- 

mittere (Ha Bpe&ia); residere, considere (o 
BBTpt, miBB, cxpacTaxB), subsidere (o bb- 
xpt, BoiHeHiH): defervescere (o ccopi, cTpa- 
CTaxB). 
yTKa anas. 



atque cultus; aomb co bcbmb y-CTBOMB aedes 
instructae, domus instructa; #axb rocynap- 
CTBy jryqmee ycTp. rem publicam melioribus 
temperare et institutis et legibus; npHBecTH 
bb ycxp. cm. ycTpanBaTb. 
ycTynaTt 1) KOMy ^to cedere alcui alqd, 
alcui alqa re, concedere alcui alqd, de alqa 
re; jct. KOMy CBoe BJia^BHie, HMBHie cedere 
alcui possessione, bonis; ycT. CBoe upaBo 
(alcui) iure suo, de iure suo cedere, decedere 
(multa multis de iure suo); ycT. KOMy mb- 
% cto locum dare alcui, loco cedere. 2) ycT. 
KOMy alcui cedere, concedere, morem ge- 
xere, obsequi; KOMy bb qeMB cedere alcui in 
alqa re; %hmb npocb6aMB precibus alcis ce- 
dere, locum dare hjih relinquere, obsequi 
alcui roganti, ^beMy TpedoBaniio concedere 
alcis postulationi; ycT. Heo6xo,nHMOCTH neces- 
sitati cedere. 3) ycT. KOMy := 6bm> xyate, 
HHate cedere, concedere alcui; inferiorem 
esse; ab alqo superari; He ycT. KOMy alcui 
parem esse, mon inferiorem esse; Maio hjih 
BOBce He ycT. KOMy alcui non multum aut 
nihil omnino cedere; ycT. KOMy bb ieMB 



re inferior quam alqs (Cic. Brut. 49, 182, 
pro Plane. 11 , 30.) ycTynKa cessio. 
ycTyn^HBOCTB facilitas, indulgentia; obse- 
quium. YcTyn^HBHH facilis, tractabilis; 
obsequens; mitis; indulgens. 

yCTBIffiHTBCa CM. CTblflHTbCfl. 

ycTte ostium; os; o HBCKoibKHXB ycxbaxB yTOJieHie, naroiaMH, cm. yTOJum.. yTOJiaTB 



o^hoh px>KH capita (Gaes.). 
ycyry6jiSTB duplicare, geminare alqd; bo- 

o6m;e yBejia^HBaTb augere; ycyr. npnjieaca- 

Hie, cTapaHie maiorem industriam, diligen- 

tiam adhibere. 
ycyMHHTBca cm. ycoMHHTbca, K0Jte6aTbca. 
yeujraTB cm. oxcbiiaTb. 
ycBiHOBieme adoptio; (yate B3pocJiaro) arro- 

gatio. ycBiHOBjrsTB adoptare; (yate B3poc- 

MYCCE JI I VCI.. PyCCKO-JTATHHCKlfl CJOBAPB. 



roio^B, maat^y explere famem, sitim, restin- 
guere; rojmtfB h jKam,a,y famem sitimque de- 
pellere; ^bmb hh6. KpafiHifi tojioab alq^t re 
extremam famem sustentare (Gaes.)\ yx. 
6oib dolorem lenire, mitigare. 
yxoMHTejiBHtiH iusto longior (caaniKOMB ^oi- 
rin, Hanp. oratio); yx. ynpaatneHia exercita- 
tionum defatigatio. yTOMjreme fatigatio, 
defatigatio; lassitudo; languor (pa3Cj[a6*jieHie). 

26 



402 



yTOH^eHHOCTB. 



Txy^niaTB. 



VTOMJiaTL fatigare, defatigare (alqm); yTO- 
MieHHBifi fatigatus (ataeaBHOCTBH)), fessus 
(cTpaAaHieivn.), (cHJbHie) defatigatus, defes- 
sus; lassus, lassitudine confectus. yro- 
mjestbch fatigari, defatigari. 

YTOH^eHHOCTB politior humanitas; yT. Hpa- 
bobt. cultus humanitasque. yTOH^eHHHH 
elegans, subtilis, exquisitus. 

yTonan. 1) co6. cm. TOHyit. 2) nepen. yT. m> 
caesaxi, vim lacrimarum profundere; yionaa 
BT. ciesaxT. fletu perfusus; yT. bt> pocKonm 
luxuria, omnium rerum copia diffluere; m> 
Hirt otio diffluere; b:b pa3BpaTB intemperan- 
tia libidinum perdi. yTomrsTB aqua mer- 
gere, in aqua demergere, aquae, in aquam 
immergere; b-b cba3h pi^ra h npocTO mergere, 
demergere, immergere. 

yTpaTa cm. noTepa; noHecTH 6ojiBinyK> yTp. 
Bcii^cTBie ^BeH hho*. CMepTH magnum da- 
mnum facere in alqo; yTp. npam. rpaacnaH- 
ckhx'b cm. jHineflie. yTpa^raaTB cm. Te- 
pflTB, jnrmaTBCH. 

yTpenHin malutinus (hora, tempus); yTp. 
3apa cm. 3apa; yip. 3nt3^a Lucifer; Venus; 
yTp. BH3nrB salutatio (matutina); csiiaTB 
KOMy yTp. b. mane salutare alqm; salutandi 
causa mane venire ad alqm; alqm salutatum 
venire, yipo mane (totum mane dormire); 
tempus malutinum; ex yTpa ^o Be^epa cm. 
Be^ep^; no^ yTpo sub lucem; sub solis hih 
lucis ortum; Sbiio yTpo mane erat; #o yTpa 
ad lucem; HacTynaeTb yTpo lucescit, sol ori- 
tur; noc.ioe. yTpo Be^epa My,npeHT>e *Aurora 
Musis arnica; yipoMB mane; matutino tem- 
pore hjih (nocTOHHHo) matutinis temporibus; 
Ha citjtyroniJH jieHB yTpoMi. postero die 
mane; cero,a,HH, B^epa yTpoMT» hodie mane 
hih hodierno die mane; hesterno die mane; 
pano yTpoMi. primo mane; prima luce; bene 
mane. 

yipoHBaTB triplicare. 

yTpoMt cm. yTpo. 

yTpyac^aTB alcui molestiam, laborem afferre; 
molestum hjik oneri esse alcui; onerare alqm 
alqa re. 

yrixa cm. 0Tpa,na. yrfcmaTB 1) cm. 3a6a- 
bjmtb, yc^aat^aTB. 2) npHHraaTb y^aciie bt> 
\BeMi> ropi, ycnoKOHBaTB consolari alqm; so- 
latium afferre, praebere alcui, solacio hjeh 
solatium alcui esse; consolationem alcui af- 
ferre, adhibere; yT. Koro bi> neiajra conso- 
lari dolorem alcis; mghs ro HtoTopoft CTe- 
neHH yTfcmaeTt mlicjib, ^to... non nihil me 
consolatur, cum recordor ci> ace. c. inf. 
yTfemaTBCJi ^mt, se consolari alqa re; a 
yTfcinaiocB tbmi*, *ito.,. hoc hjth illo solacio 
me consolor, me ilia res consolatur, hoc so- 
lacio utor, hoc solacii mihi propono, quod... 
yitmeme 1) KaKT. ^ificTBie consolatio 
(malorum — bt> HecnacTiH). 2) to, ^to yT$- 
m a e t -b, ycnoKOHBaera solatium; medicina 
(cpe,a,CTB0 yTBinema); yT. BT. ne^aiu, cKoptfa 
solatium hjth medicina doloris; bt. crpa^a- 
iim, nt HecnacTiM solacium malorum; xocTa- 
bxhtb yt. cm. yTirnaTB 2; He AOCTaBXHTB 
y-Hia nihil habere consolationis; Haxo^HTB 



yT. h ycnoKoeme bt> ^bmt. acquiescere, con- 
quiescere in alqa re; bt> ^T0M^ Haxo^HTB yT*- 
hoc solacio frui; HCKaTB yT. m> HavKaxi* se 
consolari per litteras, m> (jraocogMs doloris 
medicinam a philosophia petere; 6bitb, ciy- 
acHTB y-HieMi. cm. yiimaTB 2. TfTfamwiexb 
consolator. yT£mHTeji£HBra consolabilis; 
consolatorius (yrfemaioniiH), solacii plenus; 
6bitb y-HtiMi, o^ieHB y-HWMi> solacio, magno 
solacio esse; oieHB y-Ho ci. ueonped. hclkji. 
magnum solacium est Cb inf. 

y xaacHB aHie cm. y xo^b. y xaatus aTB 3a, 
KiMt, 3a tTBMfc curare (alqm, alqd); fovere 
(alqd); colere (alqd, vitem). 

yxBaTBiBaTBCH 3a ito adhaerescere alcui 
rei, (firmiter) alqd prehendere, apprehendere 
(manibus). 

yxnuipeme cm. xhtpoctb. 

yxo auris; b3htb koto 3a ymu alqm auriculis 
prehendere; HasocTpHTB ymn cm. naBacTpa- 
BaTb; 6bitb no yma bx. ^oiraxi aere alieno 
obrutum mra demersum esse; cKa3aTB, men- 
HyiB KOMy Ha yxo cm. niernaTb; co6cTBeH- 
hbim'b ym. He bbphtb cm. bbphtb 2; nponyc- 
KaTB tito mhmo jmm aures alcis ad alqd 
surdae hih clausae sunt; surdus est alqs in 
alqa re, alqs aversatur alqd (preces alcis); 
hto hh6. bt> o^ho yxo bxo^htt*, a b:b ^pyroe 
bbixo^htb alqd praetervehitur aures- 

yxoflHTB 1) 0TKyji;a, Ky^a abire (suas do- 
mos no flOMaMfc, hinc domum, in exsilium v 
exsulatum), exire, abscedere discedere ab (d^ r 
ex) loco; proficisci (Roma, ex Asia); decede- 
re loco, de, ex loco (Ha Bcer^a hokhhttb cBoe 
MtcTonpe^BiBaHie; noTOMy oco6. 061* ynpaBH- 
Teit, noKH^aiom:eM'B no KCTe^eHin cpoKa 
cbok) npoBHHu;iio, decedere de, ex provincia 
h npocTO decedere); excedere, egredi loco, 
ex loco; yx. Kpa proficisci, se conferre, 
Hanp. Romam, in terras longinquas; yx. bt> 
Mope e portu, a terra solvere, provehi; pro- 
ficisci. 2) o BpeMeHH, cm. npoxo^HTB 3, a. 
3) yx. ott> koto, ott. ^ero, = ot^-bjebi- 
BaTBca, cnacaTBca effugere (periculum, invi- 
* diam, vituperationem); subterfugere (He3a- 
m^tho, TaHKOMT*. poenam, calamitatem); eva- 
dere (ex re, ao alqo). 4) yx. ott> koto, = 
onepeatHBaTB, cm. bt. n. ynoRh 1) = y,na- 
Jieme abitus; discessus (illius Alexandrea 
H3T> Ax); decessio, decessus; exitus, profe- 
ctio; npn CBoeMb yx. abiens, proflciscens, de- 
cedens, (HaMipeBaacb yfira) abiturus, profe- 
cturus, decessurus; sub decessu suo, sub ipsa 
profectione (npe^t caMBiMB yx.); ao y-^a, 
npe^b y-^OMi priusquam inde abiret, profi- 
cisceretur; bocib ero y-^a postquam abiit, 
discessit. 2) yx. 3a kt.m'b, 3a n$>M?> cura, 
curatio; eultura (agri, vitis); cultus (ct> gen. 
subj. k dbj.)\ nocTOHHHBiH yx. Bpa^a assi- 
duitas medici; b3Htb Ha cedn yx. 3a k$mi> 
alqm curandum suscipere- 

yxysmaxB deteriorem hjh peiorem facere; in 
deterius hjih in peius mutare, h npocTo 
mutare alqd; corrumpere, depravare. yxya- 
maTBca deteriorem fieri, in peius mutari; 
o 6ojr$3Hflx r & ingravescere; moe noioateHie. 



cocxosHie yxy^maeTca deterior fit condicio 
mea; deminuitur res familiaris mea. 

ynt&ifeTB servari (6bixb cnaceHy); salvum 
hih incolumem evadere; ejiea yu. vix vivum 
effugere; superesse (ocxaxBca Bt atHBBixx.); 
yu. oxx> noacapa incendio non absumi; yu.'fc- 
aiBmifi integer (ab alqa re); intactus (alqa 
re); = HeBpe^HMtifi incolumis. 

yufcmiaTBCfl: cm. yxBaxBiBaxbCH. 

y^acTBOBaTB bt> HBWb partem alcis rei ca- 
pere, Hanp. administrandae rei publicae; in 
partem alcis rei venire; partem aicis rei 
habere; participem fieri aicis rei; interesse 
alcui rei (alcis consiliis); socium esse alcis 
rei (laboris); versari in alqa re (in quaestu 
compendioque — BX, Saptiniaxt, in coniuratio- 
ne, in omni genere furandi atque praedandi); 
affinem esse alcui rei (sceleri); He y*i. m> 
newh expertem esse alcis rei; kto hho\ y^a- 
cxBOBajn> m> vewb alqs partem alcis rei atti- 
git, He y^acTBOBan> ab alqa re afuit, BOBce 
He y*iacTBOBajn> nullam alcis rei partem 
attigit; yn. Bt onacnocxH xaoie accedere ad 
periculum; yq. b:b Hacai^cTBi coheredem esse 
(alcui cb k£m*b); bx> vewb hh6. mojbho y^. 
BctHi alqd in promiscuo est. y^iacTie 
1) societas (alcis rei wb vem>)\ y*i- bt> nem> 
hho\ xvaomb contagio alcis rei; npHHHMaxb 
yn. cm. ynacTBOBaxb; npH3BaxB, npHBjieqB 
Koro Kb y-xiro bx> vmb vocare alqm in so- 
cietatem hjih in partem alcis rei; alqm sibi 
socium alcis rei adiungere. 2) co^yBcxBie, 
cocTpajUHie humanitas; misericordia, mi- 
seratio; ex HCKpeHHUMt y^. cum vero hjih 
intimo animi sensu; cum animi affectu; npn- 
HHMaTB y*i. b-b komi una gaudere (pa3££ji.HXB 
^bh) paAOCTb), alcis vicem hjih casus dolere 
(co6ojr£3HOBaib); alcui misericordiam tribuere, 
HCKpeHHee studiis suis alqm prosequi; bx> 
vbewb hh6. Hecnacxiu mi-serias alcis non a se 
alienas arbitrari; BBipajKaTB CBoe yn. gau- 
dium huh dolorem significare. y^iacT- 
hhk%,— HHna socius, socia; particeps (alcis 
rei); affinis (alcis rei, alcui rei); jh. bt> 
ySiicTB-E caedis hjih necis socius, conscius. 
y^acTOKt 3eMJiH ager. y^acTB sors; con- 
dicio; fortuna; TaKOBa j^. BcfcB haec omni- 
bus acciduut; c^acxjinBaa y^. fortuna se- 
cunda hjih prospera, HercacxHaa fortuna ad- 
versa; sors misera; BBtpHTb KOMy cboio yn. 
se alcui permittere; y^., Koxopaa nocroraerb 
jiy^uinxt jHOAeii id quod optimo cuique acci- 
dere solitum est; a 6oh>cb, ^to Moe hhcbmo 
no^BeprneTCfl toh ate y^aexs vereor ne idem 
eveniat in meas litteras; pa3JiiaflXB cs k$mx> 
BCflKyro yq. cm. jriJiHTB 2; mo6u bcb nojiBep- 
raiHCL o^HHaKOBofi y^. ut una omnium for- 
tuna esset; 6orn oxjjajiH bx Banin pyKH jrajiB- 
HMnryio y*i. JtaniyMa dii, sit Latium deinde 
an non sit, in vestra manu posuerunt (Liv.). 

y^e6HHKt *liber scholasticus hjih scholarum 
usui destinatus, accommodatus, in scholarum 
usum editus. y^eQHbin, yn. saBeaeme lu- 
dus litterarum, discendi; bt. cbh3h pton npo- 
cto ludus; schola; yn. npe^Men. doctrina; yq. 
Mexojrx> genus disciplinae; institutio. y*ie- 



y^HTejiB. 



403 



hhki discipulus; (cjrymaxejib) auditor; (KaKb 
Ha^HHaromifi yqHXBCK) tiro; (Shtb ^bhmb 
y-KOMi disciplina alcis hjih alqo magistro 
uti, alqm magistrum habere; y-KH IIJiaxoHa 
TaKace philosophi a Platone profecti; qui 
sunt a Platone; Platonici; y-KH JJeMOKpnxa 
Democritii, CoKpaTa Socratici. y^eHHija 
discipula. y^eHie 1) oSyieHie institutio, 
disciplina; niaia 3a yq. praeceptoris hjih 
praeceptorum merces, mercedes; oT^axb Koro 
bt. y^i. KOMy tradere alcui alqm in discipli- 
nary 2) Bbiy^HBaHie, narojioMt discere. 
3) y^. o ^eMi doctrina; praecepta (n. pi.); 
ratio (Teopifl); y*. o newb hh6, quae tra- 
duntur et praecipiuntur . de alqa re; jn. 
KaKoro hh6. (})Hjioco({>a philosophi alcis hjih 
philosophiae ratio, forma alqa philosophiae; 
H3y^axb see y^. Hnearopa discere Pytha- 
gorea omnia; y^. JHeMOKpHTa Tarace De- 
mocritea (n. pi); axo Hame ((^hjioco^- 
CKoe) yv. haec nostra (G'ic.)- y^eHOCTB 
doctrina, eruditio; litterae (ocHOBaHHaa Ha 
Hsy^emH^ HHCbMenHocxH); scientia litterarum. 
y-^eHBiH 1) o jinni doctus, doctrina instru- 
ctus; eruditus, litteris eruditus; litteratus; 
KaKi subst. vir praestanti litterarum scientia; 
MHorocxopoHHil yq. homo omni doctrina eru- 
ditus: y^eHtie yiri docti hjih eruditi; ho- 
mines litterati, h npocxo docti, eruditi; MHoro 
y-Htixb multi viri docti hjih multi et ii docti 
(He multi docti); BejiHKie y-Hwe viri doctissi- 
mi (He magni viri docti); Bet y-Hbie omnes 
docti, quivis doctus, doctissimus quisque; hh 
ojuhh-b yq. nemo doctus (He nullus d.-). 2) o 
npeji,M. litteratus; y^. 3aHHxia studia littera- 
rum hjih doctrinae; y*i. pa3roBopt cm. Hayq- 
hhh. Adv. docte, erudite. y^eHBe cm. yne- 
Hie. y^Hjrnme cm. mKoia. 

yHHHaTB cm. coBepuiaxb; y^i. npHcary cm. 
npncsraxB; yq. cy^x cm. cyjr> 1. 

y^HTejrB doctor, magister, praeceptor; (oo*me- 
cxBeHHtiH) professor; hikojibbbih y^t. ludi ma- 
gister; 6lixb y-JieMt KaKoft hh6. HayKH docere 
alqd; profiteri (oQy^axB ^teMy nySjiH^Ho); .naTB 
CBoeMy cBmy y-jia filium tradere alcui eru- 
diendum hjih in disciplinam; jx,o6pocoBicx- 
hbih yq. fidelis, diligens praeceptor; ontixb 
caMLifi jry^miH y^i. usus est magister optimus. 
y^HTejEBHHn;a magistra. y^HTejEBCKifi, 
y^. soji^hocxb doctoris hjih magistri, profes- 
soris munus, partes. Y^vRib 1) hxohh6. 
cm. y^HTBca; yi. HaH3ycxB cm . HaH3ycxB. 
2)koto ^ieMy docere (alqm alqd, rpe^e- 
CKOMy H3BiKy alqm Graece, My3BiKi fidibus; 
BepxoBOH i3Jj,i cm. BepxoMi; 3a AeHBrH mer- 
cede); praecipere (alqd, de alqa re), prae- 
cepta dare (de alqa re); imbuere alqm alqa 
re, impertire alqm alqa re (doctrinae, quibus 
aetas puerilis impertiri debet); — npenoaa- 
BaxB tradere (alcui alqd); profiteri (alqd, 
oSxhbhtb ^xo hh6. cbohmx* npej;MeioMx>, npe- 
nojuaBaTB nydjiH^Ho); y^HXB Koro roBopHXB 
cm. roBopHXB. y^HTBca discere, ^eMy do- 
ceri hjih discere alqd hjih cb m/'., y Koro 
erudiri, institui ab alqo, disciplina alcis uti; 
scholis alcis interesse, discere ab alqo; y*i. 

26* 



404 



ynpejjHTejiB. 



rpe^ecKOMy, jiaTKHCKOMy A3HKy cm. JiaTHH- 

cklh; yn. HrpaTb Ha nipt discere fldibus; 

BepxoBofi B3AB equitare discere; equo doceri; 

qejiosfeb, KOToptit HH^eMy He y^oca qui 

omnium rerum rudis est. 
Y^peflHTejiB auctor; conditor. y^peacjjaTB 

constituere (rem publicam); instituere (bi- 
* bliothecam, ludos). y^peKjjeme 1) KaKB 

fl-EHCTBie institutio, constitutio; naroiaMH. 

2) to ito yqpeac,a;eHO institutum; 3th 

y-HLs ourHqHBi haec optime instituta sunt. 
y^THBOCTt humanitas, urbanitas; — ckpom- 

hoctb, no^THTejibHOCTb modestia, observantia. 

y^THBtiH humanus, urbanus; = ckpomhbih 

modestus. Adv. humaniter, urbane; ckpomho 

modeste; belle (negare). 
ymnCaTB,— 6htb laedere; vulnerare, sauciare 



Oitnocoom. 

(paHHTi.). ynm6aTBca corpus laedere; vul- 

nerari, laedi. yranGx vitium. 
YniKo Hriw foramen acus;— py^Ka cocyjja ansa. 
ymejite fauces (pi); tbchhhm angustiae. 
ymepCt 1) cm. ypoHB, yipaTa; hph^hhhtb 

KOMy ym. afferre, inferre alcui detrimentum; 

noHecxff ym;. detrimentum capere, accipere, 

facere, damnum accipere, facere, contrahere. 

2) Jiyna Ha y-6i luna decrescit, senescit 
y^3acaTB avehi, provehi (bb KapeTB, Ha kohb, 

Ha KopaQjrfe); proflcisci. 
yiOTHHH commodus (domus); gratus, iucundus 

(npiflTHBIH). 

ya3BJiaTB 1) co6. CM. paHHTb, ataaiHTb. 2) 
ntpeu. vulnerare (alqm voce, verbis vul- 
nerari); sauciare. 

yaCHHTB CM. BblflCHflTb. 



<£. 



4>a6pH&a officina; fabrica. $a6pnKaHTB fa- 
bricator oh opifex (oobikh. cb cjibavioiiihmb 
gen*); artifex. 

3>aBOpHT£ cm. jnoSHMeiib. 

^aaaat phasianus. 

*aKea*B fax; taeda. *aKeJEBmHKB qui 
facem praefert. 

c&aKTH^ecKia verus; certus. Adv. re vera 
reapse; re; nacio nponycKaexca bb nepeBOjrjfc, 
ecjiH He 3aKJH0^aexB bb cedfe oco6eHHofi 
chjtbi. *&vktb factum; res gesta (nponc- 
meciBie); res (abjio Boo6me); *ito hb6. He- 
comhbhhlih (J>. constat alqd; alqd certissima 
rerum fide nititur: bto (J)., hto... constat cb 
ace. c. inf:, pa3CKa3MBaTb HCTopaqecKie <J>-th 
ad fidem historiae narrare. 

<3?aJiaHra phalanx. 

*ajTBinHBBiH ' falsus; = nojufcibHbiH, cm. 3to 
cjiobo; — hojjjiohchhh suppositus; <J>. MOHeia 

CM. MOHeTa. 

3>aMHJtia cm. ceMencTBo. 

^aHaTH3HMt furor hjih error fanaticus; h 
npocTO furor. ^aHaiHEB fanaticus. $a- 
HaTH^ecKin fanaticus, furens, furibundus, 
furiosus. Adv. fanatice, furenter. 

<3>aHTa3iff cm. BOoSpaaceHie 1. $aHToar& 
somnium; commentum. 

^aca^t frons. 

$aT% homo ineptus. 

$anuiHa crates; fasciculus ex virgis colligatus. 

^espajiB Februarius (mensis). ^eBpajiBCKra 
Februarius. 

$Hra ficus. ^aroBBiH, <j). flepeBO arbor fici, 
ficus. 

$nrypa 1) figura; forma; species; reoMeTpn- 
lecKaa forma geometrica; pi. bb cbh3h pi™ 
Taxme descriptiones; nepTHTb <})-pbi bb ne- 
ckb quaedam describere in arena. 2) phto~ 
PHHecKaa $. figura (sententiae, sensus, ver- 
borum, dictionis, elocutionis, sermonis, ora- 
tionis); conformatio verborum et sententia- 
rum (Cic); bb pi lumina, insignia, orna- 
menta verborum, orationis; sententiarum for- 



mae tamquam figurae; figurae verborum 
sententiarum. 

<3>H3B:Ka physica (n* pi); doctrina de rerum 
natura; quae de natura quaeruntur hjih de 
natura rerum disputantur; naturae ratio. *h- 
sa^ecEio: nocpe^- ^^«. naturae hjih (=rfc- 
jiecHbiH) corporis; $. He^yrn vitia corporis; 
<j». CHJta vires hjih robur corporis hjih (o hb 
CKOJibKHXB) corporum. Adv. 6unh (J)-ckh 3,ho- 
Pobhmb bona corporis valetudine uti; axo (}>. 

. HeB03MoatHO hoc in rerum naturam non ca- 
dit. *H3iojioria physiologia. 

<£hjihhi> bubo. 

^HJiojtorH^iecKiH grammaticus; ad studia 
antiquarum litterarum hih humanitatis hjih 
ad philologiam pertinens; nocpea. gen. phi- 
lologiae, philologorum (ae philologicus). Adv. 
grammatice; philologorum more; ut philologi; 
|>. o6pa30BaHHHH litteris antiquis hjih phi- 
lologiae studio eruditus. ^HJiojcoria 
grammatica (cb toikh 3pBHia ap©bh^xb); 
studia antiquarum litterarum; disciplina et 
studium humanitatis; philologia. $mo- 
jrorx grammaticus (3aHHMaiom;iHca cjioBec- 
HbiMH HayKaMH, TOJiKOBaieJib h kphthkb npo- 
H3BejteHit jiHTepaiypbi); antiquitatis scripto- 
rumque veterum litterate peritus; philologus. 

^HJioco^ia philosophia; sapientiae studium 
hjih disciplina; divinarum humanarumque 
rerum, turn initiorum causarumque cuiusque 
rei cognitio. *HJioco<f)CKiH; ad philoso- 
phiam pertinens hjih qui ad philosophiam 
pertinet, in philosophia versatur, tractatur; 
nocpeji. gen. philosophorum, philosophiae 
hjih de philosophia, Hanp. $* pa3roBopB ser- 
mo de philosophia institutus; $. HanpaBJieHie 
Toro BpeMeHH eorum qai turn hjih illo tem- 
pore fuerunt, philosophorum ratio et consili- 
um; (J). CHCTeMa cm. CHCTeMa. Adv. mow 
philosophorum; ut philosophi. ^hjioco^)- 
CTBOBaxB philosophari; =: pa3cyamaTb dispu- 
tare. ^hjioco^'b philosophus; sapientiae 
studiosus; philosophiae deditus; Boo6m,e qui 



OmhmkobbiA. 

reram cognitione doctrinaque delectatur; 
TaKHte homo doctus, bt> pi. npocio docti; 
Karcb yHHTe^b <f>Hiroco<{>iH philosophiae jijlvl 
sapientiae professor, sapientiae doctor hjh 
magister. 

$hhzbobuh, <f>. AepeBO, naibMa palma. *b> 
hhk-b palmula; palmae pomum. 

<E>iajnea viola. 

fear* vexillum (navale); cHrHajrbHbia <£. 
mappa. 

*jraHr*B latus; cm. Kpwjio; cb $-ra a latere; 
HanacTB Ha Bpara (aTaKOBaTb) ct> <f>-ra hostem 
a latere aggredi, invadere, hostem ex trans- 
verso adoriri, latus hostium mk transversam 
hostium aciem invadere, Cb OTKpbiTaro $. 
latere aperto w aggredi; npHKpbiBaTb ^et fy* 
latus alcis hik alcui tegere. 

^jterMaTH^ecKii; iners, patiens, lentus, dis- 
solutus. 

*jieHTa tibia; HrpaTb Ha $-Tt tibia nio tibiis 
cantare; arpa Ha (^-t* tibiae hjh tibiarum 
cantus, KaKi> hckvcctbo tibiarum ars; yiHTb 
HrpaTb Ha <f>-rfe tibia h.ih tibiis canere do- 
cere. ^jienTHCTt, 4>jieHTHCTKa tibicen, 
tibicina; 3HaMeHHTMfi (f>. clarus in arte ti- 
biarum. 

$AOTHJiiH classicula; classis parva. *jiot- 
CKia cojr;a;arb socius navalis; pi. classiarii. 
$jioti classis; cHap^HTfc <£. instruere, or- 
nare classem; <£. Buxojimi, bi> Mope classis 
exit, proficiscitur (e portu); KOMaHjtoBaib 

(f-TOM'b CM. a^MRpaJTb. 

^OKycHHKt praestigiator, ventilator. *o- 
Kyc& praestigiae. 

^OHapB lanterna. 

*OHTaH^. aqua saliens ra aquae salientes; 
aquae fistulis emicantes. 

*opMa 1) forma (TaKjpe Moijeab); figura; spe- 
cies; ,n;aTb ^eMy Ha^jieHtamyio 4>. apte for- 
mare, conformare alqd; <Jh npaBiema forma 
rei publicae hie imperii; rei publicae ratio 



XapaKTepHBOBBTb, 



406 



hjiw genus. 2) BooHHafl $. veBtitus mllltarla; 
vestimentum milltare. 4opMaj»MOOXk rl- 
tus; Bet $. co6jiK)AaioTCH omnia lutta tiunt. 
*opMajn»Hiift lustus; ~ TopaowBeHHtafl 
sollemnis; = saKOHHbift legitiraus. Md¥, Juste; 
legitime; seUemniter. 

*opnocTt statio prima hjih npocTo st&tlo, 
praesidium. 

$opcnpoBaHH&ift Mapiirb agmen magnum; 
(6e30CTaHOBOMHbiii) iter continens; hath $. 
MapmeMi magnis itineribus alqo contendere; 
XBHHyTbCii Ky^a <t>. MapmeMi citatum agmen 
rapere, agmen raptim agere alqo; bohcko 
H#eT£ <f>. MapmeMi. raptim agmen agitur. 

*opyMx forum. 

t&paaa locutio. 

*paHTt bellus homunculus. 

*POhtx frons; Hanacib Ha HenpiflTeia ci 
(})-Ta hostes adversos aggredi; in adversos 
hostes impetum facere; in hostium frontem 
pugnare; BdpiTHTb HenpiHTeaa ct> <f>-Ta in 
hostem obverti, infestis contra hostes signis 
consistere; no^sepraTbca Hana^emio cb <j>poH- 
Ta b Ch Tbijry ancipiti proelio opprimi; H3- 
MtHHTb <J>. signa convertere. 

^pyKTOBHH, <f)pyKTX CM * HflO^OBblH , UJIOJCb. 

^yH^aMeHTajEBHtifi, (^yHaaiieHTi cm. oc- 

HOBHOf, OCHOBaHie. 

*yHTi libra; libra pondo; BtaTb o^swh <}>. 
libram pondo valere. 

*ypa plaustrum. 

*ypa«HpoBaTt pabulari, frumentari. #ypa- 
acnpoBKa pabulatio, frumentatio; hath Ha 
<j>-Ky pabulatum ire mh proficisci. *ypa- 
acnp-B pabulator, frumentator. *ypasc* 
pabulum. 

*ypia Furia (KaKX* SoacecTBo); $-piH TaKate 
deae vindices facinorum et scelerum. 

*yTt pes. 

feapKaTB (o loma^H) fremere. 



x. 



Xanaca *pietatem erga deum simulans hjih 
mentiens. XaHatecTBO pietas (erga deum) 
ficta hjih simulata. 

Xaoct chaos; aaTHHCKoe Bbipaac. rudis indige- 
staque moles (Ovid.); nepeu. omnium re- 
rum perturbatio et confusio; maxima turba. 
XaoTH*q:ecKiH inordinatus et turbidus, per- 
turbatus, confusus. 

XapaKTepH30BaTB notare, designare, de- 
scribere (alqm); sto xapaKTepHsyeTt ero hoc 
ostendit ingenium eius, hinc cernitur qualis 
sit natura et ingenium eius. XapaKTepH- 
CTHKa morum et ingenii notatio hjth de- 
scriptio; Booo*me notatio, descriptio; c^iiaib 
HiCKOJTbKO KpaTKHX'b 3aMi^aHiH rt> ^ibei x. 
quid tamquam notandum et animadverten- 
dum sit in alqo, breviter dicere (Cic). 
XapaKTepBtcTH^ecKin proprius; singula- 
rs; x. nepia fpeKOBi) *~ lerKOMbiciie propria 
Graecis hjih Graecorum est levitas; x. nepia 
TaKHte insigne; nota; proprietas; 3HaTb x. 



qepTbi Kaaytaro po^a, B03pacia, cocaoBia cm. 
^epia 2. XapaKTept 1) Jinua natura, in- 
doles, ingenium: habitus (naturae ipsius 
prope divinus); animus (bch yMCTBeHHaa cxo- 
pona MejOB^Ka); mos (Lacedaemoniorum), 
o6biKH. pi. mores (xapaKiep^ KaK'b pe3yib- 
Tan> H3BiciHaro o6pa3a mH3HH h BoenHxa- 
Hia); vita (ofipasi h:h3hh); qacio jjji oozie 
TOHHaro BbipameHia coejpmjnoTca Asa cym,., 
Hanp. natura et mores; indoles animi inge- 
niique; vita moresque; ^to hh6. He cboh- 
CTBeHHo HameMy x. alqd non est nostri in- 
genii; TBep^ocTb x-pa cm. TBep^ocTb 2; ^eao- 
BiKi. c'b TBep^biMi> x. cm. TBep^biu *i\ y raji- 
jiobi. BOHHCTBeHHBifi x. Gallorum gens belli- 
cosa est; necTHbift, Saaropo.iHbii x. bonitas, 
probitas. 2) npH3HaKH, cBoftcTBa npeii;- 
Meia nota alcis rei; forma et quasi natura- 
lis nota rei; x. pt^H, cjora habitus orationis, 
quasi color quidam et sucus; genus dicendi, 
orationis; x. h ^yx'b KpacHopt^in Kaat^aro 



406 



Xap^eBHH, 



XjrfcGHtiii. 



nepio.ua cuiusque aetatis dicendi ratio et 
voluntas; HMfrrt x. ^ero similem esse alcis 
rei, prae se ferre alqd, habere alqd; nocpefl. 
esse ex. gen. hjh abl. quality Hanp. mo 
hh6. HMieTX. x. BeiimecTBeHHaro alqd est 
summa gravitate. 

Xap^esHs popina. 

XBajia cm. noxBaia. XBajiedHUH, x. nicHb 
carmen quo dei laudes canuntur; (y rpeKOBt) 
hymnus; paean; x. pfob cm. noxBaatbrnvra 
(cjtobo). XBaJCHTejiB, — Brana laudator; 
praedicator; praeco; laudatrix. XBazrarB 
laudare (alqm, alqd); laudem tribuere mh» 
impertire (alcui), laude afficere (alqm); boc- 
XBaxaxB collaudare, rpoMKo h nySiHHHo prae- 
dicare (alqm, de alqo, alqd); oflodpaxb pro- 
bare (alqm, alqd); 3a 3to XBaaio Te6a bene 
fecisti; caMoro ceda x. se ipsum laudare, de 
se ipsum praedicare; sibi ipsum plaudere; x. 
Koro m> inno coram in os laudare alqm; 
oienb x., BOCXBaaaTb Koro valde hih maxi- 
me, vehementer laudare alqm; maximis oh 
summis Iaudibus efferre, eximia laude or- 
nare, miris Iaudibus praedicare alqm; pie- 
niore ore laudare alqm; canrnKOMi x. in 
maius extollere; x. 3a to, to)... laudare 
quod... XBaJiHTBca gloriari, se efferre, se 
iactare; gloriosius de se praedicare, gloria 
et praedicatione se efferre, sublatius de se 
dicere, vkwb gloriari alqa re, de alqa re; 
alqd iactare hih ostentare, venditare; a 
dTKWh He Mory noxBaiKTbca (=y m6hk 3Toro 
Hfeb) hoc mihi non obtigit; cica3aTb, ne xBa- 
iflCb, quod vere praedicare possum; quod 
non arroganter dixerim; absit invidia verbo. 

XsacTaTL,— car cm. XBaiHibca. XBacTjra- 
bhh gloriosus, vanus, vaniloquus; magnus 
(verba; magnis sermonibus res secundas ce- 
lebrare). Adv. gloriose, magnifice (loqui, loqui 
de alqa re). XsacToscTBO gloria (H3x> 
x-CTBa gloria elatus, Liv.); magniloquentia, 
vanitas; iactatio, ostentatio, venditatio; vana 
de se praedicatio; roBopa 6e3x. x. absit 
invindia verbo; cm. Tattle xBainxbca (bx> 
kohi$). XBacTyHi homo vanus, vani- 
loquus, gloriosus. 

XBaraTL 1) cm. cxBaTbiBaTb. 2)~6bixb #ocTa- 
ToqnbiMt, cm. .nocTaBaxb 3. XBaTaTBca 3a 
hto prehendere, capere, arripere alqd. 

XBopaTB aegrotare; morbo laborare, affectum 
esse; aegro corpore, infirma atque aegra va- 
letudine esse; valetudine minus commoda 
mb non firma uti (6mxb ciaoaro SflopoBba). 

XsopocTHHa sarmentum aridum. Xbopocts 
sarmenta (n. pi.). 

XsopocTB valetudo infirma, incommoda, te- 
nuis; corporis imbecillitas hih infirmitas; 
aegrotatio. Xbopbih invalidus, infirmus, 
imbecillus; affectus valetudine. 

Xbocti cauda; x. komcxbi stellae crines. 

XaacHHa casa; tugurium (maiain^); tectum 

(KpOBX.). 

Xmoctb (corporis) infirmitas, imbecillitas; 
imbecillitas hjth infirmitas valetudinis, vale- 
tudo infirma. Xhjtbih infirmus, parum fir- 
mus, imbecillus. 



XHpyprn^ecKiH chirurgicus. Xnpypr* chi- 
rurgus; vulnerum medicus, medicus qui vul- 
neribus medetur. 

XnTpeni homo astutus, callidus; veterator 
(ciapbifi nayTxO. Xhtpoctb 1) Kaitx. Ka^e* 
ctbo astutia, calliditas, vafrities, versutia. 
2) = xhxpbih nocxynoKX., 3aMBicejrb consilium, 
callidum inventum; ars, artificium; (KOBap- 
ctbo) dolus; BoeHHaa x. belli ars; noiKOBoana 
consilium imperatorium, consilium fallax, bxi 
CBS3H pt^H h npocTO consilium. Xhtphh 
callidus, astutus; versutus (h3bopoxjihbhh); 
vafer jryKaBtifi); dolosus, subdolus (KOBap- 
hbih); tohko, xuipo 3a,nyMaHHbiH subtiliter 
excogitatus. Adv. callide, astute, versute, va- 
fre, subdole. 

Xhjuhhicb cm. pa36oiraaKx>. XHuiHH^ecKiH 

cm. pa360HHH^eCKiH. XHIUHHieCTBO cm. 

pa36oH. Xhiijhoctb cupiditas rapinarum 
■sulk praedae; rapacitas. Xhid;hbih cupidus 
rapinarum mh praedae; rapax; furax (ckioh- 
hbih kx. BopoBCTBy); x. 3B&pb, mniia bestia, 
avis rapax h;ih rapto vivens. 

XjiafflHOKposie animi aequitas, animus ae- 
quus, animus sedatus (cnoKoficxBie ayxa); 
fortitudo, animus fortis (HeycxpanraMocxb). 
Xjia^HOKpOBHbiH aequus, quietus, tran- 
quillus (cnoKOHHbifi); fortis (HeycTpaniHMBra); 
ocxaxbca npn vewb x-hbimx> alqa re non mo- 
veri. Adv. aequo animo; patenter; fortiter; 
sine metu (novi milites pugnae aderant). 

XxonaTB pysaMH cm. pyKoniecKaTb; upBiibHMH 
alis plaudere; alas quatere cum clangore. 

XjionoTaTB o vewb curare alqd, ex. ut; ope- 
ram dare vulvl navare -alcui rei, ex. ut; niti, 
elaborare pro alqa re, pro alqo, Cb ut; 
(caibHte) omnibus nervis contendere pro 
alqa re, cx> ut; x. o xomx>, ^to6bi... xaoie id 
agere ut... Xjiohotjehboctb sedulitas; in- 
dustria; navitas. XjronoTJiHBBiH sedulus; 
industrius (fttaeabHiii); navus (peBHocTHbifi); 
laboriosus (xpy^ojnodEBbifi); plenus negotii 
(MHoraMX. 3aHaxbin); x. 3KH3Hb vita occupata, 
negotiosa. Adv. sedulo, naviter. Xjiohoth 
incommodum; molestia; npH^HHaxb KOMy x., 
HaA^Jiaxb KOMy x-noxx> alcui incommodum 
hjih molestiam afferre; alcui negotium exhi- 
bere, facessere. 

XjTBiHyxB emicare; effundi, se effundere (ex); 
o Tojint, napoA'fe currere (in forum), concur- 
rere, confluere (ad, in alqm locum); co Bcfexx> 
CToponx. undique convenire, ex omnibus locis 
concurrere. 

XjEtCHBin 1) frumentarius, nocpe^. gen. fru- 
menti; x. Mara3HHx> horreum; granarium (aM- 
6apx>, ' atHXHima); x. ToproBJia negotiatio fru- 
mentaria; x. xoproBenx. (negotiator) frumen- 
tarius. 2) x. CTpaHa = oStfJibHaa xjrlo'oM'b 
terra frumenti ferax. Xjx'feQoiiainecTBO 
cm. seMie^feiie. Xjit6oneKi pistor. Xji4- 

GopOflHLIH CM. XJltSHBIH 2. Xjt46oCOJIB- 

ctbo hospitalitas; liberalitas in hospites, h 
npoexo liberalitas. XjitdoToproBentB cm. 
xjrfeoHBiii 1. XjEtS^ 1) ne^eHBift panis. 2) 
3epH0B0H frumentum; bx. noit fruges (pi); 
othochx. ^hbi h npo^aats annona; x. Aoporx> 



XjrfeBTb. 



XopomeHMCo. 



407 



annona cara est; pa3,a,a*ia x-6a largitio fru- 
mentaria huh frumenti (oco6. ci> irfejiBH) noii;- 
kvhhxb HapoirB); annonae divisio, cura fru- 
menti populo dividendi (KaK'B o6a3aHHocxB, 
B03Jioa:eHHafl Ha Koro hh6\). 3)= nponnxame 
victus; victus cotidianus; res ad vitam neces- 
sariae; othhtb y Koro x. victu alqm pri- 
vare. 

XjifcBt stabulum. 

JXMypHTt,— ca frontem contrahere hjih ad- 
ducere. 

XoGoti cjioHa manus; fproboscis. 

XoijaTaH deprecator. Xo^aTaHCTso depre- 
catio, preces; no ^iteMy x. precibus alcis; 
deprecante hjih deprecatore hjih (6oJiie o6mee) 
auctore alqo. Xo^aTancTBOBaTB rogare, 
deprecari, 3a Koro deprecari pro alqo, npe^B 
k4mi. deprecari alqra. 

JCoahtb cm. h^xh; = cuiaaxt xoitb (BB nrpi, 
Hanp. bx> maniKH) calculum ciere (Plaut), 
calculum promovere (Quintil.). Xoffb 1) 
^BaateHie motus, cursus. 2) nyTb, ii;opora via, 
iter; x. bo *ixo cm. bxojtb; x. Kopaoxa cm. 
Kypct; KptiTBift x. (KoaoHHaaa} porticus; ai- 
jiea, Micro rjlx nporyiKH xystus; no,a;3eM- 
hbih x. cuniculus, 3) x. irkia, co6tma cursus 
{rerum, temporis, argumentationis); ratio hjih 
ordo (rei, rerum); x. pa3roBopa iter sermo- 
nis, H3CirM,OBaHifl ordo hjih ratio disputa- 
tionis, KOMe^ia ordo hjih descriptio fabulae; 
pa3CKa3aTB x. irfejia ordine narrare quomodo 
res gesta sit; a H3io»y BaMi. BecB x. flijia 
&b initio res quemadmodum gesta sit, vobis 
exponam; BKpaxiri hsjioshtb x. jrjkia rem 
gestam breviter exponere; boxb tfocxoBipnoe 
{nojgiaHHoe) HSJioatenie xo,na flfcia haec, sicut 
exposui, ita gesta sunt; nyciHXb *ito b:b x. 
cm. ynoTpeSjiflTB; nycTHTB bt> x. Hacnjiie cm. 
coa 2 (ynoxpe6axb); Axao noniio bi> x. res 
prorsus it; jiijio bb nojiHOMX* xo#y res pro- 
cedit, TaKate ardet alqd (ambitus); He npe- 
naxcxBosaxb xoirj irfejia alqd non morari; x. 
irfeia H3M^HfleTca res aliter accidit hjih 
evenit; 6bixb bb xo^y (usu hjih in usum) 
receptum esse; in usu esse; = hm^tb coy 
valere. XoayjiH grallae. Xojj,l6 a itio. ' 
XoacaeHie 3a vkwh cm. yxo,a>. 

Xo3HHica domina, era; MaTB ceMencxBa mater 
familias; xopoinaa, xy^aa x. mater familias 
diligens, neglegens; 6bitb xoponiel x. atten- 
tam esse ad rem, rei familiaris rationem 
habere; Sbitb xyjjoio x-kok) rem familiarem 
neglegere. Xosshhhtotb cm. xo3Hhctbo 
(saHHMaTBca xo3hhctbom , b). XoaaaHi do- 
minus (rocno,a,HHB, Biairkjien.'B); erus (rocno- 
^hhb); oT-en> ceMelciBa pater familias; xo- 
pomiH, xyji,0H x. pater familias diligens, ne- 
glegens; 6mxb xopoinuM'b x-hom'b attentum 
esse ad rem, rei familiaris rationem habere, 
xy^BiMfc rem familiarem neglegere. Xobhh- 
ctbo res familiaris, res domesticae et fa- 
miliares; negotia domestica; ceiBCKoe x. res 
rustica; — sememe xo3HHCiBa administratio 
hih cura rei . familiaris hjih rerum domesti- 
carum; 3aHHMaxbca x-ctbom^ rem familiarem 
tueri, rei familiari praeesse; negotia do- 



mestica curare; res familiares dispensare 

(3aBt,HBIBaTB paCXO^OM'B H npHXO^OMX.). 

XojEMHCTBin clivosus, tumulosus. XojrMt 
collis; locus editior hjih superior; clivus. 

Xojtojihoctb nepeu. neglectio (alcis — ke ko- 
My HHo'.);~6'e3y i iacxie lentitudo, animus len» 
tus huh durus. XojioflHHH 1) co6. frigi- 
dus; gelidus (otohl x., xojio^Hbil KaKi» Jte^t); 
ctohtt* x. noro^a, x-ho frigus est; ciaHO- 
BHica x-ho cm. xoiojcb (HacTynaeiB); 6bitb 
x-^hlimb frigere. 2) nepeu. = CesyHaciHBiH, 
paBHO^ymHfciH languidus; frigidus, (cniLHie) 
lentus; x. k-b KOMy, kb ^eMy neglegens alcis, 
alcis rei; ocTaTBca x-hbim* npn ^eMB alqa 
re non moved, non laborare de re. Adv. ne- 
peu. languide, frigide, lente. Xojeoab 1) 
co6. frigus, (cHJiBHie) gelu. 2) nepeu. cm. 
xoioahoctb. 

Xojioctoh caelebs; ocTaBaTBca x-ctbimx nun- 
quam uxorem ducere. 

XOJECTflHOH, XOJECTt CM. HOJIOTHflHBlH, H0- 

JIOTHO. 

XopoBOflH&ra, x. niacKa cm. xopoBo^. Xo- 
poBOflt chorea; chorus. XoposoH, x. nt- 

Hie chorus. 
Xopohhtb = norpe6aib, cm. 3t. n.; condere 
(mortuos, alqm in sepulcro — cxaBHTB hokoh- 
HHKa b'b cKJieni, b^ rpo6HHD;y); x. Koro co 

BCEMK BOeHHblMH UO^ieCTHMH CM. UOHeCTb. 

XoporaeHBKO bene; ^= KaK'B cirJMyerb iuste, 
recte, ut iustum est, ut par est;=,nocTaTOHHo 
satis (non satis intellexi — a He hohmb x.); 
= o^eHB valde, vehementer, graviter. Xo- 
poinin bonus (bo bc$xb OTHoraeHiax-B, oco6. 
HpaBcxBeHHO xopomift; nnor^a cb npoHiefi, 
vir optimus — x. HeiosiKB); =: nopa^o^Hbifi, 

flTabHHH, KaK'B BB (J*H30[HeCKOMB, XaK"b H B'b 

HpaBcxBeHHOMi. oTHomemn probus (merx, ar- 
gentum, navigium, res, homo, mulier);— 3Ha- 
qnxejibHHH, doraxBm largus, opimus (praeda, 
messis);=npiaTHBiH suavis, iucundus, dulcis; 
x. BpeMeHa tempora bona, laeta, felicia; x. 
H3Btcxie laetus nuntius; npHHecxn x. h3bb- 
cxie laeta nuntiare;— nopaji,o<raBiH commodus 
(valetudine minus commoda uti; litterae sa- 
tis commodae de Britannicis rebus); = y&o6- 
Hbifi opportunus (locus, tempus ad alqd); uti- 
lis (alcui rei, ad alqd); — 3,nopoBBiH salutaris 
(alcui rei, Hanp. remedium — cpeiicxBo); x. 
B03^yxB caelum salubre; = yjta^HBiH, 6jiaro- 
npiaiHLiH prosper, secundus; x. npe^3HaMe- 
HOBame faustum omen; x. ceMencTno, po,irB 
genus honestum; H3B x. po^a, ceMeftcxsa ho- 
nesto loco ortus; x. ^okxopb medicus artis 
peritus, arte insignis; x. cojmax'b miles (bel- 
lo) bonus; miles fortis ac strenuus. Adv. be- 
ne, belle, iucunde, suaviter, commode (salta- 
re, dicere, verba facere); scienter (tibiis can- 
tare); scite (convivium exornare); recte (npa- 
BHibHO, agere, facere — nocxynaxb); probe 
(intellegere, scire); TaKate x., KaK'B h haud 
secus ac (atque); x., o^enb x. 3Haxb xaKace 
non ignorare, non nescire, alcis rei hand 
ignarum esse; xopomo! bene! recte! pulchre! 
bene agis bih facis, fecisti! — conaceHXi, 
no3Boiaio non repugno, nihil impedio; = ao- 



408 



Xopt. 



bojh>ho satis est; — hojiojkhmb, nycTb 6y^erb 
Tara esto! a o^em> x. homhio praeclare me- 
mini; ecjin x. iiomhk) si recte memini; He x., 
tto tli... non recte facis, fecisti quod... 

Xopt chorus. 

XortTB velle; Sojite x. malle, praeoptare; ne x. 
nolle; = atejaxt cupere^HaMipeBaTBca, 3a- 
^yMMBaTb cogitare, parare, aggredi, est mini 
in animo cb wf.\ id agere ut...; nocpeii;. 
conjug. periphr. act. (profecturus sum); =z 
TpeSoBarb petere. poscere ut; iubere cb ace. 
c. inf. [He x. nolle, vetare); nocpeji;. verb, 
desiderativum, Hanp. xony ectb esurio; ecjrz 
xo^einb si vis; si placet ((Jest tibi); si (tibi) 
videtur; Kant xo^emb ut libet; qero ate tbi 
xoqemb? quid tibi vis? ^ero tbi otb MeHa 
xoqemb? quid est quod me velis? quid me 
vis facere? kb KOMy tli xo^emb? quem quae- 
ris? Ky#a tm xo^enib? quo tendis? oht. caMfc 
He 3HaeTB, qero xo^erb nihil certi ha bet; a 
Tara xoqy hoc ita fieri volo. Xot*tbch, 
mhb* xo^eTca = a xo*iy, cm. xotbtb, aceiaTb; 
mh& xoneTca iexb esurio. 

Xots quamquam; etsi, tametsi, etiamsi (aaate 
b% tomb cjiyiaiE, Kor^a); cum (cb conj.% 
quamvis (cb conj., Kara 6bi hh); licet (cb 
conj n nyciB, xoth 6lO; nocpefl. partic, ecjiK 
ycTynHTejibHBiH cmbicjtb jerKO BBiTeicaeTB H3B 

CB^3H piMH. 

XoxoxaTB cachinnare; cachinnum edere hih 
tollere; cm. Taicace CMtabca. Xoxotb ca- 
chinnus; cm. cmbxb. 

XpaGpeijt vir fortissimus; x. Ha cjiOBaxB for- 
tis lingua: homo gloriosus, o coi^aii miles 
gloriosus. Xpa6pocTL fortitudo, animus 
fortis; virtus; BBiKa3aTB x. fortem se praebe- 
re, se praestare. XpaGpBiH fortis;=CMijiBiH 
animosus;= piniHTeiBHtiH strenuus; = nwjffiift 
acer; manu fortis hih promptus; 6bitb 
x-6pbiMB manu fortem hjih: promptum esse. 
Adv. fortiter, forti animo; animose, strenue, 
acriter. 

XpaMt templum (KaKB CBameHHoe mbcto); 
aedes sacra hjih cb gen. hmchh tfoatecTBa 
(npocio aedes tojibko bb cba3h pi*ra); fa- 
num; delubrum. 

XpaHeHie cm. coxpaHeme. 

XpaHHTejLB custos; 6ori-xpaHHTejB tutela; 
deus custos hih praeses; fdeus tutelaris; 
6orB-x. KaKo^o hh6. Mtoa deus qui loco 
praesidet hjih locum invisit; deus cuius tute- 
lae m& cuius in tutela locus est; 6orn-xpa- 
HHTein ceMeftciBa penates, aoMa lares, ro- 
po^a dii praesides urbis. XpaHHTejrLHHii.a 
custos; oornna x-rja tutela; fdea tutelaris. 
XpaHHTB servare; (oSeperaTb) custodire, 
tueri; x. Mojranie cm. Mojraame; x. hto bt> 
naMHTH alqd niemoria tenere. 

XpanfcTB stertere. 

XpeGeTt 1) cnHHHOH spina. 2) ropHBift mon- 
tis iugum; montes; montes continui hjih per- 
petui, continua hjih perpetua montium iuga 
(ropnaa ubub). 

XpnnjiocTB, xpHiuruH cm. oxp... Xpnnt- 
Hie brevissime collecti spiritus suspiria; 
yMnpaiomaro ille singultus quo anima reddi- 



Xy;n,OH. 

tur. XpaniTB faucibus alcis illiditur spiri- 
tus; ofo yMHpaiomeM'B pertrahere ab ima 
pectoris parte suspiria brevissime collecti 
spiritus. 

XpHCTiaHHH'B Christianus; Christianae do- 
ctrinae nan legis studiosus; hcthhhbih x. 
vere Christianus. XpHCTiamca Christiana: 
Christianae legis studiosa. XpacTiaHCKifi 
Christianus hih nocpe^;. gen. Christianorum; 
= cooacHBiH cb yqenieMB XpncTa *Christo 
hjth Christiano dignus; Boo6ra,e Gjaroqecrn- 
Bbifi pius. Adv. Christiane; ut decet Chri- 
stianum hjih Christianos; pie. XpncTiaH- 
ctbo 1) religio Christiana; *doctrina Christi 
hjth Christiana (mKh yneHie); Christiana lex 
(3aK0Hti xpHCTiaHCKon pejinriH); npHHjiTB x. 
Christianum fieri, Christianam religionem 
suscipere, deficere a cultu idolorum et ad 
Christianam religionem transire. 2) coBOKyn- 
hoctb Beta. xpHCTiaHB Christiani; populus 
Christianus; *universi Christiani . 

XpoMaiB claudicare; claudum esse. Xpo- 
moh claudus. 

XpOHHKa CM. JTBTOHHCb. XpOHH^eCKiH lon- 

gus, longinquus, diuturnus; k&k:b Me^HnnHCK. 
TepMHH^ chronicus (morbus). XpoHOJiorH- 
-qecEin observato cuiusque anni ordine dein- 
ceps composite; KaK*b TexHH^ecKiH xepMUH-B 
chronologicus; nacTo nocpeji;. gen. temporum, 
aetatum hjth abl. temporibus, Hanp. pa3BH- 
BaTB, H3iaraTb coSbiTia bb x. nopaiiKB expli- 
care ordines temporum; x. oihh6kh tempo- 
rum aetatumque errores; npn btomb .nony- 
cthtb x. oinnGKy in hoc temporibus errare; 
Bee 3to conociaBHTB bi> x. nopa^Ki ea om- 
nia divisa temporibus et serie rerum digesta 
componere; npe^ciaBHTB x. H3Jio2teHie co6bi- 
Tifi res gestas servato ordine temporum 
componere. Adv. secundum ordinem tempo- 
rum; servato temporis hih temporum hjih 
cuiusque anni ordine. XpoHOJioria tempo- 
rum hjih annorum, annalium ratio; descri- 
ptiones temporum; aetatum hjih temporis, 
temporum ordo; Kara co^HHeHie liber de 
temporibus scriptus; Kara TexHHH. TepMHHB 
chronologia; 3aHHMaTtcfl x-riefi temporum 
annales persequi; oniHtabCfl bb> x-riH tem- 
poribus errare. 

XpynEiH fragilis. 

XpycxaJTB crystallus. XpycTaJiBHBiH cry- 
stallinus. 

Xy^oac^cTBeHHHH nocpeji;. gen. artificis hjih 
artificum, artis hjih artium; x. npoH3BeA6Hio 
cm. npoH3Beji;eHie; x. BBiCTaBKa artis opera 
propalam collocata. XysoKecTBo cm. hc- 
KyccTBo. XyfloacHHKx artifex. 

XyfljOH 1) malus; HeroAHtifi, He cooiBBTCTByMi- 
mjii improbus (merx, nummus); corruptus 
(HcnopHeHHBiS); pravus, perversus (npeBpar- 
HtiH); depravatus (HcnopieHHbii); vitiosus 
(oihhSo^hmh); miser (vita); x. noro^a tempt >- 
stas mala hjh adversa, foeda; x. sopora itor 
difficile, incommodum; x. H3BBCTie tristis 
nuntius; xyate deterior (MeHte xoponiiiii; 
peior (xy^mift); TOMOBaTb ^to bi xyjtyio cm- 
poHy cm. TOJiKOBaTb. Adv. male, prave, per- 



XyjiHTeJiB. 



H/feJIOMyRpeHH£lft. 



409 



verse; misere; cm. TaKace hjioxoh; mh4 nps- 
xoflHTca xy,a;o cm. npaxoflHTbCfl 4, b; ohb x. 
hoctvhmb, ^to noBipnat eMy male ei 
credidit; x. ynoTpe6HTB wro male, perverse 
alqa re uti; alqa re abuti. 2) bb HpaB- 
cTBeHBOMi. oTHom. malus; pravus (ncnop- 
^eHHBiH); nequam (HeroflHiifi); improbus 
(6e3^ecTBMH, no^jihrn); turpis; vitiosus. Adv. 
male, prave, nequiter, vitiose (se habere). 



XyffomaBocTB macies; gracililas. Xyao- 
maBHH macer; gracilis/ XyaiTB mace- 
scere; o^eHb rioxy#ETB macie confici, extabe- 
scere, corrumpi; noxya-BBmiH macie con- 
fectus, corruptus. 
XyjiHTeJiB reprehensor, (cMBBie) castigator; 
vituperator; x. Brfepti qui res divinas deridet. 
XyjiHTB cm. nopHn;aTb. 



U,. 



Itanoia ardea. 

E,apanaTB scabere; radere (KaKHMB hh6. 

OCTpbIMB HHCTpyMeHTOMB). 

U,apeBHa, aoqb napa principis mb: regis filia; 
virgo um puella regia. ItapeKB regulus; 
tetrarches. IJapey6i:acTBo caedes regis; 
bb CBA3H pi^H TaKace parricidium. D,ape- 
yCiiiija regis interfector; bb cbji3h pi^ra 
TaKace parricida. I^apHTB cm. napcTBOBaTb. 
IJapnua regina (h nepen.); regis uxor. 
n,apcKin — npHHaweacanxifi napio regius 
bjih nocpe,a;. gen. regis; — aoctohhuI napa 
. regalis; n,. ^aaraiia reges; domus regia; n;. 

BJiaCTb CM. BiaCTB 2; n\ ^BOpeilB CM. flBO- 
peiXB; IB THTVJIB, KopoHa, CM. TBTVJB, KOpO- 

Ha; u,. j;octohhctbo dignitas regia; il Bjracrb 
regia potestas. Adv. (no) ijapcKH regie, rega- 
liter, regio modo. IJapcTBeHHtra regius. 
I3[apeTBO 1) co6. regnum, (ooabniee) impe- 
rium; pHMCKoe n. imperium Romanum. 2) 
nepen. n, TBaea cm. tt>hb 2, b; h,. 1 aeGecHoe 
(KaKB mt>cto npeobiBama taaceHHbixB) pio- 
rum sedes ac locus; loca caelestia; a. jkhbot- 
HbiXB omnia animalium genera; id quod est 
animal; il pacTHTeabHoe cm. npo3a6aTb. 
n,apcTBOBaHie regnum; nocpefl. nar., 
nanp. bb il HyMw Numa regnante. JJ|ap- 
CTBOBaTB ])— 6biTb napeMB regnare; civita- 
tem regere; cm. TaKace uapb; ctojibko jfcTB 
napcTBOBajra bb Phmt. napa tot annos regna- 
tum est Romae. 2) = rocno^cTBOBaTB, npeo- 
6iaj^aTb cm. rocno,ncTBOBaTb 2, a. II,apB 
rex; 6biTb napeMB regem esse; regnum obti- 
nere; regiam potestatem habere; set acejajra 
uapa omnes volebant regnari; cj&aaTB Koro 
D;apeMB alcui regnum hjih summam rerum ad 
alqm deferre; BbiGpaTb bb aapa alqm regem 
creare; kto hh6. AT-jraeTca napeMB alqs rex 
fit jm esse coepit; alqs regnare coepit; alqs 
regnum adipiscitur; regnum transit ad alqm; 
HaxoflHTbCH no^B BiacibK) n,apa sub rege 
esse; regi parere; in dicione regis esse; 

. opejib, u. nTunB aquila, regina avium. 

JJ[b:bcth ly co6. florere. 2) nepen. — nponBt.- 
TaTb florere, vigere ; iiB-fiTyniia florens 
(urbs florentissima); d;. noaoateHie res floren- 
tes (florentissimae); n. iohoctb cm. hbbtb 2. 

I^B^THCTBIH'l) C06. HORpblTblfl UBBTaMH flo- 

ridus; floribus vestitus. 2) nepen. n;. pi^b, 
A3biKB laetum huh nitidum genus orationis, 
verborum; flos orationis. ^b^toeb flos. 
U|b:etb 1) pi. i^BtTa, color; il jiirua color 



oris h npocio color. 2) pi. hbeth, flos (h 
nepen., Hanp. flos hjih TaKace robur aetatis, 
exercitus, iuventutis); Haxo^HTBca, 6mtb bb 
u-Tt jtetb aetate florere fjih vigere. 

I(eH3opcEin censorius. I(eH3opcTBO cen- 
sura. H;eH3opB censor (bb Phm4); a. khbtb 
*censor librorum. 3HeH3ypa (KHHn.) *cen- 
sura librorum. HjeHSB census. 

HjeHTpB cm. cpe,noTome; u,. 6oeBoro CTpoa me- 
dia acies, media pugna. 

!E(eHTypioH'& centuria I(eHTypia centuria. 

IJepeMomajiB mos receptus. E[epeMOHia: 
caerimonia; ritus. 

I(epKOBHHH ecclesiasticus hje nocpejt. gen. 
ecclesiae; n;. adopifl *historia ecclesiastica; 
i^. uscaTejib *scriptor ecclesiasticus hjih re- 
rum ecclesiasticarum hjh sacrarum; n,. aa- 
TbiHb *Latinitas ecclesiastica mh scriptorum 
(patrum) ecclesiasticorum; n> co6opB synodus 
(y nucam. tiepneu), TaKate *concilium. 
IIjepKOBB 1) xpaMB aedes sacra. 2) o6m;e- 
ctbo o ( a;HOBip^eBB *ecclesia (y nucam. uep- 
neu). 

Icecap b Caesar. 

]HHBiijrH3arxia cultus humanus civilisque; hu- 
manitas, humanior vita, cultus et humanitas, 
npocTo vitae cultus*, multis rebus exculta 
hominum vita (Cic.). 

IIJHJiHHflpB cylindrus. 

IJapKyjiB circinus. I^HpKB circus. 

UJHTaTa *verba ailata hih commemorata. 

l^HTpa cithara; fides (pi); urpaTB Ha uhtpb 
cm. nrpaib 1. 

I(Hc|>pa numerus. 

rtBinjieHOEB pullus; pullus gallinaceus. 

]HbIptOJIBHHKB CM. 6op0^o6pef . 

I]j , BJEe6HBiH: saluber. 

Qj , £jrecoo6pa3HBiH idoneus, utilis; ad id quod 
agimus accommodatus; Stub i^-hhmb in rem 
esse, o6bikh. cb inf. 

II/ejihkomb nocpej^. adj. totus, integer. Itt- 
jEHTejEBHBiB: saluber; il hcto^hhkb, bo,h;w 
fons salutaris valetudini; fons medicae salu- 
britatis; aquae salubres h npocTO aquae. 

Ufijimh 1) bo ^to, bb koto telum, sagittam 
HJta hastam collineare alqo, ad alqd; telum 
dirigere in alqm, in alqd, telo petere alqm, 
alqd. 2) nepen. n;. Ha koto, Ha *ito cm. 
HaMeKaib; spectare, pertinere ad alqd. 

I^BJEOBaTB osculari, saviari alqm; osculum hih 
basium, savium dare alcui. 

^jioMyflpeHHBra castus, pudicus; sanctus. 



410 



U,'fejIOCTB. 



U/feHa. 



-*■ Adv. caste, pudice; sancte. I^iuEOMyjqpie 
castitas, pudicitia. 

IP^ioctl integritas, incolumitas; Bb u,-cxh no- 
cpei. integer, intactus. Ufixnh l) = Becb 
totus; Heno^aioH integer; n;. rojrb annus in- 
teger (noiHbifi), annus totus (Becb ro^, a 
He HtaojibKo TOJibKo MicaneBi); ipse, oco6. 
npn ^HciHieibHbixfc, cum Athenis decern 
ipsos dies fuissem — irjkibixx> (pobho) £ecflxb 
^aea; plenus (noiHbra); cm. xaxace sect. 2)= 
HeBpejjHMMH integer, intactus; incolumis, 
saivus; ocxaxbca iriibiMfc h HeBpe^aMMMt 
integrum intactumque abire, evadere. 

Ufijih 1) co6. destinatum (petere — cxptaxb 
wb n..); noua^aTt, He nona^aTb b% h.. cm. ho- 
na,naTi> 2. 2) nepeu. propositum (Bb KiaccHi. 
npo3i 6es% BCHKaro onpe,xfciHxeibHaro cioBa, 
Hanp. Bb oSopoxaxb propositum peragere, 
assequi, a proposito deterreri h t. n.); 
o6mkh. onncaxejibHO id quod volo, id quod 
sequor, id quod peto hih expeto, quod ani- 
mo intendo (cm. HHate); = hcxojtb exitus; 
(oKOH^aTeibHafl n\) finis; = HaMtpeme consi- 
lium, animus, mens; ct> KaKoro n>? cur? quo 
consilio? quam ad rem? quid spectans? quor- 
sum? (quorsum aut cur ista quaeris?); cx> 
tok) u> eo consilio, ad earn rem; ea mente; 
id spectans, h npodo ad id; cx> tok) n,., hto- 
<5h..., itoSh He... eo consilio, eo, hoc animo, 
ea mente, ut, ne..., ita — ut..; cb ,no6*pox) n. 
bono consilio, bono animo; n. HtH3HH vitae 
lex hih condicio; u;. Hauieft hcet3hh (cyine- 
CTBOBanifl) id ad quod nati sumus; oh* c*ih- 
xaxb uiibio CBoero cymecxBOBamH c& ue- 
onpedrbji. uaKjiou. *ea lege hih condicione 
hih eo consilio hih hpocto ita natus sibi 
esse videbatur, ut...; xaKOBa h,. Hamei jkh3- 
hz, n\ Hanieft jkh3hh cocxohxt* bx xom:b, wlo- 
6h... ea lege hjih ita, hoc fato nati sumus, 
ut...; Bbicuiaji u. 2CH3HH vitae finis; ecm 5h 
yMOjpiaTb n>, cb kotopoh) ohh npHmiH si si- 
leretur, quid petentes venissent (Liv.% n,. 
ciHXOTBOpenm, co^HHems consilium quo car- 
men compositum hih liber scriptus est, quod 
alqs in carmine componendo hjih in libro 
scribendo sequitur (secutus est; Hexopomo 
consilium carminis, libri); cym,HOCXb h u. 
KpacHopMn vis ratioque dicendi (Gic); n;. 
nyxemeciBiH (t. e. m$cto Ha3Ha^emH) locus 
petitus; kto hh6. ^ocrnraeTb nta CBoero 
nyTemecTBia alqs quo contendit hjih vult, 
pervenit; eo quo studet , venit; h,. Moero 
CTpeMJieHia id quod peto hjih expeto; n,. Ha- 
mnxb H3Cib£0BamH id quod quaerimus, aa- 
iuhxb ateiami id quod cupimus hjih concu- 
piscimus; ^ocTnrHyTb iteih (cbohxb cipeMie- 
Hifi) propositum assequi, obtinere; id quod 
petii assequor; id quod expeto consequor; ad 
exitum pervenire; AOCTHrayTb irfciH cbohxb 
ateiaHii ad id quod hih ad ea quae cupio, 
pervenio; id quod concupisco (peto) conse- 
quor; aOCTHraK) TOJIbKO TOH HtlH, hto6h... 

nihil aliud' assequor, nisi ut...; He xocinraTb 
CBoefi n,. proposito aberrare, propositum hjih 
consilium non assequi; He F 3,ocTHrHyB , b cBoei 
n,. re infecta; ^to hh6. He ,a,ocTHraeTB CBoei 



JX- alqd ad finem non yenit (Hanp. tarn au- 
dax inceptum); u\. ^ero hh6. bobc€ He socth- 
rHyxa nihil actum est alqa re; HMiTb, npe- 
cjiijtoBaTb KaKyro hh6. h,. alqod consilium huh 
alqd sequi; certum alqod consilium sibi pro- 
posuisse; petere alqd; velle, sibi velle, spe- 
ctare alqd (Tanace o npe^M., Hanp. hoc spe- 
ctant hih volunt leges; quid igitur spectat 
haec oratio? quorsum haec spectant? — saKyio 
3to HMieTi n.?); HMtTb coBepmeHHO Apyryio 
u,. (o npeitM.) longe alio spectare; h HMtio 
onpe^iieHHyio u;. habeo quod sequar; o^hh 
HMirorb (npecjrB^yioTx) o^Hy, ,a;pyrie ^pyryio 
U. alii alio tendunt; HMtTb (npecifciioBaTb) 
Ty u., hto6bi... xaKace id agere, ut...; nocia- 
BHTb ce6t hto ujhjibw proponere sibi alqd; 
3aJiiaBaTbCH bhcokok h,- magna hih alte spe- 
ctare; HMBTb npejvb na3aMH 6oit»e BbicoKyio 
(Bbicmyio) niib maius quiddam videre; cipe- 
MHTbCfl Kb BMcmefi n. prima sequi; KaKyio 
ohx HMieTt Bb BHjiy u,.? quid spectat? hto 
hh5. ciymHTt hoctoahhoio u. MbHX'b hho. 
CTpeMieHiH alqs assiduam operam et studi- 
um in alqa re ponit, collocat, ad alqd con- 
fert; mo hh6. ciyatHTi* npeoSia^aiomeio, ecis 
He e^HHCTBeHHoio n. si non omne, at praeci- 
puum studium ponitur in alqa re; cxpeMHTb- 
ca Kb oj^hoh (h toh ate) H,. ad idem tende- 
re, cb K*BMb hh6. mihi idem propositum est 
quod alcui; He oji;ho h Tome Hayna h v$jb> 
en est aliud ars ipsa, aliud quod propositum 
est arti; ynycicaTb M&b BHjry u. propositum 
non tenere, *a proposito discedere; aberrare 
(yKiOHHTbca OTb uiiH); cpeji;cTBo Kb #0CTH- 
atemio at»ih cm. cpei^cTBO 1 (bt> KOHut); j^ia 
Hamei h,. Bee paBHo, ih — hih hbtx ad id 
quod agimus, nihil interest, utrum sit— necne 
sit; Cb Hay^Hoio i;. cm. Hay^HbiH (Bb kohi^-b). 

I^!EJELHbin = H3b oAHoro KycKa C^iiaHHblft so- 

lidus. 
IJliHa pretium (nanp. frumenti); u. Ha xit6b 
(na ptiHKb) annona; 6&iTb Bb niai in pretio 
esse, pretium habere, (CHibHie) impenso pre- 
tio venire (o*ieHb ^oporo npo^aBaTbca); u. 
uero hh6. no^HHMaeTCH pretium alcis rei au- 
getur, res carior fit hih carius venit; h,. na- 
saeTx pretium alcis rei minuitur, res vilior 
fit hih vilius venit; nepeu. npHjiaeaTb 6oil- 
myro u. ^eaiy cm. npn^aBaTb. rt-EHHTt ]) 
co$. = onpeJiJiiiTb ntHy npe^Meia aestimam 
(alqd, xoporo magni hih magno, .nopoace plu- 
ris, OMeHb iroporo permagno, bi* xpn ^eHapiii 
tribus denariis), 2) nepeu. o BHyxpeHHeMi. 
^ocxohhcxbb npeAueia magni facere, aesii- 
mare, pendere, Bbime n;. pluris aestimaru, 
facere, putare, o^eHb bhcoko plurimi (alqin, 
alqd); Maio n\ parvi (minoris, minimi) faceins 
parvum hih parvi ducere, haud magni pen- 
dere; BOBce He n,. (hh bo hxo He cxaBnn.) 
pro nihilo ducere, habere, putare; nihili fa- 
cere; despicere et pro nihilo putare, could 
mnere et pro nihilo ducere; cininKOMb nw- 
coko n;. Koro, ^ixo nimium tribuere alnn, 
alcui rei; nimis admirari alqm, alqd; n 
Koro Bbime ipyroro alqm aiteri praepoim 
re, anteponere, alterum alcui postpouom, 



U.'feneH'feTB. 



T lBaHHTJbCH. 



411 



posthabere; oiHHaKOBo n,. iuxta aestimare; 
OAHoro xaKace bbicoko n,., KaKX> h Apyroro in 
pari laude utrumque ponere; adaequare alqm 
alcui; a yMiro n,. hxo hh6. est honos alcui 
rei apud me; cm. TaKate yBaacaxb. H/bh- 
hoctl 1) pretium; BemB SoAbmoi n,. res 
magni pretii; res pretiosa. 2)=irfiHHaa BemB 
res cara hah pretiosa; Bci ii-cth omnia cara. 
njtHHHH pretiosus, cams; magni pretii. 



EtfcneHfcrB rigere; obrigescere, rigere coepisse 
(frigore); cm. Taume onineHixb. U/feiiHoft, 
n;. cooaKa canis catenarias; 11. moctt> pons 
ferreis catenis" iunctus. Hfcno^Ka catenula. 
Ij;taB 1) catena (bx> npo3i o6bikh. bi> pl.)\ 
cm. okobli; KaKt yKpameme, HocaMoe Ha 
mei torques. 2) nepeu. n,. ropi. montes con- 
tinui hah perpetui; continua hah perpetua 
montium iuga. 



H. 



TIapa, o6bikh. bo mh. v., venenum. Tlapo- 
A*H veneficus, magus. ^lapoflfcifoca ve- 
nefica, maga. HapofltiicTBO veneticium 
(nparoxoBAeme Hapx.); ars hah disciplina ma- 
gica; = napM venenum. 

TlacoBoii (cyw.) custos; (ho^hoh) yigil no- 
cturnus; (bx> Aarept) excubitor. 

"■lacTHiia particula. Haciiio — lacxiio cm. 

OT^aCTH. TIaCTHOCTB, BtfaBaTbCa BI> ^-CTH 

singula persequi, de singulis agere; a He 
ynoMHHaio MHoro *£-cxe& multa praetereo. 
HacTHtiH (He oomecTBeHHbm) privatus; do- 
mesticus, "?. a,omx> domus privata hah priva- 
torum; aedificium hah tectum privatum; bx» i. 
^OMt Taote in domo, in privato; n. jrjkAO res 
privata hah domestica hah mea; no q. ifcAy 
privatae rei causa; q. 3kk3hb vita privata, 
otiosa; (cnoKOfinaa) vita umbratilis, vita pri- 
vata et quieta: h npocTO vita; q. nnxepect 
utilitas privata hah domestica hah mea; 
commodum privatum hah meum; h. o6pa30Mt 
privatim; intra (privatos) parietes; intra cu- 
oiculum; h. ^eAonta homo privatus hah qui 
suum negotium gerit otiosus; ^. aioah homi- 
nes privati, h npocxo privati; *i. y^axeAb 
*praeceptor privatus; q. ypoKt *schola privata; 
SpaTb y Koro q. ypoKH institutione privata 
alcis uti. 

^acTHH 1) frequens; creber (nuntii, litterae); 
multus; nocpex. saepe, saepius, Hanp. nac- 
Tbia aBAeHia doroB'b deorum saepe praesen- 
tiae; BCAEicxBie h. npocbS'B, HanoMHHaHin 
saepius rogatus, admomtus; nocpei.. pi ox- 
BAe^eHHBixx. cyniecxB., Hanp. ^acToe 
npeGuBame 3a rpaHHnen h Bt jtepeBnE pere- 
grinationes rusticationesque. 2)=rycxoi den- 
sus, (cHAbHie) spissus. Adv. 1) saepe, saepe- 
numero; non raro; crebro; multum; frequen- 
ter; nocpes. verba -frequentat., nanp. 
ventitare, dictitare, lectitare; q. Sbraaxb rjct, 
npaxoinxb Kyi.a frequentem alqo loco esse, 
in locum venire; q. nocfenxaxb Kanoe hh6. 
Mtoo alqm locum frequentare, (bx> 6oAb- 
moM'b ihca£) celebrare; nanie saepius cre- 
brius; o q e h b h a c x o saepissime; persaepe; 
creberrime; frequentissime; permultum; Kant 
qacxo quam saepej quoties; iaKi ^acxo 
tarn saepe, toties; xaKX> ate h. toties; Kaicb 
*iacxo 6li he quotiescumque; soboabho 
nacTO satis saepe. 2)^rycxo dense. 

"'lacTB pars; membrum (q. Tfcia, KaKOH hh6. 



pi^n); h. pfrra (ipaMM.) pars orationis; ver- 
bum, vocabulum; q. CB^Ta orbis terrarum 
pars; terrarum pars; Bbicmaa, cpeiaaa, Kpafi- 
Haa, HuatHaa ^. nocpei,- adj. summus, me- 
dius, extremus, inflmus, Hanp. summus, infi- 
mus mons, media urbs; npeat^e ^tem^ o6pa- 
THTbca Kb xoft h. Moefi pt^H, Koxopaa... 
priusquam ad earn orationem venio, quae... 
(Gic.)\ rAaBHaa h. ^ero pars gravissima; 66ab- 
niaa v. maior pars; plerique; no SoAbmefi: q., 
6oAbmeH> ^. maiorem partem, maiore ex par- 
te; bi 66Abmeft ^acxH cAy^aeBt plerumque; 
^o6biKHOBeHHO semper fere, plerumque; 
oiHa h. — APyraa v. (oahh — ^pyrie) pars — 
pars hah alii; h xa h A,pyra,a h. (o AHnaxx.) 
utrique; 3HaHHTeAbHaa q. bona pars; aliquan- 
tum Qb gen., ox,aaAeHHbia m. ocTposa aversa 
(n. pi.) insulae; ^acxiio -- nacTiro cm. oxna- 
cxh; no nacxaMx> carptim (no oxptiBKaMx.). 

TJact hora; BOo6nxe BpeMa tempus; ^eTBepxb 
qaca 'quarta pars horae; bx> ow&m> q. una 
hora; in hora; 6oAie Haca hora amplius; b-b 
HasHa^eHHBiS m. ad horam; cMepxHBin ^., 
^act CMepxH cm. CMepxb; Koxoptift v.? quota 
hora est? bx. mecxoMx. q. hora sexta; cnpa- 
msBaxb, KOiopBii v. horas requirere, Koro 
hh6. horas quaerere ab alqo; CBOOO^Hbie ^. 
otium, tempus otii hah otiosum (^acti cbo- 
6oji,HBie oxx> 3aHaxii); tempus (labore hah 
negotiis) vacuum; tempus subsecivum, tem- 
pora subseciva (npoMeacyxoHHBie ^acBi Meat- 
aj 3aHaxiaMH); Bet CBo6oAHbie nacBi npoBO- 
ji;HXb y Koro, c^ kemx* otii tempus consumere 
cum alqo; no;rB nac^ cm. noi^acx.. "^acn 
1) horologium; BojtaHBie clepsydra. 2) cxoaxb 
Ha ^iacaxx> in statione esse, stationem agere, 
habere. 

TlaxHyiB tabescere, extabescere; ^. oxx. ropa 
maerore confici. "^laxoTKa tabes. 

TIama patera, scutra; poculum (KySoK'b); bbco- 
Baa lanx. 

"'lama silva densa. ^ame cm. ^acTo. 

^laame, CBepxx> ^-nia praeter exspectationem; 
(ex) inopinato; ex insperato. "'laaTB cm. 
npeinoAaraxB, oatHAaTB. 

"'iBaHHTBca superbire; aliquid sibi esse videri. 
^BaHHBiH superbus, inflatus; arrogans (npa- 
Ta3axeAbHBiS); fastidiosus (npeaHparomifl spy- 
thx-b); elatus. "^saHCTBO superbia; arro- 
gantia (HeyMicxHoe npnxa3aHie); fastidium 
(npe3piHie ^pyrHXB); animi elatio; opinio. 



412 



^eft? 



■"len? nocpej. gen. cuius? 

""leKaHHTB 1) MOHery cudere; forma signare 
hh npocio signare (coo. Haiaran, nueM- 
neib). 2) 6htb, KOBan. caelare (vasa cae- 
lata); qeKaHHBii caelatus; i. 3oioto aurum 
signatum. 

TlejiHOKi 1) cumba, scapha, Hater. 2) TKan- 
Kift q. radius. ^ejiHt cm. qeiH0Ki> 1. 

''lejioB'feKOJtioeHBfiiH hominibus era generi 
humano amicus; humanus. TleaoBiKanio- 
6ie humanitas. '"lejioBfcKOHeHaBHCTHHKi. 
hostis generis humani; qui genus humanum 
hjih universum hominum genus odit; alter 
hjih novus Timon. ^lejiOBfcKOHeHaBHCT- 
hhh hominibus inimicus. ''lejoB'BKt boo6- 
m,e jraraocTb homo; vir (Mym,HHa, ct yKa3a- 
HieMt Ha HpaBCTBeHHBia jtaieciBa, CBoftcTBeH- 
hbw Mym,HH4, KaKi-To xpafipocib, TBepjnocTb 
xapaKiepa 11 t. n.l; homunculus (1. xaxh cy- 
ntecTBO ciaCoe h 6e3CHibHoe); homuncio, ho- 
mullus (leJioBfao. ciaoBiir, He3HaiHxejibHHH, 
3ac.iyatHBaromift coatajrtaie, npe3pime); mo- 
1030ft q. adulescens, iuvenis; CTapBin q. se- 
nex; hh o/jhht. 1. nemo; MHoro no^efi h npo- 
cio multi; h., KOToput is qui; stoib, toti. 1. 
(bi. yKa3aHia Ha jihuo yate ynoMHHyToe) homo, 
vir hjih qame hie, ille, is; Taisott h., KaKb tm 
(cl npe3p£Hiearb) npocio tu; mo 3to 3a h.? 
quid hoc hominis est? Bci, MHorie jho^h 
TaKate multi, omnes, cuncti mortales (ho mor- 
tales He npocio bm. homines, a Bcer.ua ct 
yKa3aHieMi> Ha 6e3cnnie h CMepTHocib toio- 
Biua); jhoak bi, pojj.1, CuHnioHa, MaKCHMa 
Scipiones, Maximi; ie.ioBT.Ki, npe/jaBmifi 
CBoero KOHcyia proditor consulis; HHor.ua 
lenoBfcK'b BOBce He nepeBOiiHTca, Hanp. 
sunt, inveniuntur, reperiuntur qui — edb jik>- 
jih, EOTopue...; KaKoI-To 1. quidam, aliquis; 
no3Haib bt. KOMI leciHaro 1. fidem alcis (in 
alqa re) perspicere; bohcko bi 10,000 q. 
exercitus decern milium. — QifciaTBCH i-KOMb 
humanam speciem induere, coBepnieHHO .npy- 
rHMi, n. totum mutari ran. bt> jtypHOMi cmbi- 
oi, immutari; c/tfaiaTB H3b Koro i-Ka alqm 
hominem inter homines facere, oopa30BaH- 
Haro i. ad humanitatem instituere hjih in- 
formare alqm. TteaoBifciiecKiH humanus 
hjih nocpeji. gen. hominis, hominum, morta- 
lium; poirb h. genus humanum huh hominum; 
gens humana; h. porai, magnitudo humana, 
statura hominis; n. Bfasi. aetas hominum huh 
npocio aetas; h. pyKa co6. manus hominis 
huh humana; nepen. = HdcycciBo ars, ma- 
nus; c/rkiaHHBiH pyicaMH 1. manu, arte, opere 
factus; TBopeHie pym. n. opus hominum, opus 
manu hjih arte factum; q. oopa3T> forma, 
flgura, species hominis hjih humana; sl 
i-ckomi o6pa3i humana specie hjih forma 
hominis indutus; oorb Bb q. o6pa3fi deus 
inter homines; mortalis deus; 1. cepme co6. 
cor humanum; nepen. animus humanus; 1. 
qyBCTBo hominum sensus; humanitas; eciH 6bi 
Bi HeMi. ObiJia xotb Kanjia q. lyBCTBa si 
quidquam in eo humani esset; q. jojifb hu- 
manitas; i. HpaBBi mores hominum (He hu- 
mani); q. cjiaSociH vitia hominum. Adv. no- 



^lepTa. 

lejioBiiecra humano more; = ioctohho qejio- 
Bfata humanitus (Terent.); humane, huma- 
niter (iejioBiKOJiio6HBO). 1 IejiOB , BiiecTBo 

1) = pojti> leJiOBtiecKift, cm. leiOBinecKiii. 

2) = HeJioBtoojioSie, rysiaHHOCTb humanitas. 
■^eaoBtiiH cm. qeioBiiecKifl. 1 IejtoB4i- 
hoctb humanitas. T IejioB4iHHH: humanus. 

■"lejEBDCTB maxilla. 

J leS.S.JSfi CM. JtBOpHH. 

'"leuosaH'B sarcina. 

■^epBt, ^epBSKt vermis, joatJteBoft lumbricus. 

■"lepeHOB^aTtca variare (bi. leMi — alqa re); 
1. Bb ynpaBaeHiH, KoMaH/j;oBaHiH alternis vi- 
cibus hjih tojibko alternis imperare; q. bi> pa- 
6oii partitis temporibus in opere esse. 

Repeal, qpeai l) = nonepeK'b, HacKB03i. 
iero per ex ace, TaKate abl. 6e3i. npeA- 
Jiora, *ifl ooo3HaqeHia nyTH, no KoiopoMy 
coBepmaeTca jBHateHie, Hanp. ohx yinejib m. 
3th Bopoia hac porta abiit. 2) =nonepeKi. 
iero, ho CHapyacn trans c% ace, Hanp. 
trans mare navigare; nepexojiHTb, nepeBo- 
j{HTb, nepenpaBJiaib 1. ito cm. 3th riarojii.i; 
nepeSpocHTb MOdb q. pfacy cm. nepeOpacu- 
BaTb. 3) = cnyda, nocii, cm. cnycia; v. 
voxb TaKate ad annum. 4)=nocpeji;cTBOMi,, 
npn noiomz, no npniHHi per ci. ace, 
Hanp. per exploratores certiorem fieri y3Han. 
1. jiasyTiHKOBi.; per fraudem; nocpe/t. alcis 
opera, beneficio, consilio; nocpeji;. abl. iu- 
sirum. 

lepeHOKt CM. npHBHBOKb. 

■"lepenaxa testudo. ^epenHDja tegula. ^e- 
penoKt testa, testula; nojaia tojiocobi 11a 
i-Kaxi> cm. 0CTpaKH3Mb. epeni ossa ca- 
pitis. 

■"lepHHJia atramentum. ''lepHHTB 1) coO. 
nigrum colorem inducere (alcui rei). 2) ne- 
pen. cm. oiepHaTb. TlepHOBaTtifi subniger. 
■"lepHOBOJiocHH nigro capillo. '"lepHo- 
rjia3tiii nigris oculis. T IepHOKHHacHHKi. 
magus. ^lepHOTa color niger. 1 IepHuii 

1) co6. niger (coBe^imeHHO 1., cb OTOjiecKOM'i.); 
ater (q. MaioBbift, TeMHbift, MpaiHBifi); pullus 
(rpa3H0-qepHBii, oco6. TpaypHOMi njiau,'!,); 
oniTbiii Bi qepHoe atratus, pullatus; noMep 
HtBmitt otb cojiHiia, CMyrJiBift fuscus, colon' 
adusto; 1. UBiii color niger; q. xjit6i> (njni- 
ctoh) panis cibarius; 1. jtepeBo ebeniim. 

2) nepen. n. jeHb dies nefastus hih ater. 
■"lepHL infima plebs; no npoHcxoatfleHiro mill 
titudo de plebe hjih obscura et humilis; 
Oojibinaa Tojina, Macca Hapoji,a vulgus. 

■"lepnan 1) co6. haurire (ex, de alqa re). L'» 
nepen. haurire (alqd e fontibus); sumoi'i\ 
assumere (alqd); noiepnHyib HCTopiio Kawnii 
H26. po^a wsb jpeBHHXi jiiionHcei ex an 
nalium vetustate memoriam gentis alch 
eruere. 

■^epcTBHH, q. xjiiSi) panis siccus; nepnt 
durus. ''lepcTB'BTB obdurescere. 

^epia 1) co6. linea; npoBojiHTb q-Ty cm. ii|»' 
BojtHTb; norpaHHHHaa 1. terminus; conliniiim 
2) nepen. npejciaBHTb too bi. ofirnnxi, 'i 
adumbrare alqd; velut primis lineis desinim 
re (nncbMeHHO, Quintil.); qepia jiana liiicn 



*IepTon>. 

mentum oris; pi. Twine os hih vultus; os 
vultusque; q. xapauiepa virtus penitus insita 
hi vitium penitus insitum moribus alcis; 
6jraropoj;Haa, npeitpacHaa q. virtus insignis: 
xyjtaa q. vitium insigne; too hho. cocia- 
BJiaevb xapaKiepacTHqecKyio q. Koro hh8. 
proprium est alcis, penitus insitum est mori- 
bus alcis; est alcis ct> inf.; jrerKOMtiarie xa- 
paKiepEraraecKaa q. rpeKOBi cm. xapaKTepa- 
ciHiecKift; 3HaTb xapaiciepHCTirqecKia q. Kaat- 
Jtaro po^a, B03pacTa, cocjioBia tenere venas 
cuiusque generis, aetatis, ordinis (Cic.); 
HHor.ua noopes. n. pron. huh adj., Hanp. 
multa in eo praeclara cognovi; npHBO^HTB 
Bci q. omnia persequi; cit^yromaa q. hoc, 
illud. TIepTHTB = npoBO^Kib qepTBi cm. 
npoBo^HTt; i. ito hhG. imaginem, speciem 
MH formam alcis rei, alqd describere, adum- 
brare; q. Ha necEi in pulvere describere. 
"■lepTors, oCbikh. bo mh. h., cm. jBopeiri. 

"5epn cm. JBHBOJTB. 

"■lecaTt pectere (capillos, comas). 

■"lecTBOBaTB honorem habere alcui; observare, 
colere alqm; honorare, prosequi (alqm alqa 
re). T-IecTHocTt probitas, honestas; = B»p- 
HOCTb, Ha^eatHocTt fides: = 6e3Kopbiciie absti- 
nentia, innocentia; = npaMojrjinie simpli- 
citas, ingenuitas. x IecTHHH bonus, probus 
(vir); = npaBAHBHft, HCKpeHHift sincerus, sine 
fuco et fallaciis; = HaaeacHBii fidus; = npa- 
MO^yrnHbra simplex, ingenuus;=6e3npncipacT- 
hbih integer; =6e3KopBicTHBiH abstinens;=,no- 
CpocoBicTHbiS religiosus; q. cjiobo cm. cjio- 
bo 2. Adv. probe, sincere, sincera fide; sine 
fraude, integre, recte, vere; q. nociynaTB, 
^tficTBOBaib sincere hih sincera lide agere; 
fidem adhibere in alqa re. ^ecToa:K)6H- 
bbih gloriae, laudis mh honoris cupidus; 
avidus, appetens gloriae; ambitiosus; Obitb 
q-BBiMB Taote gloria duci; q. MaHBi consilia 
ambitionis plena; ohb 0TKa3ajica on CBoaxt 
q. imaHOBi) (3aBoeBaHia) rebus- quas gessit 
contentus erat; nojuepatHBaTb qBH q. cipe- 
Mjiema incumbere in cupiditatem alcis. Adv. 
ambitiose (alqd petere). ^ecTOJU-oCie stu- 
dium laudis; cupiditas, amor mh aviditas 
gloriae; CTpeMieme kt. noieraBiMi jojijkho- 
CTaMi studium cupiditasque mh contentio 
honorum; ambitio; bb CBa3a piqn a npocTO 
gloria, Hanp. yBaeKaTbca q-oieMi gloria duci; 
nojweparaBaTb ibe q. gloriae alcis favere. 
TlecTt 1) BHyTpeHHee, HpaBciBeHHoe 
jioctohhctbo qeioBtoa dignitas; ,no6poe 
HMa fama, existimatio; qyBCTBo qecin pudor, 
verecundia; qeiOBfacB qecra homo pudens; 
lejiOBiKi. He 3Haiom;iE q. homo impudens; 
pyKOBOjiaibca qecTbio dignitate duci; coxpa- 
HaTb q., jopojKHTB qecTbio famae servire, fa- 
mae hih dignitati consulere; qeioBto, koto- 
pBift otohb ^oposKHTi CBoeio q. homo summo 
pudore; bto He corjiacHo a, qecTbio res non 
habet dignitatem, ci Moeio q. abhorret a di- 
gnitate mea, non est pudoris mei; dignitas 
mea non patitur ut; jihuibib koto qecra de- 
trahere spoliareque dignitatem alcis, alcis 
existimationem hot famam lacerare: defor- 



HeTwpe. 



413 



mare alqm; ocKopSzTb qbio i., ocKopSaeme 
ieciH cm. ocKopSjiaib. ocKopfijieHie; qecTbio 
(Hanp. yBipaTB, o6im,aib) bona mh optima 
fide. SJ) BHtmHift noqeri, noiecTb honor 
hjih honos; dignitas, laus, gloria; cb lecTbio 
honeste (alqa re defungi), egregie (absol- 
vere), cum summo honore; B03flaBaTB, 0Ka3bi- 
BaTB KOMy q. (noqeciB) alcui honorem dare, 
habere, tribuere, deferre; honore alqm affice- 
re, ornare, prosequi, ocoSeHHyro q. praecipuo 
honore colere; OKa3HBaTB KOMy aoiatHyro q. 
alcui iustum ac debitum honorem habere, 
dare, tribuere; nocpej. n. pron., Hanp. 
noMneft 0Ka3ajrB MHi q. CKa3aTb... mihi qui- 
dem Pompeius hoc tribuit, ut diceret...; j$- 
jiaTb q. honori, laudi, decori, omamento esse, 
honorificum esse; 310 eMy He jrjsiaerb q. hoc 
ei probro, pudori mh dedecori est; noqa- 
TaTb, nocTaBiaTb cefit 3a q. honori hjih lau- 
di ducere, in honore mh in laude ponere cb 
ace c. inf.; npioSpicia qiwb q. laudem 
(sibi) parare, consequi alqa re; Cbitb m> qe- 
cih in honore esse (apud alqm); est honor 
alcui; esse in aliquo numero et honore; a 
HMto q. cb ueonped. hcik.%. contigit mihi 
ut...; a He HMiro q. 3HaTb Taa Gaium, quern 
honoris causa nomino, non novi; bb q. Koro 
honoris alcis causa, ad honorem alcis, HHor^a 
nocpe^. dat., Hanp. ludos funebres alcui dare. 
■"leTBeprfc *dies Jovis. 
■"leTBepHs quadrigae (KoiecHHn;a 3anpaateH- 
Haa q-Heii): 3anpajKeHHBif q-Hefl quadriiugus. 
TJeTBepo quattuor; Hact 6biio q. quattuor 
fuimus. ''leTBepoHoriH quadrupes; q. xs- 
BOTHoe quadrupes. '"leTBepTHH quartus; 
Bi> q. pa3B quartum; bt> q-TBiXB quarto. 
HeTBepTB quarta pars; q. roja tres menses; 
Kaatjyio q. roja tertio quoque mense; q. 
qaca *quarta pars horae; Tpn q-TH tres par- 
tes (copiarum). 
■"leTEifi quod legi potest; clarus; nncaTB qeTKO 

clare scribere. 
■"lempe quattuor; no q. quaterni; q. pa3a 
quater; Bt q. pa3B Sojrfee quadruplo maior; 
bb q. pa3a SojiBiue HeseiH quater tantum 
mh quater tanto amplius, quam quantum 
etc.; q. ro,ia (nepioji bi q. roj(a) quadrien- 
nium; q. nun quadriduum; Ha q. qacin TaK- 
ate quadrifariam (dividere); pa3jiieHHHH Ha 
q. qacTH quadripartitus. ^eTBipeaejjH 
quater. ''leTHpeyrojiBHHEs tetragonum, 
flgura quadrata. ''leTBipexBeeejELHBiH qua- 
driremis. '"leTBipexflHeBHBiH quattuor die- 
rum; q. cpoK-b quadriduum. TLeTBipexKO- 
jtecHBift quattuor rotarum. ^eTHpexM*- 
caiHHH quattuor mensium, no B03pacTy 
TaKJKe quattuor menses natus. ''leTHpex- 
doatHBra quattuor syllabarum. 1 IeTBi- 
pexeTopoHHift quattuor lateribus. T IeTBi- 
pexTbica^HBii: quater millesimus. 1 IeTBi- 
pexiacoBoft quattuor horarum; nooni q. 
atapKaro. 6oa postquam per quattuor horas 
acriter pugnatum est. ■'leTBipHajfflaTHH 
quartus decimus M%decimus (et) quar'tus; 
si q. pa3i quartum aecimum. 1 IeTBipHaffl- 
n;aTB quattuordecim; no q-ra quaterni deni. 



414 



^lexojrb. 



^exojE-B integumentum, involucmm. 
""lemyH^aTHH squamosus; squamis obductus. 

■"lemya squama; noKpbiTBiH H-eS squamis 

obductus. 
"Shhutb 1) *i. cy^x. h pacnpaBy cm. cjkl 1. 

2)=acnpaBiaxb reficere, reparare (npiBecTH 

bx. nepBOHanajibHoe cocToame,); sarcire, re- 

sarcire. 
1 Ihhobhhk'& magistrate; qui munere alqo 
fungitur; muneri alcui praefectus, praepo- 

situs. 
"^HCJieHHOCTB Humerus; multitude ^hc- 
jreHHHH, q. 3HaKX> nota numeri; ?. npeBOC- 
xojictbo maior numerus, bx. cba3h pta h 
npocio numerus; multitudo; noiaraacb Ha ^. 
npeBoexojtcTBO abundante multitudine fretus 
(Liv.). "'iHCJto numerus; He6oibinoe i. nu- 
merus exiguus; paucitas; pauci; 6oibmoe ?. 
TaKate multi; no ^mciy numero; h. Tpn, q. 
^BiHa,nuaTb numerus ternarius, duodenarius 
h t. #.; ohh npwcyTCTByioTi) b% SoibinoMx. 
HHCii frequentes adsunt; bx, hhcjte in nu- 
mero ex. gen,, in ex. abl, Hanp. ohx. Haxo- 
,HMca bx. h. ^ecjiTH uociobx. in decern lega- 
tis fuit; bx. Hncifc hxx> inter eos (hos), in iis 
(his); npuHajaemaTb kx. *raciy Tfcxx,, Koiopbie 
ex eo numero, pta ex eorum numero esse, 
qui...; kx> qnciy kotophxx. oht> He npHHajjie- 
atHTb quo in numero hie non est; c^HTaTb 
koto bx, ^ncjii wo numerare alqm (inter 
doctos hih in doctis); ducere hih habere 
(alqm in hostium numero); othochtb Koro kt> 
^Hciy wo referre alqm (in oratorum nu- 
merum, inter deos). 
tIhcthtb purgare (locum), repurgare (iter); = 
BtiTupaxb tergere; detergere; = BbiMeiaTb 
verrerfe, everrere. TTHCTOcepaeTiie,— c ep- 
fle^HOCTB sinceritas, simplieitas, jeritas, 
animus apertus. ^HCTOcepae^HBiia: since- 
rus, verus, simplex, apertus, apertus et sim- 
plex. Adv. yere, sincere, simpliciter, aperte, 
ex animo. "^HCTOTa 1) co6. munditia 
(onpaTHocTb). 2) nepeu. a) h. roioca claritas 
yocis. b) q. ciora, a3BiKa sermo purus, incor- 
rupta sermonis integritas, pura et incorru- 
pta consuetude c) i. HpaBCTBeHHaa castitas, 
integritas, sanctitas; n. HpaBOBX> morum pro- 
bitas, integritas. "^hcthh 1) co6. purus; 
onpaxHbiH mundus; He CMiinanHBii merus 
(yinum). Adv. pure, munde; q. bbimbitb pure 
layare. 2) nepen. a) o ciorfc, hsukI purus, in- 
corruptus, elegans; q. npoH3HOineme elocutio 
emendata. Adv. pure, emendate (loqui). b) bx, 
HpaBCTBeHHOMX. oxHomemH purus, castus, 
sanctus, integer, incorruptus, innocens; h. co- 

BiCTb CM. COB^CXb. C) H3X> H 30JIOXa nocpefl. 

aureus solidus (columna); a cKa3aix> q. 
npaB^y nihil dixi nisi yerum he yera; *ih- 
CTMmaa ioatb mera mendacia (pi.)', v. npo- 
Hin germana ironia; bto folia ^. ciy^afi- 
Hocib, mo... forte, temere eyenit hih casu 
et fortuito accidit ut.... 
"^HTaTeat legens (nHxaiomiu); lector (npnHa- 
.peacamii kx> Kiaccy qnxaioinHXT,, ^Tienx,); is 
qui legit, ii qui legunt (bx, h3Bt>cthomt. 
ciy*ia£ Hnxaromiii, ^nxaBmin); 6bitb aoboib- 



hhmi. HeMHorHMH *i-mh (o nHcaxeit) paucis 
lectoribus contentum esse. "^HTaTB l)lege- 
re; h. Bciyxx> recitare; ^TeHieMx. 03HaK0- 
MjrsxBCtf cx> nkwb legere alqd, alcis librum, 
alqm; cognoscere librum, scriptorem in ma- 
nus sumere; bx> HCTopia mbi ^axaeMx. apud 
rerum scriptores scriptum videmus, est; mbi 
^HTaeMX) r^i, bx^ KaKOH hho\ KHnri scriptum 
est hih legitur, scriptum inyenitur in libro; 
mbi *iHxaeMX> y IIjiaxoHa est hjih scriptum 
est, legitur apud Platonem; bx> doibmnHCTBi 
1 pyKonncet ^nxaexca (HanncaHO) *in codici- 
bus plerisque legitur hih habetur, in- 
venitur, est, TaKate *codices plerique 
habent; nacTo h. lectitare; ohi MHoro 
iiHxajix> in multis litteris yolutatus est; 
yqnxb Koro q. docere alqm litteras; y^Hib- 
ca ^. discere (primas) litteras. 2) ^. o HeMx> 
hh6. (o npenoaaBaTeii, npo4>eccopi) legere, 
scholam habere de alqa re. 
TlnxaHie sternutatio; sternutamentum. "^h- 

xaTB sternuere, sternutare. 
^IjieH* 1) h. xiJia pars corporis; membrum; 
artus (co6. cycTaBX., *racrb HieHa, ero oko- 
HeHHoexb). 2) ^. npeiJioateHia, nepio^a mem- 
brum, incisio, incisum. 3) h. ceMeficTBa, 06- 
n^ecTBa h t. n. nocpe^;. unus de, homo de; 
g. KaKofi hh6. napxiR yir factionis alcis; ^ie- 
hbi o#Horo ceMencTBa qui ex una familia 
sunt; HieHBi ceMe&ciBa domus; ?. ceHaxa se- 
nator, vir hjih homo senatorius; v. Kanoro 
hh6. o6n;ecTBa, xoBapHm,ecxBa socius. 
■^peaBBi^aHHOCTB, #0 ^-cth cm. qpesBtiTiaf- 
ho. ""IpesBBi^aHHtiH extraordinarius (mu- 
nus, imperium); = Heo6BiKHOBeHHBifi insolitus, 
novus: — HeBipoaTHbiH incredibilis; ~ ptAKifi, 
y^HBHxeJibHBiH rarus, singularis, minis, miri- 
ficus y mirabilis;=BBiAaiom;iHCfl, 3Ha^HxejibHBiH 
insignis, maximus, sumnrus, ingens; ^. chjibi 
yires humanis maiores. Adv. yehementer 
(o^eHb); npn adj. nocpeii;. superl:, praeter 
morem; incredibiliter, mirifice, mirum in 
modum, (cMbHte) mirum quantum hih quam. 
TIpesMtpHMH immodicus, immoderatus; mo- 
dum excedens; nimius (laetitia): profusus 
(hilaritas, sumptus); effusus (honores, sumptus, 
laetitia); impotens (laetitia, postulatum): - 
6e3yMHBiH insanus (cupiditas). Adv. immodicc, 
immoderate, praeter modum, effuse. 
^Ipeat cm. ^epe3x.. 

^[Teme lectio, KaKX. ynpaatHeHie legendi usus, 
(bx. ciyxx,) recitatio; oxoxho 3aHHMaTBcn 
*i-HieMx> litteris hjih librorum lectione dele 
ctari: ohx, 3aciajix> MeHH 3a ^-Hieaii me in 
legendo libro hih legentem librum offendil; 
=to, wo MHTaio libri quos lego hih lilm 
lecti hih legendi; ierKoe ^. lectio quae non 
est intellectu difficilis; = to, ™ iHTamrji 

BX> H3B^CTH. MtiCTE pyKOHHCH, Ha^UHCH H T. U 

(KaKX. nanncaHo), KaKX. t t. *lectio ii.in 
scriptura. ' I ^Te^^ anagnostes, recitator; \v 
ctor. "^Ithtb Koro obseryare, colere altjin 
alqm in honore habere. 
tJto I MfbcmouM. 1) eonpocum. quid? «n«t 
tbi roBopHfflb? quid ais? ^ixo tbi roBopnuii' 
(ex. yjiHBieHieMX.) ain' tu? ^. TaKoe ApyMiOur 



MyB0TB6HH00Tb. 

quid est amlcltla? h. »to aiiawHrb? quid hoc 
rei est hjih slhl vuli? m. mo aa qejOBftici? 
quid hoc tmmlnls est? i. 3a npMHHHa, mto... 
quid causae oat, cur hjih quod c% conj.; He- 
ro tbi eme JKOjiaeiuu? quid vis amplius? a 
3Haio, hto GyaoTT. scio quid futurum sit; h 
hto ate AaJibme? quid porro? quid postea? 
quid turn? hto wo HaKOHen>? quid tandem? 
2) onwocum. qui, quae,* quod; to, h. tbi hh- 
cajrb mh$ ea quae mini scripsisti; Bee, h. 
6bi hh quodcunque (quaecunque), quidquid; 
nee, hto omnia quae; omne quod; Bee, h. 
ciy^HTca omnia quae futura sunt; 6epHTe, h. 
(H3T. JiByxi) BaMt yro^HO utrum placet, su- 
mite. 3) ueonpedrbji. HTo-HHfiyjjb, hto- 
jth6o aliquid, quid, quidpiam; quidquam; 
hto-to aliquid, quiddam; non nihil; nescio 
quid; bto hto-hh6v,hb ,a;a summi* est ali- 
quid; r hmt>h) Te64 Koe-^To cKa3aTb cm. Koe- 
hto. II com* nocpeA- cok)30bt. ut, ne, quin, 
quod; ««/*., ace. h nom. c. inf^ cm. ipaMM.; 
hto KacaeTca iio cm. KacaTbca 2; tojilko hto 
cm. TojibKO. ^toCh ut; nocjrk riaro.aoB'b 
«MimaTb, npenflTCTBOBaTt^ quominus; nocjrfc 
naroaoB^ <atejiaTb» nocpeji;. ace. c. inf.; 
h. He ne; h. hhkto ne quis; h. HHKor#a, 
HHrflfc ne unquam, ne usquam; h. T'EM'b 
quo. 
"^yBCTBeHHocTt voluptas hjih Yoluptates 
(corporis). ^yBCTBeHHHfi^BemecTBeHHBii 
sensibus perceptus; sensibus subiectus; h. 
npe^MeTti omnia sensus moventia; quae ocu- 
lis cernimus; res externae; h. H^ciajK^eHiH, 
y^oBoabCTBia voluptas, voluptates corporis; 
npe^aBaTbca n. y,a,0B0ibCTBiHMT> (totum) se 
dedere corporis voluptatibus, voluptatibus 
servire, se tradere. HyBCTBHTejiraocTB 
animi hjih naturae mollitia. HyscTBHTejEB- 
hhh 1) = Bne i iaTJiE[TeibHBi&, MflrKocep,a;BiS 
mollis (animus); nocpefl. cynrecTB. yMeHb- 
ihht., Hanp. h. a&eHmKHBi mulierculae*; 6bitb 
h-hbim-b animo esse molliore; in alqo est 
animus mollis. 2) = 3acTaBiflK)iniH nyBCTBO- 
BaTb ce£>H acerbus (dolor); acer (vis frigoris; 
dolor, supplicium); gravis (onus). TlyBCTso 
1) sensus; h. 3piHiH, BKyca, oooHama, CJiyxa, 
ocfl3aHi.a cm. bth cym> 2) hvbctbo jjyxoBHoe, 
co3Hame sensus; hmLtb BtpHoe h, recte hjh 
quae recta sint sentire; nacTO cjiobo qyB- 
ctbo ne nepeBo^HTCH ocoobimt. ciobomi., a 

HM6HH0 eCJEH 3T0 IIOHJITie He BSUKHO H HVB- 

ctbo He npoTHBono^araeTCfl yMy, Hanp. h. 
pa^ocxu laetitia; npiflTHoe h. iucunditas; pe- 
j[Hrio3Hoe h. religio; HpaBCTBemioe h. offi- 
cium, pudor, houestas, verecundia; h. ryMaH- 
hocth humanitas; h. taroxapHOCTH gratus 
animus; h. cocipa^aHiji misericordia; h. nps- 
3mia. honestas, pudor; SojiT^HeHHoe, He- 
npiaTHoe h. animi dolor; dolor, molestia; 
TpeBoatHoe ^. angor; ecTecTBeHHoe ^. natura; 
q*Ba HeHaBHcra, 3aBHCTH, npe3pfcHia, jtioobh 
odia, invidiae, despicationes, amores; ^. npe- 
KpacHaro elegantia; q. cboSo^bi libertas; q. 
joira officii opinio; quasi officii iudicium; 
^acTO TOjrbKO officium; = ^oopocoBicTHOCTb 
f religio; no othoht. K'b Bory, oTe^ecTBy^ po- 



HyTKlfl. 



415 



IHT6JflM7>, A*TflWb pletilH; 881* MyUCTDrt *OJ- 

ra officio ductus; religloMO; nletate; m. rnpa- 
neAJRBOCTH aequltas; no3oyAHTb »ii komi 
paaJiHMHUH h. varle afflcere alqu; JtRUiHTbCA 
m-bi. animus alqm reliuquit; an I ma alqm de- 
ficit; exanimari; intermori (in contlone inter- 
mortuus paulo post exspiravit, Liv,)\ npK^TH 
b-b h. ad" se hjih ad sensum sui redlre; se 
colligere; animum recipere. ""lyBCTBOBaTB 
sentire (famem, dolorem); affici alqa re; h. 
dojib b% KaKof hh6. ^acTH TTiia sentire do- 
lorem alcis rei [pedis); dolore alcis rei af- 
fici hjih affectum esse; dolet alqd; g. oTBpa- 
m;eme cm. oTBpameme 2; ^yBCTByio ce6a 
ocKopdJieHHBiMi i&wh offendit me alqd; h. 
ce6.a 6oibHbiM r b minus commoda valetudine 
uti, minus valere; bi> npej;cToam;yH) 6opb6y 
bbi ce6a 6y^;eTe ^. noS^HTeaHMH, ohh no- 
SiaK^eHHbiMH erit in hoc certamine is vo- 
bis illisque animus, qui victoribus victisque 
esse solet; ^aTb KOMy no^VBCTBOBaTb csot 
rH^Bi alqs iratum me seutit; bilem effunde- 
re in alqm. 

TlyffaM mirum caput; owb ^. mirabiliter mo- 
ratus est. "^yflecHtiH mirus, mirificus; = 
yflHBHTeibHbift mirabilis, admirabilis, miran- 
dus; divinus; ^-hbimt, o^pasoMt mirandum in 
modum; = otjih^hbih, npeKpacHbifi, cm. bte 
CJOBa. Adv. mirabiliter, mirum in modum; 
qy^ecHo Bbirnio, ^to... hoc peropportune bjth 
percommode cecidit, hoc percommode accidit 
quod... "'lyflHBiii cm. qyaecHbiH. ^y^o mi- 
raculum, res mira; ^y,neca TaKate mira (n. 
pi.), mirabilia (n. pi.); CBepxiecTecTBeHHoe 
flBJieme prodigium; portentum; ostentum; 
monstrum; ceMb nysecb CBiTa septem mira- 
cula hjih omnium terrarum spectacula; iy.no 
npnpo^w miraculum naturae; i-ca npnpoflbi 
quae in terris mundoque mirabilia sunt; co- 
BepmaTb i-ca xpaSpocrs admirabili virtute 
pugnare. ^[yflOBHme portentum, prodigi- 
um, monstrum. "*IyflOBHmHiiH monstruo- 
sus, portentosus. "'iyflOTBopHHl *mira- 
cula edens. 

TlyaKdHHa = ^yacan CTopoHa, cm. CTopoHa 2. 
^yacflaTLca koto, nero fugere, defugere 
alqm, alqd; vitare, evitare; h. koto TaKace 
alcis aditum sermonemque defugere. "^ya- 
flHH alienus, nero ab alqa re; dbiTb nyac- 
^ibiMT. Hero, alienum hjih seiunctum esse hjih 
abhorrere ab alqa re, coBepmeHHo nyat^biMi 
nero TamKe remotissimum esse ab alqa re. 
"^yaEeaeMen;*, ^yaeseMHtra, ^yacecTpa- 
Heu;%, TiyatecTpaHHHH cm. HHocTpaHeu'b, 
HHocTpaHHBit. ^yacoH I) He npHHa,pe»a- 
miH KOMy hh6. alienus (res, sententiae); jjo- 
MoraromlHca nyatoro alieni appetens; Ha h. 
3eMjri in alieno; h. coSciBeHHOCTb res alie- 
nae. 2) ~ HHocipaHHBift, cm. 3To cjiobo; h. 
CTopoHa cm. CTopoHa 2; = He3HaK0MMH alie- 
nus; a bt> r sTowb ropoi$ h. ignarus sum hu- 
ms urbis; coBepmeHHo h. jiioah alienissimi. 

MyMa pestilentia; lues. 

"'lypOaHt caudex, 

HyTKiS sagax (canis); vigil (Soirpbift, BHHMa- 
TenbHbiH); h. cjiyxT. auditus sollers, aures 



416 ^E*M r B IHHirfeHie. 

acutae; n. com somnus levis. ^ytkoctb I) co6. narium ad investigandum sagacitas 

(co6aKH) sagacitas; vigiiantia (GaaxejibHocTb). hjth npocTo narium sagacitas. 2) nepeu. sa- 

"^yTB vix; qyxb He prope; paene; rfocpeij. gacitas. 

irkiaro oQopoxa haud multum hjih non longe Im, bo Bxopot nacxn cpaBHeaia, quam; 

afuit quin, prope erat hjih factum est ut, ^kwh — x$mx> quo — eo, quanto — tanto, 

propius nihil factum est quam ut =* hcmho- HaHp. quo (quanto) quid rarius est, eo (hoc, 

raro He,nocxaBaJio ^o Toro. hxo6m... HyTte tanto) pluris aestimatur. 



m. 

niaraTB gradi, vadere. man 1) co6. gra- fflejEecTB susurrus; strepitus. mejeecTtTB 

dus, gressus; (KaitB Mipa) passus; (noxoitKa) susurrare; strepitum edere. 

ingressus; CKopbin m. gradus citatus hjih UteJiKOBHraBifi ^epBb bombyx. mejiKo- 

citatior, gradus plenus; cursus; ckophmx. ma- bbih bombycinus, sericus. lUejiEB bom- 

roMT. ycxpeMHXbca Ha Bpara citato hjih pleno byx; = mejiKOBMH Maxepiu bombycina, serica 

gradu in hostem ducere, aciem instructam (w. pi-)* 

pleno gradu hjih magno cursu in hostem in- meneaaBBiH blaesus. ETIenejiaTB est alcui 

ducere (o npe^BO^Exeit); Ha HenpiaxeabCKiH os blaesum. 

jiarepb pleno gradu hjih magno cursu ad fflenHyTt cm. menxaxb. HEenoTB susurrus. 

castra hostium tendere; MejaeHHbin m. in- UTenTaTB susurrare; m. Koaiy Ha yxo insu- 

gressus tardus; xo^nxb ckophmh, Me,peH- surrare alcui alqd (ad aurem, in aures). 

hlimh ih-mh uti ingressu cito, tardo; 6ojn>- UlepeHra ordo. 

dihmh m-MH gradu ingenti hjih pleno; vabohxb IDtepoxoBaTOCTB asperitas. HlepoxoBa- 

marn, n]>H6aBHXb mary gradum addere; tbih asper; salebrosus (6yrpncxbtft); horridus. 

yaitpaTb in. cm. yMfcpaTb; c^xaaxb m. gra- DlepcTB lana; noKpuxbin mepcxbio lanatus. 

dum facere; cijfaaxb HtcKoibKO m-roBX> Bne- JHepcTaHOH laneus. 

pejrb aliquantum progredi; cibimaib *n>n mepraaBBiii asper; pilosus, hirsutus, hirtus 

marn alqm incedentem audire; a eme hh Ha (noKpbixtifi BOJiocaMH). 

m. He BtixoflHXb m% jiomj nondum pedem mecTBie, xopmecxBeHHoe m. pompa; xpiyM- 

domo extuli, nondum domo egress us sum; hh <f»aibHoe in. triumphus. IIIecTBOBaTB incede- 
Ha m. He oxxo^axb orb Koro non pede, quod re, ingredi; magnifice incedere (rop^o, BaatHo). 
aiunt, uno ab alqo abscedere, nunquam a la- mecTepo sex. mecTHroflOBo4 cm. meciH- 
tere alcis discedere; m. 3a niaroMx* gradatim; jrfexHiH. IIIecTHflecaTHJifcTHiH: sexaginta 
pedetentim (Majio no Majy, HcnoaoBOJib). 2) annorum; o B03pacxr> xaote sexagenarius 
nepeu* nepBbifi m. kx> qeMy initium, princi- hjih sexaginta annos natus. HEecTHfleca- 
pium alcis rei; afciaxb nepBbin m. initium tbih sexagesimus. IIIecTHtfHeBHBiH sex 
facere (alcis rei); jrjuiaTb oojibnioH m. Bne- dierum. IIIecTHJitTHiH sex annorum, o 
peJTB aliquanto longius progredi; icfciaTb B03pacxx> xaoie sex annos natus; m-Hie 
HeoGayMaHHbiH h HeocTopoatHWH m. temere ManbHHKH pueri senum annorum. IIIecxH- 
atque imprudenter agere. Mtca^HBiH semestris; sex mensium; hi. 

niaHKa manus, caterva, grex; m. pa3doHHH- nepio^ BpeMeHH semestre tempus. Hfe- 
kobb latronum hjih praedonum hjih latrocinii CTHHoria sex pedibus; sex pedes habens; 
grex, latronum hjih praedonum manus, h sex pedum. IHecTHCOTBiH sescentesimus. 
npocxo latrones, praedones; latrocinium; m. UlecTHCTonHBiH sex pedum; sex pedes 
sopoBX. furum caterva, grex. habens. mecTHafliiaTBiH sextus decimus; 

maJianiB tugurium; casa (xnatHHa). b% hi. pa3x» sextum decimum. HEecTHaA- 

niajioeTB petulanter factum. naTt sedecim hjih sexdecim; ^decern et sex; 

HEanKa apex; galerus. no ra-xn seni deni. UlecTOH sextus; bx> m. 

HEapnK* globulus; pilula; sphaerion. KCa- pa3x» sextum; o^na mecxaa sexta pars. 
pooCpasHBiH globosus. mapt globus-, UlecTB pertica; ^HHHbii longurius. 
sphaera; 3Cmhoh m. terrae globus (KaKt nua- mecTB sex; ^ihcjio m. numerus senarius; no 
Hexa); orbis terrae (3eMHOH nuacxx.); terrae, mecxn seni; m. pa3x. sexies; bx> m. pa3i> 
orbis terrarum (bcx> 3eMJifl bx> coBOKynHocTH). 6oibme v$>wb sexies tantum, quam quan- 

UlaTaTE labefactare, labefacere. maTaTBca turn...; nepiojr^ bx» m. jrixx. sexennium. 
labare (o npe^MeTaxx>); vacillare, titubare (o niecTB^ecaTB sexaginta; no m-XH sexa- 
JIH^ax ^ b). geni. niecTBCOTS sescenti; no m. sesceni. 

maTep-B cm. naiaxKa. IIIecTBH) sexies. 

IUaTKii 1) co6. instabilis (He xBep,a;o ctoh- IQea collum; cervices (3axMJioKB); opocHTw-n 
ruif); caducus (6jiH3KiH kx. naiteHiio, npexoipi- KOMy Ha meio cm. Spocaxbca 3; cioMaxb iihmo 
m;iS, Henpo^HbiH). 2) nepeu. = HenocxosH- frangere cervices. 
hbih, nepeMtH^BBbiH, cm. 3th ciOBa. HLnwh spina. 

meseJiHTB movere, commovere. mese- rCEnntaie sibilus, stridor. ninntTB sibilaic, 
jiHTBca se movere, se commovere. stridere. 



niHpHHa. 

DlHpHHa latitudo; pobx, m-How bx, 3 <J>y T a 
fossa tres pedes lata; post HMieTx. b^ in-Hy 
3 (J>yxa fossa tres pedes lata est; hmexb bx> 
m-ny He 6oxke AByxi. jurolrMOBt duorum digi- 
torum latitudinem non excedere. DIhpo- 
KiH latus (fossa, campus); = npocxopHBit, ne 
t^chbih ]axus; mnpoKO paacxMaromiicsi pa- 
tens; in. Mope mare apertum. Adv. late. 
ninpoTa cm. mapKHa. 

HIhtb suere; mraxBe nraxoe 3ohoxomi> vestis 
auro distincta. HEHTLe (icaKX, ^McTBie) 
suendi ars; nraxBeMx> CHKCKHBaTB ce6t npo- 

. nnxame acu victum quaerere. 

IIlKanHKx armariolum; jtui khbtxi foruli. 
niKani armarium. 

DlKaTyjiEa scrinium (flia xpaHema nncBMeH- 
hlix'b npHHa^neatHOCTeH). 

niKOJEa 1) ludus discendi, litterarum (aae- 
MenxapHaa); Bticmaa schola; ludus ingenua- 
rum litterarum; caaioe ody^enie disciplina; 
nocimaxB nraojiy scholam frequentare; xo^htb 
kx> KOMy bb mKoiy in alcis scholam ire, al- 
cis scholam frequentare. 2) = nocjri^OBaTejH 
KaKoro hh6. ynnxexfl, <j>niioco<j>a schola; disci- 
plina; secta. UIkojebhhh *scholasticus; m. 
o6pa30BaHie eruditio; aaiB KOMy m. odpa30Ba- 
Hie alqm artibus erudire, BcecToponnee omni- 
bus doctrinis ambus puerilis aetas imper- 
tiri debet, erudire alqm; m. y^eHocTB *do- 
ctrina scholastica; *litterae scholasticae; *lit- 
terae umbraticae, *subtilitas umbratilis; bt> 
cbs3h pi^E h npocio doctrina; m. y^HTeJEB 
magister ludi (litterarii); praeceptor publicus; 
m. TOBapHm> condiscipulus. 

niKypa pellis. 

ULneM* galea (KoataHiifi); cassis (Mexajoii- 

*"""" MecKin). 

HEjiana pilleus; petasus (^opoatHaa ex. mnpo- 
khmh noMMn); chatb m. tegmen capiti de- 
trahere, caput aperire; bx> m-nfc pilleatus. 

UTopoxtB strepitus; sonus. 

IIInioHi explorator (npenMym;. na bohh^); spe- 
culator (paaBi^HK'B); emissarius (Boodnie). 

IQnopa calcar (oo*bikh. b'b plur. calcaria); 
#axB m-pH jromaflK calcaria equo subdere, 
calcaribus equum concitare. 

HIthjib cm. xhhib. 



m;ejiB* 



417 



UlTpa^OBaTB Koro (neHBraMH) dicere hjih irro- 
gare alcni pecuniam. niTpa<|)HOH, m. 
^eHBrn pecunia multaticia. IUTpa$% mul- 
ta; HajoatHTB Ha Koro in. cm. uiTpa^oBaTB. 

UlTyKaTypHLiB:, m. padoxa opus tectorium. 
IElTyKaTypmHKfc tector. 

IElTypMOBaTB vi oppugnare hjih adoriri (ur- 
bem, domum). IHTypMOBOH, m. jrfecxHHn,a 
scalae. mTypMB oppugnatio, vis, impetus; 
BecTH cojuaiB-Ha m. milites ad urbem op- 
pugnandam admovere: h,hth Ha m. impetum 
facere; GpaxB di-momx. vi nan impetu capere, 
vi hjih per vim expiignare h npocTO expu- 
gnare; hi-momi* CHOBa saBia^fcrB ropo,a;oMT> 
oppidum hjeh ufbem vi recipere; oxpaaeaxB m. 
cm. oxpa&axb 1. 

DJyMHiiH tumultuosus (contio— codpame); stre- 
pens. niyMt strepitus; tumultus (myMHoe 
CMHTeHie tojubi); turba (3aM*kinaxej[BCXBO, cy- 
MaToxa); fremitus (ryjix.); fragor (xpecKx>); 
stridor (cbhcxx, cKpflnx*); 6e3x> myMa sine tu- 
multu; silentio; B3#parnBaxB nps bcsijomx* m. 
quidquid , increpuit pertimescere. IEEyM^TB 
strepere, strepitum facere; tumultum facere; 
tumultuari. 

IHyTHTB iocari, ioco uti; ioca agere; ludere; 
m. HajvB k£m:b iocosa dicta iacgare in alqm, 
Ha,2rB i&wb iocari in alqd; myxa per iocum, 
per ludum et iocum; per ridiculum; ioco; 
animi causa; a ioibko nomyTffirB (CKa3ajTB 
bx. myTKy) haec per iocum dixi, haec ioca- 
tus sum; tbi inyxumB hoc non serio dicis. 
IEEyTKa iocus; ocxpoyMHaa facetiae, lepos, 
sales (pi.); = nrpa ludus; bx, myxsy cm. 
myiHTB (myxa); 6e3x> myxoKx., myxKH bx. cto- 
pony amoto hjth remoto ioco; extra jocum; 
serio; He noHHMaxB myxoKx. iocum in seria 
convertere; facile irasci. HEyTJiHBocTB ani- 
mus hilarus et ad iocandum promptus. 
IHyTjiHBBiH iocosus, iocularis; BO30yatfl:aio- 
m;ift CMixX) ridiculus. Adv. iocose, ioculariter. 
IHyTHHK'B homo multi ioci hjir iocosus; 
ioculator, homo ridiculus. myTOBCKOH ri- 
diculus; stultus .(Heiforafi, raynBiI). Adv. 
ridicule; stulte. IQyTt sannio (cKOMopoxt 5 
naau;x»); scurra. 



UJ,. 



ntaAHTB Koro parcere alcui; MeHE m;a^axx> 
mihi parcitur; m,. -qbio atH3HB alcis vitae par- 
cere, alqm conservare; m;. Koro, HHKoro He hi. 
(oco6. Ha BoMk) cm. nonia^a; He m;. csoen 
KpoBH, CBoeft 3KH3HH 3a oxeiecxBo sanguinem, 
vitam pro patria profundere, patriae largiri; 
sanguinem pro re publica effundere. 

DUeSeHL caementum (o6bikh. bx> pZ.). 

me6eTaTB fritinnire; clangere (o BopoSBi). 
ID[e6eTt clangor (Bopoo*Ba). 

m,erojrB bellus homunculus. 

meapocTB largitas (terra fundit fruges cum 
maximal), largitio, liberalitas, munificentia, 
beneficentia, benignitas. me^pBiH largus, 

M TCCBJtITGl. PVCCKO-JATHHCKIH CJIOBAPb. 



liberalis, munificus, beneficuS) benignus. Adv. 
large, liberaliter, munifice, benigne. 

mesyinHOCTB (corporis) infirmitas; imbecil- 
litas. meflymHHH infirmus, imbecillus. 

mesa gena (o6bikh. bb pi.). 

DUeKOTaTB titillare. H(eKOTjtHBUH nepeu., 
Hanp. n;. nyHKiii locus lubricus et anceps; 
KOCHyiBca m,. Bonpoca ulcus tangere (Te- 
rent.); = xpy^HBifl difficilis, spinosus. 

IHejiHCTBiH rimosus. 

IHejiKaTB CnaiBuaMH) digitis crepare hjeh con- 
crepare. 

IHejrB fissum, rima. DUeJiaTBca rimas age- 
re; flndi. 

27 



418 



meHOKi*. 



SUHBOJJiT.. 



menoKt catulus, catellus. 

U(eneTn^BHiin, o HeiOBiK'fe, = MeioHHoi, in 

rebus minimis (pasillis) occupatus; ineptus; 

putidus; m;. Bonpoci quaestiuncula. 
meTHHa saeta. IDjeinHHCTMH saetosus. 
DUHnaTL vellere; carpere. 
mHTOHoeei^t = opyaceHoceirB armiger. 

EHhtb scutum (SoabmoH TieTHpeyroibHLiH); 

clipeus (npo^oiroBaTO - Kpyribift, noKpsiTbra 



MeiaiJiK^ecKHM'b cioeMB); parma (Kpyritii 
hihtb lerKOBoopyjKeHHtiX'fc h Bca^HHKOBB); 
pelta (em,e MeHbme whwb parma); cetra 
(lerKift HcnaHCKifi m;.); BoopyateHHtiH hi&tomb 
scutatus, clipeatus, peltatus, cetratus; rep- 
60BHH m\ insigne. 

HtynaTB tangere (cb npn6aBieHieMB digitis 
h 6e3B Hero). 

3HypHTL na3a conivere. 



p B. 



•Baa 1) KaKt ^McxBie, nocpe#. gerund, hih 
gerundiv. naroia edere. 2) = nHma, cm. 
bto cjt. 'Bakui acer, acidus; nepeu. pfriK 
aculeatus; asper; fc% pfrib aculei orationjs. 

'Bsaa KaK'b jcfeicTBie vectio; naroioMB, Hanp. 
bo Bpeata £3,11*1 inter vehendum; i3^a Bep- 
xomb equitatio. "BsflHTB cm. ixaTb. "B3- 

fflOKB CM. BCa.H.HBK'b. 

•Bctb edere, (cbbxtb) comedere (alqd); vesci 
(alqa re — HHTaTbca qforb); oxotho icxb ^to 
cibo alqo delectari, hcoxotho fastidire hih 
nolle alqd; MHoro tot largiter se invitare 
(bb oTjrfeibH. KaKOMB hh6. ciy^ai); edacem 
esse, multi^HiH plurimi cibi esse. 



■BxaTB, -feBflHTB vehi curru, plaustro, bb cba3e 
pi^H h npocTO vehi; Taote vehi in reda, 
invehi vehiculo; £x. BepxoMB cm. BepxoMt; 
= coBepiriaTb nofcsAKy, nvTemecTBie iter fa- 
cere; £x. Ky,na hbo*. proficisci, tendere, con- 
tendere alqo; iter dirigere alqo; petere Jo- 
cum; fcx. mhmo KaKoro hho\ Mfccia locum 
praeterire; £x. ^pe3B ropy montem transire 
hih superare; ix. ^aibine ire pergere; fcx. 
cyxHMB nyieMB terra iter facere, Ky.ua hh6. 
terrestri itinere contendere alqo; nocwe. 
Tsuie Bytenib, paibine 6y^emB *festina lente. 



8. 



3roH3MB cupiditas sui; amor sui mi suarum 
rerum; = CBoeicopbicTie utilitatis suae cura; 
noAX&if, rpa3Hbif 3-r. illiberalitas, sordes (pl)\ 
H3B a-Ma commodi sui hih utilitatis suae 
causa; pecuniae causa; sua causa. 3roHCTH- 
^ecKin cupidus; qui sua cupiditate, non uti- 
litate communi impellitur; = cBoeKopbicTHbifi 
suo commodo hih privatae (domesticae) uti- 
litati serviens; qui omnia lucri sui hih pe- 
cuniae causa facit; avarus (ata^HBifi). Adv. 
cupide; nocxynaxb ar. cupide agere, inhu- 
mane facere. SroacTB, ohtb 3-ctomb 
omnia pecuniae ejib lucri sui causa facere; 
omnia ad suam utilitatem referre hih com- 
modis suis, quaestu suo metiri. 

3,h;h:jib aedilis; floiatHOCTb 3-ia aedilitas. 

3ii! heus! heus tu! eho! 

3KsaTopB aequinoctialis circulus. 

3E3aMeHOBaTB, 3K3aMeHt CM. HCntlTLIBaTb 2, 

HcnbiTauie 1. 
3K3eMnjrapB exemplar, exemplum; cymeciBO- 

BaTb, HaXOXHTbCH TOIbKO BB OJIHOMB 3K3. 

unicum esse. 
9KHnajbB 1) vehiculum cum equis h npocTO 
vehiculum hih equi. 2) 3K. Kopa6iK socii 
navales, nautae (MaTpocti); milites nautae- 
que; remiges, remigium (rpe6iiti); Kopa6iH 
6e3B a-^a naves inanes. 

3£OHOMis, 3KOHOMHLIH CM. 6epeHEIHBOCTb, 
— BblH. 

3KCKypcia excursio; c^tjiaTb bkck. excurrere 

(in Pompeianum). 
3Kcne^Hu;ia expeditio; cm. TamKe noxo^t* 
3acnepHMeHTt cm. ohbitb 2. 
3KCTpeHHtiH extraordinarius. 



Sjiern^ecKiH elegiacus; aji. cTHxoxBopeHie 
cm. aieriii; ai. cthxh versus impariter iuncti; 
elegi. 3ja:eria elegia; carmen elegiacum. 

3M6zeMa cm. chmbojib. 

3HeprBraeciciH, — th^huh fortis, impiger, in- 
dustrius, strenuus, acer, acer et fortis. Adv. 
fortiter, impigre, industrie, strenue, acriter. 
3Hepria vis, vis et acrimonia (alcis); vis 
et virtus; vigor (atHBocTb); fortitudo; fortis et 
acer animus; ingenium vegetum, acre, impi- 
grum; industria (in agendo); nervi (omnibus 
n. contendere, afferre nervos et industriam); 
cb 3-riei cm. BHeprireHo; 6e3B 3-riH ignavus, 
iners, mollis, dissolutus; (adv.) segniter, dis- 
solute; OTcyTCTBie a-ria segnities, dissolutio 
(animi). 

3HTy3ia3MB cm. BOoaynieBJieHie. 

dHDtnEJEOne^ifl 1) BCiXB HayKB HIH HCKyCCTBB 

encyclios doctrinarum hjih artium omnium 
disciplina; *doctrinarum hih artium omnium 
forma et species adumbrata. 2) ojmofi Kanoi 
hhG. HayKH hih HCKyccTBa encyclios alcis 
doctrinae (artis) disciplina; *alcis doctrinae 
(artis) forma et species adumbrata. 

3nnrp aatMa epigramma. 3nnrp aMM aTH^e - 
CKin epigrammaticus. 

dnaweMHiiecKifi, an. 6oii3Hb cm. anaweMM. 
3nn^eMiK lues; onycTomHTeibHbia an. mor- 
bi perniciosissimi; TaKMte clades. 

BnnaoflB narratio orationi inserta hih inclu- 
sa, narratio interposita, interiecta; quae or- 
nandi causa addita sunt, in carmen inclusa 
sunt; = oTCTynieme digressio; BdaBHTb ^ito 
hh6. bb BHflB 1 3-,na inserere, includere alqd 
orationi. 



SnHjieneiH. 

8nHJiencia morbus comitialis, vitium comi- 
tiale. 

3iihjioi"e epilogus. 

3nnTa$ifl cm. Hajjrpo6HbiH (HajjnHCb). 

3nn^ecKiH epicus; herous; t^eroicus (pes, 
versus); npejjcTaBHTb mto B'b jipaMaTH^ecKOH, 
a He b-b an. (Jopaii alqd exponere, quasi 
agatur res, non quasi narretur. 3nonea, 
anoct poema epicum; (Quint) carmen epi- 
cum. 

3noxa aetas, tempus; saeculum. 

3c:aaflpa classis. 

3cTeTHKa *doctriiia pulchritudinis hjih ele- 
gantiae et venustatis recte iudicandae, intel- 
legendae, hjih KaKb TexHH^. Bwpaateflie *ae- 
sthetica; npaBHJia 3-kh artis praecepta. 
3cTeTHHecKia elegans; venustus; 9ct, hyb- 
ctbo elegautia; bi> cba3k pta npocTo ars, 
Hanp. cy^HTb oojrfee Ha ocHOBaniH npaBHjrb 
HpaBCTBeHHLix^, i^Mt s-ckhxt. iudicium ma- 
gis ad honestatis quam ad artis rationes re- 
vocare; no 3-ckhmi cooSpaateHiHMt decore 
hjih elegantia commotus; Kan* TexHH*i. iep- 
mhh'b *aestheticus. Adv. venuste, eleganter, 
*aesthetice. 

3cTpasa suggestus; tribunal (ocoo. x&x cy^i>H, 
opaiopa). 



HGega, 



419 



3Taatt contignatio, contabulatio. 

8THKa, KaK-b 3aoaBie coHMieHifl ethice (-es); # 

3T. ApacTOTejia ethica (n. pi) Arlstotelis; 

= HpaBCTBeHHaH (Jrajiocoqua, CM " HpaBCTB6H- 

HblH. 

9THKeTt mos, mos et usus. 

DTHMoaorHuecKiH etymologicus. Adr» etymo- 
logice; cjoBa 3T. cpoAHiia verba coniugata; 
od-bflCHATb tito 3T. nomen rei iutorpretarl. 
3THMOJioria 1) nponcxoatAeHie Kanoro hh(S. 
cjroBa origo. 2) npoH3BOflCTB0 w ofaflCHOHie 
KaKoro hh6. cjioBa notatio; enodatio uoxul- 
num; originatio; etymologia; Kaia uayita 
etymologice. 

3tot* hie, haec, hoc; ille, ilia, illud; iste, isttu 
istud; is, ea, id; boti> 3t. hice; btoti canuft 
idem; h bt., ho bt., a bt., HTaKb 3T. Macro 
nocpea- qui; sto moh cecTpa haec est soror 
mea; aio moh 6parb hie est frater meus; 
btott. pass, nunc quidem (no othoiii. k& 
HacToam,eMy BpeMeHH Jinua ronopamaro), 
tunc quidem (no othoiu. ko BpcMOHH npo- 
nrejuneMy); bi> btom-l cjiywali hie; hac in re 
Hi» causa; H3i> aioro c;it>Ay<m» cm. CJifyno- 
BaTb 2. 

3eHpt aether: — Hedo caelum. 



K). 



K)roBOCTOKt regio ad ortum brumalem spe- 
ctans; Ha wr. ad ortum brumalem. K)ro- 
bocto^hhh ad ortum brumalem spectans; 
loroB. B^Tept Vulturnus ventus. K)roaa- 
nasHBiH *ad occasum brumalem spectans; 
K>ro3. Btxept Africus. IDrosanaa* *regio 
ad occasum brumalem spectans; Ha ioro3. 
*ad occasum brumalem. IOrr& meridies; re- 
gio australis hjih meridiana; kt. lory ad, in 
meridiem. IOskhmh meridianus; ad, in me- 
ridiem spectans hjih vergens; iojk. Tauiia 
Gallia qua ad meridiem spectat hjih vergit; 
K)3K. Bixept auster. 

lOMopHCTHTiecKiH festivus, facetus. K)- 
Mopx facetiarum lepor hjih npocTo lepor; 
festivitas, facetiae. 

IOhoctb, so 17-ro rojia pueritia, aetas pueri- 
lis, flos aetatis, florens aetas; Ha^HHaa ex. 
17 liii) h ao copoKOBbix'b rojiOBt adulescen- 
tia, TaKate prima aetas h npocTo aetas (aeta- 
tis maxime poenitebat; qui alqd formae, ae- 
tatis artificiique habebant); B03pacrb ^ejio- 
BiKa b^ UBiTi itn, on 30—45 n flaace &o 
50 atTi, iuventus; aetas integra hjih confir- 
mata; cb k)-cth a pueritia, a puero, a parvo 



hjih a parvulo, ab adulcscentulo, no otHomeH. 

Kb HiCKOJIbKHM'b JIHUaMl>, HJIH, OCJIH KTO NRG. 

o ce6i roBopnii bt. pl. } a puoris, a parvis 
hih a paryulis; ab ineunte aetata, a prima 
aetate hjih adulescenlia*, a prlmo tnmpor^ 
hjih a primis temporibus aetatis: ct> puniioft 
H)H. {c% ^txcTBa) a prima in Ian tin.; a t»nerl», 
ut Graeci dicunt, unguiculis; uopofti. Ri-efa 
cm. nopoKi. 1; BocnoMHHanbi io-cth cm, aoe- 
noMHHame. K)Honia puor; adulnHconn; Hdu- 
lescentulus; iuvenis; tojimco o rpoKiu* opli©- 
bus; HHorj^a He nepeBOAHTot, tiaup. prltnuu 
stipendium meruit (lonomon) annorum deram 
septemque. K)HOinecKiii pucriliH, luvinU 
lis hjih nocpeji. gen. pueri, puernrum, adu- 
lescentis, adulescentium, iuvnnmn, adulwucift- 
tiae, iuventutis; io-CKiH Jiivra, n. kih. i*f», 

KH. B03paCTli CM. JOHOCTb*, M)U. KptlCOTft tOT* 

ma insignis et florentissinia antiiN, IOko- 
mecTBO 1) cm. KHocrb. 2) irit noflnpaT. 
CMbicjii pueri; adulescentos; Mojuwan JKUN« 
cnoco0Hbie hochtb opyjicio, nn. J 7 w A«* *4 
jiiix., iuventus, iuniores. lOnufl cm. mo- 
ao^ofi. 
K)pHCTt cm. npaBOBt»jn>. 



8. ego; c% ontHKOMi ckpomhocth, b^hcjihbocth fldesa cm. oeBeia, KpjoMKoTiiopriwi, M,6%& 



nos; «fl» bt> uMewum. nad. m nepeBOiiiHTCfl, 
eciH Ha HeMiv^Hto Jiorn^ecKaro y^apeHia; a 
eaMi» ego ipse, egomet; a no KpaHHei 
Mtpi, a vb CBoefl cioponbi ego quidem, 
equidem; de me (mto Kacaeica xo mchh). 



hhki rabula (B3AopHi>iri njuniMlA), v@torir 
tor, calumniator (KpioMKOTiiopi,); rlaumtor, 
latrator (KpHKyHt, ropJiuin.). flOOAHNHtn 
calumniari (mieBeTaTb, :mmtMttWH KpiuMEO- 

TBOpCTBOMX.). 



420 



H0JIOKO. 



JIGjioko malum. JI6jroHB malus. 

JlBjreHie 1) cm. noHBjteHie. 2) to, ^to slbjrqt- 
ch visum, species, res obiecta; ^y^ecHoe hbi. 
miraculum, ostentum, portentum, prodigium; 
Ho^raoe hbi. visus nocturnus, species no- 
cturna; hbi. npapo^Bi quod in rerum natura 
fit; He6ecHBia hbi. quae in caelo fiunt;" visa 
caelestia; y;iHBHTeiBHoe hbi. npnpo^ti osten- 
tum, prodigium, portentum; — oocTOHxeib- 
ctbo, ^aKTt res; HOBoe h Heo6wKHOBeHHoe 
hbi. res nova atque insolita; ne^aibHoe 
hbi. malum, incommodum, calamitas; npn- 
bo^htb npnqHHy kaicoro hho\ hbi. ratio- 
nem cur alqd fiat, afferre; noaooHBia hbi. 
similitudines. Sbjehtb cm. BBiKa3BiBaTB. 
ilBjraTLca 1) jxfciaTBCH hbhbimb, noKa- 
3LiBaTBca apparere; in conspectum venire , 
conspici; videri; species alcis obicitur (al- 
cui); BjrpyrB hbi. exsistere; hbi. nyoiHHHo 
in publ icum prodir e ; proceder e; ^to hh6 . 
MHt HBinexcn bo cirfc in somno video alqd; 
speciem alcis rei per quietem oblatam vi- 
deo;— npe^cxaBiHTBCH aiferri , off erri (auxi- 
lium; occasio); BHe3anHo hbi. (o npe/XM.) 
obici, emergere, exoriri, erumpere; y MeHH 
HBiaeTCH coMHiHie cm. coMH^me; hbi. Ka- 
khmt. hk6. cm. noKa3biBaTBca. 2) hbi. Ky,a;a 
adesse; = Sbitb bb roTOBHOCTH praesto esse 
(alcui); — npnxoiHTB accedere, venire; hbi. 
bb cy<TB cm. cvjtb 2. Hbhoctb evidentia; 
perspicuitas. SEbhhh apertus (simultates), 
manifestos (oHeBHflHbra); perspicuus (hchbih); 
evidens (iiohhthbih); testatus (,no3HaHHHfi); 

IlOtUS, COgnitUS (H3BtCTHbIH); OBITb HBHBIMB 

in aperto esse; notum esse omnibus; patere; 
c^inai-bca hbhbimb patefieri; hbh. onacHocTb 
praesens periculum; h^th HaBCTpi^y hbh. 
CMepTa mortem in conspectu propositam 
obire; hbho, ^to... apertum est, manifestum 
est, apparet , patet cb ace. c. inf. Adv. 
aperte; manifesto; evidenter; palam. SLb- 

CTBeHHEIH CM. HBHBIH. 5lBCTBOBaTB (6e3- 

auh.), aBCTByeTt patet, apparet; liquet; in- 
tellegitur; H3B 3Toro HBCTByeTB inde intel- 
legitur, patet, sequitur; ex quo intellegitur 
hie intellegi potest. 

SrHeHOKt agnus. 

Jlroaa baca; acinus (npeHMym;. BHHorpatfHaa). 

iljIpBHTLIH 1) C06. HanHTaHHBlH, HaMa3aHHBIH 

haomb venenatus; veneno illitus, infectus 
hih tinctus;— Boo6me CMepTOHocHBii mortifer, 
pestifer. 2) nepeu. acerbus; &r. neioB-BKB 
homo acidae, rabidae linguae. SLrl vene- 
num (co6. u nepeu.)\ H^OBHTbif cokb 
virus; a%b js$si CTpto toxicum; nama cb 
juomb poculum mortiferum hih mortis; npn- 
roTOBjrsTB, cocTaBJLSTB hjjb venenum parare, 
Aia Koro alcis occidendi causa venenum pa- 
rare, alcis necandi causa venenum conficere, 
venenum alcui parare, in alqm conficere; 
yMepeTb orb a,a;a cm. oTpasa 2. 
&3Ba 1) HapbiBfc, para ulcus. 2) MopoBan H3. 
pestilentia; lues. 3) nepeu. 310, radeib pe- 
stis; pernicies; tabes (tanta vis avaritiae 
animos eorum veluti tabes invaserat; tabes 
fenoris crescentis). fiaBHTejiBHBra, cio- 



HpOCTHHH. 

Bax-B, aculeatus (litterae); asper; a3B. pfc% 
aculei orationis. 
flsKLK-h 1) co6. lingua; cjiobo BepTHTca Ha 

fl-Kt CM. BepTtTbCfl 2; CHepJKHBaTB H3. CM. 

c^epatHBaTb 2, a; cjiobo copBaiocb c% fl-Ka cm. 
BHpwBaTbca 1, c; y Koro hh6. ^to Ha synTB, 
to n Ha a-KB aiiquis non aliud clausum in 
pectore, aliud in lingua promptum habet; 
alqs nihil fingit, nihil dissimulat, nihil occul- 
tat; 3jioI A3, cm. 3ioi; SohkH Ha J13. lingua 
promptus. 2) cioBecHan pi^ib lingua; 
sermo; S^hbih, SoraTBifi, acuBOi, MepTBBii 
H3. cm. 3th npnjiar.; laTHHCKin ii3., 3HaTb 
JtaTHHCKiS A3. CM. naTHHCKifi; poj^Hofi, OTeie- 

CTBeHHBIH A3. CM. OTeHeCTBeHHBlH. 3) CHO- 
COSHOCTb H1H BO3M0HCHOCTB TOBOpETb 

vox, oratio, lingua; Taitace linguae huh ser- 
monis usus. 4) o6pa3B, cnoco^x. Bbipa- 

meHiH, CBOHCTBeHHBIH KOMy, OC06. HH- 

caTeiro, oratio, genus dicendi, dictio; pa3ro- 

BOpHBIH H3. CM. pa3rOBOpHbIH; HpOCTOHa- 

po^HBift H3. sermo plebeius; cuoBa ^3^ 
npocTOHapojmaro H3BiKa verba popularia; 

KHHatHBIH, JIHTepaTypHBIH H3. CM. KHHatHbll; 

BBipaataTBca bbicokhms, BOSBBiHienHBiM-B a3. 
(cioroM-B) magnifice loqui; elate et ample di- 
cere. SLsuneK'h Ha Bicaxi> cm. CTptaca. 
Jl3Li^:ecKiH: gentilis mw nocpe^. gen. gen- 
tilium/ paganorum. SaBiiiecTBo gemilitas; 
gentilium hjih paganorum doctrina, religio, 
superstitio, sacra (n. pi); zz H^oaonoKJioneHie, 
cm. 3to ci. fl3HraHKt gentilis, paganus, 
fethnicus; a-kh Tame gentes barbarae {He- 
o6pa30BanHBie); gentes veteres. 

ilanjo ovum; KiacTB, HecTH ani^a cm. KiacTB; 
nocjwe* anno Kypni^y y^HTi. sus Minervam, 
ut aiunt. 

Skophhh, hk. m^cto statio, locus cousistendi. 
-JlKOpt ancora; SpocaTB hk. ancoras iacere, 
poDere; chhtbch ch H-pn ancoras tollere, na- 
vem (naves) solvere h npocro solvere; OTpy- 
6aTb hk. ancoram praecldere, ancoralia incl- 
dere; noAHHMaTb hk. ancoras moliri; ctohtb 
Ha s-pt navis in ancoris stat hjih consistit; 
consistere ad ancoram; navem in ancoris te- 
nere; naves ad ancoras deligatae sunt; ciaTb 
Ha hk. navem (naves), classem constituere 
(in alto, exadversum Athenas). 

8.MS, fovea (oco6. jim iobih 3BipeH); scrobis 
(tooSbi 3apBiTB ^to hh6.); nepeu. pbitb KOMy 
HMy insidias alcui parare, instruere. 

SM6H^ecKia iambicus. ^Cm6 , e iambus. 

&HBapcKin Januarius. ^HsapB Januarius 
(mensis). 

&HTapB sucinum. 

JIpeHHHH 6btkb bos arator hjih qui arat. 

SpKia 1) o hb£te, KpacKi horridus; acer. 2) 
o CBferfe clarus; illustris ( Stella; solis, ignis 
candor); =: 6iecTan;iH splendidus, splendens; 
fulgens. 

JIpjEBiKi (Ha SyTbiJiKi) nota. 

SpMapKa mercatus. 

JIpMo 1) eo6. iugum; HaioatHTB ap. Ha Koro 
iugum alcui imponere. 2) nepeu. cm. nro 2. 

JIpocTHBiii furens, furibundus, furiosus; (bb 
rHiBi) saevus, saevitiae plenus; ira incen- 



HpycTb. 

sus; o BarjiH^ trux, truculentus, torvas. 
JIpocTt furor; (chibhbih nopBiBt miBa) sae- 
vitia; (rntBt) ira, iracundia; BB a-CTH cm. 
jrpocTHtra; npaxoj;HTB b% ap. furore incendi 
hjh infiammari; ira incendi eih exardescere; 
npHBOjtHTb Koro b% sp. furorem alcui inice- 
re. alqm in furorem agere; 6*bitb bt> a-CTH 
furere. 

iSpyct AOMa cm. BTasra. 

HpBin (nHiKifi) alacer (equus); ardens; acer; 
= peTHBMH, pbaHHH acer (civis acerrimus 
— ap. naipiorb); ardens, vehemens; = cep- 
^aTHH, cm. dto ca. 

JIceHL fraxinus. JIchgbhh fraxineus. 

Scan praesaepe. 

JIchoctb 1) cofi. claritas, splendor; candor 
(solis); He6a, noro,HBi serenitas. 2) nepeu. 
perspicuitas; evidentia (ocoo. pi^u); jura 
66ibmeH acH. quo res facilior sit ad intelle- 
gendum. Hchbih 1) cofi. clarus; illustris 
(solis candor); ^hctbih purus (aer); o noroflfc, 
He6i serenus. 2) nepeu. tto JierKO y3HaTb, 
3aMiTHTB perspicuus, clarus, manifestus, evi- 
dens; ^to serKo noHaTb planus; apertus (res, 
narratio); facilis ad intellegendum; dilucidus 
(verba), illustris; distinctus; explicatus; hch. 



GHMlaM'B. 



421 



o6pa3*b imago hjih effigies expressa; aca\ 
cji&xb expressum vestigium; aca\ rojioct vox 
clara; acH. npoH3Hoiueme os planum hjih ex- 
planatory acno apparet, in aperto est; li- 
quet. Adv. clare, perspicue, aperte, plane, lu- 
cide (verbum definire; id apparet); dilucide, 
evidenter, manifesto; He AociaTOMHo acho 
parum (praecipere); acHo bha^tb cernere et 
videre, perspicere; acho npoH3HocHTb cJioBa 
exprimere et explanare verba; acno BBipa- 
■ ataTb cboh mbicjih sensa exprimere dicendo, 
bo3mohcho acno animi sensum quam apertis- 
sime exprimere; htoCh Bbipa3HTBca acHfce ut 
planius dicam; acHte h3JIO«htb hto rem ex- 
planatius definire (Cic). £oh£t£, He6o 
acHieT-B caelum sorouum hjth caeli serenitas 
redditur; disserenat. 

JIcTsa cibus, daps. 

ScTpe6i accipiter. 

S.HT2L celox. 

iTqMeHHBiH hordeaceus. JfrraeHb hordeum. 

Jlnjepima lacerta. 

flmHKx cista; area; AGneacHiaft am. theca 
nummaria, area; nepvn. oTKjstuiunaTb b$jlq 
bt> ^ojirii am;, alqd procrastinate, rolcure. 



e. 

©eoroma: 1) pojtocioBie asbraecKHxt QoroB'b Peaioji.a theogonia liosiodl. 
deorum generatio. 2) eeor. (cTHxoTBopenie) SHMiaart cm. Jia^anb. 



a 



AMBHTHLffi CDHCOE 
liEOTopyii reorptHwitm mm npeBnymecTBeHHO in hbboH reoipaiii '). 



COKPAIItKHIH: 



rpfl. 
HtHr. 



ropoai- 

BCRTejIII. 



o6j. . 

OCTp. 



o6jiacTfc. 

OCTpOBL. 



p. . 
CTp. 



p-feaa. 
cTpaBa 



A. 

Abhhbohj, Avenio. 

ABCipia f a )Austria; adj. fAustriacus. 

Asfla, p.. Addua. 

AflHjKt juh 3^1, p., Athesis. 

AflpiaTHTiecKoe siope mare Superum. 

A3OB0Koe mope palus Maeotis. 

AKpa, rpA., Ptolemais. 

Aaenno, rps., Beroea. 

AjiatHpt 1) rpa.. t Algeria. 2) dp., Numidia. 

AatQama Illyricum; hwt. Illyrii; adj. Illy- 

ricus. 
Ame, p., Elaver, eris, n. 
Aabuii Alpes; adj. Alpinus; no cio, no ly 

eropony A.ibni> .TCHcamjii cisalpinus, trans- 
alpine. 
AwepHKa f America; adj. fAmericanus. 
AiaieHt Samarobriva; Heipi AiiieHCKii Petrus 

Ambianus (cf. Caes. b. G. 2, 4, 9). 
AMciepflaMi fAmstelodamum. 
Anraia Britannia; adj. Britannicus; jkht. Bri- 

tanni. 
AH«ajiy3ia Baetica. 
ApaBia Arabia; KaaeHHCTaa Ap. Arabia Pe- 

traea; adj. Arabicus; jkht. Arabes. 
ApaeHHCKia ropBi Arduenna (sic. silva). 
ApHO, p., Arnus. 
Apia, rps-, Ambracia; ApicKifi 3ajniBT, sinus 

Ambracius. 
ATjEaHTH^iecKiH oKeaHi) mare Atlanticum. 
AyrcSyprs Augusta Vindelicorum. 
AeoHCKaa ropa Athos h.ih Athon. 



BaBapia fBavaria; adj. fBavaricus. 
BarpaHoe nope Rubrum mare. 
Ea-ieapcicie ocTpona Baliares (Bale...) in- 

sulae; adj. Baliaris; jkht. Baliares. 
Ea-iKaHu Haemus. 



BaaTifteKoe Mope mare Balticum. 
BapuieaoHa Barcino. 

Bejitria Belgica; adj. Belgicus; jkht. Belgae. 
BepjiKH-B fBerolinum; adj. fBerolinensis. 
Encicaa, o6;i., Cantabria; adj. Cantabricus; 

BiicKaflcKifi 3a.iinBt mare Cantabricum. 
BoreMia fBohemum; fBohemia; adj. fBohe- 

micus; jkht. fBohemi. 
BojeHCKoe o3epo lacus Brigantinus. 
BojiOHLa Bononia; adj. Bononiensis. 
Bopfto Burdigala; adj. Burdigalensis. 
BpeHTa, p., Medoacus. 
Bpeiam. fBritannia minor. 
Bpeinia, rp^., Brixia. 
BpHHflH3H, rpj., Brundusium. 
BpioccejiB fBruxellae. 
Byrt, p., Hypanis. 



BapuictBa fVarsovia. 

Be3eps Visurgis. 

BeHrpia jHungaria; adj. fHungaricus; jkht. 

fHungari. 
BeH^H Veneti (Tacit.). 
BepoHa Verona; adj. Veronensis; jkht. Vero- 

nenses. 
BepcajiB fVersaliae. v 

Bn3aHTia Byzantium; adj. Byzantius; acni. 

Byzantii. 
Bnc.ua Vistula. 
BHiTenSepri. fVitemberga. 
BneiiHia Bithynia; adj. Bithynicus; kht. Bi- 

thyni. 
BneaeeMt Bethlehemum ran Bethlehem. 
BioTia Boeotia; adj. Boeotius mh Boeotus; 

jkht. Boeotii hjih Boeoti. 
Bore3CKia ropti Vosegus. 
Bojira Rha. 



') IIsieHa apeBHeft reorpacfnn, 3a neMHorHMH HCKJuoieRiaira, He npnBefleHU &% 8tomt> cnncicJi, 
Taut KaKt hxt>, bt> cayiaB Hajo6HOCTH, jerKO OTMCKaTb et> jhoSoitb jiaTHHCKO-pyccKOMTs CTOEapH. 
2 ) f noKaawBaeTTj, hto npuBosHMoe HasBaHie HOBtfimaro npoHCxoaiAeHiE. 



Bop MCI.. 



HerponoHTT.. 



433 



BopMcs fVormatia. 

BiHa fVindobona; adj. fVindobonensis. 



raaHJiea Galilaea; adj. Galilaeus; jkht. Ua- 

lilaei. 
Tapaa, 03epo : (lacus) Benacus. 
TapoRHa Garumna. 
TaaTa, rpA., Caieta. 
rBaaajiKBHBHpT., p., Baetis. 
rBa^iaHa, p., Anas. 

TeHya Genua; jkht. Genuates mh Genuenses. 
repKyjiaHi Herculaneum; adj. Herculanensis. 
repn,HHCKift Acb Hercynia silva, TaKate sal- 

tus Hercynius h Kara subst. Hercynia. 
ruepaxraps, rpfl., jGibraltaria; mbicb Calpe; 

InOpajiTapcKif npoiHBi fretum Gadita- 

num; ostium Oceani. 
ToaniTHHia fHolsatia; jkht. fHolsatienses. 

.Hama fDania; adj. fDanicus; jkht. fDani. 
^apHaHeajiH farces ad Hellespontum; J[,ap- 

^aHeabCKift npojraBt Hellespontus. 
^BEHa, 3anaxHaa fDuna. 
^Hinpi, Borysthenes. 
.aJHicTpi Tyras. 
Rohi, Tanais. 
Spe3fleHi fDresda. 
flyHaft Danuvius (Danubius), Bt HHJKHeitrL 

TeieHin Hister. 
flypanmo, rpii., Dyrrhachium. 
jHyapo, p., Durius. 
JJiopaHcs, p., Druentia. 

3K. 

JKeHeBa Genava; jReHeBCKoe o3epo lacus 
Lemannus (Lemanus). 

H. 

H6epia Hiberia; adj. Hibericus; jkht. Hiberi. 
H3epa (Isere) Isara. 
HpjiaHflia Hibernia; hi. Hiberni. 
HcnaHia Hispania; adj. Hispanien«is; jkht. 
Hispani. 

I. 

IepycajiHM'B Hierosolyma, orum. 
IopaaH'B Iordanes mh Iordanis. 

K. 

KaBKa3t Caucasus; jkht. Caucasii. 
KaflHKCB Gades, ium; adj. Gaditanus; am. 

Gaditani. 
Kajtamt fCalissia. 
KaHapcKie ocipoBa insulae fortunatae; fin- 

sulae Canariae. 
KaHaia Greta; adj. Cretensis; jkht. Cre- 

tenses. 
Kanpn Capreae. 
KapnHTia, o6ji., fCarinthia; adj. Carnicus 

(Alpes): jkht. fCarinthii. 
KapiareHa Carthago nova. 
KaeniftcKoe Mope mare Caspium. 



KejtBH'B Colonia Agrippiiia. 

KejitTH Celtae. 

KeHHrcOepn fRegiomontum; adj. fReglo- 
mcntanus. 

Knnpi. Cyprus. 

KnpHHea, rpeiecitaa koiohih hi. cliBepH. 
A(j>pnKi, Gyrene mh Cyrenae; adj. Cyrenai- 
cus mh Cyrenensis; kht. Cyrenenses. ' 

KnTaH fSina; jkht. -[Sinenses. 

KieBt fKievia. 

KaepMOHt Arvernorum urbs. 

KoHCTaHTHHonoat Constantinopolis. 

KoHCTaHiieKoe 03epo cm. BoiieHCKoe o3epo. 

KoHCTaHi?i jConstantia. 

KoneHrareHt fHafnia. 

KopflOBa Corduba. 

Kop<py, ocip. h rp£., Corcyra. 

KpHTt cm. KaHjpa. 

KpHira Chersonesus Taurica. 

JI. 

•ZEaro-MaflEciope, o3epo, lacus Verbanus. 
JlanjEaHflia fLapponia; jkht. fLappoues. 
JlefinnHrt fLipsia; adj. h subst. fLipsiensis. . 
JlenaHTo, rpir,., Naupactus. 
JlanapcKie ocTpoBa Liparaeae insulae. 
JlHeea6oH'L Olysippo mh Ulysippo. 
JlaTBa f Lithuania. 
JlioHi Lugdunum; adj. Lugdunensis. 
JIoMOapflia fLongobardia hjih fLombardia. 
■TIoh^ohi fLondinium. 
Jlyapa Liger. 

M. 

MaapHflt fMadritum. 

MaaHi Moenus. 

MaiHijt Moguntiacum. 

Maiopica, orap., Baliaris (Bale...) maior. 

Maaara Malaca. 

ManBTa Melita. 

MapeHro fMarengum. 

MapHa, p., Matrona. 

MapoKKo fMarochium. 

Mapceai Massilia. 

Macs Mosa. 

MeKKa fMecha. 

MepTBoe mope (lacus) Asphaltilos. 

MeccHHa Messana; Meccnnci;ili upojimn. 

fretum Siculum. 
MraaHs Mediolanum; adj. Mcdioliuimwls. 
MHHopKa, orap., Baliaris' (Bale.) minor. 
MofleHa Mutina; adj. Mutiiiciisis. 
McoejiB Mosella. 

MopaBia fMoravia; jkht. fMoravi. 
Mopea Peloponnesus. 
MocKBa fMosqua; adj. -|-Moki|iioiin1.s. 
Mpainopnoe Mope Propoiitis. 
MiOHxeHt fMonacum; adj. •|Monanmsls. 

H. 

Ha3apei"E Nazara; adj. n subst. Nuziuomib. 
HapOoHi Narbo; a£j. Narliommsls. 
Heanoai. Neapolis; adj. NoapollUuiua. 
HerponoHTt, ocip., Eubooa. 



424 HHffepnaHffH. SOTJiaHffiH. 

HH^epjiaHflH Belgium. Tan t> ™ t^ya 

HroiriKV W TeT 3 a H fames r 8; * ^ tTeUt0ne8 -' 

HopBena tNorvegia; jkht. fNorvegi. Ta6pi Tiberis * 

HopMaHflia Armorica; fNormannia. Thbmh, rps 'libur. 

HiMaM, p., Nemenus. Tacca t> Tihit»<T 

ttfeMemcoe Mope mare Germanicum. Thhhho Ticinus 

rt , TT , O. TocKana Tuscia; Etruria; adj. Tuscus; kht. 

Oflept, p., f^iadrus. Tusci. J 

OKC^opTi fOxonia. TpHaeHT* hie Tpieim tTridentum. 

OpjreaHi Genabum; no3ace civitas Aurelia- TpiecTt Tergeste em Tergestum; set. Ter- 

nensis; adj. Genabensis, Aurelianensis (virgo). gestini. 

OcTt-HHflia f India orientalis* Tyay 3 a Tolosa; adj. Tolosanus; eht. Tolosates. 

n Tthhce, rpa., Tunes. 

HaBia Papia. * £ ypH ?* Augusta Taurinorum. 

najya Patavium; adj. Patavinus. Typma fTurcia; adj. f Turcicus; jkht. f Turcae. 
HaJtepMo Panormus- xo > p *> ia ^ us * 

HajiecTHHa Palaestina sm Palaestine; adj. _ y * 

Palaestinus. ypajri, ropti, montes Hyperboraei. 

napnact Lutetia (Parisiorum); a^'. fPari- 7T PexT%, rp,n., Traiectum ad Rhenum. 

siensis. <I> # 

IlH3aPisae. *HHjraiisia fFinnia; adj. fFinnicus; am. 

HeTep6ypn cm. CaHKineTepSypr*. fFinni. 

IlHpeHeH montes Pyrenaei; saltus Pyrenaeus, * aopemjia Florentia; hut. FlorentinL 

h npocTo Pyrenaeus. *paHKH Franci; CTpaHa Francia; adj. Francus 

Ho Padus. HJa Francicus. 

HosHaHB fPosnia. *paHK<j)ypTx fFrancofiirtum (Ha Mairi ad 

nojEBmafPolonia;at#. f Polonicus; ami. fPoloni. M oenum, Ha 0,nepi ad Viadrum). 

IIoHTiHCKia 6ojroTa paludes Pomptinae. wpaiima Gallia, f Francogallia; adj. Gallicus, 

HopTyrajria Lusitania; adj. Lusitanus; airr. tPrancogallicus; jkht. Galli, fFrancogalli; 

Lusitani. adv. Gallice, fFrancogallice. 

Ilpara, rp;*., fPraga. X 

njpy^fp* Po?ota Cia * XapLKOB^ fCharcovia;' adj. f Charcoviensis. 

^l^J B ° rUSSia; adJ ' fBorussicus ; «ht- HaHxx, ocip, ZacyntSV 
Ttforussi. IJepiiro, ocip., cm. HepHro. 

Peaario Regium. * wE? ^ Vganw; jamvin> pagns Ti- 

P An™Liei minUm; "*"' Ariminensis ' ™- 5 e P*ro, ocxp., Cythem! 

Pona RManus. Soe° e Mnr F ^T^ M ' 

Poccia f Russia; a#. fRussicus; xht. tRussi. p P nt U s P E ™ US ™ KIK0 

PoTTepsaar* fRoterodamum. * m 

PyaHx Rotomagus. tt T , r U1 * 

lUajroHt Ha MapHi (sur Marne) Catallaunum. 

°- ™ a i OH * aa CoHt (sur Saone) Cabillomim. 

OaKcoma Saxonia; adj. Saxonicus; jkht. i^ at *>ray3eHi fScaphusa. 

Saxones. HlBa6ia Suebia; hcht. Suebi. 

CajroHHKHThessalonica;atHT.Thessalonicenses. ™*e*iiapia Helvetia; adj. Helvetius; sur. 

CaHKTneTep6ypr-B fPetropolis; adj. fPetro- _^elvetii. 

pohtanus. niBema fSuecia; adj. f Suecicus; kht. iSueci. 

CeBeHHH mons Cevenna; fCevennae. -iHeaBfla, p., Scaldis. 

CeBHjrta Hispalis; kht. Hispalienses. ntoTJiaHflia fScotia; adj. fScoticus; mm. 

Censu Sequana. T^coti. 

Cnjre3ia fSilesia; adj. fSilesiacus. HlTHpia iStiria. 

CoHa Arar. 9. 

Cpe^H3eMHoe Mope mare internum. 36po, p., Hiberus. 

CTOKrojiBM'B f Stocolmia. 3jrt6a, p., Albis. 

Crpac6yprt Argentoratum. 3jrE6a, ocTp., Ilva. 

T b 9^*, p., cm. A^Hat-L. 

TaapHw cjl Kpbw. TDtjlbm^ flutia. K> '
Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Musselius"

See other formats
